***** JTmI
Tvcrs polvolottis vaticamis
Vir.MXXXMt
Iti.fcjUMll 1 , —
urcrnTfirrmmiwiif
CODICIS
IURIS
CANONICI
FONTES
CURA
PETRI Card. QASPARRI
liDlTl
VOLUMEN II!
ROMAN! PONTIFICES
A. 1867-1017
N. 545-713
. C‘rd' a,s>‘"‘ *«“ reservat tus propriet .,/»
" ’'«>< Cotf/c/5 Praelationem. Foutlum
Annotatlonee et Inaltes Analytlco-AlpOebelleos.
ELENCHUS OPERUM
AD QUAE PRO REFERIENDIS FONTIBUS IX HOC VOLUMINE RELATIS
VIRI STUDIOSI REMITTUNTUR
nullarum, PriviUgtorum ac Diplomatum Romanorum Pontificum hmlunma r n
~ • studi°
rtte ,CI' P“p“ MV- «-*«*-• ■— %fc t C. * Prop.g.nd.
.<011“"" <*««-*»•)■ Typosr,phi. R„V. Cmmuc Apq-
Pr^Fid':'"100"" P“P‘" XVI’ H°m” <"*'-*•»■ Typ.Rr.phi. ***«. S. c.
Pii IX Pontificis Maximi Acta, Par# prima, Romae (1854 sq i Tvoomnfcs. B
Artium, Typogruphia Vaticana. S+. sq.). Typograph» Bonarum
^TpXn‘ ^ R0™' E* Trp.sr.phi. Veiano.
l uX lontificis Maximi Acta, Romae (1955.1011) Ex Tvooeranhi. v«* .. c
Typographia Polyglolta Vaticana. ' Tjpn..aphia Utusana. Ex
At-iw Sanctae Skdis, Romae (1865, sq.).
Aer. SiP«, Kom.c Typi. P„|yg|.[d. v.dcmi.
eJZT* °”**a S‘ *■““*" *b *• *•» “• »' *** Subhci T»» Proto.
rr*£%t '"W" “**““** ™"* «*■ <-*»!)• fc
8loJs'T 2 'pr^TT'™" * ** T>Po«-P»i. Poly-
IWnt^ F M**“- Sam^P Cvsrilivnm »r. .( .vnptmma Cellatio.
/ ^ )t sqt), hxpensis Antonii Zritixi Veneti.
(1764). BwZllf.r '' '" larrraimui ceMnmn,, r?j5, Rom.t
*'*“* *«*»*•«.
D “'* * Ix!0n,a PP- Xril, Ratisbonac, «c. (1883), Pustet.
«ttetontate prom^T *Som,rww' AVuun' « acUs eiusdem collecta eiusque
Typi. ggSfegT» <'S”S '’,'>- **«•»#* PoIycI.tr. s. c. d< P„p. Sg
rrrr* ''t**’* R°m“- <*«»-*»«»>. Typ.***. poiyei„,„.
Ji Con"° T“' C""‘“ Scn“ (■*«. sq.).
Roma (,<,„» ,"o;itf;,T Ttm{r C(dtsiastichf "« /fl 5«/r r /e /lu/amd civili,
>-■ ipogroha Poliglotta Vaticana.
naur,‘s ^WMWW Co»tgrqporfo«« Concilii, a. 1718, sq
INDKX FONTIUM
QUI IN HOC VOLU-MINE REFERUNTUR
V
f- - ROMANI PONTIFICES
545*
Pius
IX, litt. ap, Fccfcj/amm, 17 iun 1867
546-
1
litt. ap. Reversurus, 12 iui, 1S67
547*
1
allocut. Universus, 20 sept, 1867 _
54S.
»
Hit. ap. Quamquam Illius, 29 se-pt. 1867
549*
a
ep. encycl. Levate, 27 oct 1867
550.
a
allocut. Nunquam certe f 22 iun. 1868
55i*
a
litt. ap. Aeterni Patris, 29 iun. tSfiS
552,
B
const. Apostahcae Sedis t 12 oet. 1869
553-
v
litt. ap. Multiplices, 27 nov. 1869
554-
B
const. Cum Romanis Pontificibus , 4 tiCc. :
555*
a
ep. Non sine gravissimo, 24 fcbr. 1N-0
556.
1
litt. Quo impensiore ; 20 maii 1870 .
557*
B
litt, np, Postquam Dei munere, 20 r>ct 1
55 r^*
a
ep. Inter gravissimas, 28 ocr. 1870
559*
a
ep, encycl. Respicientes, 1 nov, £870
560.
B
ep. encycl. Ubi Nos, 15 maii 1871 . . , . .
59i.
a
allocut. Ordinent J 'atrum, 27 oct. i8“i
562-
1
allocut, Ius t us et misericors, 23 dcc, 1872 .
563.
a
ep. Quamquam , 29 maii 187^
/ u* * “ * * * * *
Sf>4-
5<*5-
566.
567.
568.
5<>9.
570.
571.
57-.
B
»
B
n
i
1
i
a
» « *
* * 4 # 4.
# w * *
t t 1
► * 1 m u *
r i
*****
* * * 4 * * «
» « 1
k * i »
573* Leo 3
5 / 4 ■
575*
allocut, Quod firticmwciavimuS' 25 Iu!f 187^
CfJflst' PoiJit/cr, 28 nug, 187;
cp* encycl. Etsi multa p 21 nqy, 1S73
cP. encycl* Kiv u iVoii*, 7 mart. 1874
ep* pwoi/ 5 fcbr. 1875
allocut* Curarum nostrarum, 15 mart. 1S75
tp. lucu* litterae, t <iec, 1875 , ,
CP* Exortae, 29 apr. 1876
ftllocut. Luctuosis exagitati, ia mnrt. 1877 .
p ep* cncvcl. Inscrutabili, 2 1 apr. 1878
ep.Inmeem, 26 iun. 1878 . . ,
cp. Da grave, 27 aug. 1878
' f I , , , . , *
* * *
\ * T #>
-!■<»*
■ * * ■
mc.
1
2
8
9
M
18
ZO
JI
39
4i
45
4«
*9
5-
59
64
66
70
72
74
77
V V «I I: *
* • rii
* * t i » 4 t ■ |
■ * * * +
‘ * * * * > i * * ■ * *
92
95
97
99
IOI
109
1 16
£21
VIII
Index Fontium
576. Leo XIII, ep. incvcl. Quod Apmtolici, 2S dcc 187:-.
577- • litt. Ci stoma, 1 iun. 1879 ,
578- ep. cncyd. Aeterni Patris, 4 aug. 1879
579-
580
581.
S8a-
583-
• litt. lampridem , 15 oct. 1879
ep. eneycl. Arcanum, 10 ftbr 1880
allocut. Summi Pontificatu’, 20 aug. j-SSo
" const. Romanos Pontifices, 8 mati j88r
’ L*P. cncyd. Etsi \ ’os, 1 5 fcbr. 1 882
PAG.
125
>39
15°
■53
167
171
i8f>
5S4.
585-
586.
S«7.
588.
589.
59°
59 1-
592.
593-
594-
595-
596.
597-
59S.
S99
6O0.
ftOi*
602.
60 3.
60^
605,
606,
607,
608,
60t;
6l0
6 1 1 .
612.
613.
614.
6*5.
6l6,
1*
1
const* Proedec essores, 24 maii 1H82 ,
litt. ap. In suprema, 10 tun. 1 882
nP' Qw ummrti, 7 M. 1882 ...
cp. cncyd. Cum multa , 8 dec. 18S2 .
const. M t senear s Dei Filius, 10 maii 1881
litf. ilp. Sa fu ttin f , 24 dtc, i SX ;
^ , jf . »***-,..*
eP cncyci. \obtIissima, 8 fcbr, 1884
cp. encycL ffumattimt genus zo *ipr, 1884
cp. c ncyd. Immortale Dei, 1 nov* 188«
v * j *«<****,
cp. lampridem, 6 iJn. iSS(<
‘ 1 * ’ * 1 * 1 ' • , 1 , , , ,
cp. eneycl Quod multum, zi jtug, 1886
ep. cncyd. Pergrata Xobis, , 4 sCpt. 1886
ep. Officio sanctissimo, 22 dt-c. 1S87
U«. ap. Praeclaro, 3 fehr. 1888
ep- m plurimis, 5 mgy ,gs>i
allocut. Mirandum sane, 1 iun. tSSS
litt. cncyd. Libertas, 20 iun. tS8H .
r ,
p ns! ***** molestum, 1 7 dec , 8>i8
* *
cp. hx cun te iam amtof 25 dee. 1888
cp. Sicut acceptum, 29 apr. 1S89 . .
. , * * * *
*P- Lutem ad te, 1 iun. 1889
litt. cncyd. Sapientiae, toian. 1890 .
Uti. ap. Qmdpasttis, 28 ian. 1890
cp. N<n ressdiamn, t+ mari. 1H90
U»- ap. Etsi apud nobilissimam, 3 iun. 1 890 .
Utt* Daltatso, ,5 oct. <890 ’ ' '
Un. ap. Quod erat numme, 3 mart. 189,
litt. cncyd. Rerum novarum, t5 m.ui , h9,
ep. Pastoralis officii, ,2 sept. ,89,
deer. Consensus mutuus, ,5 febr. lS(?2
«P- Quae coniussctim, 23 !mj, ,g92 ’
ep. Inimica vis, 8 dcc. jg,,,
«P- C.utod, ,U quella, 8 dec. !««. * *
193
■ 193
* 199
* 203
20S
- 214
► 216
221
234
z-o
25G
263
269
280
28 r
292
295
31 1
3X4
322
324
3-5
340
34 f
3 43
344
354
355
37*>
381
382
384
3*7
Index Fontium
IX
N.
tif 7- XII f, litt // divisawmto, H fcbr 1894
* ■ ■ * m «
618,
6 1 9. *
fi 20. »
621. *
622.
625. *
624, 1
625. *
626, *
627. *
flZH, n
629. 1*
630. *
631.
632. •
633-
634. »
635. •
636* *
G37.
638.
639.
640. »
f»4t. *
U42. »
r>43-
644.
<>45. »
fM7- •
1*48. .
649.
650.
&5t. •
6S*.
ft53- I*tus X
654. •
U55.
65!».
657.
+ i m k ■ *
* * *
* ■“
*****
Cp. cncyci. Ad extremas Orientis, 24 iun. 1893
litt. ap. Summum semper , 12 Jul. 189?
CP- tncycl. Cum tanti lfim^arorumy 2 ^cpt 1893
lin, cncyd, Providcniisnmm Deus, iS nnv, 1891
Int ap. Illud est proprium p 29 ian. 1894 , . , . .
cp, cncyd* Caritatis providetilioeque^ 19 mart* 1804
* ™ .
ep. Inter graves, i maii 1894 .........
ep. ap. Praeciam, 20 iun. 1894
ep. Litteras a vobis, 2 ittl. 1894
litt. ap. Orientalium, 30 nov, 1894
ep. Longinqua oceam, 6 ian. 1895
allocut. In litteris Nostris, iS mart. 1K95
ep. encvcl . Satis cogttitum, zn iun. 1896
litt. ap. Apostohcae curae, 13 sept. 1896
const. Officiorum ac munerum, st ian. 1897
litt. cncyci. Trans Oceanum, 18 apr. 1897
ep. .'lAro^ri/a, 22 iuti. 1897
ep, cncyd. Militantis Ecclesiae, 1 aug. 1897 ..
cp- cncyci. Affari vos, 8 dee. 1807
tp. t' nc\d. Cf iri totis studium r 2^ iul. 1898
ep. Quam religiosa, 16 au«. 1898
ep. Quum diuturnum, 25 dec. 1S0S
t p. Testem , 22 ian* 1899 . *
cp. Grator, 22 iul. 1899.*
btt cncyci* Depuis hjaur „ 8 sept* 11899
cp. Paternae providaequet 18 sept. 1899
const* (eOtidifde a Christo, 8 dcc» 1900
cp* /lu mtlieu, 23 dcc* 1900 , *
cp* Ce religiose fantiglie^ 29 iun* 1901
allocut* A fferre iucundiora, i(y dcc* 1901
CP- MCycL Mirae caritatis , 28 maii 1902
litt* ap, l igilontiae, 30 oct* 1902
cp* cncyci* Fiu dat principio, 8 dcc* 1902 .* .
cp* Ditat rrtidttii 24 dcc, i 00 ^
const. (,um stcitii, 28 mart. 1903
, cp. cncyci. E supremi, 4 oct. 1903
motu propr. Inter pastoralis officii, zz nov. 1903
* p. < fims a Catechisritis, 8 dcc. 1903
* *F •****■§ ■■**'■ 1 « 1 1 « 1 i | f 1 ■* #•!*#
'Pi Quod A lobis, 8 dec. 1903
’"r,ll‘ ProPr* Romanis Pontificibus, »7dec. 1903 ..
* + ***+..,.*
4 * ■ » 4
* ■ 1 I I I
+ B
■ + ■ -
* « »
r m ■ « * * ^ -m fi
1 m * * i * H * w * t * *
IJA^.
393
Jf>8
402
404
4 ro
428
430
437
4-M
450
454
460
469
470
494
502
512
5x5
516
52 1
526
532
534
535
542
543
559
c6 2
567
572
577
57S
5S9
592
59S
600
600
608
615
616
6 1 9
Index Fontium
Pius
t * + J- m
* * ■ «■ m
* * ^
* * *
* • # !■
V * ■
* V * ■ i
******
X, const. Commissum Nobis, 20 i,ui. 1904
litt. ap. In praecipuis, 2,4 ian. i 904
motu propr. A 1,1 i r o rtt.it a propria , 25 apr. 1904
liti, hi ristoraziant, 5 maii 1904 ....
allocut, Duplicem, 14 nov.
consi. I acente Sale . Iposlolica, 25 dec. 11)04 . . . .
ep- Experienti», 27 dee- 1 904
motu propr. Inter multiplices, 21 febr. 190 ^
litt. cncycl. Acerbo minii, 15 apr. 190;
ep. Sollicito, j niiiii 190^
<tp. At re nefarvtmque, 14 maii 190 ^
motu propr. Crux pectoralis, 24 ma;j [Q05
litt. ap. Provida t 18 ian, [ijofi
ep. cncycl. Vehementer Nos, t, fd,r. lt)ofi
allocut. Gravissimum, 11 febr. 1906 .
motu propr. Religio, er, nn Ordinum, i^mart. igofi'
btt. ap. Quoniam in rr bihlica, 27 mart. 1906
motu propr. Dei providentis, 16 iul. 1 909
litt. cncycl. Puni l' animo, 28 iul. 1906 ..
litt. cncvcl. Une foti encare, 6 iun. 1 90- .
allocut. Accoglia mo, 15 apr. 1907
cp. Sub exitum, fi maii 190-
litt. cncycl. Pascendi, 8 aept. 1907
m°tU Pr0pr- ******* Scripturae, ,8 nov .^90 -
t0nst Sa^i eonsilh , 29 iun. 1 908
■-•■x hortatio Haerent animo, 4 aug< Igog _
COn‘t' Pr'“’>«Ih"»,di, 29 sept. 1908 .
»'">nj propr. Cum per Aposiolica, , .
‘Pwotuns, 7 apr. 1910 ..
const. Apostoli eae, t5 apr. rglo
'«-ap ■ Scraphici Patriarchae, t S aUR. I9I0
27 prepr- Swwhw -**■* * -p,. ;9;0
^ Ptopr ■ 1* Humanae. X<l^U)lo
ep. Ex quo, 2f) dec. 1910
™c*i. /«**». „
p»rr. Suprm, ■■■ ■
motu nrrmr fi * ’ ~ lU * |1>I 1 ■* *
pr. q, dmc^
“ ™>" 0».»ra»(i, 23
"”** Otom ,, „oy _
j
62,
•****-
* * * 4
# I # f :
P **■»#■#
* « » » #
* * * *
* ► * * *
* * * *
* 4 «
* * *> *
rwrf*>« «A ,
,<’pt. 191
Index Fontium
XI
N.
699.
PillS X,
motu propr. In litteris Nostris, 22 dec. 1913
TAG,
i/
70G.
motu propr. Edita a Nabis, 5 maii i9r4
A 29
701*
703*
• motu propr. Docturis Angelici, 29 iun, 1914
Benedictu* XV, litt. cncycl. Ad beatissimi, 1 nov. t9i4
c oc 0
* Ul V2
* O O
703.
#
motu propr* Non mullo postt 31 dcc. iqia
-f
■ ■*
704*
k
const. Exactis, i febr. J915
^45
t-/
705.
*
chirographum Attentis expositis, 28 iun. ion
^46
706.
707.
n
1
const. Incruentum , loautr. iqiz
1 * 1 * * * - * * . • *
niotii propr. Quandoquidem t i6setn, 1915
040
k~ *
708.
k
motu propr* Scnurwna, 4 nov. 1915
054
u - :r
7oy*
k
allocut. Amplissimum Collegium, 23 mart. 1917
®ss
K -fv
710.
710*.
7u.
712.
■
«
k
k
motu propr, Ailoquentest 25 rnart. 1917
motu propr. Dei providentis } 1 maii 1917
cp. ad Card. Secret. Stntus, 5 maii ior
y / ****■♦'**■* i ..... tl, .
const. Supplices, 2 1 iun. 1917 .
858
858
860
7>3-
i
Inu cncycl* Humani generis^ 15 iun* 1917 .
002
862
II
545.
Pius IX, litt. ap. Ecclesiarum, t7 j„n. 1867.
Ecclesiarum omnium curam et sollicitudinem ev q»n- m » ,
officio divina Providenda Nobis commisso geremes
solutio perfundimur, cum ad sacrum Episcopali Ordinem ocXs W
mentemque convertimus. Sacri enim nA.» , oculos Costros
muneris Nostri consortes in tanta temporum difficulifSmVb^*
malorum procellis, quibus Ecclesia iactatur, omnem adhibent alacritatem1
ac studium in custodiendo vieilias nnerk „ tnC . £5 ,
iuribus adserendis, atque in Christiana sfhi ,!UUm’ ^ 1 n Ecclesiae
legis praeceptionibus erudienda, ut hoc scilicet instmet^ P e!5C- di^ni^e
lius a malo declinet, atque amMett nuT
lum discrimen detrectantes opponunt murum pro Domo Jsnd j„Ln '
f?yp* persecutionem passi propter iustitiam, illustri, suae fil?
edldCrUnt- Q'10 “•*» obsequio, quii detotdtnis
I cnerabllcs Fratres prosequantur Beatissimi Petri Cathe
d am, m qua integra est Christianae religionis, ac perfecta soUdim, e
Fcclesiim T"" POti°rCm -cesse est omnem cogite
Si Jafae If Crae am0nS* aC Pietatis significationes etiam typis con-
inSsi.i! Ii ■rTqUam mtermissac Pro 'Psius incolumitate, et exaltatione
prem mu"^^ "2 *** **« ad rerum angustias ,
CAT;,m r re rr^ndas- ^ mu* *
ordinum heririn * ,IuCulcn- lss,me testantur. Quare in communi omnium
lorum Petri « I^Mr SaT arCm mcmori;im martrrii Sanctorum Aposto-
ult soIemniter celebrandam, et ob nonnullos Ecclesiae
Vencr ibflp^r rU*m cae*‘tum ^ast,s Ascribendos, gratum Nobis est eosdem
Pa10nir N0Str° “d° ~ socios, atque
noris adiertinn nare laudis praeconio, eisdemque per aliquam ho-
uium. Itaque aimhfw^M an,mi Nostri, ac dilectionis exhibere testimo-
ct singulis Culi r r >5°s.tra Apostoliea harum litterarum vi omnibus,
tam n^ECreS,ae Patriarchis* Archicpiscopis, et Episcopis
in posterum \ uturis concedimus, atque indulgcmus, ut ipsi
Apostolorum Pe^Tp^T" JCfCvh Proxime futuri festi Sanctorum
possint- LPauh . P,leoI° violacei coloris uti libere ac licite
Apostolicis ce teri «n \ "n ob*tant,bu.s Constitutionibus, et Sanctionibus
gatione dignis in ^ C1“amns speciali, et individua mentione, ac dero-
[Acta Pii ix ~Um faC,Cnfibus quibt»scumque.
1~\, VOl. IV, p. 90-92],
Vot, ///
I
1
Romani Pontifices
546.
Pius IX, litt. ap. Reversurus, 12 iul. 1867.
1. Reversurus ex hoc mundo ad Patrem Unigenitus Dei Filius Eccle-
siae Suae divinam ordinationem ita constituit, ut, quemadmodum
B* LeoIPP). 1 DueCessor N(>ster monuit, 1 cum inter beatissimos Apostolos
,n s:miIttudine honons quaedam fuerit discretio potestatis, omniumaue
par esset electio, uni tamen scilicet Beatissimo Petro datum fuerit nt
cetens praemmerct. Huic enim solo a Christo Domino suprema potestas
fuit attributa pascendi nedum agnos verum et oves, hoc est regendi et
gubernandi universam Ecclesiam, ut iam in grege Christi non sit qui
Petrum Pastorem non agnoscat. « De qua forma, ut ait idem B Lro
^r:pi:q:r ci om ,d,s"nctio et proviS™
est, ne omnes omnia sibi vindicarent; sed essent in singulis oro vinei is
singuli, quorum inter fratres haberetur prima sententia * Pr0vinc,js
dam m maioribus urbibus constituti sollicitudinem susciperent amni, orem
«^UrumquTT EhCkSiae «" COnflueret;
politartun ac Patria,charumP ecclesiasti imt^peT
Hinc factumqest u, Pa^S; lTum Pernis fundaverat.
confirmationis litteras ab hac filVetri Sed^h^ mag'S C°rd' fuerit> ^uam
largiente Domino, omnium aolirhri Am ^ oBtinere» Per q»am sciebant,
ipsam patriarcha lem TcZtatc n . SaCCfdotum et ab eadem
ac difficiliores causae tam fidei auam0^^"^ lmC factum cst- ut graviores
rehtur , quae sola cunctas haereses et\ d‘SCipl,"Je ad eamdem Sedem defer-
mtiones auctoritate Sua interemit et T Conciliorum generalium defi-
Opus fuit, latis etiam legibus providissimc^con'5 ,t'^Cl‘?Iae disciPlinae, cum
nonem semper in Ecclesia fuisse rei* * • ,nsuIu,t- Atque hanc constitu-
Conciliorum acta, SS. Patrum institulfo”*'88™' custoditam. universalium
historiae monumenta tam pmnicue dm?’ “tq“' univ'rsae Ecclesiasticae
simum Orientis schisma praesumpserit ht ut ne">° ante funestis-
tl ficum auctoritatem in dubium rev^are SUpremam Ru">an„rum Pon-
3- Etsi autem schisma ilt.,,1 J j
«t,s centro divulserit, haud UmZlTu °rientales Ecclesias ab uni-
Ecdesta obscurare, vei saltem ex Orientali Ventatcra Catholicam in
Praeterquamquoil innuo^^^T ^ eradicare,
idololatriae vel hy^ ^rabilcs gentes in agnitionem veritatis ex
conveniunt, ipsae «ZT OrTilS ?liacque in dies
Propter potentiorem principa 0“'” “» ad hanc Romam
iPMC ctiam * - -
, , . S,aC’ quot,cs ad bonam frugem,
*"“• 'aasurium T«,a.0„i«n .
LIV, coi. 6,6.
Romam Pontifices
3
divina aspirante gratia, reversae sunt, primatum nedum honoris verum et
jurisdictionis B. Petro E, usque in Romana Cathedra sucm.Jl T
Christo Domino Nostro attributum solemniter professae sunt Oif m ^
matum, beet a vetustioribus etiam Conciliis et ab universa Fccieria Pr'_
agnitum et summo in honore habitum, oeeumemea S^meS'!
m qua Cracc, sacrorum Antistites cum Latinis convenere solemn! T
tieo decretu asseruit, ut magis magisque inexcusabiles fierent qu. tam i'
spicuam veritatem vellent inficiari, °U1 tam Per*
4. Atque utinam hoc fidei Christianae dogma Orientales Antistites eon
stan er tenuissent 1 Neque en.m eorumdem Ecclesiae in miserrim m i hm
e, .nditionem cecidissent, qua post conflatum vel instauratum sdfim,™
versantur. Siquidem praeter asperrimas calamitates quae earumdem drfe
enonem ab hac Apostolica Scdc consequutac sunt, etiam vigor cmonSm
et cLclesiastRae disciplinae honestas, et sacrae hicrarchiac ordo et maiestas'
apud eas miserrime defecerunt. Et inscrutabili Dei iudicio factum est ut
Antistites carumdem Ecclesiarum, qui Supremi Ecclesiae Pastoris divMms
aU't<Jr'tatCm “ntr>P«nint, laie„mm quin et infidelium iugo
p emantur, ut neque ordinaria atque immediata Episcoporum iurisdicrio
m suas dioeceses, neque Patriarcharum in suos Episcopos canonica ‘aucto-
tJ mara^nt: “luos contra monitum Apostoli suis cleris praeter
canonum statuta dommantes, clerus ipse ae populus contra eorumd m ca-
nonum stari, ta vel a sua dignitate deliciunt vel eidem renunciate nunquam
satis lugendo exemplo audacter compellunt. "quam
p„ LTa,1nm ,'nfdicitatem Orientalium Ecclesiarum miserati Romani
omfntnfcurn' ‘STT* ^ in"n,a,um Serrantes
datis ad O ™ °V, e rcduccr'nt- 0v<.’d assequi conati sunt plurimis
datis ad Orientales htens etiam cncychcis, conciliis etiam generabbus ceie-
sudore3^ P0t!fimum m,ss,s ad Orientales plagas ApostoUcis viris, quorum
afiuuan 1 b,’r,i "S’ atqu'a'rumnis vincae illaa oli"> «arctissimae, undem
sooq,Tr ’ rC"0rc,SCe",t- QUOt' “ CUHS atque laboribus Cumulate non re-
errnr "l”115' baud «men res in irritum cessit: siquidem multi agnito
inter ut!’c^e'r’13tr<:IUrat0 EcC,csia' u"™ reverti festinaverunt, quos
utc hi ni, b'c prautereamus, Armenii recensendi sunt. Etsi suttm pro-
atem h 1 ",hmutatem, hominum nequitiam ac temporum aeerbi-
,1 .' semel eorum Antistites in errorem reversi fuere, ex ipsis tamen
Amienus n,i" deluerunt praeclarissimi viri, qui divina ope suffuhi Catho-
'ZZZ " Un,tat?m restituendam curarent. Talis fuit Abrahamus
di«us uvT muitisaerumnis pro Catholica fide probatum Bcne-
deinde „™ ‘ Decessor Noster Patriarcham Cille ie renuntiavit; quem
e "r rr'3 ' atriarcharum scncs huic Apostolieae Sedi firmiter
nuit . d Se.bscquuta cst- Praeciarum quoque fidei specimen exhibue-
iicet ne rs,- '"||stantln”Pol,m fimtimasque provincias incolentes, qui
lica fide q . , K>"lbus esagitati, adduci tamen nunquam potuere ut a Catho-
tenerent, pro qua asperrima quaeque perpeti non dubitaverunt.
1 Cf. N, 5J,
Romani Pontifices
6. Placuit tandem Omnipotenti Deo hisce malis finem imponere: qui
dans vocem virtutis inclytis Christianorum Principum Legatis, eam mentem
Summo Turearum Imperatori iniecit, ut Catholicos Armenios a schisma*
ticis omnino separaret, eosque ab omni, qua antea tenebantur erga schisma-
ticum Patriarcham subjectione, obedientia, parendique obligatione vel
sacris, vel civilibus in rebus perpetuo eximeret.
7* i unc reddita Catholicis Anncniis ecclesiastica libertate, placuit sa
mem. Pio Papae Octavo Decessori Nostro Primatialem atque Archiepisco-
paiem Armeniorum Sedem Constanti nopol i erigere Apostolicis litteris-
Quod tamdtu, d.e sexta mlii anno Domini millesimo octingentesimo tri-
gesimo sub annulo Piscatoris expeditis, 1 eamque huic Beatissimi Petri
Cathedrae arctius contungere, ut quo magis illi adhaereret, eo firmius et
fTUn p°rS In Catho.hcae ventatls Professione permaneret atque proficeret
In Petro enim, uti tam memoratus Sanctus Leo 2 docuit omnium forti
tuclo solidatur et divinae gratiae ita ordinatur auxilium, ut firmitas quae
pe^*T PCtr° |mpUltUr’ pcr Petrum AP°stolis ceteris conferatur^
8. Rc autem Cathohca per memoratae Sedis Primatialis institutionem
sic opportune constituta, potuimus Nos nost nlimmt ' ' ■
;v~
provinciae in TVr=id,. v u " ^',“auu‘«nQpou canae ecclesiasticae
provisori, ratione decrevimus "
adaucto, opportuniori p^S* — »• D~ ™
consultum ^“«Po^nae provinciae
stantinopolcos et Patriarchalem C<”"
unionem a fel. rec. Gregorio Pana • comungi, quam
stro et a Nobis praefati A™ Praedecessore No-
i ustaeque causae obstiterunt ouomin cfflaSltavcrunt. Sed graves
Novissime autem post obitum bo me C ^ vota Possent expleri,
ciae Patriarchae, Episcopi eLdcm P^^T^5^ °Ctavi P^tremi Cili-
ad Successoris electionem peragendam in ° atus synodaliter convenientes
atque huic fini assequendo Venerabilem r ' ^ scntcnt'am devenerunt,
hactenus Archiepiscopum l***™ Nostnim Antonium Hassun
Patriarcham Ciliciae elegerunt seu nos^t^10'11”1 Constantin°P°leos in
crantes, ut nedum hanc flectionem N°S obse-
lunctionem eammdetn Armeniarum S«r VCIiUm et mernoratam con-
iae ratione Catholicis Armeniis decus \tauT' 7.du gcre dignarcmur, et
lurisdictionem quam circa discipS X^muT ^
1 S«mo 3*in Aniiivcr»1 * At0m" l8‘ P’ ”3. »4-
Apoatol. UmvUTZ* S,To “J :r.,Mi8ne- P* tom. LIV eoi ,s,
Prop, Fide, pan f, vol. 6 A l ' Amdua* 9 tnaii jgg- Pf \
' Li.,. Apottoi. “■ M: ««• 5' !Cf' >“»
I- A, p. ' *> *Pr. .»*, - Cf. Pon,.f Jc p
Rom u n i Pon ii fice s
10. Re itaque per Venerabiles Fratres Nostros Sanctae Romanae Eccle-
siae Cardinales Congregationis Christianae Fidei propagandae pro Orien-
talium Ecclesiarum negotiis praepositae accurato examine perpensa. Nos
Armeniorum votis annuendum esse censuimus.
11. Quapropter, exorato ad tanti momenti negotium definiendum di-
vinae gratiae praesidio, ad laudem et honorem Omnipotentis Dei et Sanctis-
simae Genitricis Dei Mariae sine labe conceptae ac Beatorum Apostolorum
Petri et Pauli, nec non in Catholicae Fidei exaltationem, Apostolica qua
pollemus in universam Ecclesiam auctoritate, tenore praesentium extin-
guimus et abolemus titulum Primatialem atque Archiepiscopalem, quo
memoratus Pius Praedecessor Noster supradictis Apostolicis litteris Arme-
niam Constanrinopolitanam Ecclesiam decoravit. Deinde pari auctoritate
tate Constmumopolitanam Ecclesiasticam Amienorum Provinciam Pa-
riarchatui Ciliciae perpetuo unimus; mandantes, ut novus Patriarcha,
eiusque Successores titulo fruantur Patriarcharum Ciliciae Armenorum: ut
udem in Urbe Constantinopolitana resideant, eamdemque Constantfnopoli-
ranam Ecclesiam Ordinaria iurisdictione gubernent. V olumus autem ut prae-
dictus Patriarchatus iisdem limitibus coerceatur, quibus Ciliciae Patriar-
chatus et Primatiatu Constantinopolitanus in praesentiarum continentur.
12. Quo vero haec ferme nova Patriarchatus Armenii constitutio in
bonum cedat animarum, atque ut gravissima damna, quae ex incerta vel
minus apte constituta ecclesiastica disciplina solent derivari, propulsentur
atque arceantur. Motu proprio, certa scientia ac de Apostolicae potestatis
plenitudine praecipua quaedam eiusdem disciplinae capita salvis tamen
ritibus Orientalium a Sanctis Patribus institutis et ab hae Apostolica Sede
probatis) m memorato Patriarchatu perpetuis futuris temporibus inviola-
i ter observanda tenore quoque praesentium constituimus atque sancimus.
13. Ac primo quidem praetensum quoddam Capitulum, quod ante
Tiennium a nonnullis Armeniis presbyteris primo expetitum defunctus Pa-
trurcha Gregonus Petrus Octavus anno Domini millesimo octingentesimo
quinquagesimo pnmo, uti accepimus, illegitime erexerat, cui etiam quae-
tri^rr?et?nSil ‘Ura SCU PriviIegia attributa fuerant episcopali quin et pa-
. '?a 1 'Smtati iniuriosa, itemque alia praetensa capitula, si quae for-
WIT nP.s ehlsdcm Patriarchatus uti supra instituta sint, praedicta
canitnt P°S!° Ka auctoritatc abolemus; prohibentes, ne in posterum similia
capituJa in Armenio Patriarchatu umquam instituantur.
tere tnn jCantc Patriarchali, nemini umquam, qui episcopali charac-
Patrinrrt ” ^as sufiragiuin ferre in electione Vicarii, qui vacantem
atriarchatum gubernet atque administret.
hrendi ^c^lonc sutem Patriarchae solis Episcopis ius erit suffragii
non poileantUS\r 0mnino ^*cncis ct Sacerdotibus, qui episcopali charactere
Lmque n-tri' tmo vcro ficorum in eadem electione semet inserere, ul-
P()rr CIn, p°NSlt habere quovis quaesito colore vel praetextu,
uUum ius a ut ^ CCP!n } atriarcham neque, uti aiunt, inthronizari, neque
Vel titulo in pUI"lS 1Ctl0ncm’ ne Procuratorio quidem aut vicario nomine
a tru rehatum habere volumus, nisi prius eiusdem electio
Romani Pontifices
seu postulatio a Nobis vel a Romano Pontifice pro tempore existente fuerit
admissa et de more confirmata, atque Apostolicac litterae confirmationis
eiusdem fuerint expeditae, sublata qualibet contraria consuetudine
17. Eidem Patriarchae, quamvis ab Apostolica Sede uti supra confirmato
non licebit Episcopos consecrare nec convocare concilium nec chriVm ’
conficere, neque ecclesia, dedicare, nec clericos ordinare antequam ab A™!
stolica Sede sacrum Pallium obtinuerit. P
l8‘ Pracd,ct° autem Pallio Patriarcha uti tantum poterit in Missarum
S -f
sequentibus diebus, Dominicae in -UhiTT^ esurre^tIonis cum duobus
Pentecostes, SzcmLmT^lZ A *•' • AscensIon,s Dominicae
Beatae Mariae semper Vir^mi ,-j?1’ n<LC n°n ln ^uatuor festivitatibus
Assumptionis ct Nativitati! cfusdem^qU^I^TH'8!!^ Annuntiationis,
praefato Venerabili Fratre \Wr \ q- Jf hl)m'H'me postulante
Patriarcha Armeniorum Ciliciae addimt °f ^a?SUn elcct0 seu postulato
eiusdem Dei Genitricis Marhc- ^ ff U.m *™maculatae Conceptionis
Baptistae et Omnium Sanaorum n "* fcSt,s/Nativitatis Sancti lo™4
stolorum, in dedicatione Ecclesiarum fest,vitatibus °nrnium Apo-
vitatibus, in Ordinationlbufct^i- .Ecdesiac sua«
^ Virginum, atque in diebus ZZ ' Consecra^nibus Episcoporum
dedicationis ecclesiae. t‘r6arus tam consecrationis suae quam
quinquenniis *P°Stolorum Petri ct Pauli singulis
Pontifici pro tempore exiLnti rati pCr.f ‘psiIm visitabit* Romanoque
aede rebus omnibus JXSST"- * dC t0t° SUO pastorali «»*»,
monita et mandata humUiter exciS^!£' perdnentibusi ^usdemque
siones vero pertinentes ad Ecclesiam v I d lgentlss,mc <=«<juctiir. Posses-
cumque Ecclesias, vel loca pia sui l" 5Uam- sivc ad alias <)<>“-
vendere, au, donare, vel """ *>0tCrit id«™ P«™rcH.
I cumque modo alienare, neque dentiri r n°V° lnfcudare. vel alio quo-
Romano Pontifice, 8CCund2m fo™" m 1. * qi,°V'S aU‘rant“a. inconsulto
Orientalis ritus in sna promotione em, q“°d clec,i P«riarehae
pro ida rCTU,n nihil ma«ia -imum
P uvula Episcoporum electio i mia ^rum sollicitat atque angit, nuam
ordo ecclesiasticae diseint* ’ ^ 3 Pn|cciptie pendent fclicit i' n 'i ^
incifin , lL o tsuplinae, atoue ■ icncitas populorum,
Smin °lcntCS' 1- Salus- Al>'™’
xLris „'i'aS‘.0rUm "'«'iRcntiom, et sui "(Si'- q“3c Pcr'bunt ex malo
Nostrae univem^ r "J* .Domi”'» Noster Icsus' Ch""0"'"' ' dc manibus
mandavit, ea quaf “ qUanta 'Ua cst regimen Jfq*ij.q!" humilitati
Patriarcharum 1 . sequuntur, circa electionem r 1 SoUlcltud,ncm de'
«Mi» plenitudine0 te^!">l'C‘ X,,atri ministerii officio1”^ 'Tv"’ Armc'"i
— ^1° Pr3K°ntiUm statuimus in;°ueadetm°re ^
Romani Pontifices
4
21. Quoties aliquam dioecesim memorati Patriarchatus vacare continget,
Patriarcha quamprimum synodum indicat universorum Episcoporum eius-
dem Patriarchatus; quo facto, ab eodem Patriarcha et Episcopis synoda-
liter congregatis tres idonei Ecclesiastici viri, coilatis consiliis, Romano
Pontifici pro tempore existenti proponantur, ut ex illis digniorem et magis
idoneum eligere, ct vacanti Episcopali Sedi providere possit. Non dubita-
mus autem, quin i idem Episcopi dignos ac vere idoneos viros proponere
studeant, ne umquam cogamur Nos vel Successores Nostri pro eiusdem
Apostoltci ministerii officio alium, licet ab cis non propositum, episcopali
dignitate augere, et vacanti Ecclesiae praeficere. Quod si propter instantem
necessitatem, aut itineris longitudinem universi Episcopi ad synodum uti
supra a Patriarcha indictam accedere non poterunt, tres saltem Episcopi
propriam dioecesim cum iurisdictionc habentes una cum memorato Pa-
triarcha in eamdem synodum omnino conveniant, absentibus ternariam
suam propositionem scripto significantibus. Volumus autem ut universa
acta eiusdem Synodi ad praefatam Congregationem de Propaganda Fide
Orientalium Ecclesiarum Negotiis praepositam, per Nostrum et huius San-
ctae Sedis Apostolicum Delegatum transmittantur, ut diligenti primum
trutina ab eadem Congregatione expensa, demum Nostro et Successorum
Nostrorum iudicio subiiciantur.
22. Dum autem haec pro Armeniorum Antistitum electione decerni-
mus, haud obliviscimur reliquorum Patriarchatuum ritus Orientalis, pro
quibus etiam hoc gravissimum de Episcoporum electione negotium quam-
primum moderandum curabimus, uti iam venerabilibus Fratribus Nostris
i amarem s .vtaroni tarum et Me lenitarum, alusque Orientalibus Praesulibus
Romae in praesentia commorantibus palam ediximus.
23.^ Haec volumus, praecipimus atque mandamus, decernentes irritum
atque inane, si quid contra praemissa a quolibet quavis auctoritate scienter
vel ignoranter contigerit attentari; ac reservantes Nobis et Successoribus
Nostris ea in posterum sancire, quae in memorato Ciliciae Patriarcham pro
temporum, locorum ac personarum rationibus magis in Domino expedire
dignoscentur.
24, Decernimus quoque praesentes Nostras litteras semper et quando-
cumque validas ct efficaces fore, suosque plenarios et integros effectus sor-
tiri et obtinere, et ab omnibus, ad quos spectat, inviolabiliter observari
e ercj quin ullo umquam tempore ex quocumque capite vel causa dc
subreptionis vel obreptionis aut nulli tatis vitio, vel dc Nostrae intentionis
rectu notari aut impugnari possint; sicque et non alias per quoscumque
muces ordinarios vel 1 elegatos quavis auctoritate fungentes, sublata eis
e eonmi cuilibet quavis aliter iudicandi et interpretandi facultate, iudicari
et definiri debere.
25* Non obstantibus, ete,
[Acia Pii IX, vol. IV, p. 304-317].
8
Romani Pontifices
547.
Pius IX, allocut. Universus, 20 scpt. 1867.
Universus catholicus orbis noscit, Venerabiles Fratres m.v' . V
gravusunasque UUurias catholicae Ecclesiae, Nobis' et huic A* ‘T""’
Sedi, Episcopis, Sacrisque Administris P.l L: ■ ' ■ " APostohcac
liis, aliisque piis Institutis . S u!riV,stlue «*>* Fami.
Illatas, omnibus divinis humanisque iurib* »“c,fe *r a"nis
poenis, ac censuris plane despectis n„,.m C0nculcatts, et ecclesiasticis
reprobare coacti fuimus. Idem Ver n r e™admodum ^epe lamentari, ct
Ecclesiam, eamque opprimere contendens qU°t,die ma&*s vexans
que auctoritati adversas, et iccirco a Nobis^ & edl£fs,^eSe® !PS‘> eius*
ut mmtme exhorruerit legem proponere C° .m,Ustitiae devenit,
quae m suis, et usurpatis regionibus temerario ,c T’ “ pr0mulSare.
Ecclesiam propriis omnibus bonis cum ,W„,| I <:g0 prorsus aus“
tatis damno spoliavit, sibique vindicavit fr |PST quo<iuc «vilis socic-
tuit. Omnes profecto vident q„am jni ' .! dem b°na ve?d™da consti-
qua et inviolabile possidendi i„s * haec tat,
pollet, oppugnatur, et omnia naturaba divi P d'Vlna sua institutione
omnes utr iusque Cleri viri dc ^cath n ‘l"™"'1 iura Pileantur,
menti et Virgines Deo sacrae ad tristium h“mana soci«ate optime
rediguntur. tristissimam egestatem, ae mendicitatem
In tanta iPttur FVrlsvoi#..
ipsius Ecclesiae, et iustitiae S^sL^ro^^ iunUm evtrsi°ne Nos qui
ce"e m?i '° ”aiU>***** 'ueri, TeCere^- A,PC>S'0,ici Nostri mini-
Stram IV, m "c P°ssumus- Usque in h c c ,U ■ VU,d,c*re d'b«nns, nullo
Stohci Voccra' et “nnnemoratim , pbssim° vestro conventu No-
ramus T°baraus' da">namus, eamque oml?™ >uc,oritMe Nostra Apo-
rn 'TtiJ/ZZ au,cm '**» auctores, et iZ, ct ,nullam decb-
stitutiones e/om^r C' censuras, quas Sacri Cin'2"' incidisse
fligunt contra gv.,fg",n>. ConcMionm, Decreta ip^-icm ?°s'oIicae,
aures. Paveam insu^ctZ^ 'UriUm' " b°"orcm «umatoreTe^
pro certo habeant ntTcmiscant hi acerni; r,ptcs> et mva-
auctore et vindice’ 'SS!mas> ^verissimasque eis a D Ec<iCSife ,loStes- ac
rilata eidem Ftvi ^ n*|S paran* n’Sl vere noenif eo pjCclesiae sanctae
modum Z tf“T- damna resarcire* ac^ a “ ad ™r, et
™seq„c exposcimus "P'amUS' et a miacratio7un?D“m"no 2*7*
Hac autem occasmn • . mino Eumtlitcr
quemdam libellum' gaUiMscT* v*limu8' Venerabiles Fr»
« ‘-‘uS aSuna " ''“"'.fuisse, 4-
aliquo modo attribuendae sin Vlcissi'udincs bii.v"i’'a 'nslnuilntur.
"*> °mnes «rte noscunt atqui?!? 1 qukicm 4«»m' falsum ApostoIirae Setfi
’ ‘ 1 ,Ue ]tl *Uce clarius apnar .f qu?"1 absurd 11 m
PPar«, inter aba documenta
Romani Ponti fiu s
9
ex epistola Nobis die .8 superioris mensis iunii sb infebeissimo Maximi
liano in carcero scripta, antequam indignam et crudelem mortem ob ^. '
meritas, am^imlsquriauXrS ^uin
Altieri Sanctae Romanae Ecclesiae Cardinali, et AlbanTEpfrcopo^p"
emm, ut ophme nostis, summo loco natus, claris virtutibus ornatus cr^r
simisque muneribus perfunctus, Nobisque carus, „h, primum aectmh
horrificum cholerae morbum Albanum crassari ^ ■ accepit,
caritatis aestu in commissum sibi grevem II ° mmmor’
Ac nullis laboribus, nullis consiliis, nullisque incommodis et periculis
parcens dies noctcsque sine mora et requie miseros infirmos, et moribundos
spiritualibus quibusque praesidiis, et omni alia ope suis proo^Sb™
luvare, reficere ac solari nunquam cessavit, donec horribili morbo corre
ptus.veluti bonus pastor dedit animam suam pro ovibus suis Fm. f ur
memoria i» Ecclesiae fastis semper in tadtSLt^tt chrb
merituram gloriam sibi, Ecclesiae, ac nobi.issS'v«^™ mq^ecS
hcorum Antistitum Ordini comparavit Nos auidem
affecti fuerimus, vix dum eiusSem
magna consolatione sustentamur, quod certam spem habemus illius ani
De„ :0clcb':mr;m
quoque laudem I q b,squc' a. unIVAersa Eccl«'a proces offerre. Debitam
vesS rcmien, r """J11" Albani Clero, qui illustria sui Antistitis
operam -J l n, 'PS'US ''"7 d'scri,ninc "ntnem , religiosam praesertim,
operam aegrotantibus, monentibusque sedulo navare non destitit < )mnih„c
s “r dir '■ maites ibi
periculo plane snref° 9e,tf^,nt* tuni <lul Zuavi appellantur; nam vitae
praeclarum -l - P. l°’ dtfllnctorum potissimum humandis corporibus
praeclarum chrtstumae cantatis praebuerunt exemplum.
Do^nZ1Deu^ra ,'le9 Fra,rCS' "e dcsist3mus 'ovare animas nostras ad
bus eum et In«um°^ n-m’ qU' ts£ 11 '"Irae misericordiae omnibus invcc.imi-
stantcsTn 0' ,^'“®''" °rCm',S’ ct °baocremus, ut strenue Vobiseum
suae aanctac causam v- TP°nentcs murum Pro dot"" 'arael, et Ecclesiae
ad iustitiae saiu iem ‘ r pr°pugnarc' " °m"0a Ecclesiae inimices
ia t n-’- ,\r sclut semitas reducere possimus.
[Acta P„ IX, vo!. IV, p. 323-326].
548.
*llS *!tt* aP* Quamquam Illius, 29 sept. 1S67. 1
cors^st^TSiLi1118 Ni°S gCr.entes in tcrris* vices> ^ui patiens et m
Cium etiusiiti ’ rC,.n Ck;nu‘ntiaimluc Iibcnter sequamur, tamen quia
aiere Apostolici etiam muneris esse intdligimus, ad
1 Quibus HlVrnnuntu ,v . #
privilegiis Cardtn;t!i:i !C (j;L;. *' 'f* (-ar?lna!l suspensus declaratur ab insignii
aliaquc m cum decernuntur.
10
Romani Pontifices
lenda, quae in perniciem fidelium suboriantur scandala, eorumque aucto
res compescendos supremae Nostrae auctoritatis vim et robur exerim, '
id Nos spectantes iam inde ab anno proxime superiori 1S66, per simile* ;»
forma Brevis Litteras die 12 mensis iunii datas auditis antea Vencrabilib^
Fratribus Nostris S. R. E, Cardinalibus, de eorumdem consilio omne iuris-
dictionis exercitium in spiritualibus ac temporalibus tam in Ecclesiam Qaiv
nensem, quam in Abbatum Sublaquensem ad Nostrum et S. Sedis bene'
placitum Hieronymo D’Andrca Cardinali suspendimus atque interdiximus"
qmppe qu, mense iunio anno 1864, Nobis iustissunas «S
■bus alusque ut oras ad confirmandam valetudinem peteret^denS
rbem repente deserens Neapolim profugisset ibintie irlk ■ ■
porgere, contra Sacrorum
quae incipit Ad universae Christianae rtfrMums U; s^uLfdoc^ Mutionem,
pure exiatente vVnhm W ^ ’ n“ PnUS a Romano P°»‘i«ce pro tera-
Cardinalium «•«» severe de
Pontifices, atque in prinf LZt itCm
die ig februarii anno 1646 edita 2 T.,IU! - *? SLU Constitutione Oum iuxta,
nae Cardinales in partem Anostoliri crJ‘!m cr‘)’ quum S. Ecclesiae Roma-
ter Romano sdatarc contineo-
operamque praestare debeant, eriles eildlm™^ s,udi"m “
■psu facto. Ct absque iudicis decl.™ "><*lttplicesque indixit poenas
Ecclesiae statum demigrat i„si fuer „i°nC 'nCUrrend“- si extra civilem
t « b eorTore S i" ' StZ' “ “““ •*“
bce pro tempore existente expresse / causa a Romano Ponti-
Iam vero huiusmodi inobedientiu- ^ ' et probata et ^misss.
versus Nos et Apostolicam Sedem oer m tqUC irrevcrentiae exemplo ad-
culcatisque tam audacter ab eo sacroru ™ p oratum Cardinalem edito, pro-
cus Constitutionibus, diu multumoue Ca.nonum sanctionibus, et Ponti-
um 1 Ut resipiscens errati veniam n0*u 1 ^ rUincn frustra expectavimus
canum S PracP°situm, ac deinde nerV 'dUin pcr Cartiinalem
c Jnum admonendum curavimus 1 *P. Cardmalem Sacri Collegii De-
Canon«, et Pontificias Constitutio P°enis’ <luibus iuxta sacros
vacuam tu °neS mhili faciens actionem nCVasissct- Jpsc etenim adhi-
simoruin S^a: T
bacc airendi scrih. ma,u tatis, et Christianae eti- C,1S ct c°ntumeliis
“• « Episcopali d^nitatlllo **a Vi'° P°‘«>intum inSt T.nna
gnttate honestaretur, maximum vi?' Ct Cardin?-
1 rr v ^ 3 dolorem inussit;
A- 371 ,
Romani Pontifices
u
sed tan en nequ.d mtentatum relmqueremus ad eius animum permovendum
ac ne uilac Nostrae benignitatis et dementiae par, ea in huiusmodi re deside-
raren ur, h, teras e, mittendas duximus manu Nostra conscriptas qu hu\
hortati eumdem sumus, ut consideraret etiam atque etiam »ai™
fidelibus scandalum intulisset, er quantam iccirco culpam sustiLe, acto
nacque suae salut. consu ens in rectam viam redire nc moraretur ac oo
stremo dcnunciav.mus, n.s. paterna Nostra monita libens volensque audi
ret, et sequeretur, ipso Apostolict muneris officio Nos fore cogendos ut
de animi sui pertinacia
atque elattone remittens tam procaciter Nobis atque iniuriose respondi
u, ,d expectoro vtx potuissemus ab homine, cui nulla sit erga AposSm
Sedem fides ct observantia. s f oucam
Tam gravibus, tamque reprobandis admissis aequa lance Demensi*
et spectata praedicti Decessoris Nostri Innocentii X Constitutione nmo
non videt, quanto gravior per Nos fuisset animadversionis adhibenda seve
ritas. Siqmdem in eadem Constitutione memoratus Praedecessor Noster
sta uu deeernttque ut omnes et singuli S. R. E. Cardinales, qui non obtcnU
a Romano Pontifice pro tempore existente licentia extra temporalem Ec-
clesiae ditionem se transferant, statim co ipso absque aliqua iudicis vel alte-
rius praecedente declaratione omnibus ct quibuscumque privilegiis immu
lutatibus exemptionibus et induitis a Sede ApostoL concSs SS
sint ct existant, atque insuper poenam interdicti ingressus Ecclesiae eo
• pso pariter incurrant; nec non et aliis per Romanos Pontifices quovis modo
. randis poenis subiaceant, et etiam ad sequestrum omnium et singulorum
fnjetuum, redituum, proventuum tam quorumcumque officiorum et mune-
rum ciarn maiorum et consistorialiter concessorum, specialique exores-
tone ignorum, quam Monasteriorum ct aliorum quorumlibet Beneficio-
sive SudeT ^ CU;USCUmqr °.rdun’S rcgu,arium etiam ^nsdictionem
~ slve e^P^alem habentium, nec non pensionum super
citat I v u US ecclesiasticis contra eosdem Cardinales etiam sine aliqua
dicti n. d decIaratlonf dcvenin possit ac debeat. Et si Cardinales prae-
dii iri VCX menses' ^ui Pro tribus canonicis monitionibus peremptoriisque
“1SrCt t™iniS aSSi^nantur a die — recessus Pcomputanrad
p“ ^:rnalltCrnCt CUm tiFcCm uL poenas
fionis omnium i»r ‘ CUnif lU'S' atqUC C° ‘pS° Poenam incurrant priva-
«umoue nffiV C SmgU Orum fructuum redituum proventuum tam quorum-
q ftciorum munerum etiam maiorum et consistorialiter concessorum
Beneficiorum qU3m Monasterioru.m et aliorum quorumlibet
hm, commend im11 cu|uscumque Ordinis regularium, quae in titu-
nec non pensiom. ’ adm,nistra^loncm> et *l»o quocumque modo obtineant,
nalibus L.Vn SUp^r ^u,bus^ue fructibus ecclesiasticis eisdem Cardi-
sex menses immtTr* QU°d S' lapS-S praedictis sex censibus, per alios
nibus D(.r . et lf. c 8e<3tiente8, qui pariter pro tribus canonicis monitio-
liter, et c„m "ptonis ternums assignantur, ad Romanam Curiam pereona-
poenis, etiam JC1 mm,fne redierint, cumulative cum singulis praedictis
poenam privationis omnium praedictorum officiorum, mu-
12
Romani Pontifices
nemm etiam maiorum et eonsistoriaiiter concessorum, et Beneficiorum
quorumlibet tam saccularium, quam regularium co ipso itidem et absque
alia declaratione incurrant. Si autem Cardinales praedicti per alios tre
menses immediate sequentes, qui pariter pro tribus canonicis admonitio-
nibus, peremptori isque dilationibus assignantur, et sic in totum infra quin-
decim menses ad Romanam Curiam personaliter, ct cum effectu non redic
nnt, decernitur deveniri posse ad alias poenas etiam quantumlibet maiores*
et graviores, atque individua mentione dignas per Romanos Pontifices
declarandas, atque etiam usque ad poenam privationis Cardinalatus includi
VCr°’ qUUm menSC SCPtembri anni MDCCCLXV quin-
decim mt-nsmin spatium effluxisset, postquam memoratus Cardinalis a
civili Ecclesiae Statu lUicite recesserat, nullisque monitis atque hortatio-
nibus permotus in eadem contumacia perstaret, dignus profecto censendus
"? Canonicos sanctiones, e. praedictam Innoeemn X Comri
— °nan Cardinalatus^ honore, et Episcopatu Sabincmi, aliisque, quibus
suspensioni dumtaxat subiecimus omTs
ad Nostrum « **£*"*• **
tem, voluntatemque converteretur \ i T uturum. ut is ad bonam men-
«**■ 'Tep? 8pes in irritum
melius informatum Pontificem nrm-ent Posto*IC,!' Nostris Litteris ad
ad eludendam si fieri posset ADosmlim q 0?™ Palani intericccrit, atque
effugii genus, quod ii plerumque adhih! auctoritatem ibud adhibuerit
cenare niterentur; qui \ Sedis sententiam de-
Romam Pontifices merito reiecerunt ar r Praedecessores Nostri
causa absurda prorsus erat ea orovocatio m/™ arUnt' ^tcluc *n huiusmodl
admissa sic erant extra dubitationem dos!m 'v1* qU°d mtmorati Cardinalis
blISl.Ut nulIa possent tergiversatione celari * 3 MqUC exPIorata omni-
SfiJwhK' adtUtrUmqVc Clerum, ct I
ad US1S ^eruit. ac propugnavit irritas pror ^ Ct VCr° ct*am <Juaquavers
ad quoslibet canonicos effectus ? sus tssc, et nullius vis ac robo
; —n. illi «t Utt““- q^ust,
praepes, ,os a _\„|)is administratores "Ulla potestate polle
ss sSSsSF
Romam Pontifices
- »3
efficaciae, absisteremus aliquando ab ipso iniustc insectando; sibique inte-
grum esse affirmaverit interdictam per Nos lurisdictioncm in utraque
dioecesi exercere tam in foro interno, quam externo.
Quid quod suis in scriptis in lucem editis plura congessit ad minuendam
deprimendamque Apostolicac Sedis auctoritatem pertinentia, et Nos partim
privatis litteris, partim etiam in vulgus emissis omni incessere contumelia
ininime veritus in persona Humilitatis Nostrae Apostolicac Sedis sancti-
tatem dignitatemque violaverit? Quid quod publicas commendaverit ephe-
merides, quae pravis infectae doctrinis, et Sanctae Sedi maximopere adversae
civilem illius principatum oppugnarent, atque adeo non obscure signifi-
caverit assentiri se nonnullis per suos fautores evulgatis libellis, qui propo-
sitiones falsas et omnino damnandas complecterentur?
Gravia haec quidem sunt, et reprobanda, in eo tamen reprobanda ma-
xime planeque non ferenda, qui Episcopali et Cardinaiitia dignitate insi-
gnitus, Catholicam tueri ac propagare doctrinam, peculiarem erga Beatissimi
Petri Sedem exhibere reverentiam, eiusdemque honorem iura privilegia
se nare ac promovere omni ope debeat, quemadmodum sese interposita
iuramenti fide in accipiendis Cardinalitiis insignibus obstrinxerat. Ita-
que quum tre et eo amplius anni elapsi fuerint, cx quo memoratus Cardi-
nalis pertinaciae culpa, aliisque excessibus insordescat, nullamque faciat
spem ad bonam se 1 rugem recipiendi, quumque scriptis m vulgus editis,
perversis, ac turbulentis fidelium animos perturbet, ac transversos agat;
quaque ornatus est dignitate in religionis detrimentum, et Romanae Eccle-
siae dedecus abutatur; ne hoc tantum malum serpat latius, ac roboretur.
Nobis qui dati sumus speculatores domui Israel providendum omnino est,
aliaque praecavenda pericula, quae Ecclesiae Dei exinde impendere nosca-
mus. Proinde ipso vigilantiae pastoralis officio quantumvis inviti uti in illum
cogimur severitate poenarum, quas adversus huiusmodi contumaces Sacri
■mones, et Pontificiae Constitutiones decernunt; quippe animo etiam repu-
tamus verissima illa S. Siricii Praedecessoris Nostri ad Himcrium Episco-
pum Parraconensem verba;1 « Necesse est ut ferro abscindantur vulnera,
?,u‘ "l.. fomentorum non senserint medicinam i>. Attamen cum praedicto
s ^ 'o3 ' m’laus agere adime volentes, auditis Venerabilibus Fratribus No-
stris . R. E, Cardinalibus, supersedendum a dictarum gravitate poena-
nim, et suspensionem ab insignibus, et privilegiis Cardinalitiis adversus
ipsum c eccr nendam in praesens existimavimus. Quapropter certa scientia
ac jnatura deliberatione Nostra, deque corumdem Cardinalium consilio
c or itate Nostra Apostolica memoratum Hieronymum DWndrca Cardi-
ct suspendimus, ae suspensum declaramus ab honoribus, insignibus
electf1 USq Cardinalitiae, et signanter a voce activa et passiva in
debe,0ni* Pontificis, sic ut ciusmodi poenae subtectus evocari non
missio' n°C P°SS' ' a.^ Conclave, neque admitti, quam evocationem et ad-
pciiit nCni ordinalibus eorumque Collegio prorsus prohibemus, sublata
s quacumque ad suffragandum, et votum pro dicta electione dandum
1 tom. 3, coi 659.
>4
Romani Pontifice. c
habili tationc, eumque ad Conclave evocandum facultate, quam quovi
titulo, et ratione in corpore iuris clausa, aut vigore quarumcumQue Con«+;
tutionum Pii PP, I\ , 1 Gregorii XV, 3 aliorumque Praedecessorum Nostro
rum allegari contigerit, quibus omnibus ct singulis, quorum tenore* hic
pro expressis ct contentis habemus, et plenaria Nostra auctoritate deroea
,haberi volumus “ mandamus. Praeterea memorato
Cardmal. D Andrea tnum mensium peremptorium terminum adsignamus
‘fi h'fe NoS'r|S Llttens c°mputandum, infra quem non per procura-
torem, sed personaliter et cum effectu coram Nobis et hac Apostolica Sede
sistere se debeat ad recipienda humiliter mandata Nostra. Quo termino
mutditer elapso, ad declarationem privationis Card, 'nalatus, Episcopi
sui Cardinalanis nempe Sabinensis, nec non Abbatiae Sublaquensis P lio-
rumque Beneficorum, quibus ipse fruitur, deveniemus ’
S3xrur^rob^ aut obrcptionis
et efficaces «istcrf et foreP suomL fi,™aS Valid“
et ab omnibus ad auos plenarios effectus sortiri et obtinere,
et non aliter per auoscumm u spectabit inviolabiliter observari; sicque
sublata eis aliter iudicandi et intemS auc*or*tatc et potestate fungentes,
quavis auctoritate scienter wl » Se?US 3Uper a quocumque
tibus Nostra et TaIZ7 'TP* attCntari* Non ^stan-
lendo, nec non quibusvis etiam in rr** rcgff)a de *ur® quaesito non tol-
tutionibusque aliisque Ordinationihi ni^er8a^us Conciliis editis, Consti-
pnvilcgiis quoque et induitis ouibuio m ^ ^avore Cardinalium evulgatis,
Cardinali tia fulgentibus concessis et n]?^ pe.rsoms quavis dignitate etiam
cetensque in contrarium facientibus P ncs ?tlam Confirmatis ct innovatis,
honc dignis /quibus omnibus illorum t ^ amvis specifica ct individua men-
sis, atque verbo ad verbum insertis ha^nT* Pr,CJ.pIcne ac sufficienter expres-
pcrnwnsuris ad praemissorum effectum ni CS’ ' 'S tamen a*'as in suo robore
[Acta Pii IX, vol. IV™ u7^3Plene Ct eXpresse Erogamus.
— • » 1
Pius IX, ep. cncvcl Let.r» „
y • L,evate, 27 oct. 1867.
*. Levate, Venerabiles Fnime ;
ZnT K°h,rm lenter ^1*%* 0CU!°S ct videbi,
' miStfa Ital,a Pracsertim funestatur NcTS'0"*8 PCSsimas' tlu,!
* 05 flu,dem inscrutabilia huir
1 Cotti t. In elipgjuii* n
* Comt. : Bulf. Rom., tom
* Venerabilibus I-Vat^' 5 ” ’ l6:t'-~Cf. Bull, Rom T' ’ P* “♦S-M*-
SM Whohci patiam e“eoroSS£"* AieteS^; «V*: 4°°:4°4\
R imam Pontifice t
lime adoramus iudicia Dei, cui placuit, Nos vitam agere hisce luctuosis-
simis temporibus, quibus nonnullorum hominum opera, et eorum potis-
simum, qui in infelicissim» Italia rem publicam regum ac moderantur,
veneranda Dei mandata, sanctaeque Ecclesiae leges plane despiciuntur et
impietas impune caput altius extollit, ac triumphat. Ex quo omnes iniqui-
tates, mala, et damna, quae cum sumino animi Nostri moerore conspicimus.
Hinc multiplices illae hominum phalanges, qui ambulantes in impietatibus*
militant sub satanae vexillo, in cuius fronte est scriptum Mendacium,
quique rebellionis nomine appellati, ac ponentes os suum in caelum. Deum
blasphemant, sacra omnia polluunt, contemnunt, et quibusque iuribus
divinis humanisque proculcatis, veluti rapaces lupi praedam anhelant,
sanguinem effundunt, et animas perdunt suis gravissimis scandalis, ti
propriae malitiae lucrum iniustissime quaerunt, et aliena violenter rapiunt,
ac pusillum et pauperem contristant, miserarum viduarum et pupillorum
numerum augent, ac donis acceptis, venia; n impiis tribuunt, dum iusto
iustitiam denegant, eumque spoliant, et corrupti corde pravas quasque
cupiditates turpiter explere contendunt cum maximo ipsius civilis societatis
damno.
i. Hoc perditorum hominum genere in praesentia circumdati sumus,
\ encrabiles Fratres. Qui quidem homines diabolico prorsus spiritu animati
mendacii vexillum collocare volunt in hac ipsa alma urbe Nostra, ad Petri
Cathedram, catholicae veritatis et unitatis centrum. Ac Subalpini Gubernii
Moderatores, qui huiusmodi homines coercere deberent, illos omni studio
fovere, eisque arma, resque omnes suppeditare, et ad hanc urbem aditum
munire non erubescunt. «Sed omnes hi homines, i.icct in supremo civilis
potestatis gradu ct loco collocati, paveant; quandoquidem hae improba
sane agendi ratione se novis obstringunt laqueis ecclesiasticarum poenarum
et censurarum. Etsi vero in humilitate cordis Nostri divitem in misericordia
Deum enixe orare et obsecrare non desistimus, ut hos omnes miserrimos
homines ad salutarem poenitentiam, atque ad rectum iustitiae, religionis,
pietatis tramitem reducere dignetur; tamen tacere non possumus gravissima
pericula, quibus in hac hora tenebrarum expositi sumus. Animo plane
tranquillo quoscumque rerum eventus, licet nefariis fraudibus, calumniis,
'nsi !,s> niendaciis excitatos, expectamus, cum omnem Nostram spem et
uciam collocemus in Deo salutari nostro, qui adiutor est Noster, et forti-
tm n m omnibus tribulationibus Nostris, quique in se sperantes confundi
non patitur, et impiorum insidias subvertit, et peccatorum cervices confrin-
jpt. ntenm haud possumus, quin Vobis in primis, Venerabiles Fratres,
omni ius fidelibus curae vestrae commissis denuntiemus tristissimam
on itionem et maxima, in quibus per Subalpini potissimum Gubernii
operam nunc versamur, pericula. Quamvis enim fidissimi Nostri exercitus
renuitate ai devotione defensi simus, qui, rebus praeclare gestis, prope
neuuT^ SC v'rtlItcm» P;,tct nihilominus ipsum diu resistere
^ re numero longe maiori iniustissimorum aggressorum . Et licet non
diti No1-' Vtairiur c°nsolatione ob filialem pietatem, qua Nos reliqui sub-
ostri a scelestis usurpatoribus ad paucos redacti, prosequuntur, vehe-
i6
Romani Pontifices
rnentcr tamen dolere cogimur, ipsos „nn possc non sentire gravissina,
pericula sibl ingruentia ab efferatis nefariorum hominum turmis uuTl
lugiter minis onmibus terrent, spoliant, et quoquo modo divexnn?
J. At vero aha nunquam satis lugenda mala deplorare erntimnr \r
;ft as* a£z5£
randum in modum vexentur ac lacerentur. Namque catholici Saer *"
Antistites et ecclesiastici viri laiciquc fideles in nrim • • . Sacrorura
detrusi, ac modis omnibus divexat^orooriisone hnn' r carcerein
poenis afflicti ct oppressi, et Mesiae ™ T ?* Sp0l'a"’ ac «''erissimis
Atque his minime contentum Ru inl rl aC CgCS omnmo Pacatae.
Ecclesiae disciplinam dolare, etuffloni^ et Ccomni e* ^'Ro proposito
Hum cum Nobis et has San ct* g i * ommumcationis illorum fide-
conari, ut in illis' dom nii! cloltt T-‘' “ ™"ia moBri et
fideles a catholicae Ecclesiae sinu aveUere ^ CVertc,re’ et iUos
trahere possit. Cum incredibili animi Nnct ‘ funestlS3T“num schisma per-
duo nuper decreta ab illo Gubern in * 1 « -n macrore V°bis significamus,
-Allocutionem edita fuisse. Ac decrem^li uIt,mam c°mmemoratain Nostram
P=r horrendum ausum maii "*«■>
penitus fui. extincu, Seminario
coactus a dioecesis finibus continuo dkm 1 P °pus a suo grege divulsus,
’ 1 Jlt' 3 >t»nii superiore item anno in t ^ Qr0t! decretum simile est
acvre haud potuimus, cum illud mn ucem edito, de quo mentionem
Gubernium non dub^vit Il0C V*r Nereto idem
fidelibus Xobis intercludatur, qua cum illis
rou7Tr’ coacti Nnui* in NostqrnlTlm carceri. .exibo, aliisque
tualibus fiTr 1 arum amPIarum dioecesium in • P| cnien^es inserere Actum
cuniibus fidelium nccewit-mk slUm nirisdictionis «vmita»
lypographicac op^S “ “alendum ccnauimu, “ Sp,r T
vel facile inr,.|i; v tia Perveniret suscenri ' v - ’ Ut ,Uuc Pcr iirt,s
bernio edantur ^ mente, et quo fine eiusmo I ?bls ConsiIi'- Quisque
«-issr muitorum gu-
5- Quod autem w_, *ccsl™ <l''<-quc
m Imi -u' -r™_C''™u,Utam'Wjtudincm, Venerabiles Frr
ratres,
est aliud decretum ab eodem
Promulgatum, quo Petroooli f, / ^010 dic 22 nuperioris m •
siasticum cathniir- P°n fuit constitutum r n • ns mtnsis maii
pus. Sc™ “ "™a"um, cui “SSS Mote"' TOCa"™ -clc.
es petitiones, ad fidei * Onuovien<M«. a — t,-
etiam .~”ensis -Archiepisco-
™ ct ad conscientiae negotia
1 Cf. Acta s. Sedis, vol. n n ,e
uT pm 268^*7^
Romani Pontifices
_ — — — _ __ r
pertinentes quae a Russici Imperii ct Poloniae Regni ED,s^i77lT
populoque fideh ad Nos, et ad hanc Apostolicam sJ, ,. Pl P l C,ero
Collegium, primum transmittendae sunt, casque Om^mSS
nare debet, ac decernere, utrum petitiones Episcoporum pot«n m
tergrediantur, ct hoc m casu illas ad Nos perferenda Jl » prae'
autem illuc Nostra pervenerit decisio, pracdfci Collegii fSmSSSZ
rum relationum Ministrum decisionem ipsam mittie S5T2FE
pendat, num ahquid ,n illa reperiatur legibus Status ct s inreml'.^
lunbus contrarium; et quoties hoc non existat illam Pnn5!pu
voluntate exsequatur. * p o suo arbitr o ei
6. Videtis profecto, Venerabiles Fratres nuam a
dum ac damnandum sit huiusmodi Decretum* a lair, e"*" rcProllan'
state latum, qu„ et divina catholicae Ecelele cons.hu7 ^
ecclesiastica disciplina subvertitur et maxima ‘ V Lestn‘,tur, «
«ciae, atque huius Sanctae Sedis « Supren,ac :Nostra<-' p»nti-
iniuria infertur, et summi omnium *B^**^<K
ct fideles ad funestissimum impelluntur schisma* .e i - impeditur,
rr- ssns
7- Ad haec, catholica Varsariensis Academia deleta est- ra t
mens, et Bdticnsi dioecesi Ruthenorum impcnde ru na A mT u f*1*
xune dolendum, quod repertus sit quidam Presb vteHRW ?• ‘“Ud ” “
ctae fidei, omnibus ecclesiasticis ‘'rcsbjtcr «oiccki, qu. suspe-
Dei indicio posthabito, minime ^^0.™." eiScm
STSSliS? iUa POtCStatC a‘ var,as7am derf™d?na
mati favern. **'“*»”« ad-rsantur, funestissimo .dSt
atque etiam vehementer „1 ’ ,-S' onvnus Deus noster, Vos etiam
vestro rei ca.hoh7 am ? T’ ' ™erabihs Fratres, ut pro singulari
vernissima^ E? ^cuTn ’ ■" egr'gia in N<K pictate ^
vestra Clero Tonuit , S nsnC()niu^re P^ces, et una cum universo
crare, ut rerni rfisce L m'' ° ‘ DeUm S'ne int«n«one orare, et obse-
tionem suam a Nobis avenat^Tr SJ'anjni’ <Iliae a saecuI° Sunt» indigna-
malis eripiat eius.l .n-, r’ 1 EcCLes,am mstm sanctam, ac Nos a tantis
regionibus ac in TtihS CC CS’ae fill0s». Nobis carissimos, in omnibus
Regno tot insidiis ohnnv' praescrt,m* c} >n Russico Imperio, ac Poloniae
adiuvet, defendat ^ t0t acrumn's afflictos omnipotenti stia virtute
fidei eiusque salutaris doctrinae
inimicorum homimnn ^ *stab,,cs1.scrvet* confirmet, roboret, et omnia impia
ad salutis viain revocat f1*** deperdat, tllosque de iniquitate barathro
9- Itaque volumn '^ ' ^ Sen?,ra,t? mandatorum suorum deducat.
frio preces pei triduum - t"1 V*®lnS Dl°ccesibus publicae pro vestro arbi-
md icantur. Ut autem r A mcnscs* Pr<i ultramarinis vero intra annum
ac Qcum exorent n™ V S ‘lrt cnti°re studio hisce publicis precibus adsint
m’ 0mn:bus ct «ng«H. utri usque sexus Christlfidelibus,
2
V>t. ///
Romani Pontifices
iS
qui praedictis tribus diebus devote eisdem precibus "1
sentbus Ecclesiae necessitatibus ex Nostra mente I>* * JC Pr'; pr..
Sacnimentali Confessione expiati acsacra Communione refect^f °ra.Vermtl •
nam omnium peccatorum suorum Indulgentiam er r f ^ fllermt> PI«n-
| ter in Domino concedimus, fis autem fidei Zs aT^^Tt
m quobbet « commemoratis diebus relmui oral* “ tem contnt
septen, ;lImos toddemque quadragenas de in i unctis ds- 77 ******
bet dcbit's poenitentiis in forma Fcclcshe ,! * ,Seu al,as
«* « singulas indulgentias pTccator^n ° rclaxamus* Q»as ^
relaxationes etiam animabus ChrSfidTl rem,ss^nes» a° poenitentiarum
ab hac ]„« migraverim,' per , r'0 1" *■*•*
minoindulgcmua. In contrarium facientihn,8 apPICilri.Possc etiam in Do.
10. Denique nihil certe Nobis gratius o!”" obstant!*,us 'Jtnbuscumqui,
f^me utamur, ut iterum t«t™ qUam ut '“«•'«mn. occasione liL
n p„m„,o complectimur, benevolenti , m' <-"WmuS Pr“nipuum, qua V«
' a.crClPltc Apostoli cam Benedictio,! ‘ CumS SU09UC certissimum pi.
£'*■ Ven™bil=s Fratres, cunctiso ° n ' elfuao cordis nffcctu VoL
Ve, n,m vigdamiae concreditis peVrniiter Sq"° fidcIibus cui«*q
lActa Iu ix, Vo| jV p mttr impertimus, ^J1
* « f 0 / ' * J .
550. |
*ll>' fX, allocut, Num
. ^'unquam certe fore ■ q‘‘a"' 22 iun- ,868'
C552&7 - ** <w
dio gtwirtSTi, f^ci™ fore ab bine . ano Ap°“oJico, bonis omni-
minum opera nun, ^ aerum"as, et cal *m * coScremur hodierno
"mdum affligitur ac d'AuStriaCo Aperio cati' !^s’^uihua inimicorum ho-
non Stiterunt omni 1VeXat1Jr- Siquidem div° 'cc'cs'a miserandum in
^InZ c r nOStrac hostes
«toino bito lex est, quae ,
"n'!° bbertas statuitur C.Ne °tois tum tft°a' un'cc “dilictis valer
| “bi PrimumTu^r e' »"toi tribu'U
vissemna 11 aolenterae.io»;, ’ ct a Statu r»„ Clllusquc generi
sertim.’ 9ed longanimitatc Bostram vocemgn°3CUntur- Equidel
biH m for., u, S«t 33g *taB"m attollere- opta
in -Guba™ to"::r:,*n^’ -
let 3aniorein ;n , ‘ AnttstitUrn evri li,ttssinns Venera
m ,nJnnrc menlt.mra «P<«tuIa,ionibu, docile
suscipere enn-
Cf- liaccoltu di rv
1 ^ncordati „ «
* p‘
Romun i i 'otilifict >
'9
silia. Sed inanes Nostrae fuere spes. Namque idem Gubernium die vice-
sima quinta Maii hoc anno aliam edidit legem, quae omnes illius Imperii
populos Ctiam cathoticos obligat, ct iubet, filios ex mixtis coniugiis natos
sequi debere patris religionem, si masculi sint, st vero feminae religione^m
matris, er s™ tinnio minores debere parentum a recta fide defectionem sec-
taru Insuper eadem lege plane omnis deletur vis promissionum, quas merito,
atque optimo iure catholica Ecclesia omnino exigit, ac praescribit antequam
mixta contrahantur matrimonia, et ipsa apostasia tum a catholica, tum a
christiana religione ad civile ius elevatur, et omnis Ecclesiae auctoritas in
sacra coemeteria de medio tollitur, et catholici coguntur humare in suis
coemeteriis haereticorum cadavera, quando i idem haeretici propria uon
habeant. Ipsum praeterea Gubernium eadem die vicesima quinta mali
huius anni non dubitavit de Matrimonio quoque legem promulgare, qua
leges ad commemoratae Nostrae Conventionis nonnam editas plane abolevit,
et in pristinum vigorem restituit veteres Austriacas leges Ecclesiae legibus
, chementer adversas, et matrimonium etiam, uti dicunt, civile omnino
imptobandum asseruit, confirmavit, quando cuiusque cultus auctoritas
deneget matrimonii celebrationem ob causam, quae nec valida, nec legalis
a civili auctoritate recognoscatur. Atque hac lege Gubernium idem omnem
Ecclesiae auctoritatem, et iurisdictionem circa matrimoniales causas, omnia-
que tribunalia de medio sustulit. Legem quoque de scholis promulgavit,
qua omnis Ecclesiae vis destruitur, ac decernitur supremam omnem litte-
rarum disciplinarumque institutionem, et in scholis inspectionem, ac vigi-
lantiam ad Statum pertinere, ac statuitur, ut religiosa dumtaxat institutio
in popularibus scholis a cuiusque cultus auctoritate dirigatur, utque variae
cuiusque religionis Societates aperire possint peculiares, et proprias scholas
pro iuventute, quae illam credendi normam profitetur, utque eiusmodi
quoque scholae supremae Status inspectioni subiiciantur, ac doctrinae libri
ab auctoritate civili approbentur, iis tantum libris exceptis, qui religiosae
institutioni inservire debent, quique ab auctoritate cuiusque cultus appro-
bandi sunt.
videtis profecto. Venerabiles Fratres, quam vehementer reprobandae,
ct amiurulac sint eiusmodi abominabiles leges ab Austriaco Gubernio
atae, quae catholicae Ecclesiae doctrinae, eiusque venerandis iuribus, aucto-
otati, divinaeque constitutioni, ac Nostrae et Apostobcae huius Sedis potc-
4 ' ' : In' uuirat;u Nostrae Camvc iHtoni, ac vel ipsi naturali iuri vel maxime
f '(Cp]a"tUr’ ^os igitur pro omnium Ecclesiarum sollicitudine Nobis ab
, 1 lrlNl° Domino commissa Apostolicam vocem in amplissimo hoc vestro
onstssu attollimus, et commemoratas leges, ac omnia, et singula, quae sive
st -"a |S,'C lb,s |n rcbus ad Ecclesiae ius pertinentibus ab Austriaco Gubernio
libet3 ll"tr‘or‘hus quibusque Magistratibus decreta, gesta, et quomodo-
dccrtCnvta SUnt’ auctor itate Nostra Apostolica reprobamus, damnamus,
prorsi ^ cu,n omnibus inde consecutis eadem auctoritate Nostra irrita
■uictores nu b<ISflUc rnboris fuisse, ac fore declaramus. Ipsos autem illorum
lcg<s lb’ ‘1!H st catholicos esse praesertim gloriantur, quique memoratas
au.i \d proponere, vel condere, vel approbare, ct exsequi non dubi-
20
Romam Pontifices
tarunt, obtestamur, et obsecramus, ut meminerint Censurarum, poena-
rumque spiritualium, quas Apostolicae Constitutiones, et Oecutnenicorum
Conciliorum decreta contra invasores iurium Ecclesiae ipso facto incurrendis
infligunt.
Interim vero summopere in Domino gratulamur, mcritasque tribuimus
laudes Venerabilibus Fratribus Archieptscopis et Episcopis Austriaci Im-
perii, qui episcopali robore tum voce, tum scriptis Ecclesiae causam et
praedictam Nostram Conventionem impavide tueri, ac defendere, et gregent
officii sui admonere non destiterunt. Atque vel maxime Optamus, ut Vene-
rabiles Fratres Hungariae Archiepiscopi, et Episcopi egregia eorum Colle-
garum exempla imitantes, velint pari studio et alacritate omnem in Eccle-
ein Conventione nrnniKmnmti imn— 4
turibus tuendis pt
operam.
In tantis autem, quibus Ecclesia luctuosissimis hisce temporibus ubique
affltgttur, calamitatibus, non desinamus, Venerabiles Fratres, ardentiori
usque studio in humilitate cordis nostri Deum exorare, ut omnipotenti sua
cSLllrf ' ' "m"ia m0mm’ et Ecclesiae suae “netae mimicorum
, t S ' ,; ™P“qUe torum eonatus reprimere, impetus frangere,
TActa P , Tx V r r,U' Sua miscratio"e reducere.
[Atta lu IX, vol. IV, p. 407-411],
551.
Pius ix, litt. ap. Aeterni Petris, 29 ,868.
caritatem, ut universum huMm^MnusaT'^ "'miam' qua nos dllex
vitate, et errorum tenebris quibunrimi pt_LC.atl 'US°. ac daemonis capi
Tbat„r, i„ plenitudine *-*' £
\l a paterna gloria non recedens mortnlib - ■’ \ L Lac estI Sc(^e desccnden
Virijme Maria indutus exuviis doctrinam ** I!nmaculat;l Sanctissimaqi
delatam manifestavi , . eamdelue to “ 7*"“ «“W»» «
acjenwtiaum tradidit pro nebis oblationem er^'3- opc"bu? tcst.iiam feci
a is. Antequum vero, devicta morte triumni ws.am^>eotn odorem suav
‘ exteram Patrs conscenderet, misit’ Anf«t?l c,1clum consessurus a
Pacarent evangelium omni «Sturae lj^ * mund^ universum, ,
fi™7T * «*«£; v* «t <*£ «
sr 2?. ^ *
^■‘Utauroroeiu^ES t",
Wubt. in ^Z^Tde,a^a0^
ad consummationem «eeuli pron^Tm^ *?"“? ^
°mnihus unum selegi
Mix., Scrm. «n
Ramum Pontifici *
21
\\ irum, quem Apostolorum Principem, suumqui hic in terris Vicarium,
Ecclesiaeque caput, fundamentum ac centrum constituit, ut cum ordinis
et honoris gradu, tum praecipuae plemssimaeque auctoritatis, potestatis,
3c jurisdictionis amplitudine pasceret agnos ct oves, confirmaret fratres,
universam que regeret Ecclesia, et esset cadi ianitor ac ligandorum solven -
tloniiiuuc arbiter, mansura etiam in cadis- iadic iorum suorum definitione. 1
Et quoniam Ecclesiae unitas ct integritas, eiusque regimen ab eodem Christo
institutum perpetuo stabile permanere debet, iccirco in Romanis pontifi-
cibus Petri successoribus, qui in hac eadem Romana Petri Cathedra sunt
collocati, ipsissima suprema Petri in omnem Ecclesiam potestas, jurisdictio,
primatus plenissime perseverat ac vi gct.
2. Itaque Romani Pontifices, omnem I Jominicum gregem pascendi pote-
state et cura ab ipso Christo Domino in persona Beati Petri divinitus sibi
commissa utentes, nunquam intermiserunt omnes perferre labores, omnia
suscipere consilia, ut a solis ortu usque ad occasum omnes populi, gentes, na-
tiones evangelicam doctrinam agnoscerent, et in veritatis ac iusritiae viis
ambulantes vitam assequerentur aeternam. Omnes autem norunt, quibus
indefessis curis i idem Romani Pontificis Fidei depositum, Cleri discipli-
nam, eiusque sanctam doctaraque institutionem, ac matrimonii sanctitatem
dignitatemque tutari; et Christianam utriusque sexus iuventutis educatio-
nem quotidie magis promovere, et populorum religionem, pietatem, mo-
rumque honestatem fovere, ac iustitiam defendere, et ipsius civilis societa-
tis tranquillitati, ordini, prosperitati, rationibus consulere studuerint.
3- Neque omiserunt ipsi Pontifices, ubi opportunum existimarunt, in
gravissimis praesertim temporum perturbationibus, ac sanctissimae nostrae
religionis civi lisque societatis calamitatibus, generalia convocare Concilia,
ut cum totius catholici orbis Episcopis, quos Spiritus Sanctus posuit regere
Lcdeamn Det. collatis consiliis, coniunctisque viribus ea omnia provide
sapienterque constituerent, quae ad fidei potissimum dogmata definienda, ad
grassantes errores profligandos, ad catholicam propugnanti am, illustrandam
it i volvendam doctrinam, ad ecclesiasticam tuendam ac reparandam disci -
P '1‘iui, ad corruptos populorum mores corrigendos possent conducere.
4- ^ »5m \cro omnibus compertum exploratumque est qua horribili tem-
pestate nunc iactetur Ecclesia, et quibus quantisque malis civilis ipsa affli-
FecT S°CktUs' ktcn*m ilb acerrimis Dei hominumque hostibus catholica
susque salutaris doctrina, et veneranda potestas, ac suprema huius
tt ' ? l?“L . dls JU*ctoritas oppugnata, proculcata, ct sacra omnia despecta,
<hvinoCSIaS‘tlCa .k°n;1 direpta, ac Sacrorum Antistites, et spectatissimi viri
. ir . lai™stcrio addici i, hominesque catholicis sensibus praestantes modis
bbri \UCqfl!' Ct ^e^g*°S3c Familiae extinctae, et impii omnis generis
un,);’ \ terae ephemerides* et multiformes perniciosissimae sectae
et -) t-t miserae iuventutis msMutio ubique fere a Clero amota,
miSs3 u n .',S lS,, non Paiic^s i*1 locis iniquitatis t-t erroris magistris com-
Nostro ct bonorum omnium moerore, et nunquam
22
Romani Pontifices
Mtls deplorando animarum damno, ubique adeo propagata est irnm k
morumque corruptio, et effrenata licentia, ac pravarum cuiusque £2'
opinionum, ommumque vitiorum et scelerum contagio divinmim 1
narumque legum violatio, ut non solum sanctissima nostra religio
etiam humana societas miserandum in modum perturbet
5. In tanta igitur calamitatum, quibus cor Nostrum obruitur mni ttUr’
mum Pastorale ministerium Nobis divinitus commissum exigit u^omn'*
Nostras magis magisque cxeramus vires ad Ecclesiae reparanda n’ j
universi Dominici gregis salutem curandam ad exitiaLs eonim^™*’ ^
conatusque reprimendos, qui ipsam Ecclesiam » 1 'mpetUs
ctcmlem societatem funditus evertere conniiuntur No! “?qU"5 P°m’
l-antc, vel ab ipso supremi Nostri V ’ ° ^
vissimi Nostri officii debito destitim».* m u ™ ° nunquam pro gra-
Allocutionibus ct Apostolicis Litteris \ostr, nT C,,nsis",rialil™
ciusque sanctae Ecclesiae causam Nobi» n"*- V0CMn' ac Dtl
omm studio constanter defendere itime 1, • ^t0 Domino concreditam
opportunum patera, tSSc ««%«* initarent»
‘anu ni Xostris erat in Votis, cogere omn*Q V 'n ®f?cra^c Ctmcilium, quoti
lm °*’s Sacrorum Antistites „„i cnt;rablU-s Fratres totius catho-
sunt. Qui quitlcm Venerabiles Fratres • !nis Bostrae partem vocati
,re mct'nsi. exitniaque e “ V , e, t"P ‘T Ecclesia»
«observantis spectati,^ de fnimaun A,postoi'cam h«c Sedcm ^
PubliV”"' p”e?tamcs- « una NobiscumVrisr'1^1’ Ct K1P'<:nt‘a’ doctrina,
v S conditionem maxime dolenti-, „ 't,ss,mam «■' cum sacrae tum
adhibtUra l'>mmunlc'|re ct conferre consiti ' ant'<l"'us habent, quam sua
stmo e' LrtmCl'ia- °«c"ti-,,ico enh" I ; r “!?** "* collita, ibus
culs Tllr "Wi',rem Dai Hbrism^S?^- P™»«™
'S 0^1“T' “IUtar'm ldllc Culn, ''m' « utri"3q"e Cleri
institutionem, rtlmni""''"'*"1' ""'ndationem^’ ch^- cccI<3i.astica™?1
fespiciunt * unem omnium oac^m * inshanam i u venturis
rf ™ Rasas -s^icrr i r-
iScsEssar iras
ubique terrarum . •> augusta nostra • tem rcd ucantur, ut
atque ita pictas, hon et quot'die magis^nr cms<lUe salutifera do-
es cum nvixjma u !>> pr°kitas, 'ustitia , P°pagetur et domi netur;
nim in^run "^ ****** ^istian-e
non solum aeteraam1^0^”1' ('atfl°ticac FccW nt et efflwescant.
“ etiam pro-
ctn na
virtutes
nae nm
desse temporali populorum bono eorum K'
1 TOrumque ve
faC prospcritati, ordini,
Romani Pontifices
23
ac tranquillitati, et humanarum quoque scientiarum progressui ac solidi-
tati, ve luti sacrae ac profanae historiae annales splcndissimis factis clare
aperteque ostendunt, ct constanter evidenterque demonstrant. Et quoniam
Christus Dominus illis verbis Nos mirifice recreat, reficit et consolatur; Ubi
sunt duo vel tres congregati in nomine meo ibi sum in medio eorum , i iccirco
dubitare non possumus, quin Ipse in hoc Concilio Nobis in abundantia bivi-
rae suae gratiae praesto esse velit, quo ea omnia statuere possimus, quae ad
maiorem Ecclesiae suae sanctae utilitatem quovis modo pertinent Ferven-
tissimis igitur ad Deum luminum Patrem in humilitate cordis Nostri dies
noctesque fusis precibus hoc Concilium omnino cogendum esse censuimus
7. Quamobrem Dei ipsius omnipotentis Patris et Filii et Spiritus Sancti"
ac beatorum cius Apostolorum Petri et Pauli auctoritate, qua Nos quoque
in terris fungimur, freti et innixi, de Venerabilium Fratrum Nostrorum
S, R. E, Cardinalium consilio et assensu sacrurn oecumenicum et gene-
rale Concilium in hac alma urbe Nostra Roma futuro anno millesimo octin-
gentesimo sexagesimo nono in Basilica Vaticana habendum, ac die octava
mensis Decembris Immaculatae Deiparae Virginis Mariae Conceptioni
sacra incipiendum, prosequendum, ac, Domino adiuvante, ad ipsius glo-
riam, ad universi Christiani populi salutem absolvendum et perficiendum
hisce Litteris indicimus, annuntiamus, convocamus et statuimus. Ac prtvnde
volumus, jubemus, omnes ex omnibus locis tam Venerabiles Fratres Pa-
triarchas, Archiepiscopos, Episcopos, quam Dilectos Filios Abbates, omnes-
que aho.s, quibus iure aut privilegio in Conciliis generalibus residendi, et
sententias in cis dicendi facta est potestas, ad hoc oecumenicum Conci-
'um * Nobis indictum venire debere; requirentes, hortantes, admonentes
c nihilominus- eis vi iurisiurandi, quod Nobis et huic Sanctae Sedi praesti-
erunt, ac sanctae obedientiae virtute, et sub poenis iure aut consuetudine
Jhi 2 atJ0Jmbus Conciliorum adversus non accedentes ferri et proponi,
n e,, *’ TO. "tcs arcteilUc praecipientes, ut ipsimet, nisi forte iusto deti-
Dr*’i _r 11)1 pcdimento, quod tamen per legitimos procuratores Synodo
• e e e unt, sacro huic Concilio omnino adesse et interesse teneantur.
num-eirvUtCm Spei^ t'r’S'nuir fure, ut Deus, in cuius manu sunt homi-
Rratia effi * 1 °stris votis propitius annuens ineffabili sua misericordia et
t0res 0 lCiat, .ut omrits supremi omnium populorum Principes et Modera-
ram societu m Cat*V^lcb qil°trdie magis noscentes maxima bona in huma-
esse Imncri tm C^tbulica Ixclesia redundare, ipsam que firmissimum
^ant. QuomrUm.egnnn!m^e f^^^oientum-, non solum minime impe-
supra commr Fratres Sacrorum Antistites, aliique omnes
faveant opem™0^1 ;u^ ^(,c ^-oncil ium veniant, verum etiam ipsis libenter
CoopiTentn<rUr, Lratir’ L^, studiosissime, uti decet Catholicos Principes,
ecder
COOncrentlir n,,., • ' ■ «>-• ««VI vmiimivv.- (,W|
Iere ^ 1 'n maiorem gloriam, eiusdemque Concilii bonum
e queant
9 Ij ^
orrinium, quomm>StraC ^J’ttcrae et quae in eis continentur ad notitiam
11 oporti t, perveniant, neve quis illorum ignorantiae excu-
1 Ma«h.. Xvi n, ao.
>
24 Romani Pontifices
sarionem praetendat, cum praesertim etiam non ad omnes cos quibus n ■
natim illae essent intimandae, tutus forsitan pateat accessus '
mandamus, ut in Patriarchalibus Basilicis «
riana, cum ibi multitudo populi ad audiendam rem divinam ,*■
sobta est, palam clara voce per Curiae Nostrae cursores, aut aKauSlSf
blicos notarios legantur, lectaeque in valvis dictarum Ecclesiarum^^'
Can cellariae Apostolicae portis, et Campi Florae solito loco et Jllt
suetis locis affigantur, ubi ad lectionem et notitiam cunctor,?! i"8 C°n’
expositae pendeant, cumque inde amovebuntur, carum nih^omim.9"11^
pla m eisdem locis remaneant affixa V,,« ,in: ’ , nilUominus exem-
publicationem affixionemque, omnes et quoscumn^ hu‘USmodl lectionciTi)
strae Litterae comprehendunt nn<u ^ ^uos praedictae No-
rarurn publicationis ct „ffi™n’is ita voluZs
si ipsismet illae coram lectae et ;n M ct adstr,ctos. ac
earum, quae manu publici notarii scripta aut^utxrL?'?0^^ quidcm
Eccl'sias,ica' ■" constitutae umnitatinn^li fid"
Ct To!x!riIiaertaI>eiltUr^ Tndamus ac decernimus,
annuntiationis, hatnC paginam Nost™e indictionis,
crationis infringere, vel ei ausu tem ’ tttretl’ mandntI, praecepti, et obse-
tentare praesumpserit, indSoS^ Si quis autem hoc at-
ct Paui’ Apostolorum eius se noverit ™n,potcntJS ^e,> ac Beatorum Petri
(Ae* H ,X, vol. iv! * 1
S52.
pius IX, const. ApostolJcae Sedis ,, * 0
* ,. ^eo/s, 12 oct. 1 8<5o,
Apostobcac Sedis moderationi cnn„, * ■
noiiian auctoritate constituta sunt, sic retin. ’ ?U3e «lubriter veterum ca-
ea dCm°A quu Piam _ ess<-* temperandum nr? ^ U* ’ ‘S’. tcmP°rum reramque
orovidr ?°St0?1Ca Scdcs conKnium suprema* eDtl dl8pensatione suadeat,
veremus eed ”?pefldat Quamobrem cum aninuf y>0test?tis remedium ac
fac* jnri - Cs!!,ist ’ca® censuras, quat nir i ° ‘ °stru :ampridem revol-
dam, effra-n” 36 ad.lna>lu™tatem ac disci n H ' m la tae. s««tentiac , ipsoque
sancte ner «m ,mPr°boruni licentiam « ?3m lpsi,ls Ecclesiae tutan-
m"'"n in‘liC?C ac Prm"ilwue"un" “ ' "u'ml‘md:m>
tatis, a fine ,se’ SU!!sdam etiam t *unt, magnum ad nu-
j*t» L°jbusquei """
rere volentes Du,f”,u' conscientiae; Nos ein. felibus diibicta-
jussimus. ot, diUgenti iSta” rc<*nsio"cm fi“rf S?mod's occur-
dbs servare ac retinere «n Ua consideratione st ,, ' ^obisque proponi
rct Eale«ur recensione p« Vero m°!rari quasnam eX
P Ua>ac\ enerabiHbus FratS! c°ngrue-
tribl,s \oStris S. R.E.
AJ w«/i/ iyor!iJius
Cardinalibus m negotiis Fidei Generalibus Inquisitoribus per universam
Christianam Rempublicam deputatis in consilium uiscitis reque' diu ac
mature perpensa, motu proprio, certa scientia, matura deliberat -one No
stra, deque Apostolicae Nostrae potestatis plenitudine hac perpetuo valitu!
Constitutione decernimus, ut cx quibuscumque censuris sive '\\commu
nicationis, sive suspensionis, sive interdicti, .piae per modum Tatae se!
tentiae, ipsoque facto incurrendae hactenus impositae sunt, nonnV illae
quas in hac ipsa Constitutione inserimus, eoque modo, quo inserimus robur
exinde habeant; simul declarantes, easdem non motio ex veterum canonum
auctoritate, quatenus cum hac Nostra Constitutione conveniunt verum etiam
cx hac ipsa Constitutione Nostra, non secus ac si primum editae ab «, fue-
rint, vim suam prorsus accipere debere.
§ I. - Excommunicationes latae sententiae
speciali modo Romano Pontifici reservatae .
Itaque excommunicationi latae sententiae speciali modo Romano Pon
tinci reservatae subiacere declaramus:
i. Omnes a Christiana fide apostatas, ct omnes ac singulos haeretico»
quocumque nomine censeantur, ct cuiuscumque sectae ex, stant eiaoue’
credentes, eorumque receptores, fautores, ac generaliter quoslibet’ illotum
defensores, n
2 Omnes et singulos scienter legentes sine auctoritate Sedis Anosto-
n?cen?briSKe0rUmdCm aP0Statanim Ct haeret,Con,m haeresim propugnantes
bitos e! t™8 Cm?r aUCt0nS pcr:,p,wtolicas Et teras nominarim proht-
dentes CmqUC ' ros rctinentt!Si imprimentes et quomodolibet defen-
3: Schismaticos et cos qui a Romani Pontificis pro tempore existenti
obedi entia pertinaciter se subtrahunt, vel recedunt! ^
rint4*ab onnn^T11108’ Cuiusc“mquc status’ gradus seu conditionis fue-
existentium ad umvcrsak' Pontificum pro tempore
-<H«. coJ^Sre appeUatmrt n<“ “*•
detine T "Tl^!rr,CS’ mmihMa- capicn«cs, carcrrntes.
ArchiJoU . h,<'r S. R. E. Cardinales, Patriarchas.
cosPa S,! ''■ ^plscuPos> tiedtsque Apostolicae Legatos, t cl Nunc, os,
"»■> ea m,uHh,^ >'bUSVrtrr t0ri's’ 'I’t'rris- seu Dominiis eiicientcs, ncc
liuin vel favorci!' U f Ki^entes’ seu praestantes in cis auxilium, consi-
sticae sivHnr ??^ d'reCU' Vc! Ind‘rect« exercitium iurisdictionis ecclesia-
lare ciusoue 1, ' jS1VC cxtcrn’ ^or'- cl ld hoc recurrentes ad forum saecu-
favorem pracst.intVs^ procurantes» edentes, aut auxilium, consilium vel
suum tribunal „s've d'rect0> 2,1 ve indirecte iudices laices ad trahendum ad
edentes Wm .. ^r®onas ecclesiasticas praeter canonicas dispositiones; item
K Vd decreta Contra libertatem aut iura Ecclesiae.
26
Romani Pontifieei
8 Recurrentes ad iaicam potestatem ad impediendas litteras wl
qUaC lbet a ?ede AP°stolica- ^1 ab eiusdem Legatis aut Delegatis ouih^"
cumque profecta eorumque promulgationem vel exeeutionem direqcr b"5;
indirecte prohibentes, aut eorum causa sive ipsas partes sive alios Ia i VC
vel perterrefacientes. P * 1 08 laedentes,
9 - Omnes falsarios litterarum apostolicarum, etiam in fonm Hr -
supplicationum gratiam vel iustitiam concernentium oer Rnl * T' aC
saasiiissss*? - «szgzxsrt
«*™ uJir
plicati o nes huiusmodi sub nomina D„m •’ n -I?1?1 tj 1,0 SIgnante$ sup-
au. Gerentis vices p^dictoZT P°nt'fic!s’ seu Vi«-Ca„ceUsrii
a,iu3 ^ZtZ^ZlZT’0 articulo,
tura infamio et scandalo, pLit^wio^r"^0"”’8''108''0''' a,il1uaeMri-
... Usurpantes aut seje^ nr e ? , m0r'en‘'s “^“sionem.
nas OKlesiasticas ratione suarum EccSmaut b' ‘T' nditm ad P'«*
Invadentes, destruentes d ‘ut beneficiorum pertinentes.
r«™. ‘«ea au, i„ra ad pSSi ffg”" P” " «1 per alios Civitates,
Perturbantes, retinentes suprem m in mT pert“entiai vel usurpantes,
8'da praedicta auxilium, C0Pn^ f ds; "ec ad
, A quibus omnibus excornm”?,’ , cm Pubentes. I
tionem Romano Pontifici pro USqUe reCensitl‘s absolu-
2»wn; rt proca generalem m°do rese™tam esse et
Romano Se? SdIVendi a Casibus * censuris,
Z^hreV™?V™P*r P3ct° afficere
cumque ()rdinrc f(‘rma * quibusvis indultis
mcmmncd^ii^etb gre?atl^» Socieris et rn Regu,anblls cuius-
«nentes sine debita fncT'8 dlgnitatc constitutis AhlT*'' Ct,am sPeciali
vincub Romano Poiiffi Ct'am praetextu” ^ aUtCm praesu*
agat7 mortis articulo inCSCrVat:le ''""^tos se s“l- «“^"«'“^tioni»
st,1ndl «Wmlttis EcclJ ’ " quo tamcn firma 8it quoi i ’ dummodo n(,n
tMae> 31 convaluerint. q d Solutos obligatio
* 11 * ■ ^Eunicathnes tot „
Rscommunicationi I * sententtQe Romano Potitia ’ 1
ccre declaramus: '**> Sontc"d«e Romano Pont fi reservata*‘
i- Docentes vel cl.-fr.,, i CI rcservatae subia-
?b AP°stolica Sede damn^"*? sivc PaMice • "8
.tem ■t liana,aU5snbeveommunitc;t "v prtvatim propositiones
'S hln/Y t * . Floriis DOCn-i 1 . * .
Cf. X* j^Q
• S 2 H
Lr- «, J7j
Romani Pontifices
27
a. Violentas manus, suadente diabolo, iniicientes in Clericos vel utri,,,
que sexus Monacos, exceptis quoad reservationem casibus 'rr „ , •
de quibus jure vel privilegio permittitur, ut Episcopus aut alius absXt’
3 . Duellum perpetrantes, aut stmpUciter ad illud provocantes vel m um
acceptantes, et quosbbet complices, vel qualemcumquc operam aut hZ
rem praebentes nec non de mdustna spectantes, illudque permittens
rd quantum in >11.9 est, non proh.bentes, cuiuscumque dignitatis sint etiam
regalis vel imperialis. ’ ‘J,n
+. Nomen dantes sectae Mauomcae aut Carbonaria*, au, aliis ciusdtm
genens sectis, quae contra Eccles.am vel legitimas potestates seu pXT
seu clandestine machinantur, nec non iisdem sectis favorem qualemeom ’
que praestantes; earumve occultos coriphaeos ac duces non denuncianto
donec non denunciavermt. v«*vxa»iici»(
_ Immunitatem asyli ecclesiastici violare iubentes, aut ausu temerario
6. Violantes clausuram Moniatium, cuiuseumque generis aut conditionis
sexus vel ac-tatis fuerint, m earum monasteria absque legitima licentia inore
diendo; pariterque eos i ntroduccn tes vel admittentes ; i temq ue Moniales abdi i
exeuntes extra causas ac formam a S. Pio V in Constit. Drrori pmescriptam t
gularium virorum Clausuram' et *r*«*
sint dignitatis. oeneticus quibusltbet, cuiuseumque
io. Reos simonine rcalis ob ingressum in Rebgionem
ritu 1 busTxcom,;',, qUiT'm faCient“ “ induI8“‘«> aliisque gratiis spi-
plec,um,,r c°nstitution' s. Pii pv.
?&**** p™ «**. e. cx iis lucrum
pretii esse solent ' cdt 1r'lrl ,n loc'5 ubl Missarum stipendia minoris
S. I>' i V °rri,r C!tCOmn,:m,icatione mulctantur in Constitutionibus
«J67-* Innocenti! IN. Orne
PmifiZ c,'S I ?nas. novcmb"* '59>.‘ Clementis VIII, Ad Rotam
kalendss novembris itZ! Z?2’ et Alexandrl ^ 1. Inter ceteras, nono
Locorum S r p ! a citationem et infeudatioiiem Civitatum et
Sacrientum^rrresumen-tes.clerici9 aut laicis «tra necessitatis
absque 1’arocln licentia UnCtlon,s allt Uuriuristiae per viaticum ministrare
I
1
1
(
4
S?: N; <33.
132.
! :o.
?. N. ,74.
N. ,7S
Cf- Bull. Rom
* t
tum- V* p. ra7*iji.
28
Romani Pontifices
1 v* Extrahentes absque legitima venia reliquias ex sacris Coemeterii
sive Catacumbis Urbis Romae eiusque territorii, eisque auxilium vel rJ1*
rem praebentes. ' *n°*
ih. Communicantes cwn excommunicato nominarim a Papa in eri
mine criminoso, et scilicet impendendo auxilium vel favorem.
17. Clericos scienter et sponte communicantes in divinis cum personis
pientes11"0 Iom:hCe nommat,m excommunicatis et ipsos in officiis reci-
§ I II . - Excommunicationes latae sententiae Episcopis
sive Ordinariis reservatae.
Excommunicationi latae sententiae Episconrs sive Ortlin
subiaccre declaramus: P P'S sue Urdsnarns reservatae
cwm aliqutt ex praedicis personis om"“
*• Procurantes abortum, effectu sequuto "tr,lhcrC Pra“Umentes.
.1. Lttteris apostolieis falsis scienter utentes vel crimini •
rantes. lts' vei crimini ea in recoope-
•fc W V A
S n . - Excommunicationes latae sentr,,t;„„
Excommunicationi latae sententia • • esaxatae.
ramus: c nem,ni reservatae subiaccre decla-
1. Mandantes seu cogentes tradi p„„i • •
notor, os, aut nomina, i, „ cxeommulam . “T'“C ScPuItura'-' haereticos
a. Laedentes au, pcrtcrrcMen, ™ t VC' '“^dictos.
ahosve ministros S. Officii, eius ve sLiTu'0''"5' de"untiantes, testes,
%££*** Vd Pracdi«is ^ibuslibe^^tSmtv'^
, ... tonsilium, tavorem
3* Alienantes et revinnv.
4; ^ egi ! gentes sive culnahili»
«Kwet“rd0'“ ' infra —
■wvr^1- 5 x' v’
hum Tridentinum, sive C,JS quoque quos S
ttone, sive absque ulli servate summo pL.ri • ^‘ier03anctum Conci-
municatos esse dectar' „^'n’at'0ne «communicavit v* °r^in£iriis absolu-
n- e,V„w „ mi anathematis £ri"r
wlumus, qui libros de reb,,^ " c'msl'tuta, cui dl ?'CTC,° Scss- IV-
■mprimunt, au, imprimi '%£** si„, <£"««<•»> subiaccre
1 cr. n; aoi dmari‘ approbatione
Cf N 3°9' Ct,am CWici* lurts Clno ■ I
canonici n*
* °ocum. v
1 m
Romani Pontifir,
20
§ \\ - Suspensiones fatae sententiae .Summo Pontifir i reservata-
1. Suspensionem ipso facto incurrunt a suorum Beneficiorum o ree
prionc ad beneplacitum S. Scd.s Capitula et Conventus Ecclesiarum ei
Monasteriorum, aluque ..mnes, qui ad illarum seu illorum regimen et dmi
nistrationem recipiunt Episcopos aliosve Praelatos dc praedictis Ecclesiis
seu Monasteriis apud eamdem S. Sedem quovis modo provisos, antequam
ipsi exhibuerint Litteras apostolicas de sua promotione 1
2. Suspensionem per triennium a collatione Ordinum ipso iure incur
ruot aliquem Ordinante» absque titulo beneficii, vel patrimonii cum oacto
ut ordinatus non petat ab ipsis alimenta > *
3. Suspensionem per annum ab ordinum admimstratione ipso iure
incurrunt Ordinantes ahenum subditum etiam sub praetextu beneficii
statim conferendi , aut lam collati, sed mmime sufficientis, absque eius Ed:-
proprium, qui alibi tanto
tempore moratus sit, ut canonicum impedimentum contrahere ibi potuerit
absque Ordinarii eius loci litteris testimonialibus.
4. Suspensionem per annum a collatione ordinum ipso iure incurrit
qiu excepto casu legitimi privilegii, Ordinem Sacrum contulerit absque
mulo benefico vel patr, monti clerico in aliqua Congregatione viventi in
qua solemnis profesto non emitti, ut, vel etiam religioso nondum profert
5. Suspensionem perpetuam ab exercitio Ordinum ipso iure incurram
Religiosi eiccti, extra Religionem degentes.
nlSrPr'0nCin ‘b °rdinC susccpto 'Pso iure ^currunt, qui eumdem
rto onuTb'natir ,denunciatis' aut ab -hisSToml
bere Onvlu b fidC “ .<Iu°P,am corum <* ordinatus, exercitium non ha-
1 C.;,d nif s,c suscepti, donec dispensetur, declaramus.
ordLti T!,HrCUlareS fXten Ultra quatUor menses in Urbe commorantes
Vicarii v, 1 |h qUJm a i !pS° suo Ordinano absque licentia Card. Urbis
rrioOrdin.ri>Sqi,^PraeV'*° CXamme coram eodem peractu, vel etiam a pro-
:.r i°;„ts "| 2“" pr^icto «hS Win.; nec non ckrici
c«ra sunm ,K . ^ -8CX suburbicariis, si ordinentur
ad Card* Urbri v81"1-' dirn,ssonaidlus sui Ordinarii ad alium directis quam
piendum exerclriil Q n°n praem ssis ante Ordinem Sacrum susci-
a Missione n,m sP:rituai'bus decem dies in domo urbana Sacerdotum
beneplacitur/s qPa(t0rU,1U SUSPensioncm ab Ofdimbus sic susceptis ad
US'1 Pontifici;,;. Cd,S lpSO 1Ure lncurrunt; Episcopi vero ordinantes ab
"Linealium per annum.
^ ^ ~ Interdictu latae, sententiae reservata .
•ncurrunt Un K* P°!ltifici sPecia,i modo reservatum ipso iure
Pentur, :,}> on|;n^‘l'ltt:^ et Capitula, quocumque nomine mmcu-
tempore e-xist .nf; T’ • SCU mandatis eiusdem Romani Pontificis pro
•>< universale futurum Concilium appellantia.
Romani Pontifices
30
z. Scienter celebrantes vel celebrari facientes divina in locis ab Ordina
vel delegato ludtce, vel a iure interdictis, aut nominarim excommunicato*
ad divina officia, seu ecclesiastica Sacramenta, vel ecclesiasticam seni, t„
mra admittentes, interdictum ab ingressu Ecclesiae ipso iure incurrunt
sa^eerint C“'US SCMmtiam contempserunt, competenter'
Denique quoscumque alios Sacrosanctum Concilium Tridentinum su<
vdim T ’nterd,‘:tos 'Pso 'V' csse tlecrevit, Nos pari modo suspensioni
vel interdicto eosdem obnoxios esse volumus et declaramus P
sacris canonibus nraeter eas, quas ~
m suo vigore perstiterunt, sive pro Romani Pontificis electione T™
interno regimine quorumcumoue Ord,‘n.,m r electione, sive pro
nec non quorumcumque Collectorum fVmo ° nst’t» torum Regularium,
que Piorum cuiu^ue^lr^KTrs' ITT '~
“ 'cZ^T Pcrmancrc V0lumus « «rclaZis "CS firmas rase'
ratione intetligi unquam debere iut nn ' CUn'S co’u*gerit, nullo modo ac
vendi a casibus, et censuris auih rf S comprehendi facultatem absol-
* ?• “• -
egia aut facultates, sive a Praedcc^soriU v • fucnt: 9uac vero privi-
libet Coetui, Ordini, Congregationi S us ISostri8» s‘Ye etiam a Nobis cui-
cuiusvis si)ee.ei, etsi titulo peculhri ora» 'e*30’ et Institutio, etiam regulari
digno a quovis unquam teL^ ^ *** sPcciaJ !i mentione
casque om„es Nostra hae Constitu conccssa' fuerint, ea omnia,
e«e volumus, prout reapse rcvocimi, aV"Ciltils.’ suppressaa, et abolitas
minime refragantibus aut obstamib^ Trivii S"Ppn,"imus' et abolemus,
eial 'bua comprehensis, vel non i„ C0JL g'!3 <lulhin>cumque, etiam spe-
| bombm.et quavis eonfiriniuione AposS "‘"'i
1' i rmarii tamen i*eo,»
^^PA^toi^r^h Sev* ?n Tridentina sy
cxccDtis P , ,dl nac Nostra Connhh.s; J'’’ n qmbuscumquc
'postoheae Sedi speciali " ,7 r™,s’ us tantum
reservatas declara-
vimus.
- f ™‘suT “'n; 2Zr™ « quae in cis C f
STtrt,,cm fa-"
« ipsius Tri dentini ^ «i*, C«S|^n' X,;stris’
“ raus « fi™“. « -^ri"r:";TTKsi“"™^"abT
ct fore, suosque
Romani Pontifices
3*
plenario* et integros etfectus obtinere debere, ac reapse obti
non aliter in praemissis per quoscumque Iudiccs Ordinario;
mere; sicque et
praemissis per quoscumque luatccs Urdinarios ct Delegatos,
et,am Causarum Palatii Apostolici Auditores, ac S. R. E. Cardinales, etiam
non aliter
illlt WH“”’ — " " “ O * ' * - - — ~ vhi«441
je Latere Legatos, ac Apostohcae Sedis Nuntios, ac quosvis alios quacum-
v p * ' i * * “ — — - vw ^MUVUAil"
que praeeminentia, ac potestate fungentes, ct functuros, sublata eis, ct eorum
cuilibet quavis aliter indicandi et interpretandi facultate, et auctoritate,
iudicari, ac definiri debere; et irritum atque inane esse ac fore quidquid
super his a quoquam quavis auctoritate, etiam praetextu cuiuslibet privilegii,
aut consuetudinis inductae vel inducendae, quam abusum esse declaramus,
scienter vel ignoranter contigerit attentari.
Non obstantibus praemissis, aliisque quibuslibet ordinationibus, consti-
tutionibus, privilegiis, etiam speciali et individua mentione dignis, nec non
consuetudinibus quibusvis, etiam immemorabilibus, ceterisque contrariis
quibuscumque.
Nulli ergo omnino hominum liceat hanc paginam Nostrae Consi ; turionis.
Ordinationis, limitationis, suppressionis, derogationis, voluntatis infringere,
vel ei ausu temerario contraire. Si quis autem hoc attentare praesumpserit,
indignationem Omnipotentis Dei ct Beatorum Petri et Pauli Apostolorum
eius, se noverit incursurum.
[Acta Pii IX, vol. V, p. 55-72].
553.
Pms IX, litt, ap. Multiplices, 27 nov. 1869.
Multiplices inter, quibus divexamur, angustias, ad Divinae Clementiae.
*aae consolatur Nos in omni tribulatione, nostra 1 gratias persolvendas ma-
e excitamur> 9ua propitiante, illud celeriter Nobis continget, ut sa-
crosanctum generale et oecumenicum Concilium Vaticanum iam a Nobis
adspu-ante indictum, feliciter auspicemur. Gaudium autem in Domino
lmmJ‘TPlm^’^U0d.SalUtares eiusdem conventus solemni dic
a(u0 ,J! ‘lUc e‘ Matns Mariae semper \'irginis Conceptioni sacro, atque
in Vati™ ° >US matern^s<3uc auspiciis Eius aggressuri sumus, cosque
ai,ma ?na.^.°.stra basilica inituri ante Beatissimi Petri cineres, qui in
liquit et ' ‘ ** **** ^ e^rar P€r*everans suscepta Ecclesiae gubernacula non re-
custodia Oe sollicitudo , cum commendatarum sibi ovium
Nobis conv ^^ ^ " lamvero memores hoc oecumenicum Concilium a
saeculi confr^™ fu’sse> lIt extirpandis erroribus, quos praesertim huius
emendandis m** ..ImP1ctas\ rcnrovendis malis, quibus Ecclesia affligitur,
^obiscum «er n US p utrmscluc 4 icr’ disciplinae instaurandae, coniuncta
setntes, quo Sfr°jUm 'cc'es':,c Antistitum adhibeatur opera, ac probe no-
10 mtentaque sollicitudine curare debeamus, ut ea omnia
i 41 Corimh., i, ,
* S, 1*0 p Scrt 4'.
C0,‘ ’46. 147. Crni‘ 1 ln AnnJver- Assumptionis suae. - Cf.Migne, P.L., tom. LIV,
32
Romani Pontifices
4uae ad rectam rationem tam salutaris negotii gerendi tractandi ac perfi.
ciendi pertinent, ex sancta maiorum disciplina i nstitutisqtic statuantur
idcirco Apostolica Nostra auctoritate ea quae sequuntur decernimus, atque
ab ommbus m hoc Vaticano Concilio servanda esse praecipimus. ’
De modo vivendi in Cone i i io.
Reputante» animo quod omne datum optimum, et omne donum perfectum
desursum est, descendens a Patre luminum, t quodque nihil Caelestia Patris [
hentRmtaU promus est quam ut det spiritum bonum petentibus ,e, » iam
Nos. dum Apostoltcts Nostris i.itteris > die undecimo aprilis hoc a Z
datis Ecclesiae thesauros Sacrosancti huius Concilii occasione Christifi
deltbus rcscravtmus. non solom eosdem Christifideles vehemen.er l
mnZtT 0b 0pCrihm mar,"h ad Deu
hS. X ”"»U,iamXl'0tUS- ie!,,'niiS' “niSt|UC **»*
Missae sacrificio celebrando „ .P"?tus ,.um<:n et opem tn Sacrosancto
mandavimus, ad ^ a EtominoVuic ''C° **"«
ex eo Ecclesiae Sanctae fructus impetranTos
Sacrosancta CSS “ * S*? f** Urbis Nostrae Ecclesiis,
fideli populo mavis congrua vidcitiif 'idV'' ’''S P‘mmK's ilora' <)uae Pro
finem constitutae recitentur ’ ' taniae :l!,aeque orationes ad hunc
Sacerdotali OrdC cenlentur hoTc^ T** “** EpiscoPis’ a,iisque qui in
d™ q««. uti SSL Cltr r conce^e^rantibus, praestan-
ti portet in omnibus seipsos onelJr 1 bspensatores mysteriorum Dei
m '^Uritote, in cavitate, verbJL b,°nonm °Pen™ *» doctrina ,
tst * erratur tuiti/ habens malum dicere 'd ^ rf^rr [ensdnley ut is qui ex adverso
mm ac rridentim nominatim vestiri» Quare vetcriim Concilio-
Dommo, ut orationi, sacrae lectiori hortam,!1 "innes in
sua cuiusque pietate studiose intendant^' T™ renwn meditl»tionibus pro
.acri C1°' tiuam ^cri poasit, frequenter l' PUrC Castcc]uc sancto Missae
humanarum rerum curis immunem rem animum mentemque ab
mr,u temperantiam, et in omni actione r!t ’ modcst,am m moribus, in
quae riArSSK !a’ ^ prava aemulatio et u!ni°T rctineant- Absint ani-
de hoc tu CUprJS v’rtutcs e minet, charitis J’ S°d ornnibus imperet,
^P,SCrn,m Ecclesiie convenm r d°mina"* et incolumi,
iat,lJ,m fotoiarc fratres in , p' poss,t: «*« quam bonum
* Ev,«*« demum Patres in
1 lacob., I, t7
' Lue-. XI. i3.
! AP«« ii aprflis iS6n
Ep- nd Hebr I\ r *
Ef - :«i Tit.. It -
Ps. CXXXII, I
Cf. Actu Pii IX, Vf)1 v
* P‘ *
Romani Pontifices
33
domesticorum suorum cura, et Christianae ab eis sanctaeque vitae disci
plina exigenda, memores quam gravibus verbis Paulus Apostolus nraecioiat
Episcopis, ut sint suae domui bene praepositi.1 *p
II.- De ture et modo proponendi.
Licet ius et munus proponendi negotia, quae in Sancta Oecumenica
Synodo tractari debebunt, de usque Patrum sententias rogandi nonnisi
ad Nos, et ad hanc Apostolicam Sedem pertineat, nihilominus non modo
optamus, sed etiam hortamur, ut si qui inter Concilii Patres aliquid prono
nendum habuerint, quod ad publicam utilitatem conferre posse cx:sti"
ment, id libere exequi velint. Cum vero probe perspiciamus hanc ipsam rem'
mst congruo tempore et modo perficiatur, non parum necessario Conci ’
liarmm actionum ordini officere posse, idcirco statuimus eiusmodi oro
positiones i ta fieri debere, ut earum quaelibet r. scripto mandetur* ac
peculiari Congregationi nonnullorum, tum VV FF NN S R E C 'di
tv.li.tm, tum Synodi Patrum a Nobis deputandae' 'priratiro exhibeatur
a. publicam re, chrtsttanae bonum vere respiciat, non singularem dumtaxal
unius vel alterius D.oecests utilitatem; 3. rationes contineat, ob quas utilis
d opportuna censetur; 4. n.hi I praeseferat, quod a constanti Ecclesiae st nsu ,
eiusquc inviolabilibus traditionibus alienum sit. *
„.„^,ulians pra<;dict? Congregatio propositiones sibi exhibitas diUgenter
«pemict, suumque circa earum admissionem vel exclusionem consilium
Nostro tudteto submittet, ut Nos deinde matura consideratione de ii, sta
.'■imus, utrum ad Synodaiem deliberationem deferri debeant.
III. -D* secreto servando in Concilio.
bus^Concih ! s 6 n r 1 C ratio Nosadmonet, ut secreti fidem, quae in superiori*
in universa hui U8 S" ®ravitate exiSentc* indi«"da fuit,
alias, hoc maxime T'°ne Servandam ‘Ubcamus. Si enim unquam
occasionem excubaH haecflcautl° necessaria visa est, quo in omnem
que doctrinam ^ T ™ confl,andae c°ntni Catholicam Ecclesiam eius-
praccipimus omitoa nocend' opibus pollens impietas. Quapropter
Sacrorum Canom mi p 'S Patr,lnis* Officialibus Concilii, Theologis,
officialibus praedictis ent,a’ caet6risque, qui operam suam Patribus vel
decreta et alia enni - ^uovls modo in rebus huius Concilii praebent, ut
scussiones et dn cr.,i Um^uc’ llll:u> 1IS examinanda proponentur, nec non di-
Concilii pandant P^UI^ fententlaf non evulgent, ncc alicui extra gremium
^gnitate praediti non^nil^1 !.Par*ter ut O^eiales Concilii, qui episcopali
a Nobis ministerii c v’ a n^uc omncs. qui ratione cuiusvis demandati
centum emittere ten?J 1Cd,ar, ' 118 disceptationibus inservire debent, iura-
St‘r\anda circa ea om " ^ C munere fideliter obeundo, et de secreti fide
rt“Us. quae specialit nU ^.Uae supra pmescripta sunt, nec non super iis
p ‘ Ur ipws committentur,
runoth,. m, 4
y*>- m,
3
34
Romani Pontifices
IV. De ordine sedendi , et de non inferendo alicui praeiu dicio.
Cum ad tranquillitatem concordiamque animorum tuendam non «anmi
moment* habeat, syn quibuslibet Conciliaribus actibus, unusquisque 21
dlgmtatUi ordmctn fidehter ac maeste custodiat: hinc ad offensionum occa
siones, quoad cius heri possit, praecidendas, infrascriptum ordinem inh-r
diversas dignitates servari praescribimus. tr
Pnmum locum obtinebunt VV FF \T\T « d t? p ,
scopi. Presbyteri. Diaconi.
tiaiem gradum, Id arn"™» 'ha“nZ touZT' T’ ***
hac Nostra concessione nuUumiusv.di^ ‘n?ulgemti8, ita, ut «
imminutum censeri P^us datum, vel aliis
limum Abba tj Gen^Zs Ta X" *bbates Nullius Dioecesis^ Sep
giosorum, in quibus solemnia vota enera^es Moderatores Ordinum Reli-
titujo appellentur, dum tamen re ipsancumantUr’'KtiamS1 Vicar,i Generalls
turibus et privilegiis, universo n r ™ oranibus supremi moderatoris
Ceterum ex sunenorlT “?1.0rd,m kgttime praesint.
mus. quod , si forte contigerit aliquo^lTr institutoqu= decerni-
etum sub verbo placet profjrr . b ° loCO non saderc, et sententias
ewttque actus faeere, Concilio interesM' « “«os quos-
retur, nulbque novum ius acquiratur'1 ” ’ flr,,Pterea praeiudicium gene-
V. - excmati0„um "
Quo graviorum rerum D-rtK ♦ • \
cnhion^C^ent* mmus quam fieri possiMm Sacrosancta Synodo agi
*" !“ f»*"®. quae Sinpdos m ; e?e.d'atUr’.aut 'etardctltr ob eo-
sationum n '1S sccretas quinque ex Concilii P . ?5alu,mus ut ipsa Svnodus
"«nore',^"™ proc“radon« „™cu , :tnbui '‘igut in Indicis excu-
zz 3“:: ?::■ 7^,orum
plinatctSS r taVer>nt, excipere atnn,. i 71 8So» mstam discedendi
rebnq i " ' Ganor«im expendere* ounrl ^ c ad norrttam conciliaris disci-
^5K2£ °m"Ih'ls »d ^S«rim- ^quam dc hisce
, «i porro » Ibices ZZZZ *d»d ^
dendi, aliasque si c' >mncs circa ordinem f0ntroversiantm.
atque o economsie, ut aiunt""',’ orUntu"/-,, j°'- iUS praC“'
inferatur; et quaterni* 1 ,mP°ncre studlk, r’ udlci° summano
auctorita,, s„S T "«locan c 7' “* P™iudiciura
' 3 Con8tcgationis generalis
Cone. Triti, SWa n n
Det™ ^ mod. viv . , I
4 insuptr.
Romam Pontifices
35
VI. -De Officialibus Concilii.
Quod vero et illud magni refert, ut necessarii ac idonei ministri e. nffi
cules, iuxta conciliarem consuetudinem et disciplinam k - .
Synodo actibus rite et legitime perficiendis designentur No^t' 2 S*
ministeriorum rationem habentes, infrascripto, viros ad’ ea debrimuTel
nominamus, scilicet; leugimus tt
i. Generales Concilii Custodes, Dilectos Filios loann^m n i
Dominicum Orsini Romanos Principes Pontificio NWrn a«r C° umna et
a. Concilii Secretarium Venerarem
S- Hippolyti, eique aditamus, cum officio et titulo SubsLr^Mri- P,n P
Ludovicum Iacobira e Nostris et huius Apostolicae Sedis
s&s»?** **** mios canoni“s cam-11-
Imius Apostolicae Sedis Protonotariis eisZ adil^
Saltatorem Pallottini et Franciscum Sami -Uvont,,,- m,i V dllec'os. ®,os
adi u tricem operam navent. l ’ q 1 N'otar"s eisdem
4. Scrutatores Suffragiorum, dilectos filios Aloisium Serafini *
stam Nard. causarum Palatii Nostri Apostolici Audit™™ Zilil n "
gnni et Leonardum Dialti No<jtri^ pL . . ,.rcs* A*oisium Pelle-
lum Cristofori et Alexandrum Apostolicae Clericos; Caro-
Fridericum de Falloiix du Cnn 1 v' n’ ‘8|laturae lustitiae Votantes;
d,st‘ncta paria
alteram obeant, ac prictcrM^inn"!1111 C?nc'.Ilanf Aulae I31»», tottdemque
debebunt dn^S ^munc SS V*? ” Notari'S SCCUm ha-
rXXSZSte - —
6. Maekt™ r-7 P' Consistorii Advocatos.
Antistitem Nostrui^^01 m ^rUm Conci^'» dilectos filios Aloisium Ferrari
'r “rV'atCtUni> rt Pium Alarti micci, Camil-
Rinal(lj-i{uccj Antonium Tnt- i V °‘S^P um ^°m3gnoli, Petrum Iosephum
umboni, Aloisium Sinistri •» '• 'Alexandrum Tortoli, Augustinum Acco-
'basartm Baccilu*tti, Caesare m^T R,P’ Antoninm Gattoni, Bal-
Aposiolicae Sedis Massi’ Nostros « huius
at Aloisium Nasclli ^dnv' V dllt;ctos fllu>s Henricum Folchi Praefectum,
"*®«* Nostras Cubin?! dum St,°n°r’ PauIum Bastide> Aloisium Pallotti
^ Gallot, Fran^cml R Ct* ^t0S fiUos SciPion^ Perilli, Gusta-
srn C«bicuUri03 Nostro ena'u,.NlW,aum Vorsak, et Philippum Sil ve-
oslros honorarios.
Romani Pontifices
36
U.- De Congregationibus Generalibus Patrum
Ad ea modo curam convertentes, quae Congregationum General,,
ordinem respiciunt, statuimus ac decernimus, ut iisdem Patrum Cono.
bombus, quae publicis sessionibus praemittuntur, quinque ex wVS
S. R. E. Cardinalibus Nostro nomine et auctoritate praesint et t
munus eligimus et nominamus, Venerabilem Fratrem Costrum rin
S, R. E, Cardinalem Episcopum Sabinorum FV D„:en t, CaroluEl
Jilcctos filios Nostros S. R. E. PnX«eZ^rtln^, “'h
SS. Quatuor Coronatorum De r „„ „? Gardnutles, Ant™'™ tini
titulo S. Hieronymi Illyricorum Kb ",“c“Patl,m> I«ephum Andrti
S. Laurentii in Panisnerna Bili Z * " n"ncuPatum> Aloisium tituld
Hannibalem S. R. E Ordinalem SM^e” A™
nuncupatum. °* manae m Aquiro Capab
moi'ra^on™PZc'ttt cZbunt ' ut ^ ? aptam h°rUm Conra>««
a disceptatione eorum nu.ie iH fij !'CbuS P<-'rt«ct-Jndis initium fi.
consultationes in fidei’ vel “P*rt?,emi dclnde integrum ipsis tr
Judicaverint. P * capita conferre, prout opportunuc
Cum vero Nos iam inrf
Concilium indicendum dedimus^VL^’ SJ° APosto,'<xis Litteras ad hoc
consultos, es variis catholici orbis rt-oi °f .be00H0fi et ecclesiastici iuris
evocandos curaverimus, ut “„a Z7 b“a«ban< almam Urbem NostJ
p marum peritis viris, rebus apnaranr!'8 s ^rb‘s’ et earuindem disci-
Generalis Synodi scopum pertmlnt darant °Ptram- quae ad hili»
tractatione Patribus paLe pLset- hin T' ,ta cxPeditior via in rcnJ
« canonum ab iisdem™ *“s « ">»ndamus, utrttaJ
l munitat ™ ^X|>rCS3a « redacta, quae N.
ZTZ “dici™. GmsenUem
et canonum iv^ap» fagt^'ftlS‘ memoratis Pra«i |
typis imnn ♦ ta/ de quibus in rnmy n«ralis habeatur, decretorum
consideratione i""^ Pa'ribus distribuatur0?,™ '?dicta agendum erit,
debeat, accurate «pendant, et Sdd' dv" ^ ^
itm m ConercMrinm ■ m* bt (lUl8 Patrum ,1 . , ,? Slbl sententiae es»
ncin pro cuiusque j|L!^haberc voluerit, ad ddv””8** ProPosito sermff'
d*c> CofigtieBationis 3br ®radu servandum ltum 'nter oratores ordl
ficandum curet Aiulfri 11,5,1 ^rac3'<libus suum J °PUs CT't* ut saltem pridie
p« cos i„ iSKm* ?ZtTnJi e*-*» ** I
pnus a Pnesidibus dic. i ,SM:rere voluerint k c.r.m°ndnis. si alii etiam
postulaverit. d' VCI»a, et eo ordin '1Slicm fas erit, obtenti I
Iam vero, si in ca ori3 . ’ qiicm dicentium dignitas
nudas v*-P - 1Uae habetur o
, ’ V(-( nonnisi lev<*« ,t;o: , r ^Ongreparm^
° ***’ t,lnc n»ul mora, !^i[ates m iPSo cota^-1*^111 schema vd
’ Rnominim SU racde expediend®
SCePtationihU8 compositis-
Romani Pontifici i
37
decreti vel canonis Conciliaris, de quo agitur, formula, rogatis Patrum
suffragiis statuatur. Sin autem circa schema praedictura huiusmodi orian-
tur difficultates, ut, sententiis in contraria conversis, via non suppetat'
qua in ipso conventu componi possint, tura ea ratio ineunda erit quam’
heic infra statuimus, ut stabili ct opportuno modo huic rei provideatur
Volumus itaque, ut ab ipso Concilii exordio quatuor speciales ac distinctae’
Patrum Congregationes seu Deputationes instituantur, quarum prima de
rebus ad fidem pertinentibus, altera de rebus disciplinae ecclesiasticae
tertia de rebus Ordinum Regularium, quarta demum de rebus ritus Orien-
talis, Concilio perdurante, cognoscere et tractare debebit Quaevis ex prae
dictis Congregationibus seu Imputationibus numero Patrum quatuor et
viginti constabit qui a Concilii Patribus per schedulas secretas eligentur.
vCrrt^mD ^f°n,?8 ““ ^putationibus, pracent unus
°;.VVk F S' R' E’ Gsrdinaltbus a Nobis designandus, qui ex Con-
abar,bus I hcologts vel lurts Canonici peritis, unum aut plures in com-
modum suae Congregationis seu Deputationis adsciscet, atque ex iis unum
"iUinere e'dcm Congregationi seu Deputattoni
iP“- lg,tur S1. 'llud c°ntlgent, quod supra innuimus, ut nimirum
-I ',UaCSt,° dc pr°P°sito sch<;ma" «orta dirimi
otmZm ,’eh^ Cardlnales e,us<icm Generalis Congregationis Praesides,
sabiieht ir m ’ dC qU<?.ug“Ur' una cunl obiectis difficultatibus examini
i er 1 ™ “ s/cc'a,'bt's Deputa, ionibus, ad quam iuxta assignata
livi DcTumtir m k™ gernera Pert!nere inteUigitur. Quae in hac pecu-
in TcZ a,Zhodr a Nobis *uPen"u* praescriptam , u, deinde
I‘«nm, suffragiis XretTvel Ta non is Con T ?“?lh“ “h5"'"1'’
%ia autem * °^,S C°nc.lians formula condatur. Suf-
«i.™ de scripto' illa promtnriare' Ut ipsis in,cgr,,n’ si'
VIII. ~ De Sessionibus Publicis.
in ca rite dirigendis conln™™ ^eIcbratI° €XI8*t» llt rebus ct actionibus
publica Sessione eonsid ^ k ratlone c°nsulamu8. Itaque, in unaquaque
adamussim caeremoniis ^ SU^ IoC° et 0rdine ;>iUribusf sen^atisque
Undato Nostro qU8C “ mual1 instructi°ne iisdem Patribus de
formulae in o, da' contmc"tur> dc suggestu Decretorum et Cano-
v^sublataetclar-i;,.«erSrJbUS Congregat ionibus generalibus conditae,
dc dogmatibus Fido, ?V ”btnx recitabuntur, eo ordine ut primum canbnes
^Ihibita solemni tituli CCrcta de ^'sciplina pronundentur, et ea
Conci|iari aedone uti ' praefatlonc» qua Praedecessores Nostri in eiusmodi
'm p** sacro aPc:rrrn' rmpc: pius se™
fabuntur Patrff ln [ C<maho> <ld perpetuam rei memoriam, lunc vero
Cf en» scrutatores Can°nes ct decre*a perlecta; ac statim pro-
a< ''ill^rasia si ngi [ |a i[ m 1 0rU,^fl ’ ,uxta methodum superius constitutam,
e ordine excipienda, eaque accurate describent.
38
Romani Pontifices
Hac autem i„ rC dK|aramuS suffragia pronuueiari debere i„ u, 'I
Ater/ aut mn placet: ac simul edicimus, minime fas esse a Sessi ?**
tibus quavis de causa, suffraeium suum «rrinf» ™ • bess,0ae abs^ J
mittere. lamvero suffragiis collectis Conci Hi o nsig,?atum ac* ConciliJ
dictis Scrutatoribus penis « «■ «£\
dmmendis ac numerandis operam d ih.m/ i C.a*edrara» 118 aecum-
Nos deinde supremam NostmmTcntm m r ad Nos «M
et promulgari mandabimus, hac adhibita aoferlSTfo ’ TT CnUnci,r
lecta placuerunt omnibus Patribus nemine Ai *' , ^°rmiia decreta tnoi\
sennt), tot numero exceptis • 'Vosoue sar ^ 81 clu‘ forte disser !
™»us statuimus atque sancimus, ut kctalTu ^ CtmeBb' iUa ita **
erit Promotorum Concilii rogare Protonom' ^’SCC aUt°m om™bus expleti J
Ct ***** Sessione peracU unum ^ 7 pniCSentes’ ut de omnibj
menta conficiantur. Denique die nrm' P “ra’ ,nstrumentum vel instnJ
■nd.cn,, Sessionis convemu, dfmiS Se5Si°"is de ™"da'°
, , . . . K-~Dc m" o Concilio.
^ni\trSLS QQfrA fVinr* l*1 n
praecipimus sub p«mi, per' SS^ c^ouffl" ?Ui cid<™ dcbtr
£5==*
* ™™ndTSLt,efini,an’ fue^ttpSj
x' ,niuUm *■«*. * tton b .. ;
Cum ii mnnes „ui r P'° Co"ci/'°
^zifnjK j-^r:tc:l:::ibus „ J
aliique s^ffr.-, • ApostollCa benignitate in l T*** N <**K>nim etiam exem- [
«Bfe operam 'i:3 hoc C<™' Sbcnt^™115’ .« «m Praesute
ditus, proventirs°r)IS rtu4° imPendentes, suor»111 ?aeten omnes eidem Con* I
diatributionibus , v stri^ut*°nes quotidianas .enePlclon,rn f ructus, rt I
«limus Svnodo n C?ptts’ tlUae >»ter praesen/ perc,Pcre possint, iis tantum
■ dicuntur; idque conc
'1 «• conten,, v* .oandamus, dccemen»e* i6”1 ads,t aut inserviat
O.CO Concilio Vatie, 'n proximo sacro CS Ws ^ostras Litteras tt
H '"Violabili, er ■£*"»• * “™nibus et sineuH ?C'° 8«"»« ct Occante
'ndividu, men, i^.C"!r' «cre. Non ££ »« quos spectat, respecti»
uacumque. 1 derogatione dignis in **' <luaniv,s speciali, atqw
[Acta Pii Ix ' c°otrarium facientibus qui-
'*V*P 81-96J.
1 II [ i»
1 1 ISA, IS4f, p I
54&* PUU 'V* Br„. „ „
ftOT- *S6i. M
Romam Pontifice (
SS4.
Pius IX, const. Cum Romanis Pontificibus , 4 dec. 1869.
Cum Romanis Pontificibus in B. Petro Apostolorum Principe pascendi
regendi et gubernandi universalem Ecclesiam a Dom.no .Vostro lesu Christo
plena potestas tradita fuerit; pax et unitas ipsius Ecclesiae in grave d-scrimen
facile adducerentur, si, Apostolica Sede vacante, in electione novi Pontificis
qutdquam fieri contingeret, quod eam incertam ac dubiam reddere pusset
Ad tam funestum periculum avertendum plures a Romanis Pontificibus
Decessoribus nostris, ac praesertim a fcl. record. Alexandro III in Generali
Concilio Latcranens. III > a B. Gregorio X in Generali Concilio Lugdu
nens! II, a Clemente V,3 a Gregono XV, « ab Urbano VIII * et a
Clcmente XII editae sunt Constitutiones, quibus dum multa alia prae-
scribuntur ut negotium tenti momenti rite recteque expediatur, gene-
PoXi^7s' ac decernitur elemiouetn Sutumi
Ponuficis ad S. R. L. Cardinabum Collegium unice ct excluslve spectare
VatSnum o.rT° Ie,ColentICS’ Cum 0ccumen:cuin et General.- Concilium
^ ,Sfiq Pa°t LCaS fCnS’ r ’nc'P'unt -Wr» Patrie, kal.
V™° t186!-4 N b'6 md,ctum' » iam sit ut solemniter initie-
dis^m^r mU"er,S CSSe duc,mllsi quamcumque occasionem
1 dissensionum etrea electionem Summi Pontificis prae-
acrdt^JrSSr 81 voluntati ptecuerit Nos. eodem Concifio
perdurante, ex hac mortali vita migrare
deaQu»PZ'8r fCmPl0 Permoti fcl. record. Iulii II Decessoris Nostri,
nensis V lS f ’'St0na CS,‘ tcmP°rc Generalis Concilii Latera-
SSS^gSS* -T ClCCariT S0llicitum- m adstantibus- edixisse hanc
pmut re-iosi* m °nCI I-°-S,ed ab eorun' tantum Collegio esse perficiendam,
escmnloV emnn,t' n,i" Sl<l,,ma nlorte* factum fuisse constat, atque
PaulUu etT S™' all0nm? Vostromm, item fcl. ree.
decembris irn' n’ tluorum Pnmus Apostoli cis Litteris dat;s xni kal,
casum mni44’ 3 tCr Vero S,miI'bus Litteris datis x kal. octobris ic;6i.*
t,S 8Uae Providentes cum Tridentina Synodus celebraretur,
| Cap. . Li«t », de Electione.
) , -?P' * Ubl *• * Electione, in 6.
, e ™'?'', c' 2,de EUc tione-
P* 5-17. * ,L >ttft Rontanum Pwtificem, 12 mart. tfiat. - Cf. Butl. Rom., tam. 5, V.
p> 3^-399. 1 ^ Romani Ponh ficti, v kal. febr. t6zS. - Cf. BuU. Rom., tom. j. V,
l ‘V n0n*S 0C,0brU '73i- " Cf' BulL Rom ' tom- «3. P- 302-314.
• ais: n. rr ,,,j> •• vn-
40
Romam Pontifices
decreverunt» ciusmodi casu occurrente, electionem novi Pontificia mvn , -
a S. RE. Cardinal ibus esse faciendam, exclusa prorsus quacumque memo'
rauc Synodi participatione: atque insuper de his habita cum nonnullis
Venerabilibus Fratribus Nostris eiusdem S. R. E. Cardinalibus matura
deliberatione et diligenti examine, ex certa scientia Nostra motu Drann-
ac de Apostoltcae potestatis plenitudine declaramus, decernimus atoue
quod, si placuerit Deo mortali nostrae peregrinationi, praefleto
Generah Concilio \ aticano perdurante finem imponere, electio novd Sumini
Pont, fias, m quibuscumaue statu et terminis Concilium ipsum subsistat
nonnisi per S. R. E. Cardinales fieri debeat, minime vero ner insum fw*
^mou ^ r Ctiam °mnm° CXClU9i3 ab Cadem electione Pagenda quibus'
cumque alus personis cuiusvis, licet ipsius Concilii auctoritate fart? I
tandis, praeter Cardinales praedictos ontate * tC dePu‘
impedimento submoto, et quavis perturbationum °mm prorsus
sublata, liberius et expedi Jprt^^u^T et dlssld?orun> occasione
licae potestatis plenitudine illud oraeterM H • * * cadem scientia et Aposto-
praedicto Vaticano Concilio perdurante No l ^T8 3tqU? statuimus’ ut si»
cihum in quibuscumque «tatu et terminis exismTnUeo "n"g'n'; ,dcm Con-
sum ac dilatum mtellieatur nn™ , 4 co et imjnediate suspen-
nunc pro tunc ^ f' Nostras Litteras illud
mus, adeo ut, nulk prorsus interiecta '**** notandum Afferre intendi-
cumque conventibus, coneregationibus Cessa/'e statim dcbeat a quibus-
seu canonibus conficiendis ncc ob n. i sessionibus, et a quibusvis decretis
sinu et speciali mentione Causam- gravis-
Pontifex a Sacro Cardinalium Colleeio1’ 1,ltcr!us Pr«gredi, donec novus
tute Concilii ipsius rcassumptionem et nrns C ectus suPrema sua auctori-
Opportunum autem censentes u quut,0nem duxerit intimandam.
faticani hactenus ordinavimus tum m qiiae occas|°nc praedicti Concilii
tum quoad eiusdem Concilii su$Dens?onjL Umm' Ponti,tcis electionem,
m simili rerum eventu perpetuo Mrtam 3tahdemque normam
potestate decernimus atque statuimus mfT SUppeditent- pari scientia et
quainlocumquc contigerit Romanum iw?1™ ‘ju,buscunique temporibus
l-arione alicuius Coucffi oSSS*S?? d‘“d'". l**»»»* cele-
■n • lio quovis orbi, loco, electio novi PoJZ e™' illud •“'*««'. «h«
Collegio semper et «elusive, itixta modum ' bU"° S' R' E' Crinalium
atque ,psum Concilium, pariter iuxta reg^PCr,US d'*nin,m ficri debeat,
“r2^rn nUn'i0 d™“r™1 Pontifieri I' " n,PCr'“S Sanci'a,n. st3t™ ab
C. 5^52^ *■«**
** fore, suosqu^ptoariM MSi„‘^r ^,lidas' fin»M ct efficaces evistere
umquamtenpmr, ex quocumque %£%%%*« « «htine^ ,cl
nientionem au, expressionem re^i^ ’f “ Sp“ifi”m «
«ciectu, aut ex quo-
Romatit Pontificis
4*
^que alio capite a iurc statuto, vel quocumque praetextu, ratione, aut
cau.a quamtumvis tali, quae ad effectum validitatis praemissorum neces-
causa quamtumv- . . .
sario exprimenda foret, notari, impugnari, redargu;, in validari , retractari,
m ius vel controversiam revocari posse; neque easdem praesentes sub qui-
busvis similium vel dissimilium dispositionum revocationibus, limitatio-
nlbus, modificationibus, derogationibus, sub quibuscumque verborum
lenoribus et formis, ac cum quibusvis clausulis et decretis, etiamsi in cis
de hisce praesentibus, earumque toto tenore ac data specialis mentio fie,et,
pro tempore factis et concessis ac faciendis ct concedendis comprehendi,
sed semper et omnino ab illis excipi debere atque ex nunc quidquid contra
praemissa, Apostolica Sede vacante, quavis auctoritate etiam memorati
Concilii Vaticani, vel alterius cuiuscumque futuris temporibus Concilii
Oecumenici , licet de unanimi consensu hodiernorum, seu pro tempore ex>
stentium S. R. E. Cardinalium scienter vel ignoranter fuerit attentatum,
irritum et inane ac nullius roboris decernimus.
Non obstantibus, quatenus opus sit, felicis recordationis Alexandri
Rapae III Decessoris Nostri in Concilio Lateranensi edita, quae incipit
Liat de vitanda 1 ct quibuscumque aliis etiam in universalibus Conciliis
latis, specialibus vel generalibus Constitutionibus Apostolids, quamvis in
corpore iuris clausis, et sub quibuscumque tenoribus et formis ac quibusvis
etiam derogatoriarum derogatoriis, aliisque efficacioribus, et insolitis clau-
sulis, irritantibusque et aliis decretis in genere vel in specie, etiam Motu pari
ae consistori aliter statutis, quibus omnibus et singulis quatenus pariter opus
Slt corum£luc omnium tenoribus, perinde ac si praesentibus de verbo ad
unum exprimantur, pro insertis et expressis habentes, in ea tantum parte,
quae praesentibus adversatur, illis alias in suo robore permansuris, ad prae-
missorum omnium et singulorum validissimum effectum hac vice dumtaxat
^ 'Mime et plenissime ac sufficienter, nec non specialiter et expresse harum
^oquc serie derogamus, ecterisque contrariis quibuscumque.
ordinaHlerg0.0mnin0.homi.num ^ceat hanc paginam Nostrae declarationis,
ausu tem 1S\satutl* derogationis et voluntatis infringere, vel illis
wationem^m ?ontra,!|e* Si quis autem hoc attentare praesumpserit, indi-
sc r,0Vcrit ■ m~ * Det ac beatorum Petri et Pauli Apostolorum Eius
'Hnt incursurum.
[Acla Pii IX, vol. V, p. toa-.oS],
555.
lus IX, ep, Non sine grav/ssjm0i 24 fcbri ,g70 s
'imus, Armeniam c' ^ m° an’m’ ^ostr* dolore, vel moerore potitis no-
Pcrturhationibus mi 0nstaatmoP0^tanam Ecclesiam non levibus dissidiis ac
i ( ( Cran 11111 *n m°dum divexari, et pacem, cuius tuendae
* yin .VV: AlotfW e‘ eUt,i Poetat', I, 6.
’ L’rbe torwtanti^r? ArcJutpii’coPo Thyanaeo Nostro atque huius Apostolkae
n°P,,l,tann Apostoli». - Romam.
Romani Pontifices
studium -Vos cum Nostris Praedecessoribus scmper Fidelibus illis max m
commendavimus, ab illa Ecclesia ferme exulare. Siquidem nonnulli « L?!
eorum ordine tn unum convenientes cum aliquibus ex Clero saecul-J
atque et Monachis Armenii ritus Ven. Fr. Antonii Petri IX Ciliciae
triarchac auctoritatem palam spreverunt, abnegarunt; et Ven. Fr Ioscnhl
Arackial Episcopi Ancyrani, qui, annuentibus Nobis, vicaria eiusdem Pa
tmrehae potestate m P «edicta civitate fungitur, canonicam Jurisdictionem
ita detrectarunt, ut eiusdem sententias ac mandata vel non recipere vel non
p ^re ^uer!nt- At(lue eo devenerunt, ut etiam legitimam memorati
domo altare contra legitimum altare Chrkt! ■ crL’1dfmum ln PWata
rint, et Ecclesim ibidem constituere < m £"7 “T* reformida«-
ctionc, Armeniam catholinm ;n i ' ‘ s,ngulari verborum contradi-
in Ecclesia catholica Uccrei Pcr!nde “C «
ipsi deberent iuxta Apostoli praeceptum „bcdir, T *t.n0n Potius
cere eis. H pCum ohuitre praepositis suts et subia-
hc£ Fn,tOT>1hui"s®odi improbanda sane
Constanti nopoli degentibus minime expectablr ^ Ar'",t'niis Pra“<'™"'
smgulan cura ac sollicitudine fnir * m iS’ tIUOS Apostolica Sedes
Vostri acerbitatem sitis lenire ooru >r L™per Prosequuta. Neque doloris
obedientiae erga hanc Bmi IVtri Catk T pr°tcstattoncs reverentiae atque
atulationibus Vobis exhibitis i m.m dram; *luas deprehendimus in expo-
4..SC protestationes futil, im up,Xi™S <*>«•. * Monachis;
tur, m quam nonnulli erumpebant ul T ^ Confirmari posse videban-
sephi correctionem. Etenim, contra . au^^0"! memorati Ven. Fr. Io-
dtvinitus constitutam, erroneae fallnean, ,t0ntatcm hu>us Apostolicac Sedis
fuerunt disseminatae, et ^ calumniae in vulgus
despecta ac detrectata. ' 'Onstitutiomim vis et auctoritas
3* Etsi vero haec facta ex animn i 48
tamen longe maiorem Armeniorum eiusIrnTr' d°k‘nius* ™n possumus
qmte constanter i n officio ac fide permansi tf, S satis commendare,
Nwtracque huic Sedi arctissime atque ’^ua^Ue legitimosuo Patriarchae,
tantis malis liberaretur. " ’ an,mo obstricta efflagitavit, ut
4- Quibus pro Nostri ministerii h v
‘ rmr, guJ Apostolic:, Nostra b"° "«>««« volentes Tibi Ven
ut quamprm,u'm Ci “7 C®"*t*nrinop,.liti.n.
*T ***• • P^P™ “ 0ric"'al“ sua fide
“m V, v KtCm C”“CTd“- f- aurem l, , "'3"1"'' « «1»«. tramitem
Pctro S2S r ZZ** fid™ PunUlercTr;8 V*™"*
pascmiii, regendi ct gubernandi umecredem ?° Pon'ito in Beato
Telesiam a Domino
Romam Pontifices
43
Nostro lesu Christo plenam potestatem auctoritatemque esse traditam-
cuius plenum ac liberum exercitium nullis territorialibus aut nationalibus
limitibus potest circumscribi et coerceri; et omnes qui catholico nomine
gloriantur, non solum debere cum illo communicare quoad fidem et dogmata
verum etiam subesse quoad ritus et disciplinam. }
5- Qua in re ne praetermittas Armenios omnesque Orientales edocere
quantum discriminis disciplinam inter et ritum intercedat, cuius utriusquJ
rei confusio illorum fidelium mentem perturbat, pluribus i ni ustisque que-
rimoniis occasionem praebere non cessat, eaque maxime abutuntur ad con-
flandam contra Apostolicam Sedem invidiam ii omnes, qui salutarem eius-
dem Sedis actionem et vim in Orientales Ecclesias impedire aut imminuere
minime verentur. Equidem Nos una cum Praedecessoribus Nostris Orien-
tales ritus servandos esse declaravimus, quoties neque Fidei et unitati catho-
licae repugnarent, neque ecclesiasticae derogarent honestati. Quod quidem
mmime impedit, quominus, in his praesertim quae Ecclesiasticum regimen
respiciunt, canonica disciplina quoad praecipua saltem capita ubique cohae-
reat, et ubi incerta vel collapsa fuerit restituatur. Neque ab hoc umquam
deflectemus, prout Apostoiia Nostri ministerii munus omnino postulat
Atque idcirco eo consilio Nostram Constitutionem edidimus rv idus
1U !as an* ^lDCCC) XV1T> cuius initium est Rwersttrus; 1 quam in suo robore
manere volumus, et ab omnibus ad quos pertinet diligenter observari; nihil
enim ea opportunius est ad ecclesiasticam libertatem tuendam, ad sacrorum
t
in
en-
Antistitum iura auctoritatemque vindicandam, et ad catholicam religionem
J que unitatem magis magisque conservandam.
»• Qui autem haec Apostolicac Sedis iura et officia vel abnegant vd
ItZleT' qUa tmUm rati°nC’ qU° anim° SUam er&a illam merentium
comn^l profiteri possunt? Hanc siquidem praeseferre videbantur
etiam n t°| ltae nonnullorum Armeniorum expostulationes, quibus illud
Z SSrr' SAIViS C0rum ritihUS' Del^,i ApostoHci luri sd re tion
officio Pirri, Armcrui 1 donec Vt‘n- Frater Antonius Petrus IX
(!um cen«tiiimC-dC manL‘rct- Q,10ti quidem nullo prorsus modo indulg
nandam legiti^m13'" T C° qU°d exco5itatum manifeste fuerit ad decli-
_ c ®ltlmam eiusdem auctoritatem.
dam Praclatoriim^”1 S Aposto,lcac Sedis auctoritate abuti ad effugien-
tum, atque in hn 0rr<'ct'onem- Namque sacrum est ct omni aetate serva-
cui divinitus m °rc *1,1 ,ltn,n Uls appellationis ad Romanum Pontificem,
divendi Vi '1CeSsa. P.otestas incst quorumlibet indicum ligata sententiis
et co abuti ad ^ertndtim est, quemquam ius illud praetexere,
^vocemaDDetlflH ^ ient,ae patrocinium; cum scilicet subditi, eo consilio
Remedium enim °n,S C°ntra c^c^csiasticam disciplinam perperam erumpunt.
Nnster, * non ■ j aPPc ®tionis, uti monuit Alexander Praedecessor
vamia exorbitanti6'! !nVcn.tum cst ut alieui a religionis ct ordinis obser-
‘ eie.it m sua nequitia patrocinium exhibere; ac notum
I
I
CT. N,
C*p. «
S46.
Ad N°*tram *. * AppeUat.
Romani Pontifices
44
tst universis, appellationes in materia correctionis et morum in devolutiv,
tantum, uti aiunt, servandas esse. Qui secus agere praesumpserint non
tam obsequentes Apostoiicae Sedis filii, quam ecclesiastici ordinis ner ,r
batores esse convincuntur, " F ur'
- saasasss -
1flblJS S,b' ,praestitutos transgrediatur. Quare Sacerdotes
jfiffSE T !?diCt08’.^UC Episcopis ea, qua par £* re«
bed re. Monachi etiam, qui in professione sua omnes saeculi cum aka;
carunt, debent omnino in sancu, conversatione e, n hTbin
vivere, et m monasteriis vel hospitiis trann.,;iiam * ■ Urd,nts sui
agere, snaeqne et proximorum aeternae salut ” WUm!.'f!m( 1“ «tam
quam debent Episcopis reverentia ato„ . f,i! r adIab°rare, servata
leges atque Instructiones iamdiu editae fueront^b T**
chia Consta ntinopoli degentibus oirmim * ■? b ^ S; Sede pro Mona-
tum est:* quae si servatae fuissent' minime S? Complures^ et Comfier-
ex Monachis ipsis a recto tramite discessisse Hasc C?gerem“r» (luosdain
seryan ab omnibus ad quos ncriirw i',. • ' “ 'Cc ltaque instructiones
iniungimus, ut pro Tui muneris offici - ^ pracc‘P,mus, Tibique onus
tiam omnino cures. ° 3C potestate earumdem observan-
9* Denique Lai eorum coetu q i« r *
res se ullo modo immisceat Eorum in P^U|° mancat' ne9ue ecclesiasticas
non regere; et Ecclesiae Dei nihil CSt doceri non docere, regi
• Saneris Patribus « a Sorc^m * ProPter«
tU.m- qu3n;.ut Eaici in ecclesiastica neltl ^ magis iraProba'
sucum ordinem insilirent, g 1 insererent, et in ecclesia-
io. Haec sunt, Ven. Frater oU ic T;k; ■ c
duxunus; quae ut possis utilius exemit nn, s,?n,hca"<'a atque mandanda
facultates Tibi hisce Litteris 'tribtdmus “ om"« a«q»e opportunas
* t . Age itaque, ac divino auxilio f
ct ad eos, quos Ipsi per jqos invjsere Q °Pcr* manum alacriter admove;
d.mus enun beatissimam Dei Geni pergc Ociter. Con-
korium, qui Armeniae gentis vere 1 ,m’ * °e 3 ,c c°nceptam, et R Ore-
gratiam a Icsu «*« c, Apostol ,s omnem
C no" “"fundamur, « « W i" Eum
assidue tr“amur. Et huiusce boni T “i ‘loluimus. laeta in liliis
[Acta Pii “v,Ppe.T"''r 'mPc«ir"us.riC S' ^ c,stlue Eidelibus
9 *3 5] *■
5 Initnict, S, C de Prr,n t*-,
cr. J» PootiT J, prop r* ”■ “ >“*■*« .8«, D,„„.
Dccrct. S. C. c!, r- . 'J* P- 542. mdem ^5 «prilis 1850. -
p*r%
1 Dccrct. S. c (ir Prnn r;j ■ ut—
P' 571. ' 20 "'‘«“«i >8S3.- Cf. illt p
on,lf* de Prop. Fide,
Romani Pontifice
45
556.
Pius IX, litt. Quo impensiore , 20 maii 1870.*
Quo impensiore studio Armeniorum Ecclesiae res erigere nisi sumus
ct ad eum adducere ordinem eamque concordiam et firmitatem, quae anti-
quum ipsi decus referre possent, eo acerbius afficimur a nonnullorum
malitia, qui curas Nostras omnes non modo frustrantur, sed per machina-
tiones suas convertunt in animorum dissidium, in pusillorum scandalum
in propriae gentis perniciem. Mala sane eorum artibus excitata et iugiter
invalescentia enumeravimus Litteris Nostris Apostolicis Non sine gravis-
simo, quas dedimus die vigesima quarta Februarii huius anni, - dum ad ca
compescenda et dirimenda remittebamus ad vos Venerabilem Fratrem
Antonium [osephum Arcbiepiscopum Thyanaeum, Delegatum Nostrum
Apostoli cum.
Verum hodie gravius quoque dolere cogimur, quod nec suavitate eius
nec prudentia, nec auctoritate, perversorum audacia frangi aut molliri’
ulla ratione potuerit. Tpse quidem vix Constantinopolim appulsus, memor
ecclesiasticae lenitatis, accivit ad se praecipuos perturbationum auctores
eosque paternis monitis ad debita obsequia reducere conatus est Frustra*
anc industriam expertus, publice proposuit Litteras Nostras, quibus pecu
iiana novorum eventuum adiuncta commendantes eius zelo, confirmabamus
Constitutionem Nostram Reversurus, editam die duodecima iulii 1867 *
Z iw*ap,Ep“COporu? elcctionc’ revocare nitebamur ad officia proprii
0 k lh FCrT saccularem et Monachos, Laicos monebamus, ne limites
inanitatem ntl!! COnstltut°s excederent, et perspicue demonstrabamus
idem Ven p ar?m a refractariis expostulationum. Ea vero occasione
suras ii<5 ^ J-i ’rater Antonius Iosephus comminatus fuit ecclesiasticas cen-
ttm \t „ ^Uj- eglt,mae auct°ritati intra statos dies se subiicere renue-
praestitutum twl v incassum dilabi vidisset prorogandum adhuc censuit
cognovisset im r'i* Uni nCC antea re*uctantes suspensione innodavit, quam
per hanc severit-!/"1 Iam. 0I?nem ess<: patientiam. et praevertendum esse
Qui tam(*n r ^1 PCnCU Um ldter'or>s deceptionis simplicium,
serunt, sed nn ** ctatl fuerant non modo nihil de contumacia sua reni i-
nim scandalum0*101 lpS^m C()nVt-'rtentes in atrocius facinus, et gravius alio-
leges, palam ’mPlK enterque contemnentes Ecclesiae auctoritatem et
vetita obire pe rr ‘Cn'ini M> cmn.’<,rt' r'tu omnia sacri ministerii munia sibi
aliquot sacerdoti b0™0* ^U-° 'n cr'm'nc summopere dolemus, saecularibus
lere omnes ,f1:tUS-aLtLyS!SSt' ex Monachis Constant i nopol i degentibus,
Antonianos’ ner anstas cnetae Congregationis, universosque Monachos
'storum ingenio admodum discrepasse qui hanc No-
1 Ad A
1 Cf. xA? L',1thljI,Cos Fiitriarchatus Ciliciae.
* a n. »1:
4fi
Romani Pontifices
stram incolunt urbem. Hi enim non modo restiterunt visitationi Aoosmiu
eomm domus a Kobis demandatae, sicuti fratres eorum in Oriente- nlnri
que pnorem et alterum electum Visitatorem rejecerunt; sed omnes , llh
peuta venia, se subduxerunt Nobis. Quos inter etiam Venerabilis Fra „
1 lacidus Kasangian, qui Antiochenae Ecclesiae titulo consecratus (W
gatiom toti lam praefuerat, immemor profecto muneris sui et censuramm
™rreT,“Um' qU' ***** ««■ Concilium d™
bi Jc;ruS™ vira Sott; rr ad ^ «u».
qui nec Ph™m **«■».
auctoritati debito se abduci siverunt Quos ^ost”c> fegitimaeque
tim censemus Mechitaristas Vindobonensis nominJ-
ahorum defectione minime labefactati imm nSregatioms, qui deploranda
vero tot piorum constantia in tamn i ’/ in offinio. Haec
Dilectos Filios, hZT qS«Sm" ITv. NoW* 3P™ ™-
esst nobilia patrum vestrorum vestipia n»i p *tlublt0* frcnuc sectaturos
rentes, exilium potius et aspera auaLni^ Suara ^UX1S ^sce pracfe-
“> paterentur" *■*"■.*— -fir-
centro, aut qutdquam detrahi de veneratio. CUm !°L unitatis ca tholi eae
prosequebantur ab ista veritatis rmmsrr,' ’ .qUa documenta, regulasquc
V\ pectamus a fide vestra, quod experti proP°.SItas' *d ;iutcm securius etiam
toque studio Sancta ista Sedes ZZ ; ^ V1™'» sollicitudine, quan-
hemun prospicere curaverit sive a vnKi VCStrae comm°dis, incremento et
t .itiones, sive comparando vobis libert?»^^^0^0 ®c*“smaticorum insec-
«ugo schismaticorum Patriarcharum sive p^UlSl ?Ve suhducendo vos a
nopoh constituendo; quae, addictis ei primum^ r,njjt»alem sedem Constanti-
per coni unctionem eius cum Patriarcha^ C T ' ?nds Ecdesifs-
commoratione. Ita Ut quocumque inienda <?eCorata ** Patriarchae
vigoreni, libertatem, decus, quigus Sr^'* °CuIos inspicere debeatis,
^;SedlS: propter ea int
*ahant, «A», qui ut Vos ad , ,
Nobis debita neT t ,m ** a«endi «tione nc-c r 36 fo?I,us Pcr~
quod verbis Confitentur ErCOrUm °fficio Iti ^ °bscrv'antia
honen., simnl «iHEEfcE? 'W'° ~ fi C°rUm
intulit, dun, p„een<l, non 2^'™™
regendi Eeelesi », qua bft. *»». quum ov« mfi ” ^™tU* 1 «™
“ h« Plane censu apud v~ h, k °T-b' to,°. munus ei *“
'•«tn, et cilia, qui pro ips„ 3"« «Ii, qui et lemSp ^ T°
pen-cnemm m ' irim i “ «CusJ^S ““««irittem despe-
e‘cgato Xostro;
Romam Pontifices
47
qui eum muneris sui exercitio, quoad indictam a Xobis monasteriorum
visitationem prohibuerunt; qui diserte se professi sunt independrntes / qui
id facto confirmarunt, dum non modo, exacto iam tempore demandatae
sibi jurisdictionis, excipere perrexerunt fidelium confessiones, sed id facere
praeterea ausi sunt postquam per editam suspensionis sententiam ipsis
omnino fuerat co munere interdictum; qui sacerdotalia omnia ministeria
publice, et solemniori etiam ritu obire non destiterunt, in ecclesiasticarum
censurarum contemptum; qui demum nihil sibi reliquum fecerunt,* quo
apertissime significarent, flocci se facere canonicas leges, legitimaequc pote-
statis, et istius S. Sedis auctoritatem. An istis qui tanta insurgunt audacia
in auctoritatem Nostram, tantaque pervicacia perstant in proprio crimine
fides adhibenda sit dum profitentur, sentire se de primatu huius S Sedis’
uti catholicos decet, seque manere eoniunctos Nobis et obsequentes, facile
vos ipsi perspicietis. Quamobrem si discedere veremini ab ea catholica uni-
tate, extra quam non est salus, si verae utilitati gentis vestrae prospicere
cupitis, cavete ab artibus et insidiis istorum. Advertite vero potissimum ne
vob1S ingeratur confusio rituum et disciplinae, quam isti callide nituntur
In ,cere 111 simplicium animos, ut cos concitent in hanc S. Sedem uuam
eo demum spectare iactant, ut paulatim, veteribus Orientalibus Ecclesiae
s obllterat,s, I,s Iatinum r*tum sufficiat. Nam si Romani Pontifices
.tuduerc semper, ut imitati Ecclesiae responderet uniformitas disciplinae,
q o d praecipua saltem capita; ritus tamen omnes, qui nec a recta fide nec
c!erent> servandos — ***>
t sprct,,t' scd s**»™ ^ ch.w
aa- adcooue Pim ri ,<,Ue’ fr“str“ totms Ecclcslae regimen ci erit commis-
,ndokm quae ab iU» ««» «dc desciscet,
Tei . 'qummi Pontificis primatu catholicus tenere oportet
ctione pentit^STD^^i"’ qU‘ Pcrtinacitcr hac“ntis in sua defc-
l®> 'evertantur <.iiS™umm v'tC tand<“ ***** ad debi-
Nos memort-q i U ' V Um SI in sua contumacia permanserint
Apostolum laudum Ttlltam eS8r Noh'S t0tius Domi,lici g^gis curam, et
submoveret et in',.. * fidisse Corinthium, ut fidelium scandalum
membra, quae iam ultm 0<IUe S°nt'S 8p,ntVm salvum facercti putrida haec
nc reliquum corpus seiungere cogemur a ceteris,
declarabimus et ib F( \ ?'°nr sua mf*CIilnt, reosque omnes schismaticos
perterrid 1, t*' C '*?** S,nU divit]sos’ Urinam ipsi tantae poenae hor-
*®a°t a Nobis averMnf U,r’ COnVcrsK,uc ad meliorem frugem molestis-
^ostri. Et quo mapict ak neccSsltatcm tristissimi huius exercitii muneris
;,bsequio se Sllbiicj.n. ^rraverunt a via veritatis ac iustitiae, eo demissiore
‘^idcm offensionis °s rac’ ^gitrmaeque ecclesiasticae auctoritati; et
t,ae Wae et himiiliVl"”1 SUa ‘'!gC,U,i ratione PusiUis obiecerunt, obedien-
0p“J®inam faciartt CXemPl° tollere nitantur e medio, Nobisque sic
■ ‘J,i autem, mn i;„ , 1 Paterno rursus cos excipienili complexu.
ST- * P^cuh, circi, msepti, pcrsS.is.is
^"tini in fide v«t i mon,tl videte quomodo caute ambuletis.
's ra’ °D8equentius semper obedite praepositis ve-
4«
Romani Pontifices
Stra, memores, omnem potestatem, maxime vero sacram, esse a Deo-
sollicitudine Nostra studioque vestrae salutis et utilitatis excitati seduto^ i
vete m vobis religiosam illam observantiam, qua sanctam Sedem protoi
mim, ct filialem illam caritatem, qua jungimini Nobis, ut unum scmnerNN
ihcum esse possitis in Christo Iesu, Ei usque promereri benedictiones Haec
nixe poscimus a Patre misericordiarum, cuius gratiam in vos omnes affatim
effund, desideramus. Superni vero favoris auspicem et pater™ 2
ben«olent.a= pignus Apostolicam Benedictionem vobis peramanter impen
[Acta Pii IX, vol, V, p. ip^-ao 1] .
557.
PiU’ ,X’ Htt De, munere, 20 oct. ,87o.
inirr:r;o-t™;:;^et:
ae sollicitudine Patrum, uui ex „„„ I ” ""1 Vldlmils sapientia virtute
tissimi convenerant, maxime «difitenttltTn^ 'errarum.P-‘rtiblts <™|uen-
simi operis procedere, ut spes certa V»k* ? f ,SS!ini huius et sanctis-
hementer optabamus, in Religionis bonum ’ if f - S““ «•
societatis utilitatem ex illo fore- ft.t;rn r t Ecclesiae E)ci humanaeque
publicis ac sotemnibus Sessionihi.. ecturos- Et sane iam quatuor
in causa fidei Constitutiones n Nnk;0 3 !5,S “hitares atque opportunae
editae ac promulgatae fuerunt aliani * eo^em sacro approbantc Concilio,
disciplinae spectantia ad examen a Ptotritv Causam hde‘ turTi ecclesiasticae
Ecclesiae auctoritate brevi aancir atribus «vocata, quae suprema docentis
«ustiusmodi labores communi Fratern^ri*"1” Possent- Confidebamus
la nre, et ad optatum exitum facili nr 'S Stud:<’ ac zelo suos progressus
sacrilega repente invasio huius perduci posse. Sed
'empori is Nostrae ditionis regionum n!i S’ tdlS Bostrae, et reliquarum
« ApostoUcae Sedis Principatus inconen ^°ntra °mnc fas civilis Nostri
domU Vl ta 8Unt- in cam Nos rerum conl ^^ incrcdibiI' perfidia et au-
^Mnarionc et potestate, Deosic permittem ^ ^iedt, ut sub hostili
Uber COn?,ttitl sim,,s' hi hac luctuoJ °hlmpcrscrutabi!ia'udiciasua,
Si o neu" FE**»"- cumque 2 ^ N°bis initus collatat
P»»o ad res Ewfcli «ranquiUi,! ' r"um s,at“ mnminte,
cessi lates fideli Jn, |„ ri" PWMtanda, c„™ ““ " C#n$““
motibus tot P*i «f tls ns<Juc notiMimte r ’ cumque praeterea ne*
res adn.i... ... * r<s J aui3 Ecclesiis ah.fr,,. u , 'uropae calamitatibus ct
Conclnimtrr,0 C'™ a"imi mZoren ?*?*** '•**"* X«. «
matura deliberatione”^ SUUm Ut Vat‘canu?1
proprio, eiusdem v.rt ■ C non Possit, praevia
Wcam Oecumenici Concilii
Romani Pontifices
49
celebrationem usque ad aliud opportunius et commodius tempus per hanc
Sanctam Sedem declarandum, Apostolica auctoritate tenore praesentium
suspendimus, et suspensam esse minciamus, Deum adprecantes auctorem
ct vindicent Eccltsiat Suae, ut submotis tandem impedimentis omnibus
Sp.ins.ie Suae fidelissimae ocius restituat libertatem ac pacem. Quoniam
vero cj lio pluribus et gravioribus periculis malisque vexatur Ecclesia eo
magis instandum est obsecrationibus et orationibus nocte ac die apud Deum
et Patrem Domini Nostri Tesu Christi, Patrem misericordiarum et Deum
totius consolationis, volumus ac mandamus, ut ea quae in Apostolicis (at-
teris dic i r apriUs anno proxime superiori datis, 1 quibus indulgentiam ple-
nariam in forma lubilaei occasione Oecumenici Concilii omnibus Christi-
tidelibus concessimus, a Nobis disposita ac statuta sunt, iuxta modum et
rationem iisdem Litteris praescriptam in sua firmitate et vigore perma-
neant, perinde ac si ipsius Concilii celebratio procederet. Haec statuimus
minciamus, volumus, mandamus, contrariis non obstantibus quibuscumque;
initum et inane decernentes si secus super his a quoquam quavis aucto-
ritate scienter vel ignoranter contigerit attentari. Nulli ergo omnino homi-
num liceat hanc paginam Nostrorum suspensionis nunciationis voluntatis
numlati ac decreti infringere vel ei ausu temerario contraire, si quis autem
hoc attentare praesumpserit, indignationem omnipotentis Dei et Beato-
rum Petn ac Pauli Apostolorum Eius se noverit incursurum. Ut autem
eaedem praesentes Litterae omnibus quorum interest innotescant, volumus
li-TnTr eVempla ad va!vas Ecclesiae Lateranensis et Basilicae Prin-
rUfnPubi rm’ 'm n°n S* Mariac Maioris de Urbe ct pubUcari,
arctare 1 i ^ ^ °mneS et 31ngulos quos illae concernunt perinde
li'“cu,que eorum nominarim et personaliter intimatae fuissent.
Ldcta ]I' I-\, vol. V, p. 253-256]
558.
I ius IX, cp. Inter gravissimas, 28 oct. 1870.*
^ j. '
detestanda farinor» m 'i' a®‘ctjon<-’s» quibus improbi homines post inulta
‘ustitiae et honestari <COT1?^c;ul!i 11011 solum religionis sed etiam naturalis
summum comnl^ !”” US’ t*,n dom c:dlccin amaritudinis Nostrae usque
«HuKtzelus pro dnm Vi\U-nt? m!»ouin N ibis et desideratissimum solarium
Tu- Venerabilis I V e\ac so bci.tud° Pro integritate fidei catholicae, quam
J100 tempore demonuf r .(-Uin ^dcr*S^nu *n ^'ernian**1 Episcopis calamitoso
us ad greg^j veat_0tt .. 1 .lit lucMlcnter perspeximus ex litteris pastorali -
ehiepisen^,, [)1In , _ <Ju,ts a Venerabili Fratre Petro Francisco Ar-
^ssas accepimus 1 ostro apud Barariac Regem Nuntio ad Nos trans-
niuiu consitio in civitate Fuldensi congregati pro
am
toso
■ S ,•* '• »■ '«-=3.
nmt Epi,coPos >n Civitate FuIJermi congregatos.
Vet- II,
4
Romani Pontifices
5°
pastoralis muneris ciebito docuistis fideles vestrae curae commisso. „
“ •*“«»“ anlus, sanctae, catholicae e. Apostolicae TclS2?
essc ae manere velint, obligatio et necessitas veritates a .Vobis aDVS^
•t1^C.mC0 Yatican0 Concilio, io utraque Sessione cfic i atri?*
et 18 lulu definitas, firma fide ut a Deo revelatas credendi ac nrtfi?
ct quantopere ipsis principiis catholicae religionis repugnet eommh S?**
asserpo, qui dicere non verentur, doctrinam in hoc sacro Vaticano SS
tSSST amaaai in divina Scriptura et Traditio--
2* Quanto autem acerbi orem schismafir ^ ion . *. t
pism ad
-Vostra, Si, quo instmetio vestra pastoralis «"T «UtU?a fuisset consci]atio
bilium Fratrum Episcoporum Genm • set eff>caci0r, omnium \ enera-
subscripta vidissemusX vero xT *-C Hsdcra vestris litteris
ilh, quorum nomina desiderantur om«mmUm dub‘tamus» 3uin Antistites
Stum sacris Pastoribus incumbat «ffi T” “qUC intcUiSant» quam manife-
tlbu# fidci if' sacro oecumenico Conci Un SUOS doCend! de Vcrjta*
arceant a venenatis, et nutriant «i t, mu e^nitls* quo oves sibi creditas
quando in istis praesertim regionibus fi r ,n us pascuis catholicae doctrinae;
nominant, non solum occultfe fraud/hu q*Jldam 8UPerbiae qui se Catholicos
licae dogma oppugnant Eo enim dev apcrta frontc ipsum fidei catho-
2 ?Cr-l PubIica* ephemerides contra auctori^’ Ut P*T ,ibcI1°.s ' 11 VU,KUS editos
oncilu atque m primis contra doctrinam fi i • ^ 1 ecrcta ‘P81**» oecumenici
>i • sanctione definitam de Romani P m eodem Concilio irreforma-
bili tate rebelles audeant insur Jrc J T * CX Cathcdra Ruentis infalli-
t tonem trahere conentur. 8 S tn eamde™ rebellionem ac perdi-
3* Mendaciter iactant nm
J"1™ lbsseminarunr, st antiquam '(hl'7"m’ l1"' schisma'» « hacrescs um-
;;;;;' .mt„uic ,***«, «**«, dUm iP.,um
I Ptttfiteantur Scripturam et j;'"" doctrinae subvertunt. Licet
db ™ maF;St"ium «««" semptr fomra «*« divinae reve
cx Scrip,,,ra et Tn-
fu" ,„d ‘ r?d,“«W nobis t^rrygT **»•««■. quae in Seri-
ab auctori? u* ng"d pcr suam tallihilem ct fal!' Cm aud'rc detrectant; atque
ctiam au«„n'^r‘-'Ci"dam imkp«rfen«r
neantur Q^^**** lu*^c< ; do^amm°quaeT fU'US divinitus °**dinatima-
«ero ConS tT- al,ud dum d^“ ^b’,a «velationis conti-
«tcadtSa fii' ^er^Rl?,U*n,dice«.noSLdd“ * *<***. approbante
in Scriptura et Tr^v’' ™’ <)u,a 'Psi secundum CrUat™ ■' Deo revelatam
"tdo fidei a Redemptore*1 noft r'pcrirc »«1™»»^,*"*-^®"““““ ilh,d
tus, ut ipsa dogmatis definitio haberi**? n“lcsia SStama “ T° " S"
natun debeat Dor <!,. o i s scmPcrque rcten-
P * 8013 Afficiens, certissima,
Romam Pontifices
5T
et omnibus fidelibus accommodata demonstratio, doctrinam definitam conti*
neri in deposito revelationis scriptae vel traditae. Unde tales dogmatum defi-
nitiones necessario sunt cl quovis tempore fuerunt incommutabilis norma
sicut pro fide ita etiam pro scientia catholica, ad cuius munus nobilissimum
pertinet ostendere, quomodo doctrina eo ipso sensu, quo definita est, in
fontibus revelationis contineatur.
4. Neque minus iidem homines, quantum in ipsis est, ad Ecclesiae et
fidei catholicae subversionem tendunt, dum per calumnias ac praetextus
prorsus inanes, quemadmodum in litteris pastoralibus a Te et ab aliis Vene-
rabilibus Fratribus Episcopis Germaniae ad greges vestros directis signi-
ficare non omisistis, illis suis perniciosissimis scriptis affirmare praesumunt
sive in ipsa definitione, sive in promulgatione decretorum Condii arium
aespedatim dogmatis de Romani Pontificis i nfallibi litate aliquid defuisse
atl plenum valorem et ad plenam auctoritatem Concilii oecumenici consti-
tuendam. Sane in hoc sacrosancto oecumenico Concilio assistendam Spi-
ritus Sancti ad infallibili tatem definitionum negare non possunt nisi ex
principiis, quibus universim supernatur3K infallibili tati atque adeo proprie-
tati essentiali Ecclesiae catholicae bellum indidtur. Nemo certe ignorat
similibus praetextibus aliorum ctiam Conciliorum definitiones ab iis, quo-
rum errores condemnati erant, impugnari consuevisse, quemadmodum no-
tissimae calumniae demonstrant, quibus tum alia oecumenica Concilia ab
alus, tum speciatim Florentinum ac Tridentinum a schismaticis et haereticis
reccntionbus ad suam perniciem et ad spiritualem ruinam plurimorum
impugnata sunt. r
5- i antam dege n erum filiorum perversionem ac tanta pericula, in ouae
°S et lmPeritos» maxime vero incautam iuven tutem coniiciunt
quomodo possemus sine intimo cordis Xosiri dolore et sine amaris lacrv-
laceraiit Tih ,nui” ^Jatns Kcdesiae a qua foeti et nutriti sunt, impie
superbiam Yv ■ u0/crum ab ea paratum venenis commutant, atque in
7£2 qUa aUoS irildi«' ‘IvlH-rcm ad suiutem, insuura
«naiint Chri T"* c,mvertunt- In h» 'Ril>T fidei ct salutis animarum
fi«,u If, v r"l™pll,n,m discrimine, pro sollicitudine omnium Eccie-
‘««m im‘ °1S mcumbit, hortamur et obsecramus, Wnerabilis Frater,
Ecclesiam ut ",Umque “morem erga sponsam lesu Christi catholicam
consiliis et omn/* C*,IT1 rt>bquis Episcopis in Germania, unitis animis ac
dentiam . doctrininwraY^™ Vc,stram Pastoralem auctoritatem, provi-
,c doctrina vobis * ^ pCf abos ad^utorcs vestros, quorum fidei integritas
curac commissori perspccla c-vt; a mentibus cunctorum fidelium vestrae
efudiuntur aren»^ ,'tcl1,lc ln Priniis catholicorum iuvenum qui in scholis
erudiuntur arc ' 'M'-V F1 1,1,1 s cainoucorum iuvenum <
Pfr divinam vratiam ^bcfactandae fidei catholicae; ac quantum
dientia ct amore c ^ va ctlS| oinncs imbuere ac confirmare studeatis in obe-
trurtl» super quem Oi , SJnclam Alatrem Ecclesiam et erga beatissimum Pe-
■ 6- ™rPtar ipsam suam aedificavit Ecclesiam.
•nercmcntiun dat I) nc^’^. clUi P^antat cst aliquid, neque qui rigat, sed qui
undcvenjet auxi[j’ 1 c,,s’ lc ac nocte extollamus manus nostras ad Deum,
1,0 is, imploremus intercessionem immaculatae Vi rgi-
Romani Pontifices
“j* -Matris Dci' Principis Apostolorum Petri et Coapostoll cius P r
abonimquc Sanctorum Ecclesiae triumphantis, ut Dominus respiciar p '
etesiam suamtn terra inter tantos labores et tanta pericula militantem et'
tueatur, donis suis caelestibus amplificet et exaltet; ut qui fide stant
hrraentur et augmentum faciant in charitate, qui autem fracti sunt mmT
iterum inserantur, sicque omnes in Una, Sancta, Catholico W„i ’
Romana Ecclesia ad Deum perveniant, et in Deo pacem habeant 'et sd f
aeternam. Ut hunc laborum ae vigilantiae pastoralis fructum Deus pro er^
'i'1’1 Jiv,n;U "™i“ et pniecLfe
impSrnibusquc fidc,ibus --
[Acta Pii IX, vol. V, p. 257-262).
559.
Pius IX, ep. oncycl. Respicientes, , „ov. ,870. 3
non intermissis mobSbus mrif adtvm m pubc!™,um Plur'bus ab annis
gelari Dei providentia
successores in exercitio spiritualis *,„ ■ S-dj. ?nCessu,u' ut beati Petri
libertate et securitate uteremur fieri n C lur,sdlctJ^“: necessaria ac plena
tra Ecclesiam Dei et Sanctam hinc C f °teSt’ ' V *. I'1/* “t m tanta con-
Nostri dolore non moveamur aum *V U ' 111 Lonspinitione intimo cordis
Gubernium sectarum perditionis lo Jit tam lucttios« ‘empore, quo idem
Nostrae et reliquarum Civitatum quarum V*?’ *acril^am ilI,nac Urbis
usurpatione supererat, invasionem uuam i ^.°b,S lr?Penum « superiori
'•> u armisque complevit, duni \.>- . 'l'n ^.'^^babatur, contra omne
TJU humilitw veneLtu;, i ^ C°nsiHa P™-
plorans et oculus meus deducens a I " ■ V*Cm usurP"e cogimur « ego
_or convertens animam meam: facti suntVr °n^C *actus est 3 me consola-
« . * irruit» quoniam invaluit
oaus quidem. VV FF -t v i ■
55r-«».W. wii ? CJdwH“ orti iamdiu paic-
rrmo ' l T" ,S' “^lUqne t£T£*** Paribus Allocutionibus
nempe diebus . nov. an. rfjJ, , ^ c 2 “ T”?" « datis,
RH I I I ' r' * * * i8S5. s t8 et 20 iunii
E NtJtl 4.1)1 rr* t- ri e L‘ ,
«mventu Fuldemi ibfu«L*t rdiquos Gflrnianju En
*dh«ws«. P ‘emporis su0rum CoE** qu! 0 c°™memorato
Ad omnes Patriarcha* Prim * i eBarum sententiae omnino
4 Ienem . thr. i, ,<>. 71 Apo*toIica Sede hubcru '°sque' locorum Ordi-
cf- N, 500. c*'
cr. n. ji9> 5ao
Romani Pontifices
53
et 26 sept. 1859* 1 r9 ian- l86o> " ac Apostolicis Litteris 26 martii 1S60, 3
Allocutionibus deinde 28 sept. 1860, 4 18 martii et 30 sept. 1861 *
et 20 sept., 27 oct. et 14 nov, 1867.® Horum documentorum aerie per-
spectae atque exploratae fiunt gravissimae iniuriae a Subalpino Gubernio
isai ante ipsam ecclesiasticae ditionis superioribus annis inceptam occu-
pationem Supremae Nostrae et huius Sanctae Sedis auctoritati illatae, tum
legibus contra naturale, divinum et ecclesiasticum ius rogatis, tum sacris
ministris, religiosis familiis et Episcopis ipsis indignae vexationi subiectis,
nimobUgatam solcmnibus conventionibus cum eadem Apostolica Sede initis
fidem infringendo, atque earum inviolabile ius praefracte denegando vel co
ipso tempore, quo novas Nobiscum tractationes inire velle significabat.
Ex iisdem documentis plane liquet, VV. FF., totaque videbit posteritas,
quibus artibus et quam callidis ac indignis molitionibus idem Gubernium
ad justitiam et sanctitatem iurium huius Apostolicae Sedis opprimendam
pervenerit; ac simul cognoscet quae curae Nostrae fuerint in illius audacia,
quae augebatur in dies, quantum in Nobis erat compescenda att^ue in Eccle-
siae causa vindicanda. Probe nostis anno 1859 ab ipsa Subalpina potestate
pracapuas Aemiliae civitates submissis scriptis, conspiratoribus, armis,
pecunia ad perduellionem fuisse excitatas; nec multo post, comitiis populi
indictis, captat isqu e suffragiis plebiscitum confictum esse, ccque fuco et
«omine provincias Nostras in ca regione positas a paterno Nostro imperio,
bonis frustra ref ragam ibus, avulsas. Perspectum quoque est, anno deinde
uSr Vtm Gubermum l)t 3lias huius s. Sedis provincias in Piceno,
bus a/Mt„ r 011)0 S1U1S m Sll‘1m converteret, dolosis pmetexii-
iWnllu nS improv,so nrilites Nostros et voluntariam catholicae
«ntem addurf111111’ ^ U!I^°n,JS sPiritu et pietate erga ccirmumm Pa-
pio circum v '* CX <>f X' ™ tlcJ"tns^ont'm Nostram convolaverat, ma-
Z« eXerCltl'’ C0S?Ue tam subitam irruptionem minime suspi-
Neminem htr/’ n rcb^onc certantea cruento praelio oppressisse.
^uTndam l T8 T?™ Gubcrni! imP^entia et hypocrisis, qua
scillas invasi es cn htnus usurpationis invidiam jactare" non dubitavit
tamen reinsa ut principia moralis ordinis ibi restitueret, dum
mov i t , ubion,. ,-n V*' CU1U®<1UC doctrinae diffusionem culti, mque pro-
P«nas sumens qtatV USA ^.h^etati habenas laxavit, immeritas etiam
quos in ‘rat',,s -AntistitibuSj de Ecclesiasticis cuiusque gradus
‘‘•in inttrea iiKt , f ,/ 3 t-t publicis contumeliis vexari pei misit,
ta,i in persona hun Tt ^ at i1c ®uPrcm* quidem Pontificatus digni-
sta{ praeterea vft 'V ,<UlS 4 ‘>stI3e parcebant, impune esse pateretur, Con-
1 )lto 04hcii Nostri munere non solum iteratis semper
; ('f- Act« PH S’ jjj* P- s=. «3: N. 525. 527.
Cf- N’. gV ’ 0l’ UI- P- «9-136.
‘ Cf Acu ni Ix , „
cf- X. s ‘ X’ ',”1- *». P. iSo-iSp.
N, C47 ? p. 281-287,
^t9, Acta Pii rv Vrii jxt * r,
n\, vol. iv, p. 379.383.
54
Romani Pontifices
obstitisse consiliis et postulationibus Nobis oblatis, quibus agebatur
officium Nostrum turpiter proderemus, vel scilicet iuribus et possessi»,
nibus Ecclesiae dimissis ac traditis, vel nefaria cum usurpatoribus concilia
tione inita; verum etiam Nos iniquis hisce ausibus et facinoribus contra
omne humanum et divinum ius perpetratis solemnes protestationes coram
Deo et honunibus opposuisse, Ulorumque auctores et fautores Ecclesiasti-
cis. .censuris obst.rictos ^clarasse et quatenus opus esset iisdem censum
in illos denuo animadvertisse. Denique exploratum est praedictum Guber-
nium m sua contumacia Suisque machinationibus nihilominus perstitisse
rebeliionemquc m reliquis Nostris provinciis ct in Urbe praesertim promo-'
r.rr Petturbltonb"s M “mnis generis artibus sine internussiont
a,r COnatlbU5 minime « amentia procedentibus prt.
[ ter inconcussi „t Nostrorum militum fidem, Noatrorumque populonim
™ I? s,ud'um ,nslS“iter « constanter Nobis declaratum, turbulentam
demum tUam tempestatem in No» erupisse annu 1867, quum autmm!
hondnum Urbem fllerunt Perditissimonim
amtXnm ltm,1U7m ? nUm'r° occul,i h»c Urbe pridem
que Meoiiimis subrf v‘rUm 1” c™<fcUta,c « “■* omnia Nobis Nostris-
timenda erant, uti Uquido app,
piarum et valido ... ,m ,mPetus et strenuitate Nostrarum co-
irritos reddidfJi ’ UtClyta natione G'lUica Nobis submisso
tatum serie maximum Nn h ^ S ’ ^ t^U pencub,n|m, sollicitudinum, acerbi-
bat ex divina bidentia solatium confcre-
Apostolicam Sedem niU-*^ . ■« vestronimque Fidelium erga Nos et hanc
editis et catholicae charitatis oneribu^;.^-^ ‘nsignibus significationibus
gravissima in quibus versabamur r S ™?ter demonstrastis, Et quamquam
linquerent, nihil tamen unquam ' JX alitpias Nobis inducias rc*
quae ad temporalem subditorum Xostronim"* ^^’ CUrarum remiaijnu®*
nelvmt; ac quae esset apud Nos tranmiillh |I.pn>SPent*te,n tuendam peru-
quae , optimarum quarumcumque disnnlin',^ Ct Secun.tatis P,lblic;le ralio>
populonim Nostrorum erga Nos fides et v i ^ Ct artmm conditio, quae
»c innotuit, ex quibus advenae fremam ■ °:UlUa3 ottlnibus nationibus fa-
praesertim plurium celebritatum imaVn 1nS.IIIU In banc Urbem occasione
certatim omni tempore confluxenmt pCfegimus' sacrorumque solemnium
lamvcro cum res ita sch \ V
rentur, Rex Subalpinus dusquYcLSn^ P°puU Squilla pace frue-
m m n f mv,0latum servaturos nraS? beUl’ cum altera
terr is fitJt ctx°si5 violari passuros, prorim» „t* ec^ea*asticae ditionis sta-
crevemm'ulUC IRMm invadere « ^ d”"iinationis Nostrae
Y , ■ ,; * A' 4 "irsum haec hostilis invisio o ®Uam P°testatem redigere de-
P^ocuiqm ea ^g'?*** ^ praefijiamtir?
P5' MPtembm * N» ** « pe? wE S2*V«. 8 proxime
em ad Nos destinaturo
Romani i 'ont ifut t
S>
Nobis tradita disseruntur, in qua longo fallacique verborum et sententiarum
ambitu . ostentatis amantis filii ct catholici hominis nominibus causaquc
ostenta publici ordinis, Pontificatus ipsius et personae Nostrae servandae
illud poscebatur, ne temporalis nostrae potestatis eversionem vehit hostile
facinus vellemus accipere, atque ultro eadem potestate cederemus, futilibus
confisi sponsionibus ab ipso oblatis, quibus vota, ut aiebat, populorum Ita-
liae eum supremo spiritualis Romani Pontificis auctoritatis iure ct libertate
conciliarentur. Nos quidem non potuimus non vehementer mirari, viden-
tes qua ratione vis quae Nobis brevi inferenda erat obtegi et dissimulari
vellet, nec potuimus non dolere intimo animo vicem Regis eiusdem qui
iniquis consiliis adactus nova in dies Ecclesiae vulnera infligit et hominum
magis quam Dei respectu habito non cogitat esse in caelis Regem regum et
Dominum dominantium, qui < non subtrahet personam cuiusquam, nec
verebitur magnitudinem cuiusquam, quoniam pusillum ct magnum ipse
fecit, fortioribus autem fortior instat cruciatio ». 1 Quod autem attinet ad
propositas Nobis postulationes cunctandum Nobis non esse censuimus,
qui officii et conscientiae legibus parentes, Praedecessorum Nostrorum exem-
pla sequeremur, ac praesertim fel. rec. Pii VII, cuius invicti animi sensa ab
eo prolata in simili prorsus causa, ac Nostra est, hic uti Nobis communia
exprimere ac usurpare iuvat. «Memineramus cum S. Ambrosio® Nabuth
Saucium virum possessorem vineae suae interpellatum petitione regia ut
tincam suam daret , ubi rex succisis vitibus olus vile sereret, eumdem respon-
disse: absit ut ego patrum meorum tradam haeredi talem. Multo hinc minus
, ess<! indicavimus tam antiquam ac sacram haereditatem (tempo-
ra e scilicet Sanctae huius Sedis Dominium non sine evidenti Providen-
tui mnae consilio a Romanis Pontificibus praedecessoribus Nostris tam
rnga saecu °rum serie possessum) tradere, aut vel tacite assentiri ut quis
sanrt •?rinClpC. Gatbobc* potiretur, ubi perturbata destruetaque
re[i,« regiminis forma, quae a Iesu Christo Ecclesiae Sanctae Suae
«ius lorum 3t^ie J caa°nibus Spiritu Dei conditis ordinata, in
ijcis otiam ^ ^ercf Uodicem non modo sacris Canonibus, sed Evange-
^«ilct nlPrTCPUS COIltrar^ 11111 at4'ie repugnantem, inveheretque, ut
^turiic 3f t ,m Um3rTXod* rerum ordinem qui ad consociandas confunden-
5arib' tendit Sup''ri,lltionesque omnes cum Ecclesia Catholica manifestis-
quitlquid LinHn ^ S'iaS ^ ProPno friiore defendit. 3 Xum poteramus Nos,
d* R0minae S.7en Ltr‘,im esset Nobis, non iura possessionesque San-
«st, soli>f^n|;,. ju, ; >C CSl ttf quibus servandis, quantum in Nobis
•V^tolicae S-di^ ,Ur<lIut* N(,s* obstrinximus religione? vel non libertatem
Co®itinctam vindicar o lbcrtate at^ue utilitate Ecclesiae universae adeo
'i!(l,J« necessitas ^.lla reVt!ra sit temporalis huius Principatus congruentia
1 s»p vr - asserendum Supremo Ecclesiae Capiti tutum ac libe-
’ Ambr„ 7
Romam Pontifices
S6
— " ■ ----- |
rum exercitium spiritualis illius, quae divinitus Illi toto orbe tradita
potestatis, ea ipsa, quae nunc eveniunt (etiamsi alia deessent artmmJS
nimis lam multa demonstrant », 1 ®Uintnt*)
His igitur inhaerentes sensibus quos in pluribus Allocutionibus KV«,
constanter professi sumus, responsione Nostra ad Regem dati in* *
« P»»«f>«i»ncS reprobavimus, i, a tamen u. acerbum® dl™ S*
paternae chantatl coniunctum ostenderemus, quae vel ipsos filios rebelr
Apostolorum ^Pri n dpi s * cat holi "“T*?* J!luxit’ hanc Urbqi
gentium perfueium multi * cae re^£,onis centrum cmnhimnui
murorum kbe et excussomm T °bsessam. *&»». facuquc
armis expugnatam deplorare debufoius™ -tCrr°re ,IUra .JPsam iUato> vi et
in Nos affectu et fideli in JUSSU’ Paul° filiali
fuerat. Quidnam Nobis ac boL a,nimo csse. tEm insigniter professas
in quo copiis Urbem ingressis maim^ fUS * ° ^ luctuosius essc potuit:
repleta Urbe, vidimus stftim pibUcfordtr! advemitia multitudo
sam, vidimus in Nostrae hundlitatis d rat.'on£m perturbatam et ever-
dignitatem et sanctitatem impiis vn m**”118 feuPremi ipsius Pontificatu*
Nostrorum militum cohortem «m • C' US imPetitam, vidimus fidelissimas
elTraenem late licentiam ac petuI^t.C^^ *>enere affcctas’ *W
affectus communis Parentis mne-r * tmiuari, ubi paulo rnte filicum
eo deinde die ea sub oculis nostr^T”1 reevare cupientium eminebat. Ab
bonorum omnium indignatione S cnnsuluuta sunt, qUi ac non sine iusia
doeos, turpitudine, imputate refertTTiT^" possunt: «wftni libri mtn-
et possim disseminari; multiplices -„e c*^n cmptiontm preponi coepti
ptclam mentium ct honesti ntbris -.,1 hcmcndcs dies vulgari ad comi-
od mflammandum contra Nos ct h U>'"cmP,um « calumniam religioni*
munem spectantes; foedae ndl “?, Sedem publicam opi-
gernns opem, quibus ,cs p„ Pacari, aliaquc huL
!° PubhcM -^'inuntur; dec™ Ch„“ ludib™ habentur et irri-
2 **"* l'"' mis gravissimum crZu» n & 1» ***
ditoriis r"1™* conflatur invidia, piures inin^ ,cdt ni,nti Ecclesiae ministri.
miS2r*2u a-ui c-tl m prc'
Sedem i, ,k i ’ v,0“itae Nostrae n,,:,.- i c “Cmusmniatiacoiifliii*
ocatm habebat unus e\- q u ^ l'ae Wuinnales d< m».c u:
coactus, aliique Ecclesiasti' ^ ardtnalibus violent ' UC
rum usu exclusi n • V,n e biliarium v Ulssli raPt,m abirt;
immunitatem rr CStllS ‘^«ti; Ws JNoslrc^‘ numero ab illa-
sundant- quae pF°PnetoUs <* «ira Ecd^siae TU™ tdita 9«ae liberum m
Prog^’„’U“ rdole^l™3 b,i“S « m « nfM,e ,Mdunt “ P'8-
doltmua, dum Nos in,„im’ ?8 ™» Propitius avertat,
abquo remedio afft-
1 Uti. Aponi, to iUTl. jSo9
57
R oitfi ini Pontijiif s
rendo conditionis Nostrae ratione praepediti vehementius in dies admone-
mur de ea captivitate, in qua sumus ac de defectu plenae illius libertatis
quam Nobis relictam esse in ApostoUci Nostri ministerii exercitio Orbi
mendacibus verbis osttnditur, et necessariis, qua appellant, cautionibus
firmari velle ab intruso Gubernio metatur.
Neque hic praeterire possumus immane facinus quod vobis profecto
innotuit, VV. FF. Perinde enim ac Sedis Apostolicae possessiones et iura
tot titulis sacra atque inviolabilia, ac per tot saecula semper explorata et
inconcussa habita in controversiam ac disceptationem revocari possent, et
quasi censurae gravissimae quibus ipso facto et absque ulla nova declara-
tione violatores praedictorum iurium et possessionum innodantur, populari
rebellione atque audacia vim suam amittere possent, ad sacrilegam quam
passi sumus expoliationcm honestandam, communi naturae ac gentium
iure despecto, quaesitus est ille apparatus ac ludicra plebisciti species alias
in provinciis Nobis ademptis usurpata; ct qui exu Itare solent in rebus pes-
simis hac occasione rebellionem et ecclesiasticarum censurarum contem-
ptum, \ eluti triumphali pompa, per Italicas urbes praeferre non erubue-
runt, contra germana sensa longe maxime Italorum partis, quorum relimo
devotio ac fides erga Nos et Ecclesiam Sanctam multis medis compreia
quominus libere manare possit, impeditur,
Nos inierim qui a I)eo universae domui Israel regendae et gubernandae
praepositi et supremi religionis ac justitiae vindices et Ecclesiae iurium
defensores constituti sumus, ne coram Deo et Ecclesia tacuisse, ac silentio
° tam iniquae rerum perturbationi assensum praestitisse redarguamur
renovantes et confirmantes quae in superius citatis Allocutionibus, Encyclicis
siatinn bUS ^ solcmnftcr Claravimus, ac novissime in protc-
• ‘ quam !ussu :,c nonC Nostro Cardinalis pubUcis negotiis praepo-
rnto eS Jt‘CCSim° sep!embris ** Oratores, Ministros eT Neg^orim
dedit solcmn1*31^1*”1 natlonum aPud Nos et hanc S. Sedem commorantes
da", v ',ri qU° p0SsUinu8 modo iterum coram Vobis, V\\ FF., de-
S SedU rf * ^am mentem, propositum et voluntatem essc omnia huius
ad S ucccssorr s 1 V'C llIsdcmclue iura integra intacta inviolata retinere, atque
lam modo onam o°S+tr°r tnuisnuUcrc; quamcumque eorum usurpationem,
omniaque m 'ir U iniustam violentam nullam irritamque esse,
sive quae for^iMrf • IUm Ct mvasoriim act!l* s'vc quae hactenus gesta stmt,
modo confirmanda post^ru,n Stentur ad praedictam usurpationem quoque
sar* ct abrogari ]y*\ a ^ob*s ct*am I1,111C Prt) tunc damnari, rescindi, cas-
verso orbe catbni * ec*af^niuf praeterea et protestamur coram Deo et uni-
Nostram n^storal n0* °S ,'n l'l,8mo<*i captivitate versari, ut supremam
possimus. TanrW. auct"M! *tem tuto expedite ac libere minime exercere
•ystitiae cum inia .|noiilto Fauli obtemperantes « Quae participatio
^nventio Christi a, i^p quac SOC£Ctas luc* ad tenebras? Quae autem
”‘*s memores 0ffi •• X7** a 1 P,dani aperteque edicimus ac declaramus
l)S,r* tl *S(ikmnis iurisitirandi quo tenemur, nulli
F Cor
'• VI, i .j
« i?.
i
Romani Pontifices
?S
umquam conciliationi asscntiri vel assensum praestituros, quae ullo modo
iura Nostra atque adeo Dei et Sanctae Sedis destruat vel imminuat jti
demque profitemur Nos paratos quidem divinae grati ie auxilio, gravi Nostra
aetate, usque ad fecem pro Christi Ecclesia calicem bibere, quem I .
prior bibere pro eadem dignatus est, mimquam commissuros ut iniquis
postulationibus quae Nobis offeruntur adhaereamus atque obsecundemus
Uti enim praedecessor Noster Pius VII aiebat: - Vim huic summo Sedis
Apostolicae imperio afferre, temporalem ipsius potestatem a spirituali
discerpere, Pastoris ct Principis munia dissociare, divellere, excindere
nihil aliud est nisi opus Dei pessumdarc ac perdere velle, nilul nisi dare
operam ut religio maximum detrimentum capiat, nihil nisi eam efficacis-
snno spoliare praesidio, ne summus ipsius Rector, Pastor Deique vicarius
m Catholicos i quoquo terrarum sparsos atque inde auxilium et opem fc-
£** “,lfcrrc •**» P°»'. q«ae a spirituali Ipsius, per nem nrn
impedienda, petuntur potestate ». 1
mmQZr„,VideV ' eIP-»tul«»n« »t protestationes in im-
Dci' ss- Ap°stoio™m p«"
ramus eos omne«t m. »ri \ a- - C per ^ 03 UfUVer8ae Ecclesiae deda-
fulgcntes, qui uuaminnim lf?mtatc’ f,am specialissima mentione digna,
Imius Urbis invasionem, — “r '™'* ““,UC •**
itcmque ipsorum mandantes fautore V 1 aIl(lua perpetrarunt,
vel alios quoscumque praedictarum r >V °rcs’ consilmftos, adhaerentes,
ct quovis modo procurantes vel ner eXequutloneni quolibet praetextu
municationem alias que censura ... L‘lpsf)s CXtquci>tes, maiorem excom-
nihus, Apostolicis eohatitutionlhi *" poenas ecclosiastteas a sacris Cano-
tini (Sess. c. i t,rT / generalium Conditorum, Triden-
et tenorem expressum in sunertne^ 13 m™ctas incurrisse iuxta formam
die 26 martii a. 1860 datis, a ‘ comme,horatis Apostolicis litteris Nostris
Memores vero Nos eius locum t » ■
muh facere quod perierat, nihil 1,1 *crr*s q*1* venit quaerere et sal*
revertentes paterna charitate amxnhVV?™"* ^Us,m devios filios ad Nos
caelum in humilitate comi, No»SwhQUlre .,CTam“ mmus Nostra» i"
1 Ksunam causam remittimus et cnmn ."'V u,"ls est potius quam Nostra,
cor ne suae obsecramus obtestamurau ^ a,T*u?» Bum per viscera miseri*
■dut Ecclesiae suae, ac misericors et nV m Plenti auxilio Nobis,
“ Pemidcm sibi ut hostes Ecclesiae
mTVT dkm Vindimc Pacare o!n e„ formidandam eius
£ST- ««"i"" N'ostrumm,L. 1 " "““«i» consiliis sanctae
Quo vero hmuamodi tam imimhh™ l "™ consolentur
VV * ‘ f > clernen . ia .iM,,uamur,
‘ r iroaiim gratiae et mi . ?.Str,a Vot*s coniungatis,
i ... ,c°*dt.ie adeuntes Immacu-
AHoc. 16 martii «SoS. - Cf. QuU. *om c I
Lr- 5-S. nortl Com., tom. ,
P- 2S9-272.
Romani Pont i fias
S9
laum Deiparam Virginem Mariam et Beatos Apostolos Petrum ct Paulum
deprecatores adhibeamus. « Ecclesia Dei ab exortu sui usque ad haec tem-
pora pluncs tribulata est ct pluries liberata est. Xpsius vox est: saepe, expu-
gnaverunt me a inveni ut e mea, etenim non potuerunt mihi. Supra dorsum meum
fabricaverunt peccatores , prolongaverunt iniquitatem suam. Nec nunc quoque
relinquet Dominus virgam peccatorum super sortem iustomm. Non est
abbreviat» manus Domini, nec facta impotens ad salvandum. Liberabit
ct hoc tempore absque dubio sponsam suam qui suo sanguine redemit eam,
suo spiritu dotavit, donis caelestibus exornavit, ditavit niiiilominus et ter-
renis «. 1
Interim uberrima caelestium gratiarum munera Vobis, VV. FF., cun-
etisque Clericis Eaicisque Fidelibus cuiusque Vestrum vigilantiae commissis
a Deo cx animo adprecantes, praecipuae Nostrae erga Vos charitatis pignus
Apostolicam Benedictionem Vobis Ipsis eisdemque Dilectis Filiis ex intimo
corde depromptam peramanter impertimus.
[Acta Pii IX, vol. V, p. 263-277].
560.
Pius IX, ep. encycL Ubi Nos , 15 maii. 1871.*
1. Ubi Nos arcano Dei consilio sub hostilem potestatem redacti tri-
stem atque acerbam vicem huius Urbis Nostrae et oppressum armorum
invasione civilem Apostolicae Sedis Principatum vidimus, iam tum datis
_t os Litteris diu prima novembris anno proxime superiori, 3 Vobis ac per
e» toti orbi catholico declaravimus qui esset rerum Nostrarum et Urbis
nuius status, quibus obnoxii essemus impiae et efffaenis licentiae excessi-
us, et tx supremi oflicii Nostri ratione coram Deo et hominibus salva ac
incgra esse velle iura Apostolicae Sedis testati sumus, Vosque et omnes
Brv-'h>S' ( > Cjir*s creditos fideles ad divinam Maiestatem fervidis
DrinVii acanaa,n excitavimus. Ex co tempore mala et calamitates, quas
vere in - a lu^l0i,a experimenta Nobis et huic Urbi praenunciabant, nimium
(-'Utatcm^'0;'l| |1Cat^ digaitatem et auctoritatem, in Religionis morumque san-
Venenhi/^ 1 ectlssimos subditos Nostros reipsa redundarunt. Quin etiam,
cogim ,- cS ra^es’ con‘l itionibus rerum quotidie ingravescentibus, dicere
mus i|m . en],trdi veri>is: initia malum m sunt haec; graviora titne-
iam valde mJ111*8 Cri'm Vl l,n SUi1,n tenere pergit et consilia promovet, neque
P«83unt ato °ra t Ve um °hducat operibus suis pessimis quae latere non
rdWrcstu/wV a,miS CX conculcata iustitia, honestate, religione exuvias
38 !a^cr ‘trqjustias, quae dies Nostros amaritudine complent,
S# {J^rn I,"1
* Ad omnis i?i 24t’ “d Conradum Hcg.
1 ‘ Cratiam et i ^ 'aS’ ^ dirute*, A rchiepi scopos, Cpiscopos iliosque locorum Ordi-
’ Cf- N. STO Um°ncm cum Apoiiolica Sede habentes.
2
43.
6o
Romani Pontifices
publicis atque iteratis su
ptis, scu non
- - * p
praesertim dum cogitamus quibus in dies periculis et insidiJe i
Vinus populi Nostri subiicitur, eximia merita vestra. WbL t *
et dilectorum Nobis fidelium, quos cura vestra complectitur sine fiJil’
suno animi sensu recolere aut commemorare non possumus In omnfL
terrarum plaga exhortationibus Nostris ^mirohir mni enjB!
Christifideles , Vosquc duce, ! £*?**
ES?, huiu. Urbi, assiduis ac ferventibus precibus
SeU SMris Pwgrinationibus «m*.
ticipationem acceJT SL c,oncu”u' et ad aeramentorum par-
thronum divinae Clementiae pemTveL’ 115 C?nst,MVle vinutis “P^bu/ad
Neque vero haec flagrantia deprecationum' “* PaT°'
fructu carere possunt. Multa Ln » . 3 amPIlssim° aPud Deum
quae in spe et fiducia exner/m iam Pr°fccta b<>na etiam alia,
fidei, ardorem caritatis sefe in dic^hri^^r1'’ Videmus e.nim firmitatem
citudinein in Christifidelium - • ■ US exPhcantcm, cernimus eam solli*
laboribus et oppugnationibus c^drntam^ hlUU Ct suprcmi I^storis
ac tantam perspicimus unitatem mentiiim^/T TDeUS S°1US ^gCrcre potuit’
siae temporibus usque ad hmc > t lt C Vo untatUm» ut a primis Eccle*
potuerit quam his diebus nostris spk?didius ac verius dfci
animam unam, 1 QUo ;n SDec, ’ , 1 ,lnia Crcdentium esse cor unum et
tissunis filus Nostris huius almae ?erC n°n P0SSUI,UJs de aman_
atque ordine amor erga Nos et ni , aVlbtJS’ quomm ex cmni fastigio
lenter eminuit atque eminet', P8r Certamini ««nitas lura-
J n!mi mil8n»Uido, Deo igitur miserii !r T13101^118 SUJS digna sed aemula
habemus pr° vobis onin|us
gloriam et gratiam
«T* Christifidelibus, qui mm' in "h! Fmm’ « pro dilectis filiis No-
c,™'. **<**« superabunt’ 'anta m Ecclesia sua operatus esi
strum e/curon* C<j>nfcssionis- “ Quae csTcim?!/ ' &^PerabumIaret gratia
pat™ i glonae? Nonne vos ,t t £ 8pes Nostra et gaudium No-
compassi:nC aCial 'tatlUe v°bis Deus et m eu,m^ P^ius sapiens gloria est
malo et i„ d^^T* ** b™1"!, qtme s.crv!,ii ct ^
2 inter, arnictioms suae cxhihnW ‘P n c Pibi eius m tempore
pcr« *. *
ad eorum !rivi 1 )uIam, a e.\- altera ad f, ** Una Partc Urbem pro-
bam irtmumtatibuq Sedand?s* in conflandis ?albobc,s faciendum d
ravit eo consilio j* Pr*yilegiis quae \nlPn edendis futilibus quibus-
longa nuchinationum scru ' t'3 ‘n loc,J^ SriuT*?' dicuntur’ ckbo‘
ptotulimus. ,>'^»«sFran„ t >Us«ui'- D« hisce immi-
tens die a mattiipr Tcreutiaa a< /Vc'5 *“d*tiuin Nostrum
Pr- pr. datis ad V«^M* « “dlb™m notante, in Lit-
t ^ct IV rtm ^ostrum Constanti-
t** Bfrn., Er, „0 .
ic n * I:1’* -l8 et 110.
^ Bcrn., Ep. 243_ 3
Romani Pontifices
num Patrizi Sanctae Romanae Ecclesiae Cardinalem, sacri Collegii decanum
,1C Vicaria Nostra potestate m Urbe fungentem, quae typis impressae nm
tinus in lucem prodierunt. 1 v ' 1 ro~
3. Sed quoniam subalpini Gubernii est perpetuam turpemque simula
tionem cum impudenti contemptu adversus Pontificiam Nostram liimita
tem ct auctoritatem comungere, factisque ostendit Nostras protestationes
expostulationes, censuras pro nihilo habere; hinc minime obstante iudicio
dc praedictis cautionibus a Nobis expresso, illarum discussionem et examen
apud supremos Regni Ordines urgere et promovere non destitit voluti de
re sena ageretur. Qua in discussione cum veritas iudicii Nostri Luner illa
rum cautionum natura et indole, tum irritus hostium in velanda eammdem
malitia et fraude conatus luculenter appan.it. Certe. Venerabiles Fratres
incredibile est, tot errores catholicae fidei ipsisque adeo iuris naturalis fun-'
damentis palam repugnantes et tot blasphemias. quot ea occasione prolatae
sunt, proferr, potuisse m media hac Italia, quae semper catholicae religtoSs
cultu ct Apostohca Romam Pontificia Sede potissimum gloriata est efrio
rnnir. Et revera, Deo Ecclesiam suam protegente, omnino alii sunt senfus
quos nupsa fove, longe maxima Italorum para, quae novam haTct foau-'
d um sacn egu formam Nobiscum ingemit ac deplorat, et insignibus ic in
(I «a matoribus suae pietatis argumentis oflicusque Nos docui/unn "
spintu et sensu cum ceteris orbis FideUbus consociatam
VemiTra^0!/^!?6^ ^ Nostra, convertimus,
“ quam^“am Fidt'les «bia commissi sive litteris
Ut iis eludantur fallaciis qu it rautfoT* COmi.,t,oncm' ct Ruam longu ubsint
Nostri officii nmniinTnJ ‘f U m nonune teguntur; tamen Apostolici
remus, non modo cts an/ l,cim.us ut pcr ^os toti Orbi aok-mniter decla-
curis pcrperai^K,10^ a,PpeIlantur- q^eque Gubernii Sub-
honores, immunkiius et 'nri r’f“” ’ ^ ,^UlCUm^Ue ^ndtm sint, titulos,
nomine veniat nullo miwl *'/ ce*a et 9uldqmd cautionum seu gtmrmigie
«»m S is N,fo ’.Val"C l>0sse ad :lds<;rcndi,m expeditum liberum-
Ecclesiae libertatem ^ dltae potest:ltis et ad tuendam necessariam
5 is *
tcssi sumus, Nos abson^11* ^Ucm;ldm0L*um Pluries declaravimus et pro-
haerere conciliation^nn- CU P:’ V,°1;Uae lidci lamento obstrictae nulli
immimrat, q,lae Slltu J. quolibet modo iura Nostra destruat aut
tSm S"lis sic ^*bito offi-
posse, excogitati^]/ ‘l?™Ssuros aut acccpturos esse nec
qiwecumque ir ' ' “* a. GuberniP Subalpino cautiones seu
^ncns ct quocumque modo nctlue ada quaecumque sint cius
. potestatis et libertatis NoK*^1/!’ llu-:ic ?pecic sumendae Nostrae sa-
- s CU1S Principatus «uo ,>1S.°bIata fu<f'rint in l°cum et subrogationem
m«nitam et an’ /Vma Providentia Sanctam Sedem A posto-
auctam voluit, quemque Nobis confirmant tum legi-
* Cf- Acta Pii Ix>
V, p. 286-289.
62
Romani Ponti fin s
timi inconcussiquc tituli, tum undecim et amplius saeculorum i*r -
Plane enim cuique manifesto pateat necesst est quod, ubi Koman... i®”*
ttfex alterius Principis ditioni subiectus foret, neque ipse revera amn?'
in politico ordine suprema potestate praeditus esset, neque posset V*
persona eius sive actus Apostolici ministerii spectentur, sese cwWn
arbitrio illius, cui subessct, imperantis, qui etiam vel haereticus vel Lclf
Mae persecutor evadere posset, aut in bello adversus alios Princinesv!
belli statu versari. Et sane, ipsa haec concessio cautionum de quibus i"
r”'."* pcr ?c i» luculentissimo documento est. Nobis bt
data divinitus auctoritas est lm , 1S 9UiI)U!
spectantes, Nobis, qui naturalis°.ic divini inris interprjtes i™toto ort?""
strSmXiZm ’ ' -SeS' qUaC 311 universae S-'
quam quod voluntas laicanitr^oote^r?0"18 *® “Kluu,innis >»■» aliud eat i»
nostis, f ”m '* Socletatcm «vilem, optrn,
ad regendam universam Fert» gatlVas om.n“ “ »™>'a auctoritatis iu»
Petri ab ipso Deo directe aer • S'™ .ntccssar“ -N'ns ■» persona Beatissimi
ac ipsam Ecclesiae libertatem, “*••* iu“’ ac<in'
sita, atque ex hoc infinito divini ° Parla fulssc ct Baat-
itaque male admodum aund ih.v ? JP.t,us Preti0 esse aestimanda,
mereremur, si haec iura \w * ’ . r ,Vmo Redemptoris Nostri sanguine
deminuta ac turpata, mutuar ^ ^U'' » Praf'urtim nunc tradi vellent adeo
domini Ecclesiae sunt ChristiinT p n!K'lPlbus. ,€rrae’ l‘ilii enim, non
ingens illud sanctitatis et H * • rmciPes’ ept>Iuis apposite inquiebat
Archicpiscopus: . ne ^STl . ^ Odjfc*
Viendum esse datam, sed sinit 1CC csl,1m Dei quasi domino ad ser-
tam* mhil magis dilidit IVIK ;n ^ ' f,cato rt defensori esse commenda’
suae *. 1 Atque incitamenta eis add^n^ T^ i t,Ulm bbertatcm Ecclesiae
aestimetis vestrae celsitudinis mimii t* * U> oc° scn^ebat: «numquam
vestrae Ecclesiae amatis et defenditis 5?.n,tatem’ si sP°nsae Dei et Matris
si eam exaltatis, ne credatis vos deh xJ Lr,tatem' n<: putetis vos humiliari
cumspieite; exempla sunt in promn ! ' "‘-f™ rob,\niris- Videte, cir-
•mpugnant et conculcant, ad cmid r C.°ns,dcratc Principes qui illam
P«Ut non eget dictu. Certe ZtCT"?' * *uid leniunt? Satis
nficabuntur ». « 1,1 ,Uam ^ificant, cum illa et in illa glo-
q b i 3 rn\p0 ®
HsceS'Ul T*’ ncminiV ofecto Kratr«, et modo a Nobis
redundi^ 'v ttmPor>bu9 inlltam in omn C ^?!.L'st’ Iniuriam huic S. Sedi
iniuria enim- «ti aiebat S R? ( Eristhmam Rempublicam
Ecclesiis ,s °,oruni- gloriosorum scilicet p !Tlafdu8* spect.it Christianum
Ecclcsil «SI? 5”f inquiebat PraJc^s Q,nrPU? terrae; ct cum pro
’ q"“qU‘S " Wa a“f«. non ra-JftST: »«™ lab-‘
lesiis omnibus sacri*
’ Ep. s, i. 4.
* £[>• ta, t. 4.
Romani Pont i fica
f)3
jegii reus esse dignoscitur. 1 profecto ulli dubium esse potest quin con-
servatio iurium Imius Apostolicae Sedis cum supremis rationibus et utili-
tatibus Ecclesiae universae et cum libertate Episcopali ministerii vestri
arctissime coniuncta sit et illigata.
7. Haec omnia Nos, ut debemus, reputantes et cogitantes, iterum confir-
mare constanterque profiteri cogimur, quod pluries Vobis Nobiscum una-
nimiter consentientibus declaravimus, scilicet civilem S Sedis Principatum
Romano Pontifici fuisse singulari divinae Providentiae consilio datum, ilium-
que necessarium esse, ut idem Romanus Pontifex nulli unquam Principi
aut civili Potestati subiectus supremam universi Dominici gregis pascendi
regendique potestatem auctoritatemque ab ipso Christo Domino divinitus
acceptam per universam Ecclesiam plenissima libertate exercere ac maiori
eiusdem Ecclesiae bono, utilitati et indigentiis consulere possit. Id vos.
Venerabiles Fratres, ac vobiscum Fideles vobis crediti probe inteUigentes,'
merito omnes oh causam religionis, iustitiae ct tranquillitatis, quae funda-
menta sunt bonorum omnium, commoti estis, et digno spectaculo fidei
caritatis, constantiae, virtutis illustrantes Ecclesiam Dei ac in eius defensio^
nem fideliter intenti, novum ct admirandum in annalibus eius exemplum
in futurarum generationum memoriam propagatis. Quoniam vero miseri-
cordiarum Deus istorum bonorum est auctor, ad Ipsum elevantes oculos,
cona et spem Nostram Eum sine intermissione obsecramur, ut praeclaros
vestros et fidelium sensus, et communem pietatem, dilectionem, zelum
confirmet, roboret, augeat; Vosquc item et commissos vigilantiae vestrae
populos enixe hortamur ut in dies firmius et uberius quo gravius dimicatio
eryct, Nobiscum clametis ad Dominum, quo ipse propitiationis suae dies
r,rartC 1 l8netur- Efficiat Deus ut Principes terrae quorum maxime inter-
Dot«mi! ®USU,?at,onis ^uam ^‘)s patimur exemplum in perniciem omnis
conseiKiAiT ^ Inis statuatur ct vigeat una omnes animorum et voluntatum
batinnih» e V?J!8‘ultur» sublatis discordiis, sedatis rebellionum pertur-
navent ut re ?rCCtlS |eX,tiaUbu8 sectarum considis, coniunctam operam
sua plena ^ V*3 iura ct cum iis visibili Ecclesiae Capiti
«biles Fratr ^ soc,t‘tatl °Ptat« tranquillitas. Nec minus, Vene-
cxposcitc ut ' . t^rcc:ltl<inc vestra et Fidelium apud divinam clementiam
tentium eonv»r»^r *' ,mPIorum» coecitate mentium depulsa, ad poeni-
reprimendo eo * * antequam ven’;tt ^lcs Domini magnus et horribilis, aut
qui petram -i ”eEnnda consilia ostendat quam insipientes et stulti sunt
t1Jr-2 In his nr ° Unt at,,.m c' crtcrc ct divina privilegia violare conan-
»Vertere poterit Id US ^ ^°Stra.e brrrdus *n Deo consistant. * Putatisne
tersus «os ail; U'S ,lurc*n •' carissima Sponsa sua, cum clamaverit stans
^Us suis et carne ^S^stiaverunt? Quomodo non recognoscet os de ossi-
^suolKst ol e ' lrn< sua’ 'ni° yero iam quodammodo spiritum de
blsra novissima ,.ef 111 nUnc bnra mabt'ae ct potestas tenebrarum. Ceterum
P°tistas eito transit. Dei virtus et Dei sapientia Chri-
I sPr4i- *• 3.
S- Gre«- VII, Ep. fi> ,
3*
64
Romam Pontifices
stus Nobiscum est qui et in causa est. Confidite, ipse vicit m, 'i
Intcnm vocem aeternae veritatis magno animo et certa fu? . ,
icit: pro iustitia agonizarc pro anima tua, tu usque ad nwrteffl,1>Ur^Me
Th u DtUS “Puff“bit P™ tc inimicos tuos 2 CCrta Pro
1'. Uberrima demurn caelestium eratiariim mnnpr-i v k*
Fratres, cunctisquc Clericis Laicisque fidSf^V, 7 ^ Vcnerabfe
concreditis a Deo <uc animo adnrcc-i f 1 ,u cuius<5ue Vestrum curae
Ipsos intimaeque caritatis pig™, Ap^HmfiTv^ "«* Vo* «**
que <li|tc,is R|jis pmnJ„tfr imlPJ‘Zt Vobis iisdem-
[Acta Pii IX, vol. V, p. 306-316].
56k
Pius IX, allocu,. Ordinem Vestrum, 27 oct. ,87,.
huc convocavimus, ut ri.tus sokmnitate intermissa,
quod ad consulendum spiritualibus rhr Pro,rei f»r,1vitate communicemus,
Perficere decrevimus. i" Italia necessimtibm
recenseamus quae pluries in Nostris' AII " -l Fra,rcs' ut hic Vobis ea
erses I-.piaeopo. datis cncvcUcis lii/""l|'‘°!U)US aut in Nostris ad uni-
ant omnibus a,qi,c adM gOl teris deploravimus. Compertae enim
• 1 ad invidiam levandam excusation' 3.um'n‘l SIne impudentia denegari
muin.ie, quae iam pridem ct non vi<leanr. hostiles et ingentes'
die^ ; :PStVohisc'™P«ie.vilC^,r3S<iU<; P"r vim hac
UfiR m' Regii Prophetae verbis
‘"per Iiomu Bm °‘,radKt’OTUm m civi late, dic ac
flacuius ‘ m?- V“CT*ilea fZcTZ"» *U~ “ et Mu-
« duriora*^ -andantitim malorum
ipsam libentissime ‘“dettante, haudquaqusm ' Pro lustida, Deo
pro Ecclesiae pice .Tpu'"* parati sumus si D c fuS‘m“»: immo mortem
Xamvcm >?*■
c»«rt viduitas lonrn- niM(™P ’ mtcr tam multas ,|£ exc,Pere*
suorum Episconon.m * miinm* sedium n„ , .,. s,<ioloris causa Nobis
tualis auxflii neceasitaxi^*81^ car{-‘nt; ;!c j{ja nC m m.'sera Italia iamdiu
P(>nim conditione ai mrf ^ fidcK!s P°puli in tam 7? eX?n?* P«>fecta apiri-
' ilis evaserit, ut ci i,.- ,, n., K premuntur. C? ',mUosa re™m ac tem-
rt‘re’ inspecto nempe ineentiT^13 Caritate Christi N, 3UtCm ea nccessftas
Usstmisqne Itali le provfnci; ^mcro /iduarum Sedium Urgente non occur*
! inCU3' quae duos aut t V' amplis fre£iuen-
l5acr«rum Antistites
: EeetTTv. ^ j n' fi cl H-
1 P«!m. S4.
Romani Pontifice*
65
numerant, inspecto diuturnae persecutionis in Ecclesiam impetu ct conatibus
impiorum ad fidem catholicam ex animis Italorum evellendam, inspectis
maximarum perturbationum periculis, quae civili ipsi societati impendent,
cunctandum amplius non esse indicavimus, quin opem dilectis filiis Italiae
fidelibus, quorum etiam clamores de sua orbitate querentium ad Nos saepe
pervenerunt, quantum in Nobis est, afferremus, iisque virtute spectatos
praeficeremus Antistites, qui Dei gloria ct negotio animarum salutis sibi
unice proposito, in haec omnes suas curas et zelum adiiciant.
Suos itaque Episcopos viduatis Italiae Ecclesiis in nomine Jcsu Christi
Filii Dei partim hodierna die adsignamus, partim quamprimum in posterum
constituemus, confisi fore, ut Ipse, qui Nobis auctoritatem contulit ct
officium demandavit, propter infinitam misericordiam suam, omnibus
difficultatibus, si quae huic Nostri ministerii operi opponi vellerit, remotis,
curis hisce Nostris pro spirituali animiruro salute unice susceptis, benedicat
aujue obsecundet. Simul autem coram universa Ecclesia protestamur
Nos cautiones eas, quae guarentigie appellantur, quemadmodum in litteris’
Nostris encyclicis die xv maii hoc anno datis 1 luculenter ediximus, omnino
respuere, et aperte declaramus, Nos, in hac gravissima parte Apostolatus
nostri exercenda, potestate uti ab Ipso coUata, qui est pastorum Princeps et
Episcopus animarum nostrarum, scilicet potestate a Iesu Christo Domino
Nostro Nobis tradita in persona Beatissimi Petri, a quo , ut ait S. Innocen-
.ra^CCessor Noster> *P** Episcopatus et tota auctoritas nominis huius
frnerstt, 1
.. H,“ V'ro silentio praeterire non possumus impiam quorum-
hominum ,ua Europae regione temeritatem et perversitatem! qui
omdemv COm"lunio'Jc 9;Uhollcae Kcclcsiae misere deviantes, tum libellis
ventibus ce ebr t*m'nilC1°-Um rc{*nis> tum sacrilegis inter se con-
CS cltr^’ P3 am ,mpu^nt auctoritatem s icros ancti oecumenici
dS.fr!" ,VemateSflUe fidci ab cod^ solemuiter declaratas et
Ronunus UC plen im jurisdictionis potestatem, quam
^dinatione oteTJ*******1 .P^tn.sVcccssor.iri «niversam Ecclesiam divina
Mlct, cum supremineAd»lhimfpllbtlhS migi^crii Pra^ogativam qua idem
QuT7mquc et ns muncre fungitur in
jionem saeculariHnT^ aditionis filii contra catholicam Ecclesiam persecu-
CorUiuur, Concilii V pote®taturn excitent, persuadere istis fraudulenter
statam, ac iVi r/ decret*s veterem 'icclesiae doctrinam esse im-
“nflUum. Quibnc <!P|J *Cae et socretatj civili grave inde periculum esse
/dem tempore ^cacra^des Fratres, quidnam iniquius, aut
. ^ «t alicubi aceid * 'lJS 1*ngl. Vc} excoS*tari potest? Nihilominus dolen-
itionibus canti138^* ut |p31 reipub3icae administri huiusmodi improbis
l>’ Pa!am suo n3frn„' ° Jlu ,un itionem habentes offensionis populi fide-
mif» tegere ct favore confirmare in eorum rebellione
*£'« s6°-
u * C°nC‘ Carth,*in- ~ Cf. N. 20.
5
66
Romani Pontifices
novos sectarios non dubitarim. Haec dum presse ac breviter hod‘
moerore Nostro apud vos conquerimur, meritam omnino laudem T
tribuere debere mtclligimus, spectatis regionis eius Episcopis n,,,,. ■
Venerabilem Fratrem Archiepiscopum Monacensem honoris 'causa T
nominamus, qui singulari animorum conjunctione, pastorali zelo admirl'
bili forti tudrnc et eximiis scriptis, veritatis causam contra huiusiiodiT*
natus praccluissuiic defendunt; huiusque commendationis partem univeri
ctum Cleri Popuhque fidelis egregiae pietati et religioni tribuimus oui
Deo protegente, Pastorem suorum sollicitudini cumulate respondent9
At Nobis interea, Venerabiles Fratres, illuc convertendi sunt oculi «
is vota, unde potest necessarium ac praesens auxilium adesse Ne c&
semus igitur noctes ac dies clamare ad “ se‘ Ae ce' '
rin r(.c.. rus s r-r* * t * ,re L,eum clementissimum, ut per m,-
St 55*
««*»**
wsr a#^5S5
[Acta PiUX , 'lolTriS^T sacrificia
562.
Pius IX, allocut. lustus et mJc. •
s et misericors, 23 dee. 1872.
I Ustus Ct IUlSt.TlC()rs JA * #
viae sunt, sinit adhuc, ‘Udicia Ct investig‘lbiJcs
siam ingemiscere, divexatam diirnim, <”em» totam(lUe cum ipsa Eecle-
t.ua sane est, Sed praegmvar.1 nitrttu s,'cvaque insectatione. Non iinmu-
Venera biles Fratres, ab occunati Z co,uIit*° Nobis Vobisquc facta,
simum postquam ab annis i™ Z / N°srrari,m provinciarum, et potis-
tractn fuit paterno regimini Nostro F "‘Z"* haec air™ urbs Nostra sub-
!?cnto ah ‘Psis huius insectationis exnM ,mtem cxPer*entia docuit, quam
. l;rH: Promotae> et ab earumdem alumni lmpiarum sectarum machina-
c provectae, saepe in Allocutionibus I Z* rmim summa potitis patratae
ET" aperte, non aIi;, * Nostris Apostolicii w
™P«iU, nisi Nostri principatus iura
principatum quo fl „Cn'Cr't>,r «1 abolendum, si feri
S— dei-
pini Guh r ■ l*slnu (l'*idem ij passim , J n°men in illa viventis
E'i"! BT: *"• "■ Prixi* * 2 S TT -» * tofcoA Subii-
'd ,J,v,‘lsi r**. pri^ arr lc®bus: *■»«» «i <*-
sttisque alicubi T Im.° destituti fuerunt inventuri **. vocati sunt,
munere,
nunc Nobis ohibttur. Et sane i!V fundem consilii
c ipsa urbe exturbatis
Romani Pontifices
nomam l onitjices ^
oh oculos Nostros, aut etiam violenter depulsis e propria sede compluribus
Religiosis Familiis, bonisque Ecclesiae gravissimo subjectis tributo nutu'
que mancipatis civilis potestatis; iam nunc Coetui, ut aiunt Legjslat’ *"
proposita fuit lex illi non absimilis, quae, non obstantibus Nostris^imc^
tionibus et gravissimis condemnationibus, exequuiioni in reliquis Itali "
partibus gradatim demandata, in hoc etiam Catholicae fidei centro Rdi
giosas Familias extinguere debeat, bonaque Ecclesiae addicere fisco t
publicae objicere licitationi. Porro lex istaec, si tamen legis nomine scitum
honestare licet, ipsi naturali, divino ct sociati iuri repugnans multo inion'
et funestior Romae et circumpositis obtingit provinciis. Profundius enim
et acrius iura vulnerat et possessiones universalis Ecclesiae fonti in *
insidiatur veri cultus socialis, quem Religiosae Familiae immani labore
parique constantia et magnanimitate non in regionibus tantum nostris
promoverunt ct perfecerunt, sed ad exteras quoque mentes et effer
posthabitis difficultatibus, molestiis, aerumnis ipsaque vita, attulerent et
porro afferunt; ac demum propius refragatur Apostoiatus Nostri debifo
ct ,un. Siquidem, deletis Religiosis Familiis aut exinanitis, clcroque sal-
“ m ?! lnof,Tu reJ''C'J° et, miUuris inscriptionis causa rarescente non
Miam hic, ut alibi, desiderabuntur qui panem verbi populo frangant qui
fidelibus sacramenta ministrent, qui adolescendam instituant ct m.mian
adversus mnumeras insidias ei quotidie structas; sed Romano quoude
onufc.1 subducentur auxilia, quibus, uti universalis magister et pasmr
„:‘m ,b rrTmCn T in<iig't: SP“UMi0 Komanac Ec:
• . P nt )ona< <Juae plusquam a nostrarum donationibus ab
ZZZt Um IattiUe COngeSta fuerunt’ - hoc unitatis centro
Edicta, in Sioreml YmVeml,s * incrementis fuerant
alterum c Guh ^ ^ Converteptur. Vix itaque didicimus,
Propositum ei subLiendi I Immstr*s. SISnificasse Legislativo Coetui
Prodidimus per epistolam T™ {?u|us™^mons^*m eius indolem illico
Nostrum a Publicis Nerve' * UQU huius anni datam ad Cardinalem
culum Nobis imoendr-if ’ -lpS1<^Ue mandavimu8, ut nouim hoc peri-
apud Sanctam Sedem ’, SICUt* Cetera tpiac Patimnr, nuntiaret l.egatis
*-* comS «trS°rr PrfaCipUm; Ve™m proposita iam
^tca expostulatione’ n' h v ,U.n0 "umus AP°stolatus Nostri, ut editas
gelata voce it«*rem°”,n ' ° ,iS’ Vcn®rah*les Fratres, et Ecclesia uni-
c‘n«s in Iesil chri't! 1US' *Utl rcj,Pse ^lc*mus. Nefarium proinde hoc fa-
auctoritate Sanctor», n n.0minc; Cluus vice fungimur in terris, exeerantes,
una cum quol lw PaSC rUm V(:tri et PauU ae Nostra illud damna-
StRdi, vexandi mi m rC lemate, ^cS,s* quae sibi potestatem arroget an-
c,nc«mpositis nroyi' suPPnniendi Religiosas Familias Romae et in
fisco aut aliter ^ Ecclesiam privandi suis bonis, eaque addi-
<'n quid fieri velit rr*tlim ProPtCrea pronUnciamus iam nunc
^Ct n^Hairi decl ini 14 Uh 1 < l I' 'ltrimonium Ecclesiae; cassamque pror-
l3ramU3 ^rnUbet praedatorum bonorum acquisitionem
Pnnlifirpx
quocumque titulo factam, quorum alienationi Apostolica haec Sedes n,>ir
quam reclamare cessabit. Auctores autem et fautores huius legis mcminc"
rint censurarum poenarumque spiritualium, quas ipso facto incurrenda
Apostolicae Constitutiones iurium Ecclesiae invasoribus infligunt; et ani-
mae suae, vinculis hisce spiritualibus obligatae, miserti desinant thesauri-
zare sibi iram in die irae et revelationis iusti iudicii Dei.
Verum acerrimus, quo perstringimur, dolor ob istas aliasquc passim
illatas Ecclesiae iniurias in Italia, non leviter exacerbatur praeterea a saevi*,
quibus eadem obnoxia est alibi, persequutionibus; maxime vero in novo
jermamco Imperio, ubi non occultis tantum machinationibus, sed apem
quoque vi illi funditus subvertendae adlaboratur. Siquidem viri, qui non
tnodo non profitentur sanctissimam religionem nostram, sed nec ipsam
norunt, potestatem sibi vindicant praefiniendi dogmata et iura catholicae
cclesiae. Et dum eam praefracte divexant, impudenter asserere non dubi-
nt, nullum illi a se inferri detrimentum: imo calumniam ac irrisionem ad-
dentes uuunae, saevientem persequi» tionem vitio vertere non verentur catho-
ucorum, scilicet, quod eorum Praesules et Clerus una cum fideli populo
lelSITT! C1r'Ua Imp«n' lcgcs ct P,acita sanctissimis Dei etEeclc-
*.^5W°. 0SlC‘° desciscere idcirco recusent. Utinan
deant ex rr.mm u” °rtS diut.irna docti experientia sibi tandem sui-
quae sunt car^rr rr't'catho^s reddr
sunt Dei Deo 1 m’ quod religiose reddere studeant quae
auctoritw nonnuUorur^ ’ Wam iniissc videtur civiJf
dogmatibus catholicae fidei live favlmrf Foedc™Uonis>S»ve decernendo de
piendo Episcopalis auctoritatis Geneven J03^’ S1Ve cxcrdtium intcra’
solemni pacto adstrietntn -,,t ,■ Vcro tract“s Gubernium, licet
solcinni pacto" adstrictum aTri ,7»^ r Vero tractus Gubernium, licet
religionem cathobcam, posumam 7 '?lcndam fUendamque in suo territorio
mfensas auctoritati liber tauiaue pv ,l]lr'l.eteritos annos aliquot edidit leges
suppressit, alias e relijriosis f(m;i;;-Ce3,.ac’ fcccnt*us catholicas scholas
proprio privavit; nuperrime vermf^iUtClt’ °^:is doccnd* munere Instituti
ribus iam ab hinc annis ibi letritim ° CrC COnteadit auctoritatem, quam plu*
scopus Hcbronensis, eumque spoIiare^^|7<?er,ll,ilis F ra.tcr Gaspar Epi-
progreasum est, ut. publica excitat in^ 13 * ?uo beneficio; imo co etiam
illiceret ad ecclesiasticum regimen «..i** ProPosita» cives illos invitaret et
Non levia etiam Ecclesi S ^ T- «Avertendum.
^tate. Siquidem didicimus, propositam n^Jtho,ica Hispania a Civili pote-
Goetu ratam habitam legem deCleri -H r per fuiS3c- et >am a Legislatio
gmuur pacta conventa, sed omnis prorsus r\ i- n°n modo solemnia fran-
!e*’ CuJrn “Pectet ad exasperandam U,3UclUe norma proculcatur.
_ U’ntand;1 ailgendaque mala illustri ■1)m',piam servitutemque Cl«i.
hosce annos m perniciem fidei et ^A^i illata per postremo.
«nanJ^. Sicuti V«nerabiliumC F dlsclPUnae a deplorandi
ravit «e n!!t Mm3s’ corumque firmitate plane j-trurn m Hispani» Epi-
’ 33 nunc P°5cit solemnes cxnaZu^' iam exci-
i "^Hiationes,
Romani 1 *on tificf «
69
Tristiora quoque commemoranda forent de exigua illa sed impudentis-
sima schismaticorum Armeniorum manu, quae, Constantinopoli praesertim,
per audaciam fraudis et violentiae suae opprimere nititur multo copio-
siorem eorum numerum, qui constantes in officio et fide permanserunt.
Ementito namque catholico nomine, perstant ipsi in perduellione sua adver-
sus supremam Nostram auctoritatem ac legitimum suum Patriarcham, qui
eorum artibus cicctus cxul ad Nos confugere debuit. Versutia vero sua
eam apud civilem potestatem inierunt gratiam, ut non obstantibus Legati
Nostri extraordinarii illuc ad res componendas missi studio ct officiis, ac
etiam Litteris Nostris ad serenissimum Turearum Imperatorem datis,
armorum adhibita vi, converterint in proprium usum aliquas e catholi-
corum Ecclesiis, coiverint in conciliabulum, sibique statuerint schismaticum
Patriarcham; atque effecerint, ut catholici sua iam priventur immunitate,
qua hactenus per publica pacta gavisi fuerunt.
De perstrictis tamen hactenus Ecclesiae vexationibus alias Nobis expli-
catius agendum erit fortasse, st aequissimae Nostrae denuntiationes con-
temni pergant.
Sed tot inter moeroris causas gaudemus, Venerabiles Fratres, recreari
vos posse, sicuti et Nos erigimur, ab admirabili constantia et operositate
catholici Episcopatus commemoratarum regionum non minus quam cete-
rarum; quarum Antistites succincti lumbos in veritate et induti loricam
iustitiac, et huic Petri cathedrae devinctissimi nullis territi periculis, nullis
aerumnis dciccti, sive singillatim, sive coniunctim, voce, scripto, expostu-
laiionibus, pastoralibus litteris, Ecclesiae, Sanctae huius Sedis, suaque
sacra iura fortiter alacritcrque propugnant una cum Clero et populo suo
fideli; ac inhiatam vim cohibent, calumnias refellunt, insidias detegunt,
frangunt impiorum audaciam, veritatis lucem omnibus ostendunt, confir-
mant honestos, compactaeque unitatis robur opponunt hostium undique
irrumpentium incursui, Nobisque tot Ecclesiae malis afflictis iucundis-
simum solatium exhibent et potens auxilium. Qucd certe validius etiam
cv*. et, si vincula fulci ct caritatis, quibus mentes iunguntur et affectus,
arctiora quotidie et contentiora fieri curentur. Ei porro rei assequendae
nemo peropportunum non censeat, ut qui Metropolitica auctoritate eccle-
^asticis praesunt provinciis, cum Suffragantis suis, meliori, qua per adiun-
omnCmPorum possit, ratione consilia conferant, per quae se invicem
ad diffidi e3^Cm mcntc eademque sententia obstringant et confirment, et
ci e certamen contra impietatis ausus efficacius obeundum unanimi
nwi se comparent.
tr* 1 w *
duro rU rfCCt0 ^°S ^orrdnus> Venerabiles Fratres, in gladio suo
etatgji 1 et ascenditque fumus in ira eius et ignis a facie eius
placitior ^ mi’Tlfll®*d in aeternum proficiet Deus, aut non apponet ut com-
continet in * ' • ^ Non enim obliviscitur misereri Dominus, nee
P^ipitiatur V m,ser'cord‘as suas; sed qui multus est ad ignoscendum, ac
cordi a e ^^^tibus eum in veritate, effundet in nos divitias miscri-
placarc studta 1Vinam *ram Receptabili hoc Dominici adventus tempore
camus, Regique pacifico, qui proxime venturus est ut pacem
7°
Romani Pontifices
annuntiet hominibus bonae voluntatis, in novitate vitat- ambulantes humili-
ter occurramus. Iustus et misericors Deus, cuius arcana dispositione nati
sumus videre contritionem populi nostri et contritionem civitatis sanctae
et. sedere illic cum datur in manibus inimicorum, Ipse inclinet aurem suam
et audiat, aperiat oculos suos et videat desolationem nostram et civitatem
super quam invocatum est nomen Eius.
(Acta Pii IX, vol. VI, p. 89-96].
563.
Pius IX, cp. Quamquam, 29 maii 1873. 1
Quamquam dolores nostros exacerbavit quae tu, Venerabilis Frater
Nolns exposuisti de Mossomsmi vini istic adeo late dilfuso, ut pias ipsas so-
dalitates invaserit et nonnullas ex iis plane corruperit; nequimus tamen non
commendare fiduciam, qua gravem a te conceptum hac de causa moero-
rem m cor nostrum effudisti, et zelum quo tanto malo studuisti et studes
occurrere. Vetus est haec pestis ac cito confixa ab Ecclesia designataque,
licet mcassum populis et eorum moderatoribus, qui in discrimen voca-
liori r*r 'tm - l 1 Jn'u' x738 Clemens Xll recolendae memoriae encyclicis
no„n d,US,d'ij!8 aPrilis 2 'l“«=b«ur . longe Lueque progredi
cnm , “ 7' VUlg0 7 Frma **•» «***•**. in quibm JL-
r * bf*- • quadam conJui honestari,
d“^“ ; n« huiusmodi hominum genus veluti fures domum
haec quocumuue ar.VU plum’lirieam demoliri nitantur» conventicula
mand uis, ut ,b iis «prorsus Ztinere » d^ UV „ ^ * Md7‘
nonis ipso facto, absque Ulla decl , ratione i„, excommumea-
Koimno Pontifice nru*t^r m * . incurrenda* a qua nonnisi a
•titutionem deinde Ihned^ absolvi possit. Eam cor-
^ p icnas a suo Uecevinr** r> A * muilpus ut-
occulta semper increbuit in varias diwL secriTw" tamen SOcietaS
?*| ^^arum facinorumque com^nionTJT^ dlStmc!aa nominibus,
lumina propagata nugnisque aucta virih. . * f,)CtJcrc c°niunctas, donec
prodere patuit, ac prudentibus omnibus ! CrumPens cx antris suis se
speculatoribus Israel damnata fm**, p' . monstrare, quam merito a
constitutionibus, e conventuum actis . . ettlm c catechismis eius, e
cti un e publicis machinationibus et ecsthf >rUm °pe Vu,Satis. et clarius
e crc religionem, Rom inamque idcirco Cirh°^°S1^Um e* csse catholicam
1 mm, unitatis centrum in-
* v«wrabili Fratri Vitali M .ri™ P„
3 Cf. N. i99. M“mc Ep,se^° OUadmti (Rccifc ,
1 Cf. N*. 4,2.
ui
Romani Pontifices
7i
* leeitim.u ii quamlibet humanam auctoritatem avertere, hominem
MCtJ ornum constituere, prorsus exlegem, ab ipsis sanguinis vinculis so-
golisque suis mancipatum cupiditatibus. Satanicum hunc societatis
' ium in primis ostenderant, exeunte praeterito sacculo, truculentae
Galliarum vicissitudines, quae totum commoverunt orbem; ac docuerunt
l m humanae dissolutionem esse expectandam, nisi scelestissimae se-
ctae vires frangerentur. Quocirca Pius VII sa. me. encyclicis litteris Eccle-
siam datis die n septembris anni 1821, 1 non solum obvertit iterum om-
nium oculis indolem, malitiam, periculum istarum societatum, sed gravius
ttiam iteravit damnationem ct poenas spirituales earum sodalibus inflictas
a decessoribus suis; eaque omnia postea confirmata fuerunt tum a Leone XII
recolendae memoriae per Litteras Apostolicas Ouo graviora, diei 13 martii
anni 1S25, 2 tum a Nobis ipsis per encyclicas litteras Qui pluribus, diei 9 no-
vembris 1846. 3 Itaque post repetita toties Ecclesiae mandata gravissimis
munita sanctionibus, post vulgata impiarum societatum acta, quae vera
earum consilia patefecerunt, post perturbationes, calamitates, caedes innu-
meras ab illis ubique invectas, quibus ipsae publicis scriptis insolenter glo-
riari non erubescunt; nulla sane excusatio suppetere videretur illis, qui
nomina sua eisdem dederunt. Nos tamen considerantes, nefarias hasce
sectas non aliis sua prodere mysteria quam illis, qui per impietatem se iis-
dem excipiendis paratos exhibent; ab adeptis suis proptcrca severissimum
postulare iurainentum quo spondeant, se nullo unquam tempore nullove
casu patefacturos hominibus in societatem non adscriptis'quidquam quod
eam societatem respici at, vel communicaturos cum iis, qui in gradibus infe-
rioribus versantur, aliquid quod ad gradus pertineat superiores; obducere
se passim beneficentiae et mutui auxilii velo, ct incautos atque imperitos
heile decipi specie fictae honestatis: misericordiae rationem cum prodigis
filiis, quorum perniciem deploras, Venerabilis Frater, ineundam esse
censemus, ut eius suavitate illecti a pessimis viis suis pedem referant, et
a mjtrtyi suarn Ecclesiam, a qua se iu neti vivunt, revertantur. Itaque me-
niJres’ ^os kius yice fungi qui non venit vocare iustos sed peccatores,
Ruenda censemus vestigia laudati decessoris nostri Leonis XII, et sus-
imus idcirco ad integrum anni spatium, postquam hae Nostrae lit—
innotuerint, reservationem censurarum, in quas sectis illis nomen
mcu erunt, eosque absolvi ab iis censuris posse concedimus a quo-
ditum O ,,essar'0' m°do sit ex eorum numero, qui a locorum, in quibus
diunn so t f ' * U'-' .aPPro^ati sunt. Quod si neque hoc clementiae reme-
^himus' CS a.nC^ar*°,coePto deterreat et a gravissimo suo crimine retrahat;
'iUMn,ni Ut UCt,) un*us ann* sPat>o elapso, illico reviviscat reservatio cen-
^darantes^'15 . pos^'ca ra auctoritate denuo confirmamus, diserte
ib istis pocrri minerrl prorsus ® harumee societatum adeptis immunem esse
5 spiritualibus quocumque obtentu, sive assertae suae bonae
72
Romani Pontifices
fidei, sive cxtrinsecae speciei probitatis, qunm eaedem sectae proferre
deantur, ac propterca omnes omnino in ecdem versari aeternae damnati-
nis periculo, donec huiusmodi societatibus adhaereant. Praeterea vero Jt
nam tibi potestatem facimus procedendi iuxta canonicarum legum scv«i-
tatem in ea spiritualia sodalitia, quae per hanc impietatem indolem sujr
tam foede vitiarunt, iliaque prorsus dissolvendi, aliaque consociandi
nativae suae institutioni respondeant. Utinam consideratio perversiL
societatum quibus se adseribere non sunt veriti tot homines, qui christiar -
nomine decorantur, memoria anathematum, quibus iterum iterumque imt
confixae fuerunt ab Ecclesia, notitiaque clementiae huius Sanctae Sedi*
erga deceptos ab hisce litteris ad errantes perlata, eos in viam salutis reducat
praevertat plurimarum animarum exitium, omnemque a tc amoliatur st vt-
ritam adhibendae necessitatem. Id Nos incensa a Deo prece poscimus, id
n— paSt°rah zeI° tuo> ld deprecamur deceptis hisce omnibus filiis
extendimi ' tJuonu!jT1 ea cm vota ad a^as quoque istius Imperii dioccm
rr^nT • qU1^S C3dem mala Piantur; cupimus, hasce litteras a it
po^ZeasuoCdW^ Venerabilibus Fratribus tuis, ut unusquisque eorum sibi
eramus clemenf1 '* ‘ir )ftr^ur.<luac scribimus, i Jum vero divinam obsc-
supcmorumcml T' " ' tSKlcri° Nostro cunsquc obsecundet, caelestis auxilii
benevolentiae pignTsTbi pniecipUe N°StW
Bei 1 ?0Tvr Dloccesi tU2‘
LActa In IX, vol. VI, p. 182-186).
00*.
PlUS ,X’ all0Cl,t* Quod Prae nuncf* vi m ust 25 iul. 1873.
Quod praenunciavimus Venerahtl r
exeunte praeterito anno 1 sc\\icrt v ? . tres» dum Vos alloquebamur,
vexationibus Ecclesiae auntid!» - 1 ^ 13 ltcrum fortasse dicendum esse de
iniquilatis „~rdl^bU:: consummato in prac-
Nobb.qm.rum auribus insonare vidcm?rr°-unTUS Kostrum Postulat *
Vix ac didicimus proponendam < « , r ^ d,centts: Clama.
hac etiam alma Urbe, sicuti in reliqua6 T^sIativo c°etui legem, quae in
rami has et obtectura publicae lirit-ft; 3“a’ suPPrestura foret Religicsss
«cerantes facinus, quodeumque neiariao ?"Icsiastica. bona, Nes, impium
hin, cassam declaravimus quamlibet r r Ulusce hgis schtma proscripri-
censurasque commemoravimus ipse, f ^‘ptonjm bonorum acquisitionem,
fau oribus huiusmodi legum. Verum h v \ncurr^ ab auctoribus *t
vclu'i divino 'ex Ucot non ab Ecd«
•c,an i, publtcc reprobata, ulpotv advcr J '?''^3"8' «d ab ipsa lep
2d™quc imta suapte natura ct nulla; reTn.a , ' Ct h,™“"0 cuivis iul
“m L'ps,am ' tum Senatus. ae Sem,™^ suffr-IT
m eS*a auctoritate sanci®
1 Cf N 562.
Romani Pontifices
73
Abstinendum censemus, Venerabiles Fratres, ab iis iterandis, quae
loti s ad deterrendos ab ausu scelesto publicarum rerum moderatores fuse
iam exposuimus de legis impietate, malitia, fine, gravissimis detrimentis;
sed omnino compellimur ab officio vindicandi Ecclesiae iura, a studio prae-
monendi incautos, ab ipsa caritate erga sontes, elata voce nunciarc iis omni-
bus, qui praedictam iniquissimam legem proponere, probare, sancire non
extimuerunt, nec non mandantibus, fautoribus, consultoribus, adhaerentibus,
exeeutoribus, bonorumque ecclesiasticorum emptoribus, non solum irritum
esse, cassum et nullum quidquid hac in rc egerint aut sint facturi, sed uni-
versos maiori excommunicatione aliisque censuris et poenis ecclesiasticis
iuxta sacros Canones, Apostolicas Constitutiones et Generalium Concilio-
rum, Tridcntin i praesertim, decreta inflictjs obstringi, severissimam incur-
rere divinam ultionem et in aperto versari damnationis aeternae periculo.
Interea, Venerabiles Fratres, dum necessaria supremo ministerio Nostro
auxilia magis in dies subducuntur, dum iniuriae iniuriis quotidie cumulan-
tur in res et personas sacras, dum nostrates ct exteri insectatores Ecclesiae
studia conferre ct vires coniungcre videntur ad comprimendum quodlibct
omnino ecclesiasticae iu risdictionis exercitium et nominarim, fortasse ad
praevertendam liberam illius electionem, qui in hac Petri cathedra Christi
Vicarius sedere debeat; quid Nohis reliquum est, nisi ut impensius confu-
giamus ad Eum, qui dives est in misericordia ac servos suos non deserit
in tempore tribulationis?
Et sane iam haud obscure virtus ostenditur Providentiae divinae in
perfecta cum hac Sancta Sede coniunctione Episcoporum omnium, in
nobilissima eorum firmitate adversus iniquas leges et usurpationem sacro-
rum iurium, in impensissimo studio totius catholicae familiae erga hoc
imitatis centrum, in vivificante illo spiritu, quo fides et caritas in christiano
populo roboratae et auctae passim erumpunt in opera laetissimis digna
temporibus Ecclesiae.
Fitaniur igitur optata maturare clementiae tempora: omnes simul, qua
^ te patet orbis, piam vim Deo nostro inferre conemur. Universi sacrorum
ntistites ad id excitent parochos, universi parochi propriam plebem;
d aras provohiti ac cernui clamemus: Veni Domine , veni, noli
rtram*' ^arCC tu0> relaxa facinora plebi tuae , vide desolationem no -
ttdin n^n in,iUsl^ca^tom^tls nostris prosternimus preces ante faciem tuam,
fii/j» mtStrf^t0,t,^tii luis multis; excita potentiam tuam et veni, ostende faciem
et «fa erimus.
fidenter i i**1 md*FUtat» nostrae conscii simus, non vereamur accedere
Nominat ‘3 1 ronum gratiae: hanc quaeramus per caelestes omnes, hanc
hanc per”1 PCr s,inctus Apostolos, hanc per purissimum Deiparae Sponsum,
Filiam i mniac u_am praesertim Virginem quaeramus, cuius preces apud
C°ncmur lpcr“,cllh,sttam rationem habent. Sed antea mundare studiosi
tyer uir/ojOI^ ,Cnt*arr) nostram ab operibus mortuis; quia octdi Domini
nius perficiat aus m preces eorum. Quod ut accuratius etiam et ple-
rrifccti p[aJn ir’ ,^‘hbus omnibus, qui rite confessi et sacra communione
Precj us huiusmodi pro Ecclesiae necessitatibus operam dede-
74
Romani Potiti fica
rint, Indulgentiam plenariam semel lucrandam, et in fidelium quoque de-
functorum suffragium convertendam pro eo die, quam in singulis dioecesibus
Ordinarius designaverit, Apostolica auctoritate Nostra concedimus.
Itaque, Venerabiles Fratres, quamquam innumerae et sane gravissimae
ingruant persecutionum et tribulationum tempestates, non propterea con-
cidamus animo, in co confisi, qui sperantes in se confundi non patitur; Dei
enim promissio est, quae praeterire non potest: Quoniam in me speravit
liberabo eum .
[Acta Pii IX, vol. VI, p, 230-233],
565.
Pius IX, const. Romanus Pontifex, 28 aug. 1873.
§ 1, Romanus Pontifex, pro munere sibi divinitus collato regendi a<
gubernandi universam Christi Ecclesiam, non solum SS. Canonum obser-
vantiam urgere, sed ettim illorum certum et authenticum sensum declarari
sitagit, si quand ) q luipitm dubitationis in aliquo occurrat, ne diversi:
interpretationi us miteria praebeatur, atque inde Ecclesiasticae discipti-
nae umtas rumpatur, cum magno Ecclesiastici regiminis detrimento.
Ecclesiae disciplinam, Sede Episcopali va-
vittir-' nur^-i Cf,lS 1 mims^ra^0 a<J Cipitulum Cathedralis Ecclesiae devol-
bit admioi -t™ p;r,s’ tPTn Dioecesim.toto tempore, quo Sedes vaca-
committere lih -r ' r U”^’ aut P^ur*^us Dioecesim administrandam
guam tUriiicti onenf^^S^ cisque dele-
ccfnstringendi. ^ n* slve *Iuoa<* tempus arctandi, ei
§ 3 - At vero Concilii Tridentin: n
passim oriebantur, incommod i ex ‘ ^ amm idvcrtcntcs gravissima, quae
tui personarum diversi fere mm,^r‘,Uone viduatae Ecclesiae eoe-
decreverunt: ut ad e* vitanda sapicntei
dies post mortem Episcopi constituere ~ / ^ U em Seu Vmr»tm, infra octo
neatur, qui saltem in iure canonico sit Docto^v^T^ Tfin,tafe omnim t€'
jien poterit idoneus. Si senis facti > f ’■ * vel altas quantum
huius modi devolvatur, et si Ecclesia '"v ^ ^e{roi>r^ltanti,n deputat io
Capitidumque, ut praefertur , neelipenl f'* "■ etro^ttana fuerit , aut exempta,
fragaJicis in Metropolitana, et profiinmZl '/.?■!! aHi^ior BpMOpUS ex suf~
possit constituere. 1 * Episcopus m exempta. Vicarium
§ 4- Huiusmodi vero decretum viri . •
carum rerum scriptores. Quidim t.nim mterPretati sunt privati canoni-
constituendo Vicario aUquam iurisdicrinl; Pn3ucrui'* powo Capitulum in
v crunt f;ls cs3c C ipitulo ad certum temnufv"'™ S‘b‘ rcserv'T'c; alii puta-
nmt <,„1 arbitrati sunt, licere Capitulo Viari"'"’"1'™ dePutarc; nec defue-
altum substituere . Vlranun> pro arbitrio removere, et
1 14. c.ip. 16. de ref.
Romani Pontifices
75
Recensitae scriptorum sententiae a nonnullis Capitulis iibenter
§5* factum est, ut in hac re tam magni momenti disciplinae
txjcpMesn j^ceretj et Tridentinum decretum optatum finem plene non
• ^c^Quamvis autem, Sacrae Urbis Congregationes has sententias,
^^^ponsis in casibus occurrentibus, pluries reprobaverint, ita ut ex ea-
$UlS rwponsis manifeste appareat, quae fuerit mens Patrum Tridentino
^ ■ iri^rtn decreto superius relato; attamen cum nondum omnia ubique
ad eam mentem exigi videamus, ad submovendam prorsus quamlibet dubi-
tatiemis causam vel obtentum, iisdem responsis et declarationibus Aposto-
j. e auctoritatis robur adiiciendum censemus. Quocirca Motu proprio,
,c cerU scientia et matura deliberatione Nostris, deque Apostolicae Pote-
statis plenitudine declaramus et decernimus: totam ordinariam Episcopi
jurisdictionem, quae vacua Sede Episcopali ad Capitulum venerat, ad Vica-
rium ab ipso rite constitutum omnino transire; nec ullam huius iurisdictio-
m$ partem posse Capitulum sibi reservare, neque posse ad certum ct defi-
nitum tempus Vicarium constituere multoque minus removere, sed eum
in officio permanere quousque novus Episcopus Litteras Apostolicas de
collato sibi Episcopatu Capitulo, iuxta Bonifadi VIII Praedecessoris Nostri
Constitutionem, 1 vel Capitulo deficiente, ei exhibuerit, qui, ad normam
SS. Canonum, vel ex speciali S. Sedis dispositione, vacantem Dioecesim
administrat, vel eiusdem Administratorem, seu Vicarium deputat.
5
6.Quamobrem pro nullis habendae sunt limitationes, seu quoad iuris-
ionem, seu quoad tempus adiectac a Capitulo electioni Vicarii Capi-
tularis, qui idcirco, iis non obstantibus, officium semel sibi rite collatum toto
tempore, quo Sedes Episcopalis vacua fuerit, totamque ordinariam jurisdi-
ctionem Episcopalem libere et valide exercere perget, donec novus Episco-
pus Apostolicas canonicae suae institutionis Litteras, ut diximus, exhibeat.
§7. Hac autem occasione declaramus etiam, et decernimus ea, quae a
Gftgorio X Decessore Nostro in Concilio Lugdunensi 2° de electis a Capi-
tulis constituta sunt 2 comprehendere etiam nominatos, ct praesentatos
* Supremis publicarum rerum Moderatoribus, sive Imperatores sint, sive
fg^s, sive Duces, vel Praesides, et quomodocumque nuncupentur, qui
w ®ed*s concessione, seu privilegio iure gaudent nominandi, et prae-
sentand j ad Sedes Episcopales in suis respecti vis ditionibus vacantes; abo-
i.icifc»^, cassantes, et penitus annullantcs usum, seu potius abusum
quom titulo, vel praetenso et asserto privilegio, quaesito colore, et
^ cumque causa, licet speciali et expressa mentione digna, in quibusdam
k„„/S Sl'a rcgionibus pracsertinrj longinquis invectum* quo Capitulum
Verbis13? l^cdr,'^s vacantis obsequens invit itioni seu mandato, licet
^ concepto, supremae civilis potestatis concedere, et
P«cs ntahfraCSUm*t’ aC ^acto conc«dit et transfert in nominatum ct
eanadein Ecclesiam illius curam regimen et administratio-
lUc nominatus et praesentatus sub nomine Provisoris, Vicarii
1
i
Eu
tin Electione, inter coiiun.
P* A^ae, dc Electione, in 6.
76
Romani Pontifices
Generalis, aliovc nomine gerendam suscipit ante exhibitionem I jttcrani
Apostolfcarum uti superius dictum est, de more faciendam, remoto miri
Vtcano Capitulari, qui ex iuris dispositione toto tempore vacationis Ecd
siae eam administrare, ac regere debet. Confirmantes autem alia etiam Do*!
sorum Nostrorum, et praesertim sa. mem. Pii VII Decreta et dispositio*
declaramus et decernimus, ut si interea Vicarius Capitularis deces^
aut sponte sua muneri renuntiaverit, aut ex alia causa officium ipsum W-
tunc vacaverit, tunc Capitulum, vel Capitulo deficiente, qui potestati
habet deputandi vacantis Ecclesiae Administratorem, seu Vicarium novmn
S't70u ‘Cf(-mCr Ad,nini,s,ra,0rcm 'Ugat' nun<!uam «ro k
ii dienm * lalca Potes,atc nominatum scu praesentat»
Cani u Z v > vacantem, cuius electionem ac dcputa.ioncm, ai em
mus et «i,. ^US-’ Ul‘ S|“Pira’ PcraSere praesumpserit cassamus, annutta-
mus, et omnino irritam declaramus.
run^ vaca n ttom” ac 3 m 1 et Canonicos CathedraUum Ecclesii-
aut vacantes F -l* '-1 i°S ,^U1' ^RR'nt^us Capitulis, Vicarios deputant,
Nostris I itteris dlll c®,tlme administrant, plene exiquuturos quae hisce
ea TZ £l«T*dtCT Slmt; Ubi ver?’ ^ D-s «vertat,
dem Ecclesiam cius r ’ 0f]cc<Icre ct transferre in nominatum 2d eam-
nomine, quaesito colore*^ ct administrationem sub quovis titulo,
dictae «Snist pfaCter ^^tatem iam decretam prae
municationis maioris ne/norT18’ pniL'f?tos t'anonit(,s :IC Dignitates exccm*
ficiorum quorumcunuim* ai* pnvatlonis fructuum Ecclesiasticorum bcnc-
rcspective r<ddta“ Ecclesiasticorum pereo,
innodatos fore decernimus ot A IpS0 mciirrci-dis poenis innedamus, et
donem scu relaxationem knbi^ *'r3Dnuis: ]Psarumque poenarum absolu-
stenti dumtaxat specialiter reservo ^cmano Pontifici pro tempore exi-
§9- In easdem poenas
■laescntati ad vacantes Ecc!^* rescrvatas Ipso facto incurrunt neminati.
lustrationem, suscipere audent eTrnm ™nJm curam’ regimen, ct admi-
alnsque, de quibus supra in °ncessione a Dignitatibus et Cancnids
paruerint, vel auxilium, consili, pCracta®» ncc non ”> in pratirissis
statua, conditionis, praeeminentiae Pf1!!- ayorem praestiterint, cuiusqw
§ to. Praeterea nominatos et n dlgmtatis ierint,
uonem et praesentationem fo« e . L^v"*0*08 1U.re' ^lod cis Per nfmin3'
ao«’ 1 um fuerit, decernimus eo ipso pd"
3 Si vero aliqui ex
Eccl*3^ 5USPcnsion*s ab exercitio 1>, charactere sint insigniti, to
c , fluunt, b. Sedi pariter resef*
Insuper quaecumquc a <;c n . ^
cnXenr.VaCan,iUm in^ r* Ct P™«*ntatis in admiiu-
mudocumquc?equut^ribUS et.s'm^ inde ^VI"i,Ildentur’ decernantur
habentibus poteX^^ 0mnm° nulla- in\S *m°d° Sc^utis* ct <*u0’
P «-state m damnabiliter attentat* ’. inarua- et a no»
’ ct e facto praesumpta, nul-
Romani Pontifices
| jusque valoris, momenti, et efficaciae esse, et perpetuo fore tenore prae-
sentium declaramus et decernimus, illaque damnamus et reprobamus.
§ r;. Haec volumus, statuimus, ac mandamus, decernentes has Nostras
Litteras, et omnia in cis contenta nullo unquam tempore a nemine cuiusque
conditionis, et dignitatis etiam Imperialis, et Regiae, sub quovis titulo, quae-
sito colore, ac praetenso et asserto privilegio, quod si forte sit, cassamus,
L-t annullamus, infringi, impugnari, vel in controversiam revocari posse,
sedsemper firmas et efficaces existerc et fore, suosque plenarios, et integros
effectus semper sortiri et obtinere debere. Non obstantibus Apostoli eis gene-
ralibus vel specialibus Constitutionibus ct ordinationibus, ac Nostris et Can-
cellariae Apostolicae regi us, praesertim de iure quaesito non tollendo , caete-
risque etiam speciali mentione dignis contrariis quibuscumque.
§ r4. Volumus autem, ut facta harum Litterarum publicatione et affi-
xionc transumptorum ad valvas Basilicarum Urbis, omnes ubique Fideles,
ad quos spectat, qui quomodocumque noverint eas, prout dictum est,
Romae fuisse promulgatas, ad earum exequutlonem perinde obstringantur,
ac si personaliter singulis notificatae fuissent.
§ 15. Volumus pariter, ut earumdem praesentium Litterarum transum-
ptis scu exemplis etiam impressis, manu tamen alicuius Notarii publici sub-
scriptis, et sigillo personae in Ecclesiastica dignitate constitutae munitis,
eadem prorsus fides ubique locorum habeatur, quae haberetur ipsis prae-
sentibus, si forent exhibitae, vel ostensae.
§ r6. Nulli ergo omnino hominum, etc.
[Acta Pii IX, vol. VI, p, 239-246].
566.
Pius IX, ep. encycl. Etsi multa , 21 nov. 1873. 1
i. Etsi multa luctuosa et acerba pati ex ipsis tliuturni Nostri Pontifi-
catus exordiis Nobis contigerit variis de causis, quas in litteris cncyclicis
Crc ro ^os datis explicavimus; adeo tamen postremis hisce annis crevit
aerumnarum moles, ut ea paene obrueremur, nisi Nos divina benignitas
ustentaret. Imo vero modo res eo devenit, ut mors ipsa vitae tot fluctibus
_ gitatae praestare videatur, et elatis in caelum oculis exclamare cogamur
u^r est nos mori, quam videre mala sanctorum. 2 Scilicet ex
' m3 at-C ^r^>3 Nostra, permittente Deo, armorum vi capta, hominum-
bus ^rni,d 8Uhacta fuit contemptorum iuris, religionis hostium, qui-
qum alfiT03 et (HvrIna promiscua sunt, nulla ferine dies transiit,
novum i- ^Uc a^s “riuriis atque vexationibus cordi Nostro iam saucio
s,Ect; T0d v]i^nu3 infligeretur. Personant adhuc ad aures Nostras que-
enutus v *rorum et virginum e religiosis familiis, quae a suis sedibus
78
Romani Pontifices
exturbatae et egentes, hostili more profligantur ac disiiciunm, ~JL
modum ,n us locts fieri solet ubicumque ea factio domitu ur " ’
inquiebat .Antonius, omnes quidem S.nl m h '1^0 teSte'
vidimus, quod nunquam futurum susnidhimnr f,Uud etiam nuper
Universitatem NosMm Grcgorianam T." ’ *“W>““ «
veteris auctoris effatum de Romana Anglo-savonum’ sct ‘f *"? ^Ux,‘
Jumorcs clerici c longinquis etiam u ? m schola scribentis)
erudiendi venirent, ne quid i„ rtS d°Ctri"a et fide ca'l*
«ti contrarium doceretur, ct si" mfldestbiU £2T?* Catholica' «■
Itu dum per nefarias artes nauluim • X7 !>ra 1 Jd propria remearent,
et instrumenta, quibus Ecclesiam universam r T* S“bdUfn,ur P»*
luculenter patet, quantopere a gerc ac mo<ierari valeamus,
nihil esse imminutum, urbe Nobis “bb”rrfat <''Jod Armatum fuit,
m exercitio spiritualis ministeriim in ik ao I‘bcrta‘t' Romani PoMiKi»
nent orbem; simulque manifestius 2”* q“ae ad catholicum peni-
nto declaratum toties a Nobis ct incide o, "‘,!cmir’ flmim vere ac me-
arnte usurpationem eo praesertim so^ ,Uen,‘' ditionis N*.
efficacia frangeretur, ipsaque tmd in i P Ront*f'®U Primatus vis ct
plane deleretur. f ’ ' 'andem cat,»U°> religio, si fieri pmsc,
2. Verum non hoc Nohi» •
Vos scriberemus, quibus Urbs eSt Ut de iis milis 3(i
l !a;. mv; an&‘ ,r<*s hosce Nostros uniVcrsa s”uul divexatur
i divina daretur clementia, lenire \os ° t‘!r?SSC Pleremus silentio,
V encrabdes Fratres sacrorum An tisS P°** d°Wcs trimos, quibus tot
alm renibus cruciantur. “"““P» Clerus et populus in
S qU0Sd3m ex HeWed™
^m n fU3rCprobarun^ quam C°mpi,Is08’ pP™m imo non-
tioni F°KIS; 0mncm pervertisse orZ asseclis hodfe passim
rationisfm tS13e ^ fldst* fundamenta non t”1’ lp9a^Uc suffodisse constitu-
tus paeti C n°^lan}* st‘d obstante etiam dit- ° ° COntna quamlibet iustitiae
auctoritate quoti ^ ««i ex solemni-
vimua equideuTbT Att '’p'm'rel rdSii «derationia munitis,
praeteriti 1 matam 4l!°cutione Nostra hnbie, V lbcrtatem- ^eplora-
decerntmdo de do^t ‘a10830 rei Vl‘m ab illorum pJ* 23 <!,cccmbris anni
vitium intercini., S lbus catholicae fidei r. S°rum Guberniis sive
Nostrae, exMdtae^^0^ Petatis \ 3^do/lp?st:,tis. sive exer-
* Plane ^ <»nSili„ Ao«n>
patu itcnim atque it- . * Viteis cuiusvus ordini *leqmor ratio habita
novis et *»^>iibus ca»^ltanlm; *uin imo Hd!fetico Episco'
tat. sunt, 6®t#e primae iniuriae
* Cf. N. 56a.
Romani Pont i fica
79
4. Nam post violentam cicctionem Venerabilis Fratris Gasparis Episcopi
Hebronensis ct Vicarii Apostolici Gebcnncns», quae tam decora ct gloriosa
patienti, quarn foeda ct indecora mandantibus atque exequenubus extitit
Gebcnnense Gubernium diebus iz martii et 27 augusti huius anni duas
promulgavit leges plane consentaneas edicto proposito mense octobri
superioris anni, quod in memorata Allocutione fuerat a Nobis improba-
tum. Nimirum idem Gubernium sibi ius arrogavit refingendi in eo J^eo
constitutionem Ecclesiae catholicae, eamque exigendi ad dcmocraticam
formam, subiiciens Episcopum cum quoad exercitium propriae iurisdictio-
nis ct administrationis, tum quoad potestatis suae delegationem auctoritati
civili; vetans ne in Pago illo domicilium haberet; definiens paroeciarum
numerum ct limites; proponens formam et conditiones electionis parocho-
rum et vicariorum, casusque et modum revocationis eorum aut .suspen-
sionis ab officio; tribuens laicis hominibus ius illos nominandi, laicis item
credens temporalem cultus administrationem, cosque, inspectomm instar
rei ecclesiasticae genera, in, praeficiens. Cautum praeterea his Ieribus ui
sine Gubernii venta, et hac quidem revocabili, parochi el vicarii functiones
nullas exercerent, nullas dignitate acciperem illis ampliores quam per
populi electionem essent adepti, iidemque a potestate civili ad iusiurandum
Adigerentur m ca verba quibus veri nominis apostasia continetur. Nemo
non videt hujusmodi leges non solum irritas et nullius roboris esse ex
ffflvit' c i,! 1, 1 , * •• , ^ IBICIS ct ut plurimum hetero-
- is, sed etiam in us quae praecipiunt sic adversari catholicae fidei dogma-
et Pnnfifir 'k'SiaStlC-,C pcr ^cumenicam Synodum Tridentmam
^ro“uon“ snnci,ac' ut eas °mnin° a x°bis imProbad
eas sol«nntfta<^UC eXt officu Nostri debito, auctoritate Nostra Apostolica
esse ac nhne Ct condeinnamus; declarantes simul, ilhcitum
omnes Sili rr! eglim “ramentum ab ipsis indictum; eosque propterea
m non alhniH rnS1IraCtU aUt aUbi iuxta legum decreta
P°PUl° Ct co.n^mantc civili potestate
«communicationem ‘A CCC eSiastlc^ "dnistcrii, ipso facto incurrere in
alusque ZnTT peCul,aritcr servatam huic Sanctae Sedi,
iuxta diviiuim mi>nii'niCaS’ adeo^ue eos onincs fugiendos esse a fidelibus,
furentur, mactent et perdan^11111 abenOS et ^urcs non veniunt nisi ut
fnus, sed fimestiorqI|»t'Lt ^”ncst,a bacc funr> cluac hactenus commcrnora\ i-
constat Basileensit n' ™ cfnt,Senjnt in quinque ex septem Pagis, quibus
S|us, Argoviac, Tur ■ »' Crff*SlS' nempc ®<>loduri, liernac, Ilasileae-campe-
vicarinru,n ckcti ^ *lll0<3l,c de paroeciis, deque parochorum atque
Quamque constitutio rcVocatioae legcs latae sunt Ecclesiae regimen,
ari domimtioni s, Cm evcrtentes, ecclesiasticum ministerium saccu-
tJUe n°minatim on^ ,U 'Uts et omnino schismaticae; quas proinde, eam-
’ qUaC l3ta cst a Gubernio Solodurensi die decembris
‘ 'Qann- X, 5. m.
8o
Romant Pontifices
anno 1872, reprobamus et damnamus, et tamquam reprobatas et damm
perpetuo habendas decernimus. Quum porro Ven. Frater Eu genius EpiscoL
Basileensis iusta indignatione et Apostolica constantia reiecisset arttoSa
quosdam in conciliabulo seu conferentia , ut aiunt, dioccesana, ad ouaa
convenerant Delegati quinque Pagorum supra dictorum, constitutos sibinae
propositos, et omnino necessariam haberet reiiciendi causam, quod ll
scopalem auctoritatem laederent, regimen hierarchicum subverterent et
hacrcsi faverent aperte; ob eam rem ab Episcopatu deiectus, a suis aedibus
abstractus, et in exilium violenter actus fuit. Tum nuiluin fraudis aut
vexationis genus omissum, ut in quinque Pagis praedictis clerus et populus
m schisma induceretur; interdictum clero a quolibet commercio cum Pastor,
exuunte, niuumque datum cathedrali Capitulo Basiieemi, ut ad electio-
nem \ 1 carit Capitularis vel Administratoris conveniret, perinde ac si Scdts
episcopalis reapse vacaret; quod facinus indignum strenue Capitulum ediu
1 11 1 i 1 1. Tj e ^ ^ ^ sententia -Magistratuum civi-
mm lien.ens.um novem et rexaginta parochis territorii Jurensis primo
indictum est ne tranatem sui functiones obirent, dein vero abdicatum
'fl una dc ‘i”~l palam testati essent, sese legitimum Bpi-
« tumiter h“,0-em “u !:ra,rtm genium unice agnoscere, seu ni
territorium ’ T l ™thol,L;' desciscere. Quo factum est, ut totum illud
iampridem iunm, Ca',hohcam ^dcm “nstanter retinuerat, et Bentcnsi Pago
inviolatum exerciti C^' Pact0<Bje ut religionis suae liberum atque
baptismatis, nuptiarum ct funeru
Clamante fidelium multitudine' iam
men adducta ut -„t • . . Per summam miunam m hoc discn-
tate intrusoa* recipere, vel^uocu haereticoscBie Pastorcs politica auctori-
destitui cogatur. uniquc sacerdotum auxilio ct ministerio
7- hi os utique Deo benedirimi. , _ * , , ■
erigebat et confirmabat, sustenr lt mJj Cadem. gratia> <Iua martyreS oliro
catholici gregis, quae viriliter scuuiturp’ ^ r°b°rat Mm Partem clcctam
mm pro domo Israel ut stet in v tP,3C°Pum suum opponentem mu-
dinis vestigiis ingreditur ipsius Caoiti ° ^ Domini 1 et nescia fonni:
mansuetudinem ferociae luporum nbiir-1 nUin-mim Icsu Christi, dum agm
que propugnat. lens "(*cm suam alacriter constanter*
1 nane rteivct io ni in fl 1 i*
minori commendatione clerus nm„ 1 C constantiam aemulatur h
sequitur exempla illustria Prat-sulum^^ 1^,s ‘n Germania, qui et i
facti sunt mundo et angelis ct hnm au,)ruin* Hi cnimvero spectacul
onca ven Luis et galea salutis praefii n ’ cos<lcm indutos cathol
circumspiciunt, eorumque animi f7,rhv, <?.miru strcnne praeliari undi
co magis admirantur < 1 eximiis laudih.. ° m?,m “'victamque constant
iescit acerrim i persecutio adversus ,, « CXtollunt. magis in dies i r
-ic potissimum in Borussia, conunata in Germanico Imp<
1 Kzecti,, XIII, 5.
Romani Pontifices
81
Praeter multas ct graves iniurias catholicae Ecclesiae superiori anno
‘rroffitas, Gubernium Borussicum durissimis et iniquissimis perlatis legibus
a pristino inore prorsus alienis universam Clericorum institutionem ct edu-
cationem laicae potestati ita subiecit, ut ad hanc pertineat inquirere ac decer-
nere, quomodo clerici erudiendi ac fingendi sint ad sacerdotalem vitam et
pjstoralem; atque ulterius progrediens eidem potestati itis tribuit cognoscendi
d iudicandi de collatione cuiusvis officii et beneficii ecclesiastici, atque
etiam sacros Pastores oflicio et beneficio privandi. Praeterea quo celerius
... p[enius ecclesiasticum regimen ct hierarchicae sublectionis ordo ab ipso
Christo Domino constitutus subverteretur, plura ab iisdem legibus iniecta
sunt impedimenta Episcopis quominus per censuras poenasque canonicas
sive animarum saluti, sive sanitati doctrinae in scholis catholicis, sive obse-
quio sibi a clericis debito opportune prospiciunt: non aliter enim per eas leges
fas est Episcopis haec agere, quam iuxta ptacitum civilis auctoritatis et ad
normim ab ipsa propositam. Demum nequid deessct quo catholica Eccle-
sia penitus opprimeretur, regium tribunal pro ecclesiasticis negotiis insti-
tutum fuit, quo vocari possint Episcopi sacrique Pastores cum a privatis
hominibus qui iis subsunt, tum a publicis magistratibus, ut reorum instar
indicium sustineant, et in exercitio spiritualis muneris coerceantur.
ro. Sic Ecclesia Christi sanctissima, cui solcmmbus etiam iteratisque
supremorum Principuin sponsionibus, publicisque pactis conventis asserta
fuerat necessaria ct plena religionis libertas, nunc luget in iis locis omni
suo spoliata iure, et infestis obnoxia viribus quae extremum illi minantur
excidium; novae enim leges eo pertinent, nc amplius possit existcrc. Nil
mirum igitur qund religiosa tranquillitas pristina graviter eo in Imperio
perturbata fuerit ab huiusnaodi legibus aliisque Borussici Gubernii consi-
n ct actibus E:clesiac infensissimis. At perturbationis huius culpam per-
peram omnino coniicerc quis vellet in Germanici Imperii catholicos. Nam
a utis vitio vertendum est, quod legibus illis non acquiescant, quibus salva
Mascitruia acquiescere nequeunt, pari de causa parique modo taxandi
*ent esu Christi Apostoli et Martyres qui atrocissima quaeque supplicia
ctiri^t^ ^sarn su^rc iniluerunt, quam proprium prodere officium san-
railI!,^ tl'le suae rcligionis iura violare, impiis obsequendo persequuto-
imoeriM-1PUinrnd‘lCi8- S;lac' Venerabiles Fratres, si praeter leges civilis
Jcereo a .ie ,u. ac extarent, et lue quidem sublimioris ordinis, quas agno-
stum-ren! Ct’ Vl? . nt‘fas; si propterea civiles caedem leges supremam con-
cadunt ®ons^lcll^ac normam, sicut impie iuxta et absurde quidam con-
^tyres ct^rC’ potius quam honore et laude digni forent primaevi
Ubertate sar?U1- t LincePs cos sequuti sunt dum pro Christi fide ct Ecclesiae
legibus invi-^UnCm fuderunt; imo vero ne licuisset quidem obstantibus
Ecdeshruque^ ?nnc^P^us Christianam tradere ct propagare religionem,
^up!iccm exi3teUn ^des tafnen docet, et humana ratio demonstrat,
■'^tes jfj terris^6 .rerUlTl ordincm, sitnulquc binas distinguendas esse pote-
ct **ecalaxibus n a tCl!?rri naturalem quae humanae societatis tranquillitati
Qt» quae praeest0^3^15 ProsPacaf t> alteram vero, cuius origo supra naturam
Vtf f/i civitati Dei, nimirum Ecclesiae Christi ad pacem aiuma-
a
S2
Romani Pontifices
rum et «lutem aeternam divinitus instituta. Haec autem dup^TIT'
officia sapientissime ordinata sunt, ut reddantur quae sunt r vfn’®6
sr^rr"! <?rris <*-* -»<■» «,
ccrtc div.no mandato nunquam deflexit Ecclesia, quae semper ei i**
servare debent erga supremos Principes, eorumque iura^uoad
docuit que cum Apostolo, esse Principes non timori boni ope^ s d "
lubcns fideles suhditos esse non solum propter iram quia Prino “
dium portat vindex in iram ei qui malum Jit Ja 4 P tps gL’
tiam, quia in officio suo Dei Minister m ^ ™ P”I?W.C0I*W-
observantia, * divi™ ^
patiatur ut homicida aut fur J ;0^lf beatus Petrus: mmo ustn-
autem ut Christianus 'non Jubescat mit alien°ru™ appetitor; r
ii. Quae cum lia t L ^ *?m Dcum »
animi dolore Nos affici on’nJ, * ‘i Generabiles Fratres, quarJo
=b ipso in cpis,0,a nupcr 2d Kcs i
insperatam adversus nartem . , * mmaflontm n°n mirus atrocem qu:n
praesertim vero adversus r-itti' cat^°^conjm sibi sufcdiionrr,
Cuius cnminsdLu C,"Um * ***
tes nec facientes ininnm ' ^ ^ nec vincula et tribulationes ver tn-
commemoratis *“■» se, 4 parere retusu' \
protestati fuerant denuntiant constant*at _9U® priusquam illae raberentur,
gravibus, luculentis, solidis.*!.? CarUm vitia> expostulationibus explicati
non paucis etiam ex heterrd *°!° Pedente orbe catholico <t
supremis Regni Comitiis exhiWrnr Administris cius> attlue 'P*
ennune insimulantur, quasi ;n eam rcm nunc ipsi perduellionis
omnes humanae societatis orrlm*?™ C0IJSt;ntiant et conspirent cum iis qui
Pfacclarisque argumentis * Pei"turbarc nituntur, posthabitis innuflt*
tiam in Principem, atudiumqu? J mconcussam eorum fidem et obserem-
_T° 03 *PS* rogamur, ut cathotiV^^-n1 " r^a Patriam evidenter testantur.
observantiam. quoH °S et sacros Stores adhortemur
confir mtl °PPr*mcndo et disn(rc ? V3ct ut Nostram Ipsi opcrair
confidm.U3) serenissimum Imperato^0 Veru ni Deo fred
ditos J:rUrUm SUsPicionem tam in ’ rt^US me^lIS compertis ac per*
tam fned ,bSrm°S conccPfam, neque n m att*,ie incredibilem erga sub
insec££ CetCCrPatUrT ut eorum honor
loco, '„isi' C.a;rum Imperialem hanc ‘ •"T"'’* **''*»“• illos pcrdturt
officiali JfcyjjJ* ?, 'ni! V*’» « more eene"- PrMtcrilssim,ls **f
.• insueto, vulgata
official. Heruli ni «phemcr.de una
‘ l*r:un Afiotog., cap, 30
Kom,. xnr , * ■ 1
1 1 1* , ... " 3 *cw-
1 * ctr I\, 14
^Ct‘* XX* 24.
m 3lia manu Nostra exarata, qua sc«-
Romani Pontifices
83
njssimi Imperatoris iustitiam pro Ecclesia catholica in Borussia appeF
lavimus.
12. Haec quae hucusque recensuimus, ante omnium oculos posita sunt:
quare dum coenobitae ct Deo devotae virgines communi omnium civium
libertate privantur et immani asperitate ejiciuntur, dum publicae scholae,
in quibus catholica iuventus instituitur, a salutari Ecclesiae* magisterio ac
vigilantia quotidie magis eximuntur, dum sodalitia ad pietatem fovendam
instituta ipsaque Clericorum Seminaria dissolvuntur, dum libertas interci-
pitur evangelicae praedicationis, dum elementa religiosae institutionis in
nonnullis regni partibus materna lingua tradi prohibentur, dum a suis
abstrahuntur paroeciis Curiones quos iisdem Episcopi praefecerunt, dum
Praesules ipsi redditibus privantur, coercentur n uitis, certeris ce n mina-
tione terrentur, dum catholici omnigenis vexationibus exagitantur; furine
potest, ut in animum inducamus quod Nobis subiicitur, neque religienem
lesu Christi neque veritatem in causam vocari? ' •
13. Neque hic finis iniuriarum quae catholicae Ecclesiae inferuntur.
Nam accedit etiam patrocinium a Borussico, aliisque Guberniis Germa-
nici Imperii aperte susceptum pro novis illis haereticis, qui se Veteres
catholu os dicunt per ejusmodi nominis abusionem, quae ridicula plane loret,
nisi tut errores monstrosi istius sectae adversus praecipua catholicae fidei
principia , tot sacrilegia in re divina conficienda et in sacramentorum admi-
nistratione, tot gravissima scandala, tanta demum animarum Christi san-
guine redemptarum pernicies vim lacrimarum potius ab oculis exprimerent.
14. Et sane quid moliantur ac spectent miserrimi isti ; erditienis filii
luculenter patet tum ex aliis eorum scriptis tum maxime ex impio illo et
impu entissimo quod nuper ab eo vulgatum fuit, quem ipsi medo pseudo-
cpiscnpum si 1 constituerunt. Quandoquidem insidiantur ac pervertunt
veram rnris ictionis potestatem in Romano P ontifice et Episcopis beati Petri
• Pos*° onjfm successoribus, eamque ad plebem seu, ut aiunt, ad commu-
lihtU m ^ erunt* reuciunt praefracte et oppugnant magisterium infal-
c_; •. mc omaiu Pontificis , tum totius Ecclesiae docentis; et adversus
ternum • ^ an?^um a Qhristo promissum Ecclesiae ut in ea maneret in ae-
Knhfnnr 11 1 ' K 11 ^ ! 1 i! P°mnnum Pontificem, nccnon universos
functos in S^CCr °-CS P°PU^°® unitate fidei et communionis cum co con-
Vaticanj -1 aeresmi incidisse, quum definitiones occumcnici Concilii
bilitatem PcrW*”! V, pn'ftSSI sunt- Eapropter denegant etiam indefecti-
deque visibile ‘1<‘’-i:isP'ionKintcs ipsam in toto periisse mundo, proin-
sifatem imDos‘tC,USi ‘V’.1*1 ,l t Episcopos defecisse: ex quo sibi ferunt ncccs-
qui non ner n r*11 episcopatus instaurandi in suo pseudo-t pisci po,
ChnNfi S,IUln s, aliunde ascendens, uti fur et latro, in suum ipse
J5 S damnationem convertit.
®Uffodiun(; uui^t^ ^ ^°bceS flld catholicae religionis fundamenta
co ° aS C-US nnines proprietates evertunt, qui tam loedos
ficorum penu u Vnc^1 *unf errores, seu potius depromptos e veteri haere-
St Catholieos dic:;"" Co^ectos 'in uiedium protulerunt, minime erubescunt
c’ ct Vetr>>s catholicos , dum doctrina, novitate et numero
8:
Romam' Pontifices
suo utramque a vetustatis et cathoiicitntis notam quam maxime abiudien,
Potion certe .ure adversus istos, quam otim per Augustinum contra |u
tianos, exurgit Ecclesia in omnes diffusa gentes, quam Christus Filius n'
vivi aedificavit super petram; adversus quam portae inferi non praevat
bunt; et quacum Ipse, cui data est omnis potestas in caelo et in^err
me dixit omnibus diebus usque ad consummationem saeculi. «CUmit
Ecclesia ad sponsum suum aeternum: quod nescio qui recedentes a n*
murmurant contra me? Quid est auod nor/Uti 4 ■■ entes J n*
4_„, , . . v*UiU Huoa peram me perusse contendunt!
Annuntia mihi exiguitatem dierum meorum: quaindiu ero in hoc saccnU
Aam,ntll mihi propter illos, qui dicunt: fuit et iam uon cst. propto ilt
divit e^Derik^l' scr'pturac- dediderunt omnes gentes, sed apoio-’
voe^s UQu^an gemibUS- Et nec Z
i7t,sn,m * » —
a Deo ut cri(miiatf.m A- CStl Ct fa SIS 0Pim0lllbus vestris quaerit
dixisse- BcrZTZu- t Sl,0rUm mnumkt « invenit DonOn
dicitis- De nobis diJ,- rmm"""'ril'o’iem saeculi. Hic vos
saeculi IntoroLm ' ? ' « "imus usque in consummationem
s m ssx Et T“r' ^ h°c **
redei , pZSaZlZt Z h in 0mnibus «"«a»*. Pdcant hrr-
t6. Sed homines isti ' ner l?v>m?ntVr ut «nt quod non sunt».1
gressi, ut iusto Dei iudicio hner!^'^13 Ct P*;r<Iitionis viani audacius pro-
que sibi fingere voluerunt sicut^n0™™ SeCm usm?nit, hierarchiam quo-
bca fide apostatam Io«,.ntinm ir uimust ac notorium quemdam a catho-
«legerunt 'et ***«» pseudo-episcopum M
aratione eius ad illos conWr.,,,*- in*Pu<kntiae deesset, pro conse-
antequam ab Ecclesia dcscisc dtraiectenscs Iansenianos, quos ipsi,
una curt* ceteris catholicis rn^T^* iaereticos et schismaticos ducebant
episcopum, et, quod fidem lamtn Hubertus audet se dicere
i ecreto, agnoscitur et nonUnatur a ’ tanqu‘i,!1 episcopus catholicus, edito
lusti episcopi loco habendus et h sercnissimo Germaniae Imperatore, ac
• qui vel ipsa catholicae doctrinae . ^ditis universis proponitur,
gitimum Episcopum haberi, qui fi i r.u<ilmcn_ta declarant, nullum posse
non r uetrac’ 3Uper quam “na aedificat 61 Ca^itatis communione non iun-
non adhaereat Pastori, cui omu* <£? * ** *** Christi; qui supremo
4 p n d«vmciatur confirmatori ■ °m Plendae commissae sunt;
« TdSsa-* in mund° -*• Et saK
divina diimat* m5nutn ct mirabile m . de°’ ut UT“tatem fundar** '**
k 'o, et si quid cum eo cofiumin*!80rt,II!n P°tcntiae suae ti
e Ce*eris voluit esse princip
| Aagust.. in PfaIm
1 P*d«m„ „1 101 > «narrat.
• «, =. n»n. 8. -
f ■ 7, n. — Siriam En ^ ^ I1# £) *
I, Ep. 1 Vi«r<'.J^- * f*»*» • rc7^ Opttt, contra Pa,
*»7.-.on. « MU,,. . «• Manai, lom. col 66
' J, col. toja
Romani Pontifices
8 5
nunquam, nisi per ipsum, dedit quod aliis non negavit 1 Hinc est, quod
ab hac Apostolica Sede, ubi beatus Petrus « vivit ct praesidet et praestat
quaerentibus fidei veritatem, 2 in omnes venerandae communionis iura
dimanant »; 8 et hanc eamdem sedem « ecclesiis toto orbe diffusis velut
caput suorum certum est esse membrorum, a qua se quisquis abscidit,
fit christianae religionis extorris, cum in eadem non coeperit esse com-
page ». *
17, Hinc sanctus martyr Cyprianus de schismatico disserens pseudo-
episcopo Novatiano ipsam ci negavit christiam appellationem, utpote
sejuncto et abscisso ab Ecclesia Christi. « Quisquis ille est, inquit, et qualis-
cumque est, christianus non est qui in Christi Ecclesia non est. lactet se
licet, ct philosophiam vel eloquentiam suam superbis vocibus praedicet;
qui nec fraternam caritatem, nec ecclesiasticam unitatem retinuit, etiam
quod prius fuit amisit. Cum sit a Christo una Ecclesia per totum mundum
in multa membra divisa, item episcopatus unus episcoporum multorum
concordi numerositate diffusus, ille post Dei traditionem, post connexam
et ubique conjunctam catholicae Ecclesiae unitatem, Humanam conatm
ecclesiam facere. Qui ergo nec unitatem spiritus, nec conjunctionem pacis
observat, ct se ab Ecclesiae vinculo et a sacerdotum collegio separat,
episcopi nec potestatem potest habere, nec honorem, qui episcopatus
ncc unitatem voluit tenere, nec pacem ». 5
rS. Nos igitur qui in suprema hac Petri cathedra a<l custodiam fidei
catholicae et ad servandam ac tuendam universalis Ecclesiae unitatem, licet
•
immerentes, constituti sumus, Decessorum Nostrorum sacraruinque legum
morem atque exemplum sequuti, tradita Xobis a caelo potestate, non
solum electionem memorati Joscphi II uberti Reinkens. contra sacrorum
canonum sanctionem factam, illicitam, inanem et omnino nullam, eiusque
consecrationem sacrilegam declaramus, reiicimus ac detestamur; sed ct
ipsum Iosephum Ilubertum, et qui eum eligere attentarunt, et qui sacri-
cg-u consecrat ion i operam commodarunt, et quicuniquc iisdem adhaese-
nut, -eorumque partes sequuti opem, favorem, auxilium, aut consensum
prae ucrint, auctoritate Omnipotentis Dei excommunicamus et anathema-
izaimis, atque ab Ecclesiae communione segregatos et in eorum numero
!l quorum consuetudine congressu que sic omnibus Christi-
lV ^ *ntcrdixit Apostolus, ut nec ave illis dicere diserte praeceperit,*
caramus, edicimus ct mandamus.
bilts^F X q,!ae 4cP^orando magis quam enarrando attigimus, Venera-
cafres, satis vobis perspectum est, quam tristis et periculo plena sit
°pur , iis. 2> n 2 J’
! !’e,r- Cr>‘8-. Fp. ad Eutych.
tnoe a ■ 1 * *
bamas.
* Cvniiar ' */■'* 1"*’ EniscoP°s TheasaJ, — CY. Mansi, tom. S, col 755-759.
. I Tiaris# C^ontm t> t a *
nd An tom an*
^ - Y * - "" WUh^VJJl
« qvuL inter, rpp, Ambros.^ Ep* u, num. 4. Hieroxi.t Ep* 14 ct (6 nd
1 j * episcopos 1 ncssi
• ^c,c": n-v*h“- **■
86
Romani Pontifices
in iis quas significavimus Europae regionibus Catholicorum conditi
Neque vero commodius res agitur, aut pacatiora sunt tempora in Arnerin
cuius regiones nonnullae ita Catholicis infestae sunt, ut earum Guberni!
factis negare videantur catholicam quam profitentur fidem. Ibi eium^JL
quot abhinc annis bellum asperrimum contra Ecclesiam, ciusquc institutione
dt tura huius Apostolicae Sedis coepit commoveri. Haec si prosequeremur
NobI3 non deesset oratio; cum autem propter rerum gravitatem obiter’
perstringi non possint, de illis alias fusius agemus
■ 2° Mimbin,r fortasse quispiam ex Vobis, Venerabiles Fratres, m,
. p3!crc b3llum <iuwI nostra Ecclesiae catholicae infertur Veram
SdLnhb‘ "°Ve?t 'nd0lCm’ studia- Propositum sect.an.rn, sive maso.
r,ti„ J ™ r T' 2 ‘f q"‘’V‘S nomin,: 'oniant, eaque conferat cum indole,
gbooe. .«aspUtuJme huius concertationis, qua ferme ubique terrarum
et mSnabonihu T g<? P°'Crit’ ‘‘ui" Pracsens “lanatas fraudibus
Ex his nanume r n ’’ 3r7mdena sectarum potissimum accepta referenda sit.
suas in«r -T VMg oga Satanae quae contra Ecclesiam Christi
r, ’ • T5 lnf““ Slsna’ et manum oonsnrit. Hasce iampridem ab
deni, .Sarnm P. ?“Trcs Nostri’ viSi[“ in Israel, regibus ct gentibus
JTT1n “ itemmque damnationibus suis perctde-
Pastoribus maior hlbita^fui^e^^.ffT^' SUpremis Ecc,“iae
potuissent avertere! At illa n- • b ”S’ qui pcstem tana exitiosam
quam intermisso wrL < e u smuosos an-f nictus irrepens, opere mm-
c latebris «rumperet «en ^ ' US multos dccipfens, eo tandem devenit ut
immensum adlectomm turbam, ™ .d!)minamque iactaret- Aucta in
factos ac metam praestihiMr T c^ani ‘jh coetus sc voti iam compotes
quod tamdiu inhiaverant ut atllglsse- Id assequuti aliquando,
comparata sibi virium et’ auctori rerum sumrnac praeessent,
Ecclesiam Dei durissimo mnipin. praesidia co convertunt audacter, ut
innititur, divinas conentur (L-nrn 'U 8erVltJ0» fundamenta convellant quibus,
multa? ipsam crebris concussam Sn«°!ilSiiqUeiS PraefuIge£ »n*ip# quid
vx orbe penitus deleant. Quae ci ■ ^ l', ^aPsam. eversam, si fieri possit,
adhibete operam muniendfa Ula.. lm ^ 8,0,1 Venerabiles Fratres, omnem
rtem fidelibus curae vestrae commissi sectarum insidias et contagio*
nsdem sectis, a perditione retrahendi*1 «que <lu' nf>men infauste dederint
ct oppugnate Crr°rcm, qui dolum sive loru.m.vero praesertim ostendite
adhuc asserere socialem tantum utili Z P SlVC Aientes non verentur
eiituie exercitium spectari a teneh««« *C Pf°8t®M(Um mutuaeque bene-
saePe’ ct ‘dtius animis defim^ pn ,ce conventiculis. Exponite
U >cetc, non unos ab illis percelli mis * Cl3S de rc constitutiones et
Scd on«« ^tquot in America S*** C0CtUS in EuroPa institutos.
c J8*: V="«-rabilM FrSjh' qUnC *°du* «** plagis habemur.
qu.bus multa quidem patiendi *d TT™ “ '™pora incidimur,
JT5K2 ’ 'mqu,m Cl*i*i mdites b„m 'rcndi inst« ucc.isio curemus
clari^rio,I, V ‘'|Um"r proccUa «rum spem n despondeamus, imo
ulanoru. Ecclesia sereniuris, nos VanquUIimtis fu, ume, e.
** ‘Jburinte"> clerum ct populum
Romani Pontifices
s7
. s divino auxilio confisi ct nobilissima illa excitati Chrysostomi com-
efl ntatione: « Multi fluctus instant, gravesque procellae; scd non timemus
^submergimur; nam in petra consistimus. Saeviat mare, petram dissol-
vere nequit; insurgant fluctus, Iesu navigium demergere non possunt.
Nihil Ecclesia potentius. Ecclesia est ipso caelo fortior. Caelum et terra
'transibunt, verba autem mea non transibunt. Quae verba? Tu cs Petrus et
suber hanc petram aedificabo Ecclesiam meam et portae in feri non praevalebunt
adversus eam. Si non credis verbo, rebus crede. Quot tyranni Ecclesiam
Ipprimere lentaverunt ! Quot sartagines, quot fornaces, ferarum dentes,
_Lidii 3CUti! nihil perfecerunt. Ubinam sunt hostes illi ? Silentio et obli-
vioni traditi sunt. Ubinam Ecclesia? Plusquam sol splendescit. Quae illo-
rum erant, cxtincta sunt; quae ad illam spectant, sunt immortalia. Si cum
piuci erant Christiani, non victi sunt; quando orbis totus pia religione
plenus est, quomodo illos vincere possis? Caelum et terra transibunt ,
vttba autem non transibunt ». 1 Nullo itaque commoti periculo et nihil
haesitantes perseveremus in oratione, idque assequi contendamus, ut
universi caelestem iram flagiliis hominum provocatam placare nitamur;
quo tandem in sua misericordia exurgat Omnipotens, imperet ventis et
faciat tranquillitatem.
22. Interim benedictionem Apostolicam praecipuae Nostrae benevo-
lentiae testem Vobis omnibus, Venerabiles Fratres, Cleroque ct populo
universo singulorum curae commisso peramanter impertimus.
[Acta Pii IX, vol. VI, p. 253-273.]
567,
Pius IX, ep. encycl. V7.y dum a Nobis, 7 mart. 1874. 2
1. \ix dum a Nobis catholico orbi dcnunciata fuerat per litteras datas
ue ar nwembris, anno superiori, 3 persecutio immanis contra Ecclesiam
u.in Borussia et Helvetia praesertim, excitata; quum nova moerori Nostro
arcessit sollicitudo cx allatis nunciis de aliis iniuriis impendentibus eidem
c esiae, quae Sponso Divino similis effecta, iam ct ipsa conqueri merito
potest ea prophetica voce: super dolorem vulnerum meorum addiderunt .4
Xdt’ US irL*uros c? 8ravius angimur quod a Gubernio irrogentur Austriacae
huic°Swf‘ qU3C *amPr>dem maximis Christianae reipublicae temporibus
2 F * . Pt,St.,^C:lc COfliunctissima pro catholica fide strenue decertavit,
sunt le qUl < rn ^ar.n abquot ab hinc annis quaedam in isto Imperio latae
ct ordinationes sanctissimis Ecclesiae iuribus et sollemnibus
1 Hoift i>nte rviil „
9 I)[| ^ ., ,p n' 1 ct i*
^pttcQpfe im R* Ciirdinalibiis et Venembilibui Fratribus Archicpisc
* S Au» tmei. *
. p .N- s“.
Pwltn. 68, 27.
88
Romani Pontifices
■b m
i\umtirn f uri ufim
*
pactis conventis plane adversae, quas in Nostra allocutione ad Venerabile i
Fratres S. R. E. Cardinales habita die 22 iunii anno 1S68 condemna»
et irritus declarare pro officii Nostri munere debuimus. 1 Nunc vero P-j'
blieis imperii Comitiis exponendae et approbandae proponuntur
leges, quae co manifeste spectant, ut catholica Ecclesia in perniciosissimi 1
servitutem sub arbitrio civilis auctoritatis, contra divinam Iesu Chrisi
Domini Nostri institutionem, omnino redigatur.
3* Humari enim generis Creator et Redemptor Ecclesiam fundavi:
tamquam visibile suum in terris regnum, non modo supcrnaturali diarii-
mate infallibilis magisterii ad sacram doctrinam tradendam, et sanctu-
sinu sacerdotii ad divinum cultum animarumque sanctificationem sacn-
cio et sacramentis promovendam, verum etiam propria et plena regimini*
potestate instructum ad ferendas leges, ad iudicia exercenda, ad salubri::.
coercitionem adhibendam in rebus omnibus quae ad proprium finem reni
Dei in terris pertineant.
4. Quoniam vero supematuralis haec regiminis ecclesiastici potesti-
t\ ip^.i .esu nsti institutione, diversa prorsus est atque iiidependm
tttuTrf0 ,P°Ut"!0; ,'dcirC0 'l>SUm re8n,,m Dci ■" terris regnum est som-
ni L CC -C’ ■ conl,netur et gubernatur suis legibus, suis iuribus.
non cS «rS’JU1 P*n'¥ta,t 1“«i rationem pro animabus reddi»
diti sunt mero re^ton^us’ principi pastorum Iesu Christo, a quo
— s rr t* in ,,bcundo "?
ne i„ ““"offido S *£? *** -nctissimum ius «,
d°C,rinam' diSC'P,inam “
FiUi Nostri ct vr
I quam intolerabilis subversio inrn,^ a*8 <Jlvmae constitutionis Ecclesiae,
tum, populi catholici in earum W P°stoIicae Sedis, sacrorum Antisti*
[ Comitia nunc ^^ibus apud Au stria.
6. Nam secundum easdem p Pron™lgetur.
rationibus et actionibus, tiuae ad r * CC*esia j*®1 Christi in omnibus fete
auctoritatis imperio prorsus obnoxia ^ ?eln,m fetant, supremo civilis
idque m ea Mot irarum expositione s'ublecUl existimatur atque habetur;
legum explicat, aperte vcluti nrineir ' v’m et sensum propositarum
diserte, Gubernii civilis esse ex sunr! <1C° statu*tur* Hinc etiam declaratur
modum de civilibus, ita etiam de eerlH*SU* P°tCst;Ue lcg^ ferre quemad-
| aae. Evigilare ct dominari debeat nrm S,ast,cis rc*nis, utpote quod Eccle-
| societatibus privatis mereque humani* ^4 *C quibtiscumque civiu®1
/ taque civile Gubernium sibi arrn»^!ltra ^mPerii fines existentibus-
senum 1 constitutione et iuribus Ecct Vlm 'udicium ac proiridp magi*
catholicae, tum supremum
* Cf. N. 5SO.
1 Cf. Hcbr., XIII, !7.
Eph.r IV, it _ 1 „
1 Pe<r- V, s
Romani Pontifices
89
, , regimen, quod partim per se ipsum suis legibus suaque actione
eiusdcn eCcjesjastjC08 viros sibi mancipatos exerceat. Quo fit, ut pote-
part.im -,rt nwndam Ecclesiam, ad opus ministerii atque ad acdifica-
ctjti sacrat au n .... , > ... * ,
■ > -ornoris Christi divinitus institutae arbitrium et vis subrogetur ter-
tionem r t huiusmodi sacronim usurpationes pro iurc et veritate
atholica respondet magnus Ambrosius: >• Allegatur, imperatori licere omnia,
ipsius esse universa. Respondeo: noli tc gravare ut putes te in ea, quae di-
vini sunt, imperiale aliquod ius habere. Noli te extollere, sed esto Deo
subditus. Scriptum est: quae Dei, Deo; quae Caesaris, Caesari: Ad te
imperatorem palatia pertinent, ad sacerdotem Ecclesiae 1. 1
S. Quod vero ad ipsas leges attinet, quibus memorata Motivorum expo-
sitio praefigitur, licet eae speciem aliquam moderationis praeseferre for-
tasse videantur, si cum novissimis Borussicis legibus comparentur, re tamen
vera eiusdem rationis et indolis sunt, camdcmque Catholicae Ecclesiae
in Austriaea ditione parant perniciem.
9. Nolumus singula earumdem legum capita prosequi, verum silentio
praeterire nullo modo possumus gravissimam iniuriam, quae ipsa harum
legum propositione infertur Nobis ipsis et huic Apostolicae Sedi, nec minus
vobis, Dilecti Filii Nostri et Venerabiles Fratres, ac toti populo Catholico
istius imperii. Conventio ninurum inter Nos et serenissimo m Imperatorem
anno 1855 inita 2 ac ab eodem catholico principe solemni sponsione inu-
nita totique Imperio instar publicae legis promulgata, nunc Imperii Comi-
tiis declaranda proponitur tanquam omni prorsus ex parte abrogata et
irrita, idque milia cum hac Apostolica Sede tractatione praegressa, imo et
iustissimis Nostris expostulationibus plane contemptis. Haec profecto ns
temporibus, quibus fides publica adhuc valuit, ne t en tari quidem potuis-
sent; nunc vero in hac tristissima rerum conditione et tentantur et perficiun-
tur. Contra hanc sollemnis pacti conventi violationem coram vobis, Dilecti
Filii Nostri ac Venerabiles Fratres, iterum protestamur, multo vero magis
intimo animi Nostri dolore denuntiamus ac reprobamus iniuriam illam toti
Kcclesiac illatam, dum ct huius Concordati abrogationis et ceterarum con-
nexarum legum causa et excusatio audacter refertur ad definitiones reve-
latae doctrinae ab Oecumenieo Vaticano Concilio editas, atque haec ipsa
catholica dogmata impie appellantur innovationes ct commutationes do-
ctrinae fidei et Constitutionis Ecclesiae catholicae, 3 Equidem si qui sunt
in Austriaea ditione qui nefariis eiusmodi commentis catholicam fidem abii-
riant, eam retinet ac profitetur cum gloriosis Avis suis totaque imperiali
bmo augustissimus Princeps, eam retinet ac profitetur longe maxima pars
Pepuli, cui leges feruntur talibus commentis innixae.
•o. Ita Nobis insciis ct invitis rescissa conventione solemni, quam cum
serenissimo Imperatore celebravimus, ut animarum saluti simul et civilis
rflpublie;u* commodis prospiceretur, nova quaedam forma iuris obtenditur.
I A"W., Ep «, n. 19.
a w' *aao^a di Concordati, p.
Motivorum E*poS.t p a5.
S21-K2Q*
9°
Romam Pontifices
et nova facultas civili Gubernio vindicatur, ut murte proprio de spirituali
bus et ecclesiasticis negotiis quidquid visura fuerit, constituat atque decernat'
n. Id eo valet, ut iis, quae modo rogantur legibus, inviolabilis ecclesiae
libertas in animarum curatione, in regimine fidelium, in religiosa institu-
tionc populi ct cleri ipsius, in vita ad evangelicam perfectionem exigenda
in administrationc et proprietate in ipsa bonorum importunis nexibus im-
plicetur atque praepediatur; perversio inducatur catholicae disciplinae
foveatur ab Ecclesia defectio, sectaramque coalitio et conspiratio contra
veram Christi fidem legum praesidio communiatur.
12. Magna profecto Nobis copia memorandi foret, quid et quantum
mi lorum, si leges hujusmodi perferantur, metuendum sit; at vero pruden-
tiam vestram, Dilecti Filii Nostri et Venerabiles Fratres, id neque fallere
nec praeterire potest. Scilicet officia fere omnia et beneficia ecclesiastica’
imo et exercitium pastoralium munerum ita civili potestati fient obnoxia’
ut sacn Antistites, si novis iuribus (quod absit) acquiescerent, regimen
i u ta sali i fi . . sunt reddituri, non amplius
Sidubernma Ecclcaae praescripta retinere, sed ad nutum et arbitrium
nnrrn ? ” reipubllcae Praefuennt, tractare et moderari cogerentur. Quid
ordinum inucrfbu n rn m et m rcligio30r™
e,t ... ■ ^ ' m s,me noxiJ vis et mens mimica tam aperta
fami lia mm \ e,ls corruptionem et perniciem religiosarum
het I' C°gltat3S Ct COmparatas* Temporalium denique bonorum
SteES"! ‘“I' “*• « * raanif“'a Publicatione ee direptione
nium in mne; ^ ■*“ P™batan, civile Guber-
dividere, conferre et vcaiodibus nnot,'' V S,k‘qUe “ f“3 “ duCct a
dabitur possessio et usus, non ad
« ad velamentum iniustitiae relicta
tiis disceptatur, et ds * ouae 'd*** qulbus.ln Palicis Austriaci imperii comi-
vobis plane sunt, Dilecti FiUi^s^^Ven™??"8 ™Mtur' PersPec!''
pericula, quae zremhuc ,■ 1 ct ^encrahiles Fratres, praesentia
namque et pax Ecclesiae in^i<T VCStrae concreditis impendunt. Unitas
adimatur, quam S Thomis Xrir^en vocatur’ dludque agitur ut ei libertas
Alesiae! le quanec v^ dixit: «animam esse
tate luarium Dei possidere i n, a versus c°s qui qu, urunt heredi-
^ jiwem l,Qr:n iam antea defensor
" Nihil magis diligit Deus in hn<* n .nsc mus yerb's b*8ce explicaverat:
qui ei volunt non tam prodesse quam dn °* ^Uam Ubertatem Ecclesiae suae;
adversari: liberam vult esse dL^ ™’ Pr°CUl dubio Deo probantur
P«>Pter pastoralemsofficiftidinem n°n ancil[am »• 2 Qna-
ma£ls nwgisque excitam.., ct - ‘ n Zt ,lltn <lu° flagratis pro domo
contendatis amovere. Magnos
I Us uignuru virtute ve-
Su Thom. Cantuar,. Erc -c n i t? -
■ «.«ta.. Ep. , j
Romani Pontifices
9i
est
stra certamen obeatis. Certum namque Nobis, nihil vos fore animis neque
virtute minores iis Venerabilibus Fratribus, qui alibi inter vexationes acer-
bissimas pro hac ipsa Ubertate Ecclesiae opprobriis et tribulationibus spe-
ctaculum facti non modo rapinam bonorum suorum cum gaudio susci-
piunt, sed etiam in vinculis certamen sustinent passionum. 1
y 14’ Ceterum non in viribus nostris sed in virtute Dei spes omnis posita
, Dei namque causa agitur, qui oraculo numquam defecturo nos ita prae-
monuit ct erexit: In mundo pressuram habebitis, sed confidite, ego vici
mundum. 2 Nos itaque, qui pro munere Nostro Apostolico in hoc bello
tam vario et atroci contra Ecclesiam indicto, divina gratia infirmitatem
Nostram roborante, duces constituti sumus, ea vobis renunciamus ac spon-
demus, quae S, Martyr Cantuaricnsfs verbis olim expressit huic aetati
ct periculo apprime congruentibus. « Causa quam contra nos exercent ini-
mici Ecclesiae, inter ipsos et Deum est, quia nos nihil aliud ab eb quaerimus
nisi quod Ecclesiae suae aeterno testamento pro ea in suscepta carne im-
mortalis reliquit Deus. In fide ergo et charitate Christi exurgatis Nobiscum
in auxilium Ecclesiae, et auctoritate et prudentia vobis collata occurrite
hominibus, quibus nullorum successuum copia sufficit, si Ecclesia Dei
gaudet libertate. Confidimus in vobis abundantius, praesertim in causa
Dei. De nobis autem pro certo tenete, quia satius ducimus mortem incur-
rere temporalem , quam miserae servitutis angustias perpetuare Nam huius
controversiae exitus trahetur ad consequentiam temporum futurorum, ut
litatote T* PerpCtUJS’ qU0<J absit’ aerumnis toga*, aut perenni gaudeat
15. Quum autem vobis interea admtendum sit, ut quae instant pericula
oZnuT' Prn,dCntia,, Ct .StUdi'S VCStris Praecaveatis, nihil utilius atque
oppo ornus fore mtelhgitis, quam ut collatis consiliis disquiratis ac deli-
iR ,UaMlam rall0n” «Plores suppetant, quo certius atque
v«n?r.P,TS! m ?ncm ass«lua™™- Dum Ecclesiae iura impetuntur,
solidius 8 3CCn ent.cs ex adverso murum opponatis pro domo Israel;
«tal m I’roPUgnacuIum c™ « defensio validior, quo magis concors
Qt “ ‘P"> lentius
forte ceciderint n n 'k ‘gendj ratio pro varia necessitate rerum quae
quamprimum eonv x ^ 1 -uare vos etiam atque etiam hortamur, ut
tuatis certam nm ,n Uni1 m’ ct cornrauiucatis consiliis normam consti-
setia unanimes moUU^Ue Piatam, qua pro officii vestri ratione propul-
H^idco vos,N! i ;rgn,entia’ et Ecclesiae Ubertatem fortiter tueamini.
i2tc deesse videm» 'lS n^?ntn Pllrcrat) ne officio Nostro in tanta rei gravi -
Nostras haec ,!n pCr^asum Nobis est, vos etiam citra horta-
^iecimus fore ,,t „ . F° U1SSLt ciFectllros. Alioquin nondum spem omnem
iVe^t. \os cni s’ t]1iac' portenduntur, calamitates, alio tramite Deus
Vct ad benc sperandum pietas et religio Carissimi
l r * x> 3^ seq.
«*no,(XVF ,,
1 b T|, ' ^3*
' 1 hom- Cantuar Fn „
n.
fv 33-
92
Romani Pontifices
m 9inst0 FiUi Nostri Francisci Iosephi Imnenmri. D .
novis htteris hodierna die ad ipsum datis enixe oh - ' -1**®1, <IUem ^
committere veUt, u, in ompliinta di.2e X int T'™8’ ne u"^
tur Ecclesia, et catholici cives eius imperio suhiect, ' servi,utl «ad*
adducantur. p -ubiteti in summas angusta,
Plena semper periculo est, vos minime oportet 7 mora <**»
Deus consiliis vestris et notenri nn» a P itsldcs conqtuescere. Prasii
Nominis Eius in ^CSa mcmmt° — VOS.adiuve*’ “ q«* X d™
cere feliciter valeatis. In ausniciun^ i ‘ Pertmcnt astituere et prf
cipuae benevolentiae Nostrae wimnnT ^ »St,S ^U*US Prae8ld*i et pw-
vobis universis et singulis, Dilecti FffiTlS :Apo*tolicam Benedictionem
"<>" Clero et fidelibus “ Venerabil<* Fratres, n«
[Acta Pii IX, vol. VI, p 2i)7-^} "0mnilSSls P™nanter impertimw.
ootj.
P*US ,X’ Quod nu”*iuam, 5 febr. 1875.1
nunquam eventurum i*
5liac ab hac Apostolica Sede commn’"™1 anim° reputanti
«testate anno huius saeculi viccsim P0IlsI 10 cum suprema Bon
tate et bono constituta fueram, - id in (7™° PJ? rei cath°licae ineo
perspeximus, Venerabiles Fratres in e- CItcr 1IS temporibus factum
>tat. qua fruebatur Ecclesia S " vestris, ubi trai,
-tgi us enim, quae non ita pridem iV* ^ ,PoPlnata successit tempi
quaeque pertulerunt complui e ci ‘WU# ?"*** illra ^tae fuc
netos, aliae additae «un& dwT V fidl‘,ibus officio
subvertunt, et omnino Ecclesiae constitutionem pe,
2- Ac sane his legibus fu,-, ! ( P ‘m mra Pessumdant
yc ammsrum curationi pracpST c iu<Iicil,,,s’ "« Episcopos a
libiK ’ rV' ta 1 ' *n*vi* 'mpcihmenta' ii,d rUlaU' ct exercitio.
mstsyr- w v^ssrrr consti,u,i’ ^
provin ciani m t»7 fSe<fe* inique, ut ali * nd,,m va cante, iuxta
suffecti eorum .efect,!;> u* viros etiam acathol^T18’ dtmandara facL
^Poralium prae^suM,qi!* m D>oecesib^ q'n‘ Kpiso
«nt destinata! Probe m!%S^ Pisonis. ^
«t his omnibus ltcihn. ?* v encrabiles Fratres ^Ul ecclesiastico eae
Consultu haec nn • ' lt ilsPcr* eartintdem . v ' ■ damna ct vexatio
Pc,cnmua' f-rin, insequi
; ^ . WCm "colendo ,
' '• ■« C.,„cordt7hp'T,'w“ “ ®Pt«»pa R,„ . -
' p ft-»8-665. 1 ‘«Kni Bonugicl.
Romani Pontifices
93
geamus; at reticere non possumus calamitatem Dioecesium Gnesnensis et
Posnatu ensis , ac Dioecesis Paderboncnsis; traditis enim in custodiam Vene-
rabilibus Fratribus Miecislao Gnesnenai et Posnaniensi Antistite, ac Con-
rado Episcopo Padcrbonensi , ac in eos sententia lata, qua ab Episcopali
sua Sede ct auctoritate per summam iniuriam dciccti declarantur, memo-
ratae Dioeceses subsidio egregiorum Pastorum suorum orbatae in gravium
difficultatum et aerumnarum molem misere coniectac sunt. Atque ipsi
quidem praedicti Venerabiles Fratres non deplorandi Nobis, sed suspi-
ciendi et gratulatione prosequendi videntur, quippe qui divini memores
illati: Beati eritis cum vos oderint homines, ei cum separaverint vos et expro-
braverint, et eiecerint nomen vestrum tamquam malum propter Filium hominis 1
non solum deterriti non sunt impendenti periculo et legum animadversione
quin pro ministerii sui gravitate Ecclesiae iura et mandata custodirent’
verum etiam decori sibi duxerunt et gloriae, sicut et alii istius regionis
spectatissimi Episcopi, quod damnationem immeritam et nocentium poenas
propter iustitiam subirent, egregiam exhibentes virtutem in aedificationem
tonus Ecclesiae redundantem. At quamquam ipsis laudis ornamenta potius
quam miserantis lacrymae debeantur; contemptus tamen Episcopalis di-
gnitatis, violatio libertatis et lurium Ecclesiae, vexationes, quae non modo
supramemoratas illas, sed et alias Borussiei Regni Dioeceses premunt a
M*» Ibguant, ut pro Apostolico munere, quod Nobis, quamvis imme-
ntibiis, concredidit Deus, querelas Nostras contra leges iUas, unde tot
mimi IT, SUm Ct adhUC pIUra timcnda ederamus, et libertatem Ecclesiae
dtate vinH vrCSSilAl V? qU3 Possumus ratio«« et sancta divini iuris aucto-
dimuo ndrKlAd 1SS emmvero Partes Nostri muneris implendas int en-
SiT ‘,eras apCrAa ,CStiHione omnibus, sd qu,.s
«te dh S Ere "n,VCrS° ‘h0'iCO °rbi IcS“ illaS irritas assc- utP°«
tote iZTl * J? «"«‘‘tudom prorsus adversamur. Non enim po-
«dsanctum n • U-PraefeClt Dommus sacrorum Antistitibus m iis, quae
«l et o™ r,?UTfi",; scd Bea,u'" P«™n>. cui non modo agnos,
™Sablimi,,“i?arn:a3 co.mn>c'«lJvit, * proindeque anulla quamum-
Snclu, ,7 S ,P f '■'P,scoPali "«'Cio privari possum ii, quos Spiritus
, nr"‘ ht*scopos regere Ecclesiam Dei. >
•psii, partili, n°”i?,ja^CC|'llt ,nd‘Snu'n illustri gente, idque ab acatholicis
!‘*-c lege, severi. m au obnoxiis, perspectum iri arbitramur, quod
Pontibus comm 1Unit le s uu^ “tionibus, acres animadversiones non obtem-
^tionem, nacatf Inantes,.et niilitarem minum piratam habentes ad exe-
4cit*ntiac dictamni *' ^U<i lnermL;s c'ves> merito ab iis aversos propter con-
^forea poterant in' ^U|°. ne<P,c ,Snorare, neque contemnere ipsarum legum
^ictique homin - ^ CFme condldonc saepe constituant, in qua sunt miseri
*Vertcre. QUare 7i!P,°h pic,ndt at9ue urget vis miior, quam nequeant
ges n«m liberis civibus indicta videntur ad rationabile
! ,Luc-* vi, at,
, xxr, ,6-r, c ,
Act-- XX, 7' ~S' Auguat., Defund cnP 4.
9+
Romani Pontifices
obsequium exigendum; sed quasi servis AAcoTam
vi Terroris extorqueant.
4- Haec tamen non ita volumus accipi, ouasi iu«h .. *■
cos censeamus, qui propter metum hominibus obedire pUrgat0s
Deo: multoque minus quasi impune abituri sint a Divino (lUarr>
homines, siqui sunt, qui unius civilis mrfor.Vo*- • * ^lldlCt improfcj
cialcs Ecclesias temere occTarunl e. sacTm ,^dio suffulti. X
ausi sum. Imo perditos istos' ct quotoum i„ , '",,s(t'r",m m & capes*,,
regimen simili crimine inm.ser.nl in maiorem' T" ““"P )iccl«“nin,
aacros canones incidisse, ct incidere inso in^ Tf . !^""'001'0"™
# * Ut ad eonim sacI/haiTli!^ monentes
suscipiant, atque ita ab eonim comm,*rH ’ nCque ,ll> liS sacramenti
neant, ne malum fermentum massa7 b , “"“It,,(qne P™i«iter absti-
5. Has inter calamitates -ab, Tt m , “T*""1 currumpat.
(Udo Ct constantia Vestra <n. mi Dr( , ““'"dum dolorem Nostrum foni-
dimicatione obeunda certarim atmuhri ’ V“e™bi,e* Fran». i" asper,
quorum tanta fuit animarum firmi.-,, in ,ri r <)UUS Clen,S «'
cuiusque in suo genere laus, ur omnium » | r^- ‘S- Mrvandis «M, tanta
rationem m se converterint. \ec se.„< « -'.'"nissimorum, oculos et admi-
maoia res est ad sequentium laesum L.V '“'"''"i ,nam 'Quantum pe,-
“ ',e a tolutari cum se Episcopus e,v i" pracpcs,t‘> m tantum eonlrs
muandum « r " °Pm Per fimamentum fidei fratntus pretitt
6. U tinam levamen - t*
remusi Firma interim hac N«t" pj!“ «n«u*««* Vobis afferre vale-
nae Ecclesiae constitutioni, eiU8QU/u^. la ione quoad ca cmnia, quae divi*
quae imuste vobis infertur; 2 c nec r.tm quoad vim, I
circumstantiis Vobis non deerimus””' 0pporUln!sa.l,e monitis pro reitim
Caesari. «W -m. quod renuentes vos praesta,
8; Sic utraque officia rite Ih P Ct Pot^tati.
crtl\^U ani,m0’ at^uc Uti coeperis5’ CiqUC 0rdmationi obsequentes,
non defeci fticmiiIB habetfe ct susV*- * N°n enim modica lu-
*t A/enom ipsum suscipite oui , s ir,uistis propter nomen Iesu ct
mundi /,J'ei?W mmh «5«».’ il^^Vio,il Patiendo praecessit,
m,m virts »-*•*■ -7ri, Arr
mnus e* tn is encordiam prece*
i
I
tl S. Cypr., |.;Pi 4
■Act., v, agt
Apoc., II, 3.
* s- Gre«* M., Patl
P’ * r C,
95
Romani Pontifices
mr. 1 fam illud, quod Ipse praenunciavit evenisse cernin*.. „ , . .
Ipse promisit, indubie ab Eo praestandum esse confidite 7 quod
pressuram habebitis, sed confidite, ego vici mundum. 2 * mundo> ait,
9- Huic itaque victoriae confisi pacem interca ct eratiam „ c * • „
cto suppliciter adprecamur, et praecipuae dilectionis Nostra' * P!nm ?an”
stolicam Benedictionem Vobis, universo Clero ct FiVI r'k tstfm AP°'
Vestrae commissis peramanter impertimus. C Us v,£dantiae
[Acta Pii IX, voh VII, p. 6-12],
569.
Pius IX, allocut. Curarum nostrarum , 15 mart. 1875
Curarum nostrarum partem esse armnc^i „ . .
rimis temporibus Vestrum Ordinem amnUc ’ tS pratsertim miser-
«iris, qui Nobis auxilio sint in universae pra‘s,antibus2augere
implendum munus animum LZm TolvfrsIZT P^.^one, ad hoc
limus quidem hoc exequi Veterfe «,1^ m “'«^imus. Vel-
posiulat, sed id non patitur acerbitas teijiDonim*1’ qtKm Eccl“iac digni'as
deplorandi quidem Ecclesiae t Ut “
demonstret. Non miramur «ucd nui v.o • Jbm ^cbls «se vdle
dissident, id assequi pmeaumant sed Quod^ S~*. " fl ab Ecclaaia
prema veritatis Cathedra divin-i dfcn * ac nuscra Halia, in qua su-
?* k hostes conversi peSm°EccWa C°nS!itUta’ U <1“ «hi
humanae societatis sciunni non nor J Dcc esiae ipsius, quae a ruina
impulsu permoti moliamur ac s"7nT 7 o n sua' ",m «<«"»
ingemiscimus. Ex hac molitinn rt’ quitiun dolenter et imo ex corde
“ta, hberiatem, res e' r7Z rf f UWr- J0* ® d'Pkoabiles ausus, qui
2™ ™ « .7p„m ^Z^:TZ‘mqw !ktm’ c'
pmur; profluit eliam ct | romomu r in H Prr;PuJsanda m impares esse co-
li"" «M tot animalius X' “ *“ ll,u<' l»»go gravissimum,
'“"«turis, qua eorrupLne ad ^ .C,e,aU f'mcS,ius' corruP'“ "filice,
™“ Ptopaganda contenditur Omn^"'** ™a'a- 'n fu,"ras c‘iam genera-
“Jdumdos speca„ti ab Ecclesiae riin “7"^ ."lsti,mis’ q“ae ad iuvenes
?kd"«». iuvenes a nrim , t ' 8 " “ m hoc Calholici Orbis centro
ha««t, scholas Civili qua vmutis aut yi,ii « mariter
samlr "icn'“ et cord» nulla fidei 'T'"?' c.dt'.bme. spresse ccguntur, ubi
nuar 1 p acila et sapientiam infnr ■ c 'K"’nis ratione habita, iuxta huius
cJ«ra experitur. utantur, cuius amarissimos fructus omnis
rari77'T:i;U,i° q,,i 'n *>"«» Demini vocari
"^"c in C&i- arbi^« itnpositis implicctur,
Um ’",s 'ffic.tur hoc curriculum emetiri; ideo-
S. A up c
i l t e
losnn Ytrw
‘ ' 33*
g6
Romam
ires
que perpauci iam «istum, maxime post infaustam de militari deleo, „ t
gem, qui in clerum possint adscribi. <’ltc,u »■
Quo autem luculentius pateant hostium nostrorum consilia
etiam nuper documenta prodiere, quibus animus additur prcsb«cri ™
inferioribus denos, qm Episcopis aliisque Praesulibus contunu'^ oh,
stant, usque praesidii spes et tutelae proponitur adversus senten, M'
decreta quae in eos forte latura sit episcopalis auctoritas ' “
Quid plurar Ipsa divini verbi praedicati» ft e,.rm„n,
gmo infestis actibus politicae potestatis percellitur: leges exhinclm 'T1'
dcnunciantur adversus cos, nui sive tvm, «t!> exhinc poenales
etactahuiu, ApwtoUrae Se^^nvulmis^d/derint^mior^8' ProUtij
sententia qui talia minitantur, aliquid inessc vi i ?, 7' “ COra™
institutis ac legibus. Scilicet per ejusmodi minas in amrm oooTr C‘V,',buS
br ur, e, magis ^
Plena potestas nullius ditioni aut arbitrfn "®ceS3.ana s,£ «obis suprema ac
dentia Romanis Pontificibus contulit • noxia: 3U;ilcni divina Provi-
dite ac libere exercendum. ’ spirituale ministerium in orbe expe-
I uteri m comminatio illa eo intendit „♦ . . .
ipsn comprimatur ac late manare non «' • i>Upre,ni veritatis Magistri vox
mune societatis bonum in univena po®s,t' vox fI"ae divino iure ad com-
scribi aut cohiberi non potest quin eti Cm .emittltt,r; quaeque circum-
Cogitent qui Ecclesiam tantae huic serrim^r? f'del‘"m iura viol,;nn,r'
severitatem in se ipsos provoca- ™ “biieumt, sese divini indicii
Dominos, et graviora tyrannidis ii i»a qU,C <!Un.ores vicissim experturos
<iuam iniectis vinculis rciccerunr ^ qU° )cni^n*or erat Matris auctoritas
Ncc vero satis est Fcd ' *
quas memoravimus, sed ad novwIIS”Snat0nl,U8 CarUm rcrum acerbitas,
perturbationum in ipsa Fidelium enn*** Parandas causas dissidiorum, et
- uper enim in extera regione quibusd C.0rVm conatus conversi fuere.
fftl$ <lu‘bus Vaticani Concilii decr^ ?Cnpt,S in Publicam lucem vul-
t spectantur, ut in successoribus Vo-tr" partem detorquebantur,
^ « aretur, atque ut in ea re no V Scnatlis vesJri libertas
a «rarrsftft; « ansas
Ecclesiam l«tii“c"°b 'Thc° £"'at“ saPicm,s;
EPj^^,.S^imas>udea coromTo^s et
■''•--nas, ratas habem” " protcs,«'"nc3, ipsorum vifitP tn!’u,mus- Prac'
mamus. Dissipet Divin n?qUe AP°*t,>licae auctorinf C ?radu ac religione
diebus malis liercdiutis,,0 lememia c°nsilia inimicorum pleiutudine corlfir“
esse sapientem n «atenS ’ Ct Nobia a
’ 011 Consilium contra [)om^ e* non esse prudentiam,
Um* H°C ut cx votis feli-
Romani Pontifices
97
citer contingat, sacrificemus in humilitate et fervida deprecatione sacrificia
justitiae. Deus noster iustus et pius esi ct sicut perseverantibus in pravitate
districtus est ita conversis mtsencors. Ad ipsum ergo tota mente contriti cordis
ihdatione curramus , ab ipso ereptionis nostrae solat ia postulemus , qui quoniam
t« nigrius et mitis est si nos a malis nostsis emendatos stia viderit mandata diti
gere , ct bic potem est nos ab hoste defendere , et in futuro aeterna nobis gaudia
praeparare. 1
[Acta Pii IX, vol. VII, p. 37-43].
570.
Pius IX, ep. Tuae litterae, 1 dec. 1875.2
Tuac linf* ad cJa,ae die 3 nuper elapsi mensis dum ex una parte
Nobis consolationem attulerunt ob ea quae nuntiabant de saltitari et uberi
fructu, quem ex lubiiaeo a Nobis indicto Fideles tui partim iam percenerum
pamtn p.e perap.ro student, ex altera, Ven. Frater, quo maior est existi-
nutto et dilectio qua te prosequimur, eo maiorem Nobis admirationem
iniccerunt ob ea quae disseruisti de infausta illa Civilis auctoritatis te
qua Sacri lastores sub poenali sanctione prohibentur, ne Fideles ad matri
CS22L®** COmrah';ndlJ’” admitlant’ nisi W fnl clra™ ; :
«d :zz?2rra- smn; ut n°n p™*'*** ^
* tibi judicandum Ven••Frate^• ,onge ali,er de
Itus legis ut doctrinae Pntr f* ’ m enmi ca 1,11 natara ac indoles il-
ministcrii exercitio anprf ° !Cae’ rcctae "iorum regulae ac libero pastoralis
Nos ipsi pluries pro ' hmC cn,1\ Praedecessores Nostri ac
Quod enim Ecclesiae CntholiV mVntT<: rcPr°bavimus atque damnavimus.
'Was fundamentum nih^' i ® .doctnnae rePuKntt plane patet, si animad-
««■ilcm contractum i ^ - % ^ Ca Qrfonca opmione esse positum, quae
non aliam iiiatriW-^r ,"l?r fldeIes separari posse putat, eamque
ctatlJr, cum initum' fuer t " ,c,tSIOSI ratloncm habere, nisi ut poena plc-
Jx<iuibus unice iuxta eam dem °|n. '^P etI® ?ntc Civ,libus praescriptionibus
contra in ijs c:v:‘»jt . tota VIS contractus matrimonii pendet,
altud agnoscit, neque &mns llCt,bus seoJ^um a Sacramento spectatis non
o^am, c|Ua tUrpis conrnhin Potest hcclesia, quam legalem quamdam
sanae diam morum ru' ,nvoIv,tur- l,i,K' porro est quod praedicta
Untur- Contingere* enim T repUgnat’ ob ca peric",a ^ ex ipsa indu-
fCractIS eivililills actibus ^ Ut ut*T(lue veI alteruter ex sponsis
^ B» vivant vel vivJ lg‘osum matr*mpnii ritum obire negligant,
' 'cre misero concubinatu cogantur; tum saltem ut
^ S f*
i 'y ' r^riu5 \j
tncmbilj Frjirf n * ^
Y§1 c-piscopn Gandivtasii
7
98
Romani Pontificis
sponsi antequam sacro Catholicae FcrU®;*»
jmer se familiariter agant, ac sub eodem ‘tecto in' communi M •“
>n «s regionibus ubi praedicta lex viget denlonn i babltent. «cuti
monstrat. Nec praeterea obscurum sZ"’ “P^a il
Sputarem ministerii pastoralis libertatem graviter I, I neccssanara a
admneus m quibus propter circumstantias ^poris‘7™'"™ plu"b»>
I gi» praescripta tmpleri nequeunt, nullo n t ' rPfSO,,arura «'ili
«■ani Matrimonii celebratio sive ad restituendam^ Chri'
vexans, tranquillitatem, sive ad abouod nrav f ”,mulorum "*»
removendum, sive ad familias diuturnil
e reconciliandas, sive demum ad consulenti, ,m . ■ dj!,!''d"s mfensas int»
Dei ludicium brevi est subitura Hic -j animae Christianae, quae
non aegerrime ferre, quod in ista n0n Potu™us, Ven, Frater,
Vn,,ls’ Paf«hum nempe iudicio subiectum^f ii reCCnter :,cci<iisse cogno-'
J™ m°nentis aeternae saluti per celeb™/ xT qUod cuiu$'
Prospexerat. Quid enim indignius uuarn^ ^atnmonii Christi
tholica regione sacrum Pastorem nL / ^glStrat,bys Catholicis in Ca-
officio satisfecerat, quod sacri ministerii V?C‘ eam.un,ce ob causam quod
spectabat, necessario peregerat iis in ad/ 'T' '?m Sacramenti sanctitatem
ShCt’ Ravissimo ipse crimini fuisset oh ‘«M" ci,lll)lls si tantum distu-
d,e 3 ?apsi Octobris corj l HiaC Ven- Frater, quod
n';'m hilnc Urbem veneram m i BeIg*corum Fidelium, qui in at-
frnt’ 6t Sacri Illbi,aei InduigentiasT"1 fillalis suae devotionis Notis
2 bu.s ntentionem facis j„ tuisVV ^«arentur, ea verba habuimus de
pwtiilationibus apud Gubernia u ^ ,,,OS hort^es ad agendum suis
monn praecedat. Si huiusmedi ris “ c T' C,vili lamentum Matri-
plicibu^Hu?015 qU' ‘Jli scsc adiunxerunt' nun!;Cph0 ^ Hemptinne aIii^ue
. ■ , ttens' clUas, ut refers Serf.n- ’ . U,K omn"iio postulatur in sup-
nem v,dcm quonam pacto ***' «ferunt, Nos ceiie
ad einiUPr° ^Uas* ‘Ps‘ ad immutant * ob bane Causam possit
exp VVCrtendan? animum adS n " Constitutionem Regni, imo
civibus |lfni|^IS v*detur, quod ipsa reuW accUsat‘° ^ utilis ac ponderis
hceat fidei i ht, . • atque abusi sunt in i ■ Quod si toties isthic
I Vides itaque, Ven *?"? EccIesiae ^tiJitaterV' a^h ntUni f‘:ccl?siae’ Cl,r no1!
rclis, qui,- br:iter, Nos nun . . °num ius illud experiri?
I Comitem d*e H C°ntra Praeditos tuos dio,. ** 11 a83ent,n posse in iis que-
tatem in rnLerrTn^>t*ririe Pro ^ru n 1 1 1 r ac Pessimum adversus
ut Fideles in usV^V* ^os commendas !/, Caitcrotluin pietatem et cari-
mtendunt suorum llUac in publicum Nos illud optemus,
dubitantes hos d0ctrmn°POram ConsiI>o ct ductu CathoIlcae bonum facere
•\postolica Sede tr utn ‘rum et *aUitarium nra r*®®ntur, nunquam plane
■ 'M - tra-dLint^bdelissimos P^Ptionum, quae ab hac
... j^jpretes t*i vindices fore.
Haec sunt r
mus ~ en’ Frater
mi*$, ac a
- vcn. rrater, qUae tibj v - r-_„
chiepiscopo M^imi/nV £ m' b^psTm* rescrih/nda'censm-
n" lnn°tvscant, QuodP8lDlIeCto.Fiiio Nostro Ar-
Pcrest sinceram Nostram
Romani Pontifica
99
dilectionem tibi declarantes, in eius pignus et in au<in.V;„ , .
gratiarum Apostolicam Benedictionem tibi, cuncloquc o.i prat“de‘”'''!l"
peramanter m Domino impertimus. F cs Srt-?<
[Acta Pii IX, vol. VII, p. 1 44- 14SJ.
571.
Pius IX, ep. Izxortne, 29 apr, 1876.*
hxortae in ista ditione superioribus annis perturbationes ex nartr
S1'
dtnsie, Belcmensi ile Pura in gravem ' adduxere
animo, ut scitis, molestae admodum et acerbae extitenmr v N
respicere quod exitiosa illius sectae pest^Td' To™' PT~
nem praedictarum Sodalitatum manasset atane ir. . Pl. d corruPt10-
linter™ fidei e, pietatis spiritum fovendun? ordinate f
nata funesta zizaniorum messe in miseram r.- SLnt* Supcrsemi-
Hinc Nos Apostolico N„s,r„ rmmere tdmoob ,
bnte, qua istam D„mi„ici greg“ ^ * ‘T* ^
dum esse incunctanter existinvivimii iP . . ur’ buic mido occurren-
Tc, Ven Frater Olindensis, nostras vi4"comra hanc d™f ”T ’
vmionem m Cliristianas Sodalitates invectam evmt; dePIorandan' P«-
« dementiae ratione urva decentos ... n ' , us’ ea ai"oi lenitatis
adbibita, u, ad co„,.rm,m temnni re • T® 'IaS80n,“e Sectae asseclas
inciderant suspenderemus i„ . |.!'cr'ationem censurarum in quas ipsi
*l detestandos errores suos ct ad rfT S*?* N.0Stra hcm'g"itatc uterentur
-Mandavimus insuper Tibi Ven' 'n'"'rilnt coetus deserendos.
*t» "i« ipsi resipuissem' pr edtera % Sfr*”* U' C° temporis SP«">
as declarares, easque novis socik 7 S.°d?1'^ “,c* suPI>nnieres ac suppres-
«inibus, iuxta suae oririn s r».;™ adsf ,p,ls ab “""i Massonica labe im-
'os m encvclir, „ ntm de integro restitueres. Praeterea cum
°rWS ?P,SC°P0S di' « novent,
we Nostro munire studeremus n i * scc,anorum artes et insidias pro mu-
t,ones “mra pravas socica ' . ’ Pala“ 'a ocaf ione Pontificias Constitu-
2f*v"n“s, atque ediximus b', ’",u'lr!oru.n’ llH>ns in memoriam fidelium
«coetus in Europa constiti, rss°nSl?""'r’'h"S "on "nos pcwlli Masso-
1 totius orbis plaL,is |,.,b,.mu S M ' vomnes quotquot in America aliis-
N°Stra Ct “"aliis errantium
nUll« Iteclesiae c, K„da| ^ f* t?Sent- !» «'■> regione non-
<A Ma330nias «-««lis late conflata subtecta
1 v
I
. ef J* S6j.' 'n EP»«-'opis Braail^M rlf!lonis.
' S66.
ICC
Romani Pontifices
fuerant, e* hoc occa.ro capta fuent m vul^s disseminandi Mu** •
socretatem .n istis plagis consistentem Apostolicarum damn^ ^
sortem esse, ac proinde eosdem sectarios tuto posse in i !! nt™
norum Sodalitatibus partem habere. Sed quantum haec a veritati ct^v"'
stn animi sententia aberrent, id aperte declarant tum ea acta < u / \
memoravimus, tum epistola ipsa quam ad Serenissimum superum
regionis scripsimus die 9 februarii an. rS7c in qua dum
nonnullas Ecclesias istarum Dioecesium afficiebat revoca l^1" qUod
in libertatem essetis mSS, , ,0hndtc"s« Vmmo carcere detcnli
cimus, u, scilicet Masso„ici'Xlae ah »
summoverentur. Quae ratio providentiae Nosrn T r° a” .‘"i5 ?erer'M'
habere potuit propositum, nisi ut Imperatoria votisTir hablm'
ac tranquillitate animorum revocati b, ^ - * hac ex P<1rtc «pletis,
praeberemus, pias mdal^J m2L?hh T"?™ Gul>™
restituendi, ac efficiendi ut dimnn * dtepu,8a ,n pristinum statum
dementia jennofilT^dWon^^^ h°min,;s Nos,ra W
tam gravi ullum dubimn .um-n- . C er,I.ierc Curarent- Ne vero in re
non omittimus hac occisione ir ^ po^lt' vd uI,u« deceptioni locus, Nos
societates sive quae i, , ista regione SJ^fcShl,** Confirmare Mass™«
a multis vel deceptis vel dedpientibm 'ia,h,lcrra™>> existunt, quaeque
gressum, mutuaeque beneficii; a,em tantum utilitatem et pro-
'Icis co„s,i,uti„„iqbus e. damnat, bTera‘'Um *"?•» <««»•». aposte-
cosque omnes qui sectis iisdem nome r esse proscriptas atque perculsas,
cem «communicationem RoToo Pn"^ ^ dedcril’t'. 'P*> «2
ter autem cupimus, Vcn. Fratres ?CI r;'3('rt atatll incidere, Ychemcn-
vestros de hae exitiosa peste Fideles' PCr. ' °S’ sive Pcr Cooperatores
ratione ab ipsa incoln™ J^t' ■*""“?*: «««1« omni, qu.a potes, k
tndme vestro zelo commem m„ T\\ ad.Il,?inin,a Nec minori cum sollici-
verbi Dei, pcr opportunas insim ' Per praedicationem
ra atur; scitis enim quae utillt i L 1°*’*' ■ ?stlaiM> Populo isthic sedulo
** ““>« wsissiuu “n!^ur^“ P— si rite impicatur,
, praeter ea de quibus hic t*t»m i lrist[anum gregem dimanent.
abusum ex parte eorum qui meiSS f ctiam cogimur potestatis
a . os perlatum est, omnia ad * « odahtatibus praesunt, qui nempi
nra'” rt^US et Pcrson is sacris ct fn revocantes indebitum
\Cu,Tim' ^ Ut ^esiastfci virict pqUaeu^iritUa,ia Slmt *ih' vindicare
tZt- *Wr P^estati pen ^ , q :,r°ch; W In sui officii muneribus
■ fli1? JafTysd g ^ nrrtini rT^^- Quat rcs n°" modo
constiti. m ^'OUSt scd ct ipsi Ordini r>i t antur- Quac rcs non modo
StST **•«“«: non enim £2?* Dorain» » *** *
Pastoribus Rcc"’r«. scd ii pro a Uln*<" positi sunt
adiutores nr., h JLu‘nt» ^rutnque nr . 1,11 ^ salute legitimis
si' ~ c,cn
num agnoscimus, qu ® COncr?it** Q^proptcr HuaC SaCn5
ordmem exigantur U m. - pr.aed,ctarum SodaHn. " maRls necessa'
1 ae in lls abnormia ct * a*Um statuta ad rectum
W Ct ,l,COngrua hac ex parte sunt
Romani Pontificis
101
cum Ecclesiae regulis et canonica disciplina rite componantur. Ad hunc
finem assequendum Nos, \ en. I-ratres, spectatis rationibus, quae inter
ipsas Sodalitates et civilem potestatem intercedunt, in eo quod attinet ad
earum in temporalibus constitutionem et ordinationem, iam Cardinali
nostro a Secretis Status opportuna mandata dedimus, ut cum Imperiali
Gubernio agat, et concordia cum ipso studia ad optatos effectus obtinendos
convertat. Confidimus civilem auctoritatem in hanc rem suas curas Nobis
cum studiose colJaturam, ac Deum enixe precamur a quo bona cuncta pro'
cedunt, ut hoc opus quod ad Religionis et societatis civilis tranquillitatem
pertinet, sua gratia prosequi et adiuvare dignetur. Horum votorum ut com
potes simus Vos etiam, Ycn. Fratres, vestras preces Nostris adiungite ac
in pignus sincerae dilectionis Nostrae accipite Apostolicam Benedictionem
quam Vobis et Clero ac Fidelibus cuiusque vestrum curae concreditis
peramanter m Domino impertimus.
[Acta Pii IX, vol. VII, p. 210-214].
572.
Pius IX, allocut. Luctuosis exagitati , 12 mart. 1877.
i. Luctuosis exagitati Nostri Pontificatus temporibus pluries vestrum
mp issimum ordinem in has aedes advocavimus, ea mente ut Imi ™,
SSSsS«5«: «2 s£ sr
hostibus, qui opportunam citi« * thohci partibus pcnulit ab Infensis
«putaverunt calamitosam con ?^S1°nem Iesu Christi Sponsam oppugnandi
ram, id qua Nos omni huma 1 tonem rerum nostrarum, et solitudinem
hodierna die* Venerabiles Fratr ** versamur. Optassemus quidem
mmanem hanc lateaue H.ff ’ meni1 Ct C0^tationi vestrae proponere
m ^onibr^mr V r,Sam perSeCUtiortem- <*** « pluribus Euro -
hanc descriptionem alh> *v T'*™ ^Vit' SC<? hahe,ntes in an™ acerbam
^mnis, quin Ecclesiae {„ 1 ^ exhibere, interim facere non pos-
[tal'? ,aborcs Cl vexationes in asperiores
■Vpostolicac Sedi imn,.n,i RCncu a’ *luotitlie maiora Nobis ct huic
=• Septimus ' P„ nd'r' consPlcln>us, aperiamus.
aP«m, omnibus diviniT acb. :ln,H.,s'.cx ‘luo ^'asores civilis Nostri
»111 da. " humanis turibus proculcatis, solcmnium pactio-
■ '-■utmius uivinis w- it.., ■ '• •. ” v*’ W,J“S» Frin-
"um fide violata et r\u man|f l{1T^s proculcatis, solcmnium p;
!llm SUam opinantes v?mUatLi’ dl^str's Nationis catholicae opportuni-
^Ulc ^nt, occuparunt h^ut‘.arm“ provincias, quae in nostra potestate
j gnatis opere Ecclesi ,m .* 'K sanct£un c,v ltatcm expugnavere, ac tantae
2^ infidae proSi Vmam ,V5l". *lQ m°* compleverunt. Stmu-
nsf'iiherniis exteris i,.1' f'IUs’ ^uas 'i-'5 funestis diebus ipsi super rebus
ns «tulere, declarantes se velle obsequium et honorem
<02
Romani Pontifices
reddere libertati Ecclesiae, et liberam ac plenam esse velle Romani P
ficis potestatem, efficere non potuerunt ut Nos vana spe illecti non •
praeciperemus animo, quae luctuosa ac misera Nos sub eorum dumin?^
manerent; quin probe conscii consiliorum impiorum, quae nron ,
hommum, quos novarum rerum studia et sceleratum foedus conJ^
aperte praenunaavimus eam sacrilegam invasionem non tantum spZ
ad civilem Nostrum Principatum opprimendum, quantum ad destrS
facibus temporali nostra dominatione oppressa, institutiones omnes ExC
e ad evertendam Sanctae Sedis auctoritatem, ad vicariam Ch Si 1
State, n quam licet immerentes gerimus in terris, omnino labefach„d^
J.' ^ °PUS Ct eversionis omnium reninTo ,?
ac odium persecutorum, quoad gravissimas tamen minas,
Iranc diem concesserunt, pene consummatum dici potesf ac Lk 1 f
convertere ad leges et decreta ab initio novn, L ,{*
ut Sf ^ lJUibl,S 3d «***■» Ecclesiam,
quitas quae completa cst^Inn ^ int%mus. Knimvero ini-
ac utilibus adiutoribus damno^™^!^ °rdini^Ui5 religiosis, Nos strenuis
ecclesiasticarum Congregationum n^° U’* <*uonun °Pcra jn expediendis
exercendis Nobis omnino necessarii el"!’ W partll)US nimisterii Nostri
stra tot domicilia delevit, quae tCmP?re hic in urbe no-
piebant, qui statis temnoHhi • ? 1,06 'Iros ex exteris nationibus exci-
cunt ad roborandum spiritum* -H ^ mct™P°l'm convenire consuevc-
atque ab ipsis radicibus crudeliter 'ahsddit SU^ niinistfio reddendas,
qmie fructus benedictionis ct racis i d * Ut' CS Ct fcraces Pintas,
Eadem autem suppressionis ini uria quae cZT* terrac J?j ferebant.
luf"' »> etiam ct inLspi,’^ “p™rios. '®>nnt,nl|„s. qtti livangel.i
subduxit tot populis ,am s.,i,„,!.P 't . rras proferrent, ea misere
detrimento ipsius civilis humamutis et ^1?* cuntatls au.xi,lillm magno cum
cutate* doctrina, virtute dirmnat ii • Uis’ <IUI a RpHgipnis nostrae san-
et non solum Religionis sed in -' UM],''modl vcro Icg per se acerbissimae
adversae, maiorem etiam acerbitatem "1"'*?** societatis utilitati perquam
ni nis rei publicae ministrorum imib *. ' "r C. acccPcre cx novis «rdinatio-
m omo consociationes et novae*nrlr ^ rc Rosarum familiarum communi
MM 'vJ;Ver's sanctionibus prohibem^ ^r v ^ Pro ^fiPkribus utriusque sexus
ZT- Ck'ri“S' r^',r?no — '««U vident deb m
fX, 'psa ‘|ua M D« *.l'muiX ' r-l coactos
vocationis Y 8cnus P**"*, quod 1\' "*!"
iniustae i™. " :,“"8,ss'm' ^horrui. Quid ,,|m ‘I Jnf,,ul,s l'‘ 11 sP,r,,u
tiiniis invf i u fu versum patrimonii **' Subsecutae sunt aliae
U"'0lab,"b“» «miis possidebsXX qU°d E«'<*a sacris, diu-
agna ex PWC fuit ereptum, sub-
Romani Pontifices
103
stltutts eius loco ac ex parte tantum exiguis reditibus, qui ancipitibus
temporum vicibus, et voluntati ac arbitrio publicae potestatis penitus
subjiciuntur. Deplorare etiam coacti fuimus magno numero aedificia, quae
pietas fidelium gravibus admodum sumptibus toleratis erexerat, quae
Christianis Romae temporibus digna erant, quaeque pacatum hospitium
praebebant virginibus Deo devotis aut Regularium familiis, indiscriminati...
legitimis possessoribus ciectis occupata fuisse, et in profanos usus Jesti-
uata. Adempta insuper fuerunt potestati Nostrae, ct sacrorum ministro-
nim curationi, tot pia opera et instituta caritati ac bcneficicntiae exercendae
consecrata, quorum nonnulla egestati aliisque miseriis ct necessitatibus
sublevandis mira munificentia ipsi Romani Pontifices Praedecessores Nostri
et exterarum gentium pia liberalitas condiderant; ac si qua ex iis publi-
cae caritatis operibus adhuc sub Ecclesiae vigilantia manent, lex quaedam
non seritis roganda esse fertur, qua illa a Nobis subtrahantur aut funditus
aboleantur, veluti publica documenta non dubie nec obscure praenunciant.
Vidimus praeterea, idque anima Nostra supra omnem modum dolore per-
cuisa commemoramus, Ecclesiae auctoritati et moderationi subductum
publicum ac privatum doctrinarum et artium magisterium, et docendi
munus concreditum hominibus suspectae fidei, aut apertis Ecclesiae inimicis
ct qui non dubitarunt atheismi impietatem publice profiteri.
4. Occupatis hac ratione et eversis tot religiosis magnique momenti
institutionibus, id non satis visum est filiis Ecclesiae desertoribus nisi etiam
impedimenta ponerent sanctuarii Ministris ne suum spirituale ministerium
vacant libere exercere; atque huc etiam nefarie perventum est ea lege in
aula oratorum legibus ferendis novissime approbata, quae de Cieri abusibus
inscribitur, cuius vigore crimini ct noxae vertuntur Episcopis itemque
-acer otnus, ac graubus poenarum sanctionibus mulctantur ii actus, quos
int ,ns| l°so n(,,nine perturbationis conscientiae quam dicunt publicae,
J*a.Cb ,lmr rarum praedictae legis auctores complectuntur. Eius porro
admm'nn'n?ll,S C^*S *ussu> verba ac scripta omnis generis quibus Religionis
vel rL-i'S«n ecre^V ^c£cs aut rdhnn quemque publicae auctoritatis actum
officii raf raC 1Un >US’ 'L^ aut Ecclesiae legibus adv ersantem, pro sui
potnis Jrr nc*ta.ndu,n ac improbandum censeant, animadversioni et
aut diffud «n C 11 IIClun'ur* ac °Pcril illorum qui praedicta scripta ediderint
Joco in«a J,n\ vx orvline ecclesiasticae auctoritatis, aut ex
ffitlaico trihna'?ri*nt|- ^aec ^ex Pcrl;U:l ct promulgata fuerit integrum
administr110^1 1 . lc*.u^/crre* utrum ac quomodo sacerdos in sacramen-
dotncsticanur0 IS '!r d'V*n’ vcr^* praedicatione conscientiam publicam ct
ta frit comlitf11^111 perturbaverit, ac episcopalis et sacerdotalis vocis
ipw lesu Chriltin\-a t<>inPr'matur aui obstruatur, non minus quam vox
°bnoxius dicatt * i 1Car”’ llu* quamvis in se ipso nulli animadversioni
lJS noxae * rt lUin politicarum rationes, in persona tamen eorum
pffistcr in en tlcr*nl Pun*cndus esse censetur, uti publicus regni
nventu legumlatorum palam significare non dubitavit,
qui eiuS naxae Ulil P1
ailniini«.^ :1 ^mnes fuerint puniendus esse censetur, uti publicus regni
alatorum palam significare non dubitavit,
ln legibus, n,.,. iX0S Jiabito aperte profitetur nec novum aut insolitum esse
^pectuadNos hab
'Vis, ricc ■ . -r-;1'- pivmciur nec novum aut insolitum esse
,ur^ criminalis ratione scientia ac usu absonum, poenis
IC4
Romani Pont i fias
subiic» participes criminis, ubi praecipuus auctor puniri non nossb i
quo imelhgitur ad .\os etiam ex dominantium sententia huius j , h
spectare, ita ut ubi nostra verba aut acta in offensionem eius lecis ilf' , B
Episcopi aut sacerdotes qui nostros sermones et monita aut evul
exeeuti fuennt poenas laturi sint cius praetensi criminis, cuius rfZ ™
culpam Nos uti praecipuus auctor sustinere ludicabimur ’ "
5- En \ enerabiles Fratres quemadmodum non solum tot d„«m« ,
instituta roborata saeculis, invicta tempestatibus, Ecclesiae adniinKtrJ-
necessaria, hostili violentia ac demolitione apud Nos eversa sunt m»/™
etiam progressum est, ut sublime illud munus docendi vhrihnH? *’• *
**? ProsP*5*erid ' quod Ecclesia a suo divino conditore acic^Tf™”
modo impediatur, severissimis poenis indicti, ,d ohstru r'™
rum eius, qui dum docent populos servari » °S m,n,8,r0-
dum instant opportune importune aminm nK’ ^ ^hrisius mandavit,
patientia et doctrini illud nnmt ' * i r •’ ®ecranti increpant in omni
praecipitur. «* «■*-
silentio praeterimus •, uuih, nra0lltlon? oppugnatorum Ecclesiae
consilia et inc.Wma In n°nm,ilorum etia™ ex publicis administris
maiorum tribulationum dies T*** C° spcctant ul
schismatis occasionibus ubi futuri [>" acidu.cantur> vel promovende
rum qui Ecclesiis t m,fiC,tdeCti0 inciderit- vel Episcopo-
cuius rei causa Nos novissime1*1? /jplntualls auctoritatis usu impediendo,
acta canonicae institutionis coronidem*? °°aCtl fuim.u®’ tolerari P0^ ut
beantur, ad occurrendum * > Episcoporum laicae potestati exhi-
adiunctis, in quibus non amn?3n I In NoIjls cst’ funestissimis renirn
sione, sed ipsae fidelium* eonsl 'Tv dC tcrnPora^um bonorum posses-
salus, quae suprema Nobis lexU Lamm pax* animarum procuratio ct
Wrum in hoc quod erimiK V ^ ’ \n aPem,m discrimen vocabantur,
«erum agnosci volumus. mlnlm'"!1' PC,nCUla rcmovenda- Palam ac
vocatur omnino improbare ac detestari* I*™ T™ qUae re&um Pedium
divinam Ecclesiae auctoritatem . ’ ?.^Ttc declarantes per ipsam laedi
b. Post haec autem quae haet*»nS^UC 1)crtatem violari,
atl quae deploranda sermonem nnl cxP0SU*InUsi omittentes plura alia,
irins, qua ratione lieri possit m p V'17) Pr°duccrc possemus illud peti-
minatione citismodi potestati» aii-iT suhcrn:lri-- valeamus suh do-
A postulatum nc*trum exvmSd m " Nob“ "'odia o, praesidia nd
«ruit, nova i„ dios impXo 2 ""mem viam ob-
sumus oosUC|"o ,ns,dias‘lu- mi)litiir? interponit, nora»
m t: ‘inincs reperiri, quorum n* • ^os satls IT1irari non pos-
sive imi’ ,qU1-tSivc Pcr publicas cDhrn?C‘l?US Utnim Icvitas an malitia
Obmidcra* Sermonibus pluriunl'1 LS’- SIVC> Pcculiaribu> scriptis
in urile c,n r!,,erSUadcrc P°Pii» conam Ir°CCaS,0ne co n ve n t u u m habitis,
natione ut eil Summi Pontificis
supremo' U ,IS* P,lena Ubertate fruatur S° ;^tenus potestatis domi-
LL^!?jn-Ua i, primatu perfungi. ’ -\? tranq««ile et plene possit
'luam opinionem publice
suo
confirmandam nullam elabi occasionem
suiunt sive eum i - • ■ . . i
cum Episcopi et fidele
Romani Pontifices
t05
cx exteris plagis ad Nos visendos accedunt, sive cum eorum pios coetus in
conspectum nostrum admittimus, sive cum impios ausus contra Ecclesiam
Nostris ad cos sermonibus deploramus, quin de industria et callide incautis
insinuare studeant. Nos re ipsa plena potestate et libertate friii tum loquendi
tum excipiendi fideles tum Ecclesiam universam administrandi. Mirum
Nobis est quod talia impudenter iactari possint, quasi exercitium illorum
3ttuum qui recensentur plene ct oniiiiim e^sset 111 nostra potestate, ct quasi
in iis tota gubernationis Ecclesiae ratio quae ad munus Nostrum pertinet,
contineretur. Quis enim nescit non sub Nostra sed suh dominantium pote-
state esse* actus eius libertatis quam tantopere extollunt, ita ut eatenus et
taindiu eosdem actus exercere possimus, quatenus et quandiu hoc ab iis
non impediatur? Quae tamen Nostrorum actuum libertas quantum sub
eorum potestate sit, etsi alia argumenta deessent, satis innuit ac docet
novissima ea lex quam nuper deploravimus, qua liberum exercitium spiri-
tualis Nostrae potestatis, et ministerii ecclesiastici ordinis nova et intole-
rabili oppressione constringitur. Quod si nonnullos actus Nos posse exer-
cere permiserint, ea ile causa quod agnoscant quantopere eorum intersit
Nos sub torum dominatione liberos existimari, quam multa tamen gravis-
sima pernecessaria summique momenti sunt quae ad formidanda onera
ministerii Nostri pertinent, quibus reipsa ac rite perficiendis, Nos domi-
nantium iugo subiecti omni necessaria facultate et Ubertate caremus?
Wllemus quidem illos qui ea quae retulimus scribunt aut loquuntur, oculos
suos ad ea quae circa Nos accidunt coniicerent, ac alieno paullisper a par-
tibus animo diiudicarem, utrum iere dici possit Ecclesiae regendae pote-
statem Nobis divinitus commissam, cum eo statu ad quem Nos adegit
imasorum dominatus posse componi. \ el lenius eos agnoscere convicia,
i murias, contumelias, quae etiam in aula Oratorum Populi continenter con-
n umihtatem Nostram effunduntur, convicta in quibus Nos quidem
linmH9 misens qu' ea promunt, sed tamen in offensionem maximam fide-
tur an i |Unt qU°nmi commums Pater violatur, et eo tendunt ut irnminua-
(luemH0- cxl!tlimtio» auctoritas, veneratio, quam Vicariatus Christi
tos t(St ,en' MI>tl!UnHls’ sllPrema dignitas et sanctitas postulat. Vellemus
vester' tn *" SC ™ru,m et calumniarum quibus tum amplissimus ordo
cum admim' Sf1Cr* v*siac Magistratus omnibus modis impetuntur, tanto
■uiirnsti rit,, f r‘,t,0niS con,m detr> mento; testes esse irrisus ac ludibrii quo
meouasanJ0^^ catholicae Ecclesiae dehonestantur, petulan-
^norissiLmifi'Svma*uC^ 1'gienis mysteria profanantur, ac conspicere publicis
dum contra r ^ 7,1111 HLs L t pompis decoratam impietatem et atheos homines,
rum pietas lih ^10MC SUpp'ICilt’oncs et pompae vetantur, quas avita italo-
'cinus etiatr, in-'6 sempcr ceh*brare solemnibus temporibus consuevit. \'el-
di-vsimulantc c e,sst; ^*a*phemias, quae impune, auctoritate publica
^ Ecclesiae iiv ^ ,lcc cs'an} 1,1 legumlatorum conventu conficiuntur, in
eins nefarium ac V T I! ct aggrediendi criminatio est illata, libertas
ac s°cletati et m V P Pr‘nc,'phim vocatum est, doctrinae eius perversae,
cjyjjj °ri Hls adversantes appellatae sunt, vis et auctoritas eius
nsortio perniciosa incusata fuit. Neque possent fidem
totf
Hornam Ponlifu , s
confictae nostrae libertatis praecones inficiari tot multiplices env •* • • '
occasiones tn id comparatas ut incauta iuventus inflammatis cu iridi?*
corrumpatur, ac « cius animo catholica fides radicitus cvtimetu^ o^“
demum vias huius urbis, quae per Ii. Petri cathedram reSnV f'
et caput est obtrent, iudicare percommode possent utrum tempk
cultus Ius temporibus excitata, scholae corruptionis quaquax eraus d?S 10
mt domus perditionis passim constitutae, obscena et foeda specmcul
oculis populi offeruntur: talem rerum conditionem faciant quae Z LT?
at contra omnibus mediis et rationibus, Lui SS"?»
quo possit vel uni tantum ex tot malis necessaria Smalm'
animabus in exitium ruentibus ,mem ferr? n ad),lbtrc' «
Fratres, status cui subesse H ' ■ 'C ,Undem Venerabile
dominatur, tESWlBRSS!? **«*,.«»** ^ *
scilicet videndi demolitionem in P| ,mpudenter Actitant: liberta?
ecclesiasticarum iTuI °Zf, Jv dctCnor™ ordi™ et constitutionis
ad tot damna opportune repirmdaimn ai}mian,m’ qUm °Peram nostram
sc habentibus nonne Zvl ™ , . ”?*?*?* et ”^are possimus. His ita
est illud quod saepe dicitur, nempe detere Nos^ IU?!bn.Um. existimandum
consilia cum novis domimtnHKn • ■ ^*°f conc|hationis et concordiae
aliud ex parte nostra esset* nisiom ^ CU^1 baec coneih'ationis ratio non
huius Sedis iura quacTLuamT ° non modo «nun. Sanctae
supremam cathedram evecti cusmd™"? ** lnv,oIablIc depositum ad hanc
ut praecipue prodere divinum m . ,enda ac tuenda recepimus, sed etiam
commissum, tradere hereditatem ^°his pro salute animarum
cuius opera ad ipsum catholicae r(.i; -nSt* m mam,s auctoritatis huiusmodi,
diriguntur? Nunc profecto terWnim^nrH** si bfn Posset> delendum,
conspicienda praebetur vis. vbor r i A* L ar° m ^um,ne omnique ex parte
bdelium illusionem hostes nostri ti i / CS canim concessionum, quibus ad
tueri se velle ostentarunt, uuae Ct d’Pn*tatcrn Romani Pontificis
arutrio ac hostili voluntate reim I r anic,ltum sllUm positum habent in
?tate cst iuxta sua consilia et Zt' ''T m0dtratorum- quorum in pote-
interpretari, atque exeeutioni niand -i? ' i 1*° lm> b,b‘tn eas aptare, servare.
Romanus Pontifex est aut erit \maZ' HT ltJUa<?t,am ccn*> baudquaquam
Mir' * p t,"tcstatls’ donec aliis in urbe sin f C"aC bbertat,s compos, ac suat
-or Romae esse non potest nisi , ' dnminam>luis subiiciatur. Alia eius
I ST ?*>«>» captivi: „vx
diis Dani, ""tC C*erciIU,r" supremi anostr H_- slulll,as- tranquillitas consta»
c “1 £ “rb,,ri“‘l»mi„. ,,,,, , S ' T.i8teii cbtoxium fuerit stu-
« optnbus Hominum P“'«tcan„„ electionum, consiliis
- -fatitiae praeferentium.
7- M in tantis malis queis lab0ramus*ei
■■ i ” pu« [LS, \ CUCltl'
Concidere, aut ilJam in Nobis
T T
m " ih quaerendi ditionis Nostrae,
** ^ Aeterni decro^t x*
fost ocnirx ■ ta eXpCCtJUWUS. No;
quam quaerendi abenis "
rr,s tranquillum
Romam Pontijia s
to-
lium, idque ea mente ut penes Beati Petri sepulcrum pro rc catholica viriles
excubias ageremus, numquarn destitimus auxiliante Deo pro causa Fius
tuenda certare, ct quotidie certamus nullibi loco cedentes hosti niri vi depulsi
ut perpauca illa quae adhuc reliqua sunt ab irnpctu diripientium et pervertere
omnia cenantium vindicemus. Ubi autem cactcra Nos defecerunt praesidia
B quibus Ecclesiae et religionis rationes tueremur, Nos nostrae vocis ct no-
$trarum expostulationum oflicio usi sumus; cuius rei testes estis ipsi quibus
communia pericula, communis Nobiscum dolor init: saepe namque verbo
excepistis publice a Nobis prolata sive ut nox a facinora reprobaremus et
contra invalescentem hostium violentiam protestaremur, sive ut aptis monitis
fideles instrueremus nc insidiis improborum et simulatae religionis specie*
neu noxiis falsorum fratrum doctrinis deciperentur. Uti nam vocibus Nostris
undem admoveant aures animumque ad i ici an t illi, quorum ad officium
pertinet et maxime interest, auctoritatem Nostram sustentare * et causam
qua nulla iustior ct sanctior, viriliter tueri ! Nam qui fieri potest ut illorum
prudentiam fugiat, frustra solidam ac veram prosperitatem in nationi
hu$, tranquillitatem ac ordinem in populis, stabilitatem potestatis in iis
quisceptra. tenent cxpectan si Ecclesiae auctoritas quae societates omnes
recte constitutas vinculo religionis continet, impune contemnatur et vio-
letur, e i usque Caput supremum in suo ministerio obeundo plena libertate
s.t! nequeat, et potestatis alterius sit obnoxius arbitrio?
8. Illud sane feliciter accidisse laetamur, ut voces Nostrae ab universo ca-
holico Populo filiali pietate Nobis obstricto, libentissime magnoque cum
SiatS TT' tah;' Cmm- SUnt qUaC ab ipsis “«PiLs dilectionis
™ h x"10"'?' Ut ** 'Ps,s et Ecclesiae sununam gloriam confe-
stolicae ^ ^.sp<;rare mbeant laetiores dies eidem Ecclesiae ct huic Apo-
solatii quod' perceriri* ° pf^.Cto VlX Verbls aetIuare possumus jucunditatem
ld,S i,Cet aUXiHis undiq“e d«^uti, in tuentes
dies propagantur inter° US Ct gc.nerosa st,,dla quaL‘ sPonte excitata latius in
!'um5itaLg\W gCn Ct,a,n remot*ssiraas, ut Romani Pontificatus et
SUSdpiant' ^««n tueantur. Liberalia sub'
perveniunt ut urgentibus neeessita-
qui ad has Vaticanas io pr0Sp,ciamVS’ ct Sequentia tot filiorum nostrorum
capiti devotam vaIuh*.? S eX omrn Rentc confluunt ut visibili Ecclesiae
fidelium sunt nm ,,,1™' Miani testentur, euismodi pignora animorum
fucamus Vcllrmn pa?S agere ZrMnis divinae bonitati omnino
loco esset inri, amtn at> omnibus ,ntelligi, quod salutaris docu-
9®» hoc tempore ,-r, ,nam ' 11,1 ct significationem peregrinationum istarum
n,"ym bellum exnoriiM0 'T?? v,‘.ianus- quo Romanus Pontificatus teter-
Ct observantiam fliiiOin ^ LI,lctt non c0 valent tantum ut amorem
>lnm praebent indicium' 1— n bumilitatem Nostram, sed manife-
P^nrliant, quod comimur ° pC,tud,,}ls et anxietatum quae eorum corda
■'‘^ne versatur. Neam t ar?nh ,n abnormi prorsus ac incongrua con-
ur oportet, donec in nn'.!*!! anx,ctas ct sollicitudo conquiescet, imo augea-
1 'iL bccleriac res t i t ui ut ^ 1 ‘ * 11 c r n P^nae et verae libertatis Pastor uni-
ioS
Romani Pontifices
9- Interea nihil magis optamus. Venerabiles Fratres, quam ut voces \'
strae ex hoc parietum septo ad ultimos terrarum fines manent, ut totius
fidelibus pro illustribus quae continenter ipsi exhibent filialis dilectionis
obsequii argumentis, sensus gratissimi animi nostri testentur fW, .«..<■ •**
Iis grattas agere pro pia libera! itat e, qua etiam interdum difficultatis remm
suarum obliti Nobis opitulantur, agnoscentes Deo offerri quidquid ]\c|
siae tribuitur, gratulari pro magnanimitate et virtute, qua impiorum k
et irrisiones despiciunt, Nosque iis devinctos profiteri pro alacritate m -
significationes sui amoris Nobis offerre student ad celebrandam arioiver
sanam diei ilhus memoriam, quo ante quinquaginta annos Epfecooalis
consecrationis munus, licet indigni, suscepimus, Nec minus Nobis in votis
est ut omnes etiam Ecclesiarum quae late per orbem diffusae sunt Pasto
SJSSkT N“‘™ ** iis ’nc'tamentum sumant, ut signifi.
tnt fidelibus suis pencula, oppugnationes et incommoda quotidie graviora
*«™l certiores faciant, Nos quidem nunquam
nrir T'Z “T Nob“ P"™"" i verum fieri posse aliquando cum
saeviores, m voTNTOtraTs'qucmadPTPtCr Praenunciantur «“»
ner intermviitas riim n ^ COi> n?nmsi ranus* ct aegre admodum
Pastores insos evriM Cl\ atCS ^°ssit a^ern- In his tamen rerum adiunctis
tur artibus nUeia ut 8rcges suos praemoneant, ne fallacibus capian-
re™“> «*■*--» in q-
tatem eius sive xt or,nare nituntur, sive celantes acerbi-
nemini obnoxiam esse affiTm un^T eXt°IIerUus’ et Potestatem nostram
plecti possumus: scilicet Ecclesiam’ 11 7r *K paUC,S COm'
n,f,ot Vicarium nem libelt-itc ’ !" ^ r Ct IH' rsecutionem pati;
statis frui. * eclue cxP*dito plenoque usu suae pote-
10. Cum res hoc loco cin* 't
impensius, quam ut Hdem\»mnJ °Pportunius ducimus, nihil cupimus
diam in tuendis Ecclesiae it *JCroru,n Antistites qui miram concor*
luntatem suam multiplici iruli US v* ^re8*am m Apostolicam Sedem vo-
bus praesunt excitent, ut ea r°t‘ °MS constantcr probarunt, fideles qui-
regionis, sedulo agant apud 3 <t>nc. llc ^uam iura sinunt cuiusque
accuratius gravis conditio neroendTt1 SUnimam rci publicae tenent» quo
degii , atque efficacia adhibeantur r ™ ^Ua ^aPnt catholicae Ecclesiae
ac P*enarn wdepnukntiam ciu* °^stacuIis amoliendis, quae veram
tentis est mentibus lumen immini^. *Uni' Ouoniain autem Dei omnipo-
um \ os rogamus Venerabiles l-> . ■’ Ct 1 ctCTr hominum corda, non so-
maxime tempore utamini, sed et ; J!* Ut orvidis apud Eum precibus hoc
1^?™” Vehementcr hortamur, i» £ui..!Ttt!!0-llCf,ri||1fl omnni,n populorum
aira, . ’ * c ° 11 creditos in sacra templa
convenire
nitn conv
> curent, ubi prn EcckL „ *** COncrcd
«n. ruuloZ' ST""*»*: P"
sacra
i, ct nne malorum t<.,« pro inimiconim nostro
oratam ** intimo animo effundant U|™V1.Um ,atcque patentium humi
- nem populi ad se clamantis Deus /X(j,piet* ut firmiter confidimus
um. a m eis qui sperant Super mi” .eneP*ac‘riim est super timen
‘ r ro,sencordia Eius.
Romani Pontifices
i
°9
Caeterum, Venerabiles Fratres, confortemur in Domino et in poten-
urtutis Eius, atque induti armaturam Dei, loricam iustitiae et scutum
f.jcj p radiemur strenue ac fortiter adversus potestatem tenebrarum, ct
1 \ < v ...Ii Qtiiilin rii nmmo in ..-U „ i;I
icquitiain huius saeculi. lam certe studium omnia miscendi perturbandi que
*o devenit, ut torrentis instar omnia se in praeceps tracturum minitetur,
nec pauci ex iis qui novarum rerum auctores aut fautores extiterunt respec-
unt conterriti, operis ipsi sui formidantes effectus. At Deus Nobisetim
est, critque usque ad consummationem saeculi. Timendum esi iis dc qui-
bui scriptum est « Vidi eos qui operantur iniquitatem et seminant dolores
et metunt cos flante Deo periisse, et spiritu irae Eius esse consumptos ».
\t Deum timentibus ct certantibus in nomine Ipsius ac in Eius potentia
sperantibus misericordia ct praesidium reservatum est, neque dubitandum
quin cum Eius sit causa, Eius sit pugna, Ipse certantes adiuvet ad Moto-
riam.
[Acta Pii IX, vol. VII, p. 289-309].
573.
Leo XIII, ep. encycl. Inscrutabili , 21 apr. 1878.
1. Inscrutabili Dei consilio ad Apostolicue dignitatis fastigium licet
immerentes evecti, vehementi statim desiderio ac veluti necessitate urgeri
NAs sensimus, Vos litteris alloquendi, non modo ut sensus intimae dilec-
tinnis Nostrae \ obis expromeremus, sed etiam ut Vos in partem solli-
citudinis Nostrae vocatos, ad sustinendam Nobiscum liorum temporum
dimicatioiu-iu pro Ecclesia Dei et pro sallite animarum, ex munere Nobis
divinitus credito confirmaremus.
2- Ab ipsis enim Nostri Pontificatus exordiis tristis Nobis sese offert
conspectus malorum quibus hominum genus undique premitur: haec tam
ait patens subversio supremarum veritatum quibus, tamquam fundamen-
jb’ 1umanac societatis status continetur: haec ingeniorum protervia legi-
umat cuiusque potestatis impatiens: haec perpetua dissidiorum causa, unde
|'i '■■'tinae concertationes, saeva et cruenta bella existunt; contemptus legum
ditas m.°rCS re^unt institiamque tuentur; fluxarum rerum inexplebilis cupi-
mj.et *e.tcrnarum oblivio usque ad vesanum illum furorem, quo tot
Publii ^aSSIni v..ntaa nianus inferre non timent; inconsulta bonorum
q,ji c,runi administratio effusio interversio; nec non eorum impudentia
■ cum maxime fallunt, id agunt, ut patriae ut libertatis et cuiuslibet
‘rb Propugnatores esse videant*- -
humanae societatis lethifera
i n rerum conversiones et calamitosos exitus portendit,
fcrsuasum m *tUtem malorum causam in co praecipue sitam esse Nobis
Icclesiat; au | ’ .tpKld despecta ac reiecta sit sancta illa et augustissima
cu’Usque au nomine humano generi praecst et legitimae
c °rit.Uis vindex est et praesidium. Quod cum hostes publici
propugnatores esse videantur: ea denique quae serpit per artus inri-
jp.j _ ^ -l.atis lethifera quactlam pestis, quae eam quiescere non
3* Hoi
[ IO
Romani Pontifices
ordinis probe noverint, nihil aptius ad societatis fundamenta eonvell *
putaverunt, quam si Ecclesiam Dei pertinaci aggressione peterent et iT
brosis calumniis in invidiam odiumque vocantes quasi ipsu civili
nominis humanitati adversaretur, eius auctoritatem et vim novis in T
vulnenbus labefactarent, supremamque potestatem Romani Pontificis
terent, m quo aeternae ac immutabiles boni rectique rationes custodi
in terris habent et adsertorem. Hinc porro profectae sunt leges divini
catholicae Ecclesiae constitutionem convellentes, quas in plerisque regioni
bus latas esse deploramus; hinc dimanarunt episcopalis potestatis contemn
us' obrceta ecclesiastici ministerii exercitio impedimenta diZ™»
coetnum distectm, ac publicatio bonorum, quibus Ecclesiae adS
ii* * , m ^ ccturn ut a salutari Ecclesiae moderamini
publira instituta caritati et beneficentiae consecrata, subducerentur' hinc
rta effrenis illa Ubertas prava quaeque docendi et in eminus edendi ’ dem
ex adverso modis omnibus Ecclesiae ius ad juventutis Tnsthution™^
occuTarioC ooeVr ?Ur ** p°Ppri™tl!r' Neque alio spectat civilis Principatu
stiti concessit ut libere^ rou< 'j[u,a inultis abhinc saeculis Romano Anti-
me^nriSTn™ ' atrum"arun' '™*n' ' obi., Venerabile, Fratres, cum-
rerum conditio ner' se^M?' ^ trlft'tlam ' estram, quam miserrima hate
apprime ^ecfmuTore «.**
zelum nostrum exnoscunr V ' * ®r3lltaH rerum quae ministerium et
ut Ecclesiam Christi et huin^A*”1 mf.gn0 stud,° Nobis ad laborandum sit,
lacessitam, in hac praesertim * \ Posto' bcac ^edis dignitatem, tot calumniis
ac vindicemus. " In 1,1ullnt;ltc‘ temporum pro viribus defendamus
5- Clare innotescit ac limo* v ... t
rationem solidis fundamentis destinT^* “ Fra.trcs> civiljs humanitatis
immutabilibus recti iustinue 1 r’i • ' nisI aeterni® principiis veritatis et
inter se sincera dilectio ac n's‘ hominum voluntate'
suaviter moderetur IamveroC1 ’ ollc,0mmque inter eos vices ac rationes
diffuso per gentes Evaneel ii nr^>^ll,S nf^are aUdeat Ecclesiam esse, quae
0s L‘f t()cdis superstitionibus imh,>Tll()’ ll1CLIn veritatis inter efferatos popfl*
auctorem agnoscendum et Ses l Eduxit, eosque ad divinum rerum
nutate sublata, ad pristinam natur!PlCICL-?.0S.exc‘taviti qua<; servitutis caU-
cavit; quae in omnibus terrae nla,!; n° MlSS'mae dignitatem homines revo-
et artibus adductis aut suo ^ er^P^0Ilis signo explicato, scien-
queis omnis generis aerumnis consuit praesull,)> optimis caritatis institutis,
. ’ ,ubl<lue hominum genus Z *** « in tutelam recep-
vindicavit et ad vitae formam hum et publi« «coluit, a squalore
wnm studm composuit? QUod si anae dlPnitati ac spei consentaneam,
porib^ W* et EccIreSe gK mcntis hanc jpsam qua vivi-
colebatur Splwtiss,m‘s conferat, quibu T'1 IIltrns,ssimam, cum iis tem-
23E““? Cnmperiet «ctatTin t *** lui mater a gentibus
Us P cnam> recta ac rapida \ n<JSlr*1m perturbationibus et
• uarn perniciem ruere; ea vero
Romani Pontifices
! t I
tempora optimis institutis, vitae tranquillitate, opibus ct prosperitate eo
magis floruisse, quo Ecclesiae regiminis ac legum sese observanti ores po-
puli exhibuerunt. Quod si plurima ea quae memoravimus bona, ab Eccle-
siae ministerio et salutari ope profecta, vera sunt humanitatis civilis opera
ac decora, tantum abest ut Ecclesia Cdiristi ah e3 abhorreat eamve res-
puat, ut ad sese potius altricis magistrae et matris eius lautiem omnino
censeat pertinere.
6. Quin immo illud civilis humanitatis genus, quod sanctis Ecclesiae
doctrinis ct legibus ex adverso repugnet, non aliud nisi civilis cultus fig-
mentum et abs re nomen inane putandum est. Cuius rei manifesto sunt
argumento populi illi, queis evangelica lux non affulsit, quorum in vita
fucus quidam humanioris cultus conspici potuit, at solida et vera eius
bona non viguerunt. Haudquaquam sane civilis vitae perfectio ea ducenda
est, qua legitima quaeque potestas audacter contemnitur; neque ea liber-
ta» reputanda, quae effreni errorum propagatione, pravis cupiditatibus
libere explendis, impunitate flagitionun et scelerum, oppressione optimo-
rum civium cuiusque ordinis, turpiter et misere grassatur. Cum enim
erronea prava et absona haec sint, non eam vim profecto habent, ut huma-
nam familiam perficiant et prosperitate fortunent, miseros enim facit popu-
los peccatum ; 1 sed omnino necesse est, ut mentibus et cordibus corruptis,
ipsa in omnem labem pondere suo populos detrudant, rectum quemque
ordinem labefactent, atque ita reipublfcae conditionem et tranquillitatem
serius ocius ad ultimum exitium ailducant.
7- Quid autem, si Romani Pontificatus opera spectentur, iniquius esse
potest, quam inficiari quantopere Romani Antistites de universa civili so-
fietatc et (luam «gregie sint meriti? Profecto Decessores Nostri, ut popu-
orum bono prospicerent, omnis generis certamina suscipere, graves exant-
larc labores, seque asperis difficultatibus obiicere nunquam dubitarunt; et
a vis in cae o oculis neque improborum minis submisere frontem, neque
«mT T*1 P^k^hmibus se ah officio abduci degeneri assensu pas.-i
colli m/* 3CC “ Post®hca Sedes, quae dilapsae societatis veteris reliquias
stiannrnm ^°:lgmentaVlt: bacc eadem amica fuit, qua humanitas chri-
tcaintstu -s Cmpu,rui/ L'dldsh ; luit haec salutis anchora inter saevissimas
'inculum ^ . humana progenies iactata est; sacrum fuit concordiae
«ntrum pU° natl0nes dissitas moribusque diversas inter se consociavit;
tom pacis commune unde cum fidei et religionis doctrina,
^ta?Ppntifii:trU^ auspicia ac consilia petebantur. Quid
propugnanitUn\ . ‘lxl,norum laus est, quod constantissime se pro muro
bariem an.;ni, * 0'>ICt-er>nt, ne humana societas in superstitionem et bar-
m antiquam rclabcretur.
o, u tiriiirn t
repudiata! IVofV' m Sil u^an*f haec auctoritas neglecta nunquam esset vel
amisisset decus nLMUe cnilis Principatus augustum et sacrum rlltul
pirendj condjji ’ ^lK>, a religione- inditum praeferebat, quodque unum
m ona*ne dignam nobilemque efficit; neque exarsissent
Pr,
,n •. XVI.
.14.
Romani Pontifices
tot seditiones ct bella, quae calamitatibus et caedibus terras f,„,
neque regna olim florentissime, e prosperitatis culmine deieo, “ ”
aerumnarum pondere premerentur. Cuius rei exemplo etiam «L «2*
tales populi, qu, abruptis suavissimis vinculis, quibus cum «Sg
hede lungebantur, primaevae nobilitatis splendorem scientiam ? k
laudem, atque imperii sui dignitatem amiserunt. 1 Cl artlUrc
?. Praeclara autem beneficia, quae in quamlibet terrae nlaeam »K 4
stolica Sede profecta esse illustria omnium temoohim mnn b,Ap0'
rant, potissimum persensit Itala haec regio quae Ouanto u.r|lcnla 4*$*
quior loci natura extirit, tanto uberiores fructus ab^e-i " eid.era ProP®*
certe Pontificibus Italia acceptam referre debea t Pf^pit* Ronm*
tudinem, qua reliquas inter ge^s etinuit In *
que studium non semel cam ab hostium imp«ne^tUeidemn
e. opem attuli, u, catholica fides non Lpore i^ Tta orum
integra custodiretur.
'u Zptr s ^ —
Innocentii III S Pii v r n- vPr Leonis Magni, Alexandri III,
vel auspiciis nl extr m„'e vcX tTT' Pon,ificu">- <l“™ra op.tr
evasit, incorruptam Abnuit 'miti T* l ^,rbari* *»?“**«*. Italia ,«re
remque rudioris aevi scientiarum'^'" a,1|lK ,n,cr tenebras squalo-
temque servavit Testatur V„., I™'" f' sPlcn<loretn artium aluit, vigen-
- r N°Stra ha<* a*ma Urbs Pontificum Sedes,
unc ex iis fructum maximum cenit .,*■ ,
esset, sed etiam bonarum .,«• 1 0011 80 Um arx fidei munitissima
tutius orbis erga se adminrmn'm JSL'lm ct domicilium sapientiae effecta,
rerum amplitudo ad aeternam m ° ° servant'am conciliaret. Cum harum
facili negotio Intel! igitur nfm n eni.onam. *ponu mentis historiae sit tradita,
gnamque calumniam, ad h(!min° n,s*. pcr Lostilein voluntatem indi-
lum,- Apostolicam Sedem civili n ”1 et-‘eptionem, voce ac litteris obtrudi,
dimento esse, ^ pu orum cultui et Italiae lelicitati impe*
Ol 1
, -.“V" lgttur SPCS omnes Itali n- n i ■
ditati et bono saluberrima mn e ' «sque universi in ea vi communi
in arctissimo nexu sunt poVit il * ^ AP'*tolieac pollet auctoritas, et
_onti ce devinciat, nihil Nobis noti/ °mncs Christi fideles cum Romano
omanae Cathedrae suam dignitatem Ci>Se dcbere cognoscimus, quam ut
fin,rum cum Capite, filiorum cum pSartam tectamquc servemus, et mem-
firmemus. m I atre coniunctioncm magis magisque
ia. Quapropter ut in primis on
y hulua Sanctae Sedia,rf..^ q“0 P“»unu,s modo, iura, libertatem-
r"® 0to suum «ns,“X0“n“nderc »',nquam desinemus, «
J i rum JT' ■VoStri I “ °b?acula «"Ovcanlur, quae
nos Antistites 'pm!? rC|',t,lam“r, in impediunt, atque in caro
nonhXr° r“UtUti0"™ *!*
quibus oLtrinnimur acXr"1 « relt X?'-*0 aU'dom",,a;
t >lL praeterea non cni, ®losls ninsmrandi vinculis
111 ex eo quod principatus hic
Romani Pontifices
1 r3
nae
prn
ad plcnsm libertatem spiritualis potestatis tuendam, conservandam tjuc est
necessarius; sed etiam quod exploratissimum est, cum de temporali Prin-
cipatu Sedis Apostoli eae agitur, publici etiam boni ct salutis totius huma-
societatis causam agitari. Hinc praetermittere non possumus, quin
,„v officii Nostri munere, quo Sanctae Ecclesiae iura tueri tenemur, de-
clarationes et protestationes omnes, quas sa. me. Pius IX Decessor Noster
tum adversus occupationem civilis Principatus, tum adversus violationem
iurium ad Romanam Ecclesiam pertinentium pluries edidit ac itera\it,
easdem et Xos hisce Nostris litteris omnino renovemus et confirmemus!
Simul autem ad Principes et supremos populorum Moderatores voces
Nostras convertimus, cosque per nomen augustum Summi Dei etiam atque
etiam obtestamur, ne oblatam sibi tam necessario tempore opem Ecclesiae
repudient, atque uti consentientibus studiis circa hunc fontem auctoritatis
ct salutis amice coeant, Eique intimi amoris et observantiae vinculis magis
magisque iungantur. Faxit Deus, ut illi, comperta eorum quae diximus
veritate, ac secum reputantes doctrinam Christi, ut Augustinus aiebat,
magnam, si obtemperetur , salutem esse respublicae 1 et in Ecclesiae incolu-
mitate et obsequio suam etiam ac publicam incolumitatem et tranquilli-
tatem contineri, cogitationes suas et curas conferam ad levanda mala qui-
bus Ecclesia eiusque visibile Caput affligitur, atque ita tandem continet
ut populi quibus praesunt, iustitiae et pacis ingressi viam, felici aevo pro-
speritatis et gloriae fruantur.
13. Deinde autem ut totius catholici gregis cum supremo Pastore con-
, \nmnr *n d,es adseratur, Vos hoc loco peculiari cum affectu appel-
tam* \ enerabiles Fratres, et vehementer hortamur, ut pro sacerdotali
g£ paS,orah vl«!lam,a V««va fideles Vobis creditos religionis amote
, '",a lS; qU0 pr?p,uf « arctius !>»ic Cathedrae veritatis et inscitiae ad-
riant* nni °mnes eu,s doctrina» intimo mentis et voluntatis assensu susci-
j[tas '"ZT VLI-° Ctian? vu'gat*ssimas, quas Ecclesiae documentis oppo-
Nostri nt- 1 oinnino renciant. Qua in re Romani Pontifices Decessores
Concilio* ,?C‘ Pu,s IX’ PracScrtiin in oecumenico Vaticano
P& Philostthtn °C;1 -S ia >entcs yerba Pauli: « Videte ne quis vos decipiat
dum eUmenJWI * !nmicm f^laciton secundum traditionem hominum , secun-
mundt et non secundum Christum >*, 2 haud praetermisenint.
fodere. Has ,t • nllJ £ras8ames ttrrorcs reprobare et apostolica censura con-
tes. Nos ex h - L.ninal!n,u ^ l,«nncs, Decessorum Nostrorum vestigia sectan-
que Patrem Ium* *ta vcr*tatis Sede confirmamus ac iteramus, simul-
sensn cadtnim n,mi,Tl rogamus, ut fideles omnes perfecti in eodem
Vcstr> autem munerh!^ L'!UfK\ ,dc,n Xobif,cum saPintu* Remque loquantur.
ut ^aelestiuni daet i Venerabiles Fratres, sedulam impendere curam,
^ citholicae fidei F]ina^m scltH n !att" Her Dominicum agrum dif Tundatur,
c*s radices agant °CUincrita fidelium animis mature inserantur, altas in
1 ttTorum contagione incorrupta serventur. Quo
illius c ar[ tr # ^ \
Ad Colos* ^ q MarCfl|mum1 n, 15,
*f •‘I o,
l w. ///
s
Romani Pontifices
M4
validius contendunt religionis hostes imperitis hominibus ac m T'
praesertim, ea discenda proponere quae mentes obnubilent raoresaue"' ^
rumpant, co alacrius adnitendum est, ut non solum apta ac soiJ Lr'r‘
tutionis methodus, sed maxime institutio ipsa catholicae fidei m'"'
formis in litteris et disciplinis vigeat, praesertim autem hl ZZT
c\ qua recta aliarum scientiarum ratio magna ex parte dependet-
que non ad evertendam divinam revelationem spectat, sed ad ipsam’
s ernere wam gaudet, ipsamque ab tmpugnatoribtis defendere, quenudrn
dum nos exemplo scriptisque suis Magnus Augustinus et Angelicus Doctor
caetenque chnstianae sapientiae Magistri docuerunt, ’
14, Optima porro Juventutis disciplina ad verae fidei et relieioim
«*? mo:um imegrita,tm a
' " 'pSa donwft? aetate; quae nostris hisce temporibus misere «r
turbata, m suam dignitatem restitui nullo modo potest nisi ii« uJT
quibus m Ecclesia ah ipsomet divino Auctore est instituta. Qui cum matri
monn foedus, m quo suam cum Ecclesia coniunctionem significatam voluit
liar’ ffi emevexerit' n°n m0d0 n'ari,i,icm “"ion™ sanctio™
quibunt ‘ruo™^™ ,,,m ,ParCntibuS « P">U P-avi. JS,
felicitatem facilius assci-fLUi” j^**"*^ temporalem ac aeternm
menti huius magni religionem ni! m • t ,p tq d!n imPjae lcSes- bacra*
contractibus mere civilius habuenmT habentes, illud eodem ordine cum
lata Christiani cooiugii dignitate ld m,sere consecutura est, ut, vio-
Uterentur, coiuuges fidei mutuae' tr ‘ concub,natu Pro IIUP,1IS
quium nati parentibus detrectarentur "“f?18"*™’ .r,bcd,cntiam ct obA"
tur, et, quod deterrimi ,»v . * r * domesticae charitatis vincula laxarcn-
pereaepe malesano amori nern^ - ^ Public‘8<Ple moribus infensassinum,
Haec sane misera et luctuosa ^83e ac ^uncst:ie discessiones succederent,
zelum non excitare ac moveret i-TT'"1’ _ generabiles Fratres, vestrum
sedulo instanterque monendos ur 1 *,CS V,gi!antiae Vcstrae concredito»
Christiani conjugii sanctitatem resoicim!^ aUrea doctrinis adhibeant quae
S'a “n![!8u,n natorum, ue officia m J , ' “P1"'"* l<:l''ibu,, <iuibus Kal''
‘5* I um vero Ulud optatissim,
hominum mores et vitae ratio r r ^ conscquetur, quod singulorum etiam
deteriores rami ct fructus infelir^0^^' narn.velllti Cx corrupto stipite
ias depravat Jn singulorum ciiniitri Serm,nants sic mala labes, quae fami-
at. Contra veto, domestica f vitium tristi contagione rcduft-
•-ita, singula membra sensim assu" 3 ° 'u ebr!s*'anae vitae formam cottipo*
Mi> Pern*ciosisque doctrinis ikk, rUm r<" pietatemque diligere,
q»>, atque inexhaustum illjtid privat -,77’ SCCtari virtutcm. maioribus obse-
0 u manam naturam tantopere ^m.taxat utilitatis studium coercere,
-!*« H.Zte ? ~ I" 1-co, finem n
iri et prov
ehere,
pamm profecto conferet pias illis r m
quae magno rei catholicae bono m)St^nSOC,ationes moden
et v,l: (vand,a ‘luidvm ct humanis', ™“,me.h*c aetate constitutae sunt.
les fr r . , ;■ °8tns coniplcctmiur, Venerabn«rp v,r*bus haec sunt, quae spe
1C$ 1tCcnt naUo"« orbis terrarom Scd Cuni ^eus sanabi*
esiam ad salutem gentiuai
Romam Ponlijut s
JI5
condiderit, eiquft suo se auxilio ad futurum usque ad consummationem
occuli promiserit, firmiter confidimus, adlaborantibus Vobis, humanum
genus tot malis et calamitatibus admonitum, tandem in Ecclesiae obsequio,
jit huius Apostoiicac Cathedrae infallibili magisterio salutem et prosperita-
tem quaesiturum.
i- Interea, Venerabiles Fratres, antequam finem scribendi faciamus,
necesse est ut Vobis declaremus gratulationem Nostram pro mira illa con-
sensione et concordia, quae animos Vestros inter Vos et cum hac Aposto-
lica Sede in unum cuniimgit. Quam quidem perfectam coniunctionem non
modo inexpugnabile propugnaculum esse contra impetus hostium arbitra-
mur; sed etiam faustum ac felix omen quod meliora tempora Ecclesiae
spondet; ac dum eadem maximum solatium affert infirmitati Nostrae, etiam
animum opportune erigit, ut in arduo, quod suscepimus, munere omnes
labores, omnia certamina pro Ecclesia Dei alacriter sustineamus.
iS. Ab hisce porro spei et gratulationis causis, quas Vobis patefecimus
seiungere non possumus eas significationes amoris et obsequii, quas in
his Nostri Pontificatus exordiis Vos, Venerabiles Fratres, ct una cum Vo-
his exhibuere humilitati Nostrae ecclesiastici viri et fideles quamplurimi,
qui litteris missis, largitionibus coibitis, peregrinationibus etiam peractis^
nec non aliis pietatis officiis, ostenderunt devotionem et caritatem illam,
qua meritissimum Praedecessorem Nostrum prosecuti fuere adeo firmam
stabilem imegratnquc manaro, u, in personi tam imparis non ,oP™*
heredis. Pro hisce splendidissimis catholicae pietatis testimoniis humiliter
confitemur Domino quia bonus et benignus est, ac Vobis, Venerabiles
ratres, cunctisque Dilectis Filiis, a quibus ea accepimus, gratissimos
•mimi . o>tri sensus ex intimo corde publice profitemur, plenam foven-
t,U5,an? nunquarn debiturum Nobis, in his rerum angustiis et tempo-
u icu talibus, hoc N estrum ac fidelium studium et dilectionem. Nec
pl™ r clu‘n. c8rc£*a haec filialis pietatis et Christianae virtutis
mpa punmum sint valitura, ut Deus clementissimus, officiis hisce
knnNhir suum propitius rcspiciat et Ecclesiae pacem ac victoriam
datu m .V lI°r?m ‘UJtem hanc l>acem ac victoriam ocius et facilius Nobis
fideles effiiT*1 1 l,n]'-S’ Sl vnta Pr<-*cesque constanter ad eam impetrandam
nane rem r M-1*’ <>s !na^noPerc hortamur, \ enerabiles Fratres, ut in
adhibiti Imi' f !U| 11 tl,ld'a ct ^crvorem excitetis, conciliatrice apud Deum
Ioscpho Patr"1011 Caelorum Regina, ac deprecatoribus interpositis Sancto
Petro ct pini 'n** CC es,ae cae^esti, sanctisque Apostolorum Principibus
cunctos ecd <'• ^.Unru'1.1 <)nin',nn potenti patrocinio humilitatem Nostram
Applices n 3S 1CfC uerarchiae ordines ac dominicum gregem universum
* 1 ” commendamus.
^9* Ctttcru 1 ^ t* «
Sontia,- recolimus yS|t ,es' qu’bus soleninem memoriam lesu Christi resur-
fitistos sal utar «t 0 >ls’ ^ vnerabiles I ratres, et universo dominico gregi
^issimurn DeumC S'ny*° 8ai,dio plenos esse exoptamus, adprecantes beni-
'■'bohum tiUn(] 1,1 ban8lJine immaculati \gni, quo deletum est chiro-
( versus nos erat, culpae iji contraximus deleantur, et
Sriphiitn
'licium
jf ^ "■ “ — — r - ~ ~ —
Agni, quo deletum est chiro-
qUotl nro illic, e • ’ , ' r"w '*'*"*.
ferimus clementer relaxetur.
i 1 6
Romani Pontifices
20. Grui, a Damini Nostri hsu Christi rf charilm Dri
sanet, SpmtM sit cum omnibus vobis. Venerabiles Fratres-
untversts, nec non et Dilectis Filiis clero et fidelibus FeX, , 5**
rura in pignus praecipuae benevolentiae et in auspicium c e le
Apostolicam benedictionem amantissime impertimus pr
[Leonis XIII Acta, vol, I, p, 44-5S].
574.
Leo X,fI* eP* In mezzo, 26 iun. 1878.1
dei NoX^ifilTmmo ' di COnf°r,° Che fi"° * P™„
eazioni di riverenaa'- dTrfeTm ?hff? P" >' '■»•> dubbfc sip
non Ci raancarono grav! F*”? ** M
sottoposta quasi da per tutto a fera P. COndlZIoni generaJi della Chi
accadere nella stessa Citia di Ro Ptrsccu/1°ne, e per quello chevedeva
dei Vicario di Crisio. o[!f ut ? CCntr° del catto,icis™ e Sede augu
tinuo a combatterc coUotisma e cTr?*1** ^reno e giomali intesi dclc<
ragioni defla Chiesa e a menomarne ' -88*° fefedc’, ad imP»gnare lesa
sorti coit Wo di societ* biblich” nl,u qui
tropico intendimenti, di gioJrifnMi f1QVcntil C°H 'apparente fili
bisogni, macol vero scopo di fm-n 8 C° tUra c e^a mcntc e ne’ suoi materi
e delta Ghlesa di Cristo. E ncmIca dclia rclig'°
che per debito di uflicio son tenl.ti - U° C'° osse P°co» P«* opera di colo
cittadinanza, fu teste dccret-un j Pmmuovcre i veri interessi dcllaromai
Scuulf municipali. Provvedimpnr • dp deI Catecliismo cattolico da!
quest arginc all eresia e alPincre 1 ..riProvev°lci che viene a toglicrc and
un nuovo genere di straniera jJ' lrromPente- c lascia aperta la via i
e antico, quanto pju direttaincm1- ,0n.C' tanto pifi funesto e pcricola
prezioso te$oro della fede e dei U raPirc dal etiore dei Roma;
^ religione e alia t ^ d™™”>- “ Questo novcll
nale cU* r PlJngeme rammarico e Ci c t ?Str° PnP0^0 Ci riempie Panim
"mcmtl d i N°Slrt‘ ** ^o sCpiSn8edi a U W C*
Diti e apii ' 'irof° arg°mchto, Per rirh ° govcni° c,! Roma, Ia present
a. F^qui fem,‘ richiamarcenc altamcnte in faceta
2r° ™ °
dena tZ f K*?. d’istniire ,a - '
AI Stjjtior CatdinaJc M,in*,,. ,
V»'irvac») t„i y
*l,ct‘a. ViCari(( r.
'cncralc di Ftnnu.
Romani Pontifice i
1 1
diritti; vogliamo altresi che si nievi quanto questa improvvida deliberazione
<ia contraria al vero bene della stessa societ^.
Certamen te non si saprebhe immaginare qual pretesto abbia potuto
coasigliare una tale misura, se non forsc quella irragionevole c perniciosa
indifferens» in fatto di religione, nella quale ora si vorrebbe che crescessero
i populi, Fino ad ora Ia ragione e Io stesso naturale buon senso insegnd agli
uomini di mettere da parte e fuori di uso ci6 che in pratica non avesse fatto
buona prova, o per mutate condizioni fosse diventato inutile. Ma chi potra
iffcmiare, che 1’insegnamento de! Catechismo non abbia fatto fin qui buona
prova? Non fu il religioso insegnamento che rinnovcllo il mondo, che san-
tifico e ringentili in mezzo agli uomini le scambievoli relazioni' che fece
piu delicato tl senso morale, ed educo quella cosdenza cristiana, che reprime
moralmente gli eccessi, riprova le ingiustizie, ed innalza i popoli fedeli
sopratutti gli altri? Si dira forse che le condizioni sociali delPeta che corre
Io hanno reso inutile e nocivo? Ma la salute e la prosperita dei popoli non
ha situra tutela fuori della verita e della giustizia, delle quali la presente
societa sente cost vivo il bisogno, e alie quali il Catechismo cattolico conserva
pienamente intatti i loro sacri diritti. Per amore pertanto dei frutti preziosi
ebe gb si raccolsero c giustamente si sperano da quelFinsegnamento, non
che bandirlo dalle pubhhche scuole, vi si dovrebbe anzi promuovere a
tutto potere. r
F II questo esige altresi la natura del fanciullo e la condizione tutta
JT'’ T "'rcn; N°n S' pUi> a nessun patto rinnovarc sopra il fan-
S 'f", Z'° J' h;'0m0nc « ***** con un taglio irragionevole e
mdele mt ksua tntelbgenza e la volonta: men.re si prende a coltivare la
e Sttldimlu '"r!*™ u. ond:1 al consegttimento degU abiti virtuosi
: t V" 1 ^««rione trascura la voloni, concentrando
HSSK JSS dh™8'' 6 l arROmen,° ddla d aSgtunge
cre so\ ente alia possa, contro cut non si pub fare alcun riparo.
T Chkra> Che la rionobln-ro, sebbene a prezzo
^ TdC8,mi ChC V0gli0n° esduso dalla ^uoIalW
ma It «tendonn ! 4‘n 1 n°n lim,tano ’ lom sforzi alIa sola intelligenza,
chc chiamano civili ^ V°}°nth’ facendo insegnare nellc scuole un’etica
'inii sociali e cittiHi ** ed avviando Ia g*oventft alFacquisto delle
foomo alFaltiecim r*C' 1 8 ? trc c^e una morale cosl fatta non puu gtiidare
di Dia, nepnure tn f * cstlnatngli dalla divina Bont^i nella visione beatifica
'drfft e mantenertn' c 17 ** SulPanimo del fanciullo per educarlo a
i Nomo, i] quale e -i ° 7 ,.CI?e’ r,sP°ntlc ai veri e sentiti bisogni del-
i^unproCTt._ ,-‘ln!m‘l re*iRioso nel modo che e animale socievole, e
dissiinedi relici(Jn,, cl' ”za P^b ma.i svellcrgli dalTanimo le radici profon-
povanetti, non vilcr * ' 1 V /• crc!1^ ^'Intluc> Pcr educare a virtu i cuori dei
piii fecond i >* ;i a^cchismo cattolico nel quale si rinvengpno i
.. ij,insegnamcni 'Ti?, pifl Perfett0 (li u,ia santa educazione?
P^prio concctto conj 6 atcch'smo nobilita ed innalza Tuomo nel suo
1 naucendolo a rispettare in ogni tempo si medesimo
Romani Pontifices
e gli altri t grande sventura che molli di quelli. i quali
chismo ad uscire dalle scuole, abbiano posto in dimenticanzn / Cs’
denno quello che dal Catechismo appresero nelleta infantile ■/!££?
sarebbe loro assai facile Pintendere come ffnscgnaru ii f mri, J, ?raemi
usci dalle mani di Dio, frutto ddlamorc che Questi liberamem’ CfC ^
che tutto quanto si vede e ordinato nor Ini n .. ,7 o,- , L* 8 1 l> v
di prendere Ia sua
fronte nel ba.tesimo; che dclle cami delPAgnello divino ^',lS i “
v.ta spirituale; che Io Spirito Santo dimorando in lui come in vTZ,‘ *
gli mfonde vita e vrrtu afFattu divina- e Io „ ,i, f/. °su° tempto
simi a custodire Ia qualita gloriosa 'di (ialiuolo tT n ^ ' ,™p"isieffio®-
virtuoso contegno. Comprenderebbero alfrLi ch'0,D'f° V4 onorarla ">>
gran cosa da un fineinlfn :> , . ‘ c 1 L *ccit0 di aspettarsi oj>ni
di essere destinato ad un fin In C “ S!;U0,:t deI Catechismo apprende
che e fatto accol aledial de ‘Zr f* *
»g»i mantent di alati a sostenere h ”C“°- e “»f<»WO«»
che viene addestrato ad essere docile ° 'e g '.fanno ncmlc> implacabili;
genitori 1‘immagine dei Padre l c ■soggcuo. unparando a venerare nei
cl>e viene da Db e da Dio ,** “? cieli- « -d Principe 1'a.Rbriti
tratto a rispettare nei fntelli^ Iv- “ ragl.°n.e 111 « Ia maesta; chte
sua fronte, ed a riconosc ere sotf !]m* som,glianza chc brilla sopra Ia $t«$*
Redcntorc; che e salvato ner temno a£Parenze .del povero ii medesimo
dcl cattolico magistero ehf* ; ,-f r j! c ubbl e dalle incertezze per beneficio
scolpiti nella sua divina origine Infs\1!ibi!iti'i ed autenticita porta
s'illa terra, nella copia dei frmt; i i ■ * Pr°digioso del suo stabilimento
intendcrcbhero che Ia mortlp °c,SMmi1 v salutari chc arrcca. Finalmentv
certa speranza di altissimi orem?*1?* mumta del timore del gastigo, edelli
. e Sl Vt>rrcbbe sostituire >Ih r i -n<>n Corrc sortc dt quelPctica civile,
risoluzione di privare Ia presentr l^IOS:‘: avrebbero mai preso la funesto
u> bandire dalle scuole l’in»( Seneraarone di tanti e si preziosi varitagj&
. . 7- E diciamo dd CatvchismoP
ztom icligiusa solameitte a auei femPeran;ento preso di apprestare 1‘istrU*
Wpreasa domanda, e del tiitfn ?*U A» Pc* llliali i genitori ne faranno
ch «nor, della malsuguZ dilol?' N™ ai ,ri“« tofetti a capire eoa,
I a impressione, che deve fare soM’ ' ”°n ** *ano avvcduti della sito-
msegnamento religioso in dcl titillo ii vedere posto
nmo", *” stim°l«<> ad uno «„h ?°!l4,vtat <Iagli altri. II fanciulb
iSSZT '. '■ a? X'°J ":^n" '» sU^.0 di «»»<
stra f~iPtr ?" " cgaamento, veA V‘ne 'nscgnato, quale impegne
fcome n 11 0&tile, tolle randoln a cl qoalc lautoritit scolastica si
rZt',„iC * •™varne)±i,‘mai'"C'iorei E poi, se vi fossem
loro «gli «"bZfohldSr * ''.cifirgcnea, nonane !T di anim°l
r,X SLtJ£ f,tari d^?iT’wT"ibb< “ «“ ^ dl
Cciltl* della stessn • i es^erno danno non pur®
ClV| s°ciet4. E stando le cose
Romani Pontifices
1 19
in tali estremi, non sarebbe un dovere di chi presiede alia scuola rime-
diarc alValtrui malizia o trascuranza? Sperando vantaggi sen2a dubbio men
rilevanti, si penso teste di rerulere obbligatoria per legge ristruzione de-
mentare, costringendo anclie con multe i genitori ad inviare i loro figli
alia scuola: ed ora come si potrebbe aver cuore di sottrarre aj giovani cat-
tolici 1’istruzione religiosa, che imlubitatamente c Ia piii salda guarentigia
di sapiente e virtuoso indirizzo dato alia vita? Non e crudelta pretendere
che questi fanciulli crescano senza idee e sentimenti di religione, finch^*
sopravvenuta !a ervida adolcscenza si trovino in faccia a lusinghiere e
violente passioni, disarmati, sprovveduti dogni freno, colla certczza di
venire travolti nei lubrici sentieri del delitto? E una pena pe) Nostro cuore
paterno vedere le lagrimcvoli conseguenze di quella sconsigliata delibera-
tione: c la Nostra pena sutacerbisce, considerando che oggi sono piii che
mai forti e numerosi gli eccitamenti ad ogni sorta di vizi. Elia, .Sig. Car-
dinale, che per 1’alto suo ufficio di Nostro \ricario seguita da vicino Io
svolgimento della guerra che nella nostra Roma si muove a Dio cd alia
(. hicb.1, sa bene, senza che Noi ci trattenianio a parlarnc lungamente, ■ piali
c quanti siaim i pericoli di pervertimento che mcontnt la gioventii: dottrinc
perniciose c sovversive di ogni ordine costituito, audaci e violenti propo-
siti a danno e scredito d’ogni legittima autoriti; finalmente 1’immoralita
che senza ritegno procede svelatamente per mille vic a contaminare gli occhi
eJ a corrumpere i cuori. Quando questi e somiglianti assalti si danno alia
fede ed, al costume, ciascuno pu6 farsi ragione quanto opportunamente
siasi scelto il momento per cacciare dalle pubbliche scuole la religiosa edu-
caztone. bi vuole per awentura con queste disposizioni, invece di quel
popo o romano, chc per Ia sua tede si celebrava in tutto ii mondo fin dai
empi aposto icj, ed era fino ai nostri giorni ammirato per Tinterezza e la
,e igiosa coitura dc suoi costumi, formare un popolo senza religione, disso-
a .j' ' “ndur 0 cosl a condizione di barbaro e di selvaggio? Ed in mezzo
j: «> •, P°P° 0,.ic^)tf1 insigne slealta pervertito, come potrebbe il Vicario
autnrrt-i 1 1 bu‘atro di tntti i tedeli, veder riverita la suprema sua
iranuuilln T-C°n °un°rC * auKusto suo Scggio e attendere rispettato, e
I™ I . mCOn,buenM del «o Pontifical ministero? Ecco. Sig. Cnrdi-
nell';ivvenire r * •" parte Cl ai P4 fa,,a * c,'e Ci si apparecchia
?are di arr V ,l, ln Pietoso non vorra porre un limite a questo incal-
8 ilffi i'!’ , Un° p.ifl riProvevo{c delEaltro.
questa nrov ^-1- * ^.r<m 'dc,lza Pt r ' slJoi gitidizi adorabili lascia che duri
® peri» dehitj m*10'1 C ln ■^<,s1ro potere di mutare la condizione delle cose,
menti bcnsjlijii * < >trn di ture ogni sforzo per addolcirla, e perche tornino
pin° di dilieen* an!TI * Qoimli c d*uopo, che non pure i Parrochi raddop-
supplisca con iv * c ^ Iu b insegnamento del Catechismo, ma che si
^°" dubitiamo 'T ' m mezzi ai vuoto che si fece per colpa altrui.
Mcr' doveri dd C U ' C Cr° d' Eoma neppur questa volta verri meno ai
'tttuose a nr -110 s‘lterdn*‘d ministero, e si adoprera con le cure piii
b sua fede e »Vtlva,{ 't! rr,mana gioventii dai pericoli che minacclano
sna moralita, Siamo certi altresi che le cattoliche Asso-
120
Romani Pontifices
ctaziom, fiorenti in questa Citta con tanto profitto della rclinnm. .
ranno con tutti i mezzi posti nelle loro mani alJa santa imnre« ,\ncorr'‘
chequestalma Citta, perdendo il carat tere sacro ed augusto
e 1 invidiato vanto di essere la citta santa, addivcnga 1™®"*
* tcatro d *ncred».ht4. Ed Elia, Sig. Cardinale, colla sa^ r . ,T'
mezaa, onde va adorna, procuri che si accrescano gli oratorii c lc t
dove 51 raccolgano i giovanctti per essere istruiti intomo alia «m ''
I c .gionc cattolica, nella quale per insigne gray.ia dei cidn T'
chi, secondo che gia si fa con buon frutto ?» quVche 'h 1 *“■ Cer'
e cantatevoli Laiei, sotto Ia vigilans, di uno o pii, Sacerdoti
opera loro per insegnare il catechismo ai fanciullh c o^uria, PrCS"“
tori siano da, rispettivi Parrochi esortati ad iuvian-i Mor, fi I' hr ‘ S'"'"
sla ,aro n cordato anchc il dovere che i tutti ine 1 c *
scuole pci proprii figi i 1’istruzione rt-li, ; ‘ 2“ «ncombe, di estgerc ndlt
agli adulti da stabilfrsi nei luogW altresi 1 catehi«
mantener sempre vivi neu i i animi i 6 ifdn0 p,u acconci> affine di
sero sin da fanciulli vnrf i ■ sautan ammaestramenti, che appre-
vare Semp«“ Eimpcgno JTSf d ** M « *
- Whio 1'impLanzTdTopj “che T P#“*ta
Jddio, presso Noi. e nre«n Vi** acquistcranno presso
che Noi Ci studieremo di tenere SlSr*®** a,trosi loro' "tendere,
9- Non ci sfugge da ultimo ch * .ovu!a considerazione i piu operosi,
mento occorre anche il $u«;ri: ntKscire mc8^° nel Nostro intendi*
dono in proporzione ai bisoeifi Vr' ™ater,all\ 1 clua,i non rispon-
dm fedeli, posti essi stessi in^tn-m t ** ** ^0l costretti a vivere delTobolo
hidi e luttuosi, non potremo lfr l * 3ngUstie Per » tei"pi che corrono tor-
non lasccremo pera di f;ir, n ttff e^ia^e ciU:mta vorrebbe il Nostro cuore,
narc d danno che dalla neulett i !> i^Ue ^U1 t^1C sara consentito, per istor-
6 ROi |Ste.SSa civile societa. dUCiU,0ne rcliEiosa viene prima ai fanciullo,
dare avanti 1’invocazione idTvit Nostre e necessario man-
speranza di tiuscimcnto felice r; ° a!u.to’ senza dei quale e vana ogni
nak-, raccomandandole caldamente pcrtanto a Lei’ Cardi’
m **gnor Nostro fervide nre&hi i*1* 1 P°Poio romano ad innalzare
mttra '» hicc della fede cattoiicf T' Che m ***» santa CittJ mantenp
enere aflatto lc sette ereticali accnlfa.* PretendlTebbero d’oscurare o spe-
sieme a rovcwiar,* i t . aLt01ic ad onore a ^ * . -
1,. mirtll , 1 l* fenmssiina pjetn emP,eta* cospiranti tn-
t 1 ddl lnferno non prevarraium J vtr<) 3 C|UaIt' siccome i serit
ta uevozinnp t»». ut 1 tt*<annQ. — v^i
i , Prt-*varrannn \T , aitetime c sei
z-tn.l <)ne- VCrS° rimniacolata Madr ^ CUore Romani e at
a Lei rh!PP,iU- d pet!icolo> ncorrano C np dC Salvatorc; ma adesso ir
ducono lJa ^lemorU^s^1^6 6 tU«c C ^ ^
, orid solennc dei t* * sic, - Nci Piorni m
,oro «^ilielie, Pitlr” c Paolo, si p
depositarii dellJ lor' Sant,ficartjno dei proprio”*10 ^ intercedere Pre
zione. Facctamo dola “okn a pc«n^ delk"w ’ -e che Iasciart
«enza di supnHch ■ “ oro ,ncessante pro
31 celesti patroni di Roma
Romani Ponti fit < t
I 2 1
auali o coi sangue, o colle opere dei ministero apostolico, o coi santi
esempi rendettero piu ferma ne! cuore dei loro Padri la fede che si vor-
rebbe strappare dal seno dei figli; e Dio si muovera a pieta di noi, ne
lascero che sia fatta ludibrio di nomini malvagi Ia sua religione,
Intanto riceva, Sig. Cardinale, 1’Apostolica Renedizionc, che dal-
1 'intimo dei cuore irnpartiamo a Lei, al clero, ed a tutto il Nostro dilet-
tissimo popolo.
[Leonis XIII Acta, vol. I, p. 72-82].
575.
Leo XIII, ep. Da grave, 27 aug. 1878. 1
Da grave sventura fu coipilo e di vivo cordoglio ricolmo 1’animo
Nostro per la inopinata morte dei Card. Alessandro Franchi, Nostro Seere-
tario di Stato. Chiamato a cosi alto officio per la fiducia che Ci ave vano
di lui ispirato le non comuni sue doti di mente e di cuore ed i lunehi
servigi da lui prestati alia Chiesa, seppe corrispondere cosi pienameme
jlla Nostra aspettuzione nel breve tentpo che lo aveniino al fianco, chv la
mu memoria non si cancellent mai dalla Nostra mente, e presso 1 poste : i
corne tra i prcscutt, resteni caro e benedetto il suo nome.
M.t poicite pi aeque a! Signore di sottoporei a questa pro\a, Noi, ado-
Uti con animo sommesso i divini consi gli, rivolgemmo tosto tutti i Nostri
penderi alia scelta dei Successore, e fissammo gli occhi sopra di Lei, Signor
Urdmalc, di cui Ci era bon nota la molta pertzia nel maneggio desii
ari. a fermezza dei propositi, Io spirito di generoso sacrificio, onde e
animata in pro della Chiesa,
.Ct 5?^* tu tt avi a opportuno neirintraprcndere 1’esercizio della nuova
ribr^i ,-m- • C ta Presentc lettera per aprirle la Nostra mente sopra alcunt
:n 11111 punti, ai quali dovranno in particolar modo essere nvolte le
incessanti sue cure.
fua fin dai primi giorni dei Nostro Ponti ficato dallaltezza delLApo-
sarne V^10 \°.^e^imo * Nostri sguardi sulla presente societa per cono-
O! d'1i|nrr,0n ™°?X’ per *nda8arnc 1 bisogni, ed awisare ai rimedi. E
^11'Kpisenna!^ f ,jet.tcrc Lncicliche scritte a tutti i Venerabili Fratelli
naittralj con tP‘oram,no Io acadimento delle verita non pure sopran-
che, la nMynt. ° C pcr ^edc> ma naturali altresi sia speculative sia prati-
c°itc la societ’CnZa ' 1./Unestjss*nd errori, ed il gravissimo pericolo che
^gioiie potissirPlr 'M>rdni’ scinPre crescenti, ond’e sconvolta. Dicemmo
t<!ntata aoMtaef12» 1! tanta ,nv'na essere la proclamata separazione e la
quale S(i|a ^ 3. e. a Prcsente societ^ da Cristo e dalla sua Chiesa, nella
Sonante dei fatt'U 1 ,lS^ a r*storarne i gravissimi danni. Alia luce sfol-
mostrammo a Hora, che la Chiesa foridata da Cristo per
■ J| S^or Cardinale
57,1
l.orin/n \’m 1, nuovo Sc uretur io di
122
Romani Pontifices
rinno\are ii mondo, fin dalla sua prima comparsa in rnezzo di
minei;, a fargli sentire grande conforto della sua vim', sovnim^,'''
ndie cpoclie p, i, tenebrose c funeste fu il «|o faro che addiiara V"
stcura, il sola rifugio che prometteva tranquilliti, c salvczza Da ei' ' '
facile interire, che se nei tempi che flirono, Ia Chjesa valse , , „
suUa teraa benefic, cosi segnalati, Io p„i, «nata fallo anche * 2*?
che Ia Chiesa, cnmc tiene per fede ogm cattolico, animata semnrc w'
spmto di C. i quale le promise 1'immanchevole sua assistenza f„ "
stituita maestra di verita e custode di una leggc Santa cdTmil"
come tale possied. anche oggidl tutta la forza per opporsi al “ '
lettuale e morale che ammorba la socie,!,, e richiam^T a saK £ M
h nem,cl 8ca]tnssimi> Per nietterla in mala vista e nirtlicarle il „
r:;m“r:^iq^
alirJte 4lT^r,en,m0far SCmirc U Nos,ra «“ ■ **
rifiutare in fc,;,! ■ e naz,oni’ mv.tandoli caldamente a non
che loro offre la Chiesa C F an^ 1)lsoSno’ li validissimo appoggio
anche a coloro che 1 ?T “ AP«®M« carita Ci rivolgem™
Hca, desiderosi che anche Moro sudd — VmC°io dc,la reli£ione catt0*
questa divina istituzione. d,tI spcrirnentmo 1 benefici influssi di
cuore dirigemmo la Mrohn^nchCh^ ^ secoJ*darc tluesti impulsi dcl nostro
Germanica, la quale* n 1 - r^ — potentc Inipcratore delPiliustre naziont
in modo particolare *Ia iwm « ^onc^z'on' fatte ai cattulici, richiamava
nunte dalla brama di vedere riHn ^,tVdine’ QUclla parola ispirata unica-
accolta favorevolmente dall’ A ona^a pace religiosa alia Germania venns
condurre ad amichevoli tritMfT510 mPcratore e sorti il huon effetto di
di addivenire ad una semnlil ne e tlua^ n°n fu Nostro intendimento
con (litti; ma di stringere EJS1 che ^cerebbe aperta la via a nuovi
tura, L iiuportanza di questo «r8* ^ * <?st‘lco^* una pace vera, solida e dura-
di coloro che hanno in ^ ^ ^l.ustarnente apprezzata dalFalto senno
abbiamo fiducia, a darci amie M ! . . m di ‘MOmpero, li condunt, «t
!>t.nza dubhio U Chiesa ner vp<i ,ni‘ino Pcr conseguirlo Se ne allieterebk
ma non meno se ne no^‘‘ nazione ris tabi lita la
trovcrebbe, come altre volte n< fi? ' c,,e. pacificato le coscicnar.
ptu generosi. ’ 1 dd|® Chiesa Cattplica i sudditi piii
fede It
t c
l ii»rv§^rC Pf>^v&no sfuggirc alia tvt ■
^H?nCntC’ ndIc <*uali i gravissim[Xf>Stra-PatCrna ^plan» le contrade
v- p0’ PrcParan° forse un migliore avvcni menti, che m >i vanno svol*
,,U ‘a dil Sede ApostoiiL ^ intcressi ddL‘ Rd'^ne-
l^r ?7Vh< le ilIu8tri Per e Ci irride
'ltJCOnd*> e a brillare deii reSlon’ Cimino Hnalmentc a
Questi brevi cenni Ic rivelano" abbas^'00 SPIc'uiore-
‘*nza’ Cardinale, il Nostro
Romani Pontifices
in
lisegno di portat largainente 1 azionc benefica della Chiesa e det Papato
rmne^o a tutta quanta 1’odierna societi: e necessario che anch Ella metta
lutti i suoi lumi e tutta la sua operositA pcr mandare ad effetto questo
jistiino che Iddio Ci pose nel cuore.
Oltre a cib dovra rivolgerc la sua piu seria attenzione sopra un altro
punto di altissima importanza, cio6 sopra la difiicilissima condizionc creata
al Capo della Chiesa in Italia ed a Roma, dopo che fu spogliato dei tempo-
rale dominio, che la Provvidenza di tanti secoli gli aveva concesso a tute-
lare la liberta dei suo spirituale potcrc. - Non vogliamo qui fermarci a
riflettere, che la violazione delle ragioni piu sacrosante della Sede Aposto-
lii-3 c dei Romano Pontifice e fatale anche al benessere e alia tranquillita
det popoli, nei quali, al vedere i piii antichi e i piu sacri diritti impune-
mentf violati nella stessa 1 'ersona dei Vicario di Cristo, resta profonda-
mente scossa 1’idea dei dovere e della giustizia, vien meno il rispetto alie
lt«»i, e si giunge a rovesciare le stesse basi della civile convivenza.
Ncppurc intendiamo intrattenerla a considerare, che i cattolici dei diversi
Stati non potranno mai essere tranquilli, finche it loro Pontefice Somnio,
il Maestro della loro fede, il Moderatore delle loro coscienze non sia cir-
condato di liberta vera e di reale indipendenza. — Non possiamo pero
dispensarci dall’osscrvare, che mentre il Nostro spirituale potere, per la
sua divina origine e sovrumana destinazione, e pcr esercitare la sua bene-
fica influenza a favore dell umano consorzio, e necessario che goda di
pienissima liberta; per le presenti condizioni invece resta cosi impedito
che Ci di\ iene dilhctlissimo il governo della C'hiesa uniiersale Lu cosa
i notoria c confermata da fatti quotidiani. Le solenni dogltanze mosse
dal Nostro Antecessore Pio IX dt f, m. nella memoranda Allocuzione
oncistoriale dei 12 rnarzo 1^77, 1 possonoad uguale ragione ripetersi anche
- ot, colla giunta di altre non lievi, per i nuovi ostacoli frapposti all e-
sercizio dei Nostro supremo potere. Per fermo non solo dobbianio lamen-
tire, come 1 illustre Nostro Antecessore, la soppressione dei Religiosi, che
og ie a ontefice un valido aiuto nelle Congregazioni ove si trattano i
P u n cianti affari della Chiesa: non pure dobbianio dolerci che si tol-
tjre° - cu t0 ’ ministri con la legge sopra il reclutamento mili-
vtn' * c indistim.imente costringe al servizio delle armi; che
trctieT Sptfrattt' a etl Clero le istituzioni di carita e di beneficenza
pf^en» < 0n.l:i dai RnI1iani Pontefici, o dallc cnttoliche nazioni, che le
dd \,;:iU0 a Q^ihtnzu della Chiesa; non pure con immensa amarezza
Nostri fic i *C^orc dl Ra(^re v di Pastore siamo costretti a vedere sotto i
della cittol ’■ * deli eresia in questa stessa citta di Roma, Centro
nahano in lC1 c iE'onc> ove iiftjpun emente templi e scuole eterodosses’in-
sPerialmented" ninT,cro’ ed.a scorgere il pervertimento che ne consegue,
rioiijf screde * * P3rlC d* 8>ovcntu, alia quale viene propinata un'istru-
atti q*, " V.f“: COI11P se tutto cib fosse poco, si tenta di render vani
StfeS* del,a -NT<*«tra spirituale giurisdizione.
1 er. \ -
Romani Pontifices
Ic e ben noto, Si ig. Cardinale, come dono IWtns,. ~ ‘
afcne di tranquillizzare in parte le coscienze dei cattolid a7tam **' Ro,B)
«ipat, della sorte dei loro Capo, con pubbliche e
S prote3t° d* voIer lasciare in piena liberta dei Pontefice , d,C
«• >°™ «nonica !°“°1 P™™ 6« «
*»■ '°™ istituzionc non venivano ZZJLf TT ^ 8,1 1
mo, non solo iurono negato ai novelli investiti le rendite 1101?''!° *0B”
cagionando cosi un gravissimo dispendio alia Sede AoostoHe! °r° m™
prowedere ai loro sostentamento- mi rnn « - ■ -^postolica costretta
alie foro cure affidate neonure «i graviss>mo danno delle anir
giurisdizione da taeS “ ™0n°s«re gli at, i di epi^
altri ecclesiastici benefici E tnnndo "° 6 ™nmlne allc P*?rocchie e.
* *» Apostolica ifiSTdi MW d^" ^ graViK"
presentassero le Bolle di nomina e ,i ‘ d ** nu°vamente eidi
Pcr questo divenne pT tolkrabi e T”"' a;Vem',a XC°nd° 1 <—
non os, an, e Ia prcscntaziL voLn i lllfiv '0™ della Chiesa; *
contmub a negare |e rendite e , mo^i Vescovi per vani motivi
che possono conseguire |’jntento COnoscers, Ia giurisdizione. Quelli p.
1'uno alPaltro officio e assog tu gg°no.le. loro Amande ri messe dai
tabili, per virtu e dotrrina^istinti ‘”dugi: ed “omini rispei
Par? ' prin,i dell 'ecclesiastica’ ^ Ponteficc deSn' di <W
hazionc di vederat sottoposti a scorcu l^ ' S°™ COStrGtt{ a subire l'um,
di gente sospetta e voleare I ft t rnmutissimu inquisizioni, a »ui>
"f* ad -ministrare in nome JS F^cJlo da Noi L
g'a PrtP°sto al go verno di v ' a C.hiesa Pemgina, quantunoiii
^luto, dopo lungo temno attende lOLCS[' v ]1“ essa legdlmente ricono
per rati jWf. S' t0ZV'c Chies^cr Una risPosta- Cosi cor
Per ragioni politiche si finse ft; . V t®,,a s«nistra mano quello ch(
, A rendere pi« gravc ^ «Ha diritta. ^
■ vol!ero recentemente metter,. ; C08e’ per non Pochc Diocesi d ita-
tenamm ... Illcuere in camnn ;
««ndone Ie„3 g* «*0 bene U d,ntt0 * W
io. t cu„ , .f. -11* ,aVorendone l’i,„ ,. ;*■« meritato della
priandosene fe SnJ C1c combattono ^ *azionc’ sccrescendonc it
«nnni. di eserCitarlo?ZC' Mdiv':ntt'>nn pv^df ' di"tH> *
1 f«i che abbiamo fm„ri , ",Capac,> ““
posito dl Continuare in T^r toccato, evidCnt(.m
verso Ia Chie^t ta ,a Un sistenu v cntc accennano ai
■ ' m,,S,ra"“ ben cS., 1 7°** C,CXCnK 0
qual s°da di liberta l
Romani Pontifices
t25
nsenata, e di qual rispetto si voglia circondare il Capo della Religione
Cattolica.
In questa condiziont di cose oi deplorevole. non ignoriamo, Sig. Car-
dinale, i sacri doveri che C 'impone 1’Apostolico Ministero; e cogli occhi
fis>i iii Cielo, coli 'animo confortato dalta certa speranza dei divino aiuto,
CUtudieremo di non fallirvi giamtnai. Elia poi che dalla Nostra fiducia
tu chiamata a parte delle Nostre altissime cure, recbi, come 1 'illustre- suo
Antecessore, airadempimento dei Nostri disegni il concorso della sua ferma
cd intelligente operosita, cert.i che non le verti mai meno Ia Nostra assi-
stenza.
Intanto come pegno dei Nostro particulare affato riceva 1’Apostolica
Benedizione che dall 'intimo dei cuore le impartiamo.
[Leonis XIII Acta, vol. I, p. 103-1 ii].
576,
Leo XIII, ep. encycl. Quod Apostolici, 28 dec. 1878.
1 Quod Apostolici muneris ratio a Nobis postulabat, iam inde a
Pontificatus Nostri principio, Litteris encyclicis ad Vos datis, 1 Venerabiles
Fratres, indicare haud praetermisimus lethi feram pestem, quae per artus
intimos humanae societatis serpit, eamque in extremum discrimen adducit;
simul etiam remedia efficacissima demonstravimus, quibus ad salutem revo-
cari, ct gravissima, quae impendent, pericula possit evadere. Sed ea, quae
une ep oravimus, mula usque adeo brevi increverunt, ut rursus ad Vos
crba convertere cogamur. Propheta velut auribus Nostris insonante: Clama
Ynirrihii nVN ({ltast !U^° voc<,m tuam. 2 Nullo autem negotio intcllighis,
barhirie 05 — ,rCS’ * °S bominum secta loqui, qui div ersis ac pene
qriaue n"°'nin! US SoMta^ Commotae vel NUnlistae appellantur,
wllieati n orbem eiilhisi, et iniquo inter se foedere arctissime
nint sed nat_am|>I,l,S a 3 <HCultorum conventuum tenebris praesidium quae-
c°nstliumP cu iu«1 ^ luccm Protleuntes. q“«d iampridem inierunt,
arfnituntur li *■ C1U1S fundamenta convellendi perficere
tjwdem Ww "’TUm SVnt’ cp1*’ Prout divina testantur eloquia, carnem
Nihil, ouod ' ‘ 0.m,n?11 "n< m sinunt, maicstalem autem blasphemant.
sapienter deer I'*nisque legibus ad vitae incolumitatem et decus
potcstafifo, . f .?m intactum vel integrum relinquunt. Sublimioribus
,imi quaeque 1 ' Pos,[dt) ‘nonente, omnem animam decet esse subiec-
tE perfectam oL' ,U1S |mPcr^ndi mutuantur, obedientiam detrectant.
nm. lotninum i 11 iuribus et officiis praedicant aequalita-
126
Romani Pontifices
tem. Naturalem viri ac mulieris unionem, gentibus vel h, v *
dehonestant; eiusque vinculum, q„u domestica sociJta, nri' “T
tmetur, mnrmant aut etiam libidini permittunt — P™?,? ? ^
bonorum tllecti cupiditate, quae radi, est omnium 'ma/oZZ, ^
appctmtoi erraverunt a fide , « ius proprietatis naturali leae ’ ‘Z **' f*»
Iere e« desideriis satisfacere S””"™; .fe*
titulo, aut ingenii manuumque labore aut viem -g t,m.ae hercdiu,i>
est> rapere et commune habere contendunt \t parbim?Ma adqui$itun,
portenta in eorum conventibus publicant’ libd V ^ °pinionutil
dum nube in vulgus spargunt. EvL'! }PU* pcrsuadent- ephemeri.
tantam seditiosae plebis subiit Tnvidiam, * 'mpf ,ffi
impatientes, non semel, brevi temporis intervallo i ?™dlt0res’ omnis
cipes, impio ausu, arma converterint. ’ ‘pSOS reSnorum pr'n-
g raviores in dies ni inaTmbS ur' ” T • aUda<Tia’ tptae civi,i consarito
percellit, caussam ct originem ib iis °mnun.11 animos s°Hicita trepidatione
noribus temporibus tamquam vitiosaTemTnT repetit* <lUac «#*
tam pestiferos suo tempore fructu, Z i * ?ed'°S mter P°Pulos diffuge,
Fratres, infensissimum bellum m \ C-rUnt' J robe erdm nostis, Venerabiles
decimo sexto a Novatoribus com Z *n catbobcam ^dem inde a saeculo
que invaluit, eo tendere ut m° *?m. est’ t! cluafnmaxime in dies hucu>-
rali ordine subverso, solius -S^***^ submota et quolibet supemaiu-
pateret. Fiusmodi error, nui n.-r ! Invcntls» seu potius deliramentis, aditu?
excellendi appetentiam naturaliter31^ 3 !^!‘one Slbl nomen usurpat, cum
ommsque generis cupiditatibus lavet u m' ,nscrtam pellieiat ct acint,
morum hominum mentes sed rZZ .na3> sP°nte sua non modo pluri-
I bnc nova quadam impietate Ct?m societatem latissime pervasit,
constitutae sunt, nulla Dei ,t ,!*•*• VC, cthnicis inaudita, respublicae
pU .l^^tontatem nec nrinri •n'S 3 C° Praestituti habita ratione:
™d' * D<m «'"*« dicitau™ rm: ',’ec «*—. »«c vim hv
hii'L k °mn* d‘v'na sanctione soli t' Sed Pot'Us a populi multitudine;
&trr «* sShLts»? acsti,mns' -'"""-d» *
humani ‘Jneri? A'"T‘,Uam rationi inimiaT : • Supenaturalibus
et (Jvmnl ' Auctor ac Redemotor •; impugnatis ct reiectis, ipse
ct paulabm48’ ab °mni publica k Studlorum Universitatibus. Lvceis
!; P!UlaUm «« V cogitur. J ? 'Ca ****** vitae consue, nd,„, sensim
et mtil-jti., ' il,ttJUc ab Omni pubTno i 1,111 ^niversitatmus, Juycci
* J Tu “ ZmTC Vitne “"sucudinc sensit.
<4-* fcB^~^Td^rMqu. w,“ pracm"’
1* tnni.i ! Hisce
4 '■lr II L 1 II I T I i 1 J k hl — u. III I I I’ I It? - t . « _ I * *
natis hir Li "" '*Nu,,lum est u:»„ ,™ "-'"‘‘wium intra praesentis
mi C,tr,s l0”sc’ h,u<'uc disscn,i'
m aedes et fortun-i.’ i "unes» pauperculae t ^UC parta* nurum non esi
m-lla ini publicae priva""?'" involarc discupUm- ?■ 0fficinM ■*"'
P* rmeiem humanum m? ' VltM 'nuiquilliL ' ” n0" ^
K ,ani pene devenerit stat’ et ad t\trem.ini
1 I Tim , \*j _
I 0,
Romani Pontifice i
Supremi autem Ecclesiae Pastores, quibus Dominici gregis ab hostium
insidiis tutandi munus incumbit, mature periculum avertere et fidelium
saluti consulere studuerunt. Ut enim primum conflari coeperunt clandestinae
societates, cjuuruTii sinu errorum f quos memoravimus^ semina iam tum
fovebantur, Romani Pf>ntifices Clemens XII 1 ct Iknedictus XIV t impia
sectarum consilia detegere et de pernicie, quae latenter inM rueretur, totius
orbis fideles admonere non praetermiserunt. Postquam vero ab iis, qui
philosophorum nomine gloriabantur, effrenis quaedam libertas homini
attributa est, et ius novum, ut aiunt, contra naturalem divinamque legem
confingi et sanciri coeptum est, fel. mem. Pius Papa VI statim iniquam
doctrinarum indolem et falsitatem publicis documentis ostendit; 3 simulque
Apostolica providentia ruinas praedixit, ad quas plebs misere decepta rape-
retur. -Sed cum nihilominus nulla efficaci ratione cautum fuerit, ne prava
earum dogmata magis in dies populis persuaderentur, neve in publica regno-
rum scita evaderent, Pius PP. VII ‘et Leo PP. XII 3 occultas sectas
anathemate damnarunt, atque iterum de periculo, quod ab illis impen-
debat, societatem admonuerunt. — Omnibus denique manifestum est qui-
bus g rarissimis verbis et quanta animi firmitate ac constantia gloriosus
Decessor Noster Pius IX f. m., sive allocutionibus habitis,8 sive Litteris
eneydicis * ad totius orbis Episcopos datis, tum contra iniqua sectarum
conamina, tum nominarim contra iam ex ipsis erumpentem Socialismi
pestem dimicaverit.
4. Dolcndum autem est eos, quibus communis boni cura demandata est,
. circumventos et minis perterritos in Eccle-
siam semper suspicioso vel etiam iniquo animo fuisse, non intellieentes
sectarum conatus m irritum cessuros, si catholicae Ecclesiae doctrina, Roma-
nurumque 1 ontificum auctoritas, et penes Principes et penes populos,
2 o stmper in honore mansisset. Ecchsia namque Dei vivi, quae columna
™itatU' 8 638 doctrinas et P^ecepta tradit, quibus socie-
radicitus ^ aP,'r'mC prOSPicitur' et "'f»5*11 Socialismi propago
autas ^-)ri?,?U?!?'n'nlyCrn Socialistac ipso Evangdio ahutentcs, ad male
rjnli s 1 ec,picndos, illud ad suam sententiam detorquere consueve-
doctrinam H;o3nt ,<CSt ’nttr eorum prava dogmata et purissimam Christi
ni,’i imouitlrZ 'Z°’ ni*!*a ma’or exiStat; Quae cn‘m participatio iustitiae
desinunt ut i soc^^os lucis ad Umbras? Ii profecto dictitare non
nmmnus, homines esse inter se natura aequales, i deoque
m-
1 ct \\
5 Cf v
^ a * 4 r 2
1 Cf v
: i- v %
’ Cf v ^ '* S44t 5^».
* i 1. * 5°-k SoH, S4,.
• ?*’ !"• '?•
Cor * VI, ,4.
Romani Pontifices
taS
contendunt nec maicstati honorent ac reverentia** n i * “
ab ipsis ad placitum sancitis, obedientiam deberi - Con *" f<“>
gelicis documentis, ea est hominum aeoualitas m Vero' £van
sortiti, ad eamdem filiorum Dei ecisissimam dignita™mT«enh^m
ut uno eodemque fine omnibus praestituto- sinmili ,tur’
Icgcn, i udicandi sint, poenas aut merced"^™" L™' ^ '**-■
q.tabtas tamen iuris et potestatis ab ipso natSraeTuctor? )1^' '**•
^mis paternitas in coelis et in tara nominatur * PHn d'manat’
torum animi mutuis officiis et iuribus secundu,, V/T" Ilutcin et s“Wi*
praecepta, ita devinciuntur, ut ct imperand t !n doctri^mac
tiae ratio facilis, firma et nobilissima efficiatur ^ ^ 1 )ldo-'ct obditn-
Apostolicum praeceptum i*.
Itaque qui resistit potestati. Dei arSJa&L ■Wtem ?unti d ®eo Minata sunt:
sibi damnationem acquirunt \tau„ :r “ Mm remnt: 9*** autem resistunt ipii
solum propter iram, sedeam propter T*** "**" CSse «*£
tributum tributum, cui vectiJlve^PaTm f ** °!mubttS dehU° redderc-
r™‘ 2 Siquidem qui crea4 et SL "*?*” *"WfW* cuih^remhon,
« infima per media, ^dk ^ provida ; ^^ntia dispe,
veniant. Sicut igitur in ipso reemfcoT"^ ad suos ^u“eque fines per-
distinctos, aliosque aliis fubiecS- aicuf S^* An^eIorUm ch°™s voluit esse
ordinum gradus, officiorumque dive™W ™ W Eccicsi;l varios instituit
non omnes Doctores, non omnes n°n omnes essent Apostoli,
societate plures esse ordines dienit-ir?^ lta Ct,am constituit in civili
sci icet civitas, quemadmodum Eccl - C* Iunbus* potestate diversos; quo
b« complectens, alia aliis nohi.Wa '3*, U"Um “rPus-
de ™"‘muni bono solUcita. ’ ed c,mct!l Slhi '"vicem necessaria «
nZeT V I» POt'sta,t' ,s'b> concessa in aedifica-
53“ usurpans, I),?' '„t,S “'■"'•Me.n imminere; ct diviner
daTHJTn*? H ““"bus inel amat: Praebete auri i
tlTl '**»**«» «« ? 7, '" ",rbis *»*>»«*: ***■
praesunt fiT'''\T ,"",ahi‘«'- QuLuujTT' '-/"‘/"'"rogabit opera
mOpnitufinitH,, . ' ? "« subtrahet heru», udu,utt> durissimum bis qui
Uter cura est ^,l-U^Uam>' Aoniam pusillum™ / must?ttam f)e,iS> nec verebitur
potestatem pv . . ,°ntinf?at temere et t,itr fortio j instat cruciatio. 1 Si
’ »on sinit, m “2CaC EcClesi“ <lo«riM™nPebliCam * Prindpib-
omqm- rc.s co jey^nerit, ut
1-ph., tlj,
‘ ttom., Xlli,
3 I Cor., XI t.
* s*iP-, VJ.
Romani Pontifica
129
nulla alia spes salutis affulgeat, docet Christianae patientiae meritis, et
stantibus ad Deum precibus remedium esse maturandum ^ * ■
Quod si
titsiamtuw® r~ t ..«.ni.iw.uui 11* —
legislatorum ac principum placita aliquid sanciverint aut iuaserint, quod
divinae aut naturali legi repugnet, christiani nominis dignitas ct officium
atque Apostolica sententia suadent obediendum esse magis Deo quam homi-
nibus. 1
S. Salutarem porro Ecclesiae virtutem, quae in civilis societatis ordina-
tbsimum regimen et conservationem redundat, ipsa etiam domestica socie-
tas, quae omnis civitatis et regni principium est, necessario sentit et expe-
ritur. Nostis enim, Venerabiles Fratres, rectam huius societatis rationem
secundum naturalis iuris necessitatem, in indissolubili viri ac mulieris
unione primo inniti, et mutuis parentes inter et filios, dominos ac servos
officiis Juribusque compleri. Nostis etiam per Socialismi placita eam pene
dissolvi; siquidem firmitate amissa, quae ex religioso coniugio in ipsam
rdunditur, necesse est ipsam patris in prolem potestatem, et prolis
erga genitores officia maxime relaxari. Contra vero honorabile in omnibus
cjumihnnu, - quod in ipso mundi exordio ad humanam speciem propagan-
dam ct conservandam Deus ipse instituit et inseparabile decrevit, firmius
ctum et sanctius Ecclesia docet evasisse per Christum, qui Sacramenti ei con-
tulit dignitatem, et suae cum Ecclesia unionis formam voluit referre. Qua-
propter, Apostolo monente, 3 sicut Christus caput est Ecclesiae, ita vir
caput est mulieris; et quemadmodum Ecclesia subiecta est Christo, qui
eam castissimo perpetuoque amore complectitur, ita ct mulieres viris suis
n- .esse sublectas» ab ipsis vicissim fideli constantique affectu diligendas —
imiliter patnae atque herilis potestatis ita Ecclesia rationem moderatur, ut
“ °tHci° Conti,lend''s «Ieat, nec tamen praeter modnm
TO,rprndu- "•“.nqUC catb“!‘<"i documenta, in parente» et dominos
solum nr,V "S 3C Dommi dimanat auctoritas; quae idcirco ab ipso non
mutuetur vim sum*t’ secl et‘am naturam et indolem necesse est
et lm(}r/,r,, ”C. 1 Xn,s AP°stolus hortatur obedire parentibus suis in Domino
promissione * P ^ m™ et matrem Sltamt quod est mandatum primum in
provocare i/i,r ^Ubus autem mandat: Et vos , patres nolite ad iracundiam
Rursus autem sen-k' ***?*!' il!oS in disciPUna et correptione Domini . «
ceptum Drorinn *r ‘ ? dominis per cumdem Apostolum divinum prae-
cuvi bona -,t> ' !""/ Ut 1 ,llu’clem obedi an t dominis carnalibus sicut Christo...
'■hau eS ani., !” ° C uJ^len(cs nent Domino; isti autem remittant minas,
apud l)eu t,i 0 n™m 0 minus est m coelis et personarum acceptio non est
tum diligenter • U *C .c?UK cni oinn'a s' secundum divinae voluntatis placi-
s,n^u Is* ;U^ pertinet, servarentur, quaelibet profecto
1 v, »„
; ***.. xm,
. -}d Krh., V.
• •m*’?- •• *• MB
^id., vv - f
v- .>> 7.
v< tu
>)
Romani Pontifices
'“"«“«i rumipces
familia coelestis domus imaginem quamdam pracscferret et
exinde beneficia parta, non intra domesticos tantum *Jl'u ?Uld’
nerent, sed m ipsas respublicas uberrime dimanarent *** COf!:
9- IuMicae autem ac domesticae tranquillitati catholica «an.W
rahs div.naeque leges praeceptis suffulta, consultissime n^d T? **
ea, quae sentit ac docet de iure dominii et oartitior ' i
y,.M necessitatem et utilit a, em sunt compamta. Cum °nim ™S "
ms proprietatis tamquam humanum inventum naruTun
tati repugnans traducant, et communionem 1.' ‘ ^inum at^'-
nem haud aequo animo esse perferendam Tu ' alfectan"s. P»P<-
iura impune violari posse arbi Jm,,r E^Tsia Ld'. "T P#"et*«“
qualitatem inter homines comnrk* ; ’ , •• ' ' ^ to satlt,s ct utilius in-t-
etiam in bonis possidendis agnoscit vinhus naturaliter diverx,
natura profectum, intactum cuilihei Pr.0prietat,s ac dominii, ab if-
I-ibita, u, alLa vd concnpTs^ 'T T™ ? P®
secus ac adulteri et idololatrae •. ™ i ■ lCCJt’ furesclue et raptores, nos
idcirco pauperum curam neglicit atifit. rt^n° exc^udantur. ~ Nec tama
mater praetermittit: quin nm- 'P^rura necessitatibus consulere p»
noscens eos gerere ipsius Ohriatt ^ 1 05 C0mplcctens affectu, et probe
cium putat, quod vel jn minim! pcrsonam> qui sibi praestitum bertdi-
magno illos habet in honore- (m,m' p luptTV,n a quopiam fuerit collatum.
hospitia iis excipiendis alendis .r™ ^lia Poteat °Pe sublevat; domos atque
eaque in suam recipit tutelam P CU.ra?dls ub,<lUe terrarum curat erigendi,
superest pauperibus tribuam- vZnnT?° d,Vittt 111 rg« praecepto, ut quo!
norum mopiae succurrant ictVm;. c Ulno terret indicio, quo, nisi ege-
perum animos maxime reere n * i"1 MIPphctis ‘nulctandi. Tandem pati*
qui cum esset dives propter »„c ‘ I" aJUr’ sive exemplum Christi obiiciens,
cns’ qi"bus pauperes beatos edP-f ^actiiS esl >' 1 sive eiusdem verba reco-
rare nissit. — Quis autem non ,ct 'lc,ernae beatitudinis praemia spe*
uutr pauperes et divites HisciM;' ! °ptimam hanc esse vetustissimi
| rerum actorumqitt. evidentia .__^0mponen^i rationem? Sicut enim ipsi
^ *i tcrutrum contingat necesse f°n>,trat’ ca ratione reiecta aut postha*
f manc'piorum conditf ’ Ut maxima humani generis pars
ac , ai,t lll,mana societas com1"1 TeabatUr' quat-‘ diu penes cthni-
hlZTm :tfrda tLs’ rapin
vium temporibus contigisse
^ * V<U«t_ Cl ' i 'slTlf' \r
StaT*. Tim“ St PonJT'*' Nos> 1uil’us nxxlo «*>
gf-t? 'rpes,atc «** p»n ,m Z' “tUS c'iord»s popoli» - M*
I Meae salutem iten T *!toBimu,: per n ”* °- con?moti Apostobam
'n ‘tcrutnque precam ProPriam ipsorum ac reip«*
obtestantes, ut Ecclesiam, dc
1 11 viti, ,h
1 t i v- * f
573
Romani Pontifici s
rir
siae
HLC
publica regnorum prosperitate tam egregie meritam, magistram recipiant t
audiant; planeque sentiant, rationes regni ct religionis ita esst conjuncta!
ut quantum de hac detrahitur, tantum de subditorum officio et de im
maiestate decedat. Et cum ad Sociaiismi pestem avertendam tantam EccT"
siae Christi virtutem noverim inesse, quanta nec humanis IegiblH ^nt,t'r’
magistratuum cohibitionibus, nec militum armis, ipsam Fceb d^ ;
eam tandem conditionem iibertatemque restituant, qua saluberrimam vim
suam in totius humanae societatis commodum possit exererc
ii. Vos autem, Venerabiles Fratres, qui ingruentium malorum oritrinem
et indolem perspectam habetis, m id toto animi nisu ac contentione imum
bite, ut catholica doctrina m omnium animos inseratur atque alte deseen"
Jat. Satagite ut vel a tenens annis omnes assuescant Deum filiali amor
complecti, e, usque numen vereri; Principum legumque maiestati obsequium
praestare; a cupiditatibus temperare, et ordinem quem Deus sive in cmli
sive m domestica soaetate constituit, diligenter custodire. Insuper adlabo
rem oportet ut Ecclesiae catholicae filii neque nomen dare, neque
minatae sectae favere ulla ratione audeant: quin imo, per egregia facinora
et honestam m omnibus agendi rationem ostendant, quam ‘bene felidte”
que humana consisteret societas, si singula membra recte factis et virtu-
■bus praefulgerent- Tandem cum Sociaiismi sectatores ex hominum
genere potissimum quaerantur, qui artes exercent u! operas ioc nu u n
; " laT'm, hnc Pertaesi divitiarum spe ac bonorum promiZ™ fac“!-'
forne, quTsu„b «SSSSZ a,que opificum sode,ates
LT„rr p~ cfficiam' et - «tc
«i •rp,i‘* Vencrabiles Fra"-“. m aspiret,
HUh ia 2S?» ac“ptam referre cogimur. - Cetc-
quibtis Domini Natalis H' ' au^' 11 lPsa ^os h°rum dierum erigit ratio,
Christus 2£i!2£*? aniuversana celebritate recolitur. QuL enim
l>p» novam intulit salut ' mum 0 et ln m!>lor"m extrema pene di-
qnam tnne ner Aneeius hb"' 'i"" n"S ?U<K1UI’ sperare iubet: pacemque,
mi». Neque enim ,1 "S nuntlavit- n0>>ia etiam sedaturum pro-
“Ornata „t „„ris ■ ” " esl mmus Domini m salvare nequeat, neque
''"WNVme abZZr .TTVZ'- * Hi« ig^r auspicatissimis diebus
f M» ominantes W ’ *<W.,bu» E«'«ia™r" Vestrarum fausta omnia
■ytntbtts appareat brnuniR1 0^l!'UrT1 Datorem enixc precamur, ut rursum
^ infensissimi hostis n< t T * Salvatoris nostri Dei , 2 qui nos
J^itatcm, ^ Atque ,n r<VtatC erept^ nnhili^imam filiorum transtulit
oim preces et insi v„i • U1S 30 p cn‘us Vo,! compotes simus, feni das ad
P it*:T • P * NJh,scr adhibet«. Venerabiles Fratres, et B. Virui
■Wtolont|
fae, ciusque Sponsi Iosephi ac beatorum
i i iii «■* i * tl* * * , p
^ Mariae -,U : * - *«u
Hjlorum Pcti-Prt6 aC' ' Iatac> enisffuc i
311 ’’ q,,orum suffragiis maxime confidimus, patro
!bL;x, i.
r"- m. d,
Romani Pontifices
JJ2
tcnm autem divinorum munerum ausDiWj
intimo cordis affectu, Vobis, VenerabH '
cinium interponite. — Interim ~ *
stolicam Benedictionem, intimo cordis affectu, Vobis „ •
\estroque Clero ac fidelibus populis universis in Domino im^'? ^
[Leonis XIII Acta, vol. I, p. r70.l8,] n° unPer^ur.
577.
Leo XIII, Jitt. Ci siamo , i iun. 1879.1
dine’; ?"* V05tra, P—* -,-ecitu.
mnnio cristiano, or che vLTmEm t la,difoa dcl »*■
mulgaziotle di un penalc b., " e, „ "““'i0 sfr<W° Ia pto.
medesimo. Ben ricordiamo come VofsteMi e ~ ‘8'T “lebra2i™ dd
scopato italiano, senlitamente protestist, ,nch,?C
ste di simii fatta che andavann a f • t ’ ‘ . ,e. in Pai,sat0- contro propo-
cristiano, Ma ora Voi raddoppiando f *^n ^ c *a bbert^ dei connubio
lica Italia questa nuovt sciam ^ • g sfor*x pcr ‘SCongiurare dalia catto-
revoli richiami: e PqffigS* Vo8tre ed a*
ed altro onore che quello di un’ariHa n a^biano avuto Sin qui altro effetto
senza lettura e sensit Zn menzionc> «nd.nn.ti poi alFarchivio
commendata 1’opera Vostra ner -i « clucsto mcn degna di essere da Xoi
cattoltca al cospetto anclic Hi m. proclamata Ia verita
edognl costo, schifanoU voce l! 1*’ ,fcisi di ba«<« 1* via ddl’«rae
a. Del resto ben , ra^„7 lra 'h' veriti Ii richiama.
funesta alia religione e alii mnr^i? encrabili Fratelli, lamentavatc comc
tolto ogni valore giuridico al critH Una n^°7na <4 tld fatta, che dopo ave:
*iom- e !a sottopone con penali san”0 ma|'"lrn,jn*rj> ne inceppa la celebra*
civile, Convicne sconosccre i brW^ a C esiSen2e di «n procedimento
tjiremo anchc Ic nozioni elemenMr;^", fondamenta>' dei Cristiancsi.no, e
1 rnatnmonio sia una crea/ione rf II e natUraL diritto, per affermare cb;
contratto e un sociale S^°’ C nicntc P* che un volgare
u hi ( j n c m»n e opera o invenzione dell’ ° * ra(ponc civile. La connubiale
ddla natura, sin dalle jme deI *“«*»: Udio stesso, supremo Autore
genere umano e Ia la propagazione dei
OndechePi|U n°b,iltare c°n imprimcrle jl ht ^ * ncU* lcR£rc di grazia’ ^
e i£m 11matnmonio Per ftuire criari/ m° Su&?e!1« dei Sacramento,
namentn '.*• ^f0 0’ ^ 1)11 atto cssenzia^m°’ ^uant0 concerne la sostanza
zinnc ddbslL70I1K nte app;irtiene alia ? religioso, ii cui ordi-
d a tore dei Cristhin ^ aS3€nso di PrinciS ma nUgl0Sa’ non pcr dcl
, i - M. , n't,anes‘mo c Autore dei q ’ ptr mandato dei divin Fon-
3* \oi ben sapete peraltro Q v Sacramenti. ^
le intrusiom dei Dof«r„ ’ ° venerabili Fr.,f,m; 2
P tere civile ndln lemui • at<-di, comc per cooncsfctrt
. . , . Wmo"' Cristiana dcl matrimo*
,-\rcu i riv \*
* V3UP\ | c \ I fi
ueiic provincie ecd^- -
,ccCCIC3laStir:f,- *
LOi ino, \' croclii c f
Romani Pontifices
J33
pongasi in campo, qual portato dcl moderno progresso, tl concetto della
dissociazione dei contratto dal Sacramento; sicchd consideratolo isolata-
mente comc contratto, lo si vuole in tutto assoggettare alia signoria dello
Stato, lasclando alia Chiesa la sola ingerenza di una rituale benedizione,
\d accreditar poi simile teoria si ricorrc alFautorita di codici stranieri, e
al fatto di qualche nazione cattolica, presso cui il matrimonio e oggidi
govemato da una Iegislazione al tutto civile c laicale.
4, Ma checche dicano giuristi acattolici o ligi alFautocrazia dello Stato,
egi i e certo che la coscicnza di quanti sono sinccramentc cattolici non pu6
accogliere questa dottrina come base d’una Iegislazione cristiana su) matri-
monio, pcr la ragione che fondasi sopra un errore dommatico pivi volte
eondannato dalla Chiesa, quale e quello di ridurre il Sacramento ad una
estrinseca cerimonia c alia condizione di un semplice rito; dottrina che
sovvertc 1’essenziale concetto dei matrimonio cristiano, nel quale il \ incolo
connubiale santificato dalla religione s’identifica coi Sacramento, e costitui-
«c inscparabil mente con esso un solo soggetto ed una sola realita. Per-
loche dissacrare il connubio in mezzo ad una societa cristiana val quanto
iur.uladu, lart onta alia 1'ede religiosa dei sudditi. ed ordire un funesto
inganno alie loro coscienze, csscndoche la sola legalita deII’atto civile senza
it Sacramento non valga, ne possa valere, ad onestare le loro unioni e feli-
citare le loro famiglie. - Nt monia Fescmpio di quelle nazioni cattoliche,
ihe travaghate gm profondaraente da fiere lotte e da sconvolgimenti sociali,
si videro astrette a subire una ri forma di tal tempra, o ispirata da dottrine
r mflucnze eterodosse, o stabilita dalla prepotenza degi 'imperanti; la quale
nforma peraltro, oltr'essere stata ivi feconda di amarissimi frutti, non
Jt mai pacifico possesso, ma fu costantemente disapprovata dalla co-
^cim/a degb onest. cattolici e dal legittimo magistero della Chiesa.
'a^XU imette fne notare> quanto immeritamente viene incolpata la
nS 7 'S'rC,tnre,.Un'“ionc 'nvasiva in fatto di Iegislazione matri-
STiSflrf ■ rT d!cono'. delle pverogarive dello Srn.o e della poli-
limpero dei »i 2 i.?? interviene a tutelare solamente ci6 che e sotto
l> samitl dei vincoIoTle ‘t— ' “ W. '"“'"cnahilmen te fu commesso, cioe
poi contende oli c,. re!'glosc attmenze che git sono proprie. — Niuno
leniP°raImentc il ^ P:lrt1l’ che Possono competergli per ordinare
giustizia gli effetti nviiV^T'0 3 H ” comime’ e per r^golame secondo
della relieionp p 111 * ' - n°M C?SI cluando esso, entrando nel santuario
attinenze d’nn , ’ L t' c0sc'enza’ s' ^a arbitro e riformatore dello intime
potesta dcl secojinC° 0 auSust°, che Iddio da se stesso ordino, e che le
"litrc ne imm,„ ca,me non possono annodare, cosi non possono scio-
6 I ao i Ut3re P«mmai.
di uno Statnl ^OI”prendete» 0 Generabili Fratelli, qual giudizio
disciplina a,.i _Ca tbt‘* nicssi da banda i santi principii e le sapi
^ UIIO btfltn (V ft 1* ... * mm \ hi, L,IUUl/tiy pUO
!5>eip|inc- dei ojar 'V' cbt‘» ,,,VSS! da banda 1 santi principii e le sapienti
?carc una morali^00811311? Sld tTiatrtmonio, si pone nel triste impegno di
ornie e guaremit,; Ct>nni,hiale tutta sua, d’indole affatto umana, sotto
u,attivafnente Ja ;mr mcraJ^entc forensi; e di poi, per quanto e da lui,
p(>fle 1 c coscienze dei sudditi, sostituendola a quella
U+
Romani, Ponttfice$
religiosa e sacraracntale, sena la quale il coniugio fra crrstiam „
eelli che „„„ poca Ci accuora i, vedere, chc t-.aT.a T®
tiagh odterm rcggitori alia cattolica Italia, e che in \r ? P*Para^
dCl ?a Ilitffd °t ^ 17 °*a- ma!Unmdo l ,ng>urioso e infausto disegSo' ‘ **
/■ Ri^iurdato difatti m se stesso e nelle suc consegucnzc u! Mi i
«no, pur troppo s appalesa ingiurioso ed infausto sia a\U r,i • c dt*'
Sacerdozio, sia alia liberta delle coscienze ed -,ll , ' i i ^hgionc e ||
che io Stato invadendo ***
materia non sua, tien conto dei Sienmont Pi ^ h°’ e tilsP°^endo ci
emo. e sottoporlo airimpcm del‘ cJZ :u P«r vineola™ IW
forese. A m dal Sacra men o c ?„ ^l r «T" dun
■Ministro e i contracti Z £ ZSZt-.tt ^ °^ire 11 “»
illegittima e di niun valore tiumtunnn ^ \ afmnt" Hgugrda come
mentale, se non e preceduta dalla f ' ‘ Dl0> la unio,,c sacrj-
colpa dei Ia Chiesa e dei Clero cid rh . C1,tjle; voISc mgiustameme a
delle religiose convinzioni hi t e. c Jctto naturale dell 'istituzionc c
civili celcbrazioni e Ia noncLZT H 'i* T°’ 1 ^«quenza cioc dolio
dire altro, impcdisce al sacro Minia! Proccdimcnto. E per non
«mpone, dt pronedere prontament /0’ a°Che quando i] doveregljelo
^ -u £ sactamc„s:t^i:; ;Tmma,aT,,e in •?"»• f™-
coscienze, ed alia pace <* nit»rt„ * *' rK(jn cihazionc di angustiate
riguardo poi ai sudditi vincol-i” ^?mPromcs80 delle famigltc. — E in
giosa coi divieto di iisare il « 'n C ltamen^ hi loro fede e liberta rdi-
Stato; impone alie loro eosdem^™' -Se non dipendentemente dallo
zione dell a famiglia la sola moral i tTr! d°r 1 T* ' C C°nsorzio c Per la crta'
rehgione non li giustifica- .i ‘ c . ^°dlce. che innanzi a Dio c alis
concubinato, sicche possa imn^ Int;c e>imo tempo lascia libero il \iziosn
a ^ civile -consorzio (cqme dimostramH16 dlI?|a.ra' e s‘gn(>reggiarc in mczzo
aani e le prescrizioni stesse Hol p j* statIstIche), eludendo i doveri cri*
p l<J8<>’ n,t'tte in mano unarmi i tICe' L qUtd che e sommamente peri-
a coscienza di timorate fsmciull . ad uorn'n' frodolenti per trndin
'itlo f'VI|lt’alla r<;ligiosa celcbraziono ' geti,t0r' Con rifiutarsi dopo
^ the, u \ enerabili K n* *
ritorma contro il matrimonio reltJi S°r®.e naturaIe il dubbio, che Fodient»
di ordine e di rettitudine sociale T? 813 d*ttata* P'“ che da sentimento
I r, 1 «1 Clero e di ^ Pr°P°sit0 di «care nuove tribola-
h i -u ”'l -lan°' E 11 dubbio pur ‘ UresCere incentivi di perversione al
I non i nr -T vada a colpi»0 -81 avVid-«» - Si ossem cW*
! siisysaw Sbeb, rr™ . r* “ si,cro Minis,r°- *
stro: c se i„u]tri. \rm,nc- dalPazione Penal(. ' qucstl uno scampo per «J*
dedamayiftn* Sl P°n!?a mente auVit i \ ma non cos* al sacro Mini-
Sl VOlk 3te*h am"™" • dic irreligio*
sonza mbagi: ChrhS8?® d’0S"i Ia ril"rn,a s<cf'
latore civilA,^ ? 1 ^Qrale «tiale n.,n • , att°l,co- 1 Whe si osb dire
cmlc non deve farla da m0^£. ^ Tra,e ««W ed il legb-
* Lhe 1{> Stato non guarda a Sa-
Romani Pontifice >
‘3
cnmcnti, nc si perita di punire anche un Sacramento per sostenere le sue
Istitn/ioni: Che la presente riforma i una rappresaglia contro ia Chiesa,
perchfc condanna come inicjua la legge civile, chc disconosce il carattere
religioso dei Sacramento: Che il Sacramento dei matrimonio i ununione
simulata, i un concubinato che offende la legge sociale. — Voi ben vedete
l|j v oo ( T W» L/blL
0 Venerabili Fratelli, dopo siffatte manifestazioni, da quali principi
rjta, ed a qual termine intenda la proposta riforma !
9. Preghiamo percio di tutto cuore PAltissimo, che Ci risparmi 1’angoscia
di vedere spargere nella vigna evangelica questa nuova semenza, la quale non
puo re care che frutti perniciosi alia fede ed aila domestica e pubblica morale
e saht pure una sorgente di nuove offensioni e violenze a danno dei sacri
Ministri. — In pari tempo non desistiarno, o \'enerabili Fratelli, di premu-
nire i fedeli con opportune csortazioni sulla grande verita cattolica, che
1’origine e santificazione dcllc no2ze e da Dio, e che fuori delle forme da
Diu c dalla Chiesa stabilite non v’e onesta, ne santita di vincolo, ne grazia
di Sacramento. — Ad ismentire poi le speciose accuse che oggi si vanno
lanciando contro la Chiesa ed il Clero, facendoli credere sistematicamente
o>tili a tjuelli ordinamenti che regoiano il matrimonio nelle sue civili atti-
nente, non abbiamo che a ricordare le sapienti istruzioni con cui ia Chiesa
stessa, posta in salvo 1' integri ta dei domma e la dignita dei Sacramento
lascia che i fedeli, di fronte a siffatte legislazioni, fruiscano dei sociali van-
che da queIle discendono. Queste istruzioni Voi ben le conoscete o
Wabili Fratelli, da moltissimi atti della Sedo Apostolica. e segua,am™,°
a . rc'e dl Bvuedetto Xl\ ai \ esco^'i di Olanda, Redditae sunt dei 1 7 «ei-
SSi ai t vn 'd,T° V' a' VTv° di dcl 28 4» =
- ' nc,clica dl, 10 ' 11 a11 Episcopato francese dei 17 febbrario 1800; e ai
giomi nos n dalia generale Istruzione della S. Penitenzieria ai \'escovi
n Italia dcl 15 gennaio 1S66. 3
v^r.Vi ®bbiamo esposto, o \cnerabili Fratelli, potrebbe certo
Cii» maierart !T'nartI ° C a sco.nflurare i! «muto peri colo. — Che se
ts\ a|trc 111,1 dc'U’ ’ uomini Ci astringesse a vedere con queste
con Voi L , nf0rm5 semPrc P1^ compromesso il Sacramento, Noi
Caninio 1 j?r^mmo Pcr ^e[mo profondamente addolorati; nia dall 'invitto
'«dare maiScmpPrcS,scrandn i^ dk" Prcdec7sori ,rarremm0 lc "o™' PW
0 'la' salu.e ^2 XTfcdcii ^ ^
rabili Fratelli • pe^n^ dcEa Nostra particolare benevolenza a Voi, Yene-
01,1 itiusi,,,,. I, liUn ' ,° c pupulo alie Vostre cure affidato impartiamo
[Uon s X nr ^ ' AP°su,,ica Denedfeione.
1 ‘S XI" A«“. voi. I, p. 236-244].
1 Cf \
Billlq. Un», f ,
‘ Co|l«r»nea S L' "I " *ut"' H- 3«4
C * de Prop. Fido. voi. I. 12S0.
Ml
“ *
Jj6
Romani Pontifices
578.
Leo XIII, ep. encycl. Aeterni Patris, 4 aug. lS79
Aeterni Patris Unigenitus Filius oni ,V. ♦ •
generi salutem et divinae sapientiae lucem a fL™'* W hun“
bile mundo contulit beneficium, cum caelos it ’ magI1Um p,ane ac mi
praecepit, ut «*»te docerent omnes gentest S" aSCensUrus-
quos veritas "2^^*** *
sem caelestium doctrinarum fructus ner m'a ; diu permansi
Christus Dominus erudiendis ad fidem h°mmi parta Sa,us- r
constituisset. Ecclesia vero divi,u‘ AuctoHsT* ^ PCrenne maSisteriy
mutata caritatem, sic iussa perfecit ^ *** ^ promissis'
voluerit, de religione praecipere et k m Zl Ah** Spectarit' hoc «Ur
sane pertinent singulorum Enisconnrn ™7b.U! pcrpetuo dimicare. Ht
perlatae leges ac decreta, et maxime R VlgI atl ,aboresi huc Conriliorui
quotidiana, penes quoi toJrSSf ?°man10rum Pontificum sollicitd
successores, et ius et officium L l ' ^P°Stolo™m Principis in primat
Qoonmm vero, Apostolo monente ^^'/ COnfirmandi fratres in fide -
Chnstifulelium mentes decipi solent^ P'no™!>lnam et inanem fallacia».
rumpi, idcirco supremi EcclL-teP ' K C1 smccritas in hominibus cor
rmu etiam veri nominis scienti un t V °r.es.muntris sui perpetuo esse duxe
vigilantia providere, ut ad fidei cZh provehere* simulque singular
^ manae disciplinae omnes nrapne t' ° ,Cae n°rmam ubique traderentw
_ agna ex parte pendet ceterarum Z‘ ^ 'Cr° Philosophia, a qua nimirum
‘nter cetera breviter mon , %****** *** ^atio. Id ipsum et Nc -
ZnZS PCr Litteras encyclS ai;^erab,Ies cum primum V«
COmpeIli™r rure^Vob^ m°d°
,.r in«i i m stu diorum ratione ’ obisebm agere de ineunJj
S ,nUmanarUm *Kn,ian“ 7’Te Ct bono fi'1'1' V respond*
q““ “«biuten im!r' S" “b«"t«nca. P
tatur, is Drnf*"1’ <,U“! Puhlice et privu^0™"1 anin'um Intendat, earumum
premunt, tutTSmm P"'C'' fccu»<l*m Cn‘!it''n’<,ne compl"'
divinis hum-» • m quac* pertiftiesrim ■ 11111 causam, cum eorum quae
feci. rebus insistere, quod prava dc
recepta. Cum ,lr<iines irrepaerinr P * OS0^bonlm *ampri(lcm pra-
plurimorum sutTraju-'
ita contingit m '®ent'a peccat in L Ut 'n agCndo rationem ducem
g 1 prav,t“ opinionum , “ volu"'« facile labium «q*
■ M«uh . xxv,,, ’ m 'S' » intollentia m* i»
3 Colos,., II 8 ’ "J*
1 Cf‘ * 573. *
humanas actiones influat, easque pervertat. Ex adverso si qana
hominum fuerit, et solidis verisque principiis firmiter insistat a?*
vero in publicum privatumque commodum plurima beneficia ’ ■ ■
g««. - Equidem non tantam humanae philosophiae vim et auctorftlum
tribuimus, ut cunctis omnino erroribus propulsandis, vel evellendis mr,
esse iudiccmus: sicut emm, cum primum est religio christiana constituta
per admirabile fidet lumen non pmuMUbus humanae sapientiae eeM.
diffusum, sed sn ostensione spiritus et virtutis. < orbi terrarum contigi, ut
pnmaevae d.gn.tatt restitueretur; ita etiam Jft praesens ab omnipoten,
putissimum virtute et aux.lto De, expectandum est, ut mortalium mente'
sublatis errorum tenebris, resipiscant. Sed neque spernenda, neu pm, ha-
benda sun, naturalia adminenta. quae divinae sapientiae beneficio fortiter
suaviterque omma disponentts, hominum generi suppetunt; quibus'in a diu
mentis rectum philosophae usum consta, esse praecipuum Non enim
frustra rationis lumen humanae menti Deus inseruit- et tantum et. ?
ut superaddim fidet lux intelligentiae virtutem cxtingiiat aut imminuat’
m pobus perficiat, auesque viribus, habilem ad maiora reddat. - gi,tir
postulat ipsius divinae Providentiae ratio, ut in revorsn.il. ,.t e
et ad salutem populis etiam ab humana scientia praesidium quaeratur
"r a sapicn,,ihus >,surp«ur’ *•
nun animos ad revehtin nem - • f munire u,let> suorumque alumno-
obrem a veteribus ,« i ! i>usc,p,endam convenienter praeparare: quam-
christianhmi praeludium ?!"? * x fAwf imam fidem »** *»*<>> * modo
ion immerito appellat» est ””” ******* modo ad Evangeluwt paedagogus 5
f»s tantum m '*8’ '"r!? qU°d perti”et ad res divinas, non
mtelligentia est sed nnnn n*"1 patc^eat’ cill*bus attingendis impar humana
^ manifestavit, rationi non omnino
m admixtione ommhn! Z ,te,Dei aUCt0ntatc> Statim et sine aliqua erro-
q,lnc vel divinitus 3'credtn T‘ ^ ^ ^ Ut qUaedara
arctis quibusdam vin ' r mdm proponuntur* vcl cum doctrina
'ali tantum ratione nrieln * coJIl^antur* lpsi ethnicorum sapientes, natu-
shiverint ac rind;CaPv^inr7e,'C??"OVer,Dt3 aptisque ^g^ mentis demon-
atatw« mundi r>rr ea ” enun ut Apostolus inquit, «
‘ U>' <u ta sunti intellecta conspiciuntur , sempiterna
J I J4JL IK. O V
' cJ^V1^ c‘ *•
‘Orip aj ®rrom- lib, I,
• 0,5 'J, Thium.
A,“- I. c. «
c- ifi; lib. VII, c.
J
i:S
Romam Pontifices
5HF VU! UT!“S f' d#*mt 1 et gente, quae legem non A„4„„ ~~
nihilominus opus legis scriptum in cordibus suis. i n„ * " "'«*«
c-tbn, eorum sapientibus explorata, vehementer est „p m I ^ Vtl 'I*
doctrinae commodum utilitatemque convertere ut r, in . , 'n m'el«*
nam quoque sapientiam, atque ipsum adv^^rio lm T ^
Christianae suffragari. Quam agendi rationem, non ”ec^'S‘ *
sed veterem esse constat, et sanctis Ecclesiae Pitrihn °dmm
Qum etiam venerabiles isti religiosarum tr , iv h saePe usitatam
ormam quamdam eius re testes «* '“«I*
fn«o, qui Aegypto excessuri, de7e^e seeum “f”' “
aurea Aegyptiorum vasa cum vestibus nroti,»U , •?■'"'* "8"““ a,1»-
usu. religioni veri Numinis ea n' , , ' 111 scilicet, mutato repoilr
sis ritibus e, superstiZf cnS
Originem hoc nomine, quod olum ,-v ',t f nus >- eocaesanensis 3 laudat
pta, quasi erepta hostibus tela in ’mr U,V*?rum p acitls l»geniose decer-
perniciem SuperstitinnK <ino„l ’ ■ , P tr?Clnnjm c,instianac sapientiae st
*ndi morem cum So^fv - dextentate ^torserit. Et parem dispu-
Basiho Magno et laudant et * tum Greg°»*ius Nyssenus1 in
daf m Onadrato Apostolorum discinuh, LU>1"'™ s y ero magnopere commen-
a ustlue permultis « Augustinus AnStlde’ in I,,stin0- ^ Ircnaeo,
auro. n argento et veste asptnmus' inclljit. ^nto
suavissimus et martyr beatissimo*? ' e'Xlcnt < v Aegypto Cyprianus, ilacior
tus> Hilarius? ut de vhis tJL tantius? quanto Victorium, Opta-
vero naturalis ratio opimam han/T"^ tTtnun,erabiles Graeci? ' Quod si
Christ» virtute fecundaretur. , md „ f?"” SCgCtcm Prius fudit’ <lU3m
i.'*! ' J-°ns ®rada nativas humanae Jenorein eerte progignet, posteaquam
■equis autem non videat iter .ment,s facultates instauravit et auxit.-
phandi genus ad fidem aieririJ P Ct faciIc Pcr hujusmodi philoso*
^oii bis tamen limit i • --'+£■
} bandi instituto dimanat Et r e!^ C’rcumscr‘h*tur, quae ex illo philoso*
prehenditur eorum hominum stHr^1”86. SaPientiae eloquiis graviter
rimt n \terun< infeUigere Eum Qui ett ^ <pl' /,ls Quac videntur faia,
mun i l,rlifex- * Igitur orirn ! 1teque* °Perihus attendentes, agnove-
diae mim2ecpUCtUS capitur- quod ah D magnus hic et praeclarus ex hu-
h r " tfi 1 rmi OSttndit ^S^tter p0terit Creator *°rum videri 9 -
- fmi,a ,n Primis sapientia, qu^T™ ®*toulo singulariter cxcel*
IUr <l usquam res fatere, et summa
; s? A r, , . m
- *■ 9
! ^arm I. funb. -s ^ ~W
^ -.,3
Romani Pontifices
eum non
nesciam.
iustitia, quam prav us nunquam vincere possit affectus, idtoque D
solum veracem esse, sed ipsam etiam veritatem falli et fallert-
Ex quo consequi perspicuum est, ut humana ratio plenissimam verho
Dei fidem atque auctoritatem conciliet. — Simili modo ratio declarat
gelicam doctrinam mirabilibus quibusdam signis, tanquam certis’ certT
veritatis argumentis, vel ab ipsa origine emicuisse: atque id.-,
■qui livangdio fidem adiunguni non temere adjungere, tamquam docttx
fabolas secutos, ’ sed rationabili prorsus obsequio intclligemiam et iudi
cium suum divinae subneere auctoritati. Illud autem non minori» nre.ii
esse mtelligltur, quod ratio in perspicuo ponat, Ecclesiam a Christo nv,i
.alam (ut statuit Vaticana Synodus) ob suam admirabilem prapaeatu,
„m. eximiam saumtatem et mexhamtam in omnibns locis fecunditatem ah
athoheam um tutem, mactamque stabilitatem, magnum quoddam et oei-n,
* Ovinae saae legationis testimonium im I
Solidissimis ita positis fundamentis, perpetuus ct multiplex adhuc reaui
ntut philosophiae usus, ut sacra Theologia naturam, habitum, invenit'
que verae scientiae suscipiat atque induat. In hae enim nobilia™» S
pl.narum magnopere necesse est, ut inultae ac diversae caelestium doctri
Z eJmVn “nUm VelU,i C°rpUS Ut suis queque^s'
cunrcmenter dispositae, et ex propriis principiis derivatae
nexu cohaereant; demum ut omnes et singulae suis iisque inrictis ar^
J^Mlmnentur. - Nec silentio praetereunda, aut minimi facienda esi
accuratior illa atque uberior rerum . i , . „ -■ . UA ***
Ki™„iqTdo ^7“^^
cum integritate viYu* firf ’ * en,Us a facilius certe illi consequuntur, qui
disciplinis expolitum 1 CKluc .studl° ingenium coniungunt philosophicis
«sSTdci ?dem synodus C
hter «ignoscuntur, ana/omn ■ tum f tam twn ex eOTum> <i“‘“ notura-
Pne hominis ultimo peti oportere r m tpS9nm ftexu {nter se fl
divinitus tradit reSse P.!lilos0f>Kicas veritates
Quaia ad rem, magna est T 0pPuSnai;e AU(i^ resistere.
av veluti firmum relitritvn '.>sop ' ,ae aus* cluod fidei propugnaculum
Alexand™," Z ™‘ 7""'"""™ M*** M* quidem, sieu, Cie-
cum sit De} - ,W, , ^ ^ pcrfecta et nul!ltiS Sen atoris doc .
:,ntatem n<m f1la( AoJ/r saP*™tia. Accedetis autem graeca philosophia
% tam argumentatione* * '1 ' ^ > fWW ^btles efficiat sophistarum adrvr-
1 ProPulset dolosas adversus veritatem insulias,
11 P‘-ir., i
J t, "r*> *. Ili.
* CoUI; JRm- t,e Fl‘d
' Ibid ‘ COp* 4.
Cmh
■ caP- .1
1 40
Romani Pontifices
dicta est vineae apta tepet et vallat. • Profecto sicut inimici catholici
ms. adversus religionem pugnaturi, bellicos apparatus plenimu J- \°f
sophica ratione mutuantur, ita divinarum scientiarum defensor,! F**
philosophae penu depromunt, quibus revelata dogmata valeam „ '
gnare. Neque mediocriter in eo triumphare fides Christiana St
quod adversariorum arma, humanae rationis artibus ad nocendum ^
parata, humana ipsa ratio potenter expediteque repellat OuvmL™”'
religiosi certaminis ab ipso gentium Apostolo usurpatam' comm
S. Hieronymus scribens ad Magnum: Ductor christiani exercitus P„mF'
nam omnino falsatu esse en J . 1 fidet contra.
phiae doctorihus praecinit nffo h T- V"° "“"""I co'“r«<ti«“ • 1 pltiloso-
versentur: siquidem ut w,, ! 0>K'’ argumentis dissolvendis* studiose
pturarun, testatur, ri ratio contra divinarunt Sal-
itam vera este non potest, t ’ '' "" ' * atutf' Jalht veri stmiHhuim:
Phill^ha' taSISS. + 2 «T*8 fr"C,ib“S ^
penum sit, plurlm" 'x r “"'.-"'Pt-huvit. Scilicet cum plane am-
quae cuiuslibet ingenii ionne ^ ] pernatti ral i veritates esse accipiendis,
firmitatis J&S^^****». ™io mana. propL in-
negare, neve propria virtute metiri ,L ‘Uldeat* neque easdem ventat»
potius plena atque humili firt ^ Pro ^u^‘tu interpretari; sed eas
quod sibi liceat, in morem ancdl u-^t' Ct SUmmi honoris ^co habeat,
trinis, easque aliqua ratione n t pedisequae, famulari caelestibus doc-
'»n.m capitibus, quae nerem™ T**™ ““»*'«• - I" iis autem docui-
aequum plane est, sua methodo ,umana intei ligent ia naturaliter potest,
o^ophiam: non ita tamen ut P.r’nc‘P'ls et argumentis uti phi-
videatur. Imo, cum constet ea n n a*' dlv*Bae sese audacter subtrahere
tate pollere, et quae fidei adversam?0 re'^atlone innotescunt, certa veri-
overit philosophus catholicus se fi jr-pamer cum recta ratione pugnare,
■ con#»ionem ali ,n “ fifi« simul e, rationis iura vioatnnn».
intellexerit. ’PlM,a,ur- ,„<m «velatae doctrinae rept, gnare
tXovimus profecto non \
n,mi° cxtoIlcntes> contendunt, ^homin!' !acult;atcs humanae naturae plus
» Strom n * intC lBentiam, ubi semel divinae
Epist. ,d Magn
Bulla Aptntoiic, rtqimimt .1
1 Q licet
‘ U3, t.,1. 7) ai, M
1 ** 1 - ' ~ Bull. Rom,, tom. j, M
n
Romam Pontifices
t4i
auctoritati subiiciatur, e nativa dignitate excidere, et quodam quasi ser-
vitutis iugo demissam plurimum retardari atque impediri, quominus ad
veritatis excellenti aeque fastigium progrediatur. - Sed haec plena erroris
et fallaciae sunt; eoque tandem spectant, ut homines, summa cum stulti-
tw. nec sine crimine ingrati animi, sublimiores veritates repudient, et
divinum beneficium fidei, ex qua omnium bonorum fontes etiam in civi-
lem societatem fluxere, sponte reiiciant. Etenim cum humana mens certis
finibus, iisque satis angustis, conclusa teneatur, pluribus erroribus, et
multarum rerum ignorationi est obnoxia. Contra fides christiana, cum
Dei auctoritate nitatur, certissima est veritatis magistra; quam qui 'sequi-
tur, neque errorum laqueis irretitur, neque incertarum opinionum flucti-
bus agitatur. Quapropter qui philosophiae studium cum obsequio fidei
christianae coniungunt, ii optime philosophantur: quandoquidem divina-
rum veritatum splendor, animo exceptus, ipsam iuvat intelligentiam; cui
non modo nihil de dignitate detrahit, sed nobilitatis, acuminis, firmitatis
plurimum addit. — Cum vero ingenii aciem intendunt in refellendis sen-
tentiis, quae fulti repugnant, et m probandis, quae cum fide cohaerent
digne ac perutili ter rationem exercent: in illis enim prioribus, caussas erro-
ris deprehendunt, et argumentorum quibus ipsae fulciuntur, vitium digno-
scunt. in his autem posterioribus, rationum momentis potiuntur, quibus
sohde demonstrentur et cuilibet prudenti persuadeantur. Hac vero indu-
stm et exercitatione augeri mentis opes et explicari facultates qui neget,
l,Ic ver' falsi<lue discrimen nihil conducere ad profectum ingenii, absurde
contendat necesse est Merito igitur Vaticana Synodus praeclara beneficia.
f.1cr fuicm rationi praestantur, his verbis commemorat: Fides ratio -
nm ab monitus liberat ac tuetur , camque multiplici cognitione instruit >
mque ulcrco homini, si saperet, non culpanda fides, veluti rationi et
.-.ur.l i uib veritatibus inimica, sed dignae potius Deo grates essent haben-
• m e ,?mcn*crflUt; lactandum, quod, inter multas ignorantiae causas et
i™*? Crr°rum fluctibus, sibi fides sanctissima illuxerit, quae, quasi
firat 1CUm’ LJtni 0,nncm errandi formidinem portum veritatis common-
tunia ,1..^*’ ^ cocrahtletv Aratres, ad historiam philosophiae respiciatis,
p£oiXn, PaU ° diximus’ re 'Ps:l comprobari intelligetis. Et sane
tur sanienticc'1 vct.crL1Iin’ beneficio ca ruerunt, etiam qui habeban-
nulla vera n ^ P ur*^us deterrime errarunt. Nostis enim, inter non-
diderint d'e^ vf1^ s*iepc falsa et absona, quam multa incerta et dubia tra-
^l^rnationc lv,n,talls ratione, de prima rerum origine, de mundi
cipio, de uij'j C 1 'Un:i1 ‘llturorum cognitione, de malorum caussa et prin-
vitiis, aliisauc-111! • ' °m‘n’s* seternaque beatitudinc, de virtutibus et
li "irniniim g(,n 0ctnnis* quarum vera certaque notitia nihil magis est
lreSi q..- Contra vero primi Ecclesiae Patres et
rcrn humanae ex divinae voluntatis consilio, restituto-
C l,,ln sc,cntiae esse Christum, qui Dei virtus est Deique
c
dc Fid. Cath
• t
cap* ■:
S f
142
Romani Pontifices
sapientia, ' et in quo sim i omnes thesauri s absentiae et ,
v«erum «picntum libros invostigsndos, eor„mt|„c MlSu
“ c*octnms conferendas suscepere: prudentkme delectu ,r Vl'uil'
d.cta « sapienter cogitata occurrerent, amplexi sum ceteris ,™ 'S® Wl
emendatis, vel reiectia. Nam providissimus Deus sicut a , kv , «'
sionem martyres fortissimos, magnae animae prodigos ££?£!* <W*
saevitiem excitavit, ita philosophis falsi nominis aut liaeret e
tia maximos obiecit, qui revelatarum veritatum thesaurum * ri"*
humanae praesidio tuerentur lhmi,. ,k • • “Isaurum etiam rationi^
tholica doctrina eos nacm "It S, ^ *
Silanorum dogmata et instituta irridentes n k ’ l",f,:"s'sslmtK, qui chri-
materiam principio caussam.1 cami e r ' P'UreS ““ <,ras. ™Ji
ct fatali contineri „ece«i, . e n o H. «"*>">, caeca quatiam u
Strari. iamvero cum ht prov,de.n,iae “■>*> admisi-
sunt sapientes viri ouns -Ift ,/ * °C r,nae n1a?istris mature congre -i
humana quoque saplntV amZ™, n0m,namusi V*. fide praceunte, ab
unum Deum, omni perfectionum gen^praestanf' -ll"h“S consti,uern".
res omnes e nihilo omnipotenti JL \ ? T tant,s*imun» esse colendum;
singulasque ad proprios fines dirigi ac '"'US “f'6"1'3
locum vindicat S. Ius tinus martvr,,, '* " 1 nnc,Pcm inter illos sibi
Academi as, quasi experiendo, Ce,eberrimas Sucorum
doctrinis, ut idem ipse Pitemr , • * P cnoque ore nonnisi ex revelatis
toto animi ardore complexus ei r ’er,t?.tem haurin' P°«se pervidisset, illas
peratores acriter copioWque WfcnX^r'''"'"’ ^ Roraanon™
phorum dicta cum eis commKinr n j * "on Pauca graecorum philoso-
et Athenagoras per illud teinn ■ '"°C Ct Qua,lra!us> et Aristides, Herum
ran in eadem causa gloriam i,/1 , LfrtKIC praestiterunt. — Neque mino-
>,a.L’ Lugdunensis Pontifex: CI t . : "s e8t ^reiuietts, martyr invictus, Ecde-
°pmiones, Gnosticorum oner» _ 'm strenue refutaret perversas orientalium
gines ■ haereseon singularum /auctora vr* roman* “«perii disseminatas, ori-
fontibus enutnarint. . . explicavit. * — J*ieronyin<») ft *x quibus philosophorum
xandnni disputationes, quas iH„m aufcem non novit Clementis Alt-
memorat; Quid in illis indoctum? lcronymus sic, honoris caussa, com-
I _la ,!?* quidem incredibili vad»* media philosophia esi' 1
rati<K ' n.St°ri -m' ad artei« dialectic i UHseruit ad condendam philoso*
Mei1 ^.Cu,n^* conciliandam utilissl ntC. eXcrcendam, ad concordiam
Ale andnnae magisterio ~ secutus Or^«, scholae
exDlananrt’ ^crp*!lra eademque laborin*-!^-? or‘cntaliiim doctrinis eru*
licet erro rf Vi' 5aGnsclUc dogmatibus 511,,,. ( l v°Iumtna, divinis litteris
1 ^ uHur ,tt„T ? -a-> -s: r biii- «pp-^ *-
Potentiarum, quibus
1
J
A
4
1 Cor» I, z4,
tolwjs., H> 3
EP»'r. ad Ma(pi.
t-oc, cit.
Romani Pontifices
*43
gnnitate augentur. - 1 ugnat cum hatrcticis Pertu! Hanus auctoritate sacra-
rum Litterarum; eum philosophis, mutato armorum genere, philosophice*
hos autem tam acute et erudite convincit, ut iisdem palam fidenterque
objiciat: Neque de scientia, neque de disciplina, ut putatis, aequamur. 1 - Ar-
nobius etiam, vulgatis adversus gentiles libris, et Lactantius divinis prae-
sertim Institutionibus, pari eloquentia et robore dogmata ac praecepta
catholicae sapientiae persuadere hominibus strenue nituntur, non sic phi-
Iom) pluam evertentes, ut Academici solent, ^sed parttm suis armis, partim
vero se philosophorum inter se concertatione sumptis eos revincentes. *
— Quae autem de anima humana, de divinis attributis, aliisque maximi
momenti quaestionibus, magnus Athanasius et Chrysostomus oratorum prin-
ceps, scripto reliquerunt, ita, omnium indicio, excellunt, ut prope nihil
ad illorum subtilitatem et copiam addi posse videatur. — Et ne singuiis
recensendis nimii simus, summorum numero virorum, quorum est mentio
facta, adiungimus Basilium magnum et utrumque Gregarium, qui, cum
Athenis, ex domicilio totius humanitatis, exiissent philosophiae omnis appa-
ratu affatim instructi, quas sibi quisque doctrinae opes inflammato studio
pepererat, eas ad haereticos refutandos, instituendosque Christianos con-
verterant. — Sed omnibus veluti palmam praeripuisse visus est Augustinus
qui ingenio praepotens, et sacris profanisque disciplinis ad plenum imbu-
tus, contra omnes suae aetatis errores acerrime dimicavit fide summa,
doctrina pari. Quem ille philosophiae locum non attigit; imo vero quem
uon diligentissime investigavit, sive cum altissima fidei mvsteria et fideli-
bus aperiret, et contra adversariorum vesanos impetus defenderet; sive
oim, Academicorum aut Manichaeorum commentis deletis, humanae sden-
ir, T"'3 Ct firmitudinem Collocavit, aut malorum, quibus
T ATT 'T™**’ r;ltlonem et originem et causas est persecutus? Quanta
de rM, ,S’ dC j11?3* de !nente ,ulmana. d« voluntate et libero arbitrio,
mutahihumC Ct dC be8ta VUa> dc temPore ct aeternitate, de ipsa quoque
ZZ2??°™m ”atura Subti,issi^‘ disputavit? — Post id tempus
ingressus awascenus, Basilii et Gregorii Nazianzeni vestigia
professi nifr' CC' Cnt<;r!1 vero Boetius et Anselmus, Augustini doctrinas
Evlrif^ lr?.onium Philosophiae plurimum locupletarunt.
opus aggres^sunt aet'UlS Doctores> ^uos Scholasticos vocant, magnae molis
simis Sanrinrn n n,mirum seSetes doctrinae fecundas et uberes, amplis-
^tasqueuno velnH^f1 V0Juminibus diffusas, diligenter congerere, con-
Quac autem «m t °C° c°"dere, in posterorum usum et commoditatem. —
hic, Venenhib p UCae t,lsciPIinae sit origo, indoles et excellentia, iuvat
^i\ti V furine . ratres’ verb's sapientissimi viri Praedecessoris Nostri,
sricntiae et ''Divino Illius munere, qui solus dat spiritum
r'im aetates Lt inte^ectus* quique Ecclesiam suam per saeculo-
rnt opus est, no\is beneficiis auget, no\is praesidiis in-
I ;ApoI°k«., 5 46.
, 'nM' VII. cap.
f °P*f. Dei, cap.
«44
Romam Pontifices.
stniit, inventa est a maioribus nostris sapientissime «t *
scholastica, quam duo potissimum gloriosi Ddctores ^e' ' '
mas et seraphicus S. Bonaventura, clarissimi huius’ f 8?Ucu& S- '%
res,, excellenti ingenio, assiduo studio magnis i,,i^CU.tatls Pro^
excoluerunt atque ornarunt, eamque optime dispositam0"^* C* ^
praeclare explicatam posteris tradiderunt Ft htiii» * 1 muIt,s9Uc moi
scientiae cognitio « exercitatio, qtlc ab utrrimis dil?^ *T ■*"
summorum Pontificum, sanctorum Patrum et Concilior., T"
nat semper certe maximum Ecclesiae adiu.m-nt.im T
ad Scripturas ipsas vere et sane intelligendas et in. ”” P°tlra' *'
Patres securius et utilius perlegendos e/evnl.v , terpretandas' *« :
res et haereses detegendas et refellendas P <-an °S’ SIVe.ad VWios em
quibus iam advenenmt tempori ilk n V<T° nov,ssim‘s diebu
et homines blasphemi, APOStol° ^cript
et alios in erronem mitt^tes ^e S- *"*??** ln P«us, errant*
mandis et haeresibus confutandis nernecc ^ doSmatibus confii
vis Theologiam scholasticam dumtaxat comnlecF ”*! Qua* Verba <m
quoque de Philosophia eiusoue \ nu\th l PeCt! 'beantur, tamen es*
praeclare dotes, quae Theologiam Jh i ,1CCiptenda perspicitur. Slquiden
tantopere formidolosam nimifum ^h l.astlc^n b«stibus veritatis faciun
mter se nexa rerum et caussarum t P?nti.fcx addit> « apta illa e
tamquam militum in pugnando in CO laerc”tia* l,ie ordo et dispositu
distinctiones, i[|a argumentorum fi ‘ Ctl°’ ll!ae di]t«eidae definitiones, e:
quibus lux a tenebris veR m T S™? - * acutis*imac disputatio^
cia multis praestigiis et fallaciis in ^r d,!>tmSu,tur> haereticorum menda-
fiunt et denudantur », t praedans V° ^ tamquam veste detracta, pate-
a reGto usu repetendae sunt eme ' TTUmi!s’ et niirahiles istae dotes unice
data °Pcra « sapienti consilio in P 'IosoPhlae- quum magistri scholastici,
usurpare consueverunt. — . pfi Pu Aonibus etiam theologicis, passim
gorum proprium ac singulare 1 — lHud sit Elasticorum T' '
^mo ‘ntcr « vinculo coniu^erim C‘CnVam humanam a<= divinam
ferunt non erat tantum ho“o™ *P Ct° TheoI°^ qua dii
X ptura' si atque if co,nmendationia ab opinione
adhibuissent. m att»Ue ""Plectam aut levem philoso,
longe 'eminet "57" SchoIast‘cos Doctorcs nm ■
factores sacro A<*uina*; qui uti’ CV X pnnCCPS et mal
modo sortitus est^u f™*”* Ve***°tus <■<, L ’ ™ l!;S a n 1 madvertit, v
bra, in unum Tl !on,m doctrinas, velutdh dlectum omnium qm
maenis inr homas collegit et r0.lf Persa cuiusdam corporis i
d m o, | Cm,S ,,a ™™ ordine dige*
ulum ct decus ni re V 1 cuthohcae I-Vr-t^;™ • ,
acer, memoria facilis « X habeatur- - IIlc on H Sin^.Iar^ P
tenax, vitae int • 1 T^dcm ingemo cloci
‘Owgerrimus, Veritatis unice an
1 [ . . t f *
UuUa Triumphande
1 Bull. cit. ’ 4mar,‘ '588, § to _fY
z In xm _ u
" * I4S' a- 4. b fin.
Hul1* Knm-, «ora. 4. fv, p.^
Romani Pontifice i
divina Iiumanacjuc scientia praedives^ Soli comparatus, orbem terrarum
calore virtutum fovit, et doctrinae splendore complevit. Nulla est philoso-
phiae pars, quam non acute simul et solide pertractant: dc legibus ratio-
cinandi, de Deo et incorporeis substantiis, de homine aliisque sensibilibus
rebus, de humanis actibus eorumque principiis ita disputavit, ut in eo
neque copiosa quaestionum seges, neque apta partium dispositio, neque
optima procedendi ratio, neque principiorum firmitas aut argumentorum
robur, neque dicendi perspicuitas aut proprietas, neque abstrusa quaeciue
explicandi facilitas desideretur.
Illud etiam accedit, quod philosophicas conclusiones angelicus Doctor
speculatus est in rerum rationibus et principiis, quae quamlatissime patent,
ei infinitarum fere veritatum semina suo velut gremio concludunt, a
posterioribus magistris opportuno tempore et uberrimo cum fructu ape-
rienda. Quam philosophandi rationem cum in erroribus refutandis pariter
adhibuerit, illud a se ipse impetravit, ut ut superiorum temporum
errores omnes unus debellant, et ad profligandos, qui perpetua vice in
posterum exonturi sunt, arma invictissima suppeditarit, — Praeterea ra-
tionem, ut par est, a fide apprime distinguens, utramque tamen amice
consocians, utriusque tum iura conservavit, tum dignitati consuluit ita
qrndem ut ratio ad humanum fastigium Thomae pennis evecta, 'iam
fere nequeat sublimius assurgere; neque fides a ratione fere possit plura
u,ldl0ra adl»ranta praestolari, quam quae iam est per Thomam
tkJ/aS> 0l> doctissimi homines, superioribus praesertim aetatibus,
ogiae et philosophiae laude praestantissimi, conquisitis incredibili stu-
tam ;!’°TeiV0 Umin'buS i^imoftalibus> angelicae sapientiae eius sese non
^ quara penitus innutriendos tradiderunt. — Omnes prope
doctrink V T^g,fer0S °rdmum religiosorum iussisse constat sodales suos,
impune ,studerc et religiosius haerere, cauto, ne cui eorum
«am famili -4 vestIfilIS tantl ve* minimum discedere. Ut Dominida-
sloriaJ ri.practerta,m'5' <lu.ae. summo hoc magistro iurv quodam suo
utcm r’ tR.e ,enen Doned.ct.nos, Carmelitas, Augustinianos, Socie-
testantur ' a losclue sacros Ordines complures, statuta singulorum
illis, quae nli™^ ^agoa cum \ oluptate provolat animus ad celeberrimas
netnpc Salm-m**0 fi°rilvrunt, Acadcmias et Scholas, Parisiensem
«m, Patavinam Qomphitcnsem, Duacenam, Tolosanam, Lovanien-
pemiultas Qua’ on^nicnsci|11> Neapolitanaroi, Conimbricensem, aliasque
rogatasque sentenp1 ‘”'cadem*aryrri nomen aetate quodammodo crevisse,
partts Valuisse ^ graviora agerentur negotia, plurimum in on
bumanae ‘goorat. lamvero compertum est, in magnis illis
sed'S5c princinenv^. C °m,cdds’. tamquam in suo regno, Thomam con-
consensu in' °ninium vel doctorum vel auditorum animos
quievisse. Unill‘s angelici Doctorig magisterio ct auctoritate con-
Sed ~ 81 ~
P r's tc'1’ lv{,,,,aui Pontifices Praedecessores Nostri sapten-
146
Romani Pontifices
tiam Thomae Aquinatis singularibus laudum praeconiis 7t *
amplissimis prosecuti sunt.Nam Clemens VI 1 Nicolaus v «ii et,.te8tlm°n
fr afdmirabili cius **«*<• wM?
b. P.i» V « vero fatetur eadem doetrina haeres» conftiC e “V'
dissipari, orbemque universo, n a pestiferis quotidie |ib,r.„“ Tn
cum Cl emente XII, • uberrima bona ab eius Sln fcet ia^
dimanasse, rpsumque eodem honore colendum esse affirmant
Eccles,ae doetoribus. Gregorio, Ambrosio, Augustino' et f l 'o„T T,
-r; ah, tandem S. Thomam proponere non duhitanont.l,-’ W
Lyce,s exemplar et magistrum, quem tuto
moratu d.gmssima videntur Ii. Urbani V verba ad Academiam T l’ "
o/umm « '™»« praesentium vobis iniun-imm ut n f lo!0M“
ampliare, t Urbani autem l r T“' ****’”?“ latis viri
diorum Universitate, et Benedictus Yivaf n ,, .V '? Lovan,ensi stl
tensium renovarunt His v*m P Vr 'n Collegio Dionysiano Gnm;
nate indiciis, veluti cumlf n ' “ de Tho™
(Thomae) doctrina brae ceteris 1 ' 1 limonium accedat: Um
non, modum dicendorum veritate,^ \ CaHonua' luihct proprietatem vah
tenuerint, inv ita ut. inquam qui m
semper fuerit de veritate suspectus. • * ' eviass<;i et qut eam tmpugWHm
te r rar. p^ntiae. i?,quibus eminet lectus ex toto orb
perpetuo studuerunt In ^bomae Aquinati honorem haber
\ aticano, deliberationibus ut T- '?• u£duncns‘. Viennensi, Florentino
praefuisse dixeris, advemus ~ CtlJ,PatrUm in^fw isse Thomam et peni
starum ineluctabili vi ct f i„ t: . °fCS 'jraecorum' haereticorum et rationali-
cst ct I hornae propria, ne cu *m° decertantem. — Sed haec mavirrt!
nicata laus, quod Patres Tridem ’ c‘x ductoribus catholicis comnrn-
l'na cum divinae Scriptum* ,Jn-l ln lPso rnedio conclavi ordini habendo,
* ,n,Il,iam I homae Aquinatis simp*"' |US *Ct ^>orit’^cuni Maximorum decretis
rationes, oracula peterentur *" 1 P:Ucrc voluerunt, unde consilium,
Postremo haec quoque ]
■‘h ipsis catholici dominis adv^T *n^0mParabiIi reservata videbatur, ut
«torquera. Nam exploratum est {„*. 0 5Sequ’a> praeconia, admirationem
* -IS8C| qui palam profiterentur' uT Ut Tcficaruni factionum duces non
Aquinatis, * ftcfe ^ JT* •*** ■•** e mcdio doctrini> Tta*
ammbus catholicis doetoribus subire cerlm*
■ ni'"3 /n, ‘i"'”"- 6 febr. , 14 ,
■ Bdt. S FF- 0rd- '■«edi?4,,,,
, ,, f? tton*> maii xmt / 4 MH
Julia MtrabUh, n anr ,12/' * 30. - Cf. Butl d
* «ulla Verbo Dri ,8 T S 7' CL Bull »1 ‘ ' Rom » <2. P ■ 201-317-
: ton.*. s dtn d,;V *733. -Cf. Bull.' ^ 4’ ,f' P' 367* 3^-
; j‘«*. i" Jortn. 8rev„ P‘ 3S3’ 3M'
• w VT* *■ Si'%1 M
H7
Romani Pontifices
ii vincere, et Ecclesiam dissipare. 1 Inanis quidem spes, sed testimonium
non inane.
Ilis rebus et caussis, Venerabiles Fratres, quoties respicimus ad boni-
tatem, vim praeci arasque utilitates eius disciplinae philosophicae, quam
maiores nostri adamarunt, iudicamus temere esse commissum, ut eidem
suus honos non semper, nec ubique permanserit: praesertim cum philoso-
phiae scholasticae et usum diuturnum et maximorum virorum iudicium,
ct, quod caput est, Ecclesiae suffragium favisse constaret. Atque in veteris
doctrinae locum nova quaedam philosophiae ratio hac illae successit, unde
non ii percepti sunt fructus optabiles ac salutares, quos Ecclesia et ipsa
civilis societas maluissent. Adnitentibus enim Novatoribus saeculi xvi,
placuit philosophari citra quempiam ad fidem respectum, petita dataque
vicissim potestate quaelibet pro lubitu ingenioque excogitandi. Qua ex re
pronum fuit, genera philosophiae plus aequo multiplicari, sententiasque
diversas atque inter se pugnantes oriri etiam de iis rebus, quae sunt in
humanis cognitionibus praecipuae. A multitudine sententiarum ad haesita-
tiones dubitationesque persaepe ventum est: a dubitationibus vero in erro-
rem quam lacilc mentes hominum delabantur, nemo est qui non videat. —
lloc .uiteni novitatis studium, cum homines imitatione trahantur, catholico-
rum quoque philosophorum animos visum est alicubi pervasisse: qui patri-
monio antiquae sapientiae posthabito, nova moliri, quam vetera novis
augere ct perficere maluerunt, certe minus sapienti consilio, et non sine
scientiarum detrimento. Etenim multiplex haec ratio doctrinae, cum in
magistrorum singulorum auctoritate arbitrioque nitatur, mutabile habet
tundamentum, eaque de causa non firmam atque stabilem neque robustam
sicut veterem illam, sed nutantem et levem facit philosophiam. Cui si forte
contmgat, hostium impetu ferendo vix parem aliquando inveniri, eius rei
nr V.1? 4S'derC caU8am et cuIpam. — Quae cum dicimus, non
derhdttiftn* T** amUS doctos bnrruncs atque solertes, qui industriam
phiam aC n°VOnim jnven^oruni opes ad excolendam philoso-
Sed mitmn n ' enin) Probc intelligimus ad incrementa doctrinae pertinere,
praeriniifl Pcrc '^‘-.niiuhmi est, nc in illa industria atque eruditione tota aut
«lur Quanf^i1 yerscty^- ~ Et simili modo de sacra Theologia iudi-
placet* spH mU 1C1 eru^'tionis adiumento iuvari atque illustrari quidem
revdationis '),mn,r!0 Recesse est> gravi Scholasticorum more tractari, ut,
culmn i nec,. ratl0n,s coniunctis in illa viribus, invictum fidei propugna-
esse perseveret. *
pauci cum cons'bo cultores disciplinarum philosophicarum non
adjecerint nr^* lnst,u|randam utiliter philosophiam novissime animum
pristinum* a,Fan)- ^lomac Aquinatis doctrinam restituere, atque in
Wdine Vestrn ,care. studuerunt et student. Pari voluntate plures
sost magna cu ?ncrab*It'S Fratres, eamdem alacriter viam esse ingres-
-niiini Nostri laetitia cognovimus. Quos cum laudamus
1
BliiV
rus
nxx ^ V# Bull.
c ] i
148
Romani Pontifices
vehementer, tum hortamur, ut in suscepto consilio permaneant. , ,• ~
veru omnes ex Vobis stngulatim monemus, nihil NoM,
optabilius, quam ut sapientiae rivos purissimos, ex angelico
et pracdlvitc vena dimanantes studiosae iuvemuti large cooiosemu
praebeatis, ^ upioseque unrvtnj
Quae autem faciunt, ut magno id studio velimus, pluri sunt n
pio quidem, cum in hac tempestate nostra *• P * nt* ~Pn“ci-
cuiusdam sapientiae, ebria, iaL
'cam
armorum apparatu instructi, mature assuescant caimm Vv ??'m
et sapienter agere parati sember SPr»mvt.. a V religionis fortiter
tionem omni poscent i rationem tb .' ^Poa^°lica monita, ad satisjac-
doctrina sj, * TTZfraZ' f* " «*’ **' 1 « «**4l
hominibus, qui, abalienatu a fide 71 i ar%uer?- 3 — Deinde plurimi ex iis
sibi esse magistram ac ducem i^dSor^mft 7^7^ °derunt’ ^
f in gratiam cum fide catholica rcstiturml Ad hos autem sanandos,
hum nihil esse opportunius arhitr d'*N praeter supermiturale Dei auxi-
eorum doctrinam, qui finnfoimi filJTf ^7 S°hdam Patri!m et Scholasli-
certam veritatem, argumenta cmihi * U? amcnta> divinam illius originem,
c<>! lata, perfectamque cum mtione^^onco-^’ beneficia in humanum genus
monstrant, quanta flectendis nw-ntlt t{Jldiam tanta evidentia et vi com-
abunde sufficiat. ' bus vel maxime invitis et repugnantibus
Domestica vero, atque ;* T • ''-an
nionum pestem quanto in discrim'^1 soc*ctas» Ml’ae ol> perversarum opi*
^ecto pacatior multo et securior cnn *'C %<?rsetllr> universi perspicimus, pro-
feretur. « ntagi,tc ^"cl r ^ * in e. scholis JL
Aquini,,,, volumina compl",,^ doctritia, qualem Thoffl*
- u,c tempore in licentiam .1, , 'll.ac cn‘m de germana ratione libcr-
' 1 )eKthus eanimque vi . UntIS’ llc ^lvina cuiuslibet auctoritatis
C I,Tn°' * “*>» summorum Princi-
3 Thom-0 d" Camate; ct’iae scilicet d 1 j*™,onbu8 potestatibus, de mutua
unda ea h!riSpUta"tUr’ niax'm«m atm,»* ^buS ct ap<s generis eiusdem
itoir*** WL"1 7tum mbur bab-< ad evcr*
UTememi nr /noscuntur — £)em ‘ ,erum ordini et publicae saluti
£ quae & *,r*«l« 8ib7dr^!'U''lan3,i‘liscipli"M SP™
pe
rationeni rectu mn i pnu' taniquam _ H*«iosoph icarum instaura-
*« * JSTSL T1"" ^ Z» Z wiK «—
«pr nentia Comprob' p,munt haurire consm* ab,cacIue. tamquam
■onus honor et sapicns • * ,artes hberales tunc ^*nt' pacto ct constanti
obliterarac P a Iudtcium nh;irt.„_, n maxime flomisse, cum ineo-
1 t *
om iteratas iacuisse ion i -T 7 «'"«osonhia*. ». ,■
a a atclUe erroribus 1 ,K”h‘ctas vero ct prope
e ,neptiis implicita
I V
1 P«r., I||,
: T» . I. 9,
Romani Peniti ficis
149
phiJ-
Ouapropter etiam physicae disciplinae, quae nunc tanto sunt in
iracclarc inventis, singularem ubique cient admirationem sui,
^ret1°,'ftita°- veterum philosophia non modo nihil detrimenti, sed plurimum
cX ^rj sunt habiturae. Illarum enim fructuosae exercitationi et incremento
^sola satis est consideratio factorum, contemplatioque naturae; sed, cum
TJa constiterint, altius assurgendum est, et danda solerter opera naturis
rerum corporearum agnoscendis, investigandisque legibus, quibus parent, e
1 iniis unde ordo illarum, et unitas in varietate, et mutua affinitas in
diversitate proficiscuntur. Quibus investigationibus mirum quantam philoso-
1 ia scholastica vim et lucem, ct opem est allatura, .si sapienti ratione tradatur.
^ Qua in re et illud monere iuvat, nonnisi per summam iniuriam eidem
philosophiae vitio verti, quod naturalium scientiarum profectui et incre-
mento adversetur. Cum enim Scholastici, sanctorum Patrum sententiam
«cuti, in Anthropologia passim tradiderint, humanam inte Digentiam non-
nisi ex rebus sensibilibus ad noscendas res corpore materiaque carentes
evehi, sponte sua intellexerunt, nihil esse philosopho utilius, quam naturae
arcana diligenter investigare, et in rerum physicarum studio diu mul-
tumque versari. Quod ct facto suo confirmarunt: nam S. Thomas, II. Al-
batus magnus, aliique Scholasticorum principes, non ita se contempla-
tioni philosophiae dediderunt, ut non etiam multum operae in naturalium
rerum cognitione collocarim: imo non pauca sunt in hoc genere dicta
eorum ct scita, quae recentes magistri probent, et cum veritate congruere
lateantur. Praeterea, hac ipsa aetate, plures iique insignes scientiarum physi-
carum doctores palam aperteque testantur, inter certas ratasque recentioris
Phy&icac conclusiones, et philosophica Scholae principia nullam veri nomi-
nis pugnam existere.
Nos igitur, dum edicimus libenti gratoqitc animo excipiendum esse
quidquid sapienter dictum, quidquid utiliter fuerit a quopiam inventum
.iqut excogitatum; Vos omnes, Venerabiles Fratres, quam enixe hortamur,
ut a“ catholicae fidei tutelam et decus, ad societatis bonum, ad scienti, 1-
Hioi omnium incrementum auream sancti Thomac sapientiam restituatis,
« quam latissime propagetis. Sapientiam sancti Thomac dicimus: si quid
erum ebt a ductoribus Scholasticis vel nimia subtilitate quaesitum, vel
P rutu 1 considerate traditum, si quid cum exploratis posterioris aevi doctri-
,mtlU5 UlbaLTL'ns, vel denique quoquo modo non probabile, id nullo
JP*^aiumb est aetati nostrae ad imitandum proponi. — Ceterum, doctri-
ci u, 0,a'!e Aquinatis studeant magistri, a Vobis intclligcntcr lecti, in
hntia <inim »inu» insinuare; ciusque prae ceteris soliditatem atque exccl-
^titi^nT ^|S^*C'1° pon‘ln^4 Eamdem \cademiae a Vobis institutae aut
®tiJubeant at* * vStrcnt ac tueantur, et ad grassantium errorum refutationem
tur' prov‘1 - . C aute,rn ®J>pposita pro vera, neu corrupta pro sincera biba-
«4ttn ex' i'te .ll.t s'lP’cn,<a Thomae ex ipsis eius fontibus hauriatur, aut
decurrere < miS’ (plos ab 'Pso fonte deductos, adhuc integros et illimes
qui exinde f|,Ct c'nnCors doctorum hominum sententia est: sed ab iis,
crevtnint dicuntur, re autem alienis et non salubribus aquis
adolcs
ccntiuni animos arcendos curate.
Romani Pontifices
>5°
Probe autem novimus conatus Nostros irritos futuros nisi co
cepta, Venerabiles Fratres, Ille secundet, qui Deus scientiarum in dji?
eloquiis 1 appellatur; quibus etiam monemur amne datum optimum
donum perfectum desursum esse descendetis a Patre luminum 2 i.\ 0tm
St quis tndtget sapientia , postulet a Dea, qut dat omnibus affluenter et n, '
improperat; et dabitur ei. 1 - Igitur hac quoque in re exempla sequanm
Doctoris angelici, qui numquam se lectioni aut scriptioni dedit, nisi pr *
pitiato precibus Deo; quique candide confessus est, quidquid sciret V*
tam se studio aut labore suo sibi peperisse quam divinitus accepisse- 'idtT-
que humiliet concordi obsecratione Deum simul omnes exoremus’ ut in
fccclestac filios spiritum scientiae et intellectus emittat, et aperiat cis sen
sum ad intel ligendam sapientiam. Atque ad uberiores percipiendos divinae
bomtatis fructus, etiam 13. Virginis Mariae, quae sedes sapientiae appella-
’ dficacissimum patrocinium apud Deum interponite; simulque derntea-
Paulum hA>e tP|lr,SS,mU^ V,r8i^S Sp0Mum K* toscPhum- Petrum ac
Apostolos maximos, qui orbem terrarum, impura errorum !ut
" Dcni^di^C reTn'nt ■ Ct CadtStiS sapientiac Iu™"e compleverunt.
stolSm W. r 't aUX' " T frell> et Pastorali Vestro studio confisi, Apo-
betu- volentiae nhj mune™m ailsPiccm et singularis Nostrae
clero et nonni! 1 V b «nimbus, VenerabUes Fratres, universoque
[Uoi xiii Aa!\!rr p"°; ter in Domin° impertimUr
579.
Uo XIII, litt. lampridem, 15 oct. 1879. ‘
lampridem considerando « n • 1
adversus Ecclesiam insamm. pnendotlue intelleximus, teterrimur
Citius felienis qut opitulant! manam societatem modo geritur I
agcndtque principiis pcr Dhil.«!’ ,C.Dmpom .no*1 posse, quam rectis
cl«v ad summam totius caus disciplinas ubilibet restitutis
rum reflorescere philosophiam P<|rVnerc sanani solidamque ubiqu
catholici orbis Antistiti nuoe' idcirco cncvelicas ad un
hums generis utilitatem non SL tt™*' ° quibus Paribus osten
lieac n * prisc,s Ecclesiae Patribus * quaerendam, quam in phtl<
idtmnr: ,nodo “«ime conv proc"** et educta, quae fidei
,;;im '< lumini-
’ °ma Aqvimate, summo s 1 a.ctalUm> magnis lecundai
Scholasticorum Magistro, qua
* f«.. 1, I7. 3’
* Ibid., V. 5.
1 N. 578. *Cro Coiuilio Studii» r
Romani pontifices
151
. . ..rrentam commemoravimus; iri eaque ordinanda illustranda
lltario Uirc <ivvvj B *
r ° ! d i mentis illius vim virtutemque sic enituisse, ut cognominis sui
Ct 3UgC!m Angelicus Ductor cumulate implesse videatur. Maiorem autem
^"mlum Episcopos hortati sumus ut, collatis Nobiscum viribus, excitare
in "«liantur motam gradu et prope collapsam philosophiam illam veterem,
-'hT-oue catholicis redonatam, in sede honoris pristini collocare.
SC Nec mediocrem animi laetitiam cx co percepimus, quod Litterae illae No-
rae divina ope favente, pronum ubique obsequium et singularem animorum
* n’gum nactaesunt. Cuius rei testimonium Nobis luculentum impertiunt
lures Episcoporum ad Nos cx Italia praesertim, ex Gallia, Hispania, Hi-
bernia, perlatae epistolae, sive singulares, sive plurium eiusdem provinciae
vel gentis communes, egregia animi sensa praeferentes. Nec doctorum ho-
minum suffragium defuit, ultro et reverenter datum, cum insignes erudi-
torum Academiae eumdem plane ac Sacrorum Antistites, animum Nobis
scripto declaraverint. — In his autem litteris placet maxime obsequium
auctoritati Nostrae et huic Apostolicae Sedi praestitum; placent mens et
judicia ab auctoribus prolata. Una est enim omnium vox, una sententia,
notari ct tuto designari Litteris illis Nostris, qu<> tandem loco sit praesen-
tium malorum radix, et unde petenda remedia. Omnes consentiunt huma-
nam rationem, si a divina fidei auctoritate discesserit, dubitationum flu-
ctibus ct praesentissimis errorum periculis esse propositam; haec autem
pericula facile evasuram, si ad catholicam philosophiam homines perfu-
gerint.
Quamobrem, Venerabilis Frater Noster, illud Nobis est magnopere in
optatis, ut S. Thomac doctrina, fidei veritati apprime conformis cum in
omnibus catholicis Athenaeis quamprimum reviviscat, tum maxime in
mc I rbc principe catholici nominis; quae ob eam causam, quod est sedes
Pontificis Maximi.debet optimarum doctrinarum laude ceteris antecellere. -
llnc accedit quod Romam, catholicae unitatis centrum, soleant adolescen-
tes ex omni terrarum loco frequentes celebrare, nullibi, quam penes augu-
stam B, Petri cathedram, germanam in corruptam que sapientiam satius
Laturi, Itaque si philosophiae christianae, quam diximus, largiter hinc
uipia defluxerit, non unius Urbis finibus conclusa tenebitur, sed ad omnes
pipti us, \elut abundantissimus amnis, manabit.
- ic igitur primo loco curav imus, ut in Seminario Romano, in Lvceo
^ppgoriano, in Urbaniano aliisque Collegiis, Nostrae adhuc auctoritati
^ ■ s, philosophicae disciplinae secundum mentem et principia Doctoris
in ho -Cl* Cnuc ,c dilucide copiosi- tradantur atque excolantur. Et maxime
ipri T °m.nem v‘8^arc curam et contentionem doctorum volumus, ut quas
(3Bje^ct^lnac °Pes ex voluminibus sancti Thomae diligenter collegerint.
Si- 1 L>:p tcand° dilatando, Suaviter et fructuose auditoribus impertiant,
ut C |rca cluo maK*s haec studia vigeant et floreant, curandum est,
^itantur '* 11 ‘«sophiae Scholasticae in eius gratiam sedulo, quod possunt,
in -luibus maX,^C ‘u,lc,n ’n societates coeant, coetusque identidem habeant,
SluJoruni suorum fructus singuli in medium adducant, et in
afferant utilitatem.
Romani Pontifices
Haec autem indicia mentemque Nostram 'fecum communicare
mus. Venerabilis Frater Noster, qui sacro Consilio praees studiis V^r
narum regundis, certa spe freti, nec industriam, nec orudentiam ?‘pH‘
iiac in re Nobis defuturam. — Te profecto non latet doctorum
coetus sive Academias, nobilissimas veluti palaestras fuisse in gU;i,tK "m
ingenio peracri et doctrina praestantes cum se ipsi utiliter exercerer,/?
maximis rebus scribentes ac disputantes, tum adolescentes erudirent m J '
cura scientiarum incremento. Ex hoc optimo more institi, toque ii„S
urts et intelligentiae lumina conferendi, extiterunt illustria Doctorum ,ri
legta, alia pluribus simul disciplinis addicta, alia singularibus. Vivax fam*
e gloria eorum permansit, quae Romanis Pontificibus non uno nomine
“ * aSlr^ ? in haC /laUa Ilostra- Bononiae, Paud
rus hisce hominum coetibus ad excolendas perpoliendasaue discit
2TSS ™tmqU,C d“S .u,ili,a,is « M* plurimum adhuc superni i”
ArademiCUS in Urbe RoraPat“:
industriamque convertat utefuT n°mmC ? patn,natu ^signis, eo studia
* cum ullorum philosophorum pl'‘dU ox1,on“
ferat; vim sententiam n, eann ,u , , , reCCnt,UIn Phd* coa-
nam propagare et ad a ifmcs demonstret; salutarem doctri-
torum illustrationem adhibere ^ err°nim refutationem recens que imen-
Noster, cuius “ Idcirco Tibi, Venerabilis Frater
Studiumque rerum omnium doctrmae> celeritatem ingenii,
damus, ut propositum Nostrum humanitatem pertinent, id negotii
cumque rationem excogitaveris <11, r.aiUan.- Inteniyi rcm altius consideres
litteris expressam Nobis insni. ^ a consi113 Nostris opportune respondeat
Nostra muniamus. lnspiUtndam «ubiicies, 1
Demum quo
^• constituimus omnia «fo» onl fSCm,netUr Ang«l>« Doctoris sapier
,* .,! ^ Decessoris Nostri, renim ' C lmcKro tn lucem edere, cxempl
c ari, cui quidem in ea re tam f Rcstarum gloria et vitae sanctitate pr;u
na» mssu illius evulgata, permagni s eX3*tas ut Thomae exenu
*o requiramur. Verum iu™, f vircs doctos, Sllmmoqoe n,
-derar, , q||M J, «htmiila es, rara, tanto m2gis
" -m w m. - ■ iwjb Tf ■ n
opportu ne responde;
ut probemus et auctoritat
c;t m hi«kw
§ pv Cr‘K en.‘m CUin veteres tum acstantia cum Piana comparari po
«ime Tr SCnpta cxhibeant, partim rcccnt1,ore». Partim quod non omn
adornatae ^nt.0^ ** 1 ^^nStarfis , °pt*morum cius interpretii
est, Zl °m,,c PunctumPanini ‘ 1 minus diI^nt'
omnino sancti C?nstt*tuni iri pcr Mdcmur- Certa autem spi
cum manu serim Sa’ accurateqUe pt m,s» quoad neri poteri
prolata sum^ES *ttb*“fii*> qSe aSSt“*: iis c,i:lm adhibitis cod
ut ThommiT \'r( • w 21," •*»».«• !,s,,i
Cardinalia Cii , L ansaimdmm cius intei
* 'ini t_i Ferrariensis, lucubra
Honutui Pontifices
*53
pL*r quas, tamquam per uberes rivulos, tanti viri doctrina decur-
^Obversantur quidem animo rei gerendae cum magnitudo, tum dif-
f uitas; nec tamen deterrent quominus ad eam magna cum alacritate quam-
rifnutn aggrediamur. Confidimus enim in re tam gravi, quae ad commune
Ecclesiae bonum magnopere pertinet, adfore Nobis divinam opem et con-
nr- Episcoporum studium, et prudentiam atque industriam Tuam specta-
tim iam et diu cognitam.
Interim praecipuae dilectionis testem, Apostolicam Benedictionem Tibi,
Venerabilis Frater Noster, ex intimo cordis affectu impertimus
[Leonis X1H Acta, vol. I, p. 298-303].
580.
Leo XIII, ep. encycf. Arcanum , 10 febr, 1880.
1. Arcanum divinae sapientiae consilium, quod Salvator homimm
Irius Christus in terris erat perfecturus, eo spectavit, ut mundum
quasi vetustate senescentem. Ipse per se et in se divinitus instaura-
m Quod splendida et grandi sententia complexus est Paullus A posto
Ius, cum ad Ephesios ita scriberet; Sacumentvm voluntatis suae... instmi
mu omnia 1 n Christo, quae in caelis ct quae in terra sunt. 1 — Rever.
cum Christus Dominus mandatum facere instituit quod dederat illi Pater
lontinuo novam quamdam formam ac speciem rebus omnibus impertiit
«lustatc depulsa. Quae enim vulnera piaculum primi parentis humanat
Mturae imposuerat, Ipse sanavit: homines universos, natura filios irae
in gratiam cum Deo restituit: diuturnis fatigatos erroribus ad veritatis
TCn ^ omni impuritate coniectos ad omnem virtutem innovavit:
e onatisqm hereditati beatitudinis sempiternae spem certam fecit, ipsum
nartirv Wrpus’ r^or^aIe et caducum, immortalitatis et gloriae caelestis
? a!qU!U1 0 Pllturun!- Quo vero tam singularia beneficia, quanuiiu
nam m mi,ncs» tamdiu in terris permanerent. Ecclesiam constituit vica-
*n<:^S•^ll,, cailKIuc iussit. in futurum prospiciens, si quid esset in
2 On , aet UC perturbatum, ordinare; si quid collapsum, restituere.
«^oriUam.Ven, JiVma inst:lurati(). quam diximus, praecipue
^osi TiQ Trattlg,t 'n ord‘nc gnitiae supcrnaturali constitutos, tamen
pamanarunt n*lrCS e/Ui,dc,n Pruct,,s 'n ordinem quoque naturalem largite
^perunt cum *ni<) non nicd*°crem perfectionem in omnes parte
Eten mm HiHiHBH
^ Cuimpf Ut F — *"v* vwtiunv, nuiiiimuuo aiii^un^ ivuvi
c,'nquiCSCere e' 1 lstereut atque adsuesccrent in paterna Dei providenti
f Crc’ clU:ie non confundit, caelestium auxiliorum
p IJrts denique n modcratio> constantia, aequabilitas pacati animi
CC 'ir‘u ' 'rtutes et egregia facta consequuntur. — Socie
^'1 Kph 1
M ■' I, i), io.
^PtmnVaim ,CT no’
christi In^u 1 oomines, tum humani generis societas universa
an° rerUm ordine semel condito, hominibus singulis felici
>54
Romani Pontifices
tati vero domesticae ct civili mirum est quantum dignitatis quanh
mitudinis ct honestatis accesserit. Aequior et sanctior effecta Dr UI” hr*
auctoritas; propensior et facilior populorum obtemperatio* arctiormCI|-Uln
coniunctio; tutiora iura dominii. Omnino rebus omnibus, quae in
habentur utiles, religio christiana consuluit et providit* ita nni I Mc
auctore S. Augustino, pius ipsa afferre momenti ad L*
dum non potuisse videatur, si esset parandis vel augendis maLli* ?'
3- Verum de hoc genere toto non est Nobis propositum modo sinm.b
enumerare, volumus autem de convictu domestico eloqui, cuius J £
matrimonio principium et fundamentum * ln
<4' «P» vera sit matrimonii
doctrinam0 Ecclesiae haCdcrt
2S3Si ££ " “"V T T lu“™'iue veritatis nec extingncrr
posteaquam sexto creatinnU aot^nl ,us ,et nemini dubia commemoramus:
« inspirari. T™' "• ^ lmminem * «■»» «an*,
quam de latere viriTm i.u T™?'"™ i»i voluit adjungere,
vomi. „m,rabi,iter eduxit- Qua in re W'
minum naturale nrincimnm ' pa^ con,ugum esset cunctorum ho-
et, numquam itttirmfesfe prwJraatiS^1^ proPa?ari humanum genus,
teret. Atque illa viri et ■ mhUb, conservari in omne tempus opor-
Ius responderet aptius vel ^ Coniunct*°» 4U0 sapientissimis Dei consi-
primis nobiles, quasi ih • i,*?* C° temPore duas potissimum, casquc in
<«. nimirum urit^nf « T'^ " ilsculP'“ P~ se tuli, projrieta.
confirmatum ex Evantrelio ^ pe uitatem — Id que declaratum ape neque
i»** « Apr.trCa.^rr5 d,™a r«u ei»*« ««*&*: i
dumtaxat inter duos esse drf“? ma nmomum ex ipsa institutione sui
uobus unam vcluti carnem ' a 5C1 ltVt v*mm inter et mulierem; cx
tate mt'me vehememerquc nexum m,pt'a^e v'Uculum sic esse Det volun-
aUl 'Slrahi nequeat. Adhaerebit tu Ut ‘l ‘lU(lpiarn inter homines dissolvi,
a' ia9U€ it*m non sunt duo sed t °m° tLxon ******* et erunt duo in cami
non sepant, . «« caro. Q„od erg0 /w cmimxU
5* erum hacc coniujni fnrm,
ntm 2 Ct 'nttr‘re apud ethnicos 'norM CxcePens “tque praestans, sensim
nbua susceperat tfu a“>u' durari Tu? ‘P8!1'" H'brac°'
lic^r^r * x nsuttu^) comm»,n' sa* *“ Nam apud hos dc uxo-
rarr? cum ««zzzir** hVm ,*»,
societate ver«^ti,1°rUm Poteatatem ad H' ■ earum indulgenter pennis
limitationem mlm^T V'* vid^Xr"' *** aditus< ~
errorum uniusciM.l * °ntr*xerint quinn,. * quantam corruptelam
Stpie populi ct cupiditat *Uac Ejectae fluctibus ess
. „ Um tUrpissimarum. Cunctae p
Miitrh., XIX, q f)
1 Ibid.. s s’
Romani Pontifices
'55
visae
esse
minus gentes dediscere notionem germanamque originem matrimonii
lunr eamque ob caussam de coniugiis pussim ferebantur leges, quae
e republica viderentur, non quas natura postularet. Sollemnes ritus, arbt-
trio legumlatorum inventi, efficiebant ut honestum uxoris, aut turpe con-
cubinae nomen mulieres nanciscerentur, qum eo ventum erat, ut aucto-
ritate principum reipublicae caveretur, quibus esset permissum iniri
nuptias, et quibus non esset, multum legibus contra aequitatem contenden-
tibus. multum pro iniuria. Praeterea polygamia, polyandria, divortium
caussae fuerunt, quarnobrem nuptiale vinculum magnopere relaxaretur.
Summa quoque m mutuis coniugum iuribus ei officiis perturbatio extitit,
cum vir dominium uxoris acquireret, cunque suas sibi res habere, nulla
saepe iusta caussa, Juberet; sibi vero ad effrenatam et indomitam libidi-
nem praecipiti impune liceret excurrere per lupanaria et ancillas , quasi cul-
pam dignitas faciat, non voluntas. 1 Exsuperante viri licentia, nihil erat uxore
miserius, in tantam humilitatem deiecta, ut instrumentum pene haberetur
ad explendam libinem, vel gignendam sobolem comparatum. Nec pudor
fuit, collocandas in matrimonium emi vendi, in rerum corporearum simi-
litudinem, * data interdum parenti maritoque facultate extremum supplicium
de uxore sumendi. Talibus familiam ortam connubijs necesse erat aut in
'bii.' reipublicae esse, aut in mancipio patri fani i lias. **cui leges hoc quo-
<F P°sse dederant, non modo liberorum conficere et dirimere arbitratu
suo nuptias, verum etiam in eosdem exercere vitae necisque immanem
potestatem.
6. Sed tot vitiis, tantisque ignominiis, quibus erant inquinata coniu-
gn, sublevatio tandem et medicina divinitus quaesita est; quandoquidem
restitutor dignitatis humanae legumque mosaicarum perfector lesus Chri-
stus non exiguam, neque postremam de matrimonio curam adhibuit Kte-
m nupuas ,n Cana Calileae Ipse praesentia sua nobilitavit, primoque
in horni!? * * *e- ed*t,S feC,t memorabi,esi 4 quibus caussis vel ex eo die
C;nu,",a novae uuiusdam sanctitudinis initia videntur esse
IId>racorim!1Kltnninn'Wm r*vocavit ad Primaevae uriginis nobilitatem,
repudii facv,|, , m°rt;S imPr°bando, quod et multitudine uxorum et
mderct diirtrf aiuterentur; tum maxime praecipiendo, ne quis dissolvere
^spfoptcr ciimer^fflU? t LOniUn^t’°n'S v'ncu*° P>eus >Pse constrinxisset,
illatas, suoremi , 1 ! ,La tatcs ^‘luisset ab institutis mosaids in medium
Iho Qutem vohis lUnr!S susccPta persona, haec de coniugibus sanxit:
wm, f/ alirttn A f ^UlU 9nift{m^ne dimiserit uxor em suam , nisi ob fornicatio-
- vtm tr mmh"U'r- " P"' duxerit, moechatur. >
1 : nuncii divini^ ‘w,ct0ntat* ^l‘i de coniugiis decreta et constituta sunt.
Apostoli plenius et ernicleatius memoriae
: firs,0?-, ",m' _ ,
Olnru‘* 1 1 t -
tmipij. lih i r
l"*0. I[ ’’ 1 * ”• v. 26, 27.
‘ M,»h. XIX, «
!56
Romani Pontifices
lensque prodiderunt. Iamvcrn Apostolis magistris ,
quae «met, Patres noslri. Concilia , et universalis' Fert
iW«..t, * nimirum Christum Dominum ad StcramtT/°** '™A'
*“ malnmunium; simuique effecisse ut coni,,»« i' d'-gn,U,t"' X
menta eius pepercnmt septi ac muniti sanctitatem’ ; “ era,la filum
pisceremiir; atque in eo, ad exemplar roystS c Z, r ““*"**» *
mire conformato, et amorem qui est naturae SUI cura Telesia
v.n ae mulieris individuam suapte natura societatem d"^ "'*'**> 1 -
culo validius coniunxissc. Visi, Paullus innuit „‘i v ,dn!nae «Mii*
cestros, stent et Christus dilexil Ecclesiam et \eihsum /P """
■amti/tcaret hin debent ditiore uxores suas ui c !”° **’ **
-'u/uunt carnem suant odio habui,; sedZ r, T™ "a- *.
hcelestatn; quia membra sumus corporis eia, f ' " Obin,
" ™» 'W «» came an» SacramL T' " ^acreUt uxori m,
C*m'° " '» Crrfcna. » - SimilitcT “m M' **' «* »“to” *»
'uni. Perpetuamque firmitatem, qule thT ' aUCf0rlbus didicimus uniu.
gme sanctam esse et nullo temnore vi iTa* r"l"lrcl>;l"'r nuptiamm ori-
o nmomo iuncti sunt, idem Silus a.r J "’- Ch™tUm
“ ™ * *!ro ”o» discedere; q„„d \i dis ’ pTae,npw *» <*». «d flmjhu,
1 E‘ rursus: SrattT mmur‘ 'nnutta™. aut t ™
monium ex.n f''''”“ri' ** ™s- Mmtte “rf iZS' '”*« «* ™
rtnim i- 11 «WOT, g , ‘ Hiice igitur caussis matri-
cum a|„ss, . S i'», honorabile ,n omnibus’ pium, cmm,
8. Neque i,*s dumtaxat atZ g icatlone verendum.
c^o absolutioni i#» 41 commemorati «imt a * - *
sitis nni 1 1 ^UL cow,netur. Nam nrim ^i M,nr' c*ir,st,^na cius perfe*
nectare Jdam * n°bilius propositumT/1^' 6"1 nUPtiali socictati «5*
CntrJr3 5* no.n m°do *ad *“"» fuisset; ea enim
nimirum /,„*'/ Ccles'ae sobolem dves ^'U Uni et'nus humanum, sed ad
*« PfoJ2H^ <td Veri I* * SahaJZnC m etdo^os Dei;* ut
sunt offici» H .c af^ue ^Muretur 9 . qr(, T®* Christi cultum et religio-
I « S“a imegro dS“ T -45
sollers assidunn rnper effectos, ut amn. ^ * ^°s scilicet ipsos necesse
fami,ia' slteri'
UL0crc intel ligant. — \ ir est
familiae priIvcc^>«;, /
i1’1”8 « « I ZlC C3pUt ^lieris; quae h
!je- sed sociat- ,.r ‘r Us’ 8uWiciatur /UnCn‘ l,u,a caro tlst carne
C,M' « sci, ce, nbedienti!; : «‘!lle viro' »> forem non ancil-
,tae ncc honestas, nec digni*
1 ^nc. Tri.l
* ‘bid-. cap i T JXIV, i„ pr
; ,'j EpS. v : ,"{"*■ a»." •
, 1 VII \‘5 ,ct
*w.t V. 3 ’
T JJ EPh-a V. 3.
^ Hcbr , \|I.
* Ad Epb 4.
* c*Pv v 1 1 1
1 57
m
curas
as absit. In eo autem qui praeeat, et in hac quae paret, cum imacinen
uimiut referant alter Christi, altera Ecclesiae, divina caritas esto pernetu-
moderatrix officii. Nam vir caput est mulieris . sicut Christus caput eu
EcJesM.... Sed sicut Ecclesia subtecta est Christo . ita et mulieres vitis suL
in omnibus.' -Ad liberos quod pertinet, subesse et obtemperare parentibus
hisque honorem adhibere propter conscientiam debent; et vicissim in libe-
is tuendis atque ad virtutem potissimum informandis omnes parentum
aras cogitationesque evigilare neccsse estr Patres.... educate illos (filiosi
ipUna d correptione Domini. - Ex quo i ntell igitur, nec pauca esse
coniugum officia, neque levia; ea tamen coniugibus bonis, ob virtutem
quae Sacramento percipitur, non modo tolerabilia fiunt, verum etiam in-
eunda.
q. Christus igitur, cum ad talem ac tantam excellentiam matrimonia
renovavisset, totam ipsorum disciplinam Ecclesiae credidit et commendavit
Quae potestatem in coniugia Christianorum omni cum tempore oim loco
exercuit, atque ita exercuit, ut illam propriam eius esse appareret nec
homuium concessu quaesitam, sed auctoris sui voluntate divinitus adeo
tam, — Quot vero et quam vigiles curas in retinenda sanctitate nuptiarum
rallocant, ut sua Ius incolumitas maneret, pius es, cognitum quam ut
dimonstran debeat. - 1, sane improbatos novimus Concilii Hicrosolvml
ani sententia amores solutos et liberos; * civem Corinthium incesti damna-
ftira i beati Paul h auctoritate; < propulsatos ac reicctos eodem semper tenore
fomtvdinis conatus plurimorum, matrimonium Christianum hostiliter neten
Si et Gn?StiC0ri,m’ M^ichaeorum, 5SS3SS2?
*rzr; c--"«a-° - s!~odmo
« ingenuos Ve,t're in“r
«munerationem benevot ^ con(htwne censetur : atque illa eadem iura ob
*dserta et vindicata mulien! S?' v,.ciss,tud.inem oletorum stabiliter firmata;
sumere, 7 iuratamaue fiT U n?: vet,turn viro poenam capitis de adul-
Wud etiam magnum cs^ ouoH^T lbldmose atcIue «npudice violare. - Atque
f nuit, limitaverit, ne filiis patnimfamilias I^clesia. quantum
Artate minueretur- m. t . .us COI5lllg*i cupidis quidquam dc i usta
1>ullis tssc posse decrev <-r;t^"uptias-lntcr co^natos et ;lfhnes certis gradibus
ut nimirum supcrnaturalis coniugum amor
‘ Ad Eph., y »
1 Ibid.. vf V 23 ’ 24 •
Ac(-’ xv, o,.
! , 0r'' V* 5‘
Opcr '’to* serv,
' Em. tn.„f ’ 'ol- +55.
30- n«uest. a; Cln l f C. XXXIII, quaest. 2.
C*P’ 8' * consavl ^ 3’ * ^rit.
cip, t, cogital. ItuaU.
Romani Pontifices
i«8
latiore se campo diffunderet; quod errorem et vim etf™^ ' *
potmt, a nuptus prohibenda curaverit; > quod sanctam pudicS' t*™»»
quod secumatcm personarum, * quod confugiorum decus a “ j?
medurnt, arem • sana tecta esse voluerit. Denique tanta ri
n.i legum divinum istud instimtum communiit, ut nemo sii r pr“fld'n'
existiin.uor. quin intelligat, hoc etiam ex capite I , | ", m *1"»
optimam CMC humani generis custodem ac vindicem Ecclesiam'' 3 r*nur'
pientia ct fugam temporum, et iniurias hominum et rerum ' u'* *
vicissitudines innumerabiles victrix evasit ’ crUm Plicarum
IO. Sed, admtente humani generis hoste non desnnr
redemptionis beneficia ingrate renudiant ■ * T11 SICUt cetera
matrimonii aut spernunt aut omntn rCSt,tUt,onem P«fectionen,q*
lorum veterum est, inimicos fuisse nuntiis i^ .r • ag Um not,nul*
multo aetate nostra peccant perniciosius • lt|U‘l ,pSarUm Part<-‘; sed
expletamque omnibus suis numeris et oartih nat”ram’ Pcr^[am
tcre Atque huius rei caussa in eo nn P!n blL> mallin£ funditus perver-
philosopliiae opinionibus corni niacinr PU* Slta..est’ tlUod falsae
nihl1 ta™ moleste ferunt qum/sulLo consuetudme ani™ plurimorum,
“ "°" rd0 «nguli homines, scd etiL iTT* aCCrrimc(ll,c lutant.
Micietas imperium Dei superbe mm ' am' iae aitluc omnis humana
totius humanae societatis in m urn, 1 T'1*' 9Uni vero ct familiae et
ittnsdictioni Ecclesiae subesse nullo m!) °nS C* °ng° consistat’ l,iuJ ipsum
sanctitate contendunt, ct in illarum ^nturi '*«** dei icere ab omni
m‘- ‘luac auctoribus hominibus m ex,8uuin sane gyrum compcb
reguntur atque admiIS^l^^ SU"£’ et blr* ^ populol
rc,publ,0>* *• m connubia omne nCCCSSe erar* «t principibm
cernerent; quae si quando ^ 'nbuerent, nullum Ecclesiae esse de-
,^.aUt indul^ntia principum aut i • gcneris exerci,it> '<* ipum
"qnmnt, m qui rempubi£ BQn ,‘T^ factllm‘ Scd *«» tempus^
H __°?Jncm .eoniugiorum rationem Ju*™ SUa ‘Ura ,ortiter vindicent,
scitae Itx-J'' V 3 ^ ‘|Ui,e ^fnnwnm m°dcrari aSS^dian-
S, nuntiae df SSIS: quae cZ5 : ! vtlIg° appellantur; hinc
Postreme Cnn tractibus coniuirdil-m ^ dim*nto sint; hinc iudieialcs
faCult«cm Tho ' I?’ 'l,re nc 'niti fuerint, an vitia
habeatur 'e c“tho,«*e praerent* ” lUns cn,1st'tucndi et dicundi
tam° 8tudi°- « nulla iam ratio
Pervenisset ^ ^ dd quas urbanitatis fr°VldarUm legum, quibus tam-
. , " Attamen W, .. CUm sapienti,
xr' profitentes, malis k ”* n<lUe omnes, qui rdnni r
lusce doctrinis tm • ,Puhhcae numen se maxime
‘ jH <-’Vjtates miscere nituntur, non
tur.
P"ssunt repre
enstonem falsitatis «ir ~ —
cffuBtre. Etenim
C1,m matrimonium
ha-
; <v “ ' ; ,3? !9. *
* Capp- 5 « 6, 7 nU!,r,n> ■ ct tllibi.
dux,t rnatr.
1 l,’l’ !• 5 tt X <ir ltu u r*t- j
Vmtnl, „ mH!r
^frtt n%
r, iit i/ftjjjrf
Cone, Trfj
*c’*' *OvI\ , cap, ■] ( rff Ttforr*.
Romam Pont i ficu
‘59
M Deum auctorem, fucritque vel a principio quaedam incarnationis
Verbi Dri adumbratio, idcirco inest in eo sacrum et religiosum quiddam,
non adventi tium, sed ingenitum, non ab hominibus acceptum, sed natura
insitum. Quocirca Innocentius III 1 et Honorius 111,2 decessores Nostri
„on iniuria nec temere affirmare potuerunt, apud fideles ct infideles existere
Sacramentum coniugii. Testamur et monumenta antiquitatis, et mores atque
jmtituta populorum, qui ad humanitatem magis accesserant ct exquisitiore
juris ct aequitatis cognitione praestiterant; quorum omnium mentibus infor-
nutum anticipat umq u e constat, ut cum de matrimonio cogitarent, forma
occurreret rei cum religione ct sanctitate coniunctae. Hanc ob caussam
nuptiae apud illos non sine caerimoniis religionum, auctoritate pontificum
ministerio sacerdotum fieri saepe consueverunt. — Ita magnam in animis
caelesti doctrina carentibus vim habuit natura rerum, memoria originum
conscientia generis humani ! — Igitur cum matrimonium sit sua vi, sua na-
tura, sua sponte sacrum, consentaneum est, ut regatur ac temperetur non
pnneipum imperio, sed divina auctoritate Ecclesiae, quae rerum sacrarum
Ai habet magisterium. Deinde consideranda sacramenti dignitas est
cuius accessione matrimonia Christianorum evasere longe nobilissima De
sacramentis autem statuere et praecipere, ita, ex voluntate Christi sola
potest et debet Ecclesia, ut absonum sit plane potestatis eius vel mini-
num partem ad gubernatores rei civilis velle esse translatam. Postremo
rnmim pondus est, magna vis historiae, qua luculenter docemur, pote-
em legtferam et md, calem, de qua loquimur, libere constantcrque ab
£ C°tnSUefV,SSC m etiam temporibus, quando principes rei-
J L «-onsent lentes fuisse aut conni ventes in ea re i nent e ct stulte
-Tai " J q-am inCr,edihiic’ ^surdum, Christum Domi-
Z 1 Tmw- repUT,qllC mveu'™a'n insuetudinem delegatu
Paullum Apostolum ^ ro^i netae vel a principe ludaeorum potestate; similiter
tibusaut tacite imn dant 1,V^C*s!as^lie edixisse non licere, ceden-
sanae menti Un i.niS 1 lhcr\°' Caligola, Nerone! Neque illud unquam
dt nuptiis senos mte» persuadcrif de sanctitate et firmitudine coniugii, a
impetrata facultate ,n^enu.as' 4 tot CsSt-‘ ab Ecclesia conditas leges,
Jjwo, quibus nihil tanInfuhtnnbU8 inftnicissiniis noniilli chri-
Chmti opprinifi-c l>n>Pusltum» quam vi et caede religionem
^cium a civili iun* i Pracscrtim cum ius illud ab Ecclesia pro-
^'■N\thenaeoras71.tT!lnnadCO dissidcret’ ut 'gnatius Martyr, Musti-
,V|ct traducerent nnn iT U ,anus> K. taintI«am iniustas vel adulterinas pu-
U oruni nuptias, quibus tamen imperatoriae leges
i 8> * dimrt.
lr.P V' df !r<nnaa. EH •. 'A
tfi. 17. ,S
L P : 0xon- ,8s>.
' Apo!( ° ycarf - C-'P. 5-
, . «• mai., n
» p. fto ^rin^rtiln ,.lf,
c°n>n. milii J ’
" • caP- 13. • ^ A
i6o
Romani Pontifices
favebant. — Postea vero quam ad Christianos Imperatores notent "
reciderat, Pontifices maximi ct Episcopi in Concilia oLS"*?*
semper cum libertate conscientiaque iuris sui, de matrimonii , eadl‘m
perseverarunt quod utile esse, quod expedire temporibus censu isTenT'
que discrepans ab institutis civilibus videretur. Nemo ignoratTuam T
de impedimentis ligaminis, voti, disparitatis cultus
mim^pubhcae honestatis in Conciliis Uliberitano, * Arclatensl = cTl' 7
nensi, Mtlevitano II ‘ aliisque, luerint ab Ecclesiae praesul ihiU
q(«ae a decretis iure imperatorio sancitis longe saepe
tum abfuit, ut viri principes sibi adscisccrcnt in mafri • ^U,n taj)*
potestatem, ut potius eam, quanta est w. , t monia chnsdana
et declararent. Revera Honorius, Theodosius iuni^T CSf . agI,ossccrent
non dubitarunt, in iis rebus nuae „„ ,*• . or’ Iustm«anu8*fet€ri
custodibus ct defensoribus sacrorum cllmim ' V T ampih'S qUam
nubiorum impedimentis si ouw r Slhl csst; llccre- Et de cor.,
n°n inviti, nimirum id sibi lumpsiss,- « F S™X?nmt' causs;tm docuerant
ritate; • cuius ipsius indicium cxquVrcre e r Ven°Ufa atque “
nmt in controversiis de honesr^ , werenter accipere consueve-
‘le d'v<,rt“*' 8 denique it
«*»• * ~ Igitur iure SSfcS* W° m"d° hab™'
“ TSmUm * iuJica com,i,mn’ " rt cm!-
*i°' vi «,n»lcomiSiI’ uu”!,k!m^T.re a Kcgal'f,i8 praedicatu distine-
M i", m, hedesiae reservatis sarn ' acraniento disjungunt, co sane con-
potestatem arbitriumque nrincirm mentl raflonibus, contractum tradant in
1 distinctio, seu verius distra.v C*' ltall's'. Etenim non potest huius*
Timon io christiano contractum q i.*?' pr° ar*’ cum exploratum sit in ma-
■ eo nori P,,s-sc contractum venm Wm^ntu non csse dissociabilem; atque
*P«* sacramentum. Nam ChrismT n egltimum consistere, quin sit eo
ii ir rim<,nium’ raatrimonium autem °niinus dignitate sacramenti auxit
„ ' H«c accedit, quod ob hanc r 'PSe C0ntr:lctus, si modo sit factus
rarum81 SaC-U!n « efiicbns S^matnmim,Um est sacramentum,
iH0 jD nUptlar,ln' Christi cum Fcclc^1^’ Ct iniaf?incm referens mvsti-
■P» «xpnmitur S,lmmac c aute"\ ~ ^n.
Vinculo, quo vir et mulier inter
Ot A^uirre* i tHtc r ,
* Hurduin Act r ^PltS- i ^
■ 'w.. «.«; —• i. “ **• •». -r.
can, i-
* Novd., ,377
. F'J^. Matrim fV ,
; gP. J. * cw- P^. U,,
t \aP- 3, de divort.
i* 'tu' fil'< tint {(M,
11 Ibid.. * «»* 4-
Romam Pontifices
161
. conligantur, quodque aliud nihil est, nisi ipsum matrimonium. Itaque
a paret,' omne inter chnstianos lustum coniugium in sc et per se esSe
Jcramentum: nihilque magis abhorrere a veritate, quam esse sacramentum
(iccus quoddam adiunctum, aut proprietatem allapsam extrinsecus quae a
apparet, omne imer ««.««.»> ..«uu wn.mgiura m sc et per se esse
Aeramentum: nihilque magis abhorrere a ventate, quam esse sacramentum
ticctia quoddam adiunctum, aut proprietatem allapsam extrinsecus quae a
m ntractu disiungi ac disparari hominum arbitratu queat. - Ouanrooter
■ i' — fcmnnruni hi«5fnria „_.!T P
1? - .
nec ratione efficitur, nec teste temporum historia comprobatur potestatem
in matrimonia Christianorum ad principes reipubhcac esse iure traductam
Quod si hac in re alienum violatum itis est, nemo profecto dixerit esse ab
Ecclesia violatum.
13. Utinam vero Naturalistarum oracula, ut sunt plena falsitatis et
amistitiae, ita non etiam essent fecunda detrimentorum ct calamitatum
Sed facile est pervidere quantam profanata coniugia perniciem attulerint*
quantam allatura sint universae hominum communitati. — Principio quidem'
lex est provisa divinitus, ut quae Deo et natura auctoribus instituta sunt
« lanto plus utilia ac salutaria experiamur, quanto magis statu nativo
roanent integra atque incommutabilia; quandoquidem procreator rerum
omnium Deus probe novit quid singularum institutioni et conservationi
expediret, ometasque voluntate et mente sua sic ordinavit, ut suum una
quaeque exitum convenienter habitura sit. At si rerum ordinem providen-
usune constitutum immutare et perturbare hominum temeritas aut impro
bitas velit, tum vero etiam sapientissime atque utilissime instituta aut obesse
25 7dc5se desmunt. «I quod vim iuvandi mutatione amiserim,
.1 q I...I tsk-s Deus ipse poenas malit de mortalium superbia atque audacia
fa«cu,ue Tn S”CrUm esscf ' ™«rimoni„m negant, atque omni despo-
L L rerum profanarum coniiciunt genus, ii pen^ertunt
Irr, natUraC' et divinac P^vidvntiae tum ‘'consiliis S*
tetll11''?” P°JCSt' d'moIiuntur- Quapropter mirum esse non
mm « 2^°T‘bUS inSaniS «W* ™Piis “m generari malorum
ciL, ' q h salutl anlnlorum, incolumitatique reipubUcae perni-
M erit eridentiss^mnrf raatrimoniorum pertineat divina institutio,
publicae uberrimos fnnJ^rl ere In ’^,S vo*u‘sse Deum utilitatis et salutis
humani prospiciunt iii,.A " sane> praeter quam quod propagationi generis
^ioremque efficiant ; I C]Uoquc Pcrt,nc!lt. ut meliorem vitam coniugum
ablevandas adiuinpntA ^UC P Un^us catJs®is» nempe mutuo ad necessitates
^oruni, gratia cael^ ’ .amore constauti et fideli, communione omnium
plttrimuro possunt ad *’ pUae a sacramento proficiscitur. Eadem vero
C r)gnicntia naturao nA”1 'arum s‘Autemi nam matrimonia quamdiu sint
'iltbunt animorum conr!!!-H<' consl^'s aPlc' conveniant, firmare profecto
■tarorum, temperare natri- ^ intCr parentes* UltT' honam institutionem
P °» filios parentibus fn 7 potcftatem proposito divinac potestatis exem-
y^txpcctarc “ix °S l,CnS frtwrv «^edictes. Ab eiusmodi autem
sint, Dcique ^777 plW8unt pcnus cl sobolem civium, qui probe
c«ieiji(ini , .'n U1 *lUIlu‘ uniore assucti, sui officii esae ducant
PCnmt,bus obtemperare, cunctos diligere, laedere ne-
1 tu
II
Romani Pontifices
162
15. Hos fructus tantos ac tam praeclaros tamdiu matrimoni,,
genmt, quamd.u munera sanctitatis, unitatis, perpetuitatisquc ' ^ ^
quibus vim omnem accipit frugiferam et salutarem; neque est t|.£
similes paresque ingeneraturum fuisse, si semper et uhin„* , b ^
fidemque fuisset Ecclesiae, quae illorum munerum est fidissimi P°****'a
* m*. - s'* ** n.odo passi m libuit humanum ius "kcuT-
c. dtvra, supponere, dderi non solum coepit matrimonii spec " T
praes tantissima, quam in animis hominum impresserat et anZ '
verat natura; sed in ipsis etiam Christianorum coniueiis jS
multum v,s illa debilitata est magnorum bonorum pracmatriv"^ 0" -P*
enim bon, quod nuptiales afferre possint societates, unde ab, «dem M “
rehgto lubctur, quae parens est omnium bonorum
excitans et impellens id ,|(.p„c . max,masque alit virtutes
igitur semota arrele, a reil7 nu«r S'"6"5?' ani™ ^ «•*» *
mim naturae et pessimanm/d P °p0rte! ,n servitutem vitiosae homi
parum valido defensas patrocinio 'h^* CUpttMt*t^1*' honestatis naturalis
non modo in privatas familias sed eti^ °nte .multlPlex derivata pernicies,
depulso Dei metu, suhlataquc cunnimT CIVltat®^ lftfluxit* Etenim salutari
quam in religione Christiana m»i< r levat,°ne’ <Piae nusquam alibi est
ut vix ferenda matrimonii munera’ e^offiT \ ^ 681 &CtU prodivi'
militudo ingeniorum, aut ditordk T?6°i * neXl,,n p,,tiint- si dissi’
que consensus, aliaevc caussa - ' aut ^des ab alterutro violata, aut utrius-
fieri procacitati voluntatum' ]-J ^ ? .,Suadeant «POrtere. Etsi forte satis
leges, inhumanas, cum iure civium Ubi beatur’ tllm 'niquas clamant esse
videndum ut, ilii» antiquatis quapropter omnino
decernatur. qUat‘S ab^t.sque, licere divortia humaniore
Nostrorum autem »
Fincipionim tenaces se ac ^diZ? hf mhtores> eonundem i
_ ? c* quam diximus, se tueri non pro teantur, ab illa hominum iim
idem i Um jCmp°”bu8 ac divortionirh et,arasi maxime velint: qi
|dem ipsa declarat. Ut enS**® ^cedenda facultas. _ Quod liirt
omnis °°n tam PCrturbatione Quam «t <j5carnus' vxeunte sacculo superit
«icis praebetur occasio* mm nocetur suPpcdiu'
minuitur ac deprimit ' discordiarum \n* ’ t"SSUcndis societatibus d(
CUm libidini viroriim *r lgI!*ta8 m«Kerum Cr tatIld'as semina spargui
aff perdenda, famdh, Js'n‘lcr'm, pn> ;i '|?“?c periculum veniunt
anultas, frang^^ *«*a» habemur. - E, quo,
111 opes nihil tam valet “
Romani i 1 ontificc »
i63
corruptela morum, facile perspicitur, prosperitati familiarum ac civitatum
divortia, quae a depravatis populorum Oloribus nase
usu, ad vitiosiores vitae privatae et publicae consuetudine
maxime
tur. ac teste rerum - - f i ^ puuucae consuetudines
adimm ianuamque patefaciunt Multnque esse graviora haec mala constvhir
,i consideretur, frenos nullos futuros tantos, qui concessam semel divor
t iorum facultatem valeant intra certos, aut ante provisos, limites coerc
Magna prorsus est vis exemplorum, maior Cupiditatum: hisce incitamenti
fieri debet, ut divortiorum libido latius quotidie serpens plurimorum animos
invadat, quasi morbus contagione vulgatus, aut agmen aquarum sunemic
aggeribus, exundans. " ^ ls
* Hf “f sun, ™nia fer f <*•">: s“l renovanda rerum gcstanJm
H™ hunt clariora. - Simul ae ,ter drvorriia tutum lege praestari coep.7
dissidia, simultates, secessiones plurimum crevere: ct tanta est viven r
napitedo consecuta, ut eos ipsos, qui fuerant talium discessionum defen-
""*• facti poemtuent; qui ms. contraria lege remedium mature J.”
« timendum erat, ne praeceps in suam ipsa perniciem respublica d a-
tonir, - Romam veteres pnma d.vortiorum exempla dicuntur inhorrui
f "0?.!0"?* rafa st'nsus honestatis in animis obstupescere rnX-ra
tor cupiditatis pudor interire, fidesque nuptialis tanta cum licentiHi,^
tocpit, ut magnam veri similitudinem habere videatur ’ ,an
itnptiim legimus, mulieres non mutatione consulum sed maritorum""
inerare annos consuevisse p-r: „ ’ 1 n'ar|torum enu-
Icges sanxerant, ut divortia fieri liceret certis de™S?^ Pnn«P*o quidem
kim tamen pronter rmi c r a de Causis’ usclue non sane mul-
tam multitudinem excrevisse anu! ^r* afiin,tate™’ c,>I11P^tum est in tan-
qui non stulte sanui^nf P d G1e™mos' Americanos, aliosque, ut
gravationem, atque intoknndamT eflcndam Putarint infinitam morum
t*5 habuit in le^m tementatem. - Neque aliter se
wmugiorum discidiis locus incom ”°!inmis: in qi,'hus si quando datus est
opinionem legislatorum longe consecuta sunt, multitudo
raalitiam fraudemque versL m , US Plunmorum ^'it, ad omnem
2^ P» adulteria fingere caussasTd ilLT ;ulhibitam* Pcr
rcrtaesuin cssctj conjunctioni r . ud iniPune dissolvendum , cuius
oe honestatis detrimento ui n,antaI,s vmcuIum: 'dque cum tanto publi-
f40 omncs Meaverint legiblls qdimprimum
rbi '""e i„ «s„m~„u,tb,tUrae *** fautrices!
Jfn commentis vel decretis r,* /f. rtU)tentur? Non <-*st profecto in horni-
dolem confonnati0nem „ n , U- taS tanta’ ut hnmutire rerum naturalem
^pre, ^ PM^m
posse putant; et, tfu iliher * m,,tnmon” rationem impune per-
?£* ^«ingere religionis tum Sacramenti
S2.* Idf°qUe nisi insilia mutemur,
at Socia!|ICiantUr in illud rerum onS°L,CtaS 1unuina debebunt, ne miser-
• hstarum ac ConmiunistarumT .,CCrtamCn aUpic discrimen, quod
agitiosis gregilms iarndiu proposi-
I ft-f
Romani Pontifices
lum. - Unde liquet quam absonum et absurdum sit Bubli™„ ,
evasura "S ^ ta «r'a"> "**»£
19. Ipitur confitendum est, de communi omnium nrmni»
meruisse opt, me Ecclesiam catholicam, sanctitati et pcrpE??.1*
rum tuendae semper intentam; nec exiguam ipsi Im ,t I , ? ““S"
legibus civicis centum iam annos in hoc -cncrc ,nt,lf . ..
reclamaverit; J quod haeresim deterrimam Protestandum ^diT, ^
repudiis anathemate perculerit; - quod usitatam graecis diremnt! "* ‘
momorum multis modis damnaverit; * quod irritas esse n, ^
aejrf tIOm lnitaS’ Ut aliqU:Uld0 dissolvantur; > quod dem tTJ^
favissent. * _ Pontifices vcrcfnS
tissimis, divortia a se facta ut rata Fmi t nt Prtncipibus poten
toties existimandi sunt “In mod , „r ^ m,nacitcr Pc«us.
pro humanitatis gentium propugnavisse 0^“"“?** rtU%t0t}ls> sed
posteritas invicti animi documenta a Nf Jd I * r rcm ,omnis admtrabitui
ab Urbano II et Paschali II adversu^ Phi 1 „| r adwrau*
Caelestino [Ii ct Innocentin iti i 1 hl 'PPum I regem Gallianiin; a
n>m; a Clemente VII et Paulh! m? Phd»Ppum II principem Gallia-
Pio \ II sanctissimo fortissim 00 P at.'trsus ^cnricum VIII; denique a
^^^‘erSUS *****
publicarum, si rationem gubfrnatores administratoresque rerum
ltatcm 'oluissent, malle debucran^ ^1^113?’ S1 ipsam PnPulorum
•nanere, oblatumque Ecclesiis r Tas dc. ^hriinonio leges intactas
ntatemque familiarum adhilv»r» Ulmentum in tutelam morum prospe-
«onern inimicitiae, ct in ♦ cluam ‘Psani vocare Ecclesiam in suspi-
mulationem, at(lUc ‘««quam violati iuris civilis insi-
rcligione" officii .ilione .C'fwlk*' ut in re nulla potest ab
emgmutem indulgc^tiansaufe n ** c!ec*inaret ita maxime solet esse ad
uinitatc lurium ct sanctitate S m®m rcbu5 omnibus, quae cum ineo-
jj. ai-^ 0 rcm nihil unquam d< Uoru.m suornra possunt una consistere,
rum il' fatUm St3tuit’ respectum ha-
caussac iultte m praescriPta quoad "CC 8em.e! SUJ'
L‘ graves impulerunt ’ outigavu, quando ut mitigari
1 Piu, vi tCm 110,1 ipsa ignorat neque diffi*
r-314-ju, ).-K«vi,i,a^-Lttcfo„.. mai. WM
ncvd ' u encycLdie ,7 fch . " ‘7« (Cf. Bull. R0m. Cont., tora. 9,
(Cf- N. 4»S). - Pii l^al?9 7« »**. - I *• C»™. dat. die ,9 iulli ,3«*-
n <■. '.csx, XXJV t L' dic 27 sc,,. r'U.s 1 • Po***t. dat. die 1 <; augusti
- . C^ncO. FlorCll „ V 5 ct ?- ’hm ‘«Sa (Cf. N, „5)
*"* P°'»ralb, Z(t tr. EUg. Iv 5 r5}<
£-• »• * S "• **.*"”*• <«• N. Bra*. XIV, Ch-
HierorL mi r
In- t4,. u*r 79 ui n
,lurmst
ros-* lib, Vrll f ;
n Cxjp, i () Lyciis n< 5. — ,
Romani Pontifices
161
tetur, sacramentum matnmomi, cum ad conservationem quoaue ct *
mentum societatis humanae dirigatur, cognationem et necessitudine J i*?*'
rebus ipsis humanis, quae matrimonium quidem conseounm
nere civili versantur: de quibus rebus i»,rP ? „ "„Ur’ Scd
cum reou» tK"«» ...-«nuonium quidem consequuntur srH
i„ genere ani. vomuntur: de qu.bu. rebus iuro decernunt e? cognL^e
qui rei publicae praesunt. «noscunt
vt __ _ i. J . . t. ! * . . _ . * « •
; rei jiuuuv^ ^
22. Nemo autem dubitat, quin Ecclesiae conditor b-sn* n, * .
statein sacram voluerit esse a civili distinctam et id (nstus Potc“
agendas liberam atque expeditam; hoc tamen adiuncto ound ^framque res
dit,et quod interest omnium hominum, ut conjunctio’ inter JTT* CXpe'
dia intercederet, in usque rebus quae sint, diversa licet rati * Cf™cor-
w « Mcii, altera, cui sunt humana' “”»»»»
ter ab altera penderet, cui sunt caelestia concredita Hm, U C?n£?rUen'
compositione, ae fere harmonia, non solum utriusque po,“”^' “!*”
n» continetur, sed et.am opportunissimus atque cfai2 ,« ^T1'1
mvand. hominum genus m eo quod pertinet ad actionem vitae T. I ’
duus sempiternae. Etenim sicut hominum int^Hir 1 d
in superioribus Encyclicis Litteris ostendimus si cum fid q“emadmodum
veniat, multum nobilitatur multoque evadit \\ •* jde chnst,ana c^n-
erroten munitior, vieissimque ab
mutuatur; sic p an ter, si cum sacra Ecclesiae nn^T» b, mtell!gentia
* conf™ar- niagna utrique ne cesse est' fiat utilit t Cm “ auftontas
“ ™P'ifieatur dignitas, et. religione' praeeunte ' aTOS*,°- Al,trius
mstum imperium: alteri vero , ? ntc’ numqaam erit non
cum fidelium bonum suppeditantur "tC “ Ct cIelensionis in publi-
P— i, cum studiose
amciham i ungendam iterem hortmm.r;^)1"01^ concordiani atque
Iwtiaveluti dexteram primi porritrimiis ’ ‘,t’demqije paterna cum benevo*
au^ tanto magis est hoc^ temno ? SUPremao Petatis Nostrae
?ldl P!as est in opinione hominum P rc necessarium, quanto ius impe-
ncen?]s iam procaci libertate animis’ e?*** aCCe.pto vulnere* debilitatum.
^ !^m nefario ausu clvtrJ ■ n d °TCS ,mpcriif veI maxi™ ^
'^niisquc potestatis consocientur i 1UN.i:aius PubIlca postulat, ut vires
lT*'*d iPsi «iim civih- socTet-Srf f damna' quac n0n modo
H' Sed cum amicim c,ctatl «"ipendent.
™a!:;r>ni ^
ST «*«. ««» .e.l u rar" \ ,'' 'rem C°nCOrdiaC in anim°s cu ortorum
Vobis"""' Veneral>iles Fratres Veurn 'PS' "r" ,lossum"s' tIllir> Vestram
I taL mna ess' intolligioms „.aif StU*?m ac '•isilontinm, quae in
««ntionc assequi, qu-intum " "las'S hortan'|o incitemus. Quan-
Bdei 'i STl™ aor:me >’°,cs‘is' da« operam, ut
coli lraLqUam C'hrisl"s Dominus et r-,"! '™ a,,‘|UC lncorruP,a doctrina
t»*SSSr,m- JTL*J£*« voI..n.»,I, interpretes Apo-
christianae semperque memo""' “* P°pU,i *bundent P^ceptis
Prrqut memoria teneam matrimonium non volun-
1 66
Romani Pontifices
tatc hominum, sed auctoritate nutuque Dei fuisse initio conti
hac lege prorsus ut sit unius ad unam: Christum vero novi Koed W
rem illud ipsum ex officio naturae in Sacramenta transtulisse ^
ad vinculum spectat, legiferam et iudicialem Ecclesiae suae aA kqU8d
potestatem. Quo in genere cavendum magnopere est ne in err*
tes inducantur a fallacibus conclusionibus adversariorum tlllj Z
pottsutcir. ademptam Keclesiae vellent. Similiter omnibus
dehet, s. qua conmnctio viri et mulieris inter Christifideles citra s,„
tum contrahatur eam ri ac ratione iusti matrimonii carere- ef^T'
convenienter legibus civicis facta sit, tamen pluris esse non n„ J T
mum aut tuorem, iurt : civili introductum; iure autem civili re M “
modo ordinari atque administrari posse, quas matrimonia eifernnm 2
quibus
gerere; ipsa non abnuat, pT* W S‘b‘ ,lCe3t haC in rK m<™«
partes salva sint matrimoni ** tS*’ quae vult atflue optat ut in omne*
ratur. — ]n tanta autem ecta> et ne Meris detrimenti ailc-
lonpus, id quoque est coan it? USl°ne sfntentiarumi quae serpunt quotidie
Christianos rati et consummat! S°Ivcrc vincuium coniugii inter
criminis reos esse si ani f !US 'n Potcstate esse; ideoque manifesti
dicatur, novo se ?uaf.cum^ d«« uni caussa esse
primum morte coegerit ante 'mplicare velint, quam abrumpi
diutius non posse virkai-.. ». 'll° M r.cs eo devenerint, ut convictus ferri
sum agere, adhibendisque cmri ,T° ECCiefia s!nit a,terum ab aItcra sm'
accommodatis, lenire studet 'c • C .K‘med,ls 3(1 coniugum conditionem
tit, ut dc reconcilianda v s,oni8 incommoda; nec umquam commit-
baee extrema sunt: quo ^ 3Ut non blboret aut desperet. — Verum
tatc act’> sed praesumDtk /> C CSS^* n0n descendere si sponsi non cupidi*
jugiorum nobilissimi ^ R tIOne tUrn 0,bciis coniugum, tum causa*
derent; neque nuptias anteve^r ‘*L‘qUUm ,C8t mente ad matrimonium aca-
t iorum, irato Deo. Ut ut ftn,„f*rei1* c°ntinuatione quadam serieque flagt-
P acidam quietamque constantia a compIectamu r, tunc matrimonia
2“.c ha',ri^i a virtute relidi:"1 hab,tUra s,,nt- coniuges spiritum vitam-
i!i!ln V but Ut vit*a» si im sint ' ^Uai ,OMl 'nvictoque animo esse tribuit;
soi lit-ir ' (Ut CUrarum ntaternarum ° ^FSon's’ ut distantia morum et inge*
sed etiam’ m1 C"mitcs vit5*e labor^ut^' Ut cdueatlonis liberorum operotf
2(l nlu^tCr Perf*'rantur ' CaSUS adv«*i non solum moderate,
COniuf?ia facile appetantur
$iusmodi eom^J**** fu^ms ^ dc di^Piina religionis d»
occasionem nn.-i x eo ntaxime n \tL‘ra concordes. Quin imo ab
periculum religio^" ^a*'!** Soci«ati 0^00!^ esse abhorrendum, quad
stitutioni liberorum « "* COrm‘Sls catholici municat,oni rerum sacrarum,
persat*pc animo- • ’ lmpcdimento sunt bonae m*
,rripellunt, cunctarum religi°*
2. S-
Romani Pontifices
_____ . 167
nurn aequam habere rationem assuescant, sublato veri falsique discrimi
Postremo loco, cum probe mtelligamus, alienum esse a caritate V ~
neminem oportere, auctoritati fidei et pietati Vestrae, Venerabiles^ 6 Bostra
illos commendamus, valde quidem miseros, qui aestu’ cupiditatum
et salutis suae plane irnmemores contra fas vivunt haud 1. -f- .atJrcPtlf
wrii vinculo coniuncti. In his ad officium revocandis homiffibus V«,"'
sollers industria versetur: et cum per Vos ipsi tum intf.r™.-* - 1 a
l„, nurum opera, modis omnibus contendite, ut sentiant se flTgirioVfei™'
rr-Lr“' C, ad instas nuptias ritu cathclo ineu^
r ccpta- p»
mimus, facile videtis, non minus ad conservationem SrammV'"'
,ulm nd saiutem hominum sempiternam
«uur Deus ut quanto pius habent illa momenti et ponderis Hnto Jn ?
ptomptosque ma«,s ad parendum animos ubique nanciscamur “
gratia, supplice atque humili prece omnes pariter ‘V Huius rc‘
tae Mariae Virginis Immaculatae, ,mP,0!cmus bea'
fidti, matrem sc et adiutriccm hominibus impertiat NV? ^ °bcdiendum
Pmim et Paullum obsecremus Principes i ’ N qi!e mmore studm
«titionis, satores veritatis ut ,1 e P Apostolorum, domitores super-
trn firmissimo patrorini» ££%T humanum
-wL' Vm aUfl’,i“n' « benevolentiae
V«trae commissis, ApostoHcam bSS— Fratres’ et P°Pu|is vigilantiae
P«* XII, kcta vol l" p ro 4o]°neni “ a"im"
581.
, allocut. Summi Pontificatus , 20 aug;. 1880.
j *
ju 'lta niaicstas, quam sicut habemus
iebemus- postulat a Nobis ut d 3C* ^ °mni contentione volumus et
P Wac et huic Anc su, “%mr ?a ^ maxlma suPremae a^to-
Fratres, hodierno Z f U<J ^ pridem imPosita* ad ***.
^Ministratoribus rei Belcaram D<L miuria intc%imus illata
caussa repente dimiserunt P“b ,Cae* qUod F^riim Nostrum nulla
j*d,s bont>rl fer rPnVat0 doIore Pennoti, quam de Apostolicae
JJJWtfbus. quibus iur!* cr 1 g Una cum instrumentis atque
-^Wlucein ventatis L.t i,",,,*"11' Jnryid&an tussimus, ut omnia profer-
vnla ’ntl u 'lriu,n coniectae flh !n-fa'a C fta^crent» <iuam Pa^m habeant
cr«a«ationes. - \Un‘. mmnus !» Apostohcam Sedem indignis-
ll boc lum in aliis non ah™ *•!•* ^aCtI rat‘onem altius considerantes,
' non absimili genere, quae fere ubique geruntur,
i68
Romani Pontifices
certa vestigia agnoscimus quae significant recruduisse vehementer K »
longo tam tempore adversus Christi Ecclesiam nefarie susceot »
t-tnim magis apertam nudatamque conspicimus factiosorum hnL; ‘ TO
abalienandis ab Apostolica Sede animis Veterem con”uSe ' T"" d
lio mttam, ut in chnstianas gentes, quas semel Romani Pontificis !!?
ntati praesidioque forte subduxerint, omnem ipsi nutu atuue L °
suo potestatem exerceant. - Atque idem plane propositum iZJZT
cum per vim et dolos eripere Romanis Pontificibus civilem
voluerunt, manifesto divinae Providentiae consilio et consentienti a^
anffrag» conaueutum, uri salva iis perpetuo ea securitas ac lib" ^ “I
q a nihil est magis in gerenda Christiana republica necessarium v *
i*. 10 mac|l|nat|ones spectant summis artificiis excogitatae adhibita '
-n;;s —• «a «
pue autem Pontifi«M Catholicis pncci-
divinitus instituto ’ 3(1 C°mmUncm humani generis salutem
destinaverant, ut v^Mbibri?111 Be^° exe<JU‘ catholici nominis hostes
gentem Apostolicae Redi coniun^nT1^ *Ut J*elaxare.ntur> <fuae Belgaruni
ipsis legumlatorum publicis coetS liQ“amobrem* data opportunitate, in
ttonem belgicam apud Romanum Pont-fi™8 CSt corum exaud,ta vox. In-
tutum in animo ac deliberatum h ,l 6886 tolIcndam; idque sesta-
ad gubernacula re i publicae hnm‘ . *If‘ ^evera duobus ante annis, vix dum
fuit, quin aperte edicerent imu> piarum partium accesserant, mora nulla
decretam; eamdem reapse nWfec^mr!T1,Cmu-rat”riS be,^ici a leeatione ^
4- Cum haec consilia ■, u ,* r1t,.l|bI primum per tempora licuisset.
Icx dc primordiis studiorum ° t ? hab,tus animorum in iis esset, perlata
Sam attulit. — Nostis Vene, pu ice tradendis, propositi perficiendi caus-
rationem. Profecto in ea mn r 11 fV 'ratres* Indolem huiusce legis atque
tenti nm fuisse apparet ah •' 00 max*mc consilium atque iianc sen-
■'iducere animos, institminn °ntat® catholicae religionis, vel a pueritia,
providentia, civilis ^ ,UVentut!8* remota qualibet Ecclesiae
ccernitur, in educatione rmuriv™ ydlintatique reservare. Etenim ea lege
Pwes nulUm Ecclesiae V«E' 0Ul 58 csse debere sacrorum Pastorum
Di- * a eru ditione puerorum c;1 ,ss°ciattsque penitus a religione lit*
iHrfa Qmncm de reli Puhiicarum scholarum ratio et disci-
Eoqi). ^cei7utur qnam sit fidei et°ne c!0ctrjnam abesse praecipitur: quod
giosa instituti *?*** F>cric,llum intelpH' US ’neuntls aetatis periculosum. -
>as nomalts yuP*ne excl,Jditur ab iisTn ^r^11^ cadcm IcSc omnis reIi*
quatve deinceps velim**! CXercitat»neP pa,aestris- cluaSS
5- Lex huiusm t a‘ Odiendos n aeocP&sque conformantur, >
P« quam plunmPer°S sest‘ C(mferre.
non poterat, siih , ^,'-e d!scr>mini semnii"* dc doctiana iuribusque Ecclcs
onerisque imptwtunf^P^P» p^^.^escentium salus obiicit
vigilanter elaborent, fi! salute wimrJn , ’A,l,.bus 11 De° id est mune
'■'era cum pr()t , fideique sanctitate defenden
entircnt, quid a se tempus o!
Romani Pontifices
ciumque postularet, sedulam operam dederunt arcendae ab eiusmodi oubli
cis scholis Juventuti, aliasque aperiendas curarunt, potestati suae obnoxias’
io quibus tenerae adolescentulorum mentes cum litterarum tum religionis
dementis optime formarentur. Et hanc ad rem, laus est egregia Bdtrarum*
peropportuno huic operi sese alacritate summa adiutores praebui Cu l
enim animadverterent, quantum religioni periculum ab ea lege imoe
deret, avitam fidem, quoquo modo possent, tuendam susceperunt* idaue
um inflammato studio, ut laborum ac sumptuum magnitudo admiratio
nem fecerit apud omnes, ad quos huius rei fama pervenit.
6. Nos vero, qui propter excelsum supremi Pastoris et Magistri munus
intemeratam ubique fidem conservare, sacra Ecclesiae iura asserere et ai ’
,is discrimina a capite gentium Christianarum propulsare debemus "insa
otheu ratione sinere prohibebamur, indemnatam per Xos abire le^em n,l
Venerabiles Fratres Nostri Episcopi belgici iurc condemnavissent Ouanro
pter tn Itticnn Nostris ad dilectissimum filium Nostrum Leopoldum II
legrn ilei garum aperte dedaravtmus, legem dic , Iulio mense factam m"
gnopere catholicae doctnnae praeceptis repugnare; eamdemque pcrnicio*™
sduti adolescentium, . neque parum ipsi civitati calamitosam futuram Id™
talem tmprobavtmus damnavimusque non semel, sicut nunc in «n
spectu omnium Vestrum, iisdem de caussis, iterum improbamus „oue
S™rrTtiic?iUaLem T”, insti,utis<l” ApostoLe Sedis, quae
i ^ ^ «luctontatis suae pondere scholas perculit cuiu^lt' r
ftligionis» expertes, qu«is medias seu neittsu* iniu llmi n>
illuc tandem CVaHi,nr ,.t n , appellam, quaeque suapte natura
* cum prorsus non agnoscant: neque \isqu*»m
passa est, eiusmodi scholas a luventute catholica celebrari nisi certis^ -i
bus, cum eam f^rvim.^ „* » luulli certis casi-
„ , ■ p - ct necessitas cogeret, cautoque prius ne nr:e*«en-<
privae contacioni^ X-e-t V . H; praesens
mati, ct quod nolebam us^m a ~ ^ lommus chnstiana car‘tate ani-
fieret, valde auctoret f m V 5?"1? ^amobrem acerbius bellum
m certam ine °co n s^st en t fh ^ fratribu8 Episcopis, in
tionem et suavitatem in r S' U * .<iuod ad dccreta exequenda, modera-
dis agerent lenius* oimn'- ^ pr.ac®cntl ne relinquerent, et in poenis exigen-
SUf«> paterna illa beneV^enfia ° * Studium’ tam iusta caussa incen'
benigne complectitur temperan °Portcret» q^e devios quosque
me I I
multoque m toWu t u rn n? e .'?ubamUS co.hortadones Nostrae profeceram,
nor> satis tamen ex* senn» Vdebatur* ut in reliquum tempus proficerent;
'Psos muneri su« fir J ?Uratorun> /enim belgicamm, qui Episcopos
I110 essent probabiles hTl"' tnten.tos ”,hdominus coargui .i Nobis, et in
fonstanterque IU.(, _ to reprehendi voluissent. Quod cum Nos libere
’£‘ desitum est et • ' 1 '"'^ hicturos, idcirco officiose amiceque Nobiscum
’ls Noster excedere fi,/!11’ v.,xtllle abas audito illiberalitatis exemplo, lega-
umnias caussati indiim ' !'US 1USMIS est* ^ura deinde per ambages et ca-
s ! et cLiln^ ?,m te,?ere falsis nominibus conati sunt, omne m-
1 ,jdacia, net» a n ■ V 1 n -^postoheam Sedem transferre. Crescente autem
t ^ * ,fe + Jl " 'rx — — W TW nmp -i m g ^ ^ ^ ^
1’'i,Ih» Roma hoviillr’ ? c'0'lt“melil3 temperatum est: imo nv in Urbe
S,"'s defuit insolens ostentatio.
170
Romani Pontifices
S. Quapropter muneris Nostri apostolici memores casum ~ '
repentinum in conspectu omnium Vestrum, Venerabiles Fr t grav^ «
tcs, Nobiscum et eum sancta Petri Sede inique ‘actum ess7 ,ploran-
conquerimur. Cumque ius potestatemque habeat Pontifex- m , * ,amkUr el
tios aut Legatos ad exteras gentes, nominatim catholici nommtsT8 Kl*
principes mittendi, de violato huiusmodi iurc cum iis ouo ’ ^
expostulamus: eoque magis, qu„d cius luris multo aug2S1s, i
“ “£r ~a* WS,*£s
^ t!r ««te fe»
suam «<n* -«5
>dque ex intima vi ac natura nriml ' 1 Suas vices obe™'>
matu coniunctis, ex constanti Ewlesia "'i— !“ "buS 10t,bus(lue pri-
deducta... 1 Leclesue disciplina a primis usque saeculis
legati caussa iniurios^et Ue induTtVia d-,mittendi ,Nostri per Beatum
sum idcirco esse constet ouod v/ 1 ^Uacsit^ ‘dlata sit; cum contra dimis-
significatione Nostrae cum Xenerabiin^r ofll^’Ium recusavimus, factaque
«ntientis voluntatis, ^Igicis cl
cohibere querelas non possumus nr t ‘‘ r;ltl0ne vo,u,mus- — Demum
et hac Scde Apostolica sum contum mU ta Ct varia’ dc N(,bis
qnod privatini ad Nos, promoti J ‘T atrocitcr dicta. Equidem
«gnoscedumque obtrectatoribus PatieMer iniurias sumus,
exemplo, quod digni habiti sutum /1^'^ lV,m,CIS» Suentes, Apostolorum
Inmmus tamen Deum hominesai- t T"""*. hm co1l^tiam pati. * Xihi-
quicquittn de Apostolicae Sedis evi -r LSlamur’ numquam esse passuros, ut
quain Nobis certum est, omni vi U)lat,onc cl dignitate impune minuatur;
cs postuiaret, i actura defendere ut e TT™ rerum ™aequc ipsius, si
r- i ostrisque Successoribus jnt huiU® dignitatis amplitudo ser-
hoc ,m 35 aUtem voces- quas iustur at-‘Uf inviolata tradatur,
late ner' ^i'010 cori«‘ssu VestfQ Ven 1 "ior ct conscientia officii in
21 ttrranin’ Proplri vT *leS FnUrcS' W«b« expresserunt,
profert'; in: ••Utrdarum ^ Ut viri principe* univmar-
caveant o. 11^ T*^- habu«it exitum' pc‘rsPccta- ‘mdligant quibus
dtnis- alacrit US h°m‘nes non probi in ^ ^ C,"a *m)ll‘niur; siinul fraudes
f«au “ S" S'Udtam “ ^ ■ a^i PS multo-
Q, Ponere, "'an' 1 nihil mutat* aut labe-
te:r:^:r,a:^ » «, _
nuu, in h(K; tcmtjor Per*UJn°eifict c\r . irut :ne °h Nostri discessum
'empore propensiori, modis omnibus observa-
uic Apostolicae Sedi docu-
■ st v“~ »— <. w.
Hccr 5 _
Zl n* ^4t
2;
menta depromerent: volunt enim, qua ratione possunt, curam et molestiam
compensare iniuriamm, quas m persona humilitatis Nostrae Iesu n.ri^
Vicarius accepit. - Atque hic pergratum Nobis es, recordari mvecuZ
dam laudum praeconium quod a Gregorio XVI, Pontifice maximo Nohi
praesentibus atque audientibus. Belgis tributum est. Is cnim cum \
pontificiae apud eos legationi benigne destinaret, de gente illa in unive°*
SUm plura effatus est verbis amplissimis, appdlavitque genus hominu^
fortissimum, quorum fides et amor erga Apostolicam Sedem et erga Prit^
cipes suos multis rebus ac perdiu constitisset. — Revera has ipsorum v "
tutes cum superiorum aetatum monumenta testantur tum Y„c ... WF'
consuetudine Ipsi cognovimus, quamdiu illa legatione functi sumus- illo
rumque hominum et temporum et rerum iucundissima haerens in anin^o
ricordatio, peculiarem Nostrani in cos fovit atque aluit benevolentiam'
igtiur de lielgis confidimus futurum, ut ab Ecclesiae amore ct obseouio
numquam discedant, constantcsque in fidei catholicae professione ir A.
chnsttaiia mventutis institutione anxii atque solliciti, sese patribus « maio'
nbiis dignos in omne tempus impertiam.
It. Haec de rebus bclgicis habuimus, quae Vobiscum, Venerabiles
fratres, communicaremus, ut illatam Apostolicae .Sed. iniuriam pronubi
runus, \ lulatanique dignitatem tueremur, — Attamen per Vos ipsi videtis
praesentes tcclesiae labores non esse Belgarum finibus circumscriptos
: se‘la‘isqu,; undis ac fluctibus- »p'«™ diu
[I.eoms XIII Acta, voi. II, p. 1 14-122J,
582.
Lc° Xl11, const- Romanos Pontifices, S maii tSSi.
Nostros patcrno semper cari,:,tis
hl=(°na, et fcHcis r^,,r ! ,-gente"? fovisse. et monumentis suis testatur
® ^!cnd. Octobris aniii! 'i*11'* n,.S IX ‘n Eltter*s Ini tersa/ is Ecclesiae ,
ac diserte demonstravir O^3' Dominicae MI,CCCI- datis, ^ gra-
lerwchiam idem PnntitC\ im 'a011*?1 autmi Ptr vas Litteras episcopalem
muni temporum ntin ? tAnR flS fest,t»c«t, cumulavit quodammodo,
fiam Car " SInCbat* ? ******** ^ibus Apostolica Sedes
^^inici gregi sad X ^oeecmim enim restitutione pars
g MS ■ nUpt,as A8m caelestis iam vocata, ac mystico Eius
,Cf Act#pii IX. vot. l,
n- -35-^46.
l72
Romani Pontifices
corpon sociata, pleniorem ventatis atque ordinis firmitatem ner p •
rmn gubernationem et regimen rursus adepta est. Fbtsnhi P Lp^*P«
Cenaeus, 1 successionem /tabent ab Apostolis qui cum 1 A ln(lui
sione charisma veritatis certum , secundum °p Ia citu vi 'patris L'P‘SCOpa**
imi e fit, quemadmodum S. Cyprianus monet, "”ut Eccle^^lm>‘
‘‘TZ-''’ * """ pn msdcm Praepositos J nZ. T'^
z. Huic sane sapienti consilio mirifice res mnl ° /Hr*
mm Concilia provincialia celebrata, quae safuberri?! «ntus; plura ainti
dioecesium negotia ordinarunt: latius propagata in 1 T reli»-
revocati: clerus admota ZaZ Suetae ^ Ec«*
“ regularibus ordinibus, sed ex iis etiam ree7 ‘ “mus non "rodo
moderandis adolescentium moribus vel ciri? „• m' ’“S '"s,ltutis' q«*
de re ehrisriana e. civili "T* “P™'
Ima: novae missiones novaeque Ecclesh,. n , T P'a la,coru,n «da-
«u f fS egregio cultu ™m inst™*
lendis hospitia, seminaria, collema et Thi ‘T* condita orPhanis
scentes frcquentissimi ad pietatem ar boIdc*.in quibus pueri et adofe-
§3- Cuius quidem rei h f n instlt^>^ur.
* ingenio, quod prout clnZ" " tnbuenda « Britannicae gea-
ventatis et rationis voce facile fluita ^1/ est. Contra vim adversam, ita
Tertullianus Britannorum inaccessa ff T pro"Jdc, vere de ipsis dixerit
C|punm sibi laudis meritum Vm. r » nants loca, Christo subiecta. 3 At prae*
turri Cleri universi docilis ad ^'Ldnt.tnm assiclua Episcoporum vigilantia,
sollertia. _ ad VKMum voluntas, prompta ad agendum
§4- Nihilominus quaedam ,.v ;
dissensusque inter sacrorum rerUm condit«>nc ortae difficultates
o stiterunt, quominus uberiores fr * CS Ct Sod:dtfS ordinum religiosorum
fu SSet P- nremom ^ I t t> ™ enim, cum prae-
“ t?n ant,a’ rati «nt se p^ omnT 1 raedece88^ Nostri communis hiris
T*T PCrtincm* { CCr nCrC ad in»- iuris «te-
pe-jji- . Pcnil'ssa sunt. 1‘lures comTJ * icci‘s'ae disciplina Episcoporum
SSrTSi0nUn‘ disciplina, .««««que causae prohibebant, ne
das AnglU*E^cot?I>tCrea d‘fficultatJTertenHt!raVerat’ repent.e PTWS
Nos adt. r,. P SCoPl» Pr» sua in i,0 , tendas et controversias finien*
.« suprema a ' .APost°licam Sedem observem»,
«!££, » >d g Zk T™' N°“.ra dirimerentur,
lentia comole -,"n nadonem non minn Postulationcm excepimus, tum
* mzrz sr*- *>L haT
gravius autem et p-,, ,■ U lt9ue vigt-at m,„ ' Uuiu,us. quam ut subla-
c,tr'KjuC adducebantur15 a..^obis iudicatio T C,'m Car'tatc concordia. Quo
'“"bus c, 1uei^“fi":t'"°'l modo iis quae ultro
‘s diligenter animum adieci-
‘ \e
av- hacr., Iib. |V
- 1V’ «P- 16. „
i(K 11 Up.jj.
•Udacos, c.,p. .
1
mus. sed etiam
* i . r»
tatae
sea ci.a.... sententiam perrogavimus Congregationis specialiter depu-
aliquot S. R. h. Cardinalium e duobus sacris Consiliis, quorum alte
runi Episcoporum et Regularium negotiis expediendis praeest alterum
dvristiano nomini propagando. Hi cunctis accurate exploratis quae in dei -
berationem cadebant, et rationum momentis, quae afferebantur utrincu "
«Urrinsi- ncmensis. fideliter Nobis (lyniwt^nm» • ° e*
melius de
i no. Audito
berationem v.,., mus, quae arrerebantu
religiose perpensis, fideliter Nobis exposuerunt quid aequius .MCllua Q
singulis quaestionibus decernendum sibi videretur in Domino Aud t
itaque memoratorum Cardinalium consilio, causaque probe cognita ,r ' '
mum iudicium Nostrum de controversiis ac dubitationibus quae’ pn L
sitae sunt per hanc Constitutionem pronuntiamus. 1 V
§6. Multiplex licet varieque implexa sit congeries rerum ouae in
disceptationem locantur, omnes tamen ad tria potissimum capita eon-
mode redigi posse arbitramur, quorum alterum ad familiarum reiieiosarum
exemptionem pertinet ab episcopali iurisdictione j alterum ministeria „
spicu quae s regulat thus missionariis exercentur; tertium quaestioni'
complectitur de bonis temporalibus deque usu in quem illa ononei
converti. ru' tcJi
I;. Ad regularium exemptionem quod attinet, certa et cognita sunt
canomci mm t praracripta. Scilicet quamvis in ecclesiastica hierarfh i n? ‘
“ Jm"“ constituta, presbyteri et ministri sint inferiores r‘?
rapis horumque auctontate regantur; ' ttunen quo melius in rcli . " i"
ordinibus omnia essent inter se apta et connexa ac - .,:tllS,os‘s
tl «quabili vitae cursu uterentur; denique ut esset increnwmtot, Jff
prteliateim RegUlarem EPiscoP"™‘™ «SS
i sod^i z:iznr™ ,uit r» pi^, r^io.
«mm domus habitae fuerim '' ra‘ 9Uam clerum saecularem; sed quod
ipsis dioecesibus aralsa F? ‘“"r C''°nC qUaSi ,erri,orij V*** ab
»re communi” Jh Z°, "I" « reliP«“ qna.
"mmo propter primatum p 7'r” ’,crj,,c1"” Pn"cipatum, et Pontifici
E'“i potestate esse perrexerint 'vT"' ,m,ncd,:“c ««besse oporteret, > in
Quum autem re insa L H’pCOp“r“m P««««» P« privilegium
tam privilegii temperata , L7- , d,occe?,um vi,am degant, sic
rieeque ut clerus regularis in • "'‘T tCCta. lrt dl°ccesana disciplina,
“« ordinariae sive tfelcgalac SU H'SSC dc'bcat episcopali potestati
irreligiosi sodales olfi1,' ln <:XcmPt,,,n's dubitatum est, num eo munian-
cnini 111 plurimum 7n priv-iti •’ "f ^ Scotia missionura cai,;!a consistunt: hi
ranUlr- ^ quamvis iLiJlict! iv ^r’ hi,l> in1terdun.1 sineuIi
XI\ m t onstit, Apostolicum mtnisteriusn,
1 Concil, pI’riJ .
S' ^'rPgor V* '■ SfJcrain. orti,, can. 7.
id‘*> nulrtiT";, ’,!?• *X- - 1,ened- XIV, Ephi. Decceb
UflC|l. Vatie Cr /.4" ~ Cf- 334.
•1 *iisiit, !\,itnr aetvmuSt cap- — Cf I0
. IpOftotii i/t/ s< r -
!74
Romani Pontifices
iir kalen. iunii anno Incarnationis Dominicae MDceuii 1 m
sionarios regulares privilegio perfrui declaraverit, subdubitand™0* ^
Episcopi rursus in praesens existimabant, eo quod, restituta ^
hierarchia, rem catholicam ad iuris communis formam’ in ea rem epiiC°pa,‘
nari oportet. lore autem communi » constitutum est. ut domus, ou» 5 ?
religiosos sex minimum non capiant, in potestate Episcoporum ex,'.. •
debeam. Insuper ipse Constitutionis Auctor visus est nnn„r. -T""
causam m «publici regiminis legibus... quibus coenobia quaemm""
prohibentur ; hanc vero causam compertum est fuisse sublatam
PCr g“ illiUS rCBni ,iCCat rcligiosis *--SW5
§ 9- Nihilominus haec tanti non sunt, ut reapse privilegium defeci... ■ ,■
cemus. Nam quamvis hierarchiae instauratio fac at, ut res e thd c,"
Anglos ad communem Ecclesiae disciplinam polmliatiUr
gatur; adhuc tamen res ibi geruntur eodem fere motio 1 -
geri solent* Iamvero «mim rv,« v L * * )c ° In nmsiomhus
declaravit, Constitutiones Clemen&VlII k^0?0ndn* Propagando pluries
Gregorii XV Cum ait 7 1, H,’ Q*0»™*' *X kal. iunii mdciii, »
m MDCXX,,‘ 4 U.*ani VIII, ^
tii X non esse de domibus iu n/- V*- ’• ..It0I11^uP Constitutiones Innoccn-
merito quidem; nam quum duhin P *f ™,SSIonum intclligendas. « Ac
‘«enti VIII, utrum religiosi viri J Indo — ***** pr°P0silUm C!e‘
e.\istimandi essent quasi vitam |> * nd°* m,SSI ,n culturam animarum
Episcopis subessc 1’ridentina 1«»» CXt™ Coenoi,ii S0Pta- proindeque
nem Religiosorum » «1, per (Lsdtul
reputandos esse tamquam rdmvl J , • novembri« mdci decreverat cos
“ in conecmcntibus curam iniL,^ ^ntes mtra claustra t quamobrem
vero non Ordinario loci sed «i! * Ordinario loci subesse: in reliquis
alias sensit iudicavitque BenediVt suhiectos remanere ■>. Xeque
v kalen. martii mdccxlvi » Cnt ’? suis institutionibus Quamvis,
a. tm' ' *dus iunii moccuh » F VI 'tbis Novembris mdccli, 8 et Cum
25? qUanU,,m i> incolarum n LriJh^T"bM li(Iuet> hospitia ac
tu egu mre comprehendi jduu ‘l C. la rccIu entes huius, de quo agitur,
qlCnam Ubi Episc°Pi prCnt d°nrn ,0CiS 8olum Ubf Vicarii apostdici,
'!;l enU,rav^ns, agebatur vl? r:ptscoPis enim in Constitutionibus,
Srm0ravimus' aS<W Ann;; ,^,5C°P'S cnim in Constitui
P I0n,s donariorum regularium n' « tonem potissimam exem-
- ng ia non esse exquirendam in legi*
1 {'f v
. , ■ lN 4*5-
iflfloctiu X i'
*"*• d« 10 «i,; *. „ „ „„ , .. „ j
■ 11152 (Cf, N* 233)* Comta*
P* 27Q, 271),
IIC 10 hilir ,,
1654 (cr, nuii n ^ -5 «a. tf
N, 199. uli* tom, 6t n|
p 47,
Ut m
1 * W * I f>{3
i ci r- iiom- ,om> 5 v
n* 204. ^ v
• s o* — T _
^ * 4,nrr . Pfnn fi 1
tcnvhrn .H05; a(J ma R; • fj,e- 3° «nuarii , 6„. „
_ Cf- Bcned. X!V n.J*' Cf' 0jlt«iane’a~i ^r,u 5 octobris 1655; *3«P*
• c. dc Prop *• • - -
t ' IUnc 1 v ty n' tl '->• >
' Cf, BuU- t-im. j
^ 1 /
1
J 1 <U\ vo] It n. 31*
* Cf. Bencd. xiv Butl tnm
‘ '0m* 4. p. lo8.n
Romam Ponti fias
, d w * . , 1 in cu saiufart
x nebilissimo ministerio, quod a yms apostoheis exercetur. Ouod non „b
wre Benedictus XIV stgnthcavit mquiens, . regularet. Anglicanae mi«mni
destinatos illuc proficisci in bonum sanctae nostrae religionis .
causam pariter attulerat Clemens VIII, cum de sodalibus religiosis ad TT*
profectis docuerat, ipsos antistitum suorum iussu illuc concessisse ibioue ,„K
disciplina praefecti provmciac versari ad praedicandum sanctum Dei
evangclium et viam ventatis et salutis demonstrandam f {jne DO<!f ,IlM ,
leges sodalitiis regularibus infensas, et hierarchia cathnlica in integrum resti*
“■ 'Psl 8"«""°™» EP'»“P' priori Synodo Westmonasteriensi teSri
Hjnt, rata sibi pnnlcgta lore - qutbu» viri religiosi suis jn domibus ve
«ira leginme gaudent > quamvts < extra monasteria m plurimum degant
s to Quamobrem tn praesenti etiam Ecclesiae catholicae apnd Britan
KB condinone declarare non dubttamus: Regulares, qui in resident, s mi,"
aenum commorantur, exemptos esse ab Ordinarii Jurisdictione, non‘s™u;
tc regulares intra claustra viventes, praeter quam in casibus a iurc n™
T88'5- 1 in iiS qUae «““"<»»« curam animarum et'
aeramentorum administrat loncm. ««narum et
h. Freecipuam hanc quam' definivimus controversiam altera exei-
lentes animarum curam, eorumaue vinrii .KS» passionum creditu^
oahus praediti quae misrimr^^r^lu !Ti"uS ““rf ’ f“*
vennks, quos collationes scu conferent ias vocant , ”S CIen Con“
cesanis. Cuius quaestionis m "[S “r S ir ,,CqUe n°n S>nodis ^
quod in Concilio Westmonasteriensi Provincia inv^’ praestat memorare
Si duo vel plures sint ^icerflmp* 1 1 3 ! *? Praecipitur his verbis:
tuum designandum qu Ll, ^ m,Ssione* tantum pri-
«... ceteros o^ cmam nuam et «^«rationem EcL
iprirao exercere « 1 Comm-rti ;/ ‘ 1 animarum cum dependentia
tantrsptr ea quaretiorisTrre ' 'To “T f,ai de quu ^ « «more
Rectores missionum adesse dohl, * .Sy"?dos rcsPlclt’ ambigi nequit, quin
Namque eorum causa eadem f II? C coetibus, qui collationes dicun-
diam regulares ca obli-r , L’rme. est ac Parochorum; parochos autem
^muttis, §6, vm idufnovem:!d’ 81 Ct docuit Bened»ctus XIV. Const.
feminis decretis iinerpretandi T^^10?^1'1^ 3 Ct sacrum Consilium Tri-
WestmonasteTnsi fubP ,nCS 3 Kccte ^ tn praedicta
Jfn venire, respondere tvintiU,nM,U,tUm M su:lm coIIationeni tenen-
;?S eonj™ ii iribus, quituram Th SfCcrdotes saeci3larcs et «gulares
Jkrehir de vicarjfs ,lf . cura^ . habent animarum . Aliter dicendum
lsenim inttgru re ,g,0S,S vms «postolica munia obeuntibus.
^ prout alias ,dt Zl T filiationibus
Sacra Congregatione Concilii declaratum. ‘ At
D ec irt
* Cf v- ’ • IO-
» P 34>>.
1 , ,cnt , .
U "!‘Hernf>*t)mr„ ,, .! f*0' Eib. iy Decret,
7 ®* ‘ 53 ^tcr*’ -5^1 Aquipendiett., W. SS. LL.
1 76
Romani Pontifices
Nos minime praeterit Concilium Romanum habitum anno mdcc».
mate Benedicti XIII .ussisse confcssarios omnes etiam ex ordiniU
uribas intra fines pro\inciae commorantes coetus illos celebrar * f i rt?u'
morales in eorum conventibus lectiones non habeantur n dUmmo<1®
quod sine effectu geritur id geri nullo modo videatur, sacrum
chnstiano nommi propagando merito existimans domesticas
collationes in quibusdam missionum locis parum fri.ctur,sas\,l1t^i^Mm
sodalium numerum futuras, cunctis et singulis illic munere nerf.m n""1
imperavit, ut Clen conventibus interessent. Hisce igitur ratiJnibus^S
declaramus, omnes missionum rectores Cleri collatinmhtc , Pcrm<>ti
cio debere, simulque decernimus ac « *
". quoque, aliique religiosi viri miisionariis fecu ta b. " T
"T? r tes :=,;!3o^r
qui illarum 12L • **’*“ adnrar»">- *Wfi
legem egregie illustravit Sy"0do 'M^cssc «t Quu
negotium facessere decretum au/ ^ Vcro putamus aiiquam
quo cavetur, ut ad svnodum 11 ka,en* aPriIis MDCXCI-
que antistites domorum rei; • * bbates, Rectores, Praefecti, ornnes-
potestati subiecerat Quum ^ Innocentills x Episcoporum
stolicos, qui in sacris fnnoccmianae Constitutiones viros apo-
PHir, neque decretum n°n attin£ant- Wfe intelli-
a"Uur* pertinere. Quare huic n • ad cos’ de cluih,!S niodo apud Nos
demus: standum esse dcr™£ c T luaestionLs P^ti hoc unum respoa-
. § '3- Proxima eat “2 ^ Trideminae.
l’<me' tlUam Episcopi editurjn.q,,‘!e rej,picit aPPeIIat,onein ab interpreta-
uec. et .v. parcant oportet etiam r'„r c.Cn:torum sv nodalium. Namque hisce
marum et sacramentorum adminiV^l^SI Soda^es ln ds quae ad curam ani-
a-n* US C0S ^Piseoporum in ™ !.on.em feferuntur, ccterisquc in rebus
insutum ».» Profecto dubitare d’Ctmni s^<-'sse canonica praecipiunt
auctor F * AW*Kcaia promotio tlUln a,) iis interpretationibus
ab ith ' N f1 dlam dt qualibet tm * . Gelasio 1 0 et Nicolao 1 7
tantuii a,lt,CI,n ncmo sit appeli ir, ° * ParLc canones appellari voluerunt:
STSr" & ■ *•» '' lius
llUlr* 81 apta fiat cauwr, du°|ta5,onem adduci. At haec dubi-
! lm tst‘nctio. Fas est nimirum Regu-
, c°nC* «72, „ u
s«». 24[ cap , P- a8.
Dc Synod. liiocr i\!
Conctl. Tnd., ««i. “■ 3’ “0- >,{„
Jnwt- IV, C4n. i r5’ ?P- II. de reu
: Fp' l atJ EP'":. Darda^Blil jl I
rf nutor.
EP* ^ °d * Collect H ,
* ,0m- 5 Coli,,., ».» .*• H lrd*i
rrt Et ' ’
r- Rurduini. - C(
im
v
M ^ i
Romani Pontifices
— f77
laribus appellare in devolutivo tantum, quoad interpretationem decretorum
qu2C de iure communi, s.ve ordinario aive delegato. Regulares etiam affi ’
ciunt; quo vero ad interpretationem aliorum decretorum etiam in sush
sito. Authentica namque interpretatio quae manat ab Episcopis qui Svn "
dorum auctores sunt, tanti profecto est, quanti sunt ipsa decreta Ev °°
illud omnino est consequens, licere religiosis sodalibus a primo decretom^
?encrc appellare eo iure et modo, quo licet cuilibet e dioecesi appellaret
lege communi, scilicet m devolutivo. 1 At vero ad reliqua decreta qued tt’
„ct, ea certe lata contra regulares vim rationemque legis amhtunf quare
constat illos sic exemptionem a lurisdictione episcopali possidere uti ante
possederint; donec Pontificis maximi auctoritate indicetur, iure ne an J-, -
cum iis actum sit, bCCUS
{ 14. Hactenus de exemptionis privilegio; nunc de iis quaestionibus
dicendum, quibus ministeria quaedam per regulares excrea occasionem
praebuerant, hxccllit mter hacc munus curationis animarum, quod sacot
ut innuimus, religiosis v.ns demandatur intra fines ab Episcopis p2
' w“s ",s *™bus comprehensus missionis nomine designatur
lanuero de his missionibus disceptatum fuit, an et quomodo fieri^ossit
” Ef'Scnpis Mrum, d,vis'°' se». »t dici solet, dismembratio Nam ou
Regularium lura tuebantur, negabant hanc divisionem fieri posse nisi 1,1
^BelrafimTn,Cim0nUm “"'—e. At Britannici
Metum Consilium chrisfianln^ — '"nS tran»t“ erectae non s»nt-' idcirco
applicandi missam oro oon„l omJn’Eropagand° anno mdccclxvi 4 officium
quod dioecesium p!;hn?:P ° ad Episcopum pertinere censuit, propterea
^ 64 8it. constiturio, ut in verL paroe-
nia transferenda non sunt n lv,slon®”1 fissionis simplicis ea iuris solem-
constituta; eo vel * qi'3f 'SUper dlsmembratione paroeciarum fuerunt
«rcumstantias, numern^f!!*0' pr<?te.r m,ssioni!m indolem et peculiares
l5tarum divisionem st, uh „ T* lev,orcs causae possint occurrere, quae
divisio. Nev'e 'rmi ’ T“ ,U.rc definitae sint ut fiat paroe-
habcnt; cum enim oblinio Urgeat s,mdiludincm quam utraeque inter se
ccat’ similes causas ™*mh aoI«nma iuris libertatem agendi coer-
ffntralilnis Ecclesi-u- i 't CS pcrtra^cnda* Silentibus itaque hac super re
densis ^ ***** ™ «t Concilii Provincialis Wckmo-
^ missionarii' (f,.n ’ CU,U® hoc deeretum est: * Non obstante
m depUtat,one> licebit Episcopo de consilio Capituli,
1 Vi v j n
h s». t csp' *• ‘ *•
l |y 1 4 , i/c rf f
H, l " ' Cf’ C°,,eC,anei S* C- d« Erop. Fide, vot. I,
Rotnani Pontificis
intra limites missionis cui praeponitur, novas Ecclesias conder
t io nem districtus iis attribuere, si necessitas aut utilitas Doour^J*'
id requirat ». Quae cum sint ita, ad propositam consultationem ^
demus: licere Episcopis missiones dividere, servata forma sancti 2v
rndcnt.m, quoad missiones quae sunt vere proprieque dictae par0t"f '
quoad I reliquas vero, ad formam Synodi I Provincialis WestmoLt' ^
31s,* Quo melius autem missioni, quae dividenda sit, eiusque adm,V
prospicatur, volumus ac praecipimus, ut sententia quoque rccj^
ratur, quod iam accepimus laudabiliter esse in more positum- L ^'
religiosis sodalibus m.ssio administretur, Praefectus Ordinis audiaL-slo
mrt appellandi, si res postulet, a decreto episcopali ad SincMm « t
m devolutiva tantum. P nanctam Sedem
§ 16, Peracta missionis, cui regulares nrop^int i
nonnuncuam quaestio suboritur: *
Rectore missioni, quae nova enmtur In., e r - Lp p f ,n practlcle^(l
praeferre Quamvis illi h n ■ ’ PS°S reb&,osos s°tialcs ceteris debeat
KS =
ssti etficS? “T"?""™""'
iamilia arcessitum narocli [r> esset ab I.cclesiae disciplina e religiosa
arcentur regulares a narochi11 prac crn’ s,c cnim iur<‘ quod modo viget
indigeant. Ad rem BcLdictusTlV^’ r ‘.“d susccpturi ven«> Apostolica
bns MOCCU. 3 «QuemaHmr.^ ln P°11stlt‘ Cum nuper , vi idus novem*
lege, monachos et rceulan** »?’i negar’ ne9ult> vx veteri canonum
ita certum nunc «t ' *la™® P^chialium regiminis capace
esse regularibus parochiarn^ reccntlor* canonica disciplina interdictum
*tobca , Hinc sacrum S,n? disPcnsationc -V
dubium an annuendum sir n - vi ,dent,ms decretis interpretandis * ad
roccia iisdem concedenda preci„5u® Patrum Augustinianorum de novapa-
quod secundo loco “7 ne«ativc et amplius. — Sin autem.
fe igiosis viris ne inter eos #*i; ,llL ra tn*SsUi erigitur, ius certe non obst
“ptantibus suffragatur. Rem ;t.fllUr. rcctor* a-st ne iis quidem praeferri
aggre iens Episcopus, libertau' "e mtcSram et in sua potestate positam
oco legis est Praesulis auctorim * “*** opnrteti «it enim iura silent,
U.H ‘H aglum; Episcopua intentio jPr;lcscrtirri vero quod, ut doctorum
latio ni , Ut i'1 dinecesim suam admbi ^ * ‘ ■” ture Juni^(d<ttn in rebus omni*
fulcitur °*l< n'-V;lni m,ss*°nem, a Rem!!'tr'iln^Um att‘ncnt- Quamobrcm prar-
* ’ nm* discrtam i uris dU? -buS CXpclita* nullo iuris subsidio
}3l' °l?clUm curati S0sm<#«> offendit. ■
6 Un' dubitatione, gignit* 01,11 sedubtati Regularium commis*
1 , ,L ’ cac(lllc loca spectant finibus compte-
• a, rWw.. „;j; * ’?
: «n. t.,. .«
sum
«n, n* 5,
s. c. a, .
J ’ P’ ““ _ Cf Thaluntt R
Romam Pontifices
‘79
Deflsa missionum quae ab ipsis reguntur. Coepit enim ambigi utrum coe
nteteria et pia loca, intra fines illarum sita, Episcopus visitare possit. A st
in coemeteriis facilis ac prona suppetit distinctionis adeoque finiendae con
troversiae ratio. Nam si de coemeteriis agatur quae solis religiosis fami-
Ii» reservantur, ea plane ab Epi>c.pi iurisdictione, proindeque a visitatione
«empta sunt; cetera vero fidelium multitudini communia, quum uno ordine
haberi debeant cum coemeteriis paroecialibus, iurisdictioni Ordinariorum
subsunt indubitate, ac propterea optimo iure ab Episcopo visitantur
quemadmodum statuit 11 en edic tus XI \ in C.Qnstit, Firmandis , vijj idus
noveinbris MDCCXLiv. 1 Haud absimili distinctione de locis piis quaestio
dirimitur, ca secernendo quae exempta sunt ab iis quibus praecst Eoi
scopus sive ordinario iure, sive delegato. De utrisque igitur, tum coe*
meteriis tuni piis locis, sententiam Nostram paucis complectimur pronun
cantes: sacrorum canonum et constitutionum Apostoli carum praescrinta
esse servanda. * ^
5 ,S- Superioribus dubiis arcto iungitur nexu illud quo quaeritur an
Episcopis subessc debeant scholae pauperum, quae dementans etiam t>ri
murtae, puerorum nuncupantur; est enim sanctissimum docendi ministerium
“ PTmum piis locis ordinem tenent scholae de quibus agendum £
Quo illae pertineant ex ipso nomine dignoscitur; intendunt nimirum ad
puenlcm aetatem primis litterarum elementis primisque fidei veritatibus ac
inorum praeceptis apte instituendam: quae quidem institutio omnibus est
temporibus, locis et vitae generibus necessaria, ac multum habet momenti
tmU^nu\CriliCrntat,S'^ hu™nae, nedum singulorum hominum incolumita-
4 Pt;ndCt’ Ut p,urirmi‘11- <l«a quis ratione
opuc 1P aCtUrUS„ hare quid a doccntibus «» loci prae*
potissimum scholis ’ MPlenter 1 Ius Ix significavit scribens, « In hisce
annis sanLsta^ SZ CW|^Uf e P°PU!° classis P^ri vel a teneris
sunt erudiendi et id ' ^ 'R1°niS m>'sten,s praeceptionibus sedulo
civikmquc vivendi «i / # Cm morilmclne honestatem, et ad religionem
re%iosa praesert in i d T*™ '0nnandi*.atquC in iisdem scholis
locum habere ac domin^ ,,ta primanum ’n institutione et educatione
M imbuitur >Ct’ Ut aI,°rUm C0Pn't,uncs- quibus iuventus
ite» ptu-romnt , T' Nemo exhinc non intelligit
ft «holas, de q„ihus Vlnu') "* !vp'sctJp‘,rum officiis esse ponendam,
PJ?is exiguis inter ' 8 1 ’ ‘V" !n urblbus frequentissimis, quam in
Pertinent. ltra contineri quae ad rem dioccesanam maxime
A
S,,™'0 s":ldc,1 lux confirmat. Nullum quippe
^«Ik or,i:„I,: %“lmsn“n eluxerit Conciliorum cura in huiusmodi
r°nim nemp, a.. tu< nii's» Pr0 quibus plura sapienter constituerunt.
cret,s prospectum est ut illas Episcopi in oppidis et pagis
1 Cf v
1 ~ \ v n%
Cf JPM- «d Ar
539.
Ul 1 t.um non at;c maxima, xfv iulii moccclxiv, -
i}fe
Romani Pontifices
restitui et augeri curarent, * puerique ad dtscendumTT^ ~ — '
si fien posset, impensa remissa. 2 Eorumdem auctoritate qUalii)
alumni religioni ac pietati operam darent • definiri, d ^tac ,e8<s( quit
animi, quibus magistros praeditos esse oporteret « «• • *
uirarent rnxta formulam catholicae professionis s T' ,mperatu®, 1
curatores constituti qui eas adirent, ac c^cum „i •*£*
'«tu aut incommodi, neve quid Omitteretur ex rehu* "‘i nCquid ini ”
plma leges dioecesanae sanxissent « Ali ’ d* Hlurum disc
probe in, dicerem pJSTSL i,' qUUm *** 535
pancs baud cxieuas i isdem tribuerunt in scholir'?""1 comP»'rs cs,
cura animarum curatione sumina ncccssii?' ''"T"""’ <|oanira cur
f* paroedis pueriles scholas con8ri,n “ n T8,,ur- 1 ,acuit i» sin
impositum:8 iussi sunt parochi mUnljn,Za "°mCn cst ***+
cem operam magistrorum et n2i?f cusciperc, sibique adiutri
Jaum scholas regendi et curimdf d ' S ®dsc,s,cere: ° iisd«n negetiat
de integreque gesserint, officium desen.i M""c' ' 1uae omnia si non c
tur m quos Episcopus animadvertat 8 ^? arsul,n,ur' “ dignique habt,
“ ra*.,one « factis peti,., u, S*c ou Crg° C0"inrant
i;l paroecialibus pnicciijuc i,’. 1 P'll|pcnim vocant, institutis dioe-
Bmannorum Episcopi ad hanc usaim ^nume?ndae sint; eaque dc caua
Onhf qux*m re§u^ribus eaXni nrn T™ tam saect,-
visita ? i^')S probantcs declaramus £°.eState s“a visitare consueverunt.
v»«Und, hyusmodi scholas 1118 hah<*e quoad omnia
q ,c 'iC 'r' Ocularibus ' missionibus et paroeciis regularibus
S 2Q- Alia profectn
!Smen1igi0Si viri s'cunffi??rdC',?rum acholanim e. collegiorum, i»
voluniii UrC t>peram dare solent’ in C' P' l:'' ripta iuventuti catholica
fclH,?3 enim « "*> Postulat, c, Ne
Prout aperte cst decl-rr'?"' qUaC illis ab Al’os,olia
i c ‘ arum snno MDCCCLX3BV a sacro
, Synoil. i i> _
'tholi,, cdp, a. 1 L<™>*rac„ t;t, dt ^
* Synod. ,Vam t ' p’ 1 ~ S>nod. Prov. MethluL, tit, dt
tit. 2(C,_ r
; sj-nod. CamJt;*" ;uh- *; r/c *• fiM
, l/"**»- U Pr«v. £ Z‘ ‘5S°- ' d ‘
Synoti. It p_ u fjt- ,
th- «p. 7. mv- *; ‘;0^; 3- _
5*9. cft. ,._s Syn°d' Pr°V- Pn*‘*" M' lSi°'
an- I ["£ ?• 27Xan”e,m’ rclat* in «p- * «*■ “ **■
tit «. ScSRlj,AW‘- *“P- ~ Synod- ProV-
• vnod r> ... ^•«P.cit.-Sv_-. „ _
• '5’"j I roN , l}urdt%.,m
iq n J
-sVt>od, pr(lv ...
,n- cap. 3. ' ,F,,n-< ann. ,8s8
11 Svfiod P ' t# *** g c
h. Z. c,, : Pro.v* >n 8 ~ S>*««d. Pf«v. ao
r. «p. ai "s' lW ’ ‘ ■ !nnd- l*rov. Vlttaitu.,
" s>"°u 1 pL?v!'”v- f--" “i, “r. 5, - Syn , „
■ -otntratm ' ' n' *S6j Ut ^ 'I- I rov. Colomen.,
•' Ut- * «W* “• C“P. 5.
* CaP. a.
Romani Pontifice.
l8t
Consilio christiano nomini propagando, quum acta expenderentur Concilii
provincialis Westmonastencnsis iv. 1
§2i. Quum res in vado sit quod ad scholas attinet et collegia regularium
iam constituta, adhuc tamen est in aneipiti, si de novis erigendis agatur
De his enim quaeritur: an et cuius superioris venia sit impetranda? Porro
cum latius ea dubitatio pateat et ecclesiarum quoque ac coenobiorum erec
donem pertingat, omnia haec unius quaestionis ct iudicii terminis comnlec"
tinum Atque his primo occurrunt Decretales veteres quibus est cautum ne
quiJ huiusmodi quisquam institueret absque Sedis Apostolicac licentia sne
Pl>sl™°d“?' ’l’r, dentina Synodus in eodem genere quidquam ope-
nim fien prohibuit . sine Episcopi, in cuius dioecesi erigenda sunt licentia
pnus obtenta 8 quo tamen Concilii decreto haud est superioribui leaibus
derogaturo, venum, «b Apostoltca Sede impetrari iubentibus. Quaprooter
tam ea in rc bbenus pxss.m ageretur. Urbanus VIII ■ pravam consuetudi-
nem emendaturus, opera eiusmodi improbavit tam quae sine venia Eoi-
uq», quam quae sola diras auctoritate susciperentur, et veterum canonum
amul ConciliKjuc 1 ridemini leges mnnmo in posterum servari decrevit —
Huc etiam spectavit Innocentius X in Constitut. Instaurandae, idibus octo-
bnumcui, «qu» praecepit ut ncino ex familiis regularibus domos vel loca
quaecurnque de novo recipere vel fundare praesumat absque Sedis AdT
2? **«, TiaU 0uarc hod- senteniia L i fev«
rE;tPltn-; “aste?ia ^rvemus sivc
hwltatcm requiri fi Iisdem in<5' r » 111 u tam quoque a Sede Apostolica
nomini propagando nluriec I ^ S Uli' 'tS!*®IIS sacrum Consilium christiano
V.carii WoSci ""'u Apostolicac Sedis et Episcopi
nbi religiosi sodales i f° e^llsclue erigendis, etiam in missionibus,
His ergo dc causis -ul __ s sedesque habeant, esse omnino necessariam. 7
^assibisedra const!tu^ritUm dVbmm resP°ndemus: sodalibus religiosis
illegia, scholas nisi ohtenr n°VaS ccc,esias* aperiendove caenobia,
Apostolicac, non licertx PnUS CXpreSsa licentia 0rdin^i loci et Sedis
tanda^si non prorsus M,btl«'or *nquisitio, an duplex ea venia sit impe*
®st^>ta velit in alios ikh, °PUS regu!ans familia moliatur; sed ea quae sunt
convertere. Verum neque obscura, neque anceps
; D*cm, ifl
f § rtlig . tirnmb., et cap. Fx «, de <X«tS.
^ « 1
I Corutit d Cat’* n°ss<l ZS% cap. de Rrvuhir
t ( 'iL Pontifex v „ , i i A t
I I ' J33. ' Xl septembris iY»24. - Cf. N. 204.
*V- ^ lib. “P- >■ m.™. - Monacclti, F„W.
1 1 V
; s«. Congr;g pJ‘ nT' 3.« •
C f'?’ *3 »U| t. i/sX '» *-?*£" habitis diebus 23 E
d,'v°l- I. n. l86+t '7 'Ulii 1S65. ~ Cf.
martii 1669; nov. r6SS;
Collectanea S. C. de
iSa
Romani Pontifices
erit futura responsio, si varios, qui accidere possunt casus
Tnitio enim quis seno dubitet, an ea quae pietatis JUS? dtstln§u*iHtt
tura sunt, liceat in usus a
rtaque ut de tribus hisce dumtaxat quaeramur, *•»
de Ineo instituta alioque transferre: aut immutare in
qualis esset st schola in ecclesiam, coenobium „ "i ™ ",nse"H"uui
pupillis aegrotisque recipiendis, vel vicissim ,,'iuhr ^ CRIU™* m
usu retento, novam causam sive usum inducere lallem <*»
illa pruna, privata ipsorum auctorinm r«r' • '■ ^ T H^mmus duo
decretum Donifacii VIII. qui cos- vetui; „ 'jfS .“dales lf«"t, aha»
quaecumque de novo recinere seu h . ^ dun> vd loca
qui fieri po.es, „ duobus ili ,’ahen, ? • reCt‘pta mu,are ' R'w>
novam . .Monasteriorum CoilevLrum d *** reC'da‘ 'n fundilli«m
mm Regularium locorum hu iusmJi?’ “TOnluuot a ^
** vm pe, co„s,im,i„n;n;z;;f ,d.ptrfici >*?■*“* m*
superest de quo contendatur- jS ■' " n<lcnt,ni f»"na ». = Sic unimi
adi‘ci «lea, . Tunc usu «'="■<>, nova causa vel u»
utrum ea inductio alterius “'T™ aCCUra“ disPi“-
namque domesticam spectet vel,, ?rrar™ admimstr.itionem, discipli-
«Iisa .unioribus sodalibus in 00™,^ '™'"''“"' aUI cn,lcSillm studiorum
adnunistrationis sit «cessura „ instituantur; an fines interiori,
pateat etiam alienis. Plane ei u:.,, * 1111 M scbola fiat aut collegium quod
illarum. quae a Bonif^ Vm » r , “ ?““«% «*• redi, ad alterlm
pm 11 entur. Sin autem intra lim;tr a,n° Rrri pro lubito, ceu (livimus,
eatur, suo certe iure Rvgularps ,CS omestica, disciplinae- mutatio conti-
b^-** quibus singilladm pe^n atantUr: ?« Ivamt fumlatioiii, „1«.
bus n,Jn km ra V* jpwptnm manifesto colligitur; Religiosissiabli-
si?n?^ '«"«a Sedis ApostoKct "m !? a!los usus convertere absque
rerim qu“' salvis fnndaToi m ? 0rdinar“ «•* nisi agatur de conu-r-
g S -,Cn V d,SClP1‘narr» regularen g,bUS’ refcratur dumtaxat ad internum
? 23- Nunc ad illu i an-ni*
'suttuium Unia d^mcrrp ca|mt- in r» * •*«*►
missionis i i i -CUni st,a sponte <-t x i 'x hberalitate fidelium ea parta
donatio contigerit"'’ 'S ?'Us missionU^ ,argiantin ’ vcl intu!ni
accepti et cxJLmS ’ *>!«, au viri .«i**?*?***4. Iam M missionis intuitu
fieri oportere qJ rallonicm reddere Eni<r ®*°SI tJudyus sit tradituro,
proposito ob J ? ^ons'l*Lini chrisrian P° tcnc;int,ir- Atque istud quidem
commissas die xiXaoIS? BHta,,nieas ,!jJ-’in°!T1I"!ProPal?ando super dubio
nar'i regulares bon^T “ Mncc«.xix, itaJST-* °rdinihus 51 u‘ I nstitutis
rationem lipiscoois temp,,r;i,'utn ad f®** ,n hacc - i° Missio-
qU8e fissioni, vel tK0Ka^^ g“" T€gU,ares «Pentium,
an”Us miuit ti *'°mm tamen bonorum.
' Cop. c„w w , JW,i' tributa fuerunt, Episcopi
* Cf* N', 204. ’ ^ 'xrrlr* praelitt., in (i
f
f
Romani Ponfific
c:
tH3
•u5 habent ab iisdem missionarits regularibus, aeque ac a Parochis cleri
flaris, rationem exigendi Quo vero tabulis accepti et expensi ratio
constaret, sacer idem Coetus die x mai. anno mdccclxviii, in mandatis
dtderat ut bona missionum diligenter describerentur, ea secernendo quae
propria missionum essent ab iis quae ad sodalitia sodalcsve singulos perti-
nerent.
§24. Nihil enim vero in his decernendis vel praecipiendis est actum, quod
juris communis doctrinis vulgatissimis apprime non congruat. Nam 'quae-
vis oblatio parocho aut alteri Ecclcsinc Rectori data piae cuiusdam cau.-ai
intuitu, ipsimet piae causae acquiritur. Ex quo fit, ut qui rem pecuniamve
oblatam accepit administratoris loco sit, cuius est illam erogare iuxta mentem
tt consilium largitoris. 1 Quoniam vero administrantis officio incumbit
rationes actus sui conficere, eique reddere cuius res gesta fuit, - ideo paro-
chus vel Ecclesiae Rector facere non potest quin rationes reddat Ordinario
loci, cuius est jurisdictio et causae piae tutela. 3 At missiones, de quibus apud
Nos actum fuit, pleno iure ad Episcopum pertinent; huic ergo cuiusque
oblationis earum intuitu collectae rationes oportet exhibere. Neque haec
es eo infirmantur, quod Urbanus II in Concilio Claromontano, aliique
post eum Romam Pontifices decreverunt * circa Ecclesias parochiales, quoad
temporalia Monasteriis iunctas, teneri vicarios respondere Episcopis de
pUhncura, de temporalibus vero non ita, cum monasterio suo sint obnoxii
siquiJcm seposita etiam ratione historica unde ea profecta est iuris dispo-
sitio, certum cxploratumque est, in iis pontificiis decretis ac litteris appel-
iationc temporalium, beneficii fructus et quae beneficiati personae adhaerent
compendia significari.
J25. Quocirca ea confirmantes quae a S. Congregatione dc Propaganda
LonV^rPn Ct Sunt’ religiosos sodales, redditis Epi-
«Iln . r1) ’ ^ CbCre de pCCUnia’ imuitu ^bi allata,
saeculark i, V* ^ m USUS ln?Pcnderint aeRue ac missionarios Cleri
jpfii;, U.X a Pr'U t Rlas resolutiones eiusdem Congregationis die xix
S ifi t A IX’ Ct ^nstn,ctionem diei x maii mdccclxviii.
iussimus exequcLr T? -°b?pat err0r aut dissensus in <*** «iodo
% religiosis ohl-irV * .Lhmtnduni ,ccnsemtus> cluae pecuniae, quaeque res
fitbacinrtf in.tllltu missionum intelligantur. Namque receptum
appareat n]im> C dn p.nmum °Portere ^id largitor voluerit; quod si non
* P-™*, parocho ve! rectori ecclesiae collatam donationem prae-
Car d, Dc Lucu in
1 p
t#ne- Irid , discur fs * 'tt,ar‘il>s' l,is <tuae fiunt « Praelatis, n. 29. - (
'L.i j offini, fT * f. 5' KeilTcnst * l*b. 3 Dccrct., tit. 30, n. 193.
' Tutor< Coci., df , - i 'UU <>C rt nit' <i,Ur' ~ ® et s<Wt ff- ‘R negot.gest. L , Curator.,
i ^ nrgotr gesi,
^ 1 XU Cf. r>r ^ SVU iurium parocfnalium> zj iunii 1744 ad
. * Udu, It «j' »7 ™L S* C* C.; *om. ,3. P. „7, qS.
Ludui fn / o S Cap ram ut AngUaf Atexunder III ad Monaster* S. Ar-
' ‘ Praemonstrat, et ad Abbatissam S. Hilari, in dioecesi
i r>
(ron?1i r>
°mment„ in cap. I, de Gappet. Mcnach.
i§4
Romani Pontifices
sumi. 1 At multum ab hac regula recessum est nrrmr#.»- . ’ ~
quidam ecclesiastici iuris periti fere comniunem^vasissTT1111'06"1’^
«hodie pene solae oblationes quae in Ecclesia sub missis T'V CU'Us vi
ct quae pro admumtratione sacramentorum pro ben^l
aut mulieribus post partum, pro excquiis et sepulturis ^
unenombus specialiter offeruntur, ad parochum pec^nt * ^
reliquas ferme omnes ecclesiis ipsis aut sacellis ^ ? ' comu^t
applicante » 2 Praeterea si in parochum **■
adjumenta fideles accipiunt, 8 haud inconcinne nm . - ’ t,ul*>Us Studia
ralitas, ubi Ecclesia bonis praedita sit ner P f Um‘ P°test collata libe,
rum tuitioni prospiciatur, tonge aliud ffidichi? re ,gi°”B deCOri et n^tro-
copiam Ecclesia non habeat, rfberaHtate ybctUhi eam M»°run
sustentetur. Tunc enim lactores n^ndi^ P°P V' "ICe aut mti**
divini splendori et religioni! dignitati' ea rationi consuler<‘ cultui
ftlca auctor>tas decerneret. Ideo apud chri<u* C et !riot 0 tluem ecclcsia-
fuCrat lIt Pccu™ omnis dono accepta inter P " i' pnmieVOS ,c8e cautum
s et e8en°s divideretur. Legis pori-o EccIesiam’ EP»3Copum, Cleri-
gitionum tempora et causas prLritu? ili"6. m*e?0nens critas, si lar-
£r pro ««irio possint moZ " fit ^ qu0que’ ne fideles «*■
>pem erogari oporteat; nequit enTm /ae^? in qu«" <*>'***
cgttima potestate in bonum com" ? Pftorum voluntas, ut quod a
aec N°his considerantibus visi sim? praec,pitur ccrto destituatur effectu.
Piam c" W estmonastcrie ifs^s ^ ^ 0pP0r.tune e8isse
utente *<iuam donantium voluntatem CUm partlm interpretantes
porcet p0tcfate ‘mPcrandi pecuniae \,partIm ea> Episcopis inest,
i/icii t qUl1 de Causa inferri oporteat ° ,atlones decernendique quo tem-
itelm qUM Censendum sit intui n ’ StatUerunt m capite de bonis ecclesia-
4nod? N03 c°nst'tuimus, ba?in 'n,s coIlatl11”. Iubet igitur ratio,
' § »?. «pST ad 'eges Westmo"asttri™sii
curam a N0bis in iis * '* ***''* Agnitioni Nostrae v
tatem ct i,w " s imponendis aHtik*» tra ProP«sitis, confidimus,
d^ plSCntUm 5e' ^hoHcac ;n fnre° ut *d tranquilli-
gioseque exemin?ntS Nostras ad iuris ‘ "8,atn°n leviter conferat. Equi-
religio eniteat in S> ncc dub*t:*mu$ • e.cluitat13 regulam studiose rcli-
e '-micat tllorum 3 qum m ne pY,.nn„., i-
Episcoporum ductu ? *, T'os iudidum nr? S d’® par d,I,Sento et
aP prime meriti str... prudent»a religiosi . 1 . ?tu,lmus* s>c enim fiet, ut
pergant laetissimo* ^ ct Acriter e hh u cs dc -^gEcis missionibus
Episcopos) mnwt utr*<lUc (ut viic . 1<>n >Us su's fructus salutis ferre
Zth 'lispoZni ulnnsi!,°' Gre80rii Magni ad Angliae
nominiter, rec( J actl°ne quae sunt pro Christi
, >l Um*' l t quae senserint, non sibi-
ArWm, ex can n
"c ^nim?^Wt9raJ o, d< hit
tit. 2, clp'T" L' 3 u?," Mf,***h!Unt " Prat!at-: «p. Tr„mmnm , de Verb.
$ Armit^ ’ rtn* 30 ai. ' * 3D, n‘ f*>3* Vatl pt
•‘‘k.ujn, , * flri ^pen f
4 P* Svccrtiout ' univ+t part< 2,
cao<, In
ii
CCS
*, iicrepmh fttficimt . 1 Concordiam hanc postulat paterna carite p •
i„ adiutores suos et mutua Cleri in Episcopus observantia; hanc
scoporum - - ODservantia* hanc
concordiam flagitat finis cummi, ms qu, situs est in salute animarum i
studii* ac viribus quaerenda; hanc eamdem exigit necessitas ii, resistendi
fti catholico nomtm infensi sunt. Haec vires gignit et infirmos quoque™,
*» «* 3uatqu.e *eren.dai hi,tc signum est quod sincero, Chn„i
discipulos ah ns disterminat qui se tales esse mentiuntur -Id hanc * ’
Siclos et universos enixe cohortamur in Domino, rogantes cum PaubuJ
impleant gaudtum Nostram, ut tdem sapiant eamdem caritatem habent»
J2S. Demum ut firmiter ea consistant quae constituimus, volumus
Jtque decernimus, praesentes Litteras et in eis contenta quaecumque etTan
«eo quod praedicti religiosi sodales ct alii quicumque in praemiis ,n er
«se abentes cuiusvis status, gradus, ordinis et dignitatis existant, seu alii
spcafiu mentione digni ns non consenserint, nec ad ea vocati et auditi
causaeque propter quas praesentes emanaverint sufficienter adductae ir ’
ftCa? Ct lusUfi1catae non f‘^rint, aut ex alia qualibet etiam quTnrmnv '
mndica et pnvdegiata causa, colore et capite etiam in cnmrt? — ! S
nullo unquam tempore de subreptionis vel obreptionis aut nuXV ^
*ti mtentionis Nostrae, vel in ter esse habentium amsensus itTi?0
quantumvis magno et substantiali individuam™.* ’ - quolibet,
rtme defectu impugnari, infringi retractari in ?? exPrufs,onfim rLNui-
ad terminos iuris reduci, seu adv^ufi hTr A C°n!rOVers,am aut
i"ris remedium inten ZZTo ^
Litteras semper firmas, validas et efficaces existen ? f ? P , pracsentes
S^^tSwemQ adVCrSUHillaS ad effectum impedLdi???^?
^ime refragantibus, SUM pI^^e^Sw^ T™ 3^ P0SSCnt
vui; «eque et no^ aliter inT ^Uandocumtlue spectabit inviolabiliter ser-
« delegatos iudicari ac defin,V°TuSIS P&T quoscumclue Edices ordinarios
***** a qu uZra " ai * ^ aC irritUI» fore « ^ane si secus
ventari. 4 ^ qUav,s aii«ontate scienter vel ignoranter contigerit
{c 1 lanae Aposto I i ca ? Regu 1 P?eiWSSl S * et.quatenus °PUS sit Nostra et Can-
* 'ft Universalibus Provinrj ,n ^MCSJto non tollendo , aliisque Apostolicis
J”"1"» « ordmitionibu, „!bUS " S-vnodalibus Conciliis editis consti-
?onum- Institutorum er 4 "C n°n tlUonJmcumque Ordinum, Congre-
?.eli?B» quibuslibet eri-LICtrUm’ et>am Iesu* et quaru,nvis Ecclesia-
1^‘sal'a firmitate roboratis . amento- Confirmatione Apostolica, vel
‘ ^ femoralibus nr i -il * ' et COnsuetudinibus,ac praescriptionibus
***** in contVaS indu,tis « litteris Apostolicis
' ' praemissorum concessis, editis et factis ac
: HiUor- Ar!s!-> II. 2*j.
iS6
Romani Pontifices
licet pluries iteratis. Quibus omnibus et singulis, etiamsTp *ii '
rogidone specialis forma servanda foret, tenores earumdem ' unun
prn plent ac sufficienter expressis habentes, ad praemissorum effe»?° ?*
taxat specialiter et expresse derogatum esse volumus ceteri™,. ' *“"•
quibuscumque. ’ contrariis
§ 30. Quocumque autem modo earumdem praesentium Littera™,
p!a m Anglia publicata fuerint, volumus ut statim post huiusmodi n li™'
ttonem omnes et singulos quos concernunt vel «.ncemenUn n™ ®'
permde afficiant, ac si unicuique illorum personaliter intima, " L "?
catae fuissent. * «limatae ac notifi-
. er8° hominum liceat paginam hanc Nostnmm a - ■
Ssa ctrrsi sr: -
gnationem Omnipotentis *
se novent incursurum. * au 1 •Apostolorum eius,
[Leonis XIII Acta, voi. II, p. 23,_,6o>
. 583.
U° Xm’ ep* enc>'ci' Htel Nos, i5 febr. 188*.
et univ ersani chrisrianam i .a^ u e amplitudinc Apostolici mur
possumus, vigilantia et cantu PU ^ s’nuu^s e*us partes maxima,
ratione curas cogitationesaui* ^0mP^ect,rnur: nunc tamen singulari qua
rogitationibus et curis atrius « ad se ltalia convertit. — Quibi
mils: an*ii enim et solliciti «. ^ 1 !m rebus humanis divinisque sus;
‘anto magis fixa et locata esse om nf f Jluvte imarum sempiterna; in
n us Periculis videmus ODDosit * >tlK 13 ^ostra °Port°t. quanto eam rr
qu?™in Italia fuerunt 7 Cuius generis Pericula, si magna
publicanum «atut sunt h°c te mpore, cum ipse re
nec*° C**?88a,n ^,,s movemur wKnC°'U™,*tat * rt“h^°ivis calamitosus. E
sui1" ‘SItud,nes Nobis cum Italia int1CmC|n^IUS>. cIuod singulares coni uncti'
qi.- mai;,sterium veritatis, ct cith Unt’ 111 llua t^cus domicilium Vi<
ZtZ ^itatis antrum collocavit. -
CST- tantis offensionum Cavcrt:t- ct singuli intelligcr
P^Pufomm J *:ommunium rerum i^"Crab,Ies latres, mentem diligam
pretiosissima fi?' 0lnnibusque praeTr -^ persPecta» n,unire vigilanj
2- pernic,osissimaChatbo,ica 6rmarc’ nc thesaurus omni
1*2, ChSn inTm- ?‘id aUCt°rcs et Principes non cel
dmem contendit q!?*! JesP°harc petS*?11^ c°nscdit; denunc
■ ■ W Quantum Edendo ^ "«*«■» christiania multii
°ccsscrit, nihil attinet dicere I
Romam Pontifices
1 87
«I moribus illatae mm labes et rumae. - Apud italas gentes, quae in avim
religione constanter « fideliter omni tempore permanserunt, imminuta nnl
pssia Ecclesiae libertas eat. atque aerius in dies hoc agitur, ut ex omnibus
publice institutis forma ilia et velim character Christianus deleatur nuo -em„7
fuit Italorum non sine caussa nobilitatum genus. Sublata sodalium r,l?B|r,
seram collegia: proscripta Lcclestae bona: rata citra ritus catholicos connub£
in institutione luventutis nullae potestati ecclesiasticae partes relictae —
Wque finis est nec modus ullus acerbi et luctuosi belli cum Apostoli-
fide suscepti, cuius caussa incredibiliter Ecclesia laborat, Homanusauc
Ponutcx m summas angustias compulsus est. Is enim civili principatu sdo
hatus, necesse fuit ut in alienam dftionem potestatemque concederet — Urh
auu-m Roma, augustissima urbium Christianarum, exposita esr “
buslibet Ecclesiae hostibus, profanaque rerum novitate polluitur scholis^
templis ritu haeretico passim dedicatis. Quin immo exceptura fertur hoc
ipso anno legatos et capita mimicissimae rerum catholicarum sectae huc
ad stngu are quoddam concilium coetumque profecturos. Quibus quidem
hu.us deligendi lue, saris apparet quae caussa fuerit: videlicet ccinceptum
adversus Udesiam odium explere procaci iniuria volunt, Romanoque Pon
uficani in ipsa sede sua lacessendo, funestas belli faces proxime admovere
Dubi andum profecto non est, quin impios hominum conatus Ecclesia ali
(Jiundo victrix effugiat; certum tamen exploratumque est his artibn*
hoc assequ velle un-i mm , PT, , . 4 h,s artibus eos
Si fieri ‘0*U,M Lcclcsia,; «"P» afficere e, reli-
wcredibilevidereuir-*ni°S''t^r' ** 'la^CI nom,n's amantissimos profitentur,
1 rm nonr- intereumc fide
cunctis nationibus optimi ' ii V™ neC^f.e esset- htenun si religio Christiana
hm iustitiae- si ciecas ie ter! " ‘SpraesK,!a PePer,t* sanctitatem i urium, tute-
tdomuit, comes et adiutrix T™™5 h°minUm cuP,dhates virtute sua ubique
biles, quae maenae:' si v irk ?"?Tm reru,n tluae honestae sunt, quae Jauda-
bra ad perfectam stabile S C1V,taturyi. ord,n^s» et diversa reipublicac mem-
^nefiriorum copiam nb^1^- a,ncordiam ub,clue revocavit, horum profecto
Est quidem nimis mnlt tTIUt ^Ua.ni ceter^ Italorum generi impertivit. —
m incremento ?bes e! macula> ul °besse et nocere saluti
prosperitati et mignitu iVd • X,C csla,n d,cant’ Romanumque Pontificatum
querelas ahsurda^uu ^ nommis inim'cum putent. Sed istorum
monumcnta convincunt ^in;Ul0llc‘s aperte superiorum temporum omnia
talia maxime debet nn \ ,CVfra enim Ecclesiae summisque Pontificibus
!tera& barbarorum’ Lr - V" suam aPutJ omncs gentes propagavit, quod
""Pttus invicta rt nulirP rMT- >US n°n succubuit- ct humanes Turearum
dlu conservavit ,1 „1! ct muh.LS ,n rebus aequam legitimamque libertatem
^«mentis civit n,- ,ri lli,t cnicIue itunaortalibus optimarum artium
0lrificum haec laiH c -i'U lS ‘K'uP,etav,t* " Neque postrema Romanorum
*** c°nvniuni fjj,. .. provinci is italicas ingenio moribusque diver-
fllnT,*uni fimegiigjj—j ry. tg,wne ,unas semper conservarim, et a discordiis
era. crint. Atque in trepidis calamitosisque tem-
tSS
Romani Ponti fi ces
poribus non semel erant publicae res ad extremos casus •
nisi Pontificatus Romanus ad salutem valuisset. — Neque f..t p,tatUrae
minus valeat in posterum, modo ne voluntas hominum obsist1"1"1*81, Ul
eius intercipiat, neu libertatem impediat. Etenim vis illa btmZl
institutis catholicis ineat, quoniam ah ipsa eorum natura sponte S,!"* “
iramu, abms es, et perpetua. Quemadmodum pro salute animamm l*'’
religio catholica et locorum et temporum intervalla complectitur it.
m rebus eivdibus ubique et semper sese ad hominum utilitates v, “*
explicat. uuiiiares porrigit atque
4- Tot Vero ereptis tantisque bonis, summa mala succerf.m»* „ ■
qm sap.cnt.am Christianam oderunt, iidem, quidquid contra fieri i Tr™*
ad pernicem devocant civitatem. Istorum enim doctrini niri ^
idoneum ad inflammandos violenter animn. e,», 1,1 est ma^
mas cupiditates. Sane in iis quie comitinn ’ • L tandasque pernidosissi-
leste fidei lumen renudi T SCientiaquc continemur, cae-
sime rapitur, nec vera cernit^ ataue ili.»?/”?* humana m errores saepis*
dumque materialismum abiiciatur Sncrmmr ‘ ** “ humiiem foe*
immutabifemque rationem et «mm P i Irk, ?cnere morum aeternam
despiciunt; quihus sublatis f,m^ tmt,rn e£um latorem ac vindicem Deum
idonea legunt sa„i«e “l^di m “"TT5 *■
« 'olunt, licentia gignitur 'mmod,ca llbertate, quam praedicant
« m*i”>a « funesdSma 'pe^TubST^ pert,lrb«i° aelinis, quae
species, aut miserior CS ruPuN>cae. Reve«* nulla fuit aut defor-
trinae et homines valere aiiana c,utatls> quam illa in qua tales et doc-
suppeterent, id fidem cxcedvm ? potUeru?r* Ac nisi recentia exempla
que furentes in tanta excidia n,,.,1. cretl,r’ P°tuisse homines scelere audacia-
in caede ct incendiis debacchar? ? r5[ent0 a<* ludibrium libertatis nomine,
errores, primo quidem ‘ . n Quos si tantos nondum sensit Italia
caussae fuisse statuere debemne C* ene^c*° tribuere, deinde id quoque
maximo in religione catholica et! rTU° ’ CUni 'fap homines numero Ione*-’
opinionum, quas diximus dom ^ r? pcrscvera™t, idcirco flagitiosarum
«heu, praebet, bb'do non potuit. Verum si haec, quae
Etcn.n Ul r' qu' -naximag et 11 .... n r'1'11 11 r’ contjnuo Italia in eos casus ipsos
tur: ct „nCCesse cst‘ l‘t similitudiner 1SJmas. nat,ones aliquando perculerunt.
itionis gens heUr-T 3nt‘ Im™o vero m * \ *JCn non Potcst- qum fructus
cumularet Mor,Ca Utret’ quia perfidiam ^ tortasf‘c Pot nas violatae rt
Imi- ’ ^on entm casu „r: Um ct iniDietatpvrv* :
tnim «wu aliquo* 0t. ”nputatcm culpa ingrati anii
■ pw lcsum Christum „,?\UJm.inum voluntate datum
1,a'ia". ut partae ner', ^,ISU a,u|uo. au, levi h.'.^
et heati pe r; c 1 esum Christum . , . om'
aetatum cursu?*"1 m sinu ^«nuoque^o^Ji61 princiPio esset Part,‘ce
divinis beneficiis m . ^ J rt%ionc cati ..COocatam possideret, et Ion
l‘^ct quod in«r ?Cr rilcretur. k;s sponte fluunt, maximis
quod in^r.iri ' r riKrctUr* Quam- U a sPOnte fluunt, maximis
VeniWm Rullus metuendum sibi magnopt
a W&us colitur. aeciJ? utbent. in&rem ' , °U® minaciter nunciavit, Ttt
1 ene<Rctionffn 'a f^nier°m fwban ! opportunam ti
P> '{ferens autem spinas et t‘
Romani Pontiju rs
h
bufoh re,
netu 1
■proba «/ r/ mMiclo proxima, cius cmrnmutin .V — ^
nm i*
5. Prohibeat Deus hanc tantam formidinem- atone
lerio considerent, quae partim iam adsunt, partim impendet,?'
non communi utilitati, sed sectarum commodis serviente M • , ’ qui
Ecclesia inimicitias exercent. Qui si saperent si vera rZ 7V capitales cum
teatur, certe nee de Ecclesia diffiderent, nec 'de nativa eius ffi^”de,m'
h„r, uuunosts suspicionibus adducti, conarentur; immo vero amsifo Tb
<a oppugnanda ad tuendam adiuvandamque verterent- iHn„ • b
providerent, ut Pontifex Romanus sua iura reciperet - Snf ,n PnmiS
tam Apostohca Sede contentio quanto plus Ecclesiae nocer ™ tSUSCePta
tst incolumitati rerum itaiicarum profutura. De qua re alin’l mmUS
Nostram declaravimus: . Dicite, publicas Italiae ms nel me".tem
florere, neque diuturna tranquillitate posse consistere nisi\n pmspc'“*e
/.agsgtaatgsMw--» «***•
f— e s .»« v, i rFriTz^r.'; s-
- co.rferatis.l- Et prinmm ' 'St ^
quanti sit fidem catholicam possidere et n,n ^ CU™ P°PuIos.
necessitas. — Quoniam vero hostes »r ’ quam magna eiusdem tuendae
facilius male cautos decioi int im b‘ .°pPl^nat^rcs catholici nominis, quo
«Ide interes, oTutloZ Z ^ aUuJ simu,“nt'
--Cilice, , comperto quid r«™ vdin ‘n '"C,;m<!Ue Profari’ «
* atholi,:is komWbt» ardor animi et ^-?'m*-”>0te0dmt> “ci"tur
*«* «Pertequc d*!'"""" F°MI^
aliquantum in attendo *Icm a e"'in hb'8’ qu“ P!un™um potuisset, visa e,l
«rnt animi, sive quod nor,! l ri'n,lssa. sl« quod insueti rerum
•W 'ero, ^2“?' S:',iS fUCrit magni,Ud0
Ktfcrre oscitanter loiminmi-im ; l,1D“nbl,s- nthtl esset perniciosius, quam
K“"i relinquere rei christianic id™! rr™ mil,lt'am' expeditumque ipsis
fl'"dcm prudentiores qttam filH l?5 ^ t"'^ di.utiu* vexandae. Ii
vtlldttate ct opibus validiores I. M** "'U ,a 13m aUS‘: ‘nferiores numero,
n,m "K*ndia excitavermit I.',', t d °"^0 teml>orc maRns apud nos malo-
”,,mcn, tempus ia,„ esse m„,,; ‘l,"-'iimqi,e amant catholicum
1«v -e dedere, cum nemo ! “lu'‘1, et null° Pae'“ languori desidiae-
y quiescunt Vide™? L f Icn!!s.1°I,Pr'™'ur. quam qui vecordi secu-
! "perosa virtus: qu„n„„ ' "'i]'1 reformidarit veterum illorum nobilis
«autem, Venerabil» Erat™ e! > ? SanSu!ne fi<les catholica adolevit.
«iploe, auctoritate Vestra ,,;’ e "SMntes> cunctantes impellite:
tlom"v officia, quibus ZZ ?" CTS COnfi™a,e ad exercenda constanter
I ux aco t itae Christianae continetur. - Ad hanc alen-
- 7. 8,
1 VI
1<)0
Romani / \mfiftccs
dam augcndamquc experrectam virtutem, curare ac providere
numero, consensu, efficiendis rebus, floreant latcque amplificent^5 Ut
tes, quibus maxime propositum sit fidei Christianae virttm-mmie
retinere et incitare studia. Tales sunt consociationes iu venum
quaeque constitutae sunt aut coetibus catholicorum hominum L ? CUn,;
ccru agendis, aut inopiae miserorum levandae, et tuendae di,n
rum religioni, ct pueris ex intime plebe erudiendis; aliacuue ev ,
genere complures. —Et cum rei Christianae quam maxime intersit iw”
*"? Romanum gubernanda Ecclesia et esse ct videri ab umli / ,
molestia, difficultate liberum, quantum lege possunt agendo m» rlcu*0>
tendendo, tantum, Pontificis caussa, enitamur ct efficiant' ncaue nnt
scant, quam sit Nobis, reapse non specie, libertos restituto ' e<*U'c'
modo Ecclesiae bonum, sed ct secundos rerum i alicarum
otianamm gentium tranquillitas necessario quodam vinculo coStur
briter scrinta* '“n '*r,mgl "! Publicari l°ng<= latequc fluere 'sal,,
certare, iisque tamquaT/apLutkt ,EcClcsi“ dissl'dcnt' criptis editis de-
Hinc teterrima libr<?mm coMuvies hinc nuhu^T “J?? "" cons“'«ra»t.
quarum vesanos impetus nec leee* fr u!cntae ct mit|uae ephemerides,
quid est nec verecundii> continet. Quid-
tsse defendunt: dissimulant aut nH ,l*IOnem et tllrhas gestum, iure gestum
maximum quotidianis maledirt f 1° Cmnt v.enim; Ecclesiam et Pontificem
nec ullae sunt tam absurdi fa S,1Sque cnminationibus hostiliter petunt;
*» **. qr non dL™-
latius, sedulo prohibenda vis est- ni™' * ’ ma ’’ qUod serP,t quotidie
«re multitudinem, ut intento 'mimn 'v’ °P°rtet severe et graviter addu-
delcctum religiosissime servare velit ? Prudentem in legendo
ut ars qnae potest plurimum -.H fa,eterea scripta scriptis opponenda,
beneficium transferatur ifnn . ■ Perniciem eadem ad hominum salutem
quaeruntur. — Quam ad rem C !nt t remedia suppetant, unde mala venena
rado aliqua instituatur den ,m t 3 !•' e^\ ut saltem i» singulis provinciis
ruin Christianorum in Ecclesiam fi: !• pubbce» clunc et quanta sint singulo-
« quoad fieri potest, quotidiani °r a<l’ vuItratls ad id scriptionibus crebris.
rv igionis catholicae in omnes ? n pnnns autem sint in conspectu positi
virtus cius privatis publicisam* -i** Prat*clara merita: explicetur oratione
quaru' Slt, celeriter Ecclesiam18 ,.11a^]lmc prospera et salutaris: statua-
men^n’ qUcm * ^vina ^2 ^ locum in civitate
scriben riSUll:lt' — Harum rerum ' *U ^ pubbca gentium utilitas vehe*
S2£2 «*• « qui animum ad
nihil e\ i< ' max'mc e\pc<j;t jj ld5 lcct ‘dem omnes in scribendo
videatur: gravir-u praeter,nittant* qua^111)3^1 iudicio certo et efficiant:
hendant, sic tanw * modcratil)ne dicendi ^ ” at<pie «petenda cognitio
dcinde orationem naUhiharCiU aCerb*«e repreh^’ et vitia rcf>re*
multitudo percipere. p,anam atque ■- T '0’ persolusque pariatu*
fluwc rcs « sacras et dtu*' ■ ^ qUam.fedlc f*
Clv,*es ingenifi t, , ’ p vcrc er ex animo cupiunt)
m,nurn litterisque defensas, hos
Rotnani Pontificis
liiterannn ingeniique fructus tueri liberalitate sua studeant' et ut aukf
potissimum re fortunaque sustineat. Tis enim ’ rt„; .
litterarum ingcmique .ructus tuen nnerantaie sua studeant; et ut ouisc
ditior est, it a potissimum re fortunaque sustineat. Tis enim, qui scribendi
dant operam, omnino afferenda sunt huius generis adiumenta- sine ouih
aut nullos ipsorum indust ria habitura est exitus, aut incertos et perexiguos _!!
In quibus rebus omnibus si quid nostris hominibus incommodi imnende»
si qua est dimicatio subeunda, audeant tamen sese obvios ferre cum h ’
mini christiano nulia sit adeundi vel incommoda vd labores camsi
qu«" »« ab 'mprobis religionem patiatur. Neque enim hac filinc
kT Ecclesia aut genuit aut educavit, ut, cum tempus et necessitas covel
rti, nullam ab ns opem expcctaret, sed ut singuli eomm otio privatiso“iie
utilitatibus salutem animarum et incolumitatem rei Christianae antepn
nerent.
non
stco-
ill.
9> Praecipuae autem curae cogitationesque Vestrae, Venerabile kv,
ms iu eo evigilare debent, ut ministros Dei idoneos rite instituatis Qu^
• Episcoporum est plurimum operae et studii in fingenda probe omni
rnventuie ponere, longe plus ipsos elaborare in clericis verum est nuiio
Ecclesiae spem adolescunt, et participes adiutoresque munerum sznakT
monim sum aliquando futuri. - Caussae profecto graves et omnium aeta-
um communes decora virtutum multa ct magna in sacerdotibus postul mt'
vtmmtamen ntKtra haec aetas plura quoque ct maiora admodum fcoitat
WuTriw ca,hol,eac dcEcnsto, in qua laborare maxime sacerdotum debet
indu tna, ct quae est tantopere his temporibus necessaria, doctrinam desi
tenon vulgarem neque mediocrem, sed exquisitam et i 7ae -
mido aeras, sed etiam philosophicas disciplinas complectatur, et phvs
h atque historicorum tractatione locuples ErioiendiK t-<?r nL'
SlSr- SingUk ChriSti“- 4*!« Ete ccrxLr
Xhu d7 u\sTbicr:dvcreiriis appara,issimis'
rum.-SimiliteJ , mm 8C,em,arum .^nere astute conqui-
ram, singularem nrorsi]s°c ^ Cl ;id Pll»res diffusa corruptela mo-
Hue praestantiam. Fugere amW S SacerdPtibusL «s.e Artutis constantiae-
immo applicare se nronint LOn|s!ietl‘d,nembommum minime ponunt:
iubentur: idque in ™ J: ' •*? mu,tltudl‘iem ipsis officii sui muneribus
Permissam habeat et solutor" Ub' nUl!a 'a.m ferc ,ibido «t. quin
L,ero tantum habere virium"1! Itent,am* <lLl° intelligitur, virtutem in
<»nwer, ct omnia 1 V - h°C temP?« debtr^ «t possit sc ipsa tueri
Ncula sospes superire^ ^lJ”ncnta Cl,piditatimi vincere, tum exemplorum
insecuta passim cierim raeterea conditas in Ecclesiae perniciem leces
d z:'z:;z tsssz M,: ita pUnc- * ™ * in
sedulitas «tu. Ii ' i . 1 L‘in‘ °pcrain suam necesse sit, et exeel-
vtm utilitcr facere nnn tVOtIone cx.l^uam copiam compensare. Quod qui-
^inentem, mcbrnioninT^^i T' animum tenacem propositi,
?l,,m «mpiterna suscbli flagrantem’ in laboribus pro salute ho-
d>«U8modi muner atJ uZ P?mptum “niPer atque alacrem. Atqui
, m 5^tis rebus farii ‘ ‘ldhJbc.nda praeparatio diuturna et diligens: non
01,0 integre sancteq et c.c,cntcr assuescitur. Atque illi sane in sacer-
H rhabuntur, qui sese in hoc genere ab adolescentia
igz
/ v1 urnam Pontifici
excoluerint, et tantum disciplina profecerint, ut
memoratae sunt, non tam instituti quam nati videantur US’ qiUt' c“
io. His de caussis, \ enerabiles Fratres iure St*m
vindutan, plurimas et maximas animi, consilii, vig "amiae v"!""1” 1
Quod ad virtutem et mures, minime fugit saDiifmi- v ' ^
abundare praeceptis et institutis adolescentem dericon, U a™- <luil
teat. — In gravioribus autem disciplinis r it. x- ™m actatem opi
"*•* ‘ 'iam ratiuncmquestulrum
quoniam m tanto ingeniorum cursu plura sunt surient ,ndlc^ erum. S
quae ramus decet non Habere persDecti tr vt ut,bter inven
quidquid incrementi affert dies in w ’ ^ aesertim Cljm homines ira!
ta.es divinitus traditas imo^e™ ™
Fratre*, quantum potestis ut aiunin„ ’ date °Perarnt \ enerahi!
ab investigatione naturae bis! »«« «.odo t
quae cum sacrarum Litteram, n vel' ImerorT."8 art,b.US ‘PPWW erudit
tionem habeant. - H|ud Ccrte • Potatione vel auctoritate coEn,
optimorum multas res osse necessarias * elc^ntiam studiorui
ilicis adimunt aut minuunt imoZZ ^ T Iamen Silcris S«
H postulat, ut largLcT gm facu.ltatem- ~ Sed hacetiai
tt:regie eiusmodi 5^!^ ™-um P* «ttt*
prudentia et parsimonia potuerat ut Zl 3tqUe lli,ld EccIesia assequ
aerarum nequaquam haberet ncrZ tUt.e ^ et conservationem rerun
are. Sed patrimonium eius lCmt; S° Camatl filiorum suorum commen
?™m *•**« imuria peperccra T" *** * ««osancunt, c.i supo
: 'i' ^Uare caussa renascitur cur nni 1v^TUm temPorura procella dissipa-
educant maiorum Uberalitatem r d’IlgUm catboliCum nomen, animum
aUommque in caussa haud multumT" ^Cl° Belgarum,
sima ^a’ ^Coaequalium «<* ) ,.S3lm,b iUustria sunt munificentiae
tionc p^ta^d^’ italica gZ P^erorum admiratione dignis-
imnertiit ’ K Pro V| ri bus ach,„ • ' ’ 3mmunium rerum considera-
. , so“
r'P"SP:tramaUd minim™
humana praesidii ’ sa,utis publicae - CUm 111 omnibus consiliis,
state ^scipiuntur, omnino ad
fortuna imperiorum 'o SlnRuIoruni hominum"111 liJ°tent,S Dci’ cuius in p0tC'
dus1uc. ut tot eius W?r?.ptcr invocandus V° nn!:tU‘s’ quam cursus ct
taque fidem cath ,i . Cnft^cus °matam tt Umrms precibus Deus, oran-
suspicionibu8 denu|C*lm, ^Uod W maxim‘Ut ailctam respiciat Italiam; in
-PphcittPe ^ r PCrpctU() «S? u anctis periculorum
ct ‘diutrix consilior,, mrnaculata Vir.,,, \t 'Psa*n ob caussam impio-
flo. oMtodc",;^ “Norunt, ,naSna Ilc-i parens, I-
christi a„T “nCt?Simo > onso cii
1 i i \
v *• ->■ ST
ino bponso ciu
['ari studio ob
Romani Ptmtijuei
opus est Petrum et Paullum, magnos Apostolos, ut in itaiich, gentibus fruc-
tum laborum suorutn incolumem custodiant, nomenque catholicum qi-nd
maioribus nostris suo ipsi sanguine pepererunt, apud seros posteros sanc-
tum inviolatumquc conservent.
12. Horum omnium caelesti patrocinio freti, auspicem divinorum mune-
rum, et praecipuae benevolentiae Nostrae testem, Apostolicam benedic-
tionem Vobis universis, Venerabiles i ratrcs, et populis fidei Vestrae com-
missis, peramanter in Domino impertimus.
[Leonis XIII Acta, vol. III, p. 13-27].
584.
Leo XIII, const. Praedecessores, 24 maii 1882.
[Cf. Codicis luris Canonici Docum. III. -Cf. etiam Pii X Acta
rol. III, p. 293-321].
585.
Leo XIII, litt. ap. /n suprema, 10 iun. 1882.
I. In suprema rct Christianae procuratione, beato Petro Apostolorum
pnnapi eiusquc successoribus divinitus data, illud Romanos Pontifices
“ vlBdantla providere necesse est, ut omnes sacrorum ministri curam
malnT gCrCnICS Sm Tnem °fficia> eX <luibus commune Ecclesiae bonum
^Z«umCMis; StU °-r Ct aCCUratC CXerCCant‘ ~ ln iis atltem eminet
nominafi r ■ sacn®cium Pro salute populi cui quisque praeest
ir m/aC!endU,,n:, CUius Vim 0fHcii Patres Tridcntini 1 praecepto
Benedictus XIV n3 1 erUI?* 1 Quapr°pter ne quis in ca re delinqueret,
oUatas die xrv CCeS®0r Noster> editis Apostolicis Litteris Cum semper
* edixit omnes et singulos, qui
ia singulis Domfni " 1 ^SI& ^U?CurTKlue titulo animarum curam gererent,
SS HnSqrC diebus festis <( non modo sacrificium Missa^
aPpl*ca re debere: nec illuA m®d,Um pro P°PuI° s»b» commisso
tione elf>or.xn,. pro alus applicare, aut pro huiusmodi applica-
IT "Hk ■* 1 ■ ■ m. j.
dee ^ ' auis al
Ef«°poram mcnH^erCiPCre _ Quibus <lu'idem in Uttefis 'aperta
■*“ «pitntissimiia q"odd<r'p"'h'|0m'nUS duh'.lari non P0,csl' quin Po11
foribus animi nmx L.,1 1 ar(,chts tam graviter praecipiebat, idem de
matoribus animir,,» 1 arocftis tam graviter praecipiebat, idem de
‘V multo ver "• ^°nbuS inteIIW tacite saltem et oblique voluerit,
t ^niens X III in I, 'T aPParet ex co> quod proximus eius successor
:ris Bncvclicis i m C?LCni yt'ncrc exposuit et declara\it. Is enim in Lit-
1 tl> ltt' Pust* septemb. an. mdcclvih datis, 3 cum
V ' - t #
Romani Pontifices
multa ile episcopalium munerum perfunctione dixisset ill,.ri ~7
sacrii m pro populo peragere crebro Episcopos oportere’ fI ‘l'3™
rabilibus Fratribus suis in hanc sententiam locutus* « Cum ^ ^fnf'
tummodo curare debeamus infirmitates, sed etiam
ad nos pertinere et ca aeque habere ac nostra, vehementi/ T* raila
intendenda nobis ad Dominum nostra est oratio nn. diutiusqut
siac fidelium interpretes, omnium fidem/ spem et ca/iiatem^n/ ^
Domini statuentes, quod omnibus in universum auodmi/ <* * nt- ocul°
opus est, a Domino impetremus. Dei autem exorandi viam fldcIiuin
et quidvis adipiscendi etiam aperiet augustissimum Fm b n*°b'S mUnicl'
cium. Idcirco vel maximis nostri muneris5 oce„n*fi lm Cucharisttae sacrjfi.
sacrosanctum Ie.su Christi Corpus et *****
minus frequenter Deo offeramus nullum J recusabimus qt]0.
esse negotium, quam crebro placationis T 5“"* pUtemus nob“ datum
peccatis Deo Patri immolare / * ‘ 801 pr0 nostris populiqut
quibus Episco^bus' ^pedfiarepTpop'78 ST' Bnter ?uam Pie- — Verum
quo foetum est, ut inter doctorcs cathoH^ ° debea?t' n.lhl1 lIlc constituit: et
de officio conveniret, de diebus a?ue et,am inter lPso* Episcopos
tatem Romanae Congregationes V rLparet* ^um<lue hanc opinionum varie-
non eadem ubique e^tifit disdoh/f ** h?nC dicm minime sustulerint,
Nunc vero Episcopi piunL om^h ^ !"la in Iocis variis consuetudo,
cupientes, significarunt avere se et acSltat,0r‘ls caussam sibi penitus eximi
'cae «nctoritate decernatur |at- i!™’ Ut de ipsis diebus Sedis Aposto-
obtemperent. — Igitur cun/nihi? W f/’ 0,1 °mnes in rel»quum tempus
stianorum utilitas et rerum aacmn^18 Um Cnrac.sit> quam publica chri-
P ma, simulque velimus Venerahilib m_aetllJ1abd^s in omnibus locis disci-
!m tam aequa postulantibus sati fUS fratribus Nostris Episcopis, praescr*
C Ca rc Pro potestate Nostri stat 'lLert* n'bil differendum ducimus, quin
3- Generatim vero et 1 ‘ aC iudice‘™s.
^r; non cst difficile cognoscor6 istud episcopale, de quo loqui-
~rUm ^P«rum Jri/\Ua’n SIt litteris consentaneum, et
dtr* suPpcdjtarrt , cur geSt teStatum’ <*»« enim loca' caussas ratio*
locis effici/r^^ facer<-* debeant0/011101 S"m animarum pastores fun-
in munere* planc.esse o*ficiumPEn^°PU ° quem rep;iin.t’ cx ‘!sdem
rum admini t .ra 1 Pr*ncipes Sic n * PIscoporum: sunt enim Episcopi
£ ZSte* «« «™» £2
.. unistrationem den ,c a P^mo Ecclcsh
dnis orationi ■ CePUncre Ann««i* s,a
ses dc se in» ?!misterio ^rbi insint» Properavertint quo sibi comm
%££ crm“' cr: ■ * ?>-'•» * coi»,
Et «1 Philif^n "'“"'«au tms p .to6“. *t postulante,
tn eunst;. J 'Cs ^ruttas mnt fOptentta t / i*i»n***tt
Et atl Philippenses- in omni Tfr "?*** * Pmtu,mtfS'
m cunctis orationibus ZttaS °S" Deo »t eo tT***? C* mteUectu sPintah
* ,s Pro omnibus ?■ / • ” °mm mentor*& vestri setnf
cum gaudio deprecationem f
1 Ad Col«ss V
i * , q
*ca,
V/
Primani Pontifici t
f95
f.‘ Iit *>anc deprecationem, in qua Paulus cum gaudio ct
s Deo semper haerebat, non est dubium, quin sacrificium Eucharistl-
agens .-o — r- ----- hu.ii sacrificium Eucharisti-
com adhiberet, quod est praestantissimum precationis genus ct cuiu 1)
potissimum caussa pontifices Christianos testabatur esse constitutos nj"v
pontifex cx hominibus assumptus pro hominibus constituitur i» iit
ad Deum, ut offerat dona et sacrificia pro peccatis 2 *****
*■ Q<«-madniocI..,n vero ex his locis perspicuo, n est, omnino Eni3CODos
rem divm ,,,, pro salute populi «sepe face», ita facUe intellinihir
quam deceat, immo quam oporteat in diebus festis singulis facere - Ft
™ fesM d,cs slT,larl ‘!ua‘lam rat‘one religioni addicti et consecrati suat-
pereosque, assueti mterm.ss.onc laboris, Christianis praecipitur plus une’
ne „s rebus mbuere, quae ad excolendum expiandumque animum oeni'
nent;^ maxime vero august.ss.mo sacrificio interesse, quo creatori e, eE'
naton rerum ommum Deo deb.tum iatriae cultum adhibeant, Ouamobrem
,psa sidetur d.erum festorum sanctitas postulare, ut Episcopi l£de
s;ea sib, commissae custodes et principes, sanctissimum Missae' satrifi-
uum pro pupulo offerant Deo, .quo tamquam Ecclesiae fideliuuHmlr-
ptdea, ommum fidem, spem et Caritatem ante oculos Domini statuentes
S,r: Un‘VerS,,m' qUOd<iUe cuit>ue opus es. at2
«otii °Prr,unitalem ofiliiatemque videram Epi-
h.u]u ititas, qui summa cum religione saprifimnri; m,.„ j- , F
semper usurpaverunt. Quod ime cnmnl.,» i ■ PCr dWS fe3tos
monumenta confirmant et in iis/n/P ^mnarum antiquitatum
testimonium exApologii 1 ul v’detur ^ustini M.
dedarassct, consecratum in I- ucharilrien' S ^ P°stc:“l"a"> n«i<io
Ut communem cibum et ", ' ■ Si>cnfiuo panem et vinum non
l«u amem et sanguinem ' ' '' "'l' ’ ! c mst'an,s' scd ut ' incarnati
qoae vocamur EvaZfia Ap0s,0,i in ™™"><-'ntariis
"«n totam unde ab Si ^ ? '• «rapi, ice describi, ratio-
Sacrificii, solemnem culmrn De^ ob!:“ionen} huius ^“cha-
pcrjtorem wXrbkXem8'"'''? ‘‘""I W^bant, ethnicum Im-
"'bes sue agros incolenti,,'' ' " , V soEs’ ut dicitur, die omnium sive
ttr« Aposto|onl nl aut ecrini' ,(>cum fit conventus, et commen-
•9- Scinde ubi lect0r ,l!!";, nP 'tarUm leSuntur. licet per tem-
Jdhortationcni ad re« ./lSIf ’ ls cllJ' Praeest admonitionem verbis et
‘“"Ul Consurgimus ... ‘Im Pra.cc,aras imitandas suscipit. Postea omnes
*“*. C «q»e. W iam diximus, ubi desii-
Pdnmm actiones tnrie .-a ^ Inu,n aqua: et qui praeest preces et
in quibus uritis,. .'!,US cmi(,it’.et P»puius acclamat, Amm, et
QIICI,le Praesentium ^ 3'* sunt' distributio fit et communicatio uni-
’ u absentibus per Diaconos mittitur». Quod vero
: AS '■ 3-4.
■'3.d V,
’ nif» s
1 «3* n. file
U)(>
Romani Pontifices
S. Iustinus per ea verba qui praeest non semel nrolih f * ”
praesertim Episcopos, in ambiguo esse non sinunt tot Elat”8"" '10c
sanctorum Ecclesiae Patrum orationes seu Homiliae qUae suPcr^
solem, ua constat esse pro concione recitatas Sic S* m.mter %an
inquit, Missarum solemnia tcr hodie Tekbraturi J 'T™, M' ‘ ' *
«•angelica lectione non possumus ». Imino in hac u ? ,Ui di“ 1
plma tenuerat, ut si forte diebus festis a diristhL cons,Ms &
«t Episcopus; item si concionem habere aut diSZTT1 **
termisisset, nnvitatem et insolentiam rei hn„d . "am llta« pra,
quam si diebus juri dicundo statutis vaeuum t ibTn .l ™™cnta*. «#*s,
sellia cernerentur. Sacris autem in di» f * dI> vacua «udicum suh
sacrificii oblatio fieri dicebatur- 3 cuiu* °Per.ante Episcopo, commum
satis significet, praesente populo et pro oonn 1°T Ca profecto * *» u
visse. - Huc aliud etiam spectat o.mH ?- Sacnfiaum *** consue
Romanorum: ii quippe Dominii 1 DI “ m0re P08*^ p°ntificim
consecratorum munerum mittere ad sint ] ^ n P^ractu Sacrificio, quidpiau
Pia solebant, quibus i„ S 's n"'k
Quae quidem consecratorum ^™^' „m“"n° SaCrifi“nti Utat
appellata ob hanc caussam censetur f ^ comniU|“ sermone fermentum
CU1 miteitur, farinae massam fermentum totam,
fermento populus Urbanus attoIIit; ita Mo
ceret, ut singuli se cum Pontifice CySUS m UnUm veluti corpus coale-
f acn heu, quod ille faceret ,nrl; ? ma-'£,n,° fide et caritilte conjunctos, et
"'"'titudine Eptco^enim 'fC' T<,u*m sin«u,is dieto
re Je F Revera Patres TrkWin faCIunt* facere tamen pro populo
■ saltelmlr FUm iic‘ncePs 15 iubent ^°C °^lcuim cx praecepto divino
an:m" dlCbUS I?Qmin'cis et festis 2*^? CUnirc ut omnes IVesbvtcri
eos Drofm,,tam frwjuenter itt suo m eiW!,bus.* st fUtttm curam habuerint
rioribus CC ° taC*te m°nuerunt n« “npri satisfaciant Missas celebrent
S' ^ * *W‘«. q-od ab inf.
T ridentinonim 1 b cd'°lanensi 1, cu: 'psl deessent. Quapropter in Coa-
Episcopis aui' pr?mulSat»o( praesenti 1 llJX,mc proposita erat decretorum
est; Cum** PotnY " a,Ue ad Sedes suas T'? 8,,,,raeia frontibus iis ipsis
hominibus Conati^’"* .'“M Afx»to£fc ".v "CVlT.";™,t' ! constitutum
•antur m j;s * ex hominibus assumpti pro
'unt ad Deum, ut offerant dona
! ”,,m- VIII in Fvn
‘ s lo. Cb,. uv,n«.
J t-onc. I Pr0v v?1**; lI"m. t j j
»v <«. «ses?**
* P.t K rtf t { *rd .. H!>t r / * Jm* Omnium Opp.f fom
r «• M» '■ '■ XXXI, j8PP
CarolQ
Orromeo h«bi
)Jt ‘Ui.
Romani Pontifices
et sacrificia pro peccatis, Episcopus Dominicis et alii-; .■ ,
lare impediatur, Missam celebret #. 1 ’ dienus, nisi
7- Quapropter mirum videri non debet, si Theologiae morali, „ ■ -
tificii doctorum una fere sententia est, officium celebrandi Missuro
P T * - i u,,It""n celebrandi Missam
populo maiore ratione ad Episcopos, quam ad Parochos nenim-r, n -P
loco sit S. Alphonsi De Ligorio, Ecclesiae Ductoris, auctoritas- 2mni»
Parochi, et omnes quibus cura animarum commissa est, tenentur inD^
mm.as et festis de praecepto Missam celebrare et annlir^ « ,
tanto magis ad id tenentur Episcopi tamquam prinaWliori./ -p0puI°'
P*** '• = Cui"s doctrinae ratio in co nuLime StTT
quod mediatum c, fypolAeticum vocant, paciscitur
scopos pastorale munus immediate pertinet nninn,. X . ad ^P1*
posuit regere Ecclesiam Dei: pertinet etiam pZdpalut quiTinesf ™”
per reta et plena cura pastoralis, cuius partem dumtaxat' PamcMev C‘S
Ecclesiae auctor, tale sibi demandatam. Quod sane praeclare^ TU ? "
verbu compleat, tur: . Episcopi principaliter habent curam ovfuJ a-
cesis: preshvteri autem cur-m h^K»n«- i- , Xirani °'ium suae dioe-
ii «. . Secu„d„m io tna'b EXL:tmmk:roncs si,b ep'-
l His itaque omnibus diu inultumq^^V v
rabilium Fratrum Nostrorum S R v n r,U’ audltlS(iue ^ ene-
interpretum sententiis, decernimus et deebramus 'om C°nC'li' T7'd“,”i
scopos, quacumque dignitate ptiam r. r i • ’ 1,1065 et singulos Epi-
iurisdictionem quasi episcopalem in c,^d,naIltia- auftos> *t6m Abbates
separato habentes, in Dominicis alii n f™ popu!uni cum territorio
adhuc servantur, et qui ex dierum i ^UC C'StIS ^iebus» C1U1’ ex praecepto
sunt> °mni exiguitatis redituum « * Pr26cepto festorum numero sublati
remota' ad Missam p „ T, a,ia qUavis exceptio°6
teneri. 1 P°puI° Slbl celebrandam et applicandam
"Q1 ■
« Abbates huic offici^Ss csW-, dcclaramu^ eosdem Episcopos
"«m unius Missae pro universo '°S ccl6brationem et applicat
pluies Diocc, ses et \bb itiis i ■■ ^ ” J s,El ccrotnisso, etiamsi duas vel
2“'dem Romanas Con ' ation PflnciPal,“r “"'«s regant. — Novimus
. «I plurcs parocbmlca8Fcclcsiis ‘U.,u<! decrevisse de Parochis
2S** «'"Pilis s,ng,,lae j;r 'lL" r,eqUse,Pr'nC'paliter lmi,as gerentibus:
Picentur necessc est Sed -dia .o 'p °h , ' "elebrentur et pro populo
cuique Parocho i • ,Par0Ch0rUm’ ali“ Episcoporum ratio.
2 ' C,ura commina, si, felTlill 'p Paroecia ac definita
S* dcbel' sed etiam i„ ” ' ‘,C >US Par"chus "'"do celebrare pro
resancto Missae .fi •' «chiaie templum populum admittere, ut sa-
^ °PP°rtunitate redp" " •?"' Cr-,a'“lia' lerbu™ De;. « «crmnenta
P at* a "s omn|bus officiis excolatur, quae diebus
1 Tft. a, p
; T^l- mo! Tih^'! Snerificii
*’ a- 0- ; ' l*. num-
J' - 'i 3. \ide etiam opusc. XIX, cap. 4.
igS
Romani Pontifices
praesertim Dominicis aliisque festis praestanda sunt At n^ u '
possunt pro Episcopis, qui dissimili in conditton.- .t ° Uec Valc
cum nulla iege hodie iubeantur omnibu8 dlb “ L!is T*
ciuni m Cathedrali templo peragere, sanctum Sacri!
io. Quamquam vero minime necessarium, opportunum *
declarare, eu quae supra constituta sunt, adEpfscoo",-
Titulares dtcuntur, quique ad dignitatem en;«! T sP«tare, «,
Romano Pontifice titulo decorantur Ecclesiarum Cithed r™"1011’' i(ico
florentes, nunc Clero populoque catholico destituunt. ^ “t' ^ n,ir
earum dignitas et memoria penitus deleatur ' C T ' "? S?lhcet
nim possessionem non capiam cma rilln * enim ,Pst sedium sua
diximus, Episcopi implere tenentur ‘i t T"1**® de qU(
pcpulus eorum reginL C'CTUS 4«
esse officiis atque oneribifs curae *!**!ft ita etiam hauii
tatis caritatisque episcopalis ratio habeatur' « n°'X,OS* Sed tamen si aequi-
'iden, eos etiam interdum sacrificium „ff ’ P°tCSt. non «nsentaneum
Ecclesiarum illarum conditionem «uim Ut resPIciat Deus miseram
11, c rct optime congruunt uuae a Pi * w rv°** nomine ipsi honestantur.
ione Episcopi Cyrenensis die iv octoh ecessore Nostro in consecra-
Osuens» dicta sunt: cum scilicet enn!^"* ^ MDCCLXXVHI in Basilica
- ts Ecclesias etiam ab infide! i huc lcrans caussas ob quas Apostolica
j[Jqml’ aliquem eristcrc cui sineuhrir °CCUpati|s conferre solet, « oportere,
diam miseri gregis portionem gJ ‘«cumbat, si non regere captivam
misericordiarum Pa£em 2/“" ~ P™ -
v olumua autem . Eiriuere
contenta inviolabiliter observar^et^ .°™matluc et singula in iis
a cnu>Wt mvaIid*tatis vitio intentionism 'sl‘ ’rcPUon,s» obreptionis, aut cuius-
tZTm n°tari- ignari vel T‘ ^ ct ^cumque alio defectu
8tateP * P°ssc; sublata cuilibet \]iu 1 \°n}™VQrsi™' vocari nullo unquam
fil?. qU,dx?Uid •*■» supem t dt !nS-iudicandi * definiendi pote
licis ttii ^ *^0n Astantibus ConstitT attcntar‘« irritum et inane
licae reptip1 ®cnerabbus Conciliis «iv*11 US ct Ordinationibus Aposto-
rab, ibus ar’ qu«9»e ctmm Ur,r ’ *“* non Can cellariae Aposto-
cs-rst,^im hi>s i~
innatae t ZX ^ Si '‘--«que etr ^ Uttcrac W publicatae
12. Nultj .me L*ltac ^issent. ’ qilos concernunt, personaliter
,2* Nulli erpoT tU,SSent* 1 C
et Constitutinm -mmum liceat llln, .
autcm hoc aucmVnfrm^Cre’ scu eidem?1"4”1 Nostrart® Ordinatioi
beatorum Petri t p Pj?^u®p8erit, contrairc- Si 1
1 Leonis XlIT \ , APostoI0nJm , • g atlonem omnipotentis Dc
Cta* Vo1- HI, n^;.50 noverit incursurum.
Hit,
*n Afavo» t a _
1 2 nov, t
8J». ad
^ Cf
Uccr‘ Authent., n. 2682.
Romani Pontifices
199
586.
Leo XIII, litt, ap. Quo universi , 7 Jul. 188’
Quo universi utriusque sexus fideles in tertiutn S Francisci A '
natis Ordinem adscrip.i easdem leges eosdemque ritus in obeundis 'inslil
tuti su. funet.on.bus adh.bere possint, enchiridion seu manuale unicum
„pB edere visum est. Mult.pl, ces vero sub eiusdem manualis editionem
«artae sunt de absoluti unctum generalis, tum in articulo mortis, ,um de
Papal.s benedictionis formulis controversiae, ad quas dirimendas Consilio
\enerabdium Fratrum Nostrorum S. R. E. Cardinalium Indulgentiis Sa!
cuiqac Reliquiis praepositorum nonnulla proposita sunt dubia seu quae-
shones. fime Consilium idem consideratis perpensisque omnibus, quW de
huiusmodi quaestionibus deliberaverit per Secretarium suum ad \, , Ife
« illud sanctas sui instituti d.f
hisce praesertim temporibus, pronaeetur et imlpm ,, ™u dieSf
«deliberationem probavim^f. eamque
H e- carjinaiiu,n S ”z
obmpicXZ egatio^Zr «"«'i—- Nostris mandatis
ntraado explreTl;r „ri aWm m“nUS mclior' <J»° pos-
benedictionis ct absltiZs ” ncrT exoemT'8 t* T “* “ Si"E“laS
^Tertiarios Franciscalcs8 vcmnl cMiendcrc/°rmulas, quae nedum
familias, imo et uii>< ’ n i- 0,3111 apud alias eiusdem Ordinis
«« ii Zrquo „ aT ' ?rd'"Ci “ Tcrtlarios ad ‘P3»3 pertinentes
in eiu8modi\encdictionibus TT10 °mnihu.s in P°sterum respec-
cinnarer. Quamobrem praef it-i r,fn a >M) Vt,one ad bibendam formulam con-
di» putavit, ut siouid^in Congregatio omnes, quorum intersit, monen-
iudicassent, intra congruum
w Parte alicui,^ t?v ,>.UC['ruU- Exacto inde triennio, quum nihil
praeposTta accursr J°1b,eCtum sit- Congregatio Sacris
^ sequuntur decrevit* neirn^ >US 1 ' ‘8entcrque insPectis et expensis
olutionc in articulo mortis retineatur in omnibus formula
addato Sum ^rC Sa‘ mC> Bencdicti paP;lc XIV, Pia Mater , t
IL Benedictio Cf v n°™m.C Sancti P™prii Fundatoris.
pu!a “Pprobata in Constir t°ntlhcis nommc impertienda detur cum for-
sa* me. Benedicti Papae XIV,
’ d nonnisi bis in anno, et sub conditione quod
!00
Romani Pontifici t
ilii
haec Benedictio nunquam detur eadem die et in eodem lor„ , , • „ .
eam impertiat. oco> ubi Epi^cop;
III. In Absolutione generali pro Regularibus
atque ,n Benedictione cura Indulgentia plenaria pro TcST
adhibeantur omnino duae insequentes formulae a S:,c«‘knbu>
Sacrae Congregationis propositae atque ab eadem ap„ 'P®»
penitus et suppressis qutbuscumque aliis formulis hucusque usfafo™^1
VlQC-
Ordinit k»
vel paren,um -“«""«■t
ixyne eleison.
Christe eleison.
Kyrie eleison.
Pater noster.
1 tna
f ^b™scricordi“«' tuam.
* h" ZmTeu'; r;:ne~
l “"*» vobiscum. 'e VenKt-
’’ ht cum spiritu tuo.
Oremus.
Ddl G r* *
ctw„"0,S,r'^'^“‘ omnjr!-. St'Tl'r *' parcere: “«** Jttprc
Er. ,?•' n,‘seratio tuae pietatis 1mU °S tuos’ Buos delictorum eat
'-'and,, quaesumus n P“ 3 cler™ter absolvat.
IncPffhu,iS: 1,1 Par’ter nobT’ind1,!Pli<^m preces- « confitendum t
«i -£2?? n°biS: benignus c, pace
eripias. 3 PLtcatIS omnibus exuas tuam clementer ostende:
Deus* ficulna o)T, , . >L a P°en,s» quas pro his merem.
n°str.s nitrcnHir'3 «t Sgdla^® feJ>!acaris: P^ces populi tui su
Comple t>recibuTt7 1>cr Chri«tum Dom*CUnd,% qUae pr° peCW
hoprn Fundatoris n T”0 e* itantibus ;™l.num nostrum' Amcn’
Misereatur vest s<lcerdos dty, 'Ult,<r Confiteor addito nomi
Dominus v tn etc* Indui, |
P°s Solvat et gra^j LS<lS Christos pTr a,)Sf!lut,*°nem ctC* Postea subiunp
Beatorum AposSion” X* ^ iofondat^."*0 sacra,issimae P«“"
tn ct Pauli m c c£° auctoritate ipsius, 1
Animorum Pontificum Ordii
Hornam Pontifices
ia i
nostro ac vobis concessa, et mihi in hac parte commissa, absolvo -os ,k
omni vinculo excommunicationis, maioris vel minoris, suspensionis et»
dicti, si quod forte incurristis, ct restituo vos unioni et participationi fidT
lium, nec non sacrosanctis Ecclesiae Sacramentis. Item eadem auctorer’
absolvo vos ab omni transgressione votorum et 'regulae constitutio
ordinationum et admonitionum maiorum nostrorum, ab omnibus Doemt^’
dis oblitis, seu etiam neglectis, concedens vobis remissionem omnium
catorum, quibus contra Deum et proximum fragilitate humana, ignorantia"
vel maht.a deliqu.stis, ac dc quibus wm confessi estis: In nomine Patris S
et Filii et Spiritus Sancti. Amcn. 1 ®
foemda benedictionis cum Indulgentia plenaria pro Tertiariis Saecularii,,,
ateruque omnibus communicatio «em privilegiorum et gratiarum cum V.
dem, vel eum Regularibus cumscumque Ordinis habentibus.
Antiph. Intret oratio mea in conspectu tuo, Domine; inclina aurem
«tm ad preces nostras; parce. Domine, parce populo tuo quem red<^7
SII sanguine tuo prettoso, ne in aeternum irascaris nobis '
Kyne, eleison.
Christe, eleison.
Kyrie, eleison.
Pater noster.
I I11 ,nf. ,nos inducas >n temationem.
K. bed libera nos a malo.
t • ^^vos fac servos tuos.
J'. Deus meus sperantes in te.
I' p/7 Cf Domine> a»xilium de Sancto,
J' Lt dc Sion tuere eos.
Ri' AStf“ ?°™.ine> turr** fortitudinis.
-v racic mimici.
I F,ih|l,-Pr0ficiat *n>micus in nobis.
J. Ii2's n™ apponat noccre nobis.
di p. . ' cx,uld| orationem meam.
i' n . or meus ad te veniat.
p,’ p0nunus vobiscum.
*>■ ™ cum spiritu tuo
& R, e., Ordiris ? fi fncniIls orn,;° «pud Uencdictinos confoederat os
fcrw * ««.i: • ***** 9 m 19*4 m. (88/1924) vigenti iuri con-
'Jomimis n0stcr j
v k’ ',ncul° ‘•dictorum ct »1 *>Cr mer‘U 8acral,!*s*rn*e Passionis vos absolvat ab
Jg?*” Apostolorum PcJTlTVT ^ mtu,nUu Et •» auctorita» ipsiun,
«tmUti inhaentrte c ^ S,um,110rum Ordini nostro ac
«ito»:! '°nwn‘ «dma, iomim 1. . ahsolva vos a transgressionibus Regulae,
ab omnibus poe-*
nariam omnium
: OfdWtfn ac cammi^isa, absolvo vos a transgressi*
0h!itis ®cu «dmonitionum maiorum nostrorum, ai
Irorum. I„ «Omfn ?d.uI«entiam Pk'
>^M»^ iiuiuigcnuKm ptcnariar
0mine Fatri8 Fi©Ji, «t Spirilua sancti Amcn.
202
Romani Pontifice:
Ore
mus
Deus, cut proprium est misereri semper ct parcere- - •
'Km nostram; ut nos, ct omnes famulos tuos, quo. deiictoro™
stringit, miseratio tuae pietatis clementer absolvat m “,tna co»
Exaudl’ quaesumus Domine, supplicum nrcces
parce peccatis: ut pariter nobis indulgentiam ^ribua^ i c.onfitei««im tib
u. s^u, nos e, a peeeatis om nfbus exuas, e, a poenis,
«1*^ populi tui suppii.
e,C' Indu'^i» etc.
Dominus Noster IesiK rhrich . * r.
Statem ligandi atque solvendi Ille vos '!h' l La'° , ’ >Ct ro APost“lo deditpote-
ut habeatis vitam aeternam,’ et vivatis^n °mn' V'ncul°
Per sacratissimam Passionem « , !!? Amo..
precibus et meritis Beatissimae semner V • .Nostri Iesu Chr“,i:
stoiorum Petri et Pauli, Beati Patri» v 'g?""s Manae, Beatorum Ape-
tornate u Summis Pontificibus lt,,| ' ^ n ‘ * et oninium Sanctorum, auc-
amnium peccatorum vestrorum ! C,,ncess“’ Phariam Indulgentiam
*"■« Sptntus Sancti, .-Vmen. Is "opertior. In nomine Patri*®#
'rtvb ™^Sacnd,TlhP7‘, Sacm",mta!*m abmhfimtem im/nr-
c 'ri-os etc., , ZrZt7 ^ « «»*.• Dominus NoL
ar, f/t t minutata. W usqut ad finem, plurali tantum numero
-Nos nuiusmojj m ,
coiifirLt Apostolica auctoriutf \nrfgatiriisdccretuni omnino ratum habe-
“muoTU9’ iHudque rrU’ !!an"n .“•«“"«» vi, probamu,
mas .-ali 7 SCrvan 'ubemus Decen °nmi u s ct 'n omnibus hoc futurisque
«aiate «2"'“ has Littcns Nostm semper fir-
narios et thi °bt‘nereI ricquc in nrarm* ^°SCiUC PIenarios ct integros effec-
ac definiri debereOS’pCtl'l,n causa™m Palari qUoscumclUe Iudic^ orcii;
v>s auctorit it/* atque irritum et in-m -*1 ApostoEc* Auditores, iudicari
supcr his * r-
8ito non tollendo’ et Cancellarie f60* attentan- Non obstantibus,
ncc "°" 'iusdem 't^^^^tionibo^rTo ‘i''1' rCSU'a dC hK q““'
™ent0» confirmatione x rdln'*$- Francisci * °fdin#tiombus Apostt
tls- conauetudinihi.. * P°stolica, vel o,M • ^ter,svc quibusvis etiam
«ntrarium P^vilepi, ^uo ‘ ^ !'S «™i,a,e aha roboratis
quibus omnibus et qu.omodoIibr-t\..!'.. _U hS ct litteris Apostoli
^ontranumpraem. i'‘-ucgus - V‘ W alia robora
quibus omnibus ct sin qu.0mQdoIihet’ r U tl^ ct Atteris Aposu
'Cientcr «pressis, ac dfv'\ il,0rut« teno^^?*8' Confir,T1*>^ ct innt
'«bo «,vwbJ« P-aes c„ tibus pro plene
s habentes, illis alias
Romam Pontifices
203
robore permansuris, ad praemissorum effectum hac vice dumtaxat dero
gamus, ecterisque omnibus quamvis speciali atque individua mentione ac
derogatione dignis in contrarium facientibus quibuscumque
[Leonis XIII Acta, vol. 111, p. 104-iirJ.
587.
l-eo XIII, ep, encycJ. Cum multa, 8 dec. 1882. J
Cum multa sint, in quibus excellit generosa ac nobilis Hispanorum
natio, tum illud est m prima commendatione ponendum, quod post varios
rerum et hominum intentus, pristinum illud ac prope hereditarium reti
neat fidei catholicae sttidmm, quocum semper visa est Hispani ceneris
«Ius et magnitudo con iu neta. - Quod quidem studium plura argumenta
declarant: praecipue vero eximia in hanc Sedem Apostolicam piet^ quam
omni significationum genere, litteris, liberalitate, susceptis religionis 'caussa
peregrinationibus, Hisparn homines saepe et praeclare testantur. Neque in-
tentura est paulo superioris temporis memoria, quo tempore ipsorum
animum fortem aeque ac pium Europa spectavit, cum Sedem Apostolicam
adversorum eventuum calamitas attigisset. - In his rebus omnibus,
IS r f beneflcmm> ag»oscimus, Venerabiles Fratre vigi-
feS ut01"- Tini tenra SI XPre
talem Animorum ■liTrct’ * CSt* ?C HlSpanta sPcrari iurc queat, si modo
roboraverit - Verum T!^ allient’ ct stabilis voluntatum concordia
SSt, cum co' h " T^: hanc partcm’ enim dissimulabimus id
•ici homines ineunda gCnt * jatlonem; quam aliquot ex Hispania catho-
nulla similitudine •invh PUln— ’ l,’ “r quulam olliicitur animo cum non-
thiorum causs-i «*„« ^fjjcituduus, quam Paulus Apostolus olim, Corin-
mwime cum * Ct tranqu,^a catholicorum cum inter se tum
,SUC ^ oncwrd*a permanserat: eoque nomine Gre-
k*ge maxima in veteri n er iure (audavjt Hispanam gentem, quod cius pars
mata reverentia » *** .h/'tfC0P0S et pasta rcs canonice con-
appa™u, ,1 •':r:'rCt' Nu~ *«!*''■ in,cric«is Parti>"" ««dii».
tpsisque societates ^ ]>lnn,U11’ ‘lua# in varias vclut acies distrahunt animos,
Ir|cidit saepe ut init*) \?lon,.i’ 8r‘lt,a constitutas, non parum perturbant.
«tholicam tuVri ' ' ,Squircntes> qua potissimum ratione expediat rem
immo interdum J1 'Ju.anLa?tIuu,n est, Episcoporum valeat auctoritas.
creverit, non desunt 4pisCt)Pus suaserit, si quid etiam pro potestate
^'P^ntes.ut voluisse ili1”1 m“ ef te fcr*lnt» aut aperte reprehendant, sic
Cillum existiment alteris gratificari, alteros offendere.
t Dt .
' AHoc. Ajflfal. C' t’n',,rd,a ,n tcr Hispnnos procuranda.
m tOS' kaI* ma«- 1841. — Cf. N. 406.
-°4
Romani Pontifices
Iamvero plane perspicitur quanti referat, incolumanZZT ~~
edonem, eo vel magis quod in tanta ubique nravan.m , • “'“"'“"'■r-
.n tam aer. maidiosaque Ecclesiae catholicae oppugnatione'?0""1" 'ictn
est, chnananos universos collatis in unum viribus S mm°
consp.rat.onc resistere, ne calliditate atque impetu ad. e!?, Volun's>Ur.
oppressi succumbant. Igitur huiusmodi inconunodorum l™!!’?"1 *P«fc
ut salutarium monitorum Nostrorum interpretes in fir""TC
prudentiam auetontatemque vestram adhS? ’ nn"nda
sd alteram ab altera influere putent oporraraT"0 ",k nec 1“^»®
ab Uft distant, qui civitatem constitui' pr°fe?° non multum
ctarum procreatore Dominoque rerum* n strancple malunt, amoto cun-
rempublicam uberrimo utilitatum fVmt »° tant° deter,us errant, quod
gio tollatur, vacillare necesse est ilLul tlT Pr°hibent Nam reli-
bus salus publica maxime nititur habilitatem principiorum, in qui-
conscientiam «ffictf imperari, proptr
™.que reddere, aliena non ra„ ™ '"‘h™ V,rtu" suum
, 3- \ erum sicut iste t1m il • ' .
8'coda iorum opinio pra^r7Smj'C,i"andl'» est error, sic etiam fu-
pcrnusccnt ae velut in unim ™r rCl,poncm «m. aliqua parte civili
■ • ora parte, prope descivisse „ .."I"’ US<1UI; adeo, ut eos, qui sint
Ddl(.eSt/aCt,°nCS P°bticas in auiniw 3t ’° r° n0.mine dcccrnant. Hoc qui-
multhiid ™'11]”" conc°tdiam velle di"' "" lfilo?,s c;lmPum perperam com-
i™«mq« Jttri mra^tt .ncommod^
iudici m’ nuae sunt uenerr* n. " Sltur oportet rem sacram
stum et RravcCTrC' Nam boc genu3 de rebus c’ n'"0*®’’ Ct'am
neamntii » 81 pectetur iu st v*t . . civilibus, quantumvis hone-
xr„;r:,crdit“r' in '2****.*
S muSST '***■. Hoe cnim illa **
^odam ^ P7duccre- QoapropTer“ ***** civitatem, quaminqm-
ducere. Kx°(|.UUn rellgionc collieah|')nem’ Ct cluld(P,,d est singulari
rerum humana ru ^t™nscquitljr. eam, m J, uc,ll,n t-st superioris ordinis
permanere: 10 ‘P^comnm^ mmUm bonum, in varietate
tutoresque contrari*111 Ct ternPonim <.f r1 )U8 civitatum debere integram
universi conveniant, P;‘ni<im, cetei^S*” ,.ntCrva,,a complectitur.
ad lst,ui nobile neces*. CatlfJb*cam in tiVr ’SerUlcntes. in hoc oportet
nomen debent velut fu ?U,n?Ue propositu, * ltt s,1'vam esse oportere. Et
diversis de caus<a p0i;tiere lcto stutliose i nc’ qt'0t<lUot amant catholicum
P°ht,Ca quar, mbCre* si,ere paulisper iussis
amen suo loco honeste legi'
Rumuni Pontifices
;
titnequc tueri licet. Huius cnim generis studia, modo ne religioni vel iusti
tiar repugnent, Ecclesia minime damnat; sed procul omni concertationum
strepitu, pergit operam suam m communem afferre utilitatem, hominesoue
cunctus materna caritate diligere, eos tamen i'raccipue, quorum rides oie
t,tsJuc constiterit maior. p
4. Concordiae vero quam diximus, idem est in re Christiana atque
in omni bene constituta republica fundamentum; nimirum obtemperatio
legitimae potestati, quae iubendo, vetando, regendo, varios hominum ani
I m*» concordes et congruentes efficit. Quam ad rem nota omnibus ataue
explorata commemoramus: verumtamen talia, ut non cogitatione solum
tenenda, sed moribus et usu quotidiano, tamquam officii regula servanda
sint. - Scilicet sicut Pontifex Romanus totius est Ecclesiae magister et
princeps, ita episcopi rectores et capita sunt Ecclesiarum, quas rite sin
guh ad gerendum acceperunt. Eos in sua quemque ditione ius est praeessc
• i, * . . ^ ae e re Christiana esse videam
teeraorc. Part.apes emm sunt sacrae potestatis, quam Christus Do-
T“ ,avPatrc Ecclesiae suae reliquit: eamque ob caussam Gre-
g»m,s IV Dectssor Noster Episcopos inquit i» param sollicitudinis vocatos
ra» Dei gerere mtmme dubitamus, t Atque huiusmodi potestas Ep ^
psest summa cum ut.i.tate eorum, in quos exercetur, data: spectat enim
mt in Episccfio et , Epicopum m Ecclesia esse , et Ecck-
Talig est ctristnae reiouhlfr^'" hptscoP° ^ **> m Ecclesia non esse .
quae nisi sancte servetur co"st,cutio, ea que immutabilis ac perpetua:
quatur nccessc est Ii *’ ,u.num et ofRci°runi perturbatio conse-
m corpore Ecclcskc S ^Omposit,one membrorum apte cohaerentium
structum crescit in J °‘ C> nt,xus ct comun£tiones subministratum et
4dvererEpilnr 1 EX qUlbm apparct* ad bibendam
«ani, in iisque rPbus P _ cvercntiam praestantiae muneris consenta-
oportere, ’ ! ipsorum potestatis sunt, omnino obtemperari
* TJ . B
permoventur f j:.n t^'U S'llld''s’ CJU*'H1S multorum animi istic hoc tempore
‘!se«e huius tanti 0fn,.;°mneS non ^ortainur solum, sed plane obsecramus,
studeant modesti nn memore® 1 impertiant. Ac nominatim vehemen-
^runi dicta factaQltP , !-1Ue oi>^d,cnt,a,n ‘«nere qui sunt ex ordine Cleri,
nri>um' Quod in miln ." /qUe atl *xen»plum in omnes partes valent plu-
mUnenbus suls insumunt operae, tum sciant maxime
! J*t. <98. IU,, ,,
r 1
** fi;
20fi
Romani Ponti fi a s
in
fructuosum sibi» proximisque salubre futurum si se •
nutumque hnxcrim, qui Dioecesis gubernacula 'tenet Pr ' eiu,
tradere se penitus partium studiis, ut plus humana amn •
videantur, non est secundum officium! Cavendum 'uLT
gant, nc prodeant extra gravitatem et modum Hac ** in,eIii
pro certo habemus, Clerum Hispanum non minus nnim«r ' ^
rei publicae incremento virtute, doctrina hboribm 1 8a,BtI 1«a
dies profuturum. ’ iab0r,bus- maBis magisque i
6. Ad cius adiuvandam operam eas snnVt-i+n-
opportunas, quae sunt tamquam auxiliariae colmrt^ ,?arum ,udicama
hendo. Itaque illarum probamus ^hc° P™
eu. *- pr„p0Sita q",°«idic
“ D.'°cccsibUS singulis ab Episcopo geratur snoMeT"’' r“q"C ****
scopis subesse et ipsorum auctori tL ?, ■ p L COnsequitur, eas Epj.
~ Neque minus elaborandi 1 ^P\C^ue 5nbue* PMnu» opor-
nenda: primo enim hoc est cmv‘r V * comunctl°ne animorum reti-
eorum vis « cfficicruia Ut **
maxime decet in hui„smodi sodalitarim. ?P • proficiscatur' dat*
debet esse ad omnia rectefacta c,l a ' T ™“™ motura. tp*
velut signum et nota distinnucre o ’ * lsclPllnacquc Christianae alumnos
de re publica diversi diverse, ,u„Q^P-°Pter CUm sodales fa<* P»»
<rarns partium studiis dirimatur ’ 'dc.,r?" nc concordia animorum em-
socictutes, a rc '"cm.mssc oportet, quorsum speettn.
hab™ animos in uno illo et in consiliis capiti iu
memores divinae Pauli C1*1 defaos' nullius partis esse videantur.
Cl^nm itoi ? se"‘c"tuie : Quieumque i„ Christo baeti-
Hier... omus n “ Von est /urice,, s Graecus, «m est J
canietur ~.-modi m ™ «mtm estss i„ Christo. » _ Qua ratione ili
V
femarum ae,nul«i„„u^P“'^ ‘•«.ppe, ut diximus, p
nSCI“’ om^ occoniones sublatae, erit.
dissensus^ ‘ ' qua inlcr “‘Micos ho” n™";”3!: 'ad«mque
■j rv • omine dignos nullus potest e
/• denique magni refer*
^1«^rtumPl^^^^^^^«sdoranC accommoda
neque facere^1" Cm est, quid ft.r* !^Iotl^ ’ncoItimitate dimicant,
prosequamur y°88Umus' quin 2i cath ^301’ qi,a voIu ntate contendai
*.»».•» i ^ ^ "umi% mwitM iU8“ to
mme decet: neam . ’ m Suibus labi i,. , ^ MCe!Iens est tam9ue P”
quas deserere, CW . iC*n,.ni ^ebent, dum ' ,tiac veritatisque patronos a
ut amotis lenitate et^ ^icu^ «nomdm? P?ftem officii curant’ re
fnansuctudinr- r ■ ,nus> •dem scriptores moneirn
iL ISSI 1 1 1 1 «
1 Gulae t.. » conjunctionem ammorU
' III V- ,S
' '7-2o
Romam Pontifices
cum ipsi inter sc, tum in multitudine tueantur; quia multum polia scri-
ptarum opera in utramque partem. Concordiae vero cum nihil tam sit
contrarium, quam dictorum acerbitas, suspicionum temeritas, insimulatio-
num iniquitas, quidquid est huitiMnodi summa animi provisione fugere et
odisse nccessc est. Pro sacris Ecclesiae iuribus, pro catholicis doctrinis
nun litigiosa disputatio sit, sed moderata et temperans quae potius ratio-
num pondere, quam stilo nimis vehementi et aspero victorem certaminis
scriptorem efficiat.
S. Istas igitur agendi normas plurimum arbitramur posse ad cas caus-
sas, quae perfectam animorum concordiam impediunt, prohibendas. Vestrum
erit. Venerabiles Fratres, mentem Nostram populo interpretari, et quantum
potestis contendere, ut ad ea quae diximus, vitam quotidianam universi
exigant. - Quod sane Hispanos homines ultro effecturos confidimus cum
ob spectaram erga hanc Apostolicam Sedem voluntatem, tum ob speranda
concordiae beneficia. Domesticorum exemplorum memoriam renovent' coei
tent, maiores suos, si multa fortiter multa praedare domi forisque gesserunt'
plane non dissipatis dissentiendo viribus, sed una velut mente unoaue
animo gerere potuisse. Etenim fraterna caritate animati et id ipsum inSem
«nhtnks, de praepotenti Maurorum dominatu, dc baeresi, dc schismate
triumpharunt. Igitur quorum accepere fidem et gloriam, eorum vesti ei is
«sunt, imitandoque perficiant, ut illi non solum nominis, sed etiam
inutum suarum superstites reliquisse videamur.
9. Cetentm expedire vobis. Venerabiles Fratres, ad coniunctionem ani-
”“"dinCmqUC difipHnaC cxistimamus. <lui ^ eadem estis pro-
r[hll ' ' cr ' 08 ct cum Archtep, scopo consilia identidem conferreP de
^rammumto un, consulturos: ubi vero res postulaverit, hanc aiire
««mine pmfiSur"' et disciP''"a' «irtus cum verita-
nitatem neretmnot ~ Cll,US re' Percommodam allaturae sunt opportu-
“mpnnL, dissbi,0,nd’-qUM,PaSS,m “ HisPania suscipiuntur. Nam ad
B-i^em Tt l;!Xn qUC "ihil “< eptius, quam
ustis suae: itemque «telcstitmTeKS!^* PaC'S ' ,canum cons'it,'it P»te-
«epuleris large dimanat charismatum copia, quae ex Apostolorum
enixe NoWscumTm t|l!')ni:,rn 01,1,1 is Sllffi^<ntiu nostra ex Deo est . Deum
impertiat, animoso n! adprfammi» ut initis Nostris virtutem efficiendi
munibns adnuat cL^ °PU orum promptos ad parendum efficiat. — Com-
«panianiin patrona j *U!K’IS|a '>CI Parens ^Iari’a Virgo Immaculata, Hi-
^egifera, magnuni if C* lt< ‘K,'ni> Apostolus, adsit Theresia a Icsu, virgo
U;- obediemia <iua concordiae amor, patria cari -
Ij- Inierim P m,rabl ,ter *n exemplum eluxere.
— tenm i *• * tAtni|iiuin eluxere.
^nstrac testem voh^StlUm*vmUnfrum ausP*cem et paternae benevolentiae
*P*nomm Apostoiic" TnibJ?’ V cnerabiles Frfttres, cunctaeque genti Hi-
[I-eonis XIII \,V I^tIonem peramanter in Domino impertimus.
1 Acla’ vo!- UI, p. 170-180].
20 8
Ronutni Pontifices
588.
Leo XIII, const. Misericors Dei Filius , jo maii l88
Misericors Dei Filius, qui, suavi iugo et levi onere hominibus i,
Slt0; om",um v,tacct consuluit, Ecclesiam a se conditam *L T
stans solum sed etiam misericordiae suae reliquit heredem nr " P°tc
ipsum beneficia ad omnes saeculorum aetates eodem *
propagarentur. Propterca quemadmodum in ii», quae 1 ies‘fck ‘®'
omn, v,ta >el gessit vol praecepit, mitis illa sapientia et invicta e mT "
tudo benignitatis eluxit, sic pariter in singulis Christiana* mll ? gtl!
emin« indulgentia et lenitas, ut plane vel
X summa Sr «nuX^tf aT^V'' **
tam et sempiternanfeum if immutabilitatem doctrinae absoiu-
conformantes CiZueZT" ^
mare naturam teninomm l? ’ eo’ ^.'Jn aeT>um est, iudicio aesti-
reat ab utilium exercitati >mnu clrcumspieere, ne quem difficultas deter-
banc normam placuit «od ?!]e virt“tuni- Et nunc quidem perpendere ad
loris dicitur, diligente nn ' , ' Franciscaliu[1' Ordinis Tertii, qui saecu-
™utata tempora oporteret & atUCre °Um Ie"cs eius modice temperari ob
•iorum commendavimus Patr*® ^ institutum vehementer pietati christia-
tembris anno superiore AmPicato' quas die ITO «P*
unice proposito, ut quanto „1 adimus autem hac voluntate atque hoc
invitatione Nostra temm^ti .Ures Pnsscnt ad sanctitatis Christianae laudem
malorum quae premunt ot C r?VoIcarcntur* Origo quippe est maxima et
8tiana v«rtus: alteris ver0 P‘|ri?ui(Jnitn quae metuuntur, neglecta chri-
ncs ratione possunt, QUam altera deprecari non alia horru-
8*um qui salvare in privatim ct Poblice ad Iesum Chri-
e*lm' lamvero in curandis I * "'(‘'l' Potest °ccedintes per semetipsinn ad
_ J Sunt P°sita: necum SU. ^nst' praeceptis instituta F ranciscaUa
*■ i i f i r
F-eorum sumPt?’ perfectiu^quid;i11^afp0 Pn°rcS’ maSnarum virtu
gelicorum conJi ™1* corum quibus n ■ d" ,niuS{lllc persequuntur?
b >°rum sanctitatem ; 'i* IJluncre concessum est ad eva
ugulari quadam alacritate contendci
! *v. ,6.
^ t leonis XIII \ i
: 1 Hebr., VII. *-A' * Vo1- 'II,
P- 14
2* I ef\
Romani Pontifices
209
Verum Tertius Ordo natus aptus est multitudini: et quantum possit ad
morcs iustos, integros, religiosos, superiorum temporum monumenta ct res
ip§3 citre 1 3 r*i n t -
Auctori autem et adiutori bonorum consiliorum Deo acceptum refe
debemus, quod illis cohortationibus Nostris clausae aures populi Christiani
non fuerunt. Imo vero plurimis ex locis perfertur excitata erga Franci
scutn Assisicnsem pietas, auctusque passim numerus sodalitatem Terti"
Ordinis expetentium. Quapropter vclut incitamenta currentibus praebituri
illuc decrevimus cogitationem intendere, unde impediri aut retardari ali
quatenus posse animorum salutaris iste cursus videbatur Et primum aui"
dem perspeximus, Regulam Tertii Ordinis, quam Nicolaus TV Decdor
Noster probavit confirmavitquc Constitutione Apostolica Subra Monte»
die xvu augusti MGCLXXXIX, 1 non omnino iis, quibus nunc vivitur tem’
ponbus atque moribus respondere. Hinc cum expleri suscepta officia sine"
poIbib ct labore nimio non possint, pleraque legum capita condonare
sodalium precibus hactenus necesse fuit: quod quidem sine disciDlin^
communis detrimento fien non posse, facile inteUigitur P
Itande alia quoque in eadem sodalitate erat caussa, quae Nostras sibi
curas vindicaret. N, nurum Romani Pontifices Decessom \o tri Tatium
Ordinem ,an, mde a natali suo summa benevolentia complevi fattoET
in «p**—
? ‘ Quarum ratio effecta est annorum decursu perplexior ataue iH„H
SK»» *» esse,. Certe
Benedictus XIV p m f 'nn * ■ 1 'S !ac^n re Providentia: ac nominatim
•ii anno .“occu a ,onLi " a f R°manUm die xv tnar-
« (are iit, denuo attulh TX dubltat,°nra curav,t: non tAmen
AX1SS2L incommodorum cogitatione adduett. e.x sacro
Cardinales desdnarimus n “°| ” ',C1^,S 'ue.ndis l'™POsito aliquot S. E. R.
gnoscereat; item indultr’ ?U* Tertiariorum pristinas cum cura rcco-
«aminareiu: adhibitutm M’ pnX.'1.e?Ia omnia in commentarium relata
VW lednendmn Q '«d«io, hac de re ad Nos referrent,
Transacto, mi novandum Pro temporum conditione censuissent.
r,ln{- leges veteres^^r11! CnU’ neg°tio’ ij tlllidem Nobis auctores fue-
fuctudines onorter,. , ^ aCCOmmotlari ad recentes vivendi con-
indulgenti^ vero n ' ?.UOrLimdani caP>tiim immutatione nonnulla. De
periculi ne quid\m„ „! rd>ntll,atur haesiteadi locus, prohibendique caussa
XIV sapienter utilio r*1. U f arFltratl sunt> ^os ad exemplum Benedi-
bl* «omifeis, quae }vu.. ll,C tacfuros* st revocatis abrogatisque indulgcn-
NahtJo decreverimus US Valucr:un' alias quasdam- ex integro eidem
Ergo quod hnnitm c r .
]mflue ceterarum Slt’ Dei #0riam amplificet, et pietatis vir-
• BUll ,, 1,1 maS,s accendat, Nos his Litteris auctoritate
“• P* «-J6.
*V|. /// ” tom' 3. P. 335*339.
H
210
Romam Pontifices
Nostra apostoiica Legem Franciscalium Ordinis Tertii oni
tur, eo modo quo infra descripta est, novamus et samamus* O ' d'd'
facto niiiil demptum de ipsa Ordinis natura putetur- quam i •
mus immutatam atque integram permanere. Praeterea noen™,"1"1"0 V°!°*
mbus, seu indulgentiis, privilegiisque, quae infra in indice ™rc,n,SSl0’
eosdem sodales uti posse volumus et iubemus, sublatis penitus iS?'
pnvilegiisque universis, quae eidem sodalitio haec Apostoiica
cumque vel tempore, vel nomine, vel formo ante hanc diem
SODALIUM FRANCISCALIUM TERTII ORDINIS
QUI SAECULARIS DICITUR.
Cap. i.
De cooptatione t tirocinio, professione.
eosqne bene 1.“*ior“ <l“.u„rdecim anno™,
fessionis catholicae ni-obatr* ^ Concorciae’ at<lUe ‘n primis sanctitate pr
que ApostoI icam obsequi" SpCCtat°que erSa Ecclesiam Romanam Sede»
quam si secus videatu/fll6 ^ consentiente viro* ne cooptentur, exti
iudice. faciendum, auctore sacerdote conscientiae ipsarui
§ UI. Ad lecti in soHtlit**,,
more gerant: ni tres surior * 1 Ua^u^trv parvum unaque cingulum <i
. .5 IV. Qui Z Tnl n f.nvile?ik iuribusque emeant
' icant: mox, Ordinem* rit. '""T l"lennt’ ununl ipsum annum tirt
dientes Ecclesiae dicta fhtit» . ^ ^r? ,S1’ servaturos sese iura Dei, obe
T,nt' satis facturos singuli spuidem^ *" I1S’ t*U3C profcssi sunt*
Cap. Ii.
»<• disciplina vivendi.
. ^ C Sodales Tertii n^t- * .
lam^mU P°5thabiu' teneant eam 'qua^n “?*“ habitu<iue’ suro
... '.-quae singulos deceat, mediocrit,
S U. ClmrcU ludisv. . . .
"***“ Procaci°ribus, item comissationi
§ | d.“ quanfiml lr"sal!tcr: "eve ante vel ac
Pridl saeta Wr!?? ° ^ Dc°‘
*”*** WuoiC^ *«VMto^d^“"- , “T, .?““**
,U' —•*
ertiariorum.
Romani Pontifices
21 i
§ V. Admissa rite expianto per menses singulos: item ad divinum
dant per menses singulos.
epulum acci
• §VI. Tertiarios ex ordine Clericorum, quod Psalmis quotidie dant
operam, nihil praeterea hoc nomine debere placet. Laici, qui nec cano
nicas, neu Marialcs preces, vulgo Officium parvum Ii. M. V.t persolvunt
precationem Dominicam cum Salutatione Angelica et Gloria Patri adhi'
beant duodecies in dies singulos, excepto si per valetudinem non liceat'
§ VII. Quibus est testamenti factio, ii suo quisque tempore de 're
sua testentur.
§VII1. In familiari vita studeant ceteros exemplo antecedere- pietatis
artes, resque optimas provehere. Libros vel diaria, unde pernicies vir uti
metuatur, domum suam inferri, ab iisque, qui in ipsorum potestate sint
legi ne sinant. 1
5 IX. Caritatem benevolam ct inter se et ad alienos sedulo tueantur
Componendas, sicubt possunt, discordias curent.
jX. Iusiurandum ne mrent unquam, nisi necessario. Turpia dictu scur
nles locos fando fugiant. Excutiant aese vesperi, num tale quidquam temere
tecerint. st fecerint, errorem poenitendo corrigant
§XI. Ra divinae, qui commode possunt, quotidie intersint. Ad coetus
menstruos, quos Praefectus indixerit, conveniant.
§XII, Conferant in commune pro facultate quisque sua nonnihil
aode vel tenuiores c sodalium numero, praesertim affecta valetudine*
subleventur, ve! divini cultus dignitati consulatur.
qui cltatis^offiTia*^111! ae^r^fantem Praefecti vel adeant ipsi, vel mittant,
Ildem’ m m0rb° ancipiti- moneant suadeant!
XIV 'Plandu™ animum pertinent, aegrotus tempestive curet
J™t tlefZ*M SOf'iS dem°r!ui municipes hospitive
Imam ™ ,ns,itu,° Dominici Patris, id est
actrdotes imerremil Z,ad dcmt,rtui solatium adhibeant. Item
fratri dtfunct„ .d‘ ’ a.'cl' f Poterunt' ™«npta Eucharistia, pacem
uuncto sempiternam pu volentes adprecentur.
Cap. III.
D< cffiais, dc visitatione , de que ipsa lege.
triennalia sunto. 0|!l .!!!"' l^. ^ convc‘nUlin sodalibus, deferantur. Eadem
5 II. Cuninr „ ■ 5ine caussa iusta recuset, neu oscitanter gerat.
%s. Eius rej crea^A aml,t’ .diH«entcr qu.ricrat, satisnc salvae
res postulaverit ' 'CJ lt,onim St-*des in singulos annos, eoque crebrius,
^!>busqiie univerri^ f0tes!ate, circum^t. coetumque habeat, Praefectis
‘Aeneio revocari t riv adts^e Iuissls- Sl quem Visitator ad officium monendo
hic modesri. -_e^-11 ’ s;^ut:,ris poenae nomine, in quemquam decre-
# 5I11- ‘dpmquf luere nc abmiat-
RtPiIan legantur „„ /'m° franciscalium Ordine, vel ex Ordine Tertio
f ‘isitato,fi In C,lst<!des. seu Gtiardioni, si id rogati fuerint, desi-
'WU m,lnere laicis viris interdictum esto.
212
Romani Pontifices
§ IV. Sodales nec obedientes et noxii iterum et tertium ,ri„T~~"
officu sui: nt pareant, excedere Ordine iubeantur damoneantL
§ V. In his legibus si qui forte quid deliquerint hoc se n„ •
suscepturos nullam sciant, exceptis iis quae iurc divino EcclST F*!*
alioqui praecipiuntur. «laequc Icgibu
§ VI. Si quae huius capita legis quemquam servare caussa «w -
prohibeat, eum ex ea parte lege solvi, eadem ve capita commutfri "1 m
hceat. Cuius rei Praefectis ordina rus Franciscalium et PiiJTn T prU(ienk
item lui,a,mb«s supra dicis facultas po.esmsque s|, "'SC'Tera
INDEX IX DI
-LGEN HARUM et privilegiorum.
Cap. I.
De indulgentiis plenariis,
Christiano expiati sacramVu^ S’ 4IU! ^clnnssoruin confessione
consequendi ius sit, diebus et m. . indulgentiam plenai
I. Die aditiali: Uss,s Ruac Infra scriptae sunt:
III. ^Quo C dbe ^ad^r ' ' ?rdmem Pr'mitus profitentur:
si modo templum alic^oTnf ^menstruam seu Conferentium conveni
remque Christianam Deo de b ,CUmve sacrarium pietatis caussa adiei
I V. Die iv octobris ^ Ltr .commendavcrmt:
Clarae Virginis legiferae: di ! rjnasc' I>atnS legiferi: die xn augusti, n;
Basilicam cius dedicatam- • 'iy8Us,Ii festo Mariae Angelorum regi
Suneti caelitis, in cuius temni U)! ^U° dlC sdemnia anniversaria agur
Amplum pietatis caussa S " CSt 8odaUtii constituta, si modo ips
commendaverint: ierint, remque Christianam Deo dem
plUm aBquod publicumve s-icrn^* ^U * *IL CUIfluc placuerit, si modotc
Jd mentem Pontificis maximi 7™ pietatis ««m adierint, et aliqua»
V* Quoties, potior!! obsecrande» perstiterint;
■"rduadouibus opm j ' " s,ud'<>. per octo dies continuos statis ani
. \"- Itera morituris J “ SCCCSMri"t:
posse desierint, «1^^"’, saIu^' «omen lesu au. voce, aut.
expiaverint^0'** Sacra ^««uone^T&lV''^ eodc,n il,re fra’"''
VI n ujs j ^ c Eucharistia» animi dolore culf
mmine acceptt '
Benedictionem n. u*e’ :icct:pturis ^juandlu supplicaverint, itemqu
f^u Christi -nUrhosdltt qui mf~ m aPPd]ant Absolutionem , ’
IV ■: , p^fcRP,i SUm: L Natali Domini
K*»banctissimi ' x «vsurrcctionis: III, die solemi
'««^'.item ImmacuIataeC
Romani Pontifices
213
tionis n. Mariae V irgmis: \ I. losephi sponsi eius diexix martii: VII imprea
sionis SS. Stigmatum Erancisci Patris die xvn septembris; VIII Lv iovici
rcgis Galiiarum, Patroni caelestis salutaris sodalium ex Tertio Ordine di
stv augusti: IX. Elisabeth Hungaricae die xix novembris. 16
IX. Item semel in mense, si qui Pater Ave ct Gloria Patri quinquies
pro incolumitate rei chnstnnae, semel ad mentem Pontificis maximi recitave-
rint, ii ture omni ad expiandas animi labes fruantur, quo fruuntur et qui
stativa in Urbe supplicia obeunt, et qui Portiunculam, Hierosolymitana
loca sanctissima, aedem Iaeobi Apostoli Compostellensem, religionis caussa
celebrant. *
X. Quibus diebus stativae supplicationes in Missali Romano designan-
tur, si templum sacrariumve, in quo sedes est sodalitii constituta adie
rint, remque Christianam Deo de more commendaverint, in eodem tenmlo
acrariove per eos ipsos dies amplissimo iure fruantur, quo in Urbe cives
bospitesve fruuntur.
* Cap. II.
De indulgentiis partialibus.
I Tmlariis « utroque sexu singulis, si templum sacrariumve, in quo
ol ades sodalitii constituta, celebraverint, Dcoque pro rei Christianae
irohinutate supplicaverint quo dic sacra Stigmata Francisco Patri divi-
nius .mpressa sunt, item festo sanctorum Ludovici regis, Elisabeth Li-
at Lusitaniae, Elisabeth Hungaricae. Margaritae Cortonensis itemoue
»*“; qU°S Si'’gUli ,nalu<:rin, « p«*efccttts Ordinis proba-
ri Quoties Milsn T S,:Pj“-e t>uadr'1K'-'n:,e satisfactionis instar sit
S coraoonlnH fuen"t: 'n0pes hospitio acccPer‘nt: dissidia compo-
Ssmm '? pompam ri,c du«a™ prodierint: Saera-
arcumfcm‘r’ vel comitati sint, vel, si comitari
i'*1'* Angelica semel signum precationem Dominicam cum Salu-
“sdem rrcit iverint rei^ LC‘laver,nt: qomquies precationem et salutationem
Dto commendandis- 1, chnstlana<!' vci aiumabus sodalium defunctorum
°diciumrcduxerint-*n'>;minVm m.ortuum, extulcnnt: devium quemquam ad
piam erudierim* t r PracccPUs cctcrisque ad salutem necessariis quem-
iir>giJlis eorum hqmn qmppiam ex hoc genere caritatis egerint, toties
tonim numero ev 1 rer“^1 singu larum caussa, tercentos de poenalium
Tertiarii * p.unRere «ceat.
tftneiriis sive' tiar^i^l^' omni^us ct singulis indulgentiis supra dictis, sive
a k\s poenasque defunctorum expiare liceat.
Cap. III.
I h' privilegiis.
*♦ 'Tuccrdof ibvi c *
trih,JS « qualibet5 iS °,rdint‘ Tertiariorum ad quodlibet altare facientibus,
^andi facult... c7°made diebus, perlitare fas sit, modo ne similem
natem m alium diem impetraverint.
I.S
2f4
Romani Pontifices
II. Qui sacrum fecerit animabus sodalium defunctor.m
ubicumque verme defuncto impetrandae perlitato. exP'andis.
Atque haec omnia et singula, uti supra decreta sunt it, fi
rata in perpetuum esse volumus: non obstantibus r ' stabi!
tcns Apostolicis, statutis, consuetudinibus prix pi-tUtIOniK Li
Cancellanae Apostolicae regulis, et contrariis n.ri* ’ 3 US<1Ue Nostris
hominum liceat has Litteras® Nostras ullo moc^ Nu]|[ er<
quis autem adversus eas tale quicquam ausit in r C.CX parte violare.
Dei, et beatorum Petri et P-mli \nn t ’ , C1?nat,°nem ontnipotent
[Leonis XtIT A«a. »}. nft aus " -eri, incuL™
589.
LC° Xil1, lltt* ap' ^tutaris, 24 dec. 1883.
pignus, quem Deu^^m ^iTu n de r Jae dlVin3C munus 'dm «
super habitatores lerusalem ,t*; pl,citus Ci!t super domum
m* “0 .fers*?* «« ««
namtatores lerusalem etsinm™ , csl ***** <t°mum L
experrectior ad permovendos 1 ,n Ecc,esia catholica cessat
f™ ** & ****** h»™
pendere sentiunt. Solet enim in 1 rupubhcae tempus adesse '
adversus Deum, quia ouo min ” >US trepidis excitari fides pii
maior esse caelel JZSl aPParCt -in rebus humanis praesi
perspexisse videmur, cum X» ~ Quod vel
vUm temPorum difficultate nermntUrniS Ecclesiae acerbitatibus et ct
Nostram Encydicam appdhntc- '’ptetatem Christianorum perepi
«tucdendiun atque fit M*T? sanctissimo ]
q ‘,dem Voltlnt«ti Nostri oba danm °ctobri mense toto decrevimus.
neo,4’. qUa,ntam vcI rei sanctitas e8se novirmjs studio et ala
Proaalm haCtS°lum Italia nostra gravita:? postulabat. ]
operanti L 1>ub*‘ca» suPplicatunv et P ' ^ 0t.nn'bus terris pro re <
fice san .e praetUtUibus, magnae De T auctoritatc, Clericis
ficentiti' *. °S dec*ar®tae pietatis r f-niatrt bab‘tUs certatim honos,
synaxin *j0rnata: ductae solemni miJhiplex delectavit: templi
Nec praeter* ^UOtldianas Rosarii nre- pMmpac: ad sacras conci
quos proCci|a^ V° tlniUs 8uod gestient ‘S "Ugna ubique populi fre
pietatis, ut DtS(mmi ve^®nientius am*™* .acceP'mus de nonnul
?c™’ suomet ip£%r in°P«am privat?*^ r qU‘bUS extit
P«ces^ silera”lStCri° ««aerini' Vult™*’ qulb,“ in rd
Quare dum praesenr 1 hlnerc ut 111 tcmI
divinae consol;unur i !m mal°rum Scna
’ inculcari bonorum m. spe bonitatis ct mii
t v 1 omnium ,
1 Ep. encvcl e. *
P. 280-5$,. * * w upo„otn,Ui (
lrr> animis intclligii
ibHi _ (t .
3 <-f. Leoni-. XIII A
I
Romani Panliftces
2 1
tere, id quod sacrae Litterae passim aperteque declarant, sicut in omni
virtute, sic in ista, quae in obsecrando Deo versatur, omnino plurimum
referre perpetuitatem atque constantiam. Exoratur enim placaturque pre-
cando Deus: hoc tamen ipsum, quod se exorari sinit, non solum bonita-
tis suae, sed etiam perseverantiae nostrae vult esse fructum. — Talis autem
in orando perseverantia longe plus est hoc tempore necessaria, cum tam
multa Nos tamque magna, ut saepe diximus, circumstent ex omni parte
pericula, quae sine praesenti Dei ope superari non possunt. Nimis enim
multi oderunt omne quod dicitur Deus et colitur: oppugnatur Ecclesia neque
privatorum dumtaxat consiliis, sed civilibus persaepe institutis et legibus:
Christianae sapientiae adversantur immanes opinionum novitates, ita plane
ut ct sua cuique et publica tuenda salus sit adversus hostes acerrimos
extrema virium coniuratos experiri. Vere igitur huius tanti proelii comple-
ctentes cogitatione certamen, nunc maxime intuendum animo esse censemus
in Jesum Christum Dominum Nostrum, qui quo Nos ad imitationem eru-
diret sui, jactus in agonia prolixius orabat.
Ex variis autem precandi rationibus ac formulis in Ecclesia catholica
pie et salubriter usitatis, ea, quae Rosarium IVI anale dicitur, multis est
nominibus commendabilis. In quibus, quemadmodum in Litteris Nostris
Encvclicis confirmavimus, illud permagnum, quod est Rosarium praecipue
implorando Matris Dei patrocinio adversus hostes catholici nominis insti-
tutum: eaqua ex parte nemo ignorat, sublevandis Ecclesiae calamitatibus
idem saepe et multum profuisse. Non solum igitur privatorum pietati, sed
pudicis etiam temporibus est magnopere consentaneum istud precandi
genus in eum restitui honoris locum, quem diu obtinuit, cum singulae
c nstktnorum amiliae nullum sibi abire diem sine Rosarii recitatione pate-
rentur. His Nos de causis omnes hortamur atque obsecramus, ut quoti-
Srl (\C°nSUetUtlinem rcIigiose et canter insistant: itemque
nrin r f*?b,s.csse In .°P*«is «t in Dioeceseon singularum templo
u, • . ^U0 1 l,e’ 111 tcmplis Curialibus diebus festis singulis recitetur.
poterunt T eJCC,taadae U'endueque exercitationi pietatis magno usui esse
sodales n -,ba- °rdmum rc%iosorurn, et praecipuo quodam iure suo
lioue „fflrin!C,an,; °mnes pro certo habemus tam fructuoso nobi-
. iru.10 minime defuturos.
recQrditimir.Ur 'H bonorcm magnae Dei genitricis Mariae; ad perpetuam
timo Eius Co1 1,mp ora.^..llbulue gentium per mensem octobrem a puris-
'n Parente im c praesulii; in perenne testimonium amplissimae spei, quam
in dies illinet™11^11113 rep<>n’mils* ad propitiam eius opem magis ac magis
P^t invocatiu^*U ar»* \°hnmis ac decernimus, ut in Litaniis Lauretanis,
l^hiu uirr ,r Un’ n^mtl ***** originali concepta , addatur praeconium.
Volumus * R°Sarii' ora f)ro «06«.
posterum Um’ ^'U Litterae Nostrae firmae rataeque, uti sunt,
-i Jtil su|H-r I p. Pcrmaniant. irritum vero et inane futurum decernimus,
Wjbuscunique * ^Uw<^uam C(,Iltigerit attentari: contrariis non obstantibus
P*«nis XIII -Veta vol m
lLia» v°i* III, p*
2t6
Romani Pontificis
590.
Uo XIII, cp. cncycl. Nobilissima, 8 fc-br. ,884..
i. Nobilissima Gallorum trens mulhc * ,
gestis, singularem quamdam sibi comparavit in
Hem mentorum, quorum nec interitura est m,i, , cathol,«m lau
nsrituUs Christianis, praeeunti- rene Clodovaco rnti * ^ °na conscnesc«
perhonorificum fidei pictatisque itimonh ™ °'- P* susceP,is. hoc «a-
Primogmita Ecclesia, e filia nomina e urTxT, * P™"*» tuli,. *
saepe maiores vestri ad magnas et sa “t r"P°rC' VeneraM“ F,a,re
providentiae adiutores: nominuim , ■ VISI sunt divine U»
dicando ubique ?'■ '™5
gentes propaganda, in liberandis tuendi- ’ chns,.'ana fide ad barbaras
ut non sme caussa vetus illud vim prine^ Palaestinae fcfc
** Atque his rationibus continuit m fi I' obt,nu,:nt. £'«* Dei per Fena-
devoventes, in societatem gloriantm EccW ""“r”' Pr° nomine «M»
nnt, et complura publice privatimouc abq“° !"odo Venirc P»1”'-
"Ion,s’ beneficentiae, magnanimitati, r tUcr°» 10 quibus eximia vis reli-
•u.es itomani Po„,ifiees1“’e™“ C,~ 9?» P«™™ vestrorum *
consueverunt, redtlendaque pro merbif " nia,“rem in ™«‘ium probare
Gallorum nomen laudibus vofuerum 1 b,eriei,olentia- "on semel ornare
Innocentius III ct Gregorius IV " quidem illae sunt, quas
u”'"s tribuebant: quorum nrior in ?gn? ,lla Ecclesiae lumina, maioribus
X” ait.proeroS^S ^,^rChiepisco Pum Rbcmcnsem,
tz::ui regnu carita,is- u,po,e ^
!? »*,« ***■» ^ - feter udovia"n ,x’ »«*«• «•
fide s ■ ™ ua P*r»t> nuilo unatiam fajrM avelli potuit , nunquam liber-
im° **> ^ ^istianu
runt. p f 0p™mM*foe et se periculi- et homnm r(Sm
factorum f*nS a?tcrn naturae Den« multts exponere minime duhitavt-
tem largitus «teiWrfmis acciP'unt civitati meJ*fdcm virtutum recte(lue
ntatem6 Quod s^n 3 be,Iicas* pacis artL oi Inulta Ga!Hf ad ProsPcrita'
d«urn aliquando u. ™ n0mm,s’ ,mPerii auct0'
sumere, dc^ug1cns, maluit ;nf * 3 sl!I# munus a Deo deman-
nam funestos ifiosTd0 ^ benclitio nec d?» nSp‘ritus adversus Ecclesiam
terupora pcpe^n ‘g,0ni ac ^ t0ta «P<** Atque ‘
Hovarum opinio,1Um evas»sset! Vcr»mqU°S proximiora aetatI nos
rcuccre infinita i;u . .mbuta vetteno au -r • posteaquam mens homin
Niini ntm ibertate ferox, mr,-,. 'IUur'tat(;m Ecclesiae
bucere infiS ll^, veneno "“m P-»tcaq„am mens homin
«■ Nam cu“ bb««* ferox, cu^“^,,,ate"' Ecclesiae passim co.
'"duxisset, humana ,d<,c,r'nani,n vh2f'-q'"' l'roclive crat- fa<
30c|etas huc maE ™ 'lrus "> 'psos hominum ror
■- •* - partetTl sensim evfasit, ut omn
fJ.illiac Epiucn^
P « PGPUI0,
Romani Pontifices
desciscere a christianis institutis velle videatur. Ad hanc perniciem ner
Gallias dilatandam non parum valuerunt superiore saeculo quidam insa
niente sapientia philosophi, qui chnstianae veritatis adorti sunt fundam en t~
convellere, eamque philosophandi rationem inierunt, ouae fvriim, •
immodicae libertatis studia vehementius inflammaret. Proxima fuit
opera, quos rerum divinarum impotens odium nefariis inter se socictat?*”
ccmiunctos tenet, quotidieque facit opprimendi catholici nominis cupidiores-
an vero maiore, quam uspiam, m Gallia contentione, nemo quam V
Venerabiles Fratres, iudicare melius potest. * 4 os,
t Quapropter ptucrnit caritas qua universas gentes prosequimur, sicut
Jm Nosimpul.t utnom.natim Hiberniae, Hispaniae, Italiaeque PoPU|„,
tau ad r.p, scopos litteris, convenienter temporibus ad officium cohortare-’
mur, ita nunc ad Gallum suadet mentem cogitationcmquc- converte-e 1
Eaeatm molimenta, quae diximus, non Ecclesiae solum nocent sed i„s!
,«»,ue sunt perniciosa et funesta reipublicae; propterca quod fieri non
potes, ut prospemas cmtaf comitetur, virtute religionis exrincta. Et sane
sbi icten Deum homo desitt, maximum iustitiae tollitur fundamentum
ime qua bene ger, rem pubheam vel ipsi ethnicorum sapientes nevabam
posse, napie en.m satis hahttura dignitatis est auctoritas principum neque
rSiSlui iim! -Ud ''nUmTemqUe Valebit utibtas' quam hone-
« ^ Jmperant> facile in Anatum iniustum. et qu^
mento in seditionem et turbas delabentur. -Praeterea m,ia n!K;i , ■
frrum natura boni, quod non hr»niti»i i- * fl 1 hil est in
omais hominum societ is anJTT ac«pt>™ referendum sit,
ficum iubcat uuant,,,,, ’ S a disciplina et temperatione sui abesse
pianeque est dilnn . , ‘n se' dlyinae beneficentiae adiumenta respuit,
at firma e. cooil ll T “ tUVU dmc8«ur- Itaque quantumvis opi-
V,d“,ur> Scrit «<»«« interitus sui in ipsis
Cis. Scilicet ventibu n V u,sa seal 1 n a’ <H^ue spem habere potest diuturni-
est inservire Dei consillk2"?’ l ^ SCCUS aC sinS’1,is hominibus,
*ud plerumque accidir , k U ’re’ qU3"’ dcficere Periculosum; eisque
«I felesiam st m ■ l|;"b“s “"'potibus fidelitatem suam erga Deum
“"ere vemam-tuffiu ' 1 nt’ ' °Pt!mmn s,a‘”"> "«urali quodam
Kmpcntni intueri iS?.*""»»» «ctdsnt. Has quidem vices in annalibus
lv si vacaret « domestica et satis recentia exempla sup-
“wJtorum licentia fr,, r®cor ari quae superior vidit aetas, cum procax
»*» CTr GMhm fundi,"s tem sacram et
, 3- Coatra Ih ” “mP'“a-
Mhintur, si Cl',n..|-?Uae,t<:rtam civitatls ru!nam secum ferunt, facile
fetate catholicae n*li' ■ U^n 3 ®ldHTnand:ullie tum domestica tum civili
Bionem ordinis et _ f,0IVs P**fecepta senentur. Ea enim sunt ad conser-
4’ Ac primo' aL re,fubh.cae aptissima.
^Uatn mi\imc suscema! ° snc’ptaU'ni domesticam quod attinet, interest
J0nf praecepta erudii con,u810 Christiano sobolem mature ad reli-
m fnformjiri solet nl *" .tas,,lr*fs* quibus actas puerilis ad humanita-
’ m mst,tutione religiosa esse coniunctas. Alteras
218
Romani Pontifices
sciungore ab altera idem est ae reipsa velle, ut animi nueril,. • '
erga Deum in neutram partem moveantur: quae discinlin r t,m
praesertim in primis puerorum aetatulis perniciosissitm^tm !* “ Kt| «
atheismi munrt, religionis obsepit. Omnino parentes In n, r"'cravi®
Ut sui cuiusque liberi, cum primum sapere didicerunt nm .UraPC 0?ortcl.
percipiant, et ne quid occurrat in scholis quod fid •' ccePt;l reli^ioniii
.em offendat. Et ista in instituend , io ‘"^li et 1^^^ ^
est natu ralique lege constitutum, neque
ea lege possunt. Ecclesia vero, integritatis fid»*! - caussam solvi
delata stbi a Deo conditore suo auctoritate debet ?d °S *•* V!n<)ex'
na,n universas vocare gentes, itemque sedulo ridere ouihu?"''''? Chn'S,i‘-
Leptis institutisque iuventus quae in ipsius • exco*arur Pr«-
quas appellant mistas vel neutra, aperte damnavi i Semper seho!®
patribus familias, ut in re tanti mnm* *• U’ m°nitis etiam atqUc etiam
Q-bus in rebuS parendo Ec ad cavent
ratione saluti publicae consulitur ParetUr’
gtonem erudita non est, sine ulla co«,iS« 5 ? pnma aetas ad
quae m hominibus alere virtutum fn i atJo,L*scunt rerUm niaximamm,
trarios solae possunt. CuiusmodTiHae sum d”E!"“
I)co ludtee et vindice de nnnm," f lt Deo creatore notiones, de
praesidiis caelestibus 'per vitae expectandis, di
genter sancteque servanda Hi« n ln'stUn? .aPat,s atl illa ipsa officia diii-
animorum cultura: insueti ul . ?? c"?mt,s’ 11iale sana omnis futura es;
poterunt honeste vivendi disci adoIescentes nullam ferre
nL^rc ‘iUsb facile ad miscendi a*m* Suisclue cupiditatibus nihil unquam
5- Deinde illa sahtbTrrim . C'Vltates Pientur,
tatem vicissitudinemque iiiriiinT^116 'v v eilssima, quae ad civilem socir-
potestatem spectant — Quem, I ct “Ociorum inter sacram et politiam
tnavintac, altera civilis S „ enin’ du« sunt in terris societati»
c >m parare temporale et mund // 'xirmiP ^n*s cst humano generi bonum
2T .,Uam rdi^ cuius est homines ad
amba'* Crn.a™’ ‘ta gemina potestas 7 ^ CJUam ^act‘ sumus, caelestem ac
siitttil» C* m rebus quae alterutri S ’ aejt.ernae natu ralique legi obcdienro
teat /*" Consu lentes. Verum quoti/8 °.r, Ine imperioque continentur, sibi
sed tamlnmr r:‘mqUe pofestat«m, di^reis^!^ C°nstitui dc eo Senere0P0"
^ conaenta^S^1^^ rectum dlVcr?TC "f*
cae cons-" ?**** quide™ caussis diversoque mo
ou T «Z!T'n Slt' nCCCSSaria « et utilitati Pul
potest mutabilisque 0jn<i’ ^ 8uMata’ omnino consectitur
chileinquc ,lt,1S cons'stL‘re. Cum ?\<pIacu,:n nec Ecclesiae nec civit;
. Um *KUltr ;
5«^ cons’sterc. Cum 1 ■^"acl 1 m nec Ecclesia
institue inter .VtaTCm PU^*ce ahtiuiJIJ,MtTlr Pa0t‘s conveittis inter sacr;
propterea quod ' lntcrcst iJcin rti ouhr nSt,tUtum cst. tunc profecto qu
utilitatis friictii/7 dt.er* ab alter 'Cae’ C'mc°rdiam manere integri
b. In GaUia in tr j c‘tr°que accinb raC!'raiUUr nd’da mutua, itai
ante fuerant n;( m UmC hoc **£lo?T “ Ttddi"”-
nmi ''«ores nuellt ^V.IC'VIJrri,resque ingentes illi, qui pa*
’ haud poSse qu,cverant, ipsi rerum publb
IUs fessam tot ruinis civitat<
Romani Pontifici >
21 C)
sublevari, quam si religio catholica restitueretur. Futuras utilitates onin^
praecipiens Pius \ I I Decessor Noster, voluntati primi Consulis ultro obse-
cutus cst. facilitate iih □ genti aq uc usus tanta, quanta maxima per o/Ecium
licuit. -Tunc de summis capitibus cum convenisset, fundamenta nosit,
sunt tutumque iter munitum restituendis ac sensim stabiliendis rebus reH
giosis opportunum. Et revera plura eo tempore ac posteriore aetate nru-
denti indicio constituta sunt, cjunc ad incolumi tatem et decus Hcclcs
pertinere videbantur. Permagnae exinde perceptae utilitates, tanto pluris
aestimandae, quanto gravius tn Gallia omnia sacra essent antea
et afficta. Publica dignitate religioni reddita, plane instituta Christiana revi
«rc sed mirum quanta ex hoc facto in prosperitatem civilem bona redi/
runt. Etenim ex turbulentissimis fluctibus vixdum emersa civitas cum
vehementer tranquillitatis disciplinaeque publicae firma fundamenta renui
reret, ea ipsa quae requirebat oblata sibi a religione catholica percommode
ua ut appareat, illud de concordia ineunda consilium prudentis
v,n populoque bene consulentis fuisse. Quare, si ceterae rationes deessem
tamen omnino eadem caussa, quae tunc ad pacificationem suscipiendam
mipuht, nunc deberet ad conservandam impellere. Nam inflammatis pL
f 7m noVarum sUldt*s> ,n *»« incerta cxpectatione futurorum
dibcordiarum caussas inter utramque potestatem serere, interiectisque imoe-
dinunns beneficam Ecclesiae prohibere aut remorari virtutem inconsiSta
Ki esset et plena periculi. * inconsulta
7. At vero hoc tempore huius generis eminere pericula non sine solli
^.tXfmlll?d.eiPUB: qUaCdam Cnim " aCta sunt ct «guntur cum
Lfo ” i posteaquam nonnulli infenso animo
fx: i, ’,*rp,c,onL,n *«» adduc™. ^
habent Nos eorum r go.J:.onsueyerii1,nt* Neque minus sollicitos anxiosque
titionibus, salubrem ilhm 'b qin’ .d‘ssociaitdi® Hcclesiae reique publicae
«*. ociuc dircmpra,HSUC C"m ApOS,°lica Sedc “"cordiam
postulf^S vld^Uln r hr: Tm v“'' nillil I1rat:tcnni8imus, quod tempora
'««m est, facere exnn n P/ltn/N°StriJm ApostoJicum- quoties oportere
prano se ad aequitatem ' Iones «usstmus: quas qui rem publicam gerunt
h cst de collLis Z TttW a<rC,Pcre tcstati sunt. — Nos ipsi, cum lata
litteris consignarim rcIl?losonun tollendis, animi Nostri sensa
i ^ S d,,CCt,,lm mm Xostrun S. R. E. Cardinalem
muise iunio ad m ensiuP1 daEls- Simili modo, missis superiore anno
ra'imtis, quae s ileti nUlm rei pldd‘cac pr*nciP*m litteris, cetera illa dcplo-
sinunt. Id Vcm ?yinoriJ 111 noccnt, et Ecclesiae rationes incolumes esse
|,s Nostri apostoli, / tCl,nus Euni tllU)fl sanctitate ct magnitudine inune-
^apatribw t> amilri 1 11,11 quod vehementer cupimus ut
7tur. Hac via i n.,aionbu* rcligio sancte inviolateque in Gallia con-
I|JC «iholicam n’ !/, !ps? tenore constantiae certum Nobis est rem Gal-
debiti \ / om!!0.n/pOSte,rt;,m defcndcrc' — Cuius quidem officii
a ' mus. Revera ori */' em:rahilcs Fratres, adiutores strenuos semper
1 lifzio^ot uni coacti dolcrc viceni, perfecistis
220
Romani Pontifices
tamen, quod erat in potestate vestra, ne indefensi
mmus de re publica quam de Ecclesia meruerint ii' 111 >erent> qui a
quantum leges sinunt, in eo evigilant maximae 1 “ aUtem S<-
strae, ut probae institutionis copia sumx-dite? coptationesqu; v
quae adversus Ecclesiam nonnulli agitant non n‘'C'nutI: .ct de consili
quantum ipsi civitati essent allatura perniciem AtLe °Sterid«
ture criminabitur, aut aliquo Vos respectu renui h, ^ * C3Ussa3
constitutae reipublicae adversari: quia cum
animarum in discnmen adducitur, vestrum mnmJ * , honos» cum sali
mum tutelam defensionemque suscipere -- JWiteY^ hafUm rcn,rn °®
bter in episcopali munere versari: caelestis d<ft |UC P™**»» « fc,
quasn ingrediendum via in tam magna temno . praecePto tradere, *
fctrarc. Eamdem omnium oportet esse mentem I.n,l<,UItatc P°Pu]° demon
l,b] communis est caussa, similem inY V T, ‘dem<JUe P">paMum, c
Ut nu**uam scholae desint, in quibus *fubcre mtionem- Providet,
nimque erga Deum diligentissime alumni £onorurn «destium officio
tcclesiam cognoscere eidemque dicto e-. imbuantur> et discant penitus
bgant ct sentiant, omnes labores iludient?s US<31,« adeo ut Intel-
dat Galba praestant issimorum hominum^88*’ PatlblI?s Putandos. Abun-
nullam ab sese calamitatem ne vim exemPIls» qui pro fide christiana
n nt 1 1° 'PSa i,,a PertUrbatione ainY T*** ipsius iactl™ deprecati
Pcrplures extrierunt, quorum virtute Y C°mmcmoravimus, viri invicta fide
ero nostris etlam temporibus virhr» patrius stetit honos. Iam-
-nsubas et pericula .atis DcYiuvan m. ■" Ga,Ha per medias
utilit r.Mlt’ ld(lUe ea caritate, quae jC !psam tuen- Munus suum de-
licam3 nr ScmpCr PromPta et sollerti. Va^011-1^ 681 propna» ad proximorum
hui pro^tentor aperto iirmavidr " C' VIn maSno numero fidem ca ‘
iurenn r °,icat‘ « obsequium suum
ooimi " '?.genti sumptu et h H'S e! saePe testantur: in
P 0 aTntur bberalitate et beneficeY pr?Sp,c,unt» necessitatibus
9* lamvero ista bom , cntm mirabili.
screanda solum , ’ 9'«ac laetam Sn«-m n ir
-curanti;, , J . C‘,a"> augenda s.mt Zn, ' P?.rte"du?t- “
magis ar m * primis vid^n i nnn,ni studio maximaque
su°nim aucSrims TUS lacUpletetUr SancS ^T it,.0,uron,m virorum <
sterio I-ni=r ’ pro °erto habeant ‘ ? apud sacerdotes Antist
m u?',nim “«"«tur **"***> munus, nisi sub n
*** *•? ^
Ecclesia ct ntmr S aiC08i quibiift m Patrocinio religionis mt
augno Uc W* CU,n tum ScriT *“ cr,,nmunis omnium i
ratio voluntatum P°ssu,u- Ml optatos J) tUendl*a catholici nominis iu
mimici CUpium agendon,m similiui | m fruct us maxime est c
"'*• vJn &2t“ **C »“
“ iliZ!S^un putent jzi •“*« Si M ve«,
“ «>n»n "e«<lum puten, ”"CI ""vr
quemquam de ^ Quod ™™™ dMni verbi, am «e n
cnnunS.'^ rtfo' nectss'
scnbendo dant ■* fac,at non mvitus»
operam, magnopere stm
Romani Pontifices
22 1
nuem praeteres
communia coepta
jianc in omnibus rebus amniorum concordiam conservare-
quod in commune expedit malint, quam quod sibi: communia coeot-
tueantur; disciplinae eorum, quos Spiritus Sanctus posuit Episcopos re°er
Ecclesiam Dei , libenti animo pareant, auctoritatemque vereantur nec susd
piaot quicquam praeter eorumdem voluntatem, quos, quando pro reli«ion«
dimicatur, sequi necesse est tamquam duces. h
io. Denique, quod facere in rebus dubiis semper Ecclesia consuevit
populus unntrsus, vobis auctoribus, obsecrare obtestarique Deum insistat
ut respiciat Galliam, iramque misericordia vincat. In ista fandi scribendi
pluries «t divina violata maieataa, neque desunt' qui non
modo beneficia Salvatoris hominum Iesu Christi ingrate repudient sed
diam impia ostenlat.one pruliteantur, nolle se Dei numen agnoscere Om
nioo eathalict». decet hanc sentiendi agendique pravitatem magno fidei
pietatisquc studio compensare, pubiiceque testari, nihil sibi esse Dei gloria
r: ...Ini avita aW- varius Ii praesert,,,, q„i allicit, arctius Deo
oilrn monasteriorum claustra aetatem degunt, excitent nunc sese ad cari-
urem generosius, ct dtv.num propitiare numen humili prece, poenis volun-
nnu, suique devotione contendant. His rationibus eventurum Deo opim-
bnte, confidimus, ut qui sunt m errore resipiscant, nomenqtie fiailieum ad
Ecmunam ni^gnitudincni revirescat.
VenenbiieU°mIriln'S; ‘!'“C • actcnus diximus- paternum animum Nostrum,
tra biles Fratres, vi amoris, quo universam Galliam comolectimur mi
ZiTNZJ7T- NeC daUbi,an,US <IUin hoC ip^un. studiZiima;
teem InwZ GaZ°mn C0"firmandi‘m “ugendamque valeat salu-
^profecta Ynt ’ Sf» ** “ ~nem bona omni
cogitatione laeti, \ obis. >*enerahiles Fra-
gorum auspicem «in. * caelestium munerum copiam adprecamur:
vasaequeSiaeAn praecipuae benevolentiae Nostrae testem Vobis Um-
timus.q ‘ ‘ 4 P° lcam benedictionem peramanter in Domino imper-
(Leonis XII Acta, vol. IV, p. 20-22].
591.
ep, cncvcl. Humanum
genus, 20 apr, 1884,
Amanum ^nn E
fargitore I)« Pr™ & creatore> niunerumque caele-
a^ers ’ , >olt, nuaemme defecit, in partes duas
‘“,e Propugnat ,Lr i st’ess!f; Llllarum altera assidue pro veritate et vir-
Alterum Dei est*in * MS’ ^”;ie v,rtut.‘ ,sunt veritatique contraria,—
,wlu*u ex a niitiM . irau consci ccciesiu, cui
f Unie 22 TCOnU,,,,en,er atl ititem adhaerescere, necesse
. vri!m Satanae est r-,,' cuii\t0ta tnente ;»c summa voluntate servire:
^llt funesta duefe sui ?Yn-' CUlU? in ditione et potestate sunt quicum-
pn morum parentum exempla secuti, parere di-
22:
Romani Pontifices
Wnae aeteroaeque legi recusant, et multa posthahit» n
Deum contendunt Duplex hoc regnum, duarum inst ,r cHt?'*3 C‘)nt*
nis legibus contraria m studia abeuntium, acute vidit 1
stinus, et utnusquc efficientem caussam subtili brevitate Aug11'
mw^x fecerunt civitates duas amores duo: terrenam sedi , Pkxus «t,
<td contemptum Dei: caelestem vero amor Dei usque ad - mm m Ui?>
\ ano ac multiplici cum armorum tum dimicationi, ! -
alteram omni saeculorum aetate conflixit (ma,nm 8' **** 8 tCra advt^>
ardore atque impetu. Hoc autem tempore! qui S! ^
udentur simul conspirare vehementissimeque cuncti contenH^"1 partibili
: "■— » appellant, longe
excitant sese a<W„s D« JnZ £2 Etf *
Patiam aperteque raoliun.ur, idque no 1 ,f, Sanctac P«™«
partis per lesum Christum Serva orem Iv-n T ’- gentes
despolient — Quibus Nos ingemiscentes a W P°SSet’ funditlJS
mare, urgente animum caritate cnmn -ir * IS,’. ' lU SaePe ad Dcuni cia-
gtn Oderunt te, extulerunt caput Suber hT? ^ ”"W,W /tB
/fBW; et cogitaverunt adversus sanet™ t ^0fiu/l!m tuum "‘^naverunt censi*
eos de gente. * ' tuos' Dixerunt ; venite , e/ disperdam
"«minis op^Son"',' SSr^JT "”"'ani Pminaci<!,,e Frisiam
™jb' horumque consiliis atque artihi.*'^ per|cuIum« designare adversa-
aetemura ne pereant quorum V ’ qUantUm P^umus, resistere ut
* «gnum, quod tuendum a^S eSt COmmissa « I«u Chri-
"rU‘n’.fd n°vis usque incremenris ,!hiV ^ m°d° Stet et. permaneat inte
3' Romani Pontifices rw^ *^ue terrarum amplificetur,
^“'“vigilante*, hunc tam animi N<?"' pr0 salu<e P°Puli Christiani
n«bnsproM|iente . ptt^em hostem ex occultae coniurationu
dlmT""8 ” :"et’ ccleri*CT agnoverunt; iidcmqat
rento.!!“^ "«'P"atis ad dccipSm2toS“'
te: r'*8* ? -t-» e-**.
™a ac firnu in „c'" . Pontifi'un> hac dc rc acta et de-
us Ol, < Greporius XVf '^Petuuni csse iussit. In camdem sen-
1 * Persacpe vero Pius IX 0 locuti sunt.
*. p' ^1» Dei, ilt). XIV
. LXXXU, v , ,XI'- «• 17.
Tit "
i f ' *i; u
™ *8 npryj8 t
i
<
^ o pnhs ijjg —Cf v
Cuiim. Pf-i aa ttUii . — f N,
,j Tt ,u f 1 r 5 1 * <jf v
***** Chmtes AL 4U,
'3 Mptembri» ,s.m. -Cf. N. 47$
' p°nst- <>«» dw',-; ” y*»*, dic
• tt! ^
di. «srf b? t *«• »«
15 ~P“”b™ .SS5 (Cr \ "ncnnbris .»,6 «•, c 4*5
V ** N- S44). ctc. 46 fCf -N
5°^ )
i.S. p. 17*-0
\(loc. Multiplico ,nUf-
Romani Pontifices
—
4. Videlicet cum sectae Massonicae institutum ct ingenium compertum
esset ex manifestis rerum indiciis, cognitione caussarum, prolatis in lucem
legibus eius, ritibus, commentariis, ipsis saepe accedentibus testimoniis
eorum qui essent conscii, haec Apostolica Sedes denuntiavit aperteque
edixit, sectam Massonum, contra ius fasque constitutam, non minus esse
Christianae rei, quam civitati perniciosam: propositisque poenis, quibus solet
Ecclesia gravius in sontes animadvertere, interdixit atque imperavit ne
quis illi nomen societati daret. Qua ex re irati gregales, earum vim sen-
tentiarum subterfugere aut debilitare se posse partim contemnendo, partim
calumniando rati, Pontifices maximos, qui ea decreverant, criminati sunt
mt non insta decrevisse, aut modum in decernendo transisse Han
ratione Constitutionum Apostohcarum Clementis XI 1 Benedirri vrv
itemque Pii VII et Pii IX conati sunt auctoritatem et pondus eludere’
Verum m ipsa dia societate non defuere, qui vel inviti faterentur, quod
erat a Roinams Pontificibus factum, id esse, spectata doctrina disciplinaquc
catholica, lure tactum. In quo Pontificibus valde assentiri plures viri Drin
cipes rerumque publicarum rectores visi sunt, quibus curae fuit sodeta-
tem Massomcam vel apud Apostolicam Sedem arguere, ve! per se latis
'Tac damnar^ l,t in Hollandia, Austria, Helvetia, Hispania,
Ba\anar Sabaudhi alnsquc 1 tahac partibus* *
5- Quod tamen prae ceteris interest, prudentiam Decessorum Nostro-
rum rerum eventus comprobavit. Ipsorum enim providae paternaeque curae
J2SSS tUb!qUe1°^at°S habuerunt exitus: 'Jque vel hominum, qui
quorum maxime im T aStU’ Vd ,nconsiderata Evitate ceterorum,
Liau, mttr fuisset diligenter attendere. Quare unius saeculi dimi-
;i _MaSS0.°Ufn ad 'ncr7cnt" Properavit opinione maiora;
totum i;ur, PIK,, coenit* Ut nr lm !. d?,0s.1.n omncs reipublicae ordines,
SS^^qUfrUreU iUa rCVCra CSt in Kcdcsiam> ^ potestatem
rCrnidCS 1*“» Xo-
ttmporc metuei F - ^ pen-entum est, ut valde sit reliquo
mentum quam m 1 1 ^ !'cc *cs,ac quulem, quae longe firmius habet funda-
Utum, in auihu« lominu,^t°Pern labefactari queat, sed earum caussa civi-
sectae non absim ;i lmiS p0 ,eat. ff* de loquimur, aut aliae hominum
6. His di- u CS- qiia,C-pri0n dli sesc administras et satellites impertiunt,
vidimus planeon*.^18’ •** ' Pri^1Uni ;ltl Ecclesiae gubernacula accessimus,
^ quoad fi .^ns,nius “u,c tanto resistere oppositu auctoritatis
ncm nacti, nersf ^m'P°SSet* 0porterc* ®anc opportunam Saepius occasio-
^as MassomVirn ’ SU'ni,s Praec‘Pna quaedam doctrinarum capita, in
*,a Litteris \T0o,rni pP,motm!m «nfluxissc maxime perversitas videbatur.
tiniis tarum t-i f -nc}L lc’s Quod Apostoltei muneris 1 aggressi suinus
■ veram ... r otnmun,s^<trttlti portenta com incere: aliis deinceps Arca-
'anamque notionem societatis domesticae, cuius est in
"4
Iiomani Pontifices
matrimonio fons et origo, tuendam et explicandam
quarum initium est Diuturnum, 1 potestatis politicae forS^
Christianae sapientiae expressam proposuimus, cum ipS, rT" princ^
populorum pnncipumque salute mirifice cohaerentem N °atUra* cUr
sorum Nostrorum exemplo, in Massonicam ipsam societatem1 ^T*
ems universam, et consilia, et sentiendi consuetudinem e ^ V"***
recta intendere decrevimus, quo vis illius malefica ma<m ^ 8.endl' ^iotUni
tur.jdque valeat ad funestae pestis prohibenda «Sda-
/* Vanae sunt hominum sectae nna** nil l S *
origine differentes, cum tamen commnnbn 0™?^ rilu' ^
que sententiarum similitudine inter se eon tineanum T8'" SUmm»">-
secn Massonum, quae cuiusdam est instar rPnt ■ ’ / c°n&ruunt cum
redeunt unieersae. Quae quamvis nunc „„|i‘e Z*,! V * “ 1»
tenebns, et suos agant coetus in luce nrn Ii C • • ni videantur latere in
mendas, nihilominus tamen re nenitu? Cluum’ et suas edant ephe-
destinarum muremque retinent. Plura societatum clu-
quae non externos solum, sed ereeales^tiam h "* ““I1' arai,is *"’*■
diligentia celari lex est: euiusmodi sfnt inri b Tul'°s
tactionum principes, occulta Quaedam m* s t™* at<,ue u ,lma consilia, summi
« *■ 'ia, quibus T at'na“-w“*ieula: itemdeema,
socios discrimen et iuris et olficd e, “ nn • T " multiPlcx l,lu<1 ft»
que distinctio, et illa, qua rorantor r,8: r;'ta ordinum gradi».
Iinmo praecipuo sacramcnufiurare m T dlSC,Plinae' WW» spondtrt
unquam tempore ullove mod ' ^ ? urimum iuhentur, nemini sv ullo
ementita specie codcmquc semoer?™8’ n?tas’ doctrinas indicaturos. Sic
l°?cs’ « oMm Manichiei, Ihol^u? $Imulationis 9««» maxime Mas-
5 Fe u‘stes* Latebras commodn ‘nt erc sese> ntillosque, praeter suos,
tum T^?V^perSOna»eru^tionisc;ius''i qU/mint‘ sumPta sibi litteratomm
s 1003 urbanitatis studium / SOCiatonim; habent in lingua prorap-
coZT rCS P'^is caritatem: unice velle
Veri ?L,lcUm quamplurimj, comm ,/-■** qUae habentur in civili societate
prom!» QuaC 9« Nem insilia quamvis
ffC? ac rec*piant nTZ 1 "*? °?nia- ***** qui cooptati sunt,
significatio ?Um obst-*qui° fidenue’,»110-1 US ac milR»stris se dicto audivi
omnia ac mnernqUe parat03i ini iL, ' ?'ma: ad 9UfnIib.pt eorum nutum
vel LX°ntm !P.Sam "<* rTS SCtUr0s:. s* secus fecerint, tum din
«t audacia qui?StltlSSC ilu!ittntur sur^l ^ S' Prodidissc disciplinam
*C ditate ;S:C,Um dc iis non raro sumitur,
bitere; oblio-irT S-u-af'Us Pcrsaepe fnl h* 3’ Ut sPeouIatriccm ac vindicem sce-
d«larata caussa' ‘p0min<s» tamquamm A simu!a,v- et velle in occulto
ad caedem dexir* ,Cfl° addictos arbit • otpifc, tenacissimo nexu, nec sati?
clUarn rerum rvu,?' quaesita impunita/.10 ad 0mnc Licinus adhibere: armare
cum iustitia Ct nih n°.? Pathur QuinpPC:CCand*; Lnmani tas quaedam est,
Urah honestate pi/ P*er societatem, de qua loquimur,
s art* ratio et veritas ipsa convincit-
9 'Un'i iS8g . ■*
' U°"» XIII *«,, ,
°i- ir.
P * -69-25*7.
/ tV*fM/T /1 i Pnniifir* <
8. fio vel magis, quod ipsius naturam ab honestate dissidentem alia
quoque argumenta eademque illustria redarguunt. Ut enim magna sit in
hominibus astutia edandi consuetudoque mentiendi, fieri tamen non potest
ut unaquaeque caussa ex »s rebus, quarum caussa est, qualis in se sit non
aliqua ratione appareat. Non potest arbor bona malos fructus facere- neaue
arbor mala bonos fructus facere. 1 Fructus autem secta Maasonum pernicio
SOS gignit maximaque acerbitate permixtos. Nam ex certissimis indiciis"
quae supra commemoravimus, erumpit illud, quod est consiliorum suorum
ultimum, scilicet evertere funditus omnem eam, quam instituta christiana
pepererunt, disciplinam religionis reique publicae, novamque ad ingenium
suum extruere, ductis e medio Natur alismo fundamentis ct legibus
9- Haec, quae diximus aut dicturi sumus, de secta Massonica intelligi
oportet spectata tn genere suo, et quatenus sibi cognatas foederando, Z
complectitur societates: non autem de sectatoribus eanim singulis In ouo
rum numero utique possunt esse, nec pauci, qui quamvis culpa non careant
ipdsese istius mod. implicuerint societatibus, tamen nec sint flagitiose
tectorum per se tpsi participes, ct illud ultimum ignorent quod illae nitun-
tur adipisci. Similiter ex consociationibus ipsis nonnullae fortasse neaua-
p™bant concIus,ones 9uasdam extremas, quas, cum ex prinripiis
communibus necessario consequantur, consentaneum esset amplexari nisi
^/e f“cdltat^. SUa turPltudo >Psa deterreret. Item nonnullas locirum
JSr^ssr ab actis perf^ reb- ■ =
rant humanam ^a/UraI,starum caPut esL quod nomine ipso satis deela-
humanamque rationem cunctis in rebus magi-
minus curant L| ^ °.p0rtcrc- Quo constituto, officia erga Deum vel
quicquam esse uj/"!!!1 /Z P 1 >US Pcrvernmt errantibus ct vagis. Negant enim
Sveri qu0t| ‘ .Ct0re tnid!tun/ nuHum probant de religione dogma,
strum S ^ h0minum 'ntelligentia comprehendat, nullum magi-
intiOte est b«LTaeaUcndn!atem SU credcndum- Quoniam autem
divinitus J£SSSS?5r SingUlarC 5ibiqUC Unice P-P— doctrinas
«ibus adiumentis ‘I ?qUC ma^stern ceteris ad salutem caele-
iparn maxima com?lecU et incorrupta integritate tueri, idcirco in
Vtro in iis rebus nimicorum iracundia impetusque conversus. — Nunc
j® ubi est ad /r.ra/rr gl0I?e,n a!tingunt, spectetur quid agat, praes er-
i^icetur, nonne «I C * 1Centian' Uberior, secta -Massonum: omninoque
LonSo sane nertin^ *ne Natura! istarum decreta velle videatur,
^rium nihil :mctorii^Ue* a In H ^ opera, nihil ut Ecclesiae magi-
et niipn in, . '1S m CIVItatc Poss,t: °b camque caussam v ulgo prae-
'Uio faC(r, sa|i(f H ri/m 1,acrant remquc civilem esse penitus distrahendas,
itione reinuM.v ani ««groms i catholicae virtutem a legibus, ab adrai-
‘lt L vc udunt: illudque est consequens, ut praeter instt-
vif. iS.
226
Romani I 'oiitifia i
tuta ac praecepta Ecclesiae totas constituendas putent civi tat
non curare Ecclesiam, optimam ducem, satis habent ni I h . tr' Nec *
laeserint. Et sane fundamenta ipsa religionis cathohe^^^f ^
bendo, docendo, impune licet: non iuribus Ecclesiae nnrHt m fandl’' s'
quibus est divinitus aucta, salva sunt. Acendarum P Ur* non BWnt
mmima illi relinquitur, idque legibus specie qmd^i n™* ^
antibus re vera natis aptis ad impediendam libertatem h™* VUn *
Clero videmus leges singulares et graves multum , ltem lmP°^
de rebus necessariis in dies decedat: relioiiiis I ^ 1 e nUmer°. multi
adstrictas vinculis, potestati et arbitrio administro"0™111 *?c<dcsiac nwxrn
sas: sodalitates ordinum religiosorum
Sedem Apostolicam romanumuue ' n £ d,SSIPata*— At vero
tata contentio. Is quidem primum fictis d^"1 °“8! CSt ,nlmicor^ inc
jaculo libertatis iurisque L, principatu civI^T detUrb:itus es{ P**
iniquum simul et obiectis undfquc !Tcuh\ ^ StatUm CQmPul*
haec tempora perventum est auihn« 7. bu/ ^tolerabilem: donec a
secum agitarant diu, aperte dcnlichnt* ^ f™t0r<iS' 9uod abscondil
statem, Ipsumque divino iure inTti un/m T“? toU??** Pontificum p0tc
Quam rem, si cetera deessent sitis , dcIendum Pontificatui
testimonium, quorum pleriquc oin, 1 indlc|lt hominum qui conscii Sun
sus hoC Massonum verum esse *’ 'T recenti
catholicum nomen implacabilibus in Ve Ie eos maxitne exercen
excisa omnia viderint, quaecumn, CUns’ nec an*e quieturos, quan
__ QU0d sj; ’ . summi Pontifices religionis caussa in»
^meeptis verbis instituta Lhnli '“V" uu,nm,m. nequaquam eiurarc
j- mcauros tucilc decipiunt hac vf° 1Us adserViat* Primum enim simplia;
hoc i Um Vcru obviis quibuslibet t0<lu? Paribus invitamenta prae*
rem relSr”^ Ut re 'Psa suadeant ^ .™ligioni? ritu accipiendis,
p„ ’ 8,0nis curam relinoui n a^mim illum huius temporis erro-
min/o dlSCrimcn‘ Quae quidem S** " ®ed,is* ncc ollum esse inter
it cv ,nnium’ n°niinatim ad cari* r comParata ®d interitum est religio-
‘ u T.7\ CUm Cett;ris sine i n i tIl°. ICae> *»* una ex omnibr -
tol longius NwlllUr.!a SUm™ non potest.
«nimps bominC rat’.°n,s Pt-,nspicjUntu^Ul t,n ccrta ct fixa pcrmancan
hmnortales _Uv ab.0nmi tsSL' matt r' t|U‘lila profecto illa sunt, Deu
cursus errore «gregatos, eosd
'd tamen non h, , eS?t* Qu^nvis en,*— i-, °s 'P805* scopulos non d:
gabi 1 1 consUtu t ^C^ ,.n figulorum men !' T** *enmtim Profit(
Pl° quaestionem Sl >l SUflt testea v US lrni:i assensione iudi
mimo non mcdiucr^T''111 aPl“d iDs ' " UIU<r enbn dissimulant, h
etUm tempore conu-nf Vac ipSa de m r fontuIn caussamque d
UJntcat,oncm. Re a^J*tat extitisse inter eos pr
fa l0jtiati$ magnam secta
Romani Pontifices
Z27
(jam dat, ut alterutrum liceat suo iure defendere, Deum esse, Deum nul-
lum esse: et qui nullum esse praefracte contendant, Um facile initiantur,
quam qui Deum esse opinantur quidem, <ed de eo prava sentiunt, ut
Mieistac solent: quod nihil est aliud, quam divinae naturae absurdam
quamdam speciem retinere, veritatem tollere. Quo everso infirmatove ma-
ximo fundamento, consequens est ut illa quoque vacillent, quae natura
-Honentc cognoscuntur, cunctas res libera creatoris Dei voluntate exti-
mundum providentia regi: nullum esse animorum interitum: 'f.uic
tpiK in terris agitur, hominum \itac successuram alteram eamque stmpi-
[imani.
12* His autem dilapsis, quae sunt tamquam naturae principia, ad cogni-
tionem usumque praecipua, quales futuri sint privati publicique mores
facile apparet. — Silemus dc virtutibus divinioribus, quas absque singulari
Dei munere et dono nec exercere potest quisquam, nec consequi: quarum
profecto neccsse est nullum in iis vestigium reperiri, qui redemptionem
geaens humani, qui gratiam caelestem, qui sacramenta, adipiscendamque
in caelis felicitatem pro ignotis aspernantur. — Dc officiis loquimur quae
a narurali honestate ducuntur. Mundi enim opifex idemque providus guber-
natur Deus: lex aeterna naturalem ordinem conservari iubens, perturbari
\ctans: ultimus hominum finis inulto excelsior rebus humanis extra haec
Uiunuana hospitia constitutus: hi fontes, haec principia sunt totius iusti-
tue et honestatis. Ea si tollantur, quod Natu ral istae idemque Massoncs
50 . contlnu“ Iustl et ,niusti scientia ubi consistat, ct quo se tueatur
omnmo non lauhit. Et sane disciplina morum, quae Massonum familiae
probator unice, et qua informari adolescentem aetatem contendunt oportere
2? rninr et solutom ac liberai,r> sdiket *
K ‘‘ f01"'" ,ntIusa* Ar vcro <lu*m ‘nops ‘lia sit, quam firmitatis
qui Ll t °mnCm 3Uram cuPiditatuI" mobilis, satis ostenditur ex iis,
liberius rocniT pOentt0,ul,s fructibus* rbi enim regnare illa
probi inteS/ * °CO .institlIliont Christiana, ibi celeriter deperire
LVauZ f mT‘’ °pin,0nU,n tctRl P°rtenta convalescere: plcnoquc
Sdtplo^ maJeficioru.,n' qnidem vulgo conqueruntur
compulsi, haud ral^ 2^.' ^ qU‘ minime vellent* P^picua veritate
« 1-°rninUm natUra primi ,abc Peccad inquinata.
asl honestatem rconim, ° ^ ^ qUam ad v!rtutes P^pcnsior, hoc omnino
dientes facere m T r* cob,bere m°tus animi turbidos et appetitus obe-
ot rerum hum-i !°ni n c.t rtam*ne despicientia saepissime adhibenda
^semperJM™m- maximi<iuc exhauriendi labores ac molestiae, quo
nulla adhihV IaUo v,ctr*K principatum. \'erum Natu ral istae et Mas-
sentris humani n * ^ * t fidc* Cluas I)co :UIctore cognovimus, parentem
iribus attenuatu» deliquisse: proptereaque liberum arbitrium nihil
■ "tutem ct c.vcell » t'**' UiaJul!l 1 fnltant* Quin immo exaggerantes naturae
lam, m eaque principium t*i normam iustitiac unice
‘ Conc- Tnd., Sevs VI / • .. ■ HI
VI, dt tusitf., e. i.
22S
Romam Pontifices
collocantes, ne cognate quidem possunt, ad sedwteiNhTZr "
dosque appetitus assidua contentione et summa opus es?, „ PC11B "*■
quo videmus vulgo suppeditari hominibus illecehrme mu|M ?"'a' C
ephemendas conmientariosque nulla nec temperantia nec v!? ?**■»
scemcos ad licentiam insignes: argumenta artium ev iis ouas iu4
legibus proterve quaesita: excogita,, subtiliter vitae ’a “i? a°?r
mollis: omnia denique conquisiia voluptatum blandimenta ? ?
nttus conntveat. In quo flagitiose faciunt sed -dhi ,, 1u,bus
capectationem tollunt bonorum caelestiuni „„ ni<:dum conatiiit cu
citatem abiiciun, e, quasi SS^.22252 “
Cum enim hominibus
'ire, quam quorum est cupiditatum dominatu enervatu ■ T "h"0® *r'
tepert! in secta Masaonum sunt qui edicerent ? 'metus animet,
arte enitendum ut infinit i v^nri m^i/ 7 proponerent, consilio et
faeto, in potestete £? t S ad ^ S"«ur‘»r ■nuhi.udtetoc*
'4. Quod ad convictum attinet d S “?• ’”* ?.denda
Naturalis tarum disciplina. Matrimonium' ?"?’ "• f<TC “ntinenir omnis
pertinere genus: rescindi ad voluntat • negotiorum contrahendorum
penes gubernatores rei civilis esse in mn!m' .^Ul contraxerint, iure posse:
candis liberis nihil de religione ' 11 n.mantale vinclum potestatem. In edu-
mtegrum singulis esto, cum adbh^f^f CX Certa destinataque sententia:
ipsa artiuntur ln1 ^ ierint 8^ui,
Iamd,u Student in morem neqUC ^«‘«ntur ^!um, sed
regionibus iisdemque catholici n.^etUdmemclue deducere. Multis iam in
tas ritu civili, iustac ne habeantur n.1”?*’ conf.titutum cst ut, praeter coniunc-
ut quamprimum liceat, datur orJ^P?“* a. \bl divortia fieri, lege licet: alibi,
moma m aliam naturam convertam ad tllud festinat cursus, ut matri-
uxas; W* libido conglutiner rt , i T> °C 031 *n coniunctiones instabiles et
conspiratione voluntatum iUnr-.t: niuta*a dissolvat. — Summa autem
netn ad se rapiat adolescentium vr tfcctat secta ^Tassonum, ut institutio*
P«sse sentiunt arbitratu suo ° ^ Cnim et flcx‘bilem aetatem facile
rein k|8Se °PPortunhis ad soboleiti^0*’ Ct' ^uo Velnrt> torquere: eaque re
!<- pu icae educendam. Quocirci qualem ipsi meditantur, talem
busque tamk^* ,na8»terii doctrinatluc Pucri!i mi]lh
liim-t Clf consecuti sunt ? llntiae ^*nunt esse partes: pluri-
qe , . 8 ll.utl0: denique ut jn m’n__ S [ 1’vnts viros laicos adolcswn-
q itmgun, Deo* Z “ nihil admisceatur dc ».
hoolin'?,11?'5 *«W» PmaSa??V'S5i"liS'|,K' #fficSs-
c<mdition*- , dcni esse iure nn. lUc‘ ' m In genere statuunt Natu*
eminem* > "|unulucmquC esse natura Ph^ Mqua ac Par> in omnes
<Nuo « «« nnm: im‘™nd} «tari ™
populo esse: im csit,,t’ ’d quidem r ee.. \ciuani auctoritati pareant,
'nutata voluitatf'" ^ V«1 concessu n/^r' °mnia i&itur I
Fon“ra oranium i?Lm ''J‘rinciPK de , !cnen' <'.,,idc
m O^cioruinnii(. ■ 11 deuci vel mvitos
lv rum vel in multitudine i
Romam Pontifices
■> nt*
vel in potestate gubernante civitatem, eaque novissimis informata disciplinis
Praeterea atheam esse rempubltcam oportere: in variis religionis formis
nullam esse caussam, cur alia alii anteponatur: eodem omnes Joco habendas
,6. Haec autem ipsa Massombus aeque placere, et ad hanc similitudinem
atque exemplar velle eos constituere res publicas, plus est cognitum, quam
nr ifemonstran oporteat. Iamdm quippe omnibus viribus atejue opibus id
aperte moliuntur: et hoc ipso expediunt viam audacioribus non paucis -d
peiora praecipitantibus, ut qui aequationem cogitant communionemque
omnium bonorum, deleto ordinum et fortunarum in civitate discrimine
I7. Secta igitur Massonum quid sit, et quod iter affectet ev his quae
summali m attigimus, satis elucet. Praecipua ipsorum dogmata tam valde
t ratione ac tam manifesto discrepant, ut nihil possit esse perversius Reli
gionem et Ecclesiam. quam Deus ipse condidit, idemque ad immortalitatem’
luetur, velle demoliri, moresque et instituta ethnicorum duodeviginti sae
mlanim intervallo reyocar»', insignis stultitiae est impictatisque audacis simae
Neque illud vel hombile ttunus, vel levius ferendum, quod beneficia rcpu‘
dientur per Iesum Christum benigne parta neque hominibus solum singulis
v , a.mi Ia Vc!. c«m”iumtate civili consociatis; quae beneficia ipso haben’
tur mimicorum mdico test.monioque maxima. In huii.smodi voluntate
'^na et [ctr:i r^°?nosci Propemodum videtur posse illud ipsum quo
■; m.1Jes,,m? CIlnstum ardet. mexpiabile odium ulciscendique libido9—
bmahter illud alterum, quod Massones vehementer conantur recti atque
ontsu praecipua fundamenta evertere, adiutoresque se praebere iis
sirurodcumquc iibMt' idcm iiccre vdknt' «M sf ahud
TZ Zn ? ' 'Cn"nl,n,a et dedecor, ad interitum inrpdlcre. -
intrndumur' perieuh ''o?'?' WC!nuUm cum domesticam tum civilem
«fnrni et rclimosum 2Tn Cn'm exP°suimus, inest in matrimonio
Knsu: divina autem l ddam °mniUm fcre et gentium et aetatum con-
profana fiani, ‘si distrahi n™'?™ ^ ™ C?°iugia. dirimi Iiceat’ Ea si
«confusio excident ibu<; I ’ ?onse^uatur m familia necesse est turba
Mtadsque sobole 5r? dlSn,tatej fein,nis- «ncerta rerum su arum inco-
«■irehiis civick or-rCUrm V'T<> dc rc,i5ione Pljblice adhibere nullam,
*> omnino non esset . ^erencJis, Deum nihilo magis respicere, quam
"vasuque erat sic mm t CSt ,^S,S t din‘as inaudita; quorum in animo
publicae necessitas ’,S l ■X'* n?n s<dun^ °P*n,° Deorum, sed religionis
P05^ arbitrarentur' Ii urbem facilius sine solo, quam sine Deo
K a Deo constiu.tn V,eri hu,nani generis societas, ad quam sumus natura
fonte tota \ js ,.t naturae parente: ah eoque tamquam a principio
^nnn. IgitUr {]1^M.<;r]n,ta^ ,nanat innumerabilium, quibus illa abundat,
^'irac voce adinnn .rUU m<K 'Im S*n®ub p‘e ^eum sancteque colere ipsa
’l jt a Deo accenimne Jl Pr®P|er®a quod vitam et bona quae comitantur
u Ulgtei m m ■’ S1C camt|vm ob caussam populi et civitates. Idcirco
^ °mn' reli
Cnuni cst non ini";rlTniS °®c‘°. civiiem communitatem volunt, perspi-
/,! Emines ad coniim'1.-1’ M t ct,am ’ndocte absurdeque facere. — Quod
jfom, « potest ii; . c |f'nen’[ tongre?ationemque civilem I>ci voluntate
perandi vinculum est civilis societatis tam neces-
230
Romam Pontifices
sariurn ut, tu sublato, illam repente disrumpi neces st* **?*• "
u. imperandi auctoritatem idem gignat, qui genui, soeietateT1 r “ 81
mteihgitur, impenum m quo sit, quicumque is est, n,in h
Quapropter, quatenus finis ct natura societatis humano ? teSe D'
mae potestati iusta praecipienti aequum
omma moderantis Dei: iiludque in primis a veritate Ibho™ "
ct.se voluntate positum obedientiam, cum libitum fuerit abiiJ’ “ &15
liter, pares inter se homines esse universos nemo i V Lrf*~ Omi-
natura communis, si finis ultimus unicuique 'ad assem^T’ “ g°m **
SI ea, quae inde sponte fluunt, iura et officia spectentuT P™?05^
nia omnium paria esse non possunt et alius ab ai; r ero quia ingt.
corporis viribus, plurimaeuue sunr m' a!10 distat vel afiimi vt|
tudines, idcirco nihil tam est renuenTr!1™’ r° naturarum dissimili-
hensione omnia complecti et illun omn'^ IOm’ <?,Uam una ve^c compre-
^^vitWdvatbSSta i n118 patmbus CXPIctam ae^i-
habitus ex diversonm^S ^ Quemadmodum perfectus corpor,
forma usuque differunt como-im ^ U comP°sUione membro nim, qm*
xionem efficiunt H F™ “ ^ distHbuta ^ -V
ha in repubiica hLnum q^V^Ti 7 *' “*** neces™
mil*tndo: qui si habeantur mr 7' 7— mhn,ta ProPcModum est dissi-
species erit civitatis nulla deLr ^bl.tnurn<lu.e *inguh suum sequantur,
distinctis gradibus, apte ad enm ^ S! vuro dignitatis, studiorum, artium
civitatis imaginem referem inunc onum conspirent, bene constitutae
1 3. Ceterum ex [fe 3 con^temque naturae.
mae sunt civitatibus ’ extim^-117™0?'*11^1? 1 turbuIentis erroribus, nwsi-
egumque divinarum vereciinH'- 6 °rmidmcs. Nam sublato Dei metu
probataque seditionum Iibitim^* C^Pecta principium auctoritate, permisi
3nhus, nullo nisi poenarum inc, pmiectis ad licentiam cupiditatibus popu-
commutatio et eversio. r5no> nc<.essario secutura est rerum omnium
s,u t0 Meditantur, idque |)r „. inlmo commutationem eversionemque con-
s arum consociati greves* m,nn. erunt, plurimi Commnnistarum ct Sonti:
®°num, quae et consiliis com m j°eP*ls abcnam ne se dixerit secta Mas*
pita CUm ‘PS!s habet commi ^ Modum favet, et summa sententiarum
friKCrnai cxPerh'ndo decurrunt ^ 9Uod S1 ncc continuo nec ubique aJ
aupUCn Um' SC<^ virtuti reliein'n'1() ! lP80rUm est disciplinae, non voluntati
2? San!0ri hominum parti, fu- *v,nae’ extingu i non potest, item*
tt"1’ earum conati " clandestinarum recusantes seni-
qUil1*tqUt U,in™ om„« 1:°"' a",rao «luunt WU
tent! Re, S’’ Pauculorum quae f T. n°X ^ruct,l,U8 iudicarcnt, ct malorum
et prinein,. 1 CUm hoste fallaci et i Pcndcm- semen ct initium agnosce-
°uando w^IjUtJ0s<1Ue( mollibUs SC^',M)’.5U1 Scrv'ens auribus popul
sone< illos i Vh°s principes «imi i ^ntlls c* assentatione cepit. — It*3*'
adiu^resl^ *** «uicitiae, hoc s; arunt M*
^umnia Ecclesi” c1-m‘1his quo mali” Um cath°hctim nomen socios ct (
ripibus invidiosa _Cnnainad sunt de iHf adMo verent stimulos, pen I
contendere. His j iuribusque regiis cum pHn-
erirn anibus quaerita securitate ct
Romani Pontifices
23 f
audacia, plurimum pollere in regendis civitatibus coeperunt, ceterum parati
imperiorum fundamenta quatere, et insequi principes civitatis, insimulare,
ciioere, quoties facere secus in gubernando viderentur, quam illi maluis-
sent. — Haud absimili modo populos assentando ludificati sunt. Libertatem
prosperiutemque publicam pleno orc personantes, ct per Ecclesiam Prin-
cipcscjuc summos stetisse, (juominus cx inicjun servitute ct e gestate rnulti'
tudo eriperetur, populo imposuerunt, cumque rerum novarum sollicitatum
Kti in oppugnationem utriusque potestatis incitaverunt. Nihilominus tamen
speratarum commoditatum maior est cxpcctatio, quam veritas: immo vero
peius oppressa plebes magnam partem iis ipsis carere cogitur miseriarum
solati is, quae, compositis ad Christiana instituta rebus, facile et abunde
reperire potuisset. Sed quotquot contra ordinem nituntur divina provi-
dentia constitutum, has dare solent superbiae poenas, ut ibi afflictam et
miserant offendant fortunam, unde prosperam et ad vota fluentem temere
«pedavissent.
20. Ecclesia vero, quod homines obedire praecipue et maxime iubet
summo omnium principi Deo, iniuria et falso putaretur aut civili invidere
potestati, aut sibi quicquam dc iure principum arrogare. Immo quod ci-
vili potestati aequum est reddere, id plane iudicio conscientiaque officii
dccenrn esse reddendum. Quod vero ab ipso Deo ius arcessit imperandi,
nucna est ad civilem auctoritatem dignitatis accessio, et observantiae bene-
volentiacque civium colligendae adiumentum non exiguum. Eadem amica
pacis, altrix concordiae, materna omnes caritate complectitur; et iuvandis
mortalibus unice intenta, iustitiam oportere docet cum clementia, imperium
cum aequitate, leges cum moderatione conjungere: nullius ius violandum,
lni tMnquilhtatique publicae serviendum, inopiam miserorum, quam
mximvfier. potest, privati, n ct publice sublevandam. Sed proptcrca putant,
US,irpemUS AuSust'ni, vel putari volunt , christiamm doctrinam
m^ non convotm rcipublicae , quia nolunt stare rcmpublicam firmitate
tiic i * a mf>!nuttlte t lfl°rum. 1 Quibus cognitis, hoc esset civili pruden-
L> Pf,n 1 lni C0n8m<^n}:. et incolumitati communi necessarium, principes
Ecdeaia ad w CU^ Massombus ad labefactandam Ecclesiam, sed cum
Uuiaij ad frangendos Massonum impetus conspirare.
^osiraru in^est^nart i u m ’ v" hoc.[am Sravi ac nmiis iam penagato malo
renda remedii n ’ enerabl Cs fratres, applicare animum ad quae-
S«mus esse in virtute rirlm° T™ et 'imissimam intelli-
odtnint, quantn ; ‘m religionis divinae, quam tanto peius Massones
^ istam ideo caPlU esse censemus saltiber-
Ibque auaeeiimy, CrSUS COmMunem hostem advocatam adhibere virtutem.
!‘s ct conati bu ;^UC * onri|H,cs Decessores Nostri decreverunt incep-
^ ab eiusmodrUaL .fSsonu,n 'mP©diendis: quaecumque aut deter-
>mgula rata haf S0C,etatlbu8 aut revocandi caussa sanxerunt, omnia Nos
h quo quidem «I. at^uc auctoritate Nostra Apostolica confirmamus.
rimura voluntate cliristianorum confisi, per salutem
' I
37, al- Hi. ad Vplujianum, c. V, n.
k
I
Romani Pontifices
232
Mngulos suam precamur quaesumusque, ut religioni h*ZT
ab .» discedere, quae hac de re Sedes Apostolka nr *"* Vei
22. Vos autem, Venerabiles Fratres, La ‘ P^P^t.
Nobiscum opera, extirpare impuram a Ut *bh
reipubliuie venas, enixe studeatis. Tuenda \„bi^ Per ®nu&
proximorum: quibus rebus in dimicando nr, •• 1 g,0na Dei, sata
«Sb° dCfiCiC'' Eri' prUlknti:‘e vestrae Scare,10anuahimUS m
rationibus ea, quae obstabunt et impedient 7 n t ' ,q bUS Poti*'mUm
quoniam pro auctoritate officii \ostri n, ’ Ltantla videantur. - ^
gerendae rationem NosmedpsoS d^^r" Z ***«
reddendam Massonibus esse suim A > * ^ L statuite, primum omnium
sermone et datis etiam in id Litteris 21 c Pti?0na’ faciem* populfeque
-societatum eius generis in blandiendo - 'COpj,hbus docendos, quae lt
JS? pravitas- et ^ actionibus turptudl o l^T et in °P^°-
confirmarunt, nomen sectae mSj Q d Plunes Decessores Nostri
iicere putet, si catholica professio / nemo s,bi c1uapiam de caussa
Ne quem honL„m ^1“ ^ *pUd J3
' >deri, nih,I postulare Massones q110/ ‘‘ d<~up,3t; Potest enim quibusdam
cmati contrarium; venimtamen mii-i S.U rcliSionis 'noni m ve san-
CS et rat,<> et caussa, congreean? J iectae Ipsllls tota in vitio flagitioque
rectum est non licere. S B‘ CUm e,s> e°sve quoquo modo iuvw,
23- Deinde assiduitate A' , * . -
oportet ad praecepta religio nis dll iL ™n*nd$uc pertrahere multitudinem
uadenus, ut scriptis addl?C?nda: rei gratia valde (
^rum explanentur, quibus ^nsd elemer«a rerum sanctis-
crmnim «■*»««. Q„„d fc
f°™« « varia invitamam " ' Sancnt,,r et «**»
i» quo ^C™i«, ,i”Xhausta “Viditata ,“™c3"'antM,m h” pnaaim
desiderat ,rUiCtllS' ^ erum tam honest SCIPbna vitae, a scientia litteramm
uum vir°™m laicorum1 qu"®!?,- ‘?m?Ue *"“* •**■■■
I SCant honunerr’ Venenibilcs 'Yatres IJtriusquc ordinis viri*
| Suc maior, tanto f*™"1 habeant: eius enim E C,CSiam Pontus et cogno-
I et fuga -Vy>. • utUrUm maius est «n ■ cognitio fuerit amor-
vamus iUud oM^T^*n0n s,"nt caussa bif Clct‘u,,m clandestinarum fastidium
I P"*0 ante .£? ^ ±™C <H»«lonem nacti, reno*
propagare tucn^'*' ‘mUs Prudtmi lenitate^i -Tt:rt *.Um Pranciscalium, cuius
tus> haec tota est ' ,,purtcre* 1 Eius enim d,SClPbnam, perquam studiose
■imorem Ecclesiae a.i" V°.Carc homines ad — ab auctorc suo constitu-
multum posse debet ?mn,a virtutum rhr lmitatl0ncm iesu Christi, ad
giunem. Novetur ita i" SOCietatum neoui 1Stianartim officia: proptereaque
"“I"' Vrttk.fg?»™* «.ppri, nendam conO-
1 Cf. x. 5SS «c„lcntlH isthaec siincta
,
Romani Pontifices
J 233
unde cum multi expcctari possunt fructus, tum ille egregius, ut tradu-
cantur an imi ad libertatem, ad fraternitatem, ad aequalitatem iuris: non
qualia Massones absurde cogitant, sed qualia et Iesus Christus humano
generi comparavit et Franciscus secutus est. Libertatem dicimus filiorum
Dei, per quam nec Satanae, nec cupiditatibus, improbissimis dominis
serviamus: fraternitatem, cuius in Deo communi omnium procreatore et
parente consistat origo: aequalitatem, quae justitiae caritatisque constituta
fundamentis, non omnia tollat inter homines discrimina^ sed ex vitae
officiorum, studiorumque varietate mirum illum consensum efficiat ct quasi
concentum, qui natura ad utilitatem pertinet dignitatemque civilem
24, Tertio loco una quaedam res est, a maioribus sapienter instituta,
«idemque temporum cursu intermissa, quae tamquam exemplar et forma’
jd simile aliquid valere in praesentia potest. — Scholas seu collegia opifi-
cum intelligimus, rebus simul et moribus, duce religione, tutandis. Quorum
collegiorum utilitatem si maiores nostri diuturni temporis usu et pericli-
tatione senserunt, sentiet fortasse magis aetas nostra, propterea quod sin-
gularem habent ad elidendas sectarum vires opportunitatem. Qui mere ede
m» inopiam tolerant, praeterquam quod ipsa eorum conditione uni
& omnibus sunt cantate solatioque dignissimi, maxime praeterea natent
illecebris grassam, um per fraudes et dolos. Quare iuvandi sunt maiore
qu3 potest benignitate, et invitandi ad societates honestas, ne pertmnantur
i tllrpCS’ Hl'IUS rc' cailssa collegia illa magnopere vellemus auspiciis
patrocimoque Episcoporum convenienter temporibus ad salutem plebis pas-
Sn r C 'nCll,OCriter Nos ‘Jelec>«. pluribus iam locis soda-
l “ COe‘"S P3'™101™’ constituti sint: quibus propo-
Sr ZASt honest3™PVclcturiorum classem iuvarc. eorum liberos,
«loctri',!,',, d'“ cus,od,:* ‘egere, in eisque pietatis studia, relieiunis
!?g "*P** mo™-" ‘ueri. - In quo genete stlere hoc' loco
«» tam onterl,^ CU ° vvcutpioque insignem, de populo inferioris ordi-
liS”. ff. quae a Vincentio patre nominatur.
« alaraitosis ‘ ya‘‘ qU‘d, VC,lt: sc,llctt 10'il hoc «'• ut egentibus
quae quo mim. ,P?' a ? ^ “ tTO’ ‘dqUe sa^acitate modestiaque mirabili:
miseriarum levamen VH *’ C° °St Ad caritatcin Christianam melior, ad
T, «lanien opportunior.
liaeque vestrae qU° Pac,bus 'd quoti volumus assequamur, fidei vigi-
spes est socie at ■.lai!0rem raodum commendamus iuvontutem, ut quae
tionc maximam ^ 1l,lnUn‘l°* Partem curarum vestrarum in eius institu-
adhibenda m P°nite' ]}VI' Providentiam putetis ullam fore tantam, quin
>!m, un(jc ..i * ^ ns adolescens aetas prohibeatur et scholis et magi-
Otaiones inter fnf !,.ect‘irilni aphttus metuatur. Parentes, magistri pietatis,
^hus, opportunp I*l!>tlanaC doctr‘nae praeceptiones insistant. \*obis aucto-
%itiosa natura C01Timonere hberos et alumnos de eiusmodi societatum
ll!'as earum nron ^ U* ni,ll!lu cavere discant artes fraudulentas et varias,
!nini0 qui adoiA^ °T U!iUrParc ad illaqueandos homines consueverunt,
fecerint, si adducfl0^-* °S fd sacra Perc'p*cnda rite erudiunt, non inepte
cingulos ut statuant ac recipiant, inscientibus paren-
2j4
Romam' Pontifices
libus, aut non auctore vel Curione vel conscientiae iudicc „„n
societate obligaturos. utLt. nulla se
__ 2f)' V erum Probc intelligimus, communes labores nostm. u
agro Dominico perniciosis seminibus haudquaquam pares fi, f ^ &
kms dominus vineae ad id quod intendimus benigne adi ^r0S’ Cae*
1US °Pef auvdmmque implorare necesse est studio vl '^lgitUf
cito, quale et quantum vis periculi et i ebfmentt ac sofli-
Effert se insolenter, successu gestiens secti \ nCCCSS,tatls requirunt,
videtur pertinaciae factura modtm JaMVnT’ nec iam
foedere et occulta consiliorum communitate nefario
tribuunt, et alteri alteros ad rerum malarum excitant $ ^ mutuam
tam vehemens propugnationem postulat parero ^ °PPu*™io
f>mam quamdam coeant opus est et * bon* omnes amplis_
itaque petimus, ut concordibus animbrennt souetate™ et precandi. Ab t
conferti immotique consistant* iid7LZ ed,enttm vto
manus supplices, ab eoque contendant ch ri ^uItUmqgemcnt« tendant Deo
necessaria libertate Ecclesia potiatur / iantlIT1 floreat vigeatque nomen:
veritati, vitia virtuti aliquando concedi- ^/an.itatem devii: Prores
adhibeamus Mariam Virginem matrem n “ Adiutncem et interpretem
nam ^cit, eadem se impertiat im. ru C'’ Ut qUae :i con^Pt« ipso Sata-
Peyicuum est contumaces illos^nlTT Sectarum P^tem, £ quibus
Perfidia et simulatione reviviscere _ At aemoms sP,r,tUs cum indomita
caelestium, depulsorem hostium inV btestemur principem Angelorum
^ irginis sanctissimae sponsum 1AIlchaclcm- item Iosephum
salutarem; Petrum et Paulum Apostolt*^ C3thol'cae Patr°num caelestem
'mdices invictos. Horum patrocinin e, ******** Christianae satores ct
tun^rT COfdimus' l,t coniecto in tot ^?mmu.mum perseverantia precum
D*us ,beni?neque succurrat. dlscr,mma hominum generi oppor-
.. “ / * v aclestmm vi>m ....
““ Fratres. Clero popuwj' l,C!,'volentiil' .Nostrae testem Vobis,
Apostobcam Benedicti onem ^ UmTer,° vigilantiae vestrae commisso
XI Ii Acta , ” Planter ,n Domino impertimus.
* P* 43'70j-
, 592.
Uo Xl". op. cnevet ,m„ .
. Tt * /mm°rta/e De/, 1 „ov =
'• Immortale Dei mica l8if5,
natura s„a 1 miserentis
Romani Pontifices
tt
sc
tatem, tamen in in Sp.ectat animorum adb'-^ U^Sl'd> £luam<luam Per 5
P«rit utilitate utPh? Ctlam r(-rum morta^P‘SCCndamque in cac,is fdici'
css« ad tuendam 1 P Ures mai°resvc non gencrt' tot ac tanf:,s ultm
tum. — Revera ot, UUUS *a* quae ^ « in primis ct maxime
putavit, popuh^mqUe Ecc^u vest ,;-?S a"it,,r- Prospcr itatem institu-
nrbanltate imbuit r! 'L mores sicut \ i rr'i'71! ^>SLJ ‘ ? * continuo rerum faciem
t-’te, rerum eeatarum •|-<?“0tq"0t accepere' af!t“ ignotis, tt.i ct nova
m glora «®Uuen^ P°Pul., tnmwuetudine, aequi-
1 e VetUs tamen illa est atque
235
jjjjjqua vituperatio, quod Ecclesiam aiunt esse cum rationibus reipubiicae
dissidentem, nec quicquam posse ad ea vel commoda vel ornamenta con-
f’m-. quae suo iure suaque sponte oinnis bene constituta civitas appetit,
gjjli 'ipsis Kcelesiac primordiis non dissimili opinionis iniquitate agitari
Christianos, ct in odium invidiamque vocari solitos hac etiam de caussa
accepimus, quod hostes imperii dicerentur: quo tempore malorum culpam,
quibus esset perculsa respublica, vulgo libebat in christianum conferre no-
men. cum revera ultor scelerum Deus poenas a sontibus iusias exigeret.
Eius atrocitas calumniae non sine caussa ingenium armai it stilumque acuit
Augustini; qui praesertim in C iz itate Z)o virtutem Christianae sapientiae
qua parte necessitudinem habet cum re publica, tanto in lumine collocavit,'
ut non tam pro christianfs sui temporis dixisse caussam, quam de crim;-
nibus falsis perpetuum triumphum egisse videatur. — Similium tamen que-
relarum atque insimulationum funesta libido non quievit, ac permultis sane
placuit civilem vivendi disciplinam aliunde petere, quam ex doctrinis, quas
Ecclesia catholica probat. Immo postremo hoc tempore novum , ut appel-
lant, rns, quod inquiunt esse vehit quoddam adulti iam saeculi incremen-
tum, progrediente libertate partum, valere ac dominari passim coepit, — Sed
quantumvis multa multi periclitati sunt, constat, repertam numquam esse
praestantiorem constituendae temperandaeque civitatis rationem, quam
quae ab cvangetica doctrina sponte efllorescit. - Maximi igitur momenti
admodum muneri Nostro apostolico consentaneum esse arbitramur, nov.is
de re publica opiniones cum doctrina Christiana conferre: quo modo erro-
ris dubitationisque caussas ereptum iri, emergente veritate, confidimus, ita
ut videre quisque facile queat summa illa praecepta vivendi, quae sequi
Ct quibus parere debeat.
2. Non est magni negotiis statuere, qualem sit speciem formamque ha-
i ura cuitas, gubernante christiana philosophia rem publicam. — Insitum
mni natura est, ut in civili societate vivat: is enim necessarium vitae
l- T. ct pa[atum’ ifvmque ingenii atque animi perfectionem cum in
irnwr in^.3 ’P1SC^ n(>n possit, provisum divinitus est, ut ad coniuncdonem
lem n^3 °nemqU^ bomb]urn nasceretur cum domesticam, tum etiam civi-
v. ’ :>ul)P'-,d itare itat suffi cimtiam perfectam sola potest. Quoniam
efficaci P<peht sodctas uda consistere, nisi si aliquis omnibus praesit,
efficitur r.?? m.ovens Angulos ad commune propositum impulsione,
tegatur oLe'*1 lom*nuin communitati necessariam esse auctoritatem qua
oriatur aucuT - n<mT.!,CCUS af S()C'ctas, a natura proptereaque a Deo ipso
ipsam non - X quo consequitur, potestatem publicam per se
lenitu dominSe nJSt- 8 ^eo* ^ob,s tnim Deus est verissimus max i musque
«t: ita ut ■ 111 ‘s 11 b esse et servire omnia, quaccumque sunt, necesse
rilh ab i||o ;! Kl. n !US ,niPcr;mdi habent, non id aliunde accipiant,
M autem iin'” omn,'um principe Deo. Xov est potestas nisi a Deo. 1 —
copulatum- ali^erU n 1 1 n ^ cum ulla reipublicae forma necessario
au t vel aliam assumere recte potest, modo utilitatis bo-
1 Ronv, jchi, ,
l
!3$
Romani Pontifices
mque communis reapse efficientem. .Sed in n nolit w ' '
ommno principes debent summum mundi Jbern^rf,"^ relNfc,
eumque sibtmctipsi in administranda civitate tamuii-un ™«ii
que proponere. Deus enim, sicu, in rebus,
caussas genuit secundarias, i„ quibus perspici aliqua £?“
actioque divina, quaeque ad eum finem, q baec rmi T **<»
tas, conducerent: ita in societate civili voluit ZZ Z ™ pt'ctal "««ni.
gererent, n imaginem quamdam divinae in genus h^m' '|Uem
divinacquc providentiae referient. Debet LtZr L P°'«atu
“» esre. eum » ***£
htatem civium, quia qui praesunt ceteris haAnt l VCTO est ad ut>'
civitatis utilitatem tueantur. .\eqUe ulloVacto - de.C:luS3a P^esunt, ut
vel paucorum commodo serviat civilis auctori m mmitte"dum* unius ut,
mum bonum constituta sit Onnj J t t3S’ c,Jm ad commune om-
“““ iniustum, si impo^nS^h!. delaba"?u' i„ domini
consuluerint, sciant sibi rationem -ili ^CLavennt» s’ niale populo
tanto severius, quanto veT ^crior, ? ° Dc° esse Edendam, iduue
dignitatis altiorem obtinuerim V<?r8ati sint‘ vel
sane maiestatem imperii reverentia c^viuml torttte*t« ^tkntUT’ * ~ to
fctenim cum semel in animum in? ■ fu>nesta <* libens comitabitur,
tate a Deo data, illa qujdcm offi VXennt’ PoIlere. qui imperant, auctori-
audientes esse principibus eisdem ‘ K deblta esse sentient, dicto
quadam similitudine pictaiis qta™£ °bseilui“"> «d fidem praesume cum
Him nbliHidk,, suZ,,ilZ^ ZrTm ”* agl Plentes. Oua&mim
_ ’ ^Uavi8.cam >n persona esseYnn !ptrntrc quippe potestatem legiti-
rit. v®Jj*”tatl «sistere: cui si nui s ltent, non magis licet, quam diri-
•ib!"j l,alesl‘“i. Dei lnlcrltum rulln< voltmta-
d",»nutww,„ oZZ ' rau,it: »“*' «'“<■>« resistunt, itu,
mutatudmts, ren, ad ^ seditioni rp °bedfen,i™ «Micere. er, per i
"* lUTm- s«l «iam divi™ ' ~ CnnM" ™'esta,i8, neqie huma-
^sars °mnin° debcre
«*•«. quod in ',co' vl'R,one »!**?
reverti rirk u potestate sumn® * ^ 0s bancte religioseque Deum
i» * • ««*<* -
quam singuli- n Y>Ueta!e c°niuncti nihilr communitatem. Homines
quo auctore j. 'nm°ran, quam ■ slint nrunus in Dei potestate,
!em honorum' 'ViYb CniUS nutu coiiServaTuV ' ^“T* I)e« societas debet.
l!«-t sua ad\i-r I1U!' a^u,X coniam * ’ einus benefici© innumerabi-
li « 2?* Officia nXrS" Qlla^r^t- sicut nemini
moribus religionem 0*ciurnque est inavimum am-
i Sl, v, nU‘ <IUam qu*sque maluerit, sed
Romani Pontifice*
337
quam Deus iusserit, quamque certis minimeque dubitandis indiciis unam
e\ omnibus veram l-ssc constiterit: eodem modo civitates non possunt
citra scelus, gerere se tamquam si Deus omnino non esset, aut curim rcli'
gionis velut alienam niliilque profuturam abiicere, aut adsciscere de pluri-
bus generibus indifleren ter quod libeat: omninoque debent eum in colendo
numine morem usurpare modumque, quo coli se Deus ipse demonstravit
velle, Sanctum igitur oportet apud principes esse Dei nomen- ponen
dumque in praecipuis diorum officiis religionem gratia complecti benevo
Itntia meri, auctoritate nutuque legum tegere, nec quippiam instituere aut
decernere, quod sit cius incolumitati Contrarium. Id et civibus debent quibus
praesunt. Nati enim susceptique omnes homines sumus ad summum qUOd
dam et ultimum bonorum, quo sunt omnia consilia referenda extra lianc
fragilitatem brevitatemque vitae in caelis collocatum. Quoniam* autem hinc
pendet hominum undique expleta ac perfecta felicitas, idcirco assequi eum
qu. commemoratus est, finem tanti interest singulorum, ut pluris interesse
non possit. Cnilem igitur societatem, communi utilitati natam in tuenda
prosperitate reipublicae necesse est sic consulere civibus, ut obtinendo
adipjstendoque summo illi atque incommutabili bono quod sponte appe-
mn,nun modo nihil importet unquam incommodi, sed omnes, quascum-
que possit, opportunitates afferat. Quarum praecipua est, ut demr open
S°n' “* ,nVI°,Elt^Ue cuius officii! hominem Deo coni un-
d^clmlZ 'Ut qUaC Sit’ n°n difficulter «det qui iudicium pru-
eeritate nimirum v-it- .'b*1Cnt' arglin.lcntls L‘nim permultis atque illustribus,
per medios hostes f>rod'Slorum frequentia, celerrima fidei vel
monio, diisque simili IiYm*” 3 ,mPedimenta propagatione, martyrum testi-
«>K « instituit iosemet m ^ Un‘CC Verarn' Llllam Chri-
duit. 1 c 1 ^ccIes,a« suae tuendam propagandamque deinan-
« dicit™ cuiYxcd^un^di -1,11115 SOC‘etatCm in. terris constituit» quae Eccle-
cwtimiandurn transmUir VI”uJn<lue munils in omnes sacculorum aetates
H f?o mitto zos. i /Y ’ t,U°d ,PSe a 1>atre acceperat. Sicut misit me Pater ,
Bionem sacntli s i voblsaim swtl omnibus diebus usque ad constun-
habeant et aht, 7 r™*, lCSUS Christus in terras ve™ ut homines
tamquam finem saIme nT * C°dem modo EccIesia propositum
tolis est natura <n , ’ ‘ animorum sempiternam: oh eamque rem
nullis nec Jocorum' m,(> porn^at scfc ;uI totius complexum gentis humanae,
frk» omni JcmP«nim limitibus circumscripta. Praedicate Evan-
omni creaturae *i -r • . ,
^'stratus assienavo • 1 inSentl dominum multitudini Deus ipse
Pni5ripem, et nwvimmL l'" -CU.m Potestate pracessent: unumque omnium
1 ertissimumque veritatis magistrum esse voluit, cui
•ii \XXVI11- «
*<>an V' .
* M ’ ,0-
Mjrc-, XVI , -
* 4 > ■
Romani Pontifices
claves regni caelorum commisit. Tibi dabo elaves reo,., ,
ognos... posce me,: '■ - ego rogavi pro „„„ f£!7“”; ' **>
societas, quamvis ex hominibus constet, non secus ac cirfli Hw
tamen propter finem sibi constitutum, atque instrumem? ."mrau™*,
contendit, superna, untlis es, et spiriiualli Z* dc
differt a societate civili: et, quod plurimum interest “ ^'“nguitur *
et ture perfecta, cum adiumenta ad incolumitatem ' *Ktas esl ait,-,
sana, voluntate beneficioque conditoris sui omnii i 011cm^u': su>«> ««as-
sideat. Sicut linis, quo endit Ecclesia h>„~ , Pcr * «psa pns-
potesas est omnium ^^7^, *“> *
stolis suis libera mandata dedit in sacra iV evcra k®*** Christus Apo-
veri nominis facultate tum gemina aini' V uncta tum ferendarum legu®
uiendique potestate Data est J/ consequ.tur, indicandi m.
docete omne ££. w ***" " caefo - *»: «L
** '*• ' E. alibi: Si ™7jie«\T2 i™?" -
In Prompt,, habmtes ulcisci ,>»,»1. t % Lcc^suie. - Atque iterum:
secundum potestatem nuam /) * ln,^dtcnltam, 0 Rursus: durius ama
in destructionem. ' Itaque dux^T^ "* aed*fiC(ltio™m et m
sed Ecclesia debet: eidemaue hnr <,mtinibUS ad caeIestia. non civitas
quae religionem attingunt? vidtat S^TT, 3 Deo' ut * *
111 -' Hstiani nominis fines c * atliat: ut docear omnes gente;:
stunam libere «tpediteq* i£ J, pnkw' bmi- ut rem chri-
» « ipsa absolutam »£, “ ^m,.nis,rct- - Hanc vero auctori, a-
pum Philosophia iamdiu ornutml J 'yn.S' quae ab assentatriec princi-
excrcere numquam desiit primis Ur’ ^ esia sibi asserere itemque publice
tpn cum disseminare Evaneelinm °inni,un? Pro ea propugnantibus Apostolis,
constanter respondebant, ^obedirJ* pnncipil>us Synagogae prohiberentur,
am em sancti Ecclesiae Patrem r- ^Portet ^eo magis, quam hominibus. '
* studuerunt: ronianique Ponrfi,.°nU™ momentis tueri pro opportuni-
^ pugnatores vindicare nu mu uat CCS lnv cta an*mi constantia adversus
Quin etiam et opi-
ou/rn^°res' ut ^"i Paciscendo tr' P™cipes «rumque publicarum
Ecde:rTIendis lesatis, atque 'lliom a,gentI,s neSot»s, mittendis vicissim-
c-st, Ut i ncr'-aingulan providentis D e lcfeM^a consueverunt. - Neque
tutela miin; 'pSi* Pote®tas principatu - ,.t.).n31 10 ,actum esse censendum
velut optima lihertatis sitae
M mh w *
i r '! L v v 1 * ')*
loin Yvi
; i- : Nx . ‘ ; *
: xxvin. *
. nh;?h - xviu, ,7
T : ^or • X, r,.
Ib<d , XIII -
Act . v, J9.
10s
Domant Pontifices
23 <)
6. Itaque Deus humani generis procurationem inter duas potestates
partitus est, scilicet ecclesiasticam et civilem, alteram quidem divinis alte-
ram humanis rebus praepositam. Utraque est in suo genere maxima* habet
utraque certos, quibus contineatur, terminos, eosque sua cuiusque natura
caussaque proxime definitos; unde aliquis velut orbis circumscribitur in
quo sua cuiusque actio iure proprio versetur. Sed quia utriusque impe-
rium est in eosdem, cum usuvenire possit, ut res una atque eadem quam
quam aliter atque aliter, sed tamen eadem res ad utriusque ius iudidum-
que pertineat, debet providentissimus Deus, a quo sunt ambae constitutae
utriusque itinera recte atque ordine composuisse. Quae autem sunt a Deo
miniatae sunt. 1 Quod ni ita esset, funestarum saepe contentionum concer-
tationumque caussae nascerentur; nec raro sollicitus animi, velut in via
ancipiti, haerere homo deberet, anxius quid facto opus esset, contraria
jubentibus binis potestatibus, quarum recusare imperium, salvo officio
non potest. Atqui maxime istud repugnat de sapientia cogitare et bonitate
Do, qui vel m rebus physicis, quamquam sunt longe inferioris ordinis
tamen naturales vires caussasque invicem conciliavit moderata ratione
«quodam velut concentu mirabili, ita ut nulla earum impediat ceteras
cunctaeque simul illuc, quo mundus spectat, convenienter aptissimeque
conspirent. - Itaque inter utramque potestatem quaedam intercedat nccesse
oi ordinata colligatio; quae quidem coniunctioni non immerito compara-
tur, per quam anima et corpus in homine copulantur. Qualis aurem et
«!riCaf; ef non P°test* nisi spiciendo, uti diximus, ad
mnrTm ? wbemia<1ue rationc excellentiae et nobilitatis caussa-
conmiodn 3 maxime£lue ProP™m sit rerum mortabum curare
est in rebus Y' 'aC‘ ?Ua ac scmPlterna bona comparare. — Quidquid igitur
uleinLllto ^ nro T ? ' teIe Ulud sit natura «ua, sive rursus
ttrte aAitSm Pv ? ■ Caussarn ad W*™ refertur, id est omne in pote-
pltciitur rectum quae civile et politicum genus com-
iu^erit cillar, , \ C.‘U l auctontatl esse subtecta, cum lesus Christus
quandoque teimiom'1' SltU’ ^aesarq quae 1)e*> [Jeo. — Incidunt autem
hbertatem vale^nT’ •<“Um a!‘US quotIue concordiae modus ad tranquillam
rimacus de re’ J™rUm 51 qUI pnncipCS rerum publicarum et Pontifex
Ecdesia temnnriK, q 'a scparata ,n 'dem placitum consenserint. Quibus
bitatis induleenrit matcrnac Plctat,s eximia documenta praebet, cum
7- Eiusmod? «t ^ tantUm adhiberc soleat, quantum maxime potest,
^nstiana temncrih' ^Uani M,minatim attigimus, civ ilis hominum societatis
« maximis f ii . !!!’ 1 non temere neque ad libidinem ficta,
confirmantur. 1 ^ crisMinisque principiis, quae ipsa naturali ratione
Iwct» conformatio reipublicae nihil habet, quod possit aut
^ Tai»
^ videri dima rcipuuiicae nmn naoec, quou possit aut
** abest, ut *l rrif> itiu mu principum, aut parum decorum: tantum-
* uira mniMfoha : r . a* -
mri m - + t 1 rw4UI11 uwwiuill, MU1I.UI11-
maiestatts imminuat, ut potius stabiliora atque augu-
1 XIII
24 c
Romani Pontifices
stiora factat. Immo, si altius consideretur, habet illi ^ t ~~
etionem quamdam magnam, qua carent ceteri rerum ptr
ex eaque fructus essent sane excellentes et varii coni' l ■*
partes singulae gradum tenerent, atque integre effieer ' " modo «au
praeposta est, officium et munus. 1 R„ c,-, I" 7"1' cu' ul»W<q
constitutione reipublieae, sunt quidem divina ataTi l ante d“»
ordine parma: incolumia civium hira eademum
humanarumque legum patrocinio defensa 21 ™T’ ■“<»*»
mines in boc ad sempite^namXm Stem 252». *
's! 1 sc‘Unt Praesto esse, quos tuto sequantur ! • J >ori°soque curricoj
perveniendum adiutores: pariterque SmJ ‘ ,"-g? dlendum *«*> «
tem. ad fortunas, ad commoda cetera u, esse ad
vel parienda vel consonanda datos ^ ^ COt?m{ims hacc vita consta;
est, firmitudinem adipiscitur ex unius ?t°CMft“ d°!nestica eam, quam pa
lura officiaque inter coniuges saDienti fcffv mdmdui sanctitate coniueii
tum conservatur mulieri SlTittttonV * ft,uitate rcS^w: .
tatis Dei conformata* temperati n-ifr’ ^ V‘n 31 excmPIum est auctori
uxons prolisque: denique liberorum^ f ■!? f)°tCStas co"'-enienter dignitat
consulitur. - fe gcJe in*ritu« J5
onum, neque voluntate iudicioaue fili C‘ C1VI. V e®es ^pectant communt
W<1UC diri^ntur: auctoritas Zlin *d veritate iusti-
; “mana |tnai0renn' contineturque J ? ^anctitudincm quamdam induit
^perando transiliat: obedientia civii CC| ,tr!Ct a neu modum in
comitem, quia non ^ ™ ^ habet honestatem dignitatemque
voluntati Dei, regnum per homini Servhus’ *<* obtemperatio
™,no ,ad *ustitiam pertinere illa Tot ir^6^' ^uo p°?n*to ac persuaso,
san t U ie8Se COnstailter et fideliter r L ' 'guntur, vereri naaiestatem princi-
2£V*»? cte?sm S***- "M seditiose U,
' "“a 2L* >—«P* «*«*• Pac>«. pugaan-
Plet comm™-7acn' ^«iMhomim,™ amPlissirai
ri4“pOlUs *t» * '
m A.lcx;m,i ... r • 1 U CIVCS Civibus, tU
"““'""'"'''ep.-Cfr.Ubbcuo,.
Romani Pontifices
241
itibus, Ct prorsus homines primorum parentum recordatione non so-
tantum, sed quadam etiam fraternitate coniungis. Doces reges
prospicere populis, mones populos se subdere regibus. Quibus honor
debeatur, quibus affectus, quibus reverentia, quibus timor, quibus con-
solatio, quibus admonitio, quibus cohortatio, quibus disciplina, quibus
objurgatio, quibus supplicium, sedulo doces; ostendens quemadmodum
a non omnibus omnia, et omnibus caritas et nulli debeatur iniuria 1
IJcmquc alio loco male sapientes reprehendens politicos philosophos: » Qui
doctrinam Clinsti adversam dicunt esse reipublieae, dent exercitum talem
quales doctrina Christi esse milites iussit, dent tales provinciales, tales
maritos, tales coniuges, tales parentes, tales filios, tales dominos, tales
senos, tales reges, tales indices, tales denique debitorum ipsius fisci
redditores et exactores, quales esse praecipit doctrina christiana, et audeant
eam dicere adversam esse reipublieae, immo vero non dubitent eam con-
fiteri magnam, si obtemperetur, salutem esse reipublieae ~
9- Fuit aliquando tempus, cum evangelica philosophia gubernaret civi
ures: quo tempore Christianae sapientiae vis illa et divina virtus in Ic<nrs
instituta, mores populorum, in omnes reipublieae ordines rationesque pene’
travmt: cum religio per Iesum Christum instituta in eo, quo aequum
erat, dignitatis gradu hrm.ter collocata, gratia principum iegitimaque magi-
stratuum tutela ubique floreret: cum sacerdotium atque imperium concor-
da ct amica officiorum vicissitudo auspicato coniungeret. Eoque modo
_ aiposita civitas fructus tulit omni opinione maiores, quorum viget memo-
mt nugflrf ’nnUn?erabl1 1,bus rcn,ni istarum consignata monumentis,
artC CorrumP' aut obscurari possunt. -- Quod
*Zn ™ TaraS fnteS edomuit> easciue a feritate ad mansue-
incursiones v^rrStltI°ne.ad«Ventatem traduxit: 9uod Maomethanorum
« J omne I piulsavit: <?U<>d civilis cultus principatum retinuit,
consuevit- aU»dCUS U,man,tat,s duccn' st* niagistramque praebere ceteris
Polis est: nll( ,hcrtatcm eamque multiplicem gratificata po-
srne controversia U r i a nviseriarum solarium sapientissime instituit,
suscipiendas hah .,nasnar!1 de>ct gratiam religioni, quam ad tantas res
ad Pcrficicnda8 adiu tricem. - Mansissent
taque exoertari ’ S' utnusclue potestatis concordia mansisset: mato-
clesiae majore p0U ran,t’ st a«Ctoritati, si magisterio, si consiliis Ec-
peipetuac letris , c ^ perseverantiaque obtemperatum. Illud enim
ion II Pontifice ^ !aienduin esb quod Ivo Camu tensis ad Pascha-
‘n,f;r se conveniunt n!'iximum _ perscripsit, «cum regnum et sacerdotium
tum vero inter s ’..^nc rcg^ur mur*dus, floret et fructificat Ecclesia,
maenae t.lsc°I* ant» nor> tantum parvae res non crescunt, sed
,0. Sed ,7 • nuwal"l«cT dilabuntur ».*
^Ojvt excitat UW"a ' **C dcf^oranda rerum novarum studia, quae
1 n SUni' 1 111,1 primum religionem Christianam miscuissent,
, « moribu» Etc|. cu, Vw
Ej»«, ns , , . **•; ^P- XXX, n. 63.
EjjJSI c;m II fc*"
num, cup. 1 lt n, 15.
IV
///,
16
2A1
Romani Pontifices
mox naturali quodam itinere ad philosophiam 3 „i , '
“U,s '■rmuni“lis ponwmi! Ex boc vc! uTT^ ld ^
■lia recenttora effrenatae libertatis capita, nimirum n
tionibus superiore saeculo excogitata in medioauc Vmis PWutk,.
principia et fundamenta novi iuris , quod et fuit im ?uma' P^ndt .
non solum Christiano, sed etiam naLali Is “T ,gnotUra* « a £
Horum principiorum illud est maximum omnes h “ Pm* discr*P«.--
genere naturaque similes intelliguntur ftn *Uemd^
>nter se pares: unumquemque ita esse s "* **« **
nus auctoritati obnoxius: cogitare de re' n 1 "U 0 ™odo sit alre-
lubeat libere posse: imperandi aliis ius esse' in jW Vd£ . agere
disciplinis societate, principatus non ^ nU ’ \ T 'T' H,s infb"*«*
sui ipsius unice est potestate, ita sibimetinsi J?i P - ' voluntas* <!"*. ut in
bus * committat, ita tamen ut inicni / 'm.Perat; deIigit «*■.
cos transferat, idque 5U0 nomine exercendum lT\ ^ q.Uam ™nus in
dnma, non secus ac vel Deus -un n,.fr, . . * *n sdentl° 'acet dominatio
tatem nihil curaret; vel homines sive «i* 3Ut humani generis socie-
r!m! vd Principatus cogitari posset u 11 ‘ *V* ^ nihiI Dco d^'
e ',s et auctoritas tota resideat Ou CUIlKs non *n Deo 'pso caussa
mini aliud nisi magistra et .«ih, - , ™°d °! Ut PersP'citur, est respublica
oirmmm iurium omnisque potestatis3 fonte1" .mi,Jtit.udo: cum^* Populus
consequens erit, ut nulla n-i,m ^ IV" Se ipSe condner* dicatur.
ut «hgioncra publice profiteatur "n" °bIlgatam D<-*° se civitas putet:
Vera sola rit quaerere, nec TrZ T "eC dcbeat ex Paribus quae
maxime favere, sed singulis eenerih 1 mdarn cetcns anteponere, nec um
hnLm' di3cip!ina Spublica iuris tribuere ad eum
scntaneiim erit, iSdicio sS0!!: T ^ ^ m Amenti capiat. Om-
nT'"11 bccre CUIque aut sequi u ptrmiUtTt‘ °ninem de religione quae-
n la, n probet. Hinc profecto^ n ‘PSC malit* aut omnino nullam, ji
fi„VU ICium: ^kerrimae de I), n,lsCMntur; c?dex uniuscuiusque conscien*
«■". cogitandi, „ co° I Cole"?°. *> "«n colenti., s mendae; in-
”• His autem . ™ “«nata publicandi licentia.
.,1,"' r< 'P"blicae, facile appare- probantur hoc tempore, /unda-
E 13 lr quamque iniquum com-
louls r’m, Catho!ico par cum s^r.Tdi doctrinis actio rerum censet»,
ria, ciuaeC,^ltatC tribu‘Ulr: eccle3*1 *b C° allen's vt‘l vtiara inferior
Meam PopunUirShd-at0qUe IeSu nUl,a liabetur r:ltt’o: Ecde*
sunt mixtf iuriT mUt,0nem inbetur nihil °mneS gPnt.es debet' pU’
coque pcn,._ . ’ -1cr se statuunt in,i, . * l,ngere. — - De ipsis rebus, quae
iorisdictioneE1S'lnctI>i^Imas Ecclesiae L^na,0rcs rLM C1V1J“ arbitratu suo, in
de maritali vinr'?111 trabU|H matrimnn^ S ,sUPCr‘>c contemnunt. Quare nd
clericorum, ai^U,°* dc unitate, tie st , cllrtstianonim, decernendo etiam
sjc agunt cuni f rrCs.Suas Hcclesiam ! 'tate Con,«gii: movent possessiones
detractis. Ut SSl P° Ad summam,
blita continet* ob ' m b^beant ceten ,t:ctat: Sencrc et iuribus opinione
°b eam<^ rem .co^munitatum, quas respu-
a lliri'si si quid possidet facul*
Romani Pont i fiet s
243
tatis ad agendum legitimae, possidere dicitur concessu beneficioque prin
cipum civitatis. - Si qua vero m repubhea suum Ecclesia ius, ipsis civilibus
legibus probantibus, teneat, pubheeque inter utramque potestatem pactio
aliqua facta sit, principio clamant, dissociari Ecclesiae rationes a rcipu
bijeae rationibus oportere; idque eo consilio, ut facere contra interpositam
fidem impune liceat, omniumque rerum habere, remotis imoedWnr;*
arbitrium. — Id vero cum patienter ferre Ecclesia non possit, neque
enim potest officia deserere sanctissima ct maxima, omninoque postulet ut
obligata sibi fides integre religioseque solvatur, saepe sacram inter ac civi-
lem potestatem dimicationes nascuntur, quarum ille ferme est exitus alte-
ram. ut quae minus est opibus humanis valida, alteri ut validiori sue
succum-
bere.
u. Ita Ecclesiam, in hoc rerum publicarum statu, qui nunc a ole
risque adamatur, mos ct voluntas est, aut prorsus dc medio nellerc aut
unctam adstnctamquc imperio tenere. Quae publice aguntur ‘eo consilio
nugnam partem aguntur. Leges, administratio civitatum, expers rc-lieio
* adolescentium .nstitutio, spoliatio excidiumque ordinum religiosorum
tms.0 principatus ctvtlts 1-ontificum nonanorum, huc spectant omnia!
tondere nervos .astitutorum Christianorum, Ecclesiaeque catholicae et liberi
titem in angustum deducere, et iura cetera comminuere
t3. Etusmodi de regenda civitate sententias ipsa naturalis ratio convin
; ' ■ d,SSldCre P,u™»“n>. — Quidquid enim potestatis usquam
' l, 'iniquam maximo augusttssimoque fonte proficisci ipsa natura
Maior, impettum autem populare, quod, nullo ad Deum «Sau .n
k“.aX rT ,dici,Ur* si.P™Kla« suppeditandum v'alet
probabili nequc^ariOt-Ih" cupill'utum' nu|la quidem niutur ratione
5* com^utr^"""’ F'? ^ Sra,n,a'Cm !’ubli™n quie-
ut haec a nlllrii K era hiS doctrinis res inclinavere usque eo
posse iure conflari*5 y.?qUan? cx !n. C1V1!‘ pnidentia sanciatur, seditiones
«L qumdt „ui Col2'T °P,n'°' ,nihi'° pl“™ --ssc. quam
nrcesse est, ut onmi t sint n 1 f1'' P°l>u arem exequanttir: ex quo fit, quod
%iis turbarum semper imn" [ CUm P°PU ' arbitrio mutabilia, et timor
interessc, hunc^nhne”?! n,hl* ,n!er fornias dispares et ccmtra-
'Uiu- Atqui istud abP ntt V be -MtUni’ no,,c u]hm Probllre iodicio, nolle
Qmbus tnim Deum L.V‘Sn!°’ S' nom,nc aliquid differt, re nihil differt,
perabsurdi velint n,.^' Per*>”;<sum est, ii, modo constare sibi nec esse
Wntn tanta est ,ntel.Il«unt> us'tatas in cultu divino rationes,
m, aeque proh bd , ° Ctiam de rcbus dissimilitudo 5
r‘on posse. ,!Ltl'u' bonas, aeque Deo acceptas esse omnes
i S ^ ' * -
mtndi facultas omnillXt f ntlfndi 1 '«erarum que formis quidlibet expri-
? ^ bonum «u,, ^ datione posthabita, non quoddam est propria
« origo^tbe^f hUraana il,rC laeri*tur: sed multorum meorum
t0 ^'od verum -m r,, ’ ',U C,t!ac Vlrtus est hominem perficiens, debet
I quodque bonum, versari: boni autem verique ratio
2 14
Itonum i Pont i fu es
nmtari ad hominis arbitrium non potest^d^Z^Z
mmus est, quam ,psa rerum natura, incommutatlis T,7 *** **
opinionibus falsis, si malum voluntas adsumat et ad id se cns Adst?nti
ctionem su. neutra consequitur, sed excidunt dimtate 7^1" *l' **■
ruptclam ambae delabuntur. Quaecumque sumteitur !'r“ Ct in c«-
contraria, ea in luce atque in oculis hominum ponere UU Veritali1l>t
gratia tutelave legum defendere, multo mi, n„ Z, , 00n Cst actfuunr
,n caehlm’ W» tendimus universi: ob camque ret d "" “ vita v« «
et praescriptione naturae, si licenti im onlinn >ernit Clv,tas * regub
tantum lascivire sinat, ut impune liceat L ” pi?Ve*'p ictorum in
tute deducere. - Ecclesiam 5? ££ Deu 1 * ^ ani*« » *
2? CXCludere* a ‘^bus, ab institutione adolZetutT^’ S ^
it ca’ ,nagnus et perniciosus est error R™ m! a SOCi«tate dorat.
rchgione, non potest: iamque plus forr-i- m°rata C1V,tas esse> sublata
qualis in se sit et quorsum jSS^ST\ T™' °p0rteret' «« colitum,
quam ctyilan nominant. Vera est nvurf-r U mon*3us philosophia,
sia Christi: ea est, quae incolumia fu tt el custos morum Eccle-
tur, propositisque caussis id b ^ ,u Pr,ncipui, unde officia ducun-
fugere prave fa«a «d T™*» ufficaciasimis, iubv, „„„
anc effectu. - Ecclesiam' vero rationi “«rarios etiam
'die esse sublectam, magna nuiden * ofilt-'°nim munere potestati civili
toto perturbatur ordo, quia «LeTJ"' r'*’ 'mgna feineritas «*• U(K
sunt suPra naturam: tollitur a,*,r . ! Ur<* ,a 8Unt praeponuntur iis. quae
Donorum, quibus, si null i n-\ magnopere minuitur frequentia
compleret: practereaque via ad mptdirctljr’ communem vitam Ecclesia
quantam _ utrique reipublicae n T*"”*"* niunit^ ct certamina
monstravit. 1 ,lLJt Permeem afferant, nimis saepe eventus
. Huiusmodt doctrina» . H
ruuum habent in civilem discmlin- ^ lt!m;mac rutioni probantur, et j
im ostr’* 5um probe intellmerern301 ™omentb romani Pontifices decc*
ipune abire nequaquam mss; ^in a se Postularet apostolicum muti
lZm ]vK' •vU ir ii:Uvnt: S,C «P*»*» XVI per Encycli
nulh nharam fir® vitate ea perculit V a.u®u'stl anno MDCCCXXXIJ, J ina[
de reif J 1'^,ere delectum oporterT^ I3ni Promicabantur, in cultu divi
t£T* iudicafe: intCgn,m «mBuB. esse, quod mali
licere De* qUae tluisque senserit *** CQD8ninli:">i indicem: pr,
fex : :ir:,anibus rei sacr^ J ? moliri novas in civit,
votis p a;tlora et religionj et . c.m ls distrahendis sic idem Pon
dotio conec r*"' vs‘:,m a regno senar in.c,p;ltu* t,f»inari possemus cx eoru
d-&^brUmpi imperii cum sacc
sacrae et civili r>r*UlS amatr»rihus COn_ ?stat quippe» pertimesci ab imp
« «*h et Z^T^l «*■». quae semper rei
pissent, ,qUrcs dc<l,t. «* oPinionibus fe^!,n al>s»m.li modo Pius E
t. casclemque nn«t . a ^ s» clU;tc maxime valere
4 lt postea m
* r; yntmi cp^i nis^rr ut sci
' «■ K.
cogi iussit, ut
Romani Pontifice s
45
i„ tanta errorum colluvione haberem catholici homines, quod sine offen-
sione sequerentur. 1
i7. Ex iis autem Pontificum praescriptis illa omnino intclligi necesae
est, ortum publicae potestatis a Deo ipso, non a multitudine repeti opor
tere: «editionum licentiam cum ratione pugnare: officia religionis nullo
loco numerare, vel uno modo esse in dis paribus generibus affectos nefas
privatis hominibus, nefas civitatibus: immoderatam sentiendi insus-
que palam Jactandi potestatem non esse in civium iuribus neque in rebus
gratia patrocinioque dignis ulla ratione ponendam. - Similiter intellim
»!. hoc!ru.im ^1*- Ht.it em esse, non minus quam ipS3m civitatem -erere
tt iurc perfectam: neque debere, qui summam imperii teneant committere
u[ sibi servire aut subesse Ecclesiam Cogam, aut minus esse sinant ad
suas res agendas liberam, aut quicqtiam de ceteris iuribus detrahant uuae
inipsam a lesu Christo collata sunt. - In negotiis autem mixti iuris ma
x.me esse secundum naturam itemtpie secundum Dei consilia non seces
aitenas Potestatis ab altera, multoque minus contentionem sed
plane concordiam, eamque cum caussis proximis congruentem, quae rus-
sae utramque societatem genuerunt. ' ^
.8 Hkc quidem sunt, quae de cons.ituendis temperandisque eivatati-
bnaah Ecclesia catholica praecipiuntur — 0>ilKu« r*m»n r e- Hj •
™.,„ i- i* 1 ,, 1 u ■ '- JiDUs tamen dictis decretisaue
a reert duudicari i velit, nulla per se reprehenditur ex variis reinubliJne
ljrmb’ llt qua<: nihl1 habcnt* q»od doctrinae catholicae repugnet eaedem
ET22 MP '""T, a',lhibean,Ur « iuste- “ optimo «£ tueri ei™.
i noZl "equn- Ud pcr se . reprehenditur, participem plus minus
legibus potest non^ft/ ,CJC’ t<*U<-i* ipSUm ccrt,s ln temporibus cenisque
civium. -- Insuper nenti™ tu k**? !tatCm’ Sed et,am ad ofbau,n pertinere
criminetur aut esse i i "l rU*? nascitur> cur Ecclesiam quisquam
d, quae eermans ' t i !cn,tafo. ^ditatcque plus aequo restrictam; aut
vana genera e., dC>gIt'™a ^ Ilbertatl ««micam. — Revera si divini
at non licere non i rien"! ?U° Veram rcilSionem, Ecclesia iudi-
rf5, quif ma^ni ilirtiii! - ‘^Tie!1 ®os damnat rerum publicarum moderato-
T, r lld,P,scendl honi- «* prohibendi caussa mali,
v A«d quoque fcn,nt’ ut t,a i!ab°ant ***** >n i0Cum.-
q 'u rperc C3vere Ecclesia solet ut ad amplexandam
,r,dica^ sufficiat tcf. X. 543):
e* tonsiantibusluribm^bi 1 7 ^erfcctoquc *ocieMs Planc hbm, ncc pollet suis
***** qUae sim p .*’b‘ J.d,v,no Ftindaiorc «dlatis. sed civilis potc-
^ ’ 1'CcttSHH‘ «llra ^ limites, intra quo, eadem iuru exercere
. l,nP. XXX|\ .
.‘in ^T" h^lX. r,u7‘''U‘ S,nlusHue ah Ecclesia seiunaendus est.
»qU(r **•>> omnibus attributam^ CUmst,Uc c‘ll,lls libertatem, nque plc-
conducere ad n l,|uasl,bct °P'«“*n«a cogitationesque palam publi-
Cfl!,,rni pestem prop ,-Vn °PU OrUra morcs «nimosque facilius corrumpendos, ac
Romani Pontifici i
246
fidem catholicam nemo invitus cogatur ouia '•
monet, credere non potest homo nisi 7 -olens. 1 'Sap,cnter Augustinu5
19; Simili ratione nec potest Ecclesia libertatem n™i
fastidium gignat sanctissimarum Dei legum debitam..., „Pbarc .Can'. qu.
obedientiam exuat. Est enim licentia verius cunni I I- potestat' ,cgitina*
ab Augustino libertas perditionis, - a Petro \nostnb> rcrtissim«]l|l
alur: ™»'0. cum si. pr*.er
peccatum, servus est peccati. * Contra ilia germana est Itn» enun* /«*
tas, quae si privatim spectetur erroribus5 e Tr, 1! u1 exPetenda liber-
n«s, hominem servire non sinit: si publice civibut tetCrrimis d°™-
titem augendorum commodorum large minLt^t Tm facuJ'
•™, Ecclesia probst 2 °min,: dig,“"' ^
mam atque integram, eniti et contemlcr . n ?erf^r ln P°pulis fir-
res m civitate plurimum ad communem salutem*”1 deStltlt' ~ Reve»ipW
licentiam principum populo m-,I^ ", , Possunt; quae suntoOntn
summam rempublic t ® Um utiIiter ^ quae
tumus invadere: quae valent ad dccus^n’ d°mfSt,c?m rem imPM*
bihtatem turis in singulis civib-f - P?80nam honu»«. ai aequa-
Ecclesiam catholicam vel inventrice 01°"^ ant a.m ’ canJm rerum omnium
fuisse, superiorum aetatum n.nm ’ 'C ausPIcem» vel custodem semper
consentiens, si ex altem 2“ Sihi *itur P«P«*
et populis in liceiuiam vtn?; !n,reSpmt immodicam- quae et pn-
1 ens amplectitur res meliorp« bL‘mtutem cadit, ex altera volens ct
contineant huius vitae quae nn, < adcrat> si vere prosperitatem
que perpetuo mansuram pr * *ln] .est stadium ad alteram eam*
tatum invidere disciplinae qU° imIl,>unt, Ecclesiam recentiori civi»
peperit, omnia promiscue reni. quaccumcluc horum temporum ingenium
mam quidem repudiat 00^0™^’ -1"31’18 est ct ieilma calumnia, Insa-
• umqut numinatim habitum .,«• m ,mPf°^at nefaria seditionum studia,
raru discessus a Deo; sed auS™0™' 'm quo initia perspiciuntur volti*
our^U cst’ qa*d<juid, indaganti. 1°™"*-’ qU.°d VcnJm cst» :l l)eo proficisci
. j am divinae mentis vestipiii aUmgatu r, agnoscit Ecclesia vellit
0ni|;-qU0d doctrinis divinitus tradit 5,"mque nihil sit in rerum natum
danrln^UC pOSS‘t ‘nventio veri Ji n S ld?m id>rogct, multa quae abrogent,
dos r rpeUere- Jd^irco ouith l.nCUm !fSUm vel cognoscemdura vella*
solet ^;U < n.t1C et E^nte Ecclesi t - ‘,cceda* «d scientiarum fines proferen-
de sunt"?1 a US d‘sc‘Phnast itT i||a_ei”Per acccdel; cademque studiose, ul
* r;;s ^ *■ *
decus comm 1 reP®rerit not i; nnn btldns> non adversatur Eccle-
^atemque vitae- imm . ,rePugnat quin piura quaerantur ad
‘ «jertue desidiacque inimica, magni
1 Tract, XX Vi : t
2 Epm. I0"5 d‘p "Jn- n- a.
: ; F*.. «p.
r°an.. VIII
t b n.
Romani Rontifia
2\7
ptrt vult ut hominum ingenia uberes ferant exercitatione et cultura fru-
ctus: incitamenta praebet ad omne genus artium atque operum: omma-
nue harum rerum studia ad honestatem salutemque virtute sua dirigen-
impedire nititur, quominus a Deo bonisque caelestibus sua hominem intel-
lieentia atque industria deflectat,
" 20. Sed haec, tametsi plena rationis et consilii, minus probantur !>oc
tempore, cum civitates non modo recusant sese ad Christianae sapientiae
referre formam, sed etiam videmur quotidie longius ab ea velle discedere. —
Nthilomintis quia in lucem prolata veritas solet sua sponte late fluere
Jiormnumque mentes sensim pervadere, idcirco Nos conscientia maximi
sanctissimique ofHcii, hoc cst Apostolica, qua fungimur ad gentes univer-
sa, legatione permoti, ea quae vera sunt, libere, ut debemus, eloquimur
non quod non perspectam habeamus rationem temporum, aut repudianda
iitf*ti$ nostrae honesta atque utilia incrementa putemus, sed quod rerum
publicam m tutiora ab offensionibus itinera ac firmiora fundamenta velle-
mus: idque incolumi populorum germana libertate; in hominibus enim
mater et custos optima libertatis veritas est: veritas liberabit vos. 1
:i. Itaque m tam difficili rerum cursu, catholici homines, si Nos, ut
(portet, audierint, facile videbunt quae sua cuiusque sint tam in opinionibus
■ fau offica - E, in opinando quidem quaecumque Pontifices
“M'/"» vel tradituri sunt, singula necesse est et tenere iudieio
fflMi comprehensa, ct palam, quoties res postulaverit, profiteri. Ac nomi-
trTi i q,uas l“all,,,rs vocant novissimo tempore quaesitas, oportet
Sr ® s“rr‘ :;,d,rio’ et *uoi %*• ^
«ar ioS Z TT h°nCS,a illarum SPecicS: “giundumque quibus
« aperiendo en. ,'* PMS'm sust.^ntcntur a'q“e alantur studiis. Satis iain
M «periendo cognitum, quarum illae rerum effectrices sint in civitate: eos
pSttat^Si f™c,usi quwum probos viros et sapientes iure
gue christi 'um “ a ,cu.bl aut reaPse Slt. aut fingatur cogitatione civitas,
e* cum eaque con-
tolerabilius i Hn ‘ ^ lCae recenSj tilJU loquimur, poterit hoc videri
mte diximus P Cn' ‘‘"'h115 n"itur' sunt profecto eiusmodi. sicut
3J fer se ‘PM probari nemini debeant.
3^‘o Versari. -~apriv\aut 'n privati,s domestidsque rebus, aut in publicis
diligentissimf* rnnr'a 'm quidem Pnmum officium cst, praeceptis c\ angelicis
SShSSy' V',tam et morcs' nec rrcusare si quid Christiana
anguli Ecclesiam ^ 4T to cr,tndumtlue Paul° difficilius. Debent praeterea
jenter leees £ 4 1 ffi^re, ut communem matrem: eiusque et servare
lflquosquiSQU ’.-m 10non se^'ire» et iura salva velle: conariquc, ut ab iis.
Illud etiam nub ” ‘luct07tutc Potest, pari pietate colatur atque ametur,
conferre •. K 'Uf s,dl!t!S interest, ad rerum urbanarum administra-
1(Meseenhbm ad P!en.tCr °Peratn: in eaque studere maxime et efficere, ut
est chrintiii !f,oneni* ‘!vi Pr°bos mores informandis ea ratione, qua
pua ite consultum sit: quibus ex rebus magnopere
VIII,
Romani Pantifia
Contra, ipsis otiosis, facile habenas acCenmrisun i; UnPL‘llu[5t
salutis haud sane magnam afferant. Idque esset etin qU°TUm opin,oncs sp
ctum Christiani nominis: propterea m«nH „i ^ cum Perniciti coniu
- Ecclesiam animati; ~ ** -
ad rempuhiicam adeundi caussam ess.- ;„«» ^ lanmbrem perspicuum t
neque adire debent ob eam causs-un ur ‘T Cath°hc,s: non ^im adeu,
rerum publicarum rationibus non 7™ . , prol>L‘nt lluod est |K>c tempore
hen potest, in bonum publicum transi Um’ ^ Ut f,as ,psas itiones, qua
tum ammo habentes, sapientiam eirtnr^^1 MnCt;rUm au!,u‘ 'erum, destin
saluberrimum succum ac sanguinem catho,lcae religionis, tamqua
Haud aliter actum in primis Fcclesh^T ;I*lp venas inducer
ethnicorum quam longissime stud^ n Mores cn^ et stud
Christianos tamen cernere era r*udl,s adJ^rrebant moribusque evangdiri
!f »* «« animose nuLT ';:Cd7 ^«titione incorruptos sempe-
" ««“Phim ^£2 daretur inferre sese. Fidele
,in ® ant roirificum splendorem «s-. 3^ quoad fas esset, imperio legurr
W fratribus, vocare ceteros ad anct,tatll^u«quequacjue; prodesse stude
f^iter parati, si horres 1?**™ Ch™«> cedere tamen loco «q»
Znm*> "^«ivissem. QUa rarione m;lgl.Stratus- imperia retinere, incolunt
•sum? °m0S’ std in ^stra in curia m8tftma d'nsriana non mod i il
f _ f.1 et vestra omnia inrnlrvi rn’ ln 'PSarn regiam invexere, « Hesterni
^ «-* «a. municipi:
ri T , c«nstiana( cum Fvm^r Pa^trum> senatum, forum : 3
ruerit' ag,enS’ SCd adulta « iam WtiTmnb!'1' P^.ri.lcgc ,icuit’ non in
, “ n magna civitatum parte appa-
renovari^CM^1?- temP°ribus consentan
omnium necc^s H° 'C°S quidcnb quotouM^ ?*’ haec maionjm cxemP,a
w «equeau^t SUnt LO nominc’ primum
tutis pooulnn lac ^aude Consistar* ^ ,0S ct esse ct videri velle: qua«
cinium uti; ehh 1U: nU,In ^oncate fieri r^ ^ L’unctationc respuere: insti*
agendi «e tr-in 'r ^’ ut constitutum ° C8t’ ad vcritatis iustitiaeque patro-
PisccnJariim ratiJT""' °mnis respublica rr"1; <l"am lil'ln’us' ctl™
^Uc niocl(> Jiam i commode
M» 1*7
' Tcrtu!I- 4M; n.
Roma ni Pon i i 'fit t >
249
se dispa-
concordia,
Lurn debeat singulis locis temporibusque, quae sunt multum inter
ha, convenire. Nihilominus conservanda in primis est voluntatum c
quacrendaque agendorum similitudo. Atque optime utrumque impetrabi-
tur, si praescripta Sedis Apostolicae legem vitae singuli putent, atque Epi-
scopis obtemperent, quos S/untus sanctus posuit regere Ecclesiam Dei * -
Defensio quidem catholici nominis necessario postulat ut in profitendis
doctrinis, quae ab Ecclesia traduntur, una sit omnium sententia, et summa
constantia, et hac ex parte cavendum ne quis opinionibus falsis aut ullo
modo conniyeat, aut mollius resistat, quam veritas patiatur. De iis quae sunt
opinabilia, hcibil cum moderatione studioquc indagandae ventatis disputare
procul tamen suspicionibus iniuriosts, criminationibusque mutuis. — Quam
ad rem, ne animorum coniunctio criminandi temeritate di rimatur j sic intel-
iigunt universi: integritatem professionis catholicae consistere nequaquam
posse cum opinionibus ad natur alis mum vel rationalummu accedentibus
quamm summa e.st tollere funditus instituta christiana, hominisque stabilire
in societate principatum, posthabito Deo. — Pariter non licere aliam officii
formam pnvatim sequi, aliam publice, ita scilicet ut Ecclesiae auctoritas
m vita privata observetur, m publica respuatur. Hoc enim esset honesta et
turpia conmngere, hominemque aecam facere digladiantem, cum contra
debeat sd)! semper constare, neque ulla in re ullove in genere vitae a virtute
ehmuana deficere. - Veni m si quaeratur de rationibus mere politicis de
lr/Te ruPUbhCaC’ tC ordinandis aIia veI a'ia ratione civitatibus,
uaqut dL his rebus potest honesta esse dissensio. Quorum igitur cognita
« croqu, ptetas est, animusque decreta Sedis Apostolicae obJSenttT
'T disSentancam de rebus. W** diximus, sententiam,
SEffi r, TT mUltTe est maior iniuria> si in ^«nen violatae suspe^
ninoaue iJ * loIlcae> lluod non semel factum dolemus, adducantur. — Om-
Tmt qd COgilationt-‘s suas mandare
contentione nildl r ^P 1cmt'T,dum *®ct0rcs- 1,1 Eae quidem de rebus maximis
im iori T /nt^,nwi^,nccrt:uinnibus._vel partium studiis relin-
contendere auod _ ^onspirantlbus animis studiisque id debent universi
publicam conserv-trr 0n,n*u,*: propositum, religionem remque
Uria quadam nhf • * " * quid lgltnr dlss»diorum antea fuit, oportet volun-
temere, » q„ij iniuria «tum.
mutua, cttin,.. ;^1 t rnilmj 1,1 cu3pa Pert'neat, compensandum est caritate
mendum. -- j.jaP am on»nium in Apostolicam Sedem obsequio redi-
veram, m niii.f 1 "‘!s rt’~s PraeclarissimaS catholici consecuturi sunt,
dique sapientia 7^ >lSL ’mptrt'ant l*cclesiae in conservanda propagan-
tem civilem cuius n:>tK!n‘l‘ alteram_ beneficio maximo afficiant societa-
pere periclitatur 8ai(^ arum doctnnarum cupiditatumque caussa, magno-
,..■4* Haec Quidem v.»». l-i
*'Q orbis gentihu' t ’ i ncrab, es patres, habuimus, quae universis catho-
c:isqfte civium sinLtuI^ eremLIS de civitatum constitutione christiana, offi-
: Act- XX, 28.
Ijfcfl
2CC
Romani Pontifices
25. Ceterum implorare summis precibus oportet c,l, ,
orandusque Deus, ut haec, quae ad ipsius gloriam ‘C P^idium,
genens salutem cupimus et conamur, optatos aci exitus il^m?1^*
curns est illustrare hominum mentes, permovere v„i„r , Ipse P***»
“T 'Mdir "" aus',iccm- « 5SS3&- «KH-ni
vobis, Venerabiles Fratres, et Clero populoque umw! ^
antiaeque commisso Apostolicam Benedicbonem T VC 36 fidci
impertimus. «eneaictionem peramanter in Domino
[Leonis XIII Acta, vol. V, p. u8-t5o].
593.
Leo XIII, ep. lampridem , 6 tan. 1886.1
de praesentibus reUa^lLeln cT' ' encrabiI^ latres, vos alloqui, ut
drnem paternae caritatis ac studii n.!! q“ ,dam rat,onc Astari magnitu-
mur: simulque vobis gratul iri dJ ? m 5 ? d, .ectos Vcstros filios complecti-
omnes. V-JUihi Sre' in C."! 'C dmc i,la p*ane -P^olic,
conspicimus. InteJligimus pneJrtim ' ^ 'C‘Stnim an,matos inflammatosque
catholici homines, fidei vJrae concredi ’ W constanter adhibuistis, ut
a sa,utls v>a abduci paterentur \i ’ nunquam se :l virtute, a pietate,
ce;e an'm’ «olatium atque obleet^. et,am cordi crat‘ vobis patefa-
'oluntatc, qua universi catholici 1 ncm qiaam percipimus tum ex summa
' 0 i"' que dicto audientes sunt n, onilIltf Germaniae vobis adhaerescunt,
,psf” ma8*s magisque invalescit m °X dlsc‘pbna et concordia, quae inter
2- Quod antea non linnt „1
quam ultro ad vos damus LemV praestafe mo(io per hanc epistolam,
rovi entiae beneficio, cito' dies ^ ^ an*mo foventes fore ut, divinae
nia, aeta meliorum rerum ,n:fU qu* rtd*8’°ni et Ecclesiae in Ger-
3* Neminem vestrum? T1 afferaC-
quae haud brevi annorum spSo Fratres* mutuam concordiam,
fur- ,a<Iste feliciter intercesserat anc Apostolicam Sedem et Borussiae
discrimen «t,an,, °h cas P^^ertimUhTS?'8 “ ,.Jnproviso perturbationibus
Nostrum f .1 angurem ;‘dducti sunt. — a,? ’ quil1,us cathol>ci cives tn grave
praebuit ,ret: ' P*Utn IX ac Nn« 'aec caLmit;is, quae Decessorem
tiae virC°efj?ntC.Deo’ q^ohremt^p??0 d°lore a,fccit* occasionem
quidem vir, avita fide constandi ;Lstorum tum Fidelium Germa-
illi strenua?, * Constantia eo mSr maiorcm *n modum eluceret. Quae
obsc<luio mai^dp, •1‘:ccUsiac <],^na est’ quod cum
et obtrectati >rit * rinc,P»s debito n„ P arn darent, nunquam a fide et
Sed religione officiT* * ip^ ostenderint^ * Pa*"ae caritate discesserint:
» quae opus Dei e, ’ on Civ,bum rationum respectu,
ctiim et inviolatum haberi
" t'
bUa *" r4tribua Archio
^pnc^pi^ t p ,
bPMCOp;s Bomwke.
Romani Pontifices
25/
ac
c unice moveri. Hinc factum c.st, ut summus ipse meritorum auctor
remunerator Deus non modo in vos, Venerabiles Fratres, sed etiam in
universum Dioecesium vestrarum populum amplissima bonitatis et gra-
tiam ni suarum munera efluderit. Ho enim opem suam largiente, licet
novarum legum caussa, imminueretur in dies inter Borussiae fideles’ sacer-
dotum numerus, et in pluribus curialibus Ecclesiis deessent qui sacra
fidelibus administrarent; licet viri fallaces, veterum catholicorum sibi noinine
imposito, novas pravasque doctrinas serentes, discipulos post se abducere
inude deceptos conarentur, vidimus tamen cum gaudio dilectos filios catho-
licos c Germania fidem patrum suorum integre firmiterque tenere- nus-
quam se insidiis magistrorum nequitiae pervios praebere; sed christiani
animi magnitudine pericula vincere, et tanto maiore in Ecclesiam studio
moveri quanto asperioribus molestiis eam exerceri conspiciebant.
4. Quibus ex rebus magnae virtutis et gloriae, dolorem a Nobis suscep-
tum ob memoratas leges levari sensimus; ac pio cordis atFectu Deo lau-
des gratiasque egimus, qui filiorum suorum animis robur illud mirabiliter
indiderat , ct oblata occasione facere non potuimus, quin vestram istarum-
que catholicarum gentium virtutem merita commendatione palam ornare-
mus.—Sed Apostolico ministerio Nostro, quo vigilare cogimur ne Eccle-
siae status ullum detrimentum capiat, neu interior vita eiusdem Ecclesiae
miis perturbationibus obnoxia sit, ea omnia haud satis erant, nisi pariter
id omne ad removendas prae-
sentium temporum difficultates contulissemus. Quapropter nulli peperci-
mus curae, nullum praetermisimus officium, ut eae leges revocarentur,
quae dmturn‘ls Ecclesiae angustias, vobisque magnam laborum segetem
~,AC tantum Nobis studium fuit et inest adhuc animo resti-
solidis mnixam fundamentis concordiam ac pacem, ut declarare
!.rum Moderatoribus non omiserimus, propositum esse Nobis
et rnn-Ii ^ ,n“£J&cros eorum voluntati praebere, quo per divinas leges
manife -«n iae °fi*cluIT1 liceret. Quin immo hoc ipsum propositum Nos
j"! ^ |~j ^ ti c n,L:i ^ mque animo
mandapmi ” c laJI!n In Postcrum praetermittere, quod restituendae fir-
‘■•fijatque concordiae conferre videatur.
confim>at .Ut C ipi°d vot‘s et *Pe Nostra prosequimur auspicato
«mraria -t.mt CCI*^UC 1 CUrandum cst’ ut a publicis legibus exulent quae
(jifibs niet iti r ja[,a,11>l,s catholicae disciplinae in eo quod sanctius ct anti-
propriarn [.yI] c ,!Um est* itemque quae libertatem impediunt Episcoporum
•nstituendae ^n e^'dS . su^s ccgentli ad nonnas divinitus constitutas, atque
niventi! fis sacr*s Seminariis ad canonicarum sanctionum praescripta
fas est Xf)bis ' Uamquam enim sincero pacis studio teneamur, non tamen
audere tmitra ^a’ tlU;lc divinitus constituta et sancita sunt, quid-
■ f • pro qiJI HIS profecto, si ad ea tuenda opus esset, extrema
6. Vos i,,!.1’ e,xie_mpL> Decessorum Nostrorum, non dubitaremus.
Ecclesiae naturi*-: enerabdcs Fratres, non ignari estis quae sit intima
hira exinde* r qi<'1 c,w *Psa,’n divinus eius conditor constituerit, quae-
* 1 manent, quorum vim convellere aut detrectare nemini
2j2
Romani PtfdUjtces
hcet. Nimirum, uti Nos ipsi litteris Nostris encvcliri* i
nuperrime declaravimus, Ecclesia societas est sunern^n, y,rhh tid\
ordme perfecta. Quemadmodum enim id sibi pmposi „ “ '? ?‘,l,c *
suos ad aeternam beatitudinem adducat, ita divinitus L- ’ ut
instrumentis est praedita, quibus eos aeternorum bonorum ™ *
inceptans in terris et m huius vitae militia aedificium °n]potK-fe»l,
fastigium supremumque decus est habiturum in cadis’ a7 ,SUpreinun5
hedesiam pert.net statuere de iis quae interiorem it. . olan»
9* ratio . Christo Doraino ros,i?u,„rc“™ ™ ?? Wfk
Hanc potestatem liberam et nemini obnoviam ,,n U COnstitutl'
successores eius Christus iussit ac sub aurm v ? pe?cs CSSe pctn:m «
esse Episcopos in suis cuiusque’ Ecclesiis- quaeEolsc* magIStCno Pctri P^ncs
disciplinam Cleri, turn^n iis
ad sacerdotalis vitae rationem ner ini munera' tlJm «n iis quae
"7S TT A
post alios su«Senri^0n7qu7Su7 8UbHmis ministerii heres, aliis
tur, cumque opnS sit ut Qui in k 1 ,S?.ar Saecu*orum cursu renove-
doctrinae et innocentia vitaeq quantum fi" "Cm V°C3ti sum* sincmta^
quos Christus primos fidei 7 POtf^ COrum vc*fo» W*«*,
ans quam Episcopis ius muntismi ^ > dukmm esse potest, non
quos Deus singulari beneficio C\ V ' 1 1 UCLIul1 et ,nst,tucndi iuvenes,
ac dispensatores mysteriorum 1 ,S “*«"«*, ut sint ministri sui
Ci’t’ d°cete omnes gentes, relidontc 1 .‘^C sane» s’_ "s quibus dictum
quanto validiori iu re atj pmvr_ octrmam homines debent excipere,
r."u r*itione, eorumque ^ - mi,?'' CUfa Pcrt'net< ea quam potiorem duxe-
octr.nae pabula tradendi jU m,- °pe ^u?s max*me probaverint, sanae
Ct pro Christo apud homines I .« ‘ Pro s“° miuisterio sal terrae futuri sum,
funere obstringuntur Episeoni l!ncturj*> Nec solum hoc gravissimo
| aumnorum sacri ordinilimnlr; ° 60 ,n<uPer ut vigilantiam suam bono
ais sensilius, qua dempta nec i'11'*’ ma*lire imbuant solidae pie*
'US me implendis pares P«„ honore sunt, nec mune-
,8* Vos certe, Venerabili r P0SSUnt-
finfr^1? n<5S!*s quatn arduum sir Jtrc's’ r,lt'om- atque experientia edocti,
tn hir ‘,lst'tllcr<-\ Cum cnim^U ,,-n 4 ’murri’ Choris opus tales iuvenes
I ‘P** vbamtC™ S,Um‘ cv -Apostoli!^ pm,’rih,1S ann'S Dcu,n ******
bere :: ',rtut,s continemi:, f r,'lul’is praecepto reneantur *
■n.*; t urt' disca"' oportet S °TMm °™«» ehristiant populi etthi-
- «f—
Ims possint ■ ’ quorum et ‘ h l‘°®inan, terrena despicere,
I P" It * r mundi «l amore inflammati, faci-
candae populi, tf0*"1 constanti et im„ * veraari. Oportet insu-
tuc'«iae<|Ue eatho,' Z ^ .?* mim° h m“ncre
'entatis, quam mundus spernit ac
; c f v
, . ~ 595.
' \| ;;
f fia
‘fi- <ui t'»t
c, \\
Romam Pontifices
253
rtinaci odio prosequilur. Quid sane, Vrenerabiles Fratres, expectandum
esset, si cum tempora incidunt, quae vehememio rem pustulant pro tuenda
I - ■“* * «rt jCi ,|> I, rt /tt*t , r* J | J M # ^ ^ t
pc
es»-u .. . , , pro tuenda
Ecclesiae caussa dimicationem, sacri ordinis viri, sanctae disciplinae et
caritatis ope, in id iampridem comparati non sint ut Episcopis suis cum
fide adhaereant, eorum excipiant voces, et aspera quaeque pro Icsu Christi
nomine perferre non vereantur? Scilicet iuvenilium annorum disciplina
quae in Seminariis aliisque sacrae institutionis sedibus traditur, ea est
qua sacrorum alumni, procul ab humanarum curarum aestu, ad apostolica
ministeria rite obeunda informantur, ct ad quaeque vitae incommoda atque
ad omne laborum genus laeto animo subeundum in salutem animarum
Ea est quae efficit, vigilantibus ac praesidentibus Episcopis deiectisque ab
iis presbyteri? diuturna sacrae disciplinae peritia spectatis, ut alumni discam
3e<lua l<>nce metiri vires suas et quid ipsae valeant agnoscant' ac Pastores
vicissim, compertis cuiusque ingeniis et moribus, scienter decernere possint
qui sint ex tis sacerdotii honore digni, et cavere ne quis immerito aut prae-
postere saens ordinibus initietur. At qui poterunt hujusmodi salutares fru
ctus haberi, msi plena sacris Pastoribus sit facultas impedimenta rem</
vendi et opportunis ad id assequendum utendi praesidiis? - Qua in re
quoniam nationis vestrae homines, praeter alia ornamenta, armorum quo-
que gloria excellunt, passunne unquam essent qui rei publicae praesunt
ut qm iuvenes rudimenta militiae ad ducendos ordines et bellica munera
administranda m militaribus institutis accipiunt, ab aliis potius quam a
omm.h" !CaC-3rtl-i-SC1Cntlam arm°rum ediscercnt, atque ab aliis magis
Sofs;trh™ri™«f*8“,ns disdp,in”’ •
Rominf P inle’llBItur cur a vetustissimis Ecclesiae temporibus
ilis sacri°or H ^ Cat. lol,cl KP,scppi omnem curam gesserint, ut candi-
aut D I . contubenna constituerent, in quibus eos aut per se ipsi,
li‘Ecderiie |U H]bU,S m>Trh' <,UOS intcrdum c sacerdotibus Cathedra-
mores sua vor^”1’ r** UtCniS’ ad SCVeriore3 d«ctrinas et praecipue ad
^tur domus otm ab T°* eXC°l™m -'^hominum memoria cele-
atque inter eas ifl, *■ 'PKSCOP,s ct coenobitis clericis excipiendis apertae,
velut cx nrce s •? nS ad^uc Pama v'Bet Patriarchii I.ateranensis, c\ quo,
chmonia aC dnrta^1Cnt,liaC-et virtut,s* ^« ntifices maximi et Antistites san-
ratac diliwntU^. ini|C afl Pr<,d'crunt. Ac tanti momenti hoc studium accu-
ut iam inde ib Jt' ,C LnCnr,1-ni dlsc^P^n;ie, et tam necessarium visum est,
P^tnium a hrimP^i -se\ti Synodus rI oletana, dc iis quos voluntas
tondum ut mox J inJa’i,hl< antiis clericatus officio mandparat, statuerit obser-
lac L'SUtn < tottsJ l’</ ministerio ledorum contraditi essent , in domo
ffqutt qUam ^ .Tah patientia a Praeposito sihi deberent erudiri. - Inde
tooecesium Semi mstatl^t‘ de caussa vehementer contendamus, vestrarum
ll|fc Concilii Trid 3n * -qi Ca> nornias constitui, ordinari atque componi,
'Analia profect 1 T*11'1 * atrcs’ ut notum pervii Igatumque est, tradidere. 1
'ot uni»,! v 1 tr Apostolica Sedes, cum inter rornanos
Cy/,
Ii
-54
Romani Pontifici s
Pontifices et supremos rerum publicarum Moderatores MPf:„ '
pro varus temporum rationibus inita sunt dilioenn-r 0,lu,n f«drn
tum que sacris Seminariis voluit, et Episcoporum ius : Ms..autto ^
quavis potestate «clusa, sartum tectumque esse
spicuum inter alia documentum praebent ApostoIiSe \iu' T* * *
initium De salute animarum, quae a fel. rec. Pio VII (|l)anj^
die decima sexta iulii anno mikvowi editae fuere ^ tccsf>re Ntwrj
ZrT Borussiae Rege, in qua de nova
STniS finoend; “ **
«Odos, ae nulli impedimento obnoxiosiora,, rao
Ftatres.
diam, summis votis tamdiu exoetitam i’ ^ fa m «*ab»lemque concor-
dam, opus esse latas leges ita Lmnnni T p0tCStatcni utramque ineun-
dum que libertas Ecclesiae salva cf ’*U (lccessar,a vivendum agen*
* **■» ^il tcn I™' Ac Nos confidimU8
eaque Nobis praestituros Q„a, ^ .Se causs^‘ nostrae praebituros,
12. Nec vero postulata \ostr ISS,morum i urium postulamus,
rantibus dc sua dignitate ct potestat * r Ut cx 118 quidquam impe-
!n bonum publicum solidaeSue I deccdati cIl»n immo ex ipsis magnae
Venerabiles Fratres, et a coolru 'T"3"1 UtllUates', 9ua® enim a vS
documenta traduntur in iis nui, r >US vestns ‘n ministerio verbi populis
pertinent, huc maxime Lit e°?m officia er2a civilem auctoriu-
sublimioribus subditam esse , V"1, Sf,I,cet °mnem animam potestatibus
ProM<v conscientiam ;* publica Cre non so^um propter iram, sed ttm
^mis et molitionibus abstinenH,^' acc«.UQ animo Arenda; a turbulentis
<-m exhibendam, mutuaque oflv"1'^13- ,raternitatis invicem dilectio*
^ Q°od si maior, quam ^ In boniinum societate cum fide ser-
. .r?erus’ ex hoc incremento imJ10 ^St' c<JOPeratorum vestrorum evaderet
(|U am ^lutaria humanae societati T3™ eorunrl augeretur manus, quorum
lis a? '^S Possem destitutae ia <?CUmcnta *n populos propagare; simul-
L T P«l»tonim «cred™ rec“™"> ™oram sohffio p^een-
dxgjtant. m cllrae commicti: quod catholicorum
‘3* ount praeter**
ign«W T! *p,Ura P^blicanim nerturh' )fnerab‘*es ^Wtres, in humanae socie*
0P«rarion!niacaUm minitantUr incendium"1 T*0™?* ve,ut* Passim
mo$, rationerv, Ui,Sa’ quae rei nnhllr* m’ ln 9u'bus praecipue se effert
que obstruam ^uae****h*m qUa |m c m,,<teratq,nim sollicitos habet ani-
Udnt **««• asseX '"Potibus periculis occurrant, viam-
. Cf a m °mnem occasionem excubant cre-
Hsiccolt^i di rn
*Hl. . ncor<tati, p. ^
-J *
Romani Pontifices
«endi ex publicis malis, resque novas, magno cum rei publicae detrimento
moliendi. - Atqui mirum est quantum hac ipsa in re de humana societate
mereri Ecclesiae ministri, opera sua, possunt: quod et in aI,7,m„. *
puuiMui. * i _ - ^ numana societati
mereri Ecclesiae ministri, opera sua, possunt; quod et in aliorum temporuir
ptoccllis ct calamitatibus scimus contigisse. Sacerdotes enim qui pro sui
ministerii ratione cum inferiorum ordinum hominibus quotidianam pen<
insuetudinem habent et cum iis solent familiariter intimeque versari
labores et dolores penitus norunt eius generis hominum; saucia eorum
dem corda propius intuemur; ct opportuna auxilia, documenta ex divina!
religionis fontibus depromentes, nati apti sunt ea solaria et remedia aegri'
animis afferre, quae maxime praesentium malorum lenire sensum fracta'
«vocare vires possunt, et praecipites in turbulenta consilia animos compe-
srere, ^
14. Nec minus insuper validam urilemque operam sacri ordinis viri
co imbuti spintu, quem Ecclesia ministris suis indit, navare possunt in
iis regionibus longe dissitis ct a civili cultu remoris, in quibus colonias
statuere plures Europae principes hoc tempore instituerunt. — Ipsi rei ger-
mamcae Gubernatores non modo certarim curant colonias deducere dos'
sessionesque ampliare, sed etiam novos aditus industriae et merituris
faciendis patefacere. Iidemque de humanitate gentium hoc etiam nomine
rtt— 1. — . * , ■ et teras urbanis mori-
lius atque artibus expolire. -Magni autem refert ad rudium et inculturam
gemet demerendos animos voluntutesque conciliandas, eas confestim
Alam religionis praecepta edocere, ad veram recti honestique speciem
i cd,"m aJsduCere; et d'Rnita,ls «'io™"' Dei conscias efficere, ad quam
propcsi^ninT I ™ n°Sm meritis' voca,:!e sunt* Quas maxime
Pontific“. Evaragelii praecones ad incul-
)ciafrPn„“ ltKrC scduI° navtterque curarunt. Ac sane opus, de quo
M. Watttoam?,t“T’ """ c,vil,um "'"gistratuum, neque dominantium
testatur historia 'f cx 00 "fierrimum capiunt; sed illorum, uti
atn evpedWom,„ , ^m'num' 1“‘ ex Ecde5i” ««™ prodeuntes, sacra-
itepnte Dri “ . rr? et pmcula sibi suscipium, ac velut nuncii et
euinem fntm™ ^ . ,‘l'haras gentes migrare non verentur, vitam et san-
7- H m saluti libenter largituri.
4ra ^rri fN°S a,li!”° rcPl!tantes et cogitatione complectentes,
«itu fortunenn r..<,rt ut’ ^L>o aspirante et favente, vota Nostra optato
Deum precibus n °'S aVtcn?» ^ «nerabiles Fratres, pergite ;issiduis ad
cupiditatibus et •' ,mPb)rarc- Cumque animi vestri non humanis
Ecclesiam apanti*°nS|l * ! S*’ S°d l,n,ce ciix inae gloriae studio et amore erga
%iam eonsfant ^’ U" ”tancIum non cst qwin, divina opitulante gratia.
,6. Et c uo" merccdera referatis.
**per vis m nmr)ihus rebus ad prosperos earum exitus, magna
^quiust qmm niuncttonjs SHiniorum mutuaeque caritatiSj nihil sit vobis
jj|u . caritatis vinculum inier vos omni stmlio tueri.
eas
2 5 6
Romani Pontifices
?im: lI,iarum tuU‘I;>- «t nostis, huic ApostolicaeScdTcom ' “*
suprema potestas Ecclesiam regendi, supremum cius maeistTr.W CSt’ in
|1Cae unitatis centrum est constitutum. In hanc icitur L ?,et
dram vestri perpetuo coniecti sint oculi; ac vobjium^S^^
esse potius quam curam omnem operamque conferre ■ ,* P ’ n,f)l1 ¥
quae m .sta regione vigent, finis tandem, uti vos v esirae^T ^a,,0tl!l>lls'
fideles optant, imponatur. "ue procurattonis
'7: Pa.tr.cm dcniciuc misericordiarum cx intimo corde n.tnr.
respiciat labores et dolores vestros, atque communih„! f CCantes' «I
annuat, Apostolicam benedictionem, praecipuae Nostrae djlecd'5
inr Cicr° ct ***** ~ *
in Domino impertimus. c reaitit», peramanter
[Leonis XIII Acta, Vol. VI. p. W5].
594.
Leo XIII, cp. encyct. QU0(I mu,tum< ,2 aug ^ ,
Iicer« Affari CTeennZodura'rnUS' Nostris °PP«"«
effaii sumus, eo WUefe hp,SQ0P0s « aliis gentibus nonnulli,
communicaremus, quae -id Z * ° -Ut Wj,lscum consilia Nostra de rebus
Hungarorum pertinere viderZntiZ^T\’Z- christ,ani "ominis salutemque
opportunitate datum cum lih ' U , obls cst P^r hos ipsos dies optima
laetitia Hungaria concelebrer m,duob^ ante saeculis Budam memori
quidem futura est ad nmll'», , ° do,nest'CIS Hungarorum laudibus haec
civitatem principem nn-m 3 Cm !^s*?nis> maioribus vestris contigisse
insederant, virtute et cnnim!^-.SaeClJ^ nnius d,l"idiatique spatio hostes
ct recordatio maneret et .>nt ^ recaPerarcnt* Luius divini beneficii ut
Ut Pt°stridie calendas sentembril’ lnnoccntius XI P. M. decrevit,
nia m honorem sancti Stcnh-mi* .^lc tanta Besta res est, sacra solem-
or^e Christiano agerentur Lm..* ^riirni ,ex regibus vestris apostolicis, toto
_ c i. nec sane postremas fuicc VCr° sads tsl cognitum, suas Apostolicae
^ustissimoque in **. do quo loquimur, mati»
"* annis de nodem hosto JS?* “"secutus eat cx nobilissima tri-
, , ' r ^ xpostolieis Innocenti; o ■ victoria: quae sane magna
l Lr" a"0r"m °Pes in Fur. ‘S ,Ure ,rib“i'<*r. „ qua parra debilitat.
It"* i- similibus . "T* “»«. * - Venuntamcn ct anu
listo ni ad'|rK 'iUravt'ni''1 eonaiZ^vU”8 Decessor"' Xostri nuemdas
nomen hi ?nocentium XI Di ’ ‘ X1 !IS* pecunia, foederibus. A Cal*
omnium C\1Z* caussa W in gent numerantur Pontifices romani, quorum
. ‘m Llcmens VIII ..... n Scn«rc annell*,-; «... . .. . -■ :
1 Ad Epi‘»Po» Hungariae.
Romani Pontifices
257
blice agerentur, quod derelictis ac prope desperatis rebus suis ille unus
opportune ct prolixe opitulatus esset. - - Itaque sicut Apostolica Sedes
Hungarorum generi nunquam defuit, quoties ipsis esset cum hostibus reli-
gionis morumque Christianorum depugnandum, ita nunc, quando aur-
eatissimae memoriae permovet animos recordatio, vobiscum libens con-
jungitur justae communione laetitiae: habitaque dissimilium temporum
ratione, hoc volumus, hoc agimus unice, confirmare in professione catholica
multitudinem, pariterque conferre, quoad possumus, operam ad communia
pericula propulsanda: quo ipso assequemur, ut a Nobis saluti publicae
serviatur.
Ipsa testis est Hungaria, munus a Deo nullum posse ve! homini-
bus singulis vel civitatibus dari maius quam ut eius beneficio et accipiant
catholicam veritatem et acceptam cum perseverantia retineant. In ciusmodi
munere per se maximo inest aliorum bonorum cumulata complexio quo-
rum ope non solum homines singuli sempiternam in caelis felicitatem
c,vitau's *Psae magnitudinem veri nominis prosperitatemque adipisci
quum. Quod cum princeps regum apostqlicomm plane intellexisset nihil
a Deo consuevit vehementius contendere, nihil in omni vita aut iaborio-
“ curam a“* c°n*tamius egit, quam ut fidem catholicam toti regno
mftrrci, ac stabilibus fundamentis vel ab initio constitueret. Igitur matur-
nme coepit inter romanos Pontifices et reges populumque Hungariae illa
“ l0,n'm 0jfic,orunK!ue '-.cissitudo, quam consequens aetas nulb sustulit
Sumit fundswtquc Stephanus regnum: sed regium diadema non nisi a
no 1 ont,ficf accepit: consecratus auctoritate pontificia rex est sed
ZV™Lipriic*e Scf obhtum voiui,; *•*■**» sedes’
ET a"' CTP‘Ura pic ins,ituit- s‘d his« comitata
ST, f°St0l'Ca' Sedis benignis, ct indulgentia multis
consilii lumen ° S‘"gl,!ans‘ A Lfide- a Pletate sua hausit rex sanctissimus
* Hisi assiduitate maSqiC fgubcrnandae rcipublicae normas: neque aha
nefarias perduelli preCar)dl fortlUldjncm aniITli adeptus est eam, qua vel
rictor afutte mni,COniUr UnnCS Wppr.imcret* vel oblatos hostilim ^P^us
cwtode et dure' n ‘!’ ,re IgIOT!e ausPICC> nata civitas vestra; eademque
gtemque nom' r m ,at matUrtatem sc!lum’ scd ad firmitudinem imperii
velut hereditate * P Cn° gnidu Pe^ve"*sris- Eidem a rege ac parente suo,
vel in sumrnic , accePtam> sancte inviolateque Hungaria servavit, idque
Ecclesiae sinu n\mp,'nmi ^'fi^ultatibus, cum populos finitimos a materno
quium et pietaq f..™' n°Sl!S0emJr abdux'ri Pariter cum fide catholica obse-
,iniverso constanISnerm"^dei^'n^ege Apostolico» in Episcopis, in populo
in Hungaros " ‘ nsit* vicissimque romanorum Pontificum propen-
•'Ltuis testimonii' '° ^ntatcm patentamque benevolentiam videmus per-
‘kursospati,, tZ ™iatam- Hodicque, tot et saeculorum et casuum
vestrorum v L Cl , ncbcd0) necessitudines pristinae; et illae maio-
“ ■ a* A *
011,1 vestroru ' ■tyvi “eucncu
*«d»bnuL in F,Sr.tU,C?-.haUdq"a<IUam extinctac sunt in posti-ris. Illa ccrtc
«iorum qUa«T7°f*!lbua «««* consumpti nec sine f
^■anria» c t • -S,J utia. tuendis Ecclesiae iuribus coli;
'«tvandir ‘ c r*'“ i,u,4lua; «i
c hdcj catholicae c
Vtl' m.
fructu labores: cala-
collatum studium: con-
onstans et animosa voluntas.
17
2SS
Romani Pontifices
3, Haec quidem reputans, iucundo laetitiae sens,, ~
Vobisque, Venerabiles Fratres, et populo Hungarico meritat ^
laudem libentes persolvimus. - Sed silere tamen non nos,,! ***
sane neminem, quam sint passim infensa virtuti temnn™ ' **** *®«
tur Ecclesia artibus, quam in tot periculis metuendum ne^bHl TPP*
ihi etiam languescat, ubi maxime firma et altissimis e«r , des la!)daci>
Satis est meminisse funestissimum illud malorum prinemi,^*3
ct naUtralismt placita in omnes partes libere dissemimf rf^,ona^
merabiles correpte, arum iilecebfae: VSSS^SSTJStt T
aut aversa voluntas aut aperta defectio* sectarum -1- 1 • P b ^CcIwj
audacia;. iuventutis nullo ad Deum respectu institL.c-ndn^i.Vun™™
Atqui si unquam alias, profecto hoc tempore videre oml P*™
homines oporteret quanta sit religionis catholicae ad taS?"' M‘irt
temque publicam non opportunitas eni„m 1 , tranquillitatem salu-
nis enim experimentis con T' ^ planl' ''assitas. Quo,*.
- ii, qu. nuTuT™«r““m^, 1 »***» -*►
perferre assueverunt. Scilicet cmid «,’n . renos.1cuPld!tatura suarum ujjoi
pertinacia contendant, nemini hm ohrr ^ ?U,t>US nitantur artibus, qui
respublicae florentissimac dimicare :,CUni.m cfsc Potest- Imperia maxima,
eiusmodi hominum S™ * SmgU,aS h°ras cum
*nc invicem conjunctis unVnr^T"1 s".c,ctate et «gendorum simiiitu-
Per impendet. Contra tantam ^ ncu,unJ aliquod securitati publicae sera*
*iho alicubi perfectum est nt °nim r?la^aruni audaciam saluberrimo con*
legum, Verumtamen ad nrohih • a?ctonta s niilgistratuum ct vis armaretur
maximeque efficax, qUaPsub,a.Cnd°S s,)nalwt" terrores una est ratio optinu
metL's. quae in eo consistit 'ut \ (,aril,?\ ad deterrendum valet poenarum
verecundiaque et amore EccUi, *\ . ** lglont‘n,1 Pen,tus informentur cives,
custos, et innocentiae nmnm» ' tneantur. Est enim religionis sanctissimi
proficiscuntur, parens edunt °mnm™cluc virtutum, quae a religione sponte
q^uc praecepta sequuntur EvanSffi uCClcS,a‘ Quicilnuluc religiose inteerc*
abesse necesse est. Tuhrr * ’ ,oc 1PSo longe a socia/ismi suspicione
*ubesse atque obtcmnerin* 1™ fC ?10’ lltl I*cmn colere ac metuere, ita
f*?re; «* «'vas JS^£T\****« «« quippiam seditiose
L0S lnf)pi multitudini beniim ^ S.a^a 1Ura: qui maiores opes habent,
?* num'r». calamitosos ,';Rtnos P™~< luitur omni canu-
onorum maximorum et inm " r cons°l;itione perfundit, spe prupeeita
quanto aut gravius homo *Um’ ‘!uac tantc> futura sunt amplior*
'* t>bus praesunt, nihil sunf °”Vent. au* «^tius. - Quamobrem qui civi-
ttHKiuf^ 8hrcrint* nulla re immEr”*- T °PP"m,nius :lctlir!’
pccl • honestatem intevritafP tc’ Ul^uere *n animos multitud
P^dest PneminimUmC0S ^pUnae dvili V' P,nnmm est aPerte
1 j 4 ■ f?^jcupi dosque rerum evertendarum»
ClY * . “ ^ motUH CIV*
Sc(J | quies , j h-i,uue tonnidolosas, quibus est tibh’
"“■* No» >■ auidem. Dei helcio, non ri*
^ r3s> Veaerabiles Fratres, onfinino
Romani Pon rijict >
259
attendere animum ad cavendum, et maiore in dies studio eniti
-**•’■•* ^.-.Iii-n.i.i nn,nlln , . , ‘,l1*
sito
jubent u««iuum, et maiore in dies studio eniti
st istic floreat vigeatque religionis nomen, suusque institutis christtanis
honos permaneat. Hac de caussa illud in primis optandum, ut Ecclesia
loto regno Hungarico plena atque integra libertate fruatur, quali frueba
tur alias, ncc nisi ad communem utilitatem uti consuevit. Nobis profecto
maxime est in votis, ut ea e legibus tollantur, quae cum juribus Ecclesiae
discrepant, et eius lacultatem agendi minuunt, ct professioni catholici nomi
nis officiunt. Id ut impetretur. Nobis Vobisque, quoad per leges licet con'
sunter elaborandum, quemadmodum tot iam dari viri hoc eodem prono"
,o elaboraverunt. Interea, quandiu sunt illa, de quibus loquimur legum
iusa mansura, vestrum est conari ut saluti quam minime noceant admonitis
ilipmcr Civibus, quae sua sint in hoc gcncrc officia singulorum. Aliquot
indicabimus capita, quae perniciosiora ceteris videntur esse
5. Sic, veram amplecti religionem maximum officium est, quod nulla
«nunl acate potest isse circumscriptum. A ',,/la Dei re^no infirma ae,m
U illud quisque nov.t, ,ta debet sme ulla cunctatione efficere: ex efficiendi
Mm voluntate ...s unicuique sanctissimum gignitur, quod violari sine
“ pot“fc d« caussa, eorum, qui cuntm verant
mmmm' Venss,mum ttlcmque permagnum officium est in Fccleriam
«opere, quotquot matura ad judicandum aetate, ut cooptentur' pcTnT
Q amobrem s. animarum curatores altcmtrum malle coLntur „cc«»e
1^7“ iegUm SCVCri,'1"-m Poti^ subire, quam vindicis Dei
h!^£ tSmZ‘18*1™ l,U°i‘ a",■ne,’ opetsm. Venerabiles
* pim mL ,, , •:ln""OS d°Ctrina Ca,h0lira dc sanctitate, „„i-
matnmonu: ut saepe in memoriam populi revocetur
quid Ecclesia «rntH t^e- T" ' I P°U'S,atl CCC,CS' asticae, suapte natura, subesse:
1« mente au,', ,nl ..dl‘>c,'at dc co.’ <lu!,<1 civile vocant:
"an licere catholici.""! |™ llnmincs istiusmodi parere legi oporteat:
Conjungere a nrofeso1,,,,,. “ ,n"r''m',s dc ca"ssis’ "“Ptias cum Christianis
mate indulgentiaoue p~a ■ ° !Ca 11 len,s' (!JHl!1e id facere, non e\ aucto-
ras*. e°S in Deum- 18 Ecclesiam ipsam
a tura spectal 11 s,t' J“anti videtis esse, universi, ad quos
■adi praecepti» nemo .m./’'*!™1' tJ|,l8cntissimc provideant ut ab cius-
n te, cette in hac ,1,- lrra wnt tliscedat. Ko vel magis quod, si alia
poblicae necessarii, 'a" ‘ lamus’ nb,cmperatio Ecclesiae cum salute rei-
pt. ® velat elememi, bu!dam e“ "c':a.':', iuKa,a ""«>»• Etenim princi-
ft wntinet; pr0ptcri.,* ,Pl !ma utac c*v^*s societas domestica nutricatur
n* civitatis status L* magnam partem pacatus et prospe-
?°niorum effich„r ‘n “I ta ,S d°meStica hietas est, qualis exitu matri-
««te et Ecclesia Vr , l'U‘nirt* «tatrimorna queunt, nisi Deo mo-
^tutem redactum vJL ‘"iv!'1 c°nditionibus maritale conjugium, in
^**di unientis desnnli t Um 1 ] ‘^mum, contra Dei voluntatem initum, ita-
^'bunione vitae in <• ”m 1 a^‘stl,-us ”*que pernecessariis, sublata etiam
R'nt- Iructl)S acerbiss.m l|"fK* lom,nura mterest maxime, id est in rcli-
1()s necesse est, ad extremam familiarum
:6o
Romani Pontifices
civitatumque perniciem. Quamobrem bene, nec solu^dT^~~'
Ciiam de patria meruisse judicandi sunt catholici viri uL- 1
anms cum Coetus legumlatorum Hungariae rogarenm? «IW
™ a Christianorum cutn hebraeis matrimonia, eam rorati. „ '"b"«
dibus animis et libera voce repudiarunt, ct ul antici,,- U ™
probaretur, pervicerunt. Quorum suffragiis ex omnibus H„„l •
comitata est assentiens voluntas plurimorum, idem se et aenfc e,P"?“
luculentis > testimoniis confirmantium. Similis consensus et mrani^
stantu adhibeatur, quotiescumque pro re catholica dimicari*» • Mrt‘
consecutura victoria: minimum, experrectior et fructui ! “B' Cril
acuo, pulso languore excussaque desidia qua Christiani no f Ur? VK*
omnem catholicorum virtutem utique consopiri vellent
stituendac i3m“ tiu TT **** * 7* ac •#»» -
temporum morumque cursus ut ninus^mlf a^a*U '* ConsuIatur- «
vigilantia Ecclesiae s-iliibt-rrin' v * ^ t» Himioque opere contendant
teris atrr1*" VirtUte Prohibere dedita. g
pellant neutras, mixtas laicdes C*,xtuntur Pass,m scholae, quas ap.
sanctissimarum rerum ^ Wa^? ut aIun™ in sumi
Eiusmodi malum quia et latiulTt n“ ^qilc, rcIl^0ms cura adolescant,
sobolem videmus bonorum „* - • rnf1Uf’ cst> quam remedia, propa^n
impiam, ggy.^ -ligionis expertem,^
°nmi, quo potestis, studio et , fHu?gar,a vestra> Venerabiles Fratres,
pueritia ad Christianos mor • L|°n- e™K,ne lIe,cnd*tc. Adolescentes vel a
modo Ecclesiae, sed etiam J; c,.mst‘anamque ,sapientiam informari, non
non possit. Id iam plane intdliJunt ^ intercst> ut Pluris interes*
que catholicos homines multi- |S * tp CIUlcumtlue recte sapiant: propterw*
probe pueris vehementer soHir!?”* !nagno numcro videmus dc fingendo
tem operam, nec sumptuum „ . °i, ,m eaque re praecipuam et constan-
care. Non absimili pronosit C| a 5onim magnitudine deterritos, collo*
eniti et efficere: nihilominus rinim * v qUOqi!c cx Hungufe novimus idem
dium vestrum mavis . encn,biles F ratres, ut episcopale stu-
perspecta, cupere et velle lnc^emus. — Nos profecto, rei gravitate
tione integrum Eccleshc *’t 1tmus’ ut In publica adolescentium insriw
Jtae: ncc facere possurrmt 3S ®*Pk‘rc Partes, quae sibi sunt divinitus
studiose confemtisP wl n^? ^ flagi*™*. ut operam vestram huc
n<T a Aberis suis eos cdrhr-f ^ a**lu® etiam patresfamilias monere
s lanae iactura metuatur- si^' ,patlantUr discendi ludos, unde fidei chri*
isututtonis et magistr()ru" 1,qi!c d1,citc> ut scholae suppetant sanitate
tra « fleri vigifantia buk probltate commendabiles, quae auctoritate
tTl' SCti ?££ tT**' Quod "OH solum de scholis primor-
ntm , !-ren,m Venditate ”1 m.a,orilmclue disciplinarum intelllgi volti*
I constituta sunT FTd°m,cilia n*U* ct ePiscopomm vestro-
c ; r'r’,S Piz,r>4'i.v, A^LT*0**» praedicatione g«t* t**
cum ltuUapt'st[,jnuni ^trifioniensis, qui magnum by*
et censu amplissimo ditavit.
Romuii Pontifices
26 r
Jamvero ptilcrum est recordari, tantae molis opus effectum ab eo bura
(t macera intentione religionis catholicae, promovendae; idemque a rege Fer
dinaftdo II confirmatum, ut religionis catholicae veritas , ubi liabat incon
Oissa persistent, ubi labefactata fuerat , repararetur , cultus divinus ubique
propagaretur. Perspectum Nobis est, quam strenue constanterque curavistis
ut istae studiorum optimorum sedes, nihil mutata natura pristina,* tales
esse perseverent, quales ipsarum auctores esse voluerunt, hoc est Instituta
taihoiiea, quorum res familiaris, administratio, magisterium in potestate
Ecclesiae et Episcoporum permanerent. Quam ad ' rem Vos magnopere
hortamur nullam praetermittere opportunitatem, omniaque periclitari ut
honestum ac nobile propositum omni ex parte consequamini. Consecuturi
autem estis, spectata Regis Apostolici eximia pietate, prudentiaque virorum
qui reipublicae praesunt: neque enim verisimile est passuros, ut, quod do-
rmientibus a catholico nomine communitatibus concessum est, id Ecclesiae
catholicae denegetur. — Quod si ratio temporum postulabit, ut in hoc genere
M quadam instituantur nova, aut instituta augeantur, minime dubitamus
quin patrum exempla renovare, rcligionemque imitari velitis Immn 3lh
Nobis est, cogitationem iam Vobis esse susceptam de opportZ palae-'
stra formandis magistris optimis. Saluberrimum consilium, si quod aliud
Jignuin sapienda ct virtute vestra: quod ut celeriter, Deo adiuvante, perfi-
u,uis, Nos profecto et cupimus et hortamur.
S. Verum ad salutem publicam si tantopere pertinet institutio adolescen-
um m umversum, multo pertinet magis eorum, qui sacris initiari volunt,
nequi em debetis, Generabiles Fratres, nominati m attendere, in hoc
SeantM T” V,g‘1,arUm .l:ihorumcll,c vestrorum consumere: sunt enim
re™ nCvPeS Ct, Ve,Ut mcohata forma sacerdotum: in sacerdotibus
CCS!?* n,tatUr lecUS EccIesiae* ct jPsa populorum aeterna salus,
tariae ‘ dltri"05^18, 7 0mnin° 'n instituenriis clericis sunt duae res neces-
^ CU tUm TntiS’ virtUS 3d. PerFecrionem animi. Ad eas
disciplinae ^crT' qU' >US .adolcsCcns actas informari solet, adiungendae
usquequaque ^nr ^ cananicae’ ,caut0 ut carum doctrina rerum sana sit,
hisque maxime t'i°rrupfJ’ CUI^ F.cdcsiae documentis penitus consentiens,
ft n s, uni coiitr , P°,nbus> u ubertate praestans, ut potens sit exhortari...
tia, non aedificat ^r!! 'V!!* ~ ' *taC Sanctitas> qua dempta, inflat scien-
Wiq ouoQue v.Vt plectitur non solum probos honestosque mores, sed
stcerdotes bono *U ^ .t*lCtTdf>labinn c^orum» !|nde illa existit, quae efficit
Huc sane spectant**^ ^Su Christi, summi et aeterni Sacerdotis,
pauca habetis tum SaCr.‘l heminaria: \ osque, \ enerabiles Fratres, non
^odis praedan pUJ:ris ‘ld clericatum praeparandis, tum clericis insti-
TKtrae: efficite *ltU - ',S ”iax’me evigilent curae ct cogitationes
:n quibus doctri ^Cr,S disciplinisqtie tradendis lecti viri praeficiantur,
:ami momenti ( Mni*t£IS Cllm *nnocem>a ”*omm coniuncta sit, ut in re
^gistros pietaric ]-C^n ( LTC ’,irc °Pt'mo possitis. Rectores disciplinae,
ftoinos: commi * T"'. P™dentia* consiIi0) rerum usu prae ceteris com-
r°n tnod0 nihil 1>cllie vitae rat io, auctoritate vestra, sic temperetur, ut
riq i“111 alumni offendant pietati contrarium, sed ahun-
zf)2
Romani Pontifices
dent adiumentts omnibus, quibus ulitu7pi^TaI~7 -
incitentur ad sacerdotalium virtutum quotidiani Tr2 ' ““S***
diligentiaque in instituendis sacerdotibus ,„»ita Inictufn ' -Es i"d'w
pere optabiles, munusque vestrum episcopale multo '*m,S *»*
tJum facilius, ad utilitatem uberius. Letis esse ad gw,-
Kj3d U,tRl tL‘ndant Pateniae curae vestrae necesse est e
b> t€ros m ’PSil munerum sacrorum perfunctione cor 8C***t ttt P«ts
suaviter, utt vestram decet caritatem, videte ne n™^ 'tcntur- Solkrter (
sumant, ne utilitatum suarum cupiditate vel neimti S sP*mw unquM
ducantur: immo virtute et recte factis in ^ ^ i <>rum ^ocularium cu-
precandi nihil unquam remittendi,.' ad' myiStS * «5
I » erecti ac roborati praesidiis, quotidhnus „ “ c“te «tamdo
ultro deposcent, studioseque, ut plr est i„ . muntrL1m labom
ventabuntur, maxime ministerio verbT ^t , ,"'l”"0r'JI“ *5
vero redintegrandis animi viribus Quas comi S3C^me|lt0rum «SU. - Eorum
non patitur, nihil ^aur '”**#*&*
more positum, idque magno cum fructu ' Jlia,1M«°d est alib, ia
ffW meditationes, Deo sibique unl7 J SCCedant ‘dentidem ad statas
V cnenjbiles Fratres, in obeundis „ ,d te9l* vacaturi. Vobis autem,
conunoda sese dabit occasio coeno " P° CState Dl oesibus, sponte et m-
panterque videndi in re praesenti et singulorum,
aut sanare, siqua insederint ratione a“* prohibere,
f ' is ecclesiasticae diseinhW f * tCts'"c s,t* Atque ob eam caussam.
ltUr* ad sacrorum canonum m tU1J‘Ulir* Ebibenda, ubi opus esse vide-
cvm sacerdotia, tum vatT ^«veritas: omncsfuc intcll,^
praemium oportere Dromir o gradus non esse nisi utilium cura-
qu' «n curanda animorum salute ,^ue 113 Servari, qui Ecclesiae servierint,
* ^io P jJeStarc ‘“dicentur. CSU avcnnt» qui vitae integritate doctri-
MUL ut est amans -n°n cx’§Vam partem consultum erit
J,\^nter sacrorum adminV^^ 11 r<d*fPon,s avitae perstudiosus,
“ dabit excoIt‘"d"- *ed tamen
factis ,-10,Cae Multitudine consi» eSt’ <lUae ad ,nteffritatcm doctri-
tir sa’rVlta’ mori*1L,s retinendam v-»!0” 30'1!!3111' disciplinamque Evangclicam
cite Cr*lC exPed itiones in eiiltur * Crc ' tdeantur. Date operam ut frequen-
oioruinT «*““ cisque ^
«*»*». ««iL
, -e«iv, •
ac instituta sunt vd
Romani Ponti fien
tuentur, atliuvarc, amplificare nc recusent. — Similiter resistere necesse est
fallacibus quibusdam opinionibus, ad tuendum suum cuiusque decus prae-
postere «cogitatis, quae fidei morumque ebristianorum praeceptis prorsus
«pugnant, ct multis perniciose flagitioseque factis aditum patefaciunt —
Demum necessaria contentio est assidua ct vehemens adversus non hone-
stas consociationes: quarum est antevertenda contagio rationibus omnibus
iis nominarim, quas litterae Nostrae Encyclicae alias indicavere. 1 De qua’
re tanto a \ obis maiorem curam adhiberi volumus, quanto plus istic numero
opibus, potestate valent eius generis societates. *
n. Haec habuimus, Venerabiles Fratres, quae Vobis, urgente proposi-
tum cantate, perscriberemus: quae toti Hungarorum genti prompta ad
parendum voluntate acceptum iri confidimus. — Ut patres vestri de hoste
ieierrimo magnifice ad Budam triumpharent, non bellica tantum fortitudine
perfectum est, sed virtute religionis: quae quidem vobis, quemadmodum
nm magnamque imperti auctoritatem initio peperit, ita domi prosperitatem
foris gloriam in posterum pollicetur. Ista quidem vel ornamenta ve! com-
moda evenire vobis cupimus, idemque precamur, opitulante magna Vir-
gine Matre Dei, cui regnum Ilungaricum consecratum est, a qua nomen
e!iam invenit: eademque dt caussa opem suppliciter imploramus sancti
Stepham, qui rcmpublicam vestram, omni a se beneficiorum genere orna-
tam et auctam, volens propitius, uti certa spes est, respiciet e caelis firmis-
fimoquc patrocinio tuebitur. ’
u. Mac igitur spe freti, Vobis singulis. Venerabiles Fratres, et Clero
populoque vestro universo, auspicem caelestium munerum et paternae
benevolentiae -Nostrae testem, Apostolicam benedictionem peramanter in
Uomino impertimus. r
(Leonis XIII Acta, vol. VI, p. 146-161].
595.
Leo XIII, ep. encyd. Pergrata Nobis, 14 sept. 1886. *
menu^ccTnim,^01518 acc,d!j communis epistola vestra, quam superiore
libentibus animk ’ qUaeq.Ue ,1Iud. maxime testabatur, vos civesque vestros
tano pacta cbnveB^»0?^ nov*ssima Apostolicae Sedis cum regno Lusi-
publico non mi • a’ C Ilsque laetari, velut de re bene gesta ac bono
Nobis fuit in n.,mUm profutura. Omnino, quod vos perspexistis, illud
hi consen-arpnr UCr ° 10C nef>0t‘0 propositum, ut ea ad dignitatem itnpe-
tifices roniani Ur’ T*36 r°L'd)US ve*tris de catholico nomine meritis l’on-
Indorum chri i — 11 trjnV unaque meliori constitutioni commodisque rei
consecuti nnr5C Cons^t;rLUir’ Quod quidem propositum partim vide-
OtamjQbrem im * con hdimus Dei munere beneficioque consecuturos. —
<-nti mi., animo optatissimum, de quo loquimur, eventum,
• I, I
’ Cf DPIHC0.pos Lusitaniae.
*Ct0 ta dl Concordati, p. lo^y-io^S.
Romani Pontifices
prospicere licet in posterum, nec ominari .solum sed i
concipere, futurum ut Christianum nomen in Lusii?,!?"' spei" «ft,
mum rerum salutem florere pergat, et maiora £ dies E* *
Cui spei ut ad plenum respondeat exitus v "“'menti upj,,
nmm, ita Deus adsit propitius, dabimus operam Pl Pr°feCt<> primi «*
menti in prudentia vigilantiaque vestra epioDili "?Um Vtro *fc-
Clen, in voluntate populi Lusitani, sine ulla dSoie rtia et *«*
tn caussa tam nobili tamque .Viic.uosa
qoi rem publicam gerunt: de quibus minime did ■, Jmbu«ur virorum
pientiam et aequitatem suam, sicut nuperrime ' U"lus’ flu>n Nobis a.
quo tempore velint: multo magis quod caZliSe fid"'' probart '*
de Eeelesia merendi consuetudo fid« beaeqK
est apud Lusitanos inusitata aut
recens, sed pervetus diuque celebrata.
teaT^Te mgiSr'rhU £* * P*
reges vestri, quae laus est non exigua CircUmscribitur, tamen
»n Oceaniam protulerunt, ut ex infjl n .**“ * 'Africam> » Asiam,
tama cederet, multas antecelleret —Sed '^tlor.lhlls gentibus nulli Lusi-
0*0, parem u„de putmuii su„,
Vei,t- e* aR»orc sensuque religioni T ?c,hcet> 81 recte dliltdlcari
gemes laboriosis periculosisquc exm* I V "u emm ad '£notas et barbaras
plerumque fuisse, ut Christo Domino orio^’ ^ 3nim° a(fcctos corlstat
sere*itii Christiani nominis „ insemrent- 9uan> vel utilitati
,res- Lna cum expressa imagine v V ProPagandi impcrii sui cupi-
T®-™. P^ferre mZ« :™Vc" ^ " U°d « W
. ’ 0 ac,e’ venerabundi simul , - r V ^'ruccm sacrosanctam in tri-
armorum quam Crucis ipsius n« r fldenk“s consueverant, ut non tam
Permanet ,M «psuus praesidio .i«k:i— • . . '
a„ra ’ ''ciieraoiindi cimi.i r- , «wuamitiara m m*
■ morum quam Crucis ipsius n™ - i- demt's consueverant, ut non um
Pcnians,,. videantur adepti Oo, 00bila ««orias, quarum Arii
■tome rege, viros apostoli L'cx“, ^ ,onc ">»™e enituit, cum Lud-
a romIn*b,1Dt’ Francisci Xaverii vesriS*-°qU* gentibus arcessitos studiose
I ^ron ams Pontificibus Xuntiunn ,n?ressur°8. eo sdemque non semel
« f™ ■»€ unquam inu^mr'°'-COrUm au«os POt«'*e. Singa-
3 ma,°runi vestrorum laus, quod in
;'-infjtisslinas eent
ms'gnt beneficio s . cbnsti*nae lumen nrin
Nec unquam^®'*» ^“e ApostolS F
signifirtf;, ' ne decessores \,w ■ , ™ 'H egregte demeruerint.-
mentum drarf"ti V.estrae exhiberent- eu!,?"'"'' quominus Srati »i">
ccputamus quam ?£?““ reB« colla,». Ad 5LP”“5“^_ .T' “
sTicniijjYi 1 v _
reputamur CCOra singuiar'a inTePM ^ii’ ''Ulu° IW
templum a’JU,?a^a 8«*serit populus* ^ N°S qUod sPtctat‘
que Nostra , ltanis petere, quant- n,,n ,ta magnus, gestit anim
sane^PaternanM(7b!rUiUS excitatur J^ rcl,&io.nis_ pietatisque su: simj
‘loquidem in r' ,s ^ntatein vel nnw ■ achniratione benevolentia. I
quidem, quanium1^ r Cnda rebus rrr[me rc VI<^emur probavisse: quai
egimus atLe in i Costri ratio I"^J T 0rienta,is controversia, X«
Pere et reddis d^nter' ^ hberaliter cum Lusitani
pubheae Xobismetip^ ^J?mUla de StudSfeL?? ParCm voluntatem aC0
P polJtcemllr p0 . ^cilitateque gubernatorum n
nimrrum confidimus, non enhtn
Romani Pontificis
"/j5
Ut curam summam de iis adhibeant quae pacta sunt, sed operam Nobis
cum pariter ac vobtscum libentes conferant ad ea, quae istic Ecclesia
accepit, detrimenta sarcienda.
4. Sunt haec sane haud levia, praesertim si conditio spectetur Cleri
vestri, et Ordinum religiosorum: quorum clades non in Ecclesiam solum
sed in ipsam civitatem redundavit, quae sibi sensit ereptos adiutores pm’
dentes et strenuos, quorum opera informandis populi moribus insthucn
dtt juventuti, ipsis etiam coloniis ad christiana instituta fingendis non
mediocri usui esse potuisset, hodie maxime, cum tam late patentem sacris
expeditionibus campum in Africa interiore videamus.
5- Quod si ad ‘Psas malorura origines animum advertamus imoieta
iis libidinem, quae superiore saeculo tantopere invaluit neque unicam
neque praecipuam caussam arbitramur fuisse. Pervasit illa quidem vehit
contagione morbi, vestrorum etiam animos, incursuque suo graves 'ruinas
tmtt: nihilominus non it videntur longe a vero discedere qui maiorem
pemicicm censent allatam a politicarum partium factionibus, intestinis
discordiis, popularium seditionum procellis. Etenim religionis laudem et
antiquam Lusitanorum erga romanum Pontificatum fidem nulla vis extin-
gucre, nullae artes labefactare potuerunt. In mediis etiam vestrae reipu-
blicae tempestatibus populi semper mdicium fuit, foedus concordiamque
regnorum cum Ecclesia maximum esse principium, quo Christianas regi
2^“ Camqu': ob sanctum religiosae unitatis 4S
m ll'oPnTmarf 'T'"?"' ^ prMbuit' au«oritate ™t»q«c
■TOnora 1 TM i""damcntum- -«ne, laetabilia « ad
ftSr 'nr " ,a' os,™dun'- «i catholicae statum, idoneis reme-
."0n d,fficult« P“se longe meliorem. Vigen, enim bona
«putoiiim fnictMi ?ant'" ar","TUm concord,aqnv voluntatum adoleverint,
opeta ad Ec!L!i? “T™ Praesunl- fluorum tam necessaria est
'•"■tanum niin? 'T"1 * S,ananda' hcik intelligent. quemadmodum
tute bcneficionue n *rt - ® onae ^ast^um catholicae religionis vir-
opeditam, si eiusd^m^.i- !ir,a.m esse v'a*« tollendis malorum caussis
administretur Oim r! ‘Slon,s ductu auspiciisque res pubUca constan-
P°P>ili futura est euhpmt cum mgemo, cum moribus, cum voluntate
lica professio n„M?“ ° ^ publlcat ingruens. Continet enim catho-
rtaque omnino ^us*tani legitimamque religionem; propte-
***e defensam nr e!\aneum est* Nitela legum ac magistratuum potestate
% ad decus P a^’dl,8<luc omnibus ad incolumitatem, ad perennita-
POtestati 5Ua j’ :t 5 ,Ce inil,1,tarn. Politicae perinde atque ecclesiasticae
surn. quod res in™ 0 L°n?tet et 1^tTtas actio, omnibusque sit persua-
lm»4'osa aemulit • 1 (pl,°tldiano experimento confirmat, tantum abesse ut
« maxima ad ' - 'Z /ulvf‘rset,!r E«lesia potestati civili, ut huic plurima
' Pptditct. * em civil,m tranquillitatemque publicam adiu menta
luntre st10 aCtUr?^.rtC ” sacra auctoritate pollent, quaecumque pro
-uiitj sjc agant, ut ipsis plane fidere se posse ac debere
ffip
266
Romani Pontifices
rectores civitatis intelligam, nec ullam sibi oblatam caus^T""
nudarum fortasse legum, quas interest Ecclesiae non retineri F*"1
diffidendi locum plerumque praebet politicarum concerta.; SusPJra*d
vos satis experiendo cognovistis. Profecto catholicorum ? partlUm%
natmi Clericorum primum maximumque officium est °!n,n,,m « notii
re suscipere, nec opinione profiteri, quod ab obsequio ftu**?*® *
dissentiat, aut cum conservatione iurium eius consistere noni .Eoc!esu
™ f“ «< »»um de rebus mure poSTuS'' ^
Venerabi.es Fmtres? AS S& T’ ^
sacram remque civilem non satis secernant rei 9 SUM' m
ttcarum partium trahant patrocinium. ’ 8 q C "omen jd P*
auspwSL Cttntm £27*? "°" S°',,m »<*«“ *
dum *«, ea de caussa fuit, quod nimis m.dri F™™ "d
tenaces sententiae suae, nihil unonam n tr P'U* *?rsan» quam par esset,
suarum recedendum putaverunt fw U .aC,Ue rat.,one a studio partium
fines improbari nequeant adentinne 3“ldflli studia, tametsi intra certos
simae coniunctionii valde impedium. ° SUpremae i,lius optat»-
gentiaeque vim i 1 ffiT ffi tende rV u t Fratres’ omnem industriae dili-
videantur, salutarem concordiam * pnidentcr aniotIS quaecumque obstare
« sententia succedet si ,n ^ an,moni^ concilietis. Idque Commodius
In curis, manum ooeri L . momenti disiuncte, sed collatis
mis videtur communicatio n mPvcntls- Quamobrem opportuna in pri-
ratl<* *»nills existat. Quinam ‘^Cletas consiliorum inter vos, ut apendi
proposito conducat atnius h„ i C°ns,llorum delectus sit habendus, quid
normam proposueritis ouac i a-CfrC dispicietis si vobis ob oculos veluti
^gotiis declarata ac prLcnW. tldcm ab .APostolica Sede de huiusmodi
cheas de constitutione thritriL* IJ1ax,me vero litteras Nostras Encv-
. ,e- Ceterum non L„- * reiPubbcae. t
dium desiderant, praesertim In",d‘ltirn Persequemur, quae idoneum remt-
'ratres, ^lJOS 'Sc®nimodorum v-*n ^ S*rU cxPi°ratiora vobis, Venerabiles
j eC Ca enVmerahimus, quae temn *)r°Xl,n<: vt prae ceteris urget. Sinullter
J ' nt rei catholicae, quo mn i pcstlVam civilis potestatis operam postu-
d Paterno animo N^o aCqUUm est’ Culatur. Cum enim nec
ure Uii^nf . . uui n«C de VMtm - , t
t iri. — ™ -xosiro a ' *-u*«suiauir, tum cni
tio aes^ant’ rectum est confidere f'CStro ^ibus civilibus obsequio .
' n lr?^nt propensionem Noser ^ ut gubernatores civitatis iusto
St,? “ I'* ca,Ksis ’*«»?“' '«trac voluntatis. Eccte
„p .r l'“m c“r««. Nos aul^ ' 'bCjtat,s dignitalisquc debitum gr*
•■■ Ptr-an,m'' foturi Suod es, partium Nostrarum, parati»
H II Tt ■ r. . .
■JS*» »*i *" f** Noatmnjm, parat,.-
conditiones ttk* quod mi\ime nn„ miln,ciUc consensu statuere de n
l,b™>" accepC PP°m,m,m videatur, honestas et ar
5q:
i
Romani Pontifices
nomam ronttncts
i 267
n. Quaedam alioqui sunt, eaque non parvi momenti, quibus nomina-
tim debet industria \c^trat cnernbiles Fratres, mederi. Kiusmodi in nri-
mis est paucitas sacerdotum, ex eo maxime profecta, quod pluribus lori
nec brevi annorum intervallo, vel ipsa Seminaria alumnis sacrorum in ri
tuendis desiderata sunt. Hac de caussa saepe vel Christianae institutioni
multitudinis, vel sacramentorum administrationi vix aegreque consultum
Nunc vero, quoniam divinae providentiae beneficio in DioecL-sih'.,. '
gulis sua sunt Clericorum seminaria, et ubi nondum restituta sunt brevi
uti speramus et cupimus, restituentur, supplendi collegia sacerdotum in
promptu est ratio, si modo disciplina alumnorum ea, qua decet* ratione
constituta sit. Quam ad rem piant- confidimus cognita Nobis prudentia
stpteimaque vestra: sed tamen ne consilium Nostrum in hoc «nere desi
Atreus, dicta vobismettpsis putatote, quae ad ccnerabiles fratres Huntm
nae l-.p, scopos paulo ante in caussa simili perscripsimus. > „ Omnino in
instituendis dena, sunt duae res necessariae, doctrina ad cultum men-
nrtus ,,d puricettonem anum. Ad eas humanitatis artes, quibus ado-
lescens necas informari solet, adjungendae disciplinae sacrae et canonicae
earum doctrtma rerum sana sit, usquequaque incorrupta cum
Ecelesue document.s penitus consentiens, hisque maxime temporibus
V. et ubertste praestans, M potem si, exhortari... c, eos. tpti controda
T*!"' S3ni;t‘las- ‘1“3 dempta, inflat scientia non ,ed£cato?m‘
pceutur non solum probos honestosque mores, sed eum quoque X
"m ri“iht°udoU7. rT' -Unde ®* ,luac sacerdotes
(Seminariis) „1™-**'' - <rhrl*tl" summ' et aeterni sacerdotis... In iis
2™ J ) ,.m.ax,me ev|g*l«nt curae et cogitationes vestrae- efficite ,»r
S^tLr„rd'ndiS "ri p-fipia—. ,n quibus^ detetrinae
eis confidere iurc nnti lnurtini .conu‘ncta sir* ut ‘n re tanti momenti
tatis eligite prudentia ° P^SSItIS* ^ect0*'es disciplinae, magistros pie-
^eP™fJlC“,i“,.Itmra usu P** «f™ commendatos:
unqua' ISLT^IT “"“"f* 'T* sic tentpcretur. non modo
mentis omnibus ouihn ■ r," 3n- pletatl contrarium, sed abundent adiu-
* sacerdotalium rirti. n, ” R?'K aptis<)ue exercitationibus incitentur
'3. Dcin “ fiuotidtanos progressus..
pnsbyteros, m mm ''?'lanlla vestra debet maxima et singularis esse in
<n excolenda vim-i n ,nor.cs^ operariorum numerus, co sese impertiant
mlta Vere je , . oni,ni alacriores. Illud ex Evangelio messis quidem
lnstitmioneni snnm ' "^P^1 Mdetur posse, propterea quod religiosam
cupide « libenter ev • -Sl ‘,ni boiI1‘ncs ada*^are consueverunt, camdemque
Mr,utUm doarin1,:,rCTtU,:t‘ W. H) saCi:rdotihus, magistris suis, ornamenta
PWfutura Cleri .u. messc perspexerint. Itaque mirum quantum
gentibus, dia,,.. '.,,Ttra ln erudiendis popularibus suis, maxime adole-
‘ rinibus amorem i-iVf ''Ctiue P°sit**. *Sed ad pariendum alendumque in
reaque curent n . ' th>’ txP^,rall)m esti valere maxime exempla: prop-
’ 'n nn,ncribus sacerdotalibus versantur, non
*
268
Romani Pontifice s
solum ne quid m ipsis deprehendatur ab officio instirm
dicent iens sed ut morum vitaeque sanctitate emine .im T* °rdinis-
tuf>er candchbrum ut luceat ommbm mi in doma uS ****
ij. lertium denique genus, in quo curas vestras '
fn’ .reram « quae, mandatae litteris Tl T'5 *** M
temporibus in lucem prodire solent. Nostis temnor, v * ? aut s«ai
« altera parte rapiuntur homines inexplebili ZS 'e"erabllcs Frat
ingens prave sciptorum colluvio Jicenfer ?end': « alter
*CI P01^., quanta labes honestati morum q ,t|U,b!'S «*«* ii
quotidie ruina impendeat. Itaque hortando [cl,gioms ^olumiut
«pe ct ratione perseverate, ut facitis ab iri, ncnt °' omni qua potestis
homines revocare, ad salubres haustus’adducere pJ • COmiptis S
ductuque vestro diaria publicentur, qUae
• opportune medeantur, suscepto veritati* ■ en,h “«decumqiie obh-
£t quod ad eos pertinet, qui scribendi' an S' rel‘gionis patrocinio,
catholicae honestissimo sanctissimouue nr Cm.CUm amore studioque m
suos vere volunt esse fructuosos ef l! ^ ° coniungunt, si labores
meminerint quid ab iis requiratur „ .USqueclUatlue Jail^biles, constanter
f summa cL cun ndhih° T** optimil <“"**»■ »
22» caritatum. ^ " l™'" vf' “"** « virtutum S
f n 1 L%,tas' criminandi temeritas K * VK ttIi> quatn Slt contraria suspi-
facturos, qui faveu, pa ™"X'i * 4“0 !"tC,li«itur- ™i°tle e, ini, i
=«■ altis inferre non dubitent hP,c „m'C'i M Cr'mCn SUSPec,ac fidei catholi-
SsLe Cath?l,Cac .'“b SUm “ ** P«*
~ copuletu, cum his ahisve partibus politicis
festrae commendata sSt^quam ™°"Ulmus VeI praecepimus, auctoritati
vita m VCrS0?* quihus pracestis ml* ^ veren* et cu* subesse necesse
sive m'™ Pr'vata tum publica ciV(/*€t,pUe Ve/° sacerdutes, qui in omni
quam ^8.ter,Um 'ri Lvceis exerceant • ^ n er*bus sacri ordinis versentur,
obtem 1 tS,nUm’ “demque quemadm’ T JPISCOPorilrn potestate esse num-
tt.t Perat,onem et obsequium Uii '■ Um ad omne decus virtutis, ita ad
’ ^ templo suo vocare eP«copali tribuere opor-
Ouo autem °***« ceteros. F ^
Cor sanTtbrim, Pr‘- 'Sque Perennem ffiu m' i Ceda,nt’ cac,cstem °Pem
gio praecipUil t*t Scrvat°ns nostri lesu Chw'^ ?ratiat; fontem adeamus,
Mariae Cuiu« U’Uls; ^t-ocinia jmni mtI’ cu,us V1&ct apud vos reti-
vestrae, fCIr,’ Sin®u^ar* tutela Lusitann remus immaculatae Dei Genitricis
v’cl n prinus p f1 ,rc^*arum sanctissfn- re®num gloriatur: item Elisa bet hae
Cusitania Con Cs,ae tCmporibu8 njrf**’ sanct0™«ique martyrum, qui
16. inte^ t CrUnt vel auxcni„r S° ™m Christianam in
ccui. benedictionem^ ^CnCV^cntiae Nostra l> ,
peramanter in nominP°*toItcam yobis et c, L,lL tsluim donorui
[Leonis XIII \ 1 lmPertinms cro P°puloquc vestro
Acta> vol, VT
1 1 So- 1 q i J
un:
269
Rotn a n i Pon i i fiet t
596.
Leo XIII, ep. Officio sanctissimo. 22 dec. 1887. 1
Officio sanctissimo adducti muneris Apostolici, multum diuque
jpsi nostis, contendimus, ut res Ecclesiae catholicae apud Bo russos habe-
rent aliquando melius, atque in gradum dignitatis suum restitutae, ad
honorem pristinum amplioremquc florescerent. Quae consilia, qui labores
Nostri, aspirante Deo et iuvante, sic processere, ut praeteritam querimo-
niam lenierimus, et spe teneamur dc libertate catholici nominis plene ibi-
dem tranquilleque fruenda. - Nunc autem animus est cogitationes et curas
singulari quodam studio, ad Bavaros convertere. Non ea quidem caussa
quod rem sacram eodem esse loco in Bavaria atque in Borussia erat, pute-
mus; sed hoc optamus et cupimus, ut isto quoque in regno, quod catho-
lica professione ab avis maioribusque gloriatur, incommoda quotquot insi-
dent de libertate detrahentia Ecclesiae catholicae, opportune resccentur
Cuius maxime salutaris propositi ut ad effectum perveniamus, volumus et
omnes aditus explorare, qui reliqui dentur, et quantum in N^bis auctori-
utis opisque est sine cunctatione conferre. Atque vos opportune appella-
mus, Venerabiles Fratres, vestraque opera filios Nostros e Bavaria Carissi-
mos appellamus omnes, ut quaecumque ad rationes fidei et religionis in
gente vestra curandas et provehendas pertinere videantur, ea vobiscum
pro potestate communicemus, dc iis tribuamus consilia, de iisque ad ipsos
ciutatis rectores fidenter instemus,
2. In sacris Bavarorum fastis, res repetimus haud incognitas vobis
£ ? 13 £U.nt' t qYlh*,s HccK‘sia ct <-*»vitas concordem capiant laeti-
*rnim« -m . es ch"st,ana. ex quo divina eius semina, cura studioque
Ewngeli|apracconimS ffi'Cnm\ qUI Norici aPostolus extitit, aliorumque
effi. L. P "num’ m gremio regionis vestrae sunt sparsa, tam altas
neque rfrm r,t m miba llt deinceps neque superstitionis immanitate,
Quare «,,1, \v' lcaruni perturbatione et conversione exaruerit penitus.
PUS sanctus Vn SaCCU l afPtini>, factum est, ut, quum Ritpertus eptsco-
fidetn ner _ ormatiens.ls* E^eodone invitante Bavariae duce, Christianam
esset sam* rc^l0ne8 cx^scitandam amplificandamque aggressus
in media tUm cubores *'dei, tum eius amplectendae studiosos,
quo fidei ur^‘r [CPCrent' IpSC aUtcm cximius pnneeps, Theodpn,
oaSs.ADosfnl :l^t UrC, romanum iter suscepit, et pronus ad scpul-
plum pietati’ ,?ri.tni’ lk,iulllc‘ ;,d augustum lesu Christi \ icarium, exem-
edidit nobilissim , IT '”ncttioi;.is Eayanae cum hac Apostolica Sede primus
nobilissifT 1 ** ' ***^ veiii4 uav. ^ ipv^ivi 1^,1 uwuv |Ji imu
tati. — pcr jj{ || U,n’ qu°d alii subinde egregii principes sunt religiose imi-
'*ncto Poniijicc\ !Li’lfnis Cardinalis Marthiianus, episcopus Sabinertsis, a
':jbsidia ct incr Tre^°ri(’ ^ 1,1 Bavariam legatus est, qui rebus catholicis
icnta afferret, sociique additi (.leorgius et Dorotheus , Car-
1 y
libu, I' rainbua Archiepiscopii ci Episcopia Bavariae.
2 70
Romani Pontifices
dmalM ambo Eccltsiat- romanae. Non ita mult^T^T
Ponoficem protec.ua est Orthium Epiaoopua bVis jmI5.“ “d SU'"”»*>
nia v.tae suique despicientia insignis, qui apostoiicos Run^/173"'*»
laborum industria confirmavit et auxit. Cui vero l,u, ,t i aborc>Piti
™> *-• « ““>>■''** fidem '» «avari,, is ticile c, ‘Chc,ur P» <*.
Archiepiscopus Moguntinus; ipse qui Germaniae chrkri Ul'S
Ius, martyr immortali verissimoque praccZ? eo ^ W
peregit a romanis Pontificibus, Gregor iis II et nf" ’1,c '«Sstima
maxima semper llonut gratia; eorumdemque nomine et •„ 'acharia* ‘iswtra
Bavanae in dioeceses descripsit, atque ita bienrchii, r“?m,te r4Mic»
insitam fidem ad perpetuitatem commeo 7^' b"8 COnsli'*.
ad ipsum Bonifacium S. Gregorio II) ,!m"""c'K fscribente
amUa e.v infidelitate riguera,, romere iiJJj" "K «
^Ket/erlllemmetslm protuli! fiMitatis i-ZT T”* "*
fiuantumvis aetatum decursu tentaet ae, ,ex temP«re Bavaronim
civilium casus salva et constans permansir V “ ’ ^ omnes
turbae illae et contentiones imperfi adversus i 7 ?CCUtte Sunt <P&»
nae, calamitosae; in iis tamen plus vere fuit E^0'""11’ as.pcrac’ di““r-
Ba varis, q„am quod doleret sL ”, l’Cclcsla‘; <l™d laetaretur in
Pontifice legitimo, ipsi steterunt ellren r c°1nscnsi<™. » Gregor» XI,
dimovente, frustra minitante- et' „,„„T d,s*'tler,tl"m audacia neutiquam
«Ilo, nihil vi atque impetu’ Norton Pera,rd""m.<:™, longo inde inter-
'eterem cum romana Ecclesia m ' m a ,sternti, fidei integritatem et
Quae virtus et firmitudo pirum ^'U"Ct,onem reIl'^e semper senarum,
populos fere omnes eorin fi "! ^cstronJm eo magis praedfcanda est, quod
«-aris, qui eo ^ ^ *** subegisset. Ine
jregorius idem If catholicus Thnr^’* ' ^ appos*te congruebant, quibus
^ sapientia imbutos, multo an?. ! ^ h&mines- a S. «oni facio chri-
P>at!a’ m. quadam epistola ad onti 3 atus crat* m«ritae commendationis
Uwo fite vestrae nobis magnificae »
tl< *d°!a colenda, fifo hfeni r ^ noscetnl*s> quod paganis campi liantibus
semel in Christo acceptam **«* ve,le f*^r mori , quaw
mt lT de >t,as Pers°lvimus Deo n^t' vlo!arp; * xu! latione repleti ,
et ad’ ,Utl>S ”ratta Mutitante, ros “f * r,e^€mPior^* bonorum omnium kr-
Stiosis rm^rman^,l,n fidei vestrae r,r }n\wr<1 vt Peiora optamus profiteri,
tZZTs ?}r^ *. prL?[Zzi — ** Apmto^ nli-
rtre sicut / ^ ^P°stf>foa, spiritu,,/; P Poscerit sacrae religionis, a mimo-
^cu decet filios cohomdel ^ w matre, solatium quae
vc .l’ Usi ver« Dei miserem " " Plente, *
augurii eSt henignissimequ?^oa’ ?Uae snPcriore memoria geiitem
cuiusque snUt ^ eran' x ^ iuln t, nih^’ °pt*mt in P°®ten,m tcmPu’
damna reli(r;. .s’ praestare deberi mtnils ca omnia, quoad suae
8,0IUS Sl^ accepi quac PIus.h abeant efficacitatis ad
1 Ep. xm a’ stve lmrri>nentia prohibenda; ita
’ E°- V «d UbheUm . „
nng Cf Labb ‘ CoIIccr. Cone. V, VIII.
Collect. Cone. V, VIII.
Itoniam Pontipct t
ut
■ ■ ^ i
— a 7*
christiana doctrina et instituta morum sanctissima ad plurcs quotidie
w possint effundere laetissimisque fructibus latius redundare. Quod non
eo dicimus, s‘ caussa catholica idoneos magis minimeque timidos pro-
pugnatores apud vos desideraret; probe enim novimus vos. Venerabiles
Fratres, unaqite maiorem et saniorem partem tum sacri ordinis tum W.m.
num externorum, haudquaquam frigere otiose ad certamina et nencl’
quibus cingitur prcrmturque ecclesia vestra. Quapropter sicut non absimili
caussa decessor Noster Eius IX amantissimis litteris ad Episcopos Bavariae
datis, 1 praeclara eorum studia sacris Ecclesiae rationibus tuendis impensa
summis laudibus extulit; ita perlibenter Nos instam singulis laudem ultro
palamquc tribuimus, quotquot ex Bavaris defensionem religionis antae
susceperunt fortiter et egerunt. Verum, quibus temporibus providentissim is
Deus Ecclesiam suam saevis procellis agitari permittit, acriores ipse a nobis
mimos viresque in auxilium paratiores optimo iure deposcit. Vos autem
id unum, Venerabiles Fratres, aeque ut Nos, dolenter videtis quam aliena
et quam miqua in tempora Ecclesia inciderit; videtis cum primis quo se
loco habeant res vestrae, et quibus vosmetipsi difficultatibus conflictemini,
firp., intelligitis experiendo, munera vestra maiorem quam antehac habere
in praesentia amplitudinem, ad eaque vigilantiam et actionem, robur et pru-
dentiam Christianam debere vos enixius intendere.
J' ;Ac Primum omnium ad clerum parandum et ornandum auctores
vobis hortatoresque sumus. - Clerus nimirum instar exercitus est, «ui
quomam instituta sua et suorum perfunctio munerum ita ferunt, ut, sub
magisterio episcoporum, cum christiana multitudine assiduo fere usu verse-
flinnmC^S 'dCirC° PracsitJ,umtluc tflnto amplius est rei publicae allaturus,
!r ' ,nUmtr° praeStCt et diSciPIina- Quapropter Ecclesiae haec fuit
gg.yqu.sstma cura, ut illos deligeret educerctque ad sacerdotium
qU°trUm lfolef et nohmtas spem afferat eos ecclesiasticis ministeriis
Ca^mque’ adolescentium aetas ... a teneris annis
‘ -ihm 3 inMmctur, antequam vitiorum Inditus totos homin, s
praesertim Conciho° Tr;Si ^ Cphcbca condid,t- attlue regulas, in sacro
kkm Dei miniitr, ■ dent,no» sapientiae plenas praescripsit, ut hoc col-
ferae sunt valent i Ifj® per^etuum, semfii<tnutn sit. 5 Alicubi quidem quaedam
uterque de„,- ^ egCS’ qUaC sm minus ^pediunt, interturbant quominus
in ouaeti t*1-1'1 'spt>nlc c,)nfletur, suaque disciplina instituatur. Nos hac
oportere evicti ,.x ° Lrc'st H'lantl interesse maxime potest, sicut alias, ita nunc
possumus ration > ^'ntentiam Nostram aperte eloqui, et omni qua
nimirum, t,„in . 'Us <tc . ac Sar|ctum inviolatumque retinere. Ecclesiae
Ogemft instrrt*nV^lUC i'ot?clas genere suo perfecta, ius nativum est
Kluc toPll,!' suas, nocentes nemini, plurimis auxiliantes,
- V 'Jtf / t
1 Cone. Triti ^ tf** '*'c 2° februarii n. 1851,
, lb.d 'ntl., Scs8. XXIII, * rf/(jr,f,., c. XVIII.
1 tbid.
Ibij,
Z-2
Romani Pontifices
m pacifico regno quod saluti humani generis IeS11»7T -
davit. 8 'LSUS Christus in t,,,; ,
5. Clerus autem concredita sibi officia
expiclut, ubi, curam Episcopis adhibentibus talerfe 22?**' et
phnam menus animique sit nactus, qualem di -f sac™ seminariis dj^
et ipse temporum morumque cursus requirit- eum l r SaCertiotii chri^j
aude, et, quod caput est, summa laude virtutis cx °portct doctrinae
num conciliet sibi atque in observantiam addu^ ^ Ut *** 25
niteat nccess^est, ^tenebris^n^ abun^ in omnium oculis
dispulsis, veritas longe latcque se panda? et f? -f I8!?ni maximc «Bria
refellantur oportet et convellantur errores multfn! ^ doniinctUr- - Etiam'
nprobitate vel praeiudicatis opinionibus exort? qUI/ Vel Arantia vd
a\ ocant a ventate catholica, et ciuodd im homimim perverse
Hoc munus permagnum quod esti xhortariZT* fdstnhum e*“s aspergunt,
fcmar?l lad ordjnem
Christo Domino impositum quum rlfvin ^,tUm' qui ,egrtmie habuerunt
universas docendas: Euntes in mZh » potestate dimisit ad gente
omm creaturae;* ita p]ane ut ^ersum, praedicate ev tmgelhm
praesint magistri in Ecclesia Def Pt! m APostoI<>njm locum sublecti
tioribus hisce partibus accedant. -££
m primordiis religionis nostrae saecidL^’ * 3135 Unquam> satis factum est
dm examt, maximam dimicationem 1UC.C°nSCqucntil,lls’ Per «m, quae
sanctiss'111 ampIani coll°rs sacerdotali cnH l"-0'16, suPersridonis tyrannide:
in omn !°lUS °rdo Patrum et D octorn e^11 foriam, amplissimamque
cbisdaw sTb^riam Ct adm,^tionem florcblm^P Sapk,Uia et eIoquemia
nla„:s,. “utilius tractata, uberius „ . r nt- Per ipsos nempe doctrina
etlinf cr[tate et praestantia patuit su-i Xp ICata’ l,n£nacissime defensa, eo
tallea I VCl *>*«*» ^darguta e ' divina: c°ntra iacuit doctrina
cursum^mlan3’ ‘nepta' ^‘dqt^T^ c Ut ^ nihiI sibi consen‘
cner-i,. . 1 , saPientiae catholicae j r conn,SI s“nt adversam, ut
ficentitir^ 0 aS Philosophiae phton* Jr\nl et intercluderent; nequidquam
S z 3 *r in ^ «i*
5T •r* ad pliil,,.’ ™m nc<luc 'stud qoidemoep
scrunil ^ 30 ?u,s9uc eorum nrof.-. ^ ]°S ct^n*cos applicuerunt incenia d
5^“"S,derav£™"' afJ^T* T* incra,iW,i pacne diligendi
ah ipsis aDerfUt CmCndata' non Pauca ev^11 LTl,lu’ contulerunt; inult.i Wffl
hominis f,[, 11111 ct Pr°latum est y ,mquo probata ct accepta; hoc etiam
nae. rteo “ m C ^' "«ntu, . ea »1™ fU «<*>« et in, elligen.it
"«eaaario ob^tS* '|Ui «''««e ‘ 'J^'1 ^ ***>*»« chnWj-
patribus illis „ivt ■ ra£et“r rationi i r * Ct tfragan, >dcm suae ip>i»s
modo armisque *?? atclUc illustres nZ 1Usnif,dl Pugnatae sunt pugnae a
que fid" pariae, sed au Jr C caeque non virtut
» Tit r 4'uique humanae rationis: qua
Marc-. XVI, ,J
Romani Pontifices
273
scilicet, lumen praeferente sapientia caelesti, ex rerum ignoratione comolu
rium et quasi ex errorum silva, ventatis iter pleno gradu erat ingressa —
Haec sane admirabilis fidei cum ratione consensio et conspiratio, quamquam
operosis multorum studiis ornata est, tamen, in uno velut constricta aedi
fido unoque in conspectu exposita, ciucet vel maxime in opere S. Augustini
quod est De civitate Dei, pariterque in Summa utraque S. Thomae Aquinatis
quibus libris conclusa profecto habentur quaecumque erant a quibusque
sapientibus acute cogitata ct disputata, ex iisque licet capita et fontes arces-
sere cius eminentis doctrinae quam nominant theologiam Christianam"
Exemplorum tam insignium memoria utique per hos dies replicanda et
fovenda est clero, quando ab adversis partibus vetera passim arma exa-
cuuntur, vetera ferme praelia renovantur. Tantum hoc, quod olim rerni"
piabant ethnici chnstianae religioni, ne ab inveteratis numinum ritibus
institutisque deducerentur; nunc autem perditissimorum hominum onera
pessima in eo certat, ut e Christianis populis divina omnia documenta er
pemecessana, quae sacra cum fide sunt indita, stirpitus evellant, atque eos
dclenus ethnicis habeant m tniscriamque devolvam maximam, in omnis
ndtlicet fidei rchgiomsque contemptum et eversionem. Cuius imnurae
fetta, qua nulla est detestabilior, illi initia fecere, qui homini tribuerum
natura tantum, ut de doctrtna divinitus data posset quisque pro ratione
jj3E r- C°gn pSCere, Ct deCemere» vero" auctoritati subede
deberet Ecclesiae et I ontificis romani, quorum unice est. divino mandato
^Tnde°Dm«e d°Ctrmam “lstodl're. ea^ tradere, de ea verissime iudi-
J6:trC^ T Patebat’ patuit autem i,lis miserrime, ad omnia
posita: aaarr jet “DrranTum homi-
Xs\*nXd:rv rrr*cr; deiapsi
rtrum i^atL^ Hanc tamen maximarum
gressionem scientiae’ nr Ratwnabstae ^cantur quive Xaturalistac, pro-
appellare non dnbitan^n^^10^ s?cletatIS humanae, mentito nomine
7. Itaque Venerabili F '7*™ Utn“Sque Pernicics est excidium,
ratione et via alumnor p ’[at!'cs> cognitum perspectumque habetis quali
* mtauj^ ?? Cnid,r °POrteat ad maiores doctrinas,
nirainim, ut erunt h b !)tl,«tcrque in muneribus suis versentur. Hi
***** theologiae stucl^n113^-31^^08 ^^orrnad et p^aes tantissima
praeparationem in stud; ' i -1 tinsa^c prius quam diligentem adhibuerint
in,1Itiam solidaniaiu* *U' P 11 osoPbiae* — Philosophiam eam intelligimus,
^ veritatis* cuiu, , s,man)m indagatricem caussarum, patronam opti-
^ doctrinae in tinnii/* ^1° I?eqilc 'Ppl fluctuent neve abripiamur omni
n etiam duJZ * Wmntm\ in aslt{fa <*d circumventionem erroris, 1
!,ilJS praest igiiso ue nnin'^"15 tidiu menta veritatis subministrare, captio-
^•m^ni Aquinatif, 10nuni discussis et refutatis. Huius rei gratia, ut
'-^pridem momiimu •' "fen{ In manibus et assidue apteque exponerentur
'denique saepius inculcavimus verbisque gravissi-
1 ^phw.
Vi> nt.
iv,
1 4*
IS
274
Rrnmmi Pontifices
mis; 1 ct gestit animus optimos inde fructus esse a -
optimos uberri mosque spe certa exspectamus.
Angehci m, re facta est ad conformandas mentes miro ^
mentandi, philosophandi, disserendi presse invicteouo- USUm Parit C'™-
dilucide monstrat aliam ex alia continua serie nol i 0am rcs «nguL
connexas et cohaerentes, omnes adTap”te\miLnt«ente8’ 0mnes ln*?
temptationem erigit Dei. q„i rerum S Tum ',m in
et summum exemplar, ad quem demum omnis DhZT f*'™ ** « «
tus est, debent referri. Sic vere per Thonv.n/ • ph'a Ct il0,n° tt^n-
et humanarum, caussarumque quibus hae res??™* rerUm
rissime illustrata, tum finmWe ^ **
veteres sectae errorum penitus corruerunt V C°nfi,ct,one disciplina,
et specie, quam re illis dispares simul novae’ nor™e potius'
deiectae interciderunt- ouoH iim’ emisere Caput, et eiusdem ictibu
*■*> **<«« dc **** £
libera vult acie penetrare, nec non veTlo , interiorem recondturaqu*
et magistro, hoc ipso facit expeditius et nP°fe5t: ve.rum Aquinate auctor*
procul periculo transiliendi fines verita «■* '**?* qUm tutiss'me facit, omni
docens, quae ad arbitrium libidinemn ' ,Neque enim libertatem recte
■mmo vero licentiam nequissimi? ! °pmiones insectatur et spargit,
i* animi et servitutem 1^2^ ^ “ faIlaCem sci^ 2-
fines graditur, qui non modo cum' ^ D°Ct°r intra veritati;
nunquam decertat, sed ipsi adhaer -t ?’ omnis ve_r'tatis principio et summa,
tur, arcana sua quoquo moj0 fSCmptr arctlssime semperque obsequi-
Ufic> .rornano est dicto audtmPlfaC,.enU.; qui neque «nete minus L
e wbesse romano Pontifici tem*t auctontateni in eo reveretur divinam,
igitur in schola adolescat et LxemP-!mn,II0 < e necessit(lte salutis.* ~Eks
g1-1”!: existet enimvero doctus et ,h ^ c ert,s ad philosophiam, ad theolo-
vix di 'UX t3men doctrinae a clero inTh Pf?eIl.a va,en.s quam qui maxirae-
t . c‘ P°test quam magnam h-,h *ri8tiani populi ordines diffundendi
«**«*. - in utilitatem, si quasi e candelabro vir-
0re3' P^us tcre possunt auim ^ q^ae sunt ad corrigendos hominum
J° * tam faeih habiturus est ei r^' ^aCta ma£Pstrorum; nec quisquani
- repent tacta. In resum Chr- * ** fidem; cu*u® a dictis praeceptisque di-
est e?Ul,-Ut Veritas est, perdocuit 0ITunum oculos intendamus et men-
TOoj 1 la' Semetipsum pronos 't no® quae credere deberemus, ut t-iri
fpseme^ d-CmUS honeste vitam et hn°^1S exemP,ar absolutissimum, quo
lux ttertra^vl^11^08 SUos ita de se °?U.m. u*tjmurn studiose appeteremus.
non secus’ coram 7?/* perfect°s; sic
/li/>us, ut videant opera vestra hnm,
i
yot!
caelis „„ a ^q“^:doctr^nae argumenta H pl f ‘ “‘" f "> «
* &*orif icent Patrem vestrum qui
coelis est, » doctrinam ,
[1S,b ad pr0pagandum commSeblt^^” EvanSelii complexus, q'
j haec nempe instituta divini
f* Jv r »■ U
3 O pl«c U ' S7?. s83.
1 ^ v°;tj •"*»
Romani Pontifices
275
quibus vita sacerdotum componatur et dmgatur oportet. Omnino oportet
J neccssc est habere eos sibi persuasum ac prope insculptum in animri
K iam non de saeculi esse consortione, at vero Dei consilio electos esse’
qui, in communione saeculi aetatem agentes, vitam tamen Christi Domini
vivant Qui. si dc ipso in ipsoque vere vivant, minime quae sua sunt quae
ritabunt, sed in iis profecto toti erunt quae sunt /esu Christi, t neque homi-
num captabunt inanem gratiam, sed gratiam Dei solidam expetent- ab his
autem infimis rebus et corruptelis abstinebunt, abhorrebunt, et lucra bono-
rum caelestium industrie facientes, de iis effundent large hilareque ut
sanctae est caritatis: nusquam porro committent, ut iudicio et arbitrio
Episcoporum aut opponant aut anteferant suum, sed ipsis parendo et obe-
diendo personam gerentibus Christi, felicissime elaborabunt in vinea Do-
mini, copia fructuum lectissimorum ad vitam sempiternam mansura Quis-
quis vero se a pastore suo atque a pastorum maximo, romano Pontifice
sententia et voluntate abiungit, nullo pacto coniuugitur Christo- piri vas
audit, me audit; et qui vos spernit, me spernit :2 quisquis autem est a Chn
sto alienus, dissipat verius quam colligit. - Ex quo praeterea species modus-
qoe obtemperationis hominibus debitae, qui antecedunt publica potestate
" PromP*u ,ret- Nam longissime abest, ut sua ipsis iura velit quispiam
abnuere et derogare; ea potius et ab aliis civibus observanda dilieenter
suat et a sacerdotibus diligentius: RtddiU quae smt Caesari, cjsari »
Nobilissima enim atque honestissima sunt munia, quae viris principibus
!: ' ";mat0r rCCtOrqUe summus. imposuit, ut consilio, ratione, omni-
°ffiCia “r"' C' ™» i" morem s“
insto obseouio" dSUpT?'1*1' rc lgionl!m' no,n ProP,cr metum; simul cum
Quod si ouandn A ' ten? auam '“entes, iidem cives et sacerdotes Dei.
mai estoqa sat^rd ril“ ^ ,mPerium in Dei et Ecclesiae invadat,
stianus formido^if brS cx'n,Plum' Quemadmodum homo chri-
temporibus, in officio perarare debeat: multa
improbis ulh in ’ ^ fCrat; 111 loIerando ,nale facta sit cautus, neque
*mmm m aurem urgente in’,1,.™-
Iliud dignissimum?,,?? 1USS,a “ gra,lhcindlJ,n hominibus, memorabile
t(t obedirc Deo ^ * postolorum responsum libera voce usurpet: Opor-
g \d h "tS qmm ho,tMus. » f 1
w^ndae, adiicere ?ih UUm spec*men dc ratione sacrae iuventutis
pertinent: eiu<? en i e aequum est, quae ad iuventutem in universum
mentis sive ul n.rf,'?10 Valde. Nos sollicitos habet, ut, sive ad cul-
|ht— Novellam .,.V CC 10,Um rectL* admodum integreque succe-
P^esidio labores ni„ ni'iu'rn0 Ecclesia semper fovit complexu; eius
Pafavit; in his rllll;rir""l’S amantissime impendit et plurima adiu menta
,ls nonnulIas hominum religiosorum constitutas, quae
ni,,PP.. If, aj
; auc-> x. t6.
J \ - -V A
Act V -
' i
i
at .
276
Romani Pontifices
adolracemiam erudirent in artibus et doctrinis . —
nam alerent virtutemque Christianam. Sic «usDfc.h,’’??1"' ad «Ptt
teneros petas erRa Deum facile influeret, ev um »4»
que et patriam maturrime explicata, maturrime cri» h?n’"’ls “ * *'
floterent. Ecclesiae igitur iusm nunc es, ZmtmTl'" °Ptimam 5
in pnmis aetatulis filios suos a se divelli atouc in ‘Sa’ l^Um vidta
,ud°S’ ubl vel siletur omnino notitia Dei, vel mancraT?*-!! Iitterarift
?. ea perverseque miscetur; ubi colluvioni erromm nMi^Uld dc,ibaiu'
hdes documentis divinis, nullus veritati locus ut Z " “ nui!,
de litterarum doctrinarumque domiciliis auctoritatem^EL^11^’ ^
videlicet rei qua nemo homo nin iXt *
Ecclesiae a Deo sit datum; nulli vero alii It adeptionem,
neque societas ulla sibi potest adsciscere* llL *St hommum societati,
,US ^nnat, labefactum conou^r ? V ’PT 8UUm ProP"^
menterque curandum, ut in scholis om* h v en(ium insuper est vehi-
vel parti m excusserint, ne quod iuvent lt,one"1 Ecclesiae vel omnino
10 fidc catholica morumque Lnlta -X PmCulum subeat neve ullum
U Clcr' et virorum proborum sollertia n?entUm caPIat* In quo quidem
ut relieionis doctrina non solum eTch, r' !r™ ^ tUm si ,aborem
Par est, loco maneat, maneamur- n ,h .ll,IS n.on ^turbetur, sed, quo
!UUs’ tum Sl alia quaedam praesidii1 ■maglStros uloneos et spectatae vir-
ipsa doctrina incorrupte et comm h 11}veiuant et comparent, quibus ea
autem permultum consilia et T IuventutI impertiatur. _ Valebunt
«t admouitione ad eos et hon.l * Patrumfainilias sociata. Quare opus
animadvertere, quam maern ^ p0ssit g^issima: velint
de liberis suis; ut scientfs rei^^UC, °fficia sibi cum Deo intercedam
e ucare debeant; ut faciant ,i , °niS’ ene morat°s> Deum pie colentes
suspectis praeceptoribus in dism' n°SC> S1 aetatem credulam et incautam
Um Procreatione liberonim ^ c°mmittant. Hisce in officiis, simul
a lnesse secundum naturam SLCpt'S' novcrint patresfamilias, totidem
T'lb,!s n,hil liceat sibi remittor af?!matcm' attlue esse eiusmodi, de
1 ra lert% quum, officiis solvi nt\n,h’ CU,V“ dominum potestati liceat
hominem nefas. Hoc i"itUr n qU'buS ho™ Aneatur ad Deum, sit per
Wm de )iberorum tult^/rr reputent’ se quidem onus
^mpotioremque vitam q* gercrc niaius, ut eos ad mc
i, a r,KNlart nefltieant, suum Dro^lnl0rU,n ls!’ educant: quod ubi perse
« teUgionlH «ST8 Ksc "«Iri» opera aliorum prjffirr.
r^lip:ioni^Iant n°n infreni magi®tris probatis audiant libt-n
rent nisi ciue, ls< Jf,ens cst exemplum sane pulcherrimum
tibus aperiiL-r ncutrac vocantur, catholt ^ Scholae nuIlae publice pate*
et tutissima i,lv Ce*t.as SUas> «pari r *** VJn. magniS laboribus ct sump-
nibus, alia atque"^'8 PCrfugia- ubi SUstcntent- Pracdara haeC
to. Meatu* -ia 3 c°ustitui mavu! tst’ pro rerum et locorum ratio-
'“nem in maximam^ pra«««.ndum^rhd“”' . ...
pstus rtipublicae v . t"bnst,anam iuventutis institu-
ti utilitatem. — Sane liquet innu-
Rontani Pontifices
Z //
-cnbilia et ingentia damna ei civitati metuenda esse, in qua docendi
nrioct disciplina sit expers religionis, aut, quod est deterius, ab ea dissi-
' «I «1 ri/1 I \ 1 i I 1 m 1* f f*A t Jtui rvi rv* 1 ■ M»
deat. Statiin enim ac posthabitum et contemptum sit supremum illud
divinumque magisterium, cuius admonitione iubemur vereri Dei auctori-
utem, eiusdem que firmamento omnia Dei oracula tenere certissima fide
ian proclivis est humanae scientiae ad perniciosissimos errores, in primis
uhiralismi et ratiomlismi , ruina. Hinc fiet, ut iuditium arbitriumque de
rebus intelligendis, ac proclivius de agendis, homini cuilibet permittatur,
tt continuo publica imperantium auctoritas debilitata iaccat et afflicta;
quibus namque inserta sit pessima opinio, se nullo pacto obligari domi-
natione et rectione Dei, permirum sane si hominis ullum imperium obser-
vent et patiantur. Fundamentis vero in quibus omnis auctoritas nititur,
eviisis, societas coniunctionis humanae resolvitur et dissipatur, nulla erit
res publica, dominatus armorum plenus et scelerum occupabit omnia,
Numvero tani funestam calamitatem possit civitas, suis ipsa opibus freta!
deprecari? num possit, Ecclesiae subsidia respuens? num possit, eunt Eccle-
sia confligens? — Res prudenti cuique aperta manifestaque est. — Ipsa igitur
civilis prudentia suadet, in iuventute erudienda et instituenda suam par-
tr:ti episcopis et clero esse relinquendam; diligenterque providendum, ne
ad nobilissimum docendi munus homines vocentur vel de religione lan-
vuidi et ieiuni, vel palam aversi ab Ecclesia. Quod quidem intolerabilius
«set, si hujusmodi ingenii homines deligerentur ad doctrinas sacras, om-
nium praestantissimas, profitendas.
n. Praeterea interest quam maxime, Venerabiles Fratres, ut pericula
licitatis ct propulsetis, quae gregibus vestris a contagione »/arjo«///n
impendent. — Huius tenebricosae sectae consilia et artes quam sint
^ ena ^ exitiosa civitati* docuimus alias* singularibus
^ : 0i!tns enqrclicis, 1 nec non adiumenta indicavimus, quibus vires
rne?\rCprT et enfrvari- Nec P^fecto erit satis unquam prae-
Quam nH‘ Ca'eant cbr*fpan*. a tab scelerum factione: haec enim, quam-
dtindf nkfi'1 "?ra't Jn b’cc3fs*ai^ catholicam principio concepit asperiusque
apertas pv miilVlt et inflammat, non tamen perpetuo inimicitias
scentiam ^ * lt S4Cf'us ag*^ versute et dolose, maximeque adole-
'inuilatn rcrum *gnara est et inops consilii, miserabiliter irretit,
nis ab P'e!atis el caritat»s. — Quod est autem cautio-
scripta ne a' ' ^ t* catbobc*s_ discrepant, probe tenetis Ecclesiae prae-
vd praviht > • damna in Christianum populum vel consuetudine
mu*. facii]t<ite>^ln>^n|U*ni d*ni:uie,nt- ^ idemus equidem et vehementer dole-
ttidiuia haec ^ * ° *S Uc vob*® haud parem esse atque voluntatem ct
mus, solliciti T3 pCncu^a Pcn‘*us avertendi: attamen alienum non puta-
Kliert hominii inCm v V^tr3m Paslora^em incitare, et alacritatem simul
■mt sublevari m ca ^hcorum, si communibus studiis removeri possint
-atione utimiir UaeUlniqUl °^s‘stunt communibus votis. Assumite, cohor-
sancti decessoris Nostri I.eonis Magni, religiosae sollicitu -
1 Cf. v
O. 5 s j i ,
594
278
Romani Pontifices
taj
dinis pium zelum, et contra saevissimos animarum hoste,
atra consurgat, 1 s es 0}fmtum
12. Itaque, excussa, si qna insederit, seenith j. .. ..
gionis et Ecclesiae tamquam suam bonus quisque suscio' CaUS8am rtlj
fideliter et perseveranter propugnet. - Usuvenit enim m !P ' pro taS«'
« * timiditate bonorum, improbitatem suam
confirment, atque etiam proferant. Sit sane, catholicorum conT
dia mmus interdum ad ea posse quae in sententia « L h “ ,n"
,n utramque partem profectura sunt scilicer aH i'P ^^beantur: ai
dos, et ad animos infirmos' abiecto^uTr^anTos ome^"
utilitatem quae posira est in secura officii consnVnt' P r\ ^ eam maSnam
istud quidem facile dederimus, sollertiam et opemm' catho?''™' ^
Ct perseverante consilio adhibitam efWt,. P catholicorum, recto
f fi“1“ semper, u, ^semperto.
obseptae, praeclare tandem eveniam ^ implicatae et undique
titerque agantur, comite et minisir ' I ■ ° aiumose> ut' monuimus, for-
«Ii homo a natura cupidissime , Prudemia- Q‘"Ppe verite,
est: ca quidem perturbationibus roorbiw"'^ “ ‘qUan<!0 Pervincat nect«
exstingui non potest. — QUOti nnni q an,mi tentan atclUc 0 b ™i potest,
de caussa videtur Huic enim ppor “nms conv<mire in Bavariam non una
cis numeratur, non tam op TesZT™ bcnefi,cio in ^is catholi-
*» patribus custodire et fovere- nraet ^ 'san.Clam acc>pcrc, quam acceptam
egum ad rempublicam temptandam™} !' puWic° auctores sum
llu ‘tcm quum sint pieritjufc cn es « • S"*1” partein C‘Uholicj; catho-
inatri suae, Ecclesiae laboranti n incolae, minime dubitamus quin
«t tam impense acriterque ut TZlf™ °pe favere et succurrere. Ergo,
quam lelices curarum exitu^U-i. ? ent> CHntendant omnino omnes, sane
tendant omnes praecipimus !>n ,SpIce. eo* lactari licebit. Equidem con-
lta ni,n| es* praestabilius et ma^UffiSICUt 111,111 tSt Pernici°s*us discordia,
aim' collectis viribus ad um,r^' , ^ cor>sensione concordiaque animo
bcis per |eges suppetit medium ldemque nitefitium. Ad haec, bene catho-
nricliorem fieri expostulent at qU° conc^t*0ncm habitumque rei publicae
*"»*» « «bi. si mi„"‘' , J£* T °p,ent vclimqoe statu,/ qui r,
aequissimum, at non adverse,. 'H"'**1 c,‘ Sratl,icetur, quod multo resel
arfpiere et vituperare nostros mJ. ^equc vero rectum erit cuiquam
. adiumentis hostes catholiVi * m.m,enta huius generis quaerant: quibus
’ « **» «b imperant b (,n0rniniS ad Iiccnda"> uti consueveruat, id
8acracq«e. nonne int ‘ant Ct-paen* «^queant odiosas libertati
dotes ' er<:, Ut ^°ncstissimis mod cat^0*‘cis eadem adhibere, atque
* niverv UJra’ W* et ca tueantur bona,
\TlT Praesu>u qin U ; 1° 1Cae divinitus collata sunt, quaeque ab
debemv 1 ^ ^cite m ^ 8Unt honore afficienda?
'anta ip4m pfn^lqUL‘ in>uria defeiefore j|| ^biqUC semPcrclue conserva
P rui agendi libertate ' Ud Ccr*e praestantissimum ei
1 Scrm. XV, c. ft
■ itat- '-'-‘ic praestantissimum
C’ quantam salus hominum curant
Romani Pontifices
279
reouirat Haec nimirum est libertas divina, ab unigenito Dei Filio auctore
nrofecta, qui Ecclesiam sanguine fuso excitavit, qui perpetuam in homini-
bus statuit, qui voluit ipsi ipse praeesse: atque adeo propria est Ecclesiae
perfecti divinique operis, ut qui contra eam faciant libertatem, iidem con-
ui Deum faciant et contra officium. — Quod enim alias, nec semel dixi-
mus, ideo constituit Deus Ecclesiam suam, ut bona animorum ultima,
omnique natura rerum immensum maiora, haberet curanda, persequenda,'
largienda: utque, opibus fidei et gratiae, vitam a Christo in homines novam
inferret, salutis sempiternae efficientem. Quoniam vero cuiusque societatis
et genus et iura a caussis propositisque maxime notantur unde ipsa exsti-
terit et quo contendat, haec facile sunt consequentia: Ecclesiam societa-
tem esse tam a civili discretam, quam utriusque inter sese discernuntur
proximae caussae et proposita; eamdem esse societatem necessariam, quae
sd universitatem se porrigat generis humani, cum ad ciiristianam 'vitam
universi vocentur, atque ita, ut, qui recusent vel deserant, ablegentur per-
petuo, vitae exsortes caelestis; esse potissimum sui iuris societatem, eam-
que praestant issimam, propter ipsam caelestium et immortalium bonorum,
ad quae tota conspirat, excellentiam. Iam vero liberae caussae, non videt
nemo, liberam trahunt facultatem rerum adhibendarum, quotquot usui
>unt futurae. — Sunt autem Ecclesiae, tamquam instrumenta, apta et neces-
saria, posse arbitratu suo Christianam doctrinam tradere, sacramenta san-
ctbdma procurare, cultu divino fungi, omnem cleri disciplinam ordinare
ct temperare: quibus muneribus beneficiisque instructam et apparatam
voluit Deus Ecclesiam, solam eam providentissime voluit Ipsi uni tamquam
in deponto esse iussit res omnes afflatu suo hominibus enuntiatas; eam
denique unam statuit interpretem, vindicem, magistram veritatis et sapien-
tissimani et certissimam, cuius praecepta aeque singuli aeque civitates
debeant audire et sequi; similiter constat mandata ab ipso libera Eccle-
sue ata esse de rebus iudicandis et statuendis quaecumque melius ad
wnsi ia sua conducerent. — Qua de re, sine caussa civilia imperia suspi-
onem et offensionem capiunt de libertate Ecclesiae, quum demum vel
no_iS 'c hierae potestatis idem sit principium, unice a Deo. Ideoque
0eusP°Ssunt mtcr sc aut discrepare, aut impediri aut elidi, cum neque
Quin efn^arC -Slb* n°n 1>0SS*H ncclue oporn eius queant inter se pugnare;
praer 13rp ^ 1 r.° c°mmendantur caussarum rcrumque concentu. Liquet
°Wnine Cc csiam catholicam, dum latius Iiberiusquc, Auctoris sui iussis
pottsta(j11n.s' fua a,"na infert in gentes, nequaquam in fines excurrere
rounirr nilMjut rationibus aliqtia re obesse; sed tutari eas et
tantum' u tlllS Vtre siruilitudinem uuod continrit in fide christian
tuai ab«t ut humanae
splcndoi
quod contingit in fide christiana, quae
rationis luminibus obstruat, ut potius ipsi addat
ab crr°ribus opinionum avertat, ad quos prolabi
cxcritii» . . * vc Quod in spatium rerum intelligendarum amplius et
°«W|* admittat SP
Volicae^?"1 quot^ att*net* rationes quaedam singulares huic Sedi
lst* Eas Qui )Ufn ‘P3 intfrcedunt, eaeque pactis conventis ratae ct sacra-
t(tn / postolica Sedes, tametsi multa de iure suo paciscendo
28o
Hornam Pontifices
remiserit, integre tamen religioseque, ut solet, sempeTZ^
unquam eg,t quod caussam querelarum ullam praeberet "***
optandum, ut utnnque stent utrobique convente , proPter i
ad "*f. «™ ">agis ad mentem eam qua sci ?!
aliquando, quum penurbatio aliqua concordiae cfquerdL' F“ ' W*!«
csti eas tamen Waximilianus I, decreto facto Imivi, ™® caussa «a.
nui, anus II aequi bonique fecit, opportunis ' auiK?a "crum<l“a Mui
sanems. Haec quidem ipsa recemioribus tempolbus^™ t?mpe'an,n>l“
pertum est: Nobis tamen e.\- religione prudenriaaue Prin “ *br0p,a «•*
nacula tenet regni Bavarici, admodum est quod ennfi P'S'rqUi 8“btr-
qm locum rcitgionemque Maximilianorum praeclaral futUn""’ ">
veht ipse mature rei catholicae incolumitati nL hereditate excepit,
aniotis impedimentis, provehere. Ipsi profecto ^hoHcr]1^^ incrertlenu'
pars civium maxima, eaque caritate patriae et
sine ulla dubitatione probabilis si sibi in ~ ^ ln eubematores
satisfieri viderint, proferto excellent nK ! tantl ™menti responderi «
suum, similitudine quadam filiorum in ?UI° ** fide adversus Principem
regni bonum ac decus sln a vln^ T* * Singu!a eius ««&.<
P‘ene perficient. voluntate subsequenter, summis viribus
oflicii ratio impul^Si^e"^5^ v™™’ V°b“ comm dicare Apostolia
precatoresque ad Eum adhibeamus plnr’ Ptm- Certat,m omnes imploremus,
htesque regni Bavarici patronos ut^om ^ k3"1 Virginem Mariam, Cae-
tranqudla Ecclesiam donet liberi "mmUnJbus votis benignus annuens,
et prosperitate frui. ‘ 1 ’ dctque Ba variam maiori in dies gloria
volentiae tratem, Tp^tSlTbTn^r", praeciPuae<iuo Nostrae bene-
fc.Ier° populoque univerao vigilanthe d """ Vobis' inorabiles Fratres.
g t,ae Testrae commisso, peramanter iraper-
['•conis XIII Acta, vol VII „
' ' U» P- 219-H3]-
597.
p , XIU’ htt* ap’ PraecI*ro, 3 febr. 1888.
Praeclaro divinae 0ra»'
ZT°T CffeCtUm CSt’ llt saccrdotalis Nostrae
rirnua "SS* “™“ «pti, mnumero fidelia m
' ™oribS‘ WfT*? °rbc Sciente celebrare potat-
nullis e\im M'l0S dlvin° «piritu adsn' "npos'tum est maioribus caelitam
SUprema ouctoritate Nostra aoa-
addne^t“ rt'.»™* « Krsbuim’“; 9« rd«p -*
sione proniti ,n 1Um precibn ‘l tucru,lt* Primo enim in spem
malis rpport“US >CUs. rantism' Icilium sanctorum intcrccs-
Pportuna affers, temedTa Z | qUlbus l>u™na premitur societas,
^nnque mundo p^cem ac tranquilli-
1
Romani Pontifices
23 1
utem largiatur. Deinde vero ex eo laetamur quod innumerabiles obser-
vantiae ct obsequii significationes, quibus Nos toto orbe fideles unanimi
consensione prosecuti sunt, tum ostendunt et antiquam pietatem et Apo-
stoticae Sedis amorem Christianis pectoribus alte manere defixum, tum
in summam venerabilium Fratrum sacrorum Antistitum laudem cedunt,
quorum Opera ac virtute, in populis sibi commendatis et concreditis, iri
unta temporum perversitate, ita viget ac fiorct catholicae religionis cultus
et huic S. .Sedi ac Romano Pontifici sunt animi addicti atque coniuncti
Nos ne fausti huius eventus memoria intercidat, atque ut publicum aliquod
benevolentiae Nostrae testimonium venerabilibus Fratribus exhibeamus
externo honoris insigni universos terrarum orbis Antistites exornandos cen-
fuimus. Quare hisce litteris Apostolica auctoritate Nostra perpetuum in
modum concedimus ut universi Patriarchae, Archiepiscopi et Episcopi
birreto violacei coloris hoc futurisque temporibus uti libere et licite possint
ti valeant. Hoc ita illis proprium volumus ut alius qui episcopali dignitate
non sit insignitus eiusmodi ornamento nullatenus potiri queat. Non oletan-
tibus Constitutionibus et sanctionibus Apostolicis, ceterisque omnibus licet
speciali et individua mentione ac derogatione dignis in contrarium facien-
tibus quibuscumque.
[Leonis XIII Acte, vol. VIII, p. 120, 121].
598.
Leo XIII, ep. In plurimis, 5 maii 1888. 1
In plurimis maximisque pietatis significationibus, quas universae fere
s annum quinquagesimum sacerdotii feliciter
1 r;CX 1 fCnJnt quot*dieque exhibent, una quaedam singulariter movit,
<;nf apr° • ’ quod.niminmb ob eius eventus faustitatem, libero
suh iiion °natI n°n Pauc* ex ‘,s* 9U* per latissimos istius imperii fines
mi^;.TmUnt ^rvitutis- - Tale quidem opus, chmtiatrae plenum
Oo* ct l-ir ‘t* Cl|,rant,bl"s cum clero viris matronisque beneficis, auctori
rnoninm r F °n onorum Onmium oblatum est, tamquam gratiarum testi-
Nobis 'T* tam ben'gne ^ob*s munere aetatis et incolumitatis. —
W hac Nos Derj:CeptUm In Pru"IS ct ineundum, eo vel magis, quod
ntutis imn» * g opinione confirmabat, omnino velle Brasilianos ser-
hri Cqi t0»i Penitusque extirpari. Cui quidem voluntati popu-
ata, itemque ab1”* tSL stl,dio ab Imperatore pariter et a Filia augu-
latis et saurii'3 <pU Pubbcae praesunt, certis quoque legibus in id
f mense l ^Uantum *^ohis haec res afferret solatii, nominarim, supe-
nQr<-‘ mense l • ilJLC res anerret solatu, nommatun, supe
hoc amplium aniljri°» ®ugusti Imperatoris apud Nos Legato declaravimus
fctvorum ratio lu|lcto' Nosmetipsos ad Episcopos Brasiliae, miserorum
ussa> ntteras daturos. 2
* <A IWal^on dFr0tnbU* Epi*sCoP*s Bnuiliae.
^tulicr dt- Nt,(ro * notp,j' Jubild..., Nous desirons donner au Br^ail un r^moignage lout
■^iii da w, - C™1 c au aujet dc 1’ Emancipat ion des esclaves * (R/ponte
artit f rg du Brttil, de Sousa Ct,rrca\.
fe
282
Romani Pontifices
Nos quidem ad omnes homines vice funeimnr ru • T ^
humanum genua amore tanto complexus ea, „t nn„ ™"} FM <
natura nostra suscepta, versari nobiscum, sed et nom ° T
hominis, palam testatus, se ad consuetudinem nostram ada"ian, K
piaret captivis remissio, u-m, ■ atque a pessi™ Pr°pt,:rea *“*h
vitute Jtumano genere vindicato, omail auJTndfiT ^ **■«
* " ‘«'“'"■uret, a itemque universam Adanti „S 9“ae “ ,m“ *
ms noxae ruina in gradum pristinum dienitafk ? J**1” ** a,ta c°min
rem S Gregorius Magnus: Quum Redembtor ^ !tllcrct* AP*«mes
ad hoc Propitiatus humanam voluJt carZTa.
* ^Qtw> dirupto, qua tenebamur canthi sZTt ^
restitueret libertati, salubriter asitur ,/w s*™utist pristim n,
protulit, et ius gentium iugo substituit s ersdZT ■ ,wVi® «tn
libertate reddamur 5" «■
nS AP°s">lici. ea omnia foveri a Nobis imo n ’8 ’ ** Planc ”»■
nes tum singuli tum iure sociati h-,h > P qUC Pr.ovehi- unde homi
miserias levandas, quae tamciuam r * ^ qucant Praesidia ad multiplice
parentis profcem: ™ ^ ™
"■"do ad cultum et humanhatem^ C,UXUmVc “ genere sum, no,
eunt ad eam rerum ex inteern n* * • possunt, sed etiam apte condii
Iesus Christus spectavit et voJuit OVat,onem' ^uam Redemptor hominuir
cui pars non exi^a humanae Sf depJ°randum videtur de servitute,
X,a' ,n squalore iacens et sordihi. !T abhmc. multis saeculis est ohnn-
natura erat primitus institutum -* Q <iu* omnino contra quam a Deo et
decreverat, ut homo in besti ^ tmm lPe rcnim conditor summus
«gnim quemdam dominatum agrestlbus e* natantibus et volucribus
dominaretur: Rationalem factum non.It.em ut in «imiles sui homines
irrotionahilihos domm^^ ,u^TSU-m st‘ntCntia- ad imaginem sum,
} u lJt conditio Servitutis i,r • homini, sed hominem pecori. 1
usquam Scripturarum lenimus * e hgatur imposita peccatori. Proinde
f aatum filii vindicaret. Nomen li' Um%. ant<(lil(}m h°c vocabulo Noe 1 ustus
'x primt contagione peccati et"* Cu^Pa meruit, non natura . 3
?a Perversitas, ut homines f 1 .mala 0mnia et ista erupit mon*
tja *U nctIOn*s reiecta, non iam df0™’ qu’’ memona fraternae ab origine
hom • ™Udiamque observantiam ent^ natura mutuam inter se benevola*
I i0S infra se putari coeneent’ SCd CUPidi^buS obedientes sui,
ditinitar3, k°C modo* nulla ratione h k*11’ Ct Per,nc^e hahere ac nata iugo
ut ner 'S U™anae» neque divinae & *** neque communis naturae, neque
ct bella q e dci:xrcssae —ilitudinis, consecuam est
■ “ ',c,os sjhi subiicercm «««mt, qui Vi existerent
I I, IV, . ’ ’ lta 'nultitlldo eiusdem veneri*
LXI, , ■ ry
; f>h" . 1. ;• * ,0-
. pb- «r- .a.
, t, J6.
(’<-n , I, tt v,
> J5t Aoe, c. }
Romani Pontifices
2«3
\idua sensim in duas abscesserit partes, sub victoribus dominis victa man-
cipia. — Cuius rei luctuosum quasi theatrum memoria priscorum temporum
explicat, ad tempora usqvie Domini Servatoris, quum calamitas servitutis
nypulos omnes late pervaserat, rariorque erat numerus ingenuorum, ut
| pjesarem poeta ille atrociter dicentem induxeritj Humanum paucis vivit
rcnwi. 1 Idque apud eas etiam nationes viguit, quae omni cultu expolitae
eminebant, apud Graecos, apud Romanos, quum paucorum dominatio
ejsct in plurimos; caque cum improbitate et superbia tanta exercebatur
ut servorum turbae nihil supra censerentur quam bona, non personae sed
res, omnis expertes imis, ipsa adempta facultate retinendae fruendacque
vitae. In potestate dominorum sunt servi, quae quidem potestas iuris gentium
ut: nam apud omnes peraeque gentes animadvertere possumus, dominis in sertos
cilne nicisque potestatem esse, et quod cumque per senum acquiritur id dominis
xquiritur. 2 — Ex hac rerum perturbatione licuit dominis servos permutare,
venumdare, hereditate tradere, caedere, morti dare, iisque abuti ad licentiam
diramque superstitionem: impune et in luce licuit. — Quin etiam ethnicorum
qui prudentissimi terebantur, philosophi insignes, consultissimi iuris, hoc
sibi aliisque, per summam communis iudicii miuriam, suadere conati sunt,
«sse servitutem nihil aliud quam necessariam naturae conditionem: nec enim
Mint veriti profiteri, quia servorum genus generi liberorum longe multum-
que u virtute intelligendi et praestantia corporum cederet, oportere idcirco.
ktyos, veluti carentia ratione et consilio instrumenta, dominorum usque-
quaque voluntatibus temere indigneque servire. Eiusmodi detestanda ma-
xime tum inhumanitas tum iniquitas; qua semel accepta, nulla iam sit
oppressio hominum barbara et nefanda, quae non sese in legis quadam
mnsve specie impudentissime tueatur. — Inde vero quale flagitiorum semi-
Li,n , ? . 1^ anan t , exemplorum pleni sunt
nfm *n fnit7*ls servorum exacui odia, teneri dominos suspicione metuque
dcliii • °r 1 105 expltntlas iras parare laces, cervicibus alios instare cru-
dissoM* 1 fIOrui? numcro’. aborum vi civitates commoveri, levi momento
misceri' UmU *US et sed*dones» direptiones et incendia, proelia caedcsque
miserius0 nfe'CCt'°-n'S ^ro^undo portalium plurimi laborabant, multoque
consilio tf*n niC.^S1 crant superstitionum caligine; quum, maturis divino
Christi ad k>°n* US' '• cae!° admirabilis oborta est, et gratia redimentis
illi ercctj sun?1?100111 ^ n * vc rsi tatem se copiose profudit; cuius beneficio
peccati sen-it’ C C‘!cno ct *u runina servitutis, omnesque omnino a deterrimo
adducti ~ \ 'U r,ra0f,tanr‘ss’,nam dignitatem filiorum Dei sunt revocati
cepia vitae s . P.0S. cn ini vero inde ab initio Ecclesiae, praeter alia prae-
itmel scrintuanCtlSpm i' boc edam tradidere et inculcavere, quod est non
per 1 au*° ad renatos e lavacro Baptismatis: Omnes /ilii Dei
'»» n .. f 9Uae est in Christo lesu: quicumque enim in Christo baptizat i
ut u r> 1 ■ 7 'J‘
1 U‘Wm induistis.
\<>rt est Iudacus neque Graecus, non est servus neque
I Phars., V. 343
n, 1
Romani Pontifices
284
liter, non est masculus neque femina; omnes enim vos unum ... • ■ e.
Aon est Gentilis et ludaeus, circumcisio et Praetutium / Cfo®»/c« 1
servus et liber, sed omnia et in omnibus Christus ‘ bte * am “ %t»
hbm et omnes in um Spiritu poluli sumus, • _ Wea ,“** «
Mlubemma documenta, quorum efficacitate non mndnT’ honra,iis®*.
decus redditur suum atque augetur sed etiam * hominum generi
vel linguae ve. gradus, u.ter * coSSTi wSIT* * *
tudinis arctissime continentur. Ea vere beatissimo n T3"™3' "««i-
urgebatur caritate, ex ipso Eius corde hausen m,- fS’ qUa Chri!l1
cunettsque hominihus perbenigne dedidit ' 1 , se fra'rcn> s>«guiit
quidem dempto aut iJ£5Z£Z££L S* * »«■■* ”«»•
dtvinae. Ea ipsa non secus fuere ac dZim ^«etnatant
nurum in modum provenientes effloruerunt ad «netJvfr ?ropa8,nts'
cam* clul|ni* decursu rerum et ternam feIicitiUcm<3ue publi-
-et.c.v.tatum ad similitudinem E, 2g£
Christianus de hac eti^mmag^ ? p^de ri^ ** ' - * ^ C° Vcrs.at? CSt’ ut P°Puk
doctrinam acciperet probeque teneret Smceram Christi et Apostolorum
cst Christus, communionem w™’ Um "Unc Per Adamum novum, qui
cum gente intercedere: ipsis sicut uT eUl°™mis cum homine et geniis
originem, stc, supra naturam originem”1! C,imt emtlue* intra naturae fine>,
fidei: omnes aequabiliter in adonriL .3m eamdt-*mque esse salutis et
q«os eodem ipse pretio magno UmUS Dei ct Patris accitos, quippe
omnes, omnesque^i usdcm^LieT corporis menZ
munera, omnibus item munera vlr^- mcnsac divinae: omnibus gratiae
tamquam initiis ct fundamentis c T \mi?0rta,is patere. — Hisce positis,
■, ,gnom,ni« mitigationem al‘im?a ? Eccl ,csia ut ervilia vitae oneribus
ora atque officia dominos inte^ b°na mater .afferrct: eius rei causa
eniirfp8^ °.rum opistoiis, definivit necessana! prout affirmata sunt
esto, PrmC,pcs ita servos quos arti, I,dtquc commendavit. — Apostolorum
dm 6 l'1 °fnnt non taritum Christo commonebant: Subditi
ChriT Cantalibus eum timore et tr m°‘fest£?> etiam dyscolis. 1 ObcdtU
facient H°') <!^ 0a‘^tm servientes T •*” smf^tctiate cordis vestri , sicut
it mn'r°mtatem Deiex animo L Picentes, sed ut servi Christi
fac renV?1”*^1 ’ scient*s quoniam * Voluntate servientes, sicut Domino,
Quicuuff, ** ‘essus ***
[ tui udtZ m ™* "'?« serti, dominos suas' „ ^7 Paulus Timotheo *
eeniant, nuia r,t f>Cant do minos , non ,, W“ honor(> dignos arbitrentur;
f des sunt et dilecti nui h CW>Mnt' Quia fratres sunt , sed magis
1 C»al. m micficii participes sunt. Haec doce et
^Ofo*v f T r
i i n il * i *
* Lor V 1 1
« f r* ; l3-
, I p'tr- n, .8.
I tph, vi, 5_s
Romani Pontifices
285
i"
I
f rAof/arr. 1 Tito pariter mandavit, doceret servos dominis suis subditos esse
0 omnibus placentes, tum contradicentes , non fraudantes , W m omnibus fidem
hnm ostendentes, ut doctrinam Salvatoris nostri Dei ornent in omnibus. = -
HI) vero fidei christianae prisci discipuli optime intellexerunt, ex tali horni-
num fraterna in Christo aequalitate nihil admodum de obsequio, de honore,
de fidelitate, de ceteris officiis, quibus ad dominos tenerentur, neque minui
neque remitti; inde autem non unum consequi bonum, ut eadem nimirum
officia et certiora essent , ct leviora fierent atque suavia ad exercendum, et
fructuosiora uti gloriam pruinerendam caelestem. Sic enim dominis reve-
rentiam et honorem habebant tamquam iis hominibus qui auctoritate Dei
a quo omnis potestas derivatur, pol lerent; non apud ipsos poenarum metus
aut consiliorum astutia et incitamenta utilitatum valebant, sed conscientia
officii, vis caritatis. Yicissim ad dominos insta ab Apostolo spectabat cohor-
tatio, ut bene factis servorum gratiam ipsi bonam rependerent: Et vos , domini
itidem Jacite illis, remittentes minas; scientes quia et illorum et vester Dominus
at in cadis, et personarum acceptio non est apud eum: 3 considerarent, sicut
«vd haud aequum sortem dolere suam, quum libertus sit Domini, neque
item homini libero, quum Christi sit sertus, 1 licere usquam spiritus tollere
superbeque imperare. In quo erat dominis praeceptum, ut suis ipsi in
servis hominem agnoscerent convenienterque colerent, neque alios a se
natura, et secum pares religione conservosque ad communis Domini maie-
statem. — Istis tam rectis legibus, maximeque factis ad partes conforman-
Ja> societatis domesticae, re ipsa paruerunt Apostoli. Insigne Pauli exem-
plum, ut fecit ille scripsitque benevole pro Onesimo, seno Philemonis
fugitivo: quem ad eum remittit hac peramanti commendatione: Tu autem
um ut mea i tscera suscipe... iam non ut servum, sed pro servo carissimum
■ !rm et m carne et in Domino; si autem aliquid nocuit tibi aut debet , hoc
wni imputa e 5
F'-** rationem in senos, ethnicam et christianam, qui
ram TC,t’ aC1^c dah,*f> fuisse alteram inclementem et flagitiosam, alte-
siam 1 ^Slm.an| P^enatnque honestatis, neque erit commissurus, ut Eccle-
to vel 0 ■ *n ulgentiae ministram, merita laude fraudare videatur. — Id
demi» 'n‘l5LS -qUUm tlu,s dibgenter advertat qua Ecclesia lenitate et pru-
SnwS? SmitUtis pCStem exsecuit dcP^e‘ ~ I"a enim ad
n'fi tumuit bertatemque curandam servorum noluit properare, quod,
fjgj _ 0f ose et cum suo ipsorum damno reique publicae detrimento
vonim C,|'>. n<>.n P°tcrat; sed praecipuo consilio prospexit ut animi ser-
taneos 18C,P lna sua erudirentur ad veritatem christianam, et consen-
dine quo^^V *rr ^ap,lsmo induerent. Quamobrem, in sen*orum multitu-
**E*tdition ■ ' * ,0S adnumerabat, st qui, spe aliqua iliceti libertatis, vim
tr)i tsstnt moliti, ea vitiosa studia improbavit semper Ecclesia
improbavit semper Ecclesia
‘ !LTim-. vi, , 2
, p11-- n. 9. io.
, f?" ’ VI- 9.
v ’ f°nrL- VII,
Ad I2-i8.
2 86
Romani Pontifices
et compressit, adhibuitque per suos miimu™ ..
rem scilicet persuasum, se quidem, propter'
insigne a Chnsto acceptum, ethnicis dominis multum Iumen «qu-
J 5 lpsu .tamen fidei Auctore et Parente religiosius adst ■lg",tate atlMl£r,
sus eos in se admitterent, neu minimum a reverentii f V ^ quitl «l-tr'
^ discederent; se autem quum nossent regno CXr n 61 °bf^
rum eius potitos, ad bona non peritura vocatos t n ' bbem*
abjectione mcommodisque vitae caducae sed o«.V • C ne vcM«U de
sublatis, se ipsi consolarentur sanctoque in Drtm t anu™que ad caelum
m prinus allocutus est Petrus Apostolus ouum ! W
« Propter Dei conscientiam sustinet « TP*1?’ Haet «Wfc
vocati estis, quia et Christus p ™LTt ZT , ' ***
*" "f*™™ t Laus tant i relmquem ***&*>
comunctae, quae divinam Ecclesiae rirt 1 “1J,c,tudTm!s cu® moderatio*
Ltiam a fo«*tudine animi supra quam crediSe^^ 3”US e*°rnat’ ““««*
bene multis de servis infimis notuit ■ j 1 mvicta et «celsa, quam
qui dominis suis eram in eJmnlur/ Ct sustmere- Permira res
erant laborum patientissimi, ' gratia omniu["'
norum iniqua mandata mandatis ?°tUISSe adduci- * ^omi-
vitam acerbissimis cruciatibus securi, - anteferrent- atque adeo
men Patamumae virginis ad memn * 8ecuro vuItu- obieciwc. No
celebratur; quae scilicet potius nual^ lnvictae constantiae ab Euseino
mortem non timida oppedit et J t ’mpudici hen ‘ndulgeret libidini,
V™* admirariPto Scr? “ SanguinC fidem Christo *r.
"lh‘ ^'^onim, fidemque Deo 17 exemPla- qui, dominis libertatem
necem repugnaverunt: qui vero chrf?™ °PpUgnantibus. firmissime ad
Jnuni>, vel conjurationes turln- !ani. servi’ ali*s de causis restiterint
na Prodidit nullos. tUrbaSVe c*v.tatibus exitiosas concitarint, histo-
* acatis exinde rehii*
admirakr fraterna inter Christiano .^cI<Tsiae temporibus, apostolica docu-
tui b' 1 exPosuere sapientia ef - Coniunctione animorum sancti Patres
tulerunt hoc enisi conwi n^1^ pari ad servoruni utilitatem trans-
stas in' °.nesto constarent, neona quidem. dominis in operis servo-
habet hunc’? 5 'mmanis saeviria In^^° Jiceret imPcrio8a iIla PotL’;
mivir . OCUm saepe tractatum • aec,s Praestat Chrysostomus,
christ1 erV,tUte.m’ ad veterem veV qUK?Ue PerIaeto animo et lingua at
disci ipulog6 ei t vid hcncficio esse subitt^"^ ^ ^ *d tempUS>
deretiii- - * ut sine re nomen inter Dom
discipuw ‘ 7, Dene
tari nn„ videretur et esset uc sine re nomen inter Dom
sanavit idenfU pam origine contractn'™ bnstus (s*c die summatim disj:
SSll£ consecutam 1 n nos miseratione deten
placida’ est a<nCaqUe’ qucrnadmotlun? 0rdjnes societatis humanae corru
yiC ™B™i0m P- Ipsum, terroribus p».
omnino, quotqilot -s"'s' .™»> peccatis ierei«*“" “* sen'!'u,'m' Chl
1 >o Christo ICsu . E’ servum ne dixeris; friitr
i t prtr . b 1 renutl ct suscepti: a nova ista pn
’’ *• r9-2t.
Romani Pontifices
287
creatione aiqut u. uun a ciantate generis orna-
menta proficisci; a ventatis, non a sanguinis laude dignitatem parari- ouo
ver» species ipsa evangeheae fraternitate ampliorem habeat fructum ’0pus
admodum esse, vel in externa vitae consuetudine, vicissitudinem iuam
dam elucere studiorum et officiorum libcntissimam, ita ut servi eodem
fcrme loco ducantur quo domestici et familiares, iisque a patrefamilias
non solum ea suppetant quae sunt vitae victusque, sed omnia etiam reh
giosae institutionis praesidia. E singulari denique salutatione Pauli ad Phi-
lemonem, gratiam adprccantis et pacem Ecclesiae quae in domo tua est i
documentum aeque dominis servisque christianis optime haberi statutum
quos inter communio sit fidei, inter eos communionem esse debere eari-
nus. 1 - De Latinis merito et iure commemoramus Ambrosium; qui tam
studiose m eadem causa omnes necessitudinum rationes est persecutus
tamque definite ad Christianas leges utrique hominum generi propria attri-
buit, nemo ut aptius fecerit: cuius sententiae nihil attinet dicere quam
plene cum sententiis Chrysostomi perfecteque conveniant. 3 4
Eram haec rectissime, ut patet, utiliterque praescripta- sed et iam
quod caput est, integre sancteque a priscis temporibus sunt custodita ubi-
571“ «»™,t chnst, ana professio. - Quod nisi esset, non ita I. actam, us
Jdmsnr ille religionis eximius, confidenter quasi testis instaret- Dket ali
aPttJ ”» «M pa'‘pms, alii divites, alii send, aiii dominis
mu alutmdmter nngalos interest ? Nihil: nec alia caussa est cur nobis mvi-
tem fratrum nomen imperitamur, nisi quia pares esse nos credimus: nam quum
muhumana, non corpore sed spiritu metiamur, tametsi corporum sit diversa
im mo nobu tamen servi non sunt, sed eas et habemus et dicimus TplZ
jratres, religione conservos t 1 -
***** in. Patrocinio servorum, et. nulla missa
fittm dari: quod nrnfi1, 11 CJllt<; Pertinebam, si tandem ii possent in liber-
Btne n-sninwli f orum valde erat ad salutem etiam sempiternam. —
anmles ,««*. antiquitatis afferunt testimonia.
4t Sineulircin 1 leronjmi laudibus spectatissimae, huic rei iuvan-
««nSr contulr"n,:, rcntc au"m sa|™n°' -
manumissione munlfi . ri° '■ 3 JocuPlctIbus, fiebat saepenumero, ut seni
caritatis S. CIerm»n<t ° l i'Xri a^,rent’ 9U‘n et'am 00 praeclarius specimen
R11lti sese semtnti .mi1 l<> .‘mtc bu,dav,t* quemadmodum Christiani non-
^ Pacto liberare fecerint, quod sensos quosdam
^nuniissio in temni» . i • t' ” 'Uarc> Praeter qu;lfn qu«d senorum
*•* instituit chrktifiri ru* >LT1' *tem Ut act,° pietatis, coepta est, eam Eccle-
°PUs pcrpr.it imt i/ei us *estamenta Scientibus commendare, tamquam
eo ma£n,que apud ipsum meriti et praemii: ex quo
I if P|"'-> ■ V.
nom, XXIY '
” *J*a. ” 'n 'en*' °f' in Laz-'r-. Heim. KIX lti cp. I ud Cor., Hom. I, in ep.
A[>r jj I
' Div«. iniUt nC\ v ' ' 'T1 bcata,C- rU* dc 1>utr- loseph-. c. IV, Exhort. vlrgin., C. I.
I tp ari n • V' C- '6
p' ‘lt* Ur„ c. 55.
z$S
Romani Pontifices
illa manumissionis heredi mandandae conra^T^lTT ' '
remedio vel mercede animae meae. Neque ‘more ki, p,,
temperatum est: donata Deo bona divendis- ’ prctlllm captjVOnL
conflam; basihearum ornamenm 2
* no" “T1' ~ Vel maxime feceram pm ^ 'pn ^ vid S
vere m omn, memoria e, infirmiorum tutores et v Ldie r°m*i' ®
s. Gregonus M. quam plurimos potuit inse ir lik Ces 0W,rKso'oio
condio romano an. Dxcvn iis libertatem ranceas™ 7^ a5scn,it- " «
eam vtUm agere constituissent: posse senos Tudi / '' qUI'
I here inire Hadrianus 1 defendi,: ab AleSro IU TO‘'™»
sime edictum est mauro Valentia In- an* MCLXVii, apertis
servitio addiceret, quod
Innocentius autem IU, an. mciic Ordini V hben omn<s facti
qui Turearum in potemmem' ****<*
rum, Ioanms a Matba, Felicis Volesfi nroh w '"c,d'ssen'. rogato ao»
I«n huic Ordinem Mariae S,mcta "'„ ftTT ,™Umt>Ue haWt Sini
Gregonus IX rite probavere; quem PetraC N f Hon0rius 1,1 P****
■ivrat, u, religiosi illi homini ‘se Li M Ch^T*- “ ** <”*
15 caP',vos devoverent, opus si LJZC !■ f 10 «I™»''* rapi
magis amplum libertatis subsidium T d redlmendos* Idem Gregorius
Permutari; idem exhortationem ad Ecdesiae servos nefas esset
mm. P0™ servos suos Deo 4mct m, ‘ dCS addidit> ut P«> admisso-
u ta ln hac re benefacta Ecclesiae T pJaCU l caU8a donarent. — Accedunt
m,rUm iris damnosisquc Uart ltvr etCnim SerVOS ab asperis domi-
consuent; quos violenta manus vev^ - SCVentate Pharum, defendere
manumissos accipere in fidem at "S perfu8,a pandere aedes sacras;
aUSi .mal‘s arribus liberum horni ^ animadver8«'one continere, qui
pensius libertati favit servorummT “ Servitutem redigere. Eo ipsa pro-
P‘t.< haberet suos; vel quum ’q.tL°S ;'K,l,° modo» pro temporibus locis-
;.™P1S so,verentur, qui £ laudai!-, . Ut,°mni servitutis vinculo ab epi-
i-. tIUu|!1 eP]scopis facile nermi V mnestate aliquamdiu probassent,
^ros dicerent. Dandum Ut ** addictos suprenf voluntate
, S ™a“«m aliquid sit df^vT^r0"1 ? .virttlti Ecctesiae, quod «r-
re4T^erentre-drii MafJni temper^en^n’ qU°ad **.
SUa’ quciT,admodum pmtei Pr.aesertim a^ntc- f
declarant mJ?Ue' ieR«, institutaP conf GnU,anus ,n ffldustt
d»tionem ^ Sllmma™ EcclesVae f, nim ae*atum ordine, docent d
allevavit i anri nudo tempore v, anr:ltem in servos, quorum con-
beneficio _ ta^u5 Ecclesiae catholi^3"1 tuttda reliquit, omni semper ope
tatis, aequaliVt*nC' SCrv‘tut'S. vera****** .a®1P^ss,*mo Christi Redemptori5
gvntium merita cffcctric‘, Satjs ^Ue ln,cr homines libertatis, fraterni*
Saeculo incli ^ ba*:,er‘ potest Ve7 '?Uani’ Proinde ac de prosperitate
aP«d gemes cChristnte ^Cmo hudis vel gratiae. P
‘anas Prope deleta’ Tl ^P0*' funesta servitutis lahc
’ Scse c‘vitates in libertate evangelic^
Romani Pontifices
289
stabilire atque etiam latius proferre imperium studebant, haec Wt lir
Sedes diligentissime cavit, necubi mala eiusdem pravitatis germina rev.V
sccrent. Ad regiones igitur nove repertas Africae, Asiae, Amcricae viJem
providentiam intendit: fama enim manaverat, earum duces expeditio
homines Christianos, armis ingenioque mimis recte uti, ad strui Jam iT’”’
nendamque innoxiis nationibus servitutem. Cruda scilicet natura soli |P°i
tax subigendum, neque minus metallorum opes explorandae effodiend
1“ °Pcr‘s bfnc Irdidas popularent, iniusta plane suscepta sun, ataue
inhumana consilia, h en enim coepta est quaedam mercatura, servis ad id
D}VJs ex Aethiopia eportandis, cjuac, nominata deinceps la tratta dei \Wr'
nimium quantum eas occupavit colonias. Secuta quoque est, non absimi i
uuum, indigenarum hominum (qu, ...merse Indi appellati) ad modum «r-
mutu oppressio. His de rebus ubi Pius II certior est factus, mora mX
interposita, die vil octobris an. Mcooct-VIi, epistolam dedit ad episcopum
Rubicensera, qua tantam improbimtem redargui, et damnavit. AliquJ P“”
tempore. Leo X quantum potuit officiorum e, auctoritatis apud reges e, Lusi-
tanae et Hispaniarum adhibuit, qui eam licentiam, religioni pariter atoue
umamtati lustitiacque probrosam, radicitus excidendam curarent \ihilo
mos ea calamitas confirmata haerebat, manente impura causa inexplebili
habendi cupiditate. Ium Paulus III de condiris ’ int-xplebi!i
murorum poterna caritate anxius „7 n " Um se"'°™mquc
SSsJsaiSsrSSiSt
luit interdictionem s-icnm. ^ ■ LClSi,ent contra idem decretum, m eos sta-
cte*1 Eadem Drovid *m’ lntcgra rom:mo Pontifici reconciliandi facul-
«I nondum cLst ti!, r l?^*mqUe .constantia» .Ind‘s «que Mauris, iisque
torti libertatis icerrii" * ° mst.ruct,S) a**1 subinde Pontifices sese asser-
P«VII;(ilnp;.ld™(" P^estttere, Urbanus MII, * Benedictus XIV, a
Eventu, communia coiisiST^11^ Eur®pae /oedera torum Vindobonensi
^ quam diximus multi-- l“L etiam advertit, ut ea Nigri tarum distra-
Gregorius XVI netrlir^nv . dcsucta .Iocis’ funditus convelleretur. Etiam
ubique Apostoficae Sedi^ bu"iamtatfe el le£Um gravissime admonuit,
n«m nullam praetermisit ccreta st«utasque poenas revocavit, et ratio-
** mansuetudinem „ . , CXternao cllln(lue nationes, curopaearum secu-
rererit' 1 Opportuni, -feritat5 .senitutis abstinerent, abhor-
t^que publicarum . tr° ^obls accidit, ut sua summos principes
^ramer instamibus uuerimnn^ ®ratu,a?one prosequamur, quibus per-
^ 'am satis est fact n n,,'s diuturnis aequissimisque naturae et reli-
1 K
‘Liti. Com^i 'S ma** ‘537. I . : ■
* ?.N- 3*1. m Ao6m’ 23 “pr' i639- — Cf. Bull. Rom„ tom. 6, II, p. 183, 184.
In
H m
' W,"“ 3 drc. ,S„ _ Cf. N. W4.
19
290
Romam Pontifices
In re tamen persimili residet Nobis in animo alia j
non mediocriter angit, et Nostram urget sollicitudinem i ^ CUra ^
hominum mercatura ea quidem mari fieri desiit terraV ^ ^ ^
mmisque barbare exercetur; tdque maxime in noanullh Tf"1^ 'nultiJB>
Hoc enim perverse a Mahometanis posito, hominem \ «v***
Itsve nationis vix aliquo numero supra esse beluim '«■ ,ActhI!°Pem adsim,.
perfidiam hominum atque immanitatem. Ex improviso
bus tale nihil metuentes more irruunt im™-».. P ? Aethiopuru ln-,
in villas, in mapalia incursant, omnia vastant, palantur0 W*
pennde et feminas et pueros, facile captos *** **
v.m ad nundinas trahant flagitiosissimas Ex Ae^nto Iv 7» T’ U‘ ?W
quoque ex Sudan, quasi e stationibus, illae detestibdes X Za"2.lbar- ^
solent; per longa itinera pergere viri consfr^!' * • exPedl^opea dedud
sub crebra verberum caede; ad haec ferendi uribS^ tenu,ss,mo «ctu,
salvi, gregatim cum relioua turhi ;,■<* ,, ‘ mbeci1ores necarb qui satis
roso et impudenti. Cui vero quisque emptor‘ Prostare mo-
miserabili qua uxonim nUa \ih* ^ dltus et permissus sit, discidio
ad servitutem 7T “V V illius in ****
sare potest sacra Mahometi H iec No^ ^ nefai!dam’ neflUe ‘Psa recu-
busdam non ita ante accemmus / MJmnia an,mi aegritudine, a qui-
infamiam et deformitatem snpp/ ^ * Coram nec s,ne lacrimis eiusmodi
quae a nuperis Africae aeo^rSriT^ “ autem PIane «haerent
etiam istorum e.\ testimonio et fid ** ** exploratonl bus sunt narrata. Quin
millia sic homines afros vt nH' i-L cnmPCTtum apparet, ad quater centem
dimidiam circiter partem /. ^ ’ Piorum instar, quotannis; quorum
interire; ut, sane ad j- _ , '»s asperrimis languidos concidere ibique
bus semitam ca loca nerapr mtc ^‘lm. t.r,stt*’ ve*ut factam ex residuis os>i-
rum cogitatione moveatur5 v *S ( lsp,.aanb Quis non tantarum miseria*
amantissimi omnium gentii.m°! *;4!''dc™ clui Personam gerimus Christi
laetamur de plurimis^ J .•,Wp?t0^ *l Redemptoris, quique adeo
aerumnosos, vix possumus Eccksiae P™erit.s in omne genus
111 felicissimas gentes onnnJ -1 qUanta miseratione erga illas afficimur
quam vehementer cunin!*1™*111* a rnpl itiidinc ad eas pandimus bra-
13 ,mPvrtire, eo pronosirn * * ?mma *PS*S posse allevamenta et soter*
superstitionis excuia unii"'’ ST1 cum ^rvitute hominum servitute
S,nt ta,1dem servire, divinae h*0?!** • C0’ sab risti sua\ issimo itigo, pOS*
quicumque imperio et potestati! Itat,s n°hiscum participes. U tinam omm>,
» sancta esse volunt vel* t.an.tec5dunt> vel iura gentium et humani*
^ ub’^ue °mnes, hun inn^!0^ cathoh‘cae incrementis ex animo
di 4ni* qu.t iuila inhonesta m r°^iln,Jl>us Nobis, ad eiusmodi mer
?m’ c Unguendam ma?,s ct celerata. Comnrimpnt farn nrohil
* nuu
t ^tinpygn4am
« operum cum,,? ““
<ur, contendam “Va ',in'« ad africv, ,Z"“"‘’ uu™ :,m,’re ingeme-
vorum v,n aP°stoiici ut ' ,tcrraf’ nova commercia instruu.
. o— -o.wuo ^>udis, au eiusmuui
et ortpn “ — “‘,1 «mxe con-jnf' ! Ct Sce^erata* comprimendam, prohibet
tur, ccmtTn^!!'1 -n?va itinera ad }nU'rca’ du,n acriore ingenioru
vonitn
cient
rn I.k . ‘n aPostoiici „t ‘erras, nova commercia mstruur
nisi ^r !q ie Consuhum. pi!.q' l-°' ,ld nielius tieri possit, sit saluti sef
sanctissimi ' lMna roborati -bo Prae^idio nullo reapse pro^
ma eaquc ^boriosius in ’ i*0tl fmt in disseminanda fide m*r
Ics a5enda; cuius est fructus insigni
Romani Pontifices
„t libertatem mire conciliet ac pariat qua Christus not Uberavit 1 ltan„
tamquam in speculum virtutis apostolicae, inspiciam monemus in viL™
et facta Petri Clarer, cui recentem gloriae lauream addidimus: in eum
inspiciant, qui, summa laborum constantia, annos continenter quadramur
maurorum gregibus servorum miserrimis sese totum impendit vere in
rurn Apostolus praedicandus quibus se perpetuum servum et profitebar°"
et dabat. Caritatem viri, patientiam si curae habeant sumere sibi et refe
n profecto digni exsistent administri salutis, auctores consolationis nuntii
Fis, qui solitudinem, incultum, feritatem in ubertatem possint reforionr
cultusque laetissimam, Deo luvante, convertere. -
lamque in vobis. Venerabiles Fratres, cogitatio et litterae Nostrae
mm conquiescere, ut vobis iterum significemus iterumque vobiscum
recimus smguhrc quod caprinus gaudium, ob ea quae isto in Im~- ™
pubkr inita sunt de servitute consilia. Siquidem per leges quum oravi
«n cautumquc sit, ut. quotquot sunt adhuc de conditione servili in ord ’
nem et ,ura liberorum debeant admitti, id Nobis ut bonum et faustum «
oluere per se videtur, M etiam spem firmat fovetque ad auctus rei avill
loque sacrae in futurum laetandos. Ita Brasilici nomen Imperii apud huma
«imas quasque gentes erit merito in commemoratione et in laudlhT,,'
nomenque simul florebit Imperatoris augusti; cuius ea fertur prledara
voligiuni celeriter d*2?. - JKZZ dZ J ^
optimaqu,. fide neu aiiidon i l up[]m,s inter sc animis congruant
qnaemmque transigend^smit tnn “7v
prospere cedat , „L, ^ °mnK' ,olIi « dckri servitutem, hoc
P cedat optandum maxime est. nullo divini vel humani iuris ineom-
^“atSrba,iW,e’ adc° CUm ipsorum, quo.
« Quibus singuhtim- ™ v* ««
«« delibata magni genfiumTn^T’ m0nita, nonnu,la e sen-
^moc0nmu*ndaLsgFr^ 1|AP° 01’ pastonUl cum studio animoque
Ismare diligeatcrfiiii ,‘ V ' mcn\onam et Voluntatem gratam pie ad
!lhcrtatem vindicati ^?nt T° ltcn *tl,deant» qnorum consilio operaque in
nec «njquam libertatem' munt‘re praebeant indignos,
quo modo • ^ m 1'cent,a cupiditatum permisceant; ea vero
ati commoda er !! e hene ,non!tos> ad industriam vitae actuo-
majestatem .,.n,,nienta cluum familiae tum civitatis. \ ercri et
fl °fficia ct similii Clpil,n’ parcre magistratibus, legibus obtemperare,
Sytiuur; etiam cohibe 1 u t im nutu adducf| quam religione, assidue exse-
"!iR- quae dolendum . arceannIue alienae copiae et praestantiae invi-
multa rninistn r m,:.?os cv tenuioribus quotidie torqueat et
qin*Iae P^‘na instrumenta adversus ordinum secu-
29
Romani Pontifices
ritatem et pacem. Rc sua et statu contenti, nihil earine ™ ■.
unt cupidius quam bona regni caelestis, quorum Dn, f1''”'-
sunt et a Christo redempti: de Deo codemque DomfnoTe k“Ccm
eum pietate sentiant, eum totis viribus diligant eius ™ ,Llbera"1" M
custodiant. Sponsae eius, Ecclesiae sanctae8 se 'filios ‘andata™ni MtJ
optimos laborent e. quam possint amoris “ST *
Haec eadem documenta vos item, Venerabiles Fm ... ?ddant*
persuadere libertis insistite; ut, quod summum est Nnhk lf>S1S SUadert et
vobts bonisque omnibus esse debet, partae libertatis fnT™
5SSSE *“ — £S Zz
+issmsst£Mag£Si* ■ »*
stium munerum auspicem paternaLue tw2?U# **, exposcimils- Cade-
\enerabiles Fratres, Clero populoque unkv™ ’'ncvO L,"t,ae testem, vobis,
peramanter impertimus. ‘,s postoheam benedictionem
[Leonis X Ili Acta .
Acta, \ol. \ III, p> 169-193].
599.
6
c
Leo XIII, nllocut. Mirandum sano, , iu„. ,888.
..v, a iuii, I OOOp
sacerdotii PVbUcae «cmplum toto hoc a,
Consilio, ubique Rcmium^ntueri licuit ‘0«““?"' Providemissimoque
tu™ quotidiana freauent.V „1 ’ (* St,patI sumus peregre comen
eaque variis . apn<1 accepimus ab omnibus civitai
mi|!ia ex omni _ °ptnat,s testata modis. Ad nlura homir
ordinibus, eaque varii^ n t °bfCq“la acci-pimus ab omnibus m
millia « omni Europa’ non UpmatlS tcstata tn«dis. Ad plura ho:
nijvisstmeque e.x Africa hk in p,u*Vos 1 x remotioribus A me ricae part
2,* ,n ,Joc pietatis pulcherri^V^^^08 cornpIcxi sumus,
potuistis, \enerabiles Fratre- " 'i lonestissimoque certamine, pensf
nnt’ scilicet suum illum Lm S'bl hxmm Italicae gentes vin
•intmitm luculenta et multinli -i crLm.ac Perennem in Apostolicam &
"CUTO videbit btauc^dem’ confirmant. - C,m»
antium vocibus nihil admisceri ?tc*Ue humanitas ipsa postulabant, g
tiu» b 'nirno his insi' ,ISSOni!m* Non defuere tamen domi
liu la.b,tls re crudui sse torum r||l°n0nbus Ponti,’ci nomano magni fi
Sliff 5<K*«> inCus nfCtUr °ffCn?io* ^ Ecclesiam impiae
Miinni !mS°|Cn-*US ^uam ^'«8 m:,.:^UC, tt>un>cU8 animus, toto hoc ir
ferunt- 1 P Unri™m possunt nunc * probra minis, erupit. lidem 1
gere v incul !*p ,Catis^Ue Passim in?U,d!sin prae » consilia sua confidet
Codex dd- " I;Cdesiam ^oliumurce-lmCmiN maioribus in dies adst
«ST2ST * ^T^Zsmodi « ««en. d«.
legum capitibus praebct ac lamtnt- hil Ca.Ctu Ic£um,at°rum senten
P bUS’ ^uat recta Ck,um er.test,mfJni‘im: in iis intellign
' <‘athohcum, oblique vero Sedis A
Romani Pontifices
293
stolicae iura attingunt. Cumque res agatur permagni momenti, de ea ipsa
vobiscum, Venerabiles Fratres, animum Nostrum breviter communicare
decrevimus.
3. Harum legum haec summa est: quaedam delicta finguntur, quibus
patria dicitur violari, eaque poenis sanciuntur valde gravibus, nec tamen
qualia illa sint explicando definitur. Similiter per speciem prohibendorum
discriminum, quae maxime a potentia cleri imminere dicuntur, severis-
sime in sacerdotes animadvertitur, si quit! contra leges, contra instituta
civilia, vel publicae potestatis acta, vel etiam contra tranquillitatem dome-
sticam, remve cuiusquam familiarem fecisse vel suasisse convincantur, —
Istiusmodi leges, Venerabiles Fratres, non est dubium quo reapse perti-
neant, praesertim si coniunctc accipiantur cum ceteris in genere non dis-
simili, maxime vero cum satis aliunde sint auctorum consilia cognita Pri-
mum scilicet vindicandorum roinani Pontificatus iurium volunt poenarum
metu eripere facultatem. Verum vix attinet dicere quam id sit iniquum
iura sanctissima, cum legitima Ecclesiae libertate apta et connexa aliis
pro arbitrio oppugnare, aliis ne defendere quidem impunite licere ’ouo
niim vero ea incolumia esse iura, catholicorum omnium magnopere inter-
est, dubitandum non est, exuturos toto orbe qui patrocinium Sedis Apo-
, _ . ■ , .... __ t qui maxime omnium
debeant, lege prohibitis. - Sed quod magis refert, prout saepe diximus,
“ Romanor,;n; * cuneum conditio, quae ipsorum est tuendae libertati
ana‘ mhl1 ohest rebus halicis, immo plurimum verissimeque prodest
.u at quicumque eam vindicant libertatem, non hostes patriae, sed optimi
*mt fidelissimique cives habendi. F
Dre*f: ‘StaC 'pSaC leges simu!acro tutandae reipublicae reipsa seni-
1 6 tCgUm' CUm Cnim munus officiumque Ecclesiae ^nctissi-
2 lPTn'a COnstlanter Praecipere, omniaque, ve! invitis hominibus,
injunxit nrnnI|U!lJC -k Praec,piendum tuendumque lesus Christus
fidei moram.! 2“ C?,b“S ,nst,t«tisque civitatum si quid a Christianis
non potest 1 , pracct:Pt.,s dissideat, probare clerus vel silentio dissimulare
que doctrinf 7] Slbl Apostolorum exemplo, qui de Ie.su Christo eius-
fi iusium est a magIs^rat^us impavido pectore respondebant:
Qualis erat chri ™,tSf>ectu Pet> vos potius audire , quam Deum , indicate, 1
institutis si nvtr'Mm n°m,^IS /ortuna futura, si quibuslibet populorum
Alesia 'paruksfrT vi U IUSS*S n.u^° discrimine, vera iniquane forent,
modo humamin ansis.set sancita legibus superstitio vetus, nec ullo
5. $ ™Zd igCnUS ad KvanReiii Imnen emersisset.
Wntra Ecclesiam^ pnm s nuur'osum. defensionis caussa, apparari arma
c®tos Ecclesia ‘ (.’p°rtt‘rt‘- Hanc vero? Omnis est iustitiae magistra et
^ iustitiaque ah n,r,aS natai non facere. — Valde etiam a veritate
^Ves sine iiKin Um’ universum clericorum ordinem in suspiciones tam
caussae sit, cur caUsisa yocari. Neque enim ulla ratione apparet quid
n t os decreta sciscantur. Quo tempore clerus itali-
' Act- IV, ,9.
*94
Rom a h i Pofi tifxc vs
t
C"s' qu°ve loco' malc de Mlutt vel tranquillitate publica „» .T""
altius rei momenta repetantur, apparet, quantopere ii ?r '8*'
culmis Ecclesiae institutis repugnent. EcclesU enim De?""! CapiB,“
fecta soctetas est, et quemadmodum leges suas ita sum V<’,uraat'. P*
potestatis gradu rite distinctos, quorum est prine™ ol“ ****
romanus, universae Ecclesiae divino iure praeoosbntP ■ i "'Um P™tfc
potestati mdicioque subiectus. In hoc igitifr quod jn-few5*^ Dci «h
vadunt, inferunt potius, quam propulsant iniurhs Id„? ?“?
gulari, meditata severitate, nec definitis certisque i ,■ facu!nl ,e8* *«■
simeque patentibus, nihil ut non audere intemret-nd lih ? Uk
rj *** ** * -
«empS~%XSLC°nS.brm ** Ve™« - ta
generis legibus Ecclesia quidem niiLam miT' '* qU°a maius Bl' h“'“*
quantum potuit, perpetuo restitit Se r ' °d° •*
«* « m -mulaequ?r„ ^ib s?'T T” vehementia
animis, meliora consilia non uno loco V ,U< reb,,s abcss«' «feni
sam vim cernimus partim desuprn r i LUntur> legumque illarum odio*
deleri. ?UUm desuetudlne hebescere, partim contrariis legibus
uti icimus, testari, leges^T ouilf P°St°1,Cam. v?cem tollere, aperteque,
esse contrarias, libertati sacrorum Ub ‘*gItur> ,un potestatique Ecclesiae
c cn UJti versi, in primisque de 8 , r m*incrun] °hesse, de Episcoporum, de
er®’ 'ta quidem ut eas constituet P0i»t0l «eae dignitate plurimum detra-
8. Atque haec non oh eam C’ Pro^are» sancire minime liceat,
advenientes impetus metuam, t c^fsam.cpnquerimUr, quod acrioris belli
tamen omnibus non modo victri' Ecclesia procellas, de quibus
Unm tutam ab hominibus faJJ ’ Se^ Pulchrtor et fortior evasit. Divina
ceterum Italiae clerum: si in ovimus Episcopos; non ignoramus
.Sit’ 1 ,sphcere bomiriibus aut in°a ^ ‘'Ederint, ut alterutrum necesse
^ .Ctfiuid aclur' sint. Sed illud ^,s san^llssimi‘s delinquere, non dubi-
_ nbficatum pervicacius in i, r °S veh^menter excruciat, Ecclesiam
numero longe maximo Pontifi tJ^ °pPUgnari’ cum tamen Itali homines
l apt constantia mirabili ** T r- Ec<desiam religiosissime observent
heneficorum in ita ***** « a P°"tificatu infinita vis
siae r'S ' iribusque secunrti mper in^uxcrit. Illud Nos pariter angit,
educat mp eXU !l'c abstrahatur n,' 'T Vota sec,<jru"i elaborari ut ab Eccle*
tur istmi nCC mmUs dolemus, anali U>’ '-?• materno ‘psius sinu altus atque
ct caritate CpantVEcclcsia. diss«dium S ;lsPLrius, longiusque duca-
Sedisque a* ,af.’ maxime velimus ^ C ^°S’ ct h-cc!esiae ipsius caussa
petilo curh^C,St<i 'CaC ‘Ur,i postulant Ut S*Cpe diximus, quo modo justitia-
C°nC^L°mnin0 syhlatuin. Velle, imperia per-
rem. quoniam n! *' t3men ^Uaai Italori01 COnsi!,llm LSt, perniciosissimum
‘ 0n,an' Plura non 8«neri perniciosius. - Quamob-
etlam etiam Deum obsecn*
X
Romani Pontifices
m
nus huc propitius rcspiciat, meliorum temporum auctor: nominatimque
luliac populi® largiatur, ut fidem catholicam integram, cum amore Sedis
■\postolicac coniunctam, perpetuo custodiant, atque horum bonorum caussa
quidvis pati ct perpeti ne recusent.
H (Leonis XIII Acta, vol. VIII, p. i
p. 199-204].
600.
Leo XIII, litt. encycL Libertas , 20 iun. 1888.
j. Libertas, praestantissimum naturae bonum, idemque inteiligcntt:
aut ratione utentium naturarum unice proprium, hanc tribuit homini digni-
tatem ut sit in manu consilii sui, obtineatque actionum suarum potestatem,
-Verumtamcn eiusmodi dignitas plurimum interest qua ratione geratur
quia sicut summa bona, ita et summa mala ex libertatis usu gignuntur.
Sane integrum est homini parere rationi, morale bonum sequi, ad summum
tinem suum recta contendere. Sed idem potest ad omnia alia deflectere
fallacesque bonorum imagines persecutus, ordinem debitum perturbare, et
in interitum ruere voluntarium. — Liberator humani generis Iesus Christus,
restituta atque aucta naturae dignitate pristina, plurimum ipsam iuvit homi-
nis voluntatem: eamque hinc a di unctis gratiae suae praesidiis, illinc sempi-
terna in caelis felicitate proposita, ad meliora erexit. Similique ratione de
hoc tam excellenti naturae bono et merita est et constanter merebitur Ec-
clesia catholica, proptereaquod eius est, parta nobis per Iesum Christum
kn elici a in omnem saeculorum aetatem propagare. — Nihilominus com-
putes numerantur, qui obesse Ecclesiam humanae libertati putent. Cuius
retaubsii m perverso quodam praeposteroque residet de ipsa libertate
iu icio. ane enim vel in ipsa sui intelligentia adulterant, ve! plus aequo
opinione 1 atam, ita ut pertinere ad res sane multas contendant, in quibus,
recte duu dicari velit, liber esse homo non potest.
- . (as Nos, nominatimque in litteris Encyclicis Immortale Dei , 1 de
m [nU' 11 tl <Kluuntur» libertatibus \ erba fecimus, id quod honestum
liWfd^nen*eS eo qu°d Contra: simul demonstravimus, quidquid iis
taoptr yS .C0Pt*nct.ur l>oni- *d tam esse vetus, quam est veritas: illudque
<)ttod access eS,am- ^^en^s®line probare et re usuque recipere solitam. Id
>istit ;CS ,t n< ' * S' vcrum quaeritur, in parte quadam inquinatiore con-
tere _ s 'T tur,niltnta tempora ac rerum novarum libido nimia pepe-
jn Q <laoniani sunt plures in hac opinione pertinaces, ut eas liber-
institue n Ctiam cont*nent v‘rii, summum aetatis nostrae decus et
htis fis neri™01 C1'*tatum fundamentum necessarium putent, ira ut, sub-
vi detur d Lihr"'311^ tnatloneni reipublicae cogitari posse negent, idcirco
pentaitar: ,ca 1 ‘obismetipsis utilitate proposita, eiusmodi argumentum
Ctan «parattm oportere.
1 Cf, N
s<n.
2g6
Romam Pontifices
* i
tamen atque principium est, „„de genuT omL n"1"0
sponte nascitur. Hanc quidem 0^™«!"'^ *« vi *£
rjsr naturae mx cst’ in •» solum a,:r?* «-»«*
1 ac vcI ratl°nis compotes, in caque ins t a08 Llt» llUl stnt irnelli,^
m’ quae ab eo aguntur, verissime habeatur i 3Pparet, cur aUct0!
nam quando ceteri animantes solis ducum, ir h°^°' Kt rccte quidem-
impulsu anquirunt quae sibi prosint, fURiuntuueT' >US’- S°loqui! naI»»
in singulis vitae factis rationem hab« ducem B hom° fUtrn
■»" esse: et hoc ipso nullum eorum Yc™ ‘Z** ***• « «** m
potestatem optionemque voluntati facit r neccssano sumendum
ZV* i »'• “-m honori fSe P" ~ **2
. . ludlcare homo potest, quod animum i . diximus* oh hanc qtus-
rebus «rporeis ducit oS n (1 7° qU°d cst
«d nulla re i„,erceden ^1»* « eis in conserwtione sui;
conditionem longo intervallo transgredrim De°’ communcnique corponim
«cnus suum agendi: quo fi, uSS?™ « P"W*« habe, Audi
rationibus ludicio comprehensis' L " f ** ac necessariis veri bonique
sana videat. Itaque cum animos h™ •* “"g"!**» nequaquam ege neces-
mni concretione mortali eosdeinoue f' ""i 'SC^Icg:lt0's esse statuitur ab
naturalis libertas i„ f„„damcmoIuo fir ““ C°gitandi P°"«. ™'
. 4. Jam vero sicut animi h.,m fir™s3ime constituitur,
immortalem, sic et libertatem , em naturan'simPh'ccm, spiritualem at, e.
assem Ecclesia catholica, ™n“C aWus Pedica., ncc constani
cis n Uetllr ut dogma, ^eque utrum9ue omni tempore docuit,
pit ntn<lr“mtlUc opinionum fautoribn ° -Um* con*ra dicentibus haertti*
ltttLTar|nilni!'C*tlt t3ni grandc bonum h’,Patroc|n,Um libertatis Ecclesia susce-
tus * ' m monumenta testantur ;n In*?ntu indicavit. In quo genere,
; J Jn'a contentione repulSt’ r • Manichaeo™m aliorumque com*
temnnr». n 1 Scctat°res, 2 prn ijk,.,. , ,0 1 n denti no, 1 tum posteaad-
- r !,nn oclue *°co fatalismuw n'0 m,11In,s arbitrio dimicaverit, nullo
5- Ubertas itaque ut “r passa consistere.
«t alimj Sfe propria; eademqm^"!: ^ qui nuionis aul intelligen*
quatenus uUj f’lCn]!tas eligendi res ad i/' eiUS consideretur, nihil
cultatem habet um, J r’ quod propositum est, idoneas,
‘ Sesi vi 1 3 ,quud c-i£endi e pluribus, is est
s , v*. * iw,;r.„. r
Romam Pontifici s
-97
factorum suorum dominus. lamvero quia omne, quod rei cuiusoiam oAi
piscendae caussa assumitur, rationem habet boni, quod utile dicitur h
autem h«c habet natura, ut proprie appetitionem moveat idcirco libe
arbitrium est voluntatis proprium, seu potius ipsa voluntas e-r rt, J-™”1
■» «'"d? habc! delectus facultatem. Sed nequaquam voluntas’ nwSr
nisi mentis cognitio vclut fax quaedam praeluxerit: videlicet bonum vol,,
uti concupitum, est necessario bonum quatenus rationi cognitum ’ F l
magis quod in omnibus voluntatibus delectum semper iudicatio orari,
vetilate bonorum, ct quodnam sit anteponendum ceteris. A, nui indici
udonis esse, non voluntatis, nemo sapiens dubitat. Libertas iri, ur siri
voluntate .nest, quae natura sua appetitus es, rationi obediens consenui
m ut et ipsa, sicut voluntas bono versetur rationi consentaneo - \1h '
tomus quoniam utraque facultas a perfecto abest, fieri potest' ac ZZ
M, T r,Unta" prOPT ?UOd ne<lua<luam Si, reapse bonum Z
babeat adumbratam speciem bom, atque in id sese volunl apnli^’ vf
ZS'Z eT pOSSC rcquc 'Psa en-ara vitium est, quod ufen em „„n'
omm parte perfectam arguit, eodem modo arripere hll vV,,.! ?
» indicium liberi arbitrii. sicut aegritudo Tae «.IT b°nUn,''
quidquanl * rat'°n' P'nd«' <l“a"do
Wnite perfectus, qui cuml, slnlinXe 1 1 TI fT” x0"5
* tSl 'tlara summc liber, malum culpae velle nuluSti^m.^0”'
t bono secundum natumm I ! r “'."““•««tebam, si posse deficere
1« Christus, Angeli be rii ini „Perfc'ct'on'mclu<; Kbertatis, iam Deus,
non essent liberi aut cene mri ? brUS omn,bus ea potestas non est, aut
mpcrfcctus. De qua re Ductor a Pe*cte cssent, quam homo viator atque
affici cogique potest femlt * nge tCUS mu,ta saePe disputat, ex quibus
■««». r •iber,atem cssc' aed •«*
«m» est peccati : ■ 1 Ch”st« Domini- 1 - Qui facit peccatum,
rm- Quando emo movetur ^ COnz emt a secundum natu -
W ab impressione alteri, \ *^U° extrtinco* non operatur secundum se,
est rationalis () ^7 ** H°m° tlUtnn suam
Wu movetur et wnm l, ~ CTg° movctur ™ eundum rationem . proprio
^ operatur praeter r 7 " °Peratur: «“* Certatis; quando vero pec-
*“ alitnts; ct ideo « nui * ** tU,tC moV€iur ?WrtW olio, retentus termi-
f^picue ipsa viderV S sen'us es* peccati — Quod satis
651 doctrina, nisi sanient os^Pbja veterum, atque ii praecipue quorum
P°mm est, nonrinahnm' neminern; sapientem vero, uti
™ntste et cum virtnf * • ’ qUI constanter secundum naturam, hoc est
6. Qu(,nia" • tUte v,vcrc didicisset.
praesidiismu.3'18 “ homine “"diti» libertatis, apris erat
munienda, quae cunctos eius motus ad bonum
Io*n- VII I(
34
kjnVyL.CUA/ X
Romani Pontifices
diriperent, a malo retraherent: secus multum homini liherZT
arbitro. - Ac pnmo quidem lex, hoc est agendorum atque oiS,."^
norma, fuit necessaria; quae quidem proprie nulla esse “cndof«»
poteat, qm necessitate agunt, propterea quod quidquid attan t„rmM'ib"
impulsu, nec alium ullum sequi ex se possunt in agendo modur',-18™
eorum, qu, libertate fruumur, ideo in potestate est Jere ^i 'tn"
vel secus agere, quia tum, quod volunt ehVunt r„m t . ' ?n,agcre.«u
diximus rationis iudicium. Quo quidem indicio non
honestum natura sit, quid turpe, sed etiam quid bonum s ^
faciendum, quid malum reque ipsa vitandum: ratio nimirum**? lpSJ
praescribit quid petere, et a quo debeat declinare ut homo t V0,u®“
finem suum aliquando possit cuius cau^-i h?m° tf nere summum
haec ordinatio rationis ^minlr n u °mma facienda- *«*»
sana sit, in ipso crius l^ro ^bhrio T ^ ** ^
a recta ratione ne discrepent nrimi’ * °L’ n0Strae ut volu[Mts
renda. Nihilquc tam ’ P caussa' tuoqimm in radice, ®5e.
quam illud, hominem, n u iu n !?u P ra^0Steru m.q.ue ltici “gitarive posse;
expertem: quod si ita esset hnr- e ' ^ CSt’ ldcirco csse oportere legis
tatem esse non cohaerere cuiT ? consequeretur, necesse ad liber-
idcirco legi oportere subesse nni' CUm f.?ntra lon?e verissimum sit,
<n agendo lex est cum I q natura hber- Isto modo dux homini
faciendum allicit, a peccant XterreT*- J*?nisque ProPositis ad «*
naturalis, quae scripta est et insculnm • prmcePs omnmm
Juia ipsa est humana ratio recte fW u ll0m,num ammis singulorum,
humanae rationis DraesrrmM ‘f ? lubens et peccare vetans. Ista vero
rts est vox atque interar-*0 .^aber® non potest, nisi quia altio-
subiectam esse oportea/ V‘ rahonis’ cu* mcnt«m libertatemque nostram
iura tribuere, tota in Cni?\ ttds cuni ea s>t. officia imponere «
officia describendique iu n,tltlir* h°c est in vera potestate statuendi
quae quidem omnia in h * •*ten?‘ p0en*s praemiisque imperata sanciendi:
bus 'pse suis suminum 0X^1 ^ ,,qUet essc non posse, si normam actioni-
k'x sit ipsa lex aeterna "in > e^.1S a.*or daret. Ergo consequitur, ut naturae
<id debitum actum et finem * lls M"1 ratione utuntur, cosque inclinare
qtie mundum gubernantis^D^ CSt ipsa acterna ratio creatoris universum*
ireuoa singularii ouaft4-.« hanc agendi regulam peccandique
firmandam h^^^***^ beneficio, adiuncta sunt, ad con-
est atque excellit divinae virr^*1* voluntatem aptissima. In quibus princeps
tatmique salutari constam,\, USlfrat,{i£>' qoae cum mentem illustret, vofun*
cxpcditiorem efficit simulnn °™*am ad niorale bonum semper impdbt-
^t a veritate alienum intri-u- ^°fcm nativae libertatis usum, Ac longe
iiiv°h na.m intirna in homin»01?11^ ^e°. minus esse liberos motus volun-
a ai!*40 '1S ^^ae, quia ab inc.-,** CU.m _natUrah propensione congruens est
uunn res °mnes convenienter „ et voIun tatis nostrae auctore manat,
c,w" *■***» Doc^ LT™ su“ mov*ntur. Immo grati, dii
,1,,,^. ’ rnir'" niita Cilllssa,a quod a naturae opifiec
risntiM- * coctor nU u v '»«vtniur. unmo graiw
dosque’ mores atque aPta est ad CaUS8am clllod a naturae opifice p
‘s> vim, efficientiam * "enda.s quasque naturas, conscr
Uam s,»?ulanim. H
Romani Pontifices
299
7. Uuae
, , .r " ”"■**» nomines ctvil
inter se societate comunctos facile transferuntur. Nam quod ratio lexque
naturalis in hominibus singulis, idem efficit in consociatis lex htauma \i
bonum commune civium promulgata. — Ex hominum levibus alhe m
versantur quod est bonum malumvc natura, atque alterum sequi prieci
piunt, alterum fugere, adiuncta sanctione debita. Sed istiusmodi decreta
nequaquam ducunt ab hominum societate principium, quia societas sicut
humanam naturam non ipsa genuit, ita pariter nec bonum procreat natu-
rae conveniens, nec malum naturae dissentaneum; sed potius ipsi hominum
societati antecedunt, omninoque sunt a lege naturali ac propterea a E -
leiema repetenda. luris igitur naturalis praecepta, hominum comprehensa
legibus, non vim solum habent legis humanae, sed praecipue illud multo
altius multoque augustius complectuntur imperium, quod ab io^
Btutae e. a lege aeterna proficiscitur. E, in isto gemere iegTm T« fee
civilis legumlatoris munus est, obedientes facere cives, communi disciplina
adhibita, pravos et in vitia promptos coercendo, ut a malo deterriti id
qued rectum est conscctentur, aut saltem offensioni noxaeque ne sint dvi-
uu. — Aha vero civilis potestatis praescripta non ex naturali iure statim
«proxime, sed longius et oblique consequuntur, resque varias definiunt.
* qill"us non est. n,sl generatim atque universe natura cautum. Sic suam
conferre operam cives ad tranquillitatem prosperitatemque publicam natura
tobet: quantum operae, quo pacto, quibus in rebus, non natura sed homi.
nE COnS'ltU!tur'. Iamver° peculiaribus hisce vivendi regulis pru-
t ratmne unentm legitimaque potestate propositis, lex humana proprii
Z 1“^ QU3t' qU‘dCm ad fi"- “—unitati propositum
qva «uveret» conspirare tuber, deflectere prohibet: eademque quatenus
koorsta^sunt .C°"5,;nt"!Vs f* Praescriptionibus naturae, ducit ad ea quae
Mieec normamTi raniS] detcrre.t' Ex <5“° intelligitur, omnino in aeterna
tat homiZl i r'.gU !lm POSItam esse libertatis, nec singulorum dum-
C"am ™mmUni'3‘is " con'uncti°n's humanae. - Igi-
wlodZT S0C";““'; hber,as vcri "«minis non est in eo posita ut
iionetn civitatri ’ ^ qU0 Vcl max™a vxisteret turba et confusio in oppres-
^undum heis ! V'SUra’ SCd ,n hoc’ ut Per leges civiles expeditius possis
1 7S ZnTeT PraeSCripta viverc- E— vero <3-P praesunt non
pariter flagitiosum est,’/, ! ‘mpurarc tc,11cre et ad hbidinem queant, quod
ctum, sed liiima.vi “ t.aiLUm summa etiain reipublicae pernicie coniun-
iotefligantur n ee n 'Jr** e®um bacc dcbcl LSSe» ut .ab aeterna lege manare
universi iuris m,/** quani sancire quod non tn ea, veluti in principio
^ arbitror it, . ',lL*aU,r' Sapientissime Augustinus: 1 Simul etiam te
ex hoc aeterna tl ni^ cssc iustum atque legitimum quod
P°testate sanciatu ^ , ‘ H dertrarint. Si quid igitur ab aliqua
publicae ptrui,-;/’ qU°- a Pr|ncipiis rectae rationis dissideat, sitque rei-
f 'et' tt homine ,ni| '*m e?'S nuPam haberet, quia nec regula iustitiae
ono* CU1 nata societas est, abduceret.
llb.
*rh-> lib. I, cap. 6, n. n.
3oo
Romani Pontifices
M
8. Natura igitur libertatis humanae, quocumque in '
retur, tam m personis singulis quam in consociatis ner *"«*■
imperant quam in iis qui parent, necessitatem complectitur T " * 8->
summae cuidam aetemaeque rationi, quae nihil est ali, H ■
tubentis, vetantis Dei. Atque hoc Justissimum in homines • “Ct0"fc
tantum abest ut libertatem tollat aut ullo modo diminuat n, D:
ac perficiat. Suum quippe finem consectari et assequi • POt,US ,“c*'
est vera perfectto: supremus autem finis, quo
lumine
ns su. erudita passim propagavit, asseruit,- e,l„K S
metin, et chnsttanas informare gentes nunquam destiti I„ ‘Z ""
cgei> c\ angelicae non solum omni ethnicorum saniemhV I S ?ei* mon3m
stant, sed plane vocant hominem atque instituunt ,Tir *?*
potem libertatis. — Ita semm-r nerm-.cn ‘ i ? unt Perfectioris com-
dienda tuendaque civili et politici lih fTt Vl$ ^cc es,ae aPparuit in cuito-
enumerarc merita S attinet sJf ! P°pul°rum- Eius in hoc gene,
illud ethnicarum gentium dorW CS comrT)emorarci servitutem, vetus
deletam. 1 Acquabilitiffm 1 ■ U8’ °Pera.max*me beneficioque Ecclesiae
mus omnium Iesus Christi aLTruT-^u i 'aT ‘iT"""
vox, non esse Iudaeum n, J?1* Apostolorum suorum resonuit
tham, sed omnes in Christo nC?Ue barbarum> nccLue Scy.
Ecclesiae virtus, ut quibuscum S* ^a"ta esf in bac Part{; tarnque cognita
agrestes mores «t^HH °"* Vt«¥m> P««. «ploratam tit.
barbariae tenebris lumen vr* ,Y °n Posse* sed immanitati mansuetudinem,
urbanitate excultos magnis afficerl h ?? fisucces^rum* Item P°Pulos
vel resistendo iniquorum h benefic,IS nu,lo tempore Ecclesia desiit,
ct tenuiorum iniuriis vd i Itn°’ vt^ propulsandis a capite innocentium
constitutio valeret quam oiv CmUm °pcra ^anda ut rerum publicarum tJ
ter potentiam metuerunt es ProPtcr aequitatem adamarent, externi prop-
IO- Praeterea veris ‘
legibus obedienter subesse^1 °e Um .est Vcrer* auctoritatem, iustisqut
na improborum cives vin r tp*° H 'U VIrtllte vigilantiaque legum ab inhi*
?«' Dei 0 rlZitTTrf0'^ * Deo est, et 0 p*
~ltlIr nobilitatis, cum iuntic-- ^ 1 ’ <lu? m°rio multum obedientia adipi*
t'n,tn u^n imperandi ius ih *! rissiniiieque auctoritati adhibeatur,—
_^,ernac’ ‘niperio Dei contra? ’ 'C S’ cluit,cll,am praecipiatur rationi, lep
ni r.IS\Ut ^co Parcatur. SiV 1Um’ ,reauni L‘st non parere, scilicet hor-
tati ? 61 Sc Pdntapatus 11?^° US° ad tyrannidem aditu, non omnii
libcrti?CSllCae’.CUnct'scluc reiniihr”1 Sab a lura singulis civibus, sua socie-
sit seci ^' i^Uac 'n e° est, qutimV 'Caf mcmbris. <iata omnibus verae copia
Um lcRcs rectamque r'1.0^lJm demonstravimus, ut quisque ptf"
que itionem vivere.
' Cf' 398. \
Romam Pontifices
30!
tti Quo d Si, cum de libertate vulgo disputant, legitimam honestamque
intdligcrent, qualem modo ratio oratioque descripsit, exagitare Ecclesiam
nemo auderet propter illud quod per summum iniuriam ferunt vel siniru
lorum libertati, vel liberae reipublicae esse inimicam. ^ Sed iam permulti
Luciferum imitati, cuius est illa nefaria vox non sentam, libertatis nomine
absurdam quamdam consectantur et meracam licentiam. Cuiusmodi sunt
ex illa tam late fusa tamque pollenti disciplina homines, qui se, ducto a
libertate nomine, Liberales appellari volunt.
u. Revera quo spectant in philosophia Naturalistae, seu Rationalistae
eodem in re morali ac civili spectant IAberalismi fautores, qui posita a Xutu-
r&tis principia in mores actionemque vitae deducunt. — Iamvcro totius
tafonaliti «i humanae principatus rationis captit est: quae obedientiam divi-
nae aeternaeque rationi debitam recusans, suique se iuris esse decernens"
ip;asibi sola efficitur summum principium et fons et iudex veritatis Ita
illi, quos diximus, Liberalismi sectatores in actione vitae nullam contendunt
«*’ cui Plendum sit, divinam potestatem, sed sibi quemque esse k-env
unde ea philosophia morum gignitur, quam independentem vocant quae
sub specie libertatis ab observantia divinorum praeceptorum voluntatem
mnrntns, infinitam licentiam solet homini dare. — Quae omnia in homi-
num praesertim societate quo tandem evadant, facile est pervidere Hoc
T f° “ P^u?so: homi.ni antistare "«minem, consequitur caussam
«supra hominem posito, sed in libera voluntate singulorum «L quae-
endam: potestatem publicam a multitudine velut a primo fonte repeten-
ntiiii «r •"**?"*’• S1CUt- ratl° s,nfiu,orun> s°la dux et norma agendi pri-
eSSe opor,ere *»«* i" rcrum genere
Lni iuris e , PiUnmUm P°ssc plurimos; partemque populi nwiorem
“is u, Z Z * 0fiir,qUC effl'ctricem' - hurc cum ratione pugnare,
mi civili cum D. SUn apparet* Rullum siquidem velle homini aut socie-
"dnv vinclum «r ,Craatorc ac Proi,1<le supremo omnium legislatore inter-
ni «n^tTniuT?0 na,Urae nec naturae hutninis tantum,
m tCe Z. p/ °Creatamm: qUia "* omnes «***• «»m caussa, a
hic convenit hnn esse.aPtas n^xu recesse est: omnibusque naturis
fccd ct pradu mm e^tlonc,n singularum pertinet, eo se continere
e{- id quod J? nalUr‘lhs ,ordo Populat, scilicet ut ei quod superius
nudi doctrina tum r,US t,ciatur et pareat. — Sed praeterea est huius-
SiOe rciecto itl u, ^n'a^IS 1Qniinibus tum civitatibus maxime perniciosa.
•do, proprium tnTli!!,an|am .rat‘oncm et s°lam ^ unam veri bonique arbi-
^ opiniqne ;uj: - lr >°n.1 et mab discrimen; turpia ab honestis non re,
c°tetittttaquc nionim^? ^In^ul()ruiu differunt: quod libeat, idem licebit;
^>mi turbidos nulla f<3lSC,Plma> cuius ad coercendos sedandosque motus
*n rebus 'mt! tie ur ?st* sP()ntt‘ llet ad omnem vitae corruptelam
princini,, , , n ?! 1 ,cts* P°testas imperandi separatur a vero natu*
1 iis quae* f-i e rCm ^Ulnr*1 ' irtu^cni efficientem boni communis:
P^ttitur arbitrio ICn a Ugiendave sunt statuens, maioris multitudinis
quin quidem est iter ad tyrannicam dominationem
J02
Romani Pontifices
5
proclive. Impeno Dei in hominem hominumque societatem r,.n ,■
scntaneum est nullam esse publice religionem, ren.,, ,
ad religionem referantur, incuria maxima consequatur a™""11" 1*
principatus annata, facile ad seditionem turbasque labitur ™ ¥*
msque afficti et conscientiae sublatis, nihil praeter vim L
tamen v,s tant, non est, ut populares cupiditates *
Quod saus testatur dimicatio propemodum quotidiana ™ ' “'“.P®"
aliosque seditiosorum greges, qui funditus permovere T ,
tur. - Statuant igitur ac definiant rerum aequi aestinvitores m' T*''
proficiantne ad veram dignamque homine libertat'en^
vertant totamque corrumpant. 1 * potius tpsarn
Certe quidem opinionibus m v^t
quas a veritate aperte abhorrere eas demon' niamtate sua formidolosis,
esse vidimus, non omnes I iberalismi maIorU?1 maximorum caussas
ventatis viribus, p.ures
se intemperantius ausit, veritate iu Jl?* ?"* ,ibertat«». si gerere
gubernandamque recta ratione esse et mSf Wthakta: quocirca regendam
sempitemaeque legi divinae stibii * q d consequens est, iuri naturali
rati, liberum hominem subesse n#» T °portere. Sed hic Consistendum
velit, alia praeter rationem flatili T" imponerc.DcUi
«-ohaerent. Etenim si est tiund inci , 1 Cum dicunt sibi minime
quisquam, si est Dei Ieeisltnri«P C"nseJntIunt nec dissentire potest i
m Potestate est Dei et ad Dei. obfd,endum voluntati, quia totus I
ntati eius legiferae fines mn T COns^llitUr posse neminem at
tra obedientiain debitam Imn mVe Pracscr|bere, quin hoc ipso factate
"t, quae et quanta sint tum n? 'Pra S1 tantum sibi mens arrogarit hum;
VLTtcundiam legum divin-m '0o.ILir‘1, tlim s'bi officia, velit ipsa decem'
valebit prae mtetori • t *T Ph,S 3Pecie ^am et arbitri
vendi normam «mtanter ^ ifc pr0v,defttia Dei. — Necesse est igitur,
smgu lisque petere legibus .... ^10.se^ue> ut a lege aeterna, ita ab omnil
Sl 11 rat'°ne visum est trlt rf m^nitc sapiens, infinite potens Deus, <
nec ll^° modo addubitandis _J * _^ll®s<lue nosse tuto possumus perspic
quoniam idem habent anui i" !*' vc* ma£‘s qi,od istius generis leg
rem' omnino et cum ratinn . ** aeterna. principium, eumdemque atic
naturale ius; eaedemque m-m' ^oncor^ant et perfectionem adjungunt
^ nostra ne T ^ ip«'« complectuntur, qui s
° 1,trarnque benigne reeit c . ,n trrorem labatur, nutu ductuq
raj- IKC ^nnngi potest nec d h "^ltur sancte inviolateque coniunci
t P^cipit, oho cd^t ’ r?ibUStlUC in rebus, quod ipsa -
„ut X M"**« «liquanto L? .?be?,.Cnten*ue “™««r — M
™n taS\tSrUm diri^ndanTutiqtd^ C‘,nStant’ 5d
ai^r, uM.. ‘lat,si m rebus nubli ■ Itam ac mores esse privato
condendis je a's esse a iussis Det discedere,
'n f i mCSSe VUSS,S 1Je’ dIs.Ceaere
Sed haec ar,um» civitatis F-V) i * ntuen* Ex quo perniciosum
iatn ab«urde dicantur riatiqU<i rationts dissociari oporter
* au difficulter inteUigitur, Cuni <
Ramum Punhfict .
303
clamet ip^ natura, oportere civibus in societate suppetere copia* oppor-
t»oitatesquc ad vitam honeste, scilicet secundum Dei leges, degendam
quia Deus est omnis honestatis iustitiaeque principium, profecto illud vehe-
menter repugnat, posse iisdem de legibus nihil curare, vel etiam quidquam
infense statuere civitatem. — Deinde qui populo praesunt, hoc omnino rei
publicae debent, ut non solum commodis et rebus externis, sed maxime
animi bonis, legum sapientia, consulant. Atqui ad istorum incrementa bono-
rum ne cogitari quidem potest quidquam iis legibus aptius, quae Deum
habeant auctorem: ob eanique rem qui in regendis civitatibus nolunt divi-
narum legum haberi rationem, aberrantem faciunt ab instituto suo et a
praescriptione naturae politicam potestatem. Sed quod magis interest, quod-
que alias Nosmetipsi nec semel monuimus, 1 quamvis principatus civilis
non eodem, quo sacer, proxime spectet, nec iisdem eat itineribus, in pote-
state tamen gerenda obviam esse interdum alteri alter necessario debet
Est enim utriusque in eosdem imperium, nec raro fit, ut iisdem de rebus
uterque, etsi non eadem ratione, decernat. Id quotiescumque usu veniat'
cum confligere absurdum sit, sapientissimaeque voluntati Dei aperte repu-
gnet, quemdam esse modum atque ordinem necesse est, ex quo, caussis con-
tentionum certationumque sublatis, ratio concors in agendis rebus existat
Et huiusmodi concordiam non inepte similem coniunctioni dixere qu ic mi-
mum inter et corpus intercedit, tdque commodo utriusque partis: quanrni
distractio nommatim est perniciosa corpori, quippe cuius vitam extinguit.
h: Quae ?ur° mel,us appareant, varia libertatis incrementa, quae nostrae
quaesita aetati feruntur, separarim considerari oportet. — Ac primo illud
m singulis personis videamus, quod est tantopere virtuti religionis contra-
y* de ‘M****, uti loquuntur, cultus. Quae hoc est veluti fun-
nullaTnr?filStl-Uta.- Integrum cuiclue esse’ aut q««n libuerit, aut omnino
illud rel,8,onem- — Contra vero ex omnibus hominum officiis
Deum rntor^ u U ,ltatI0fiei maximmn ac sanctissimum, quo pie religioseque
in Dei DOtL.,,L. 1,'imnL's «ubemur. Idque necessario ex eo consequitur, quod
ab eoque SUmUS> .D.ei. numinc providentiaque gubernamur,
nominis noti ’ ' C ^Um revertl debemus. — Huc accedit, virtutem veri
officia verJnm1 — SmC rcli^onc virtus enim moralis est, cuius
atque ^ DCr^t qi,atcllus hotnini est sum'
ftctt et itmm-r , »■ >n rurn’ 'deoque religio quae operatur eat outu di -
toodcratrixoue*7^ °T lnanittT v\ honorem thtmum,- cunctarum princeps est
tes usurpentiir s' quaeratur, cum plurcs et inter se dissiden-
certe ratio <<t ro ,RI0ncs’ quam SL*qui unani ex omnibus necesse sit, eam
bomines qiieaiu*lUl * resl>0IU*cnl- quam Deus iusserit, quam ipsam facile
Iase divina prov*d * qu'busc|am exterioribus agnoscere, quibus eam distin-
essent cr cn^ia ' 1 d u it, quia in re tanti momenti summae errorem
tote, haec homfn .scctltUrae' Quapropter oblata illa, de qua loquimur, liber-
potestas tribuitur, ut officium sanctissimum impune per-
> Cf v
• C r ‘ 59*-
•v Th., IMI
• <1«- LXXXI, 6.
3°+
Romani Pontifices
vertat vel deserat, ideoque ut aversus ab incoimnutabn; u
lum convertat: quod, sicut diximus, non libertas sed . ^ ** aJ nu
est, et abiecti in peccatum animi servitus. ‘ dt-pravatio Jibenati
16. Eadem libertas si consideretur in civitatibus h™
esse quod ullum Deo cultum civitas adhibeat aut VdJ 'i ^ Vult’ ^
nullum anteferri alteri, sed aequo i ure omnes haberi «n'^ fn'flIlce velit
ratione populi, si populus catholicum profiteatur nomen n’ hab'L
essent, \enim esse oporteret civilis hnmimif* . * ut rtc^
« * ** A - > t :ri:fficu £
tabum. Etenim dubitari non potest quin sit De^volurmo
comuncta societas, sive panes, sive forma cius soeet -n, mtCr 10mintfs
ntas, sive caussa, sive earum quas homir pCtctUr <luae «* aucto-
copia. Deus est, qui hominem * P ’ magnarum utilitatum
sut similium collocavit ut quod natur S C.gatI^ne™ &enUjt atque ia coetu
solitarius potuisset. "^^7 «L* *3
societas, quia societas est narenrnm 2uamobrem Deum civilis
est, atque eius potestatem dominatum,, a“Ctorem SUUm poscat necessc
Justitia, vetat ratio atheam esse, vel * C°Iat‘ igitur
varias, ut loquuntur, religiones mn i atheismum recideret, erga
singulis lura promiscue lamiri Jr,. d° af^ectam civitatem, eademque
in civitate professio, profiteri eaif 'g!tUr SIt Unms re,igionis necessaria
non difficulter, praesertim in civi^itibu^ithT' VCRI CSt* W*
tamquam insignitae notae veritatis nrT catho,,«*. ^noscitur, cum in ea
cam gerunt, conservent hanc t ipan^f^*30^ tacple banc« Mu‘ rempubli-
ut debent, civium communitati r * \° Unt Prudcnter atque utiliter,
eorum qui reguntur utilitatem r °nS.U ere* Oblica enim potestas propter
spectat, deducere cives ad huiiu °nStltuta est: et quamquam hoc proxime
tcni> tamefi non minuere s.-d n’ quac, ,n terris deg*tur> vitae pmspcriti-
*ummum illud atque extremi homi?‘ debct kcultatem adipiscendi
piterna consistit: quo nervem’ ■ onorum» in quo felicitas hominum sem-
t *7. Sed haec alias E' T P°tesr ^ neglecta.
antum volumus, istiusmodi i;k CXp° suimus: ,n praesentia id animadverti
regunt, tum qui regunn.r il ^ Valde ohes&* verae cum eoruin qui
quae primum ortum potestatis n n?dest autem mirifice religio, quippe
rarV'!^' °fficiorum suorum esse nT IPS° a‘petit’ gnivissimeque prtdri*
^re, hruirm,. + 111 Lssc nicmorrs niUU t*
iiiuius, nmii i muste acerbeve irope-
t-**-,, L suorum poe» ^ r *
st e i C",.gne ac terc cum caritate morcs> nihil iniuate acerbeve im
r ' ' "Itlniae cives vult esse Ci paterna populo praeesse. Eadem pr
tectoribus reipubJicae non sub,cctos* ut D-’ - •
lungit, interdictis se r v °bedt«ntia solum sed
ASS2T’, c,,nctisn- incl
quantum 7'0ribus frcnis lilUTtm 3“fant' ^u“Sue tandem caussam al
Nam ratio^ l^'" h°nis ni"nbus conH Con8tringatur. Praetcrmittin
plus hW. « historia rnnfi Ct <Juantum libertati mores bo
os> ut Dei ministris; cosquc
verecundia et amore c<
Quif, ’ "‘««uctis seditionibus , - m> sed verecundia ct amore c
nmt , lietnqU^ Publ“*m perturbar tlSqUe incaePtis quae ordinem tr
quantum m.ait!r'bus frenis libertas quaeque tandem caussam ai
q «tum rdtgto ,“*"*» Wnim cowtrin - •
nstendit, ct ** ‘>uamur
,8 | .n 'e. ppibua ct imni rli/1 |1Wt’ ^u0 Slnt ntelius moratae,
qnodcumccc T'11 Mnsi<iercTur dc «£* Civitilt«-
1 'eat c\primcndi Hui firlal.e Quatit, formisque litteran
S ProJccto non modice temperatae i
Romani Pontifices
mis
305
tfdum Ct finem transeuntis libertatis ius esse non posse, vix attinet dicere.
£51 enim ius facultas moralis, quam, ut diximus saepiusque est dicen-
dum, absurdum est existimare, veritati et mendacio, honestati et turpitu-
dini promiscue et communiter a natura datam. Quae vera, quae hon-»ta
sunt, ea libere pmdenterque in civitate propagari ius est, ut ad quamplu-
rrs pertineant; opinionum mendacia, quibus nulla menti capitalior pestis
item vitia quae animum moresque corrumpunt, aequum est auctoritate
publica diligenter coerceri, ne serpere ad perniciem reipublicac queam
Peccata licentis ingenii, quae sane in oppressionem cadunt multitudinis
imperitae, rectum est auctoritate legum non minus coerceri, quam illatis
per vim imbecillioribus iniurias. Eo magis quod civium pars longe maxima
praestigias cavere captionesque dialecticas, praesertim quae blandiantur
cupiditatibus, aut non possunt omnino, aut sine summa difficultate non
possunt, iermissa cuilibet loquendi scribcndiquc infinita licentia nihil
est sanctum inviolatumque permansurum: ne illis quidem parcetur maxi
mis verissimisque naturae indiciis, quae habenda sunt velut commune
idtmque nobilissimum humani generis patrimonium. Sic sensim obducts
Kwbm vfntate* ld quod sacPe contingit, facile dominabitur opinionum
orar perniciosus et multiplex. Qua ex re tantum capiet licentia commodi
quantum detrimenti libertas: eo enim est maior futura libertas ac tutior’
r 'T “ ma!0ra- - At ™~ «te «te» opinabilibus disputationi
. ominum a Deo permissis, utique quod placeat sentire, quodque sentia-
u auaoLm0]"' C°nCeSS,Um csl' non repugnante natura: Wis emm liber-
“ ZS££L& °Ppr'"'e"dam -*■* - indagandam
«we Sdicare -a r ''“"."f. ,ib"tatan nominant, oportet non dissimili
reritas debeat ’rv f?ni dub,um essc possit quin imbuere animos sola
ct perfectio si;„qU0 m ipsa 1 11 'gentium naturarum bonum est et finis
^ qui nescian t r" ^ d°Ctrina nisi vera praecipere, idque
rierat, in alteris tueati!m n?* ^USmt’ sc bcet ut cognitionem veri alteris
P«ane officium est erioere • eam^uu caussam eorum, qui praecipiunt,
obsepire certis a ^ amTmis ^orem, et ad opinionum fallacias
^ esi *lindUuS mentiblls ilia-' de qua insti-
Cfndi licentiam’ nuam ^ ^uate^us ®,b* vull quidlibet pro arbitratu do-
a!vo officio, non potest llcen.tiam «vitati dare publica potestas,
muItum valet auctor*/ "° 'e maS*f Muod magistrorum apud auditores
^rnodum diiudiram' ^ Ct ,Veranc s‘nt* cluac a doctore traduntur, raro
Quamobmm Se lpsc disciPulus
2o> Quamobr h ° aiscipulus potest,
afatmscriptam a'U qtl0que IilK'rtatem, ut honesta sit, certis finibus
‘iS docendi ;n ; n IUccssc L‘.st: nimirum ne fieri impune possit, ut
^ee versari nrae^T^^"1 CorruPte,ae vertantur, — Veri autem, in quo
‘opematurale alteru e^.tlurn doctrina debet, unum est naturale genus,
*l,'i naturae, et ea '^veritatibus naturalibus, cuiusmodi sunt princi-
^tris velut communi C* * • p!"oxirnf ratinne ducuntur, existit humani
vv. ni C Plltnmon<l|m: in quo, tamquapn fundamento fir-
20
I
•»!
t’
i'
M>
3
c
r<
'i»
tP
jo6
Romani Pontifices
missimo, cum mores et iustiria et religio, atque i™7™~
humanae nitatur, nihil tam impium esset tamque stolitl*» -n^Jncl3° «Mietati»
mud Violari ac diripi impun. .linere. - Ncc Xore «„ ^T ^ ^
maximus sanctissimusque thesaurus earum rerum qim n^ dU8
scimus. Argumentis multis et illustribus, quod saerT A . **Tt «P*
gerunt, praecipua quaedam capita constituuntur cuitismr r* Mptae con-v
dam esse a Deo divinitus tradita: Unigenitum Dei Ffr d' ' * Sunt; qu«-
“ ,e,S,imoni“m veritati: perfectam quam^h™™
societatem, nempe Ecclesiam, cuius ipsemet e " „ “
sd consummationem saeculi sc futurum esse promisi^ Hu L ■' mf“
mendatas omnes, quas ille docuisset, veritates voZ, i, , “»
custodiret, tueretur, legitima cum auctoritate ~1k Cgc' " w '!*•
i ussit, omnes gentes Ecclesiae suae, perinde ac siWm«— ' t™"1**
«se: qui secus facerent, interitu nerdifnm Jw • P8'* d,cto audicntes
constat, optimum homini esse cert1Zta„Z-a i,Cmp,terno-
fontem ac principium veritatis item lini. ' ^ m^str.im Deum, omnii
vlsm, veritatem, vitam, Iu«lo „ 8 r’ •,U’ in
et ad cuius disciplinam dociles esse ?U?C 1 ,uminat omnem hominem,
docibiles Dei. i — Sed in fide atem • ‘ 10.mines °P°rtet: ht erunt amm
Ecclesiam fecit Deus iDSe nar?; * ,nstltutIone nrorum, divini magisterii
lalh nesciam: quare magistra mumr"'' eamdenique divino cius beneficio
'nest non violabile ius fd maristoK Ph *“ ““i” aC tutissima> «que
‘■•cccpt.s se ipsa Ecclesia sustentans nihil hah^ RC— d°Ctrinis divinitus
sdn demandatum a Deo vim-r. i Eabuit antiquius, quam ut munus
difficultatibus fortior nrn lih-.t-iX CI!et: cademtlue circumfusis undique
destitit. Hac via orbis terrarum* ^ 7la®lftcr’1' SU1 Propugnare nullo tempore
stianam sapientiam renovatus «“Petitione depulsa, ad chri-
docct, veritates divinitus traditas et .^V°n,am vero ratio ‘pS* perspicue
revera non posse itn ut entates naturales inter se oppositas
falsum esse necesse sit 'idnit™ Hu°cciinique cum illis dissentiat, hoc ipso
tut studia discendi atque inr Ivinum Ecclesiae magisterium tantum abest
u mani tatis progressionem ,T.ementa scientiarum intercipiat, aut cultioris
l^.nis securamque tutelam Ut P°tius PIu rimum afferat
1 Artatis humanae perfert mn a em9ue causa non parum proficit ad ipsam
Jtntra fieri hominem verit-ir>n,nCUm ^esu tristi servatoris sit illa «n-
a tra^\ r w*‘ — Quare non' ’ tnim' Cognoscetis veritatem , et ffritin
tUt Un n°minis scientia mH ca,l.ssa’ cur germana libertas indignetar,
hom-num doctrinam comJri F o instas ac debitas, quibus
n-m ,:‘Um ,m<> Ecclesia qu(|j LCc.S,a Slmui et ratio consentientes postu-
i '.LLdnie et maxime ut fidem T —a Pass‘m testatum est, Ijoc agens
doctnnanim omnc geJs chr,stmnani tUL.Mur huma„^m ^
cst .ct laudabilis ztcn\c \Ll m ma*us provehere studet. Bona enim
|r,ldlti" H| - ! CXpttc'mla «legantia doctrinae; praeterea^'
I epererit, quaeque rerum veritati respon-
ptr se
omrus eruditio, m,,m B *
' 1 ,am sana ratio
1 loan., Vl.
foi*n., VIII,
Rumam Pontifices
3° 7
drat,
non mediocriter ad ea ipsa illustranda valet, quae Deo auctore
credimus. Revera Ecclesiae hacc beneficia debentur sane magna, quod prae-
dare monumenta sapientiae veteris conservarit: quod scientiarum domi-
olia passim aperuerit; quod ingeniorum cursum semper incita\erit, stu-
diosissime has ipsas artes alendo, quibus maxime urbanitas aetatis nostrae
coloratur. Denique praetereundum non est, immensum patere campum,
in quo hominum excurrere industria, seseque exercere ingenia libere queant':
re scilicet quae cum doctrina fulci morumque Christianorum non habent
necessariam cognationem, vel de quibus Ecclesia, nulla adhibita sua aucto-
ritate, iudicium eruditorum relinquit integrum ac liberum, — His ex rebus
intelligitur, quae ct qualis illa sit in hoc genere libertas, quam pari studio
volunt et praedicant libemlismi sectatores. Ex una parte sibi quidem ac
respublicae i icentium adserunt tantam, ut cuilibet opinionum perversitati
wm dubitent aditum ianuamque patefacere: ex altera Ecclesiam plurifariam
impediunt, eiusque libertatem in fines quantum possunt maxime angustos
compellunt, quamquam ex Ecclesiae doctrina non modo nullum incom-
iidum pertimescendum sit, sed magnae omnino utilitates cxpectandac
:i. Illa quoque magnopere praedicatur, quam comcientiae libertatem
nominant: quae si ita accipiatur, ut suo cuique arbitratu aeque liceat Deum
colere, non colere, argumentis quae supra allata sunt, satis convincitur. —
Sed potest etiam in hanc sententiam accipi, ut homini ex conscientia officii,
Dn voluntatem sequi ct iussa fecere, nulla re impediente, in civitate liceat!
Haec quidem vera, haec digna ! iliis Dei libertas, quae humanae dignita-
tem personae honestissime tuetur, est omni vi iniuriaque maior: eadem-
que Ecclesiae semper optata ac praecipue cara. Huius generis libertatem
abi constanter vindicavere Apostoli, sanxere scriptis Apologetae, Martyres
™ n,,mero sanguine suo consecravere. Et merito quidem: propterea
i,ft aiaxunam mstissimamque Dei in homines potestatem, vicissimque
m n«m adversus Deum princeps maximumque officium, libertas haec
~ 1Mutur- «M ipsa cum animo seditioso „cc obcd.cnte
'tJti' desr' net*Ue U 0 Pacto putanda est, velle ab obsequio publicae pote-
potestan' Cf!!CCrC> Pr“Ptcrca l!,l°d imperare atque imperata exigere, eatenus
ttflstitiifnm.*^!**^ -1Us cst’ tluatenus cum potestate Dei nihil dissentiat,
dpitur 0„. jC 1VI?.,t?S modo st’ contineat. At vero cum quidquam prae-
disccditur .cun? d,v lna voluntate aperte discrepet, tum longe ab illo modo
°°n parere mU ^Ut U'm auctor*t3te divina confligitur: ergo rectum est
fidunt nrincT '^<r<:^SW! fautores, qui herilem atque infinite potentem
dicant, hanc ^atuni> 'i^dinque nullo aci Deum respectu degendam prae-
"hfrtatfin mi ^'l l ^utl'rimur eoniunetam cum honestate religioneque
riJ e' contra a-I1ustunt; cuius conservandae caussa si quid fiat, iniu-
auI1lim esset t_rCI”^ 11 dl cani ';utum criminantur. Quod si vere dicerent,
'tru, * 01 imnian>s dominatus, cui sub esse et quem ferre non opor-
2* V ,
!tc' quae <tinTltCr .tlu'de,7li Ecclesia; in omnes reipublicae ordines
Hi-itun attigimus, christiana documenta re usuque pene-
i fMwywp cv<ik \j*,»
308
Romani Pontifici s
i
i
?
I»
I;
ip1
■mt
f'
trarent. In iis enim summa efficacitas inest ad sananrl7^T
ma a, non sane pauca nec levia, eaque magnam partem ii 1°™” temPwu*
talibus, quae tanta praedicatione efferanto, ct in q„ b , , f? “•» «*•
inclusa semina videbantur. Spem fefellit exitus. Pr„ iucun,f“ s Sloriaequ-
aterbi ct inquinati provenere fructus. Si remedium d,s. ct Mlubtibu
doctrinarum revocatione quaeratur, a quibus solis nm- a.entUr*
que verae tutela libertatis fidenter Wdi^
ludicio Ecclesia aestimat grave pondus infirmitatis hum^ maten»
su, quo nostra vehitur aetas, animorum rerum que l, "'’ * ^ hic
His de caussis, nihil quidem impertiens iuris nisi ;» fl?US' n°n ,por4t-
honesta sint, non recusat quominus quidpiam a vcniT^ vcra ‘l^quc
num ferat tamen publica potestas sciliL £ * 'tnUte mstl^aque alie-
malum, vel adipiscendi Lt cotsentd T ^ ***
Deus cum infinitae sit bonitatis idemn * U™ P'SL Pr°vi demissima
in mundo mak, parum ne ampliori in' edi™ ni* bT*’ ** “*
mala consequantur. In regend s dvitarih»« > b ’ part,m ne
tan: quin etiam cum sa^ ^ 2 mUndi
possit, debet multa eonceitrc atauciZ^^ ,aUCt0ntas h°™nUm
tomen providentiam vindicantur L re, -Ti \ > elnuiuere>, V™ P* dhum
adjunctis, si communia boni caussa erutae CRJmtamen in «‘ismodi rerum
debet lex hominum ferre toleranter i ntUm ““««t potest vd etiam
1(1 Probare aut velle per se* auia nni, ma um’ tamtn ncc Potest nec debet
f* b°no communi, quod Lfr ** ?' sit honi Privatio' "P*
debet. Et hac quoque in re ad imir , .°pt,me Potw5t> veile ac t™
necesse est, qui ii, eo qU0d ‘ 1 tand.Um Slbl lox humana proponat Deum
nequi vult mala non fari W 'JhT ™ mUnd° sinit> vu!t mala M
Quae docturis AngelicT ient ni t™'"™ Mai“ « ** «t Jm *
tolerantia doctrinam. SeH m. gi rev,ss,me totam continet de malorum
plus in civitate mali tolerari <u> ^ Um CSt’ s‘ vcre 111 dicari velit, quanto
civitatis ah optimo: itemqut toleramp ^ <M' tanto magis distare id genus
politicae praecepta nrudemi am rerum nialarum, cum pertineat ad
quos caussa, idest salus miKr..'™™ ««cu inscribi iis finibus oportere,
mentum afferat et mala civir-»^ ^°ftu Jlt- Quare si saluti publicae detri-
.en ,lon deere, quia in his rl maioni P;inat» consequens est eam adlii-
smguhiria rcipuhlicae temnor, Um. ac.lunctls :lbest ratio boni. Si vero of>
1US -,,ccJ*sia acquiescat, non sll'c.nial* ut modernis quibusdam libertati*
«•i* ludicat expedire, versis in ° i-!pSaS Per se malit, sed quia permissas
.nn rt‘UC,v SUam- * suadendo ,0ra ter»poribus, adhibitu ra sane esset
con fhi ««inwtum 0^°!“ Sludcrrt' u,i
j:v ‘ dud tarnen nenvin * ^Idicet sempiternae hominum saluti
m nrm quSt°, VCrU? CSt’ istjU11 omnium et ad omnia
tore Z P,Uri? d“to.uS, expetendam per •
1 lnLt. mirum quante / rjt,oni repugnat. Et quod ad iok-
m ‘l 1 acquitate prudentiaque Ecclesiae
a S Tk 'J l iU t
Romam Pontifices
309
distant, ^ui Liberalismum profitentur. Etenim permittenda civibus omnium
■arum rerum, quas diximus, infinita licentia, omnino modum transiliunt,
(Uiiie illuc evadunt, ut nihilo pius honestati veritatique tribuere, quam
|jt>itdti ac turpitudini \ nitantur. Ecclesiam vero, columnam ct firma*
mentum ventatis, eamdemque incorruptam morum magistram, quia tam
dissolutum flagitiosumque tolerantiae genus constanter, ut debet, repudiat,
idemtjue adhiberi fas esse negat, criminantur esse a patientia et lenitate
alienam; quod cum faciunt, minime sentiunt, se quidem, quod laudis est,
in vitio ponere. Sed in tanta ostentatione tolerantiae, re persaepe contingit]
ut restricti ac tenaces in rein catholicam sint; et qui vulgo libertatem effuse
Wfuntur, iidem liberam sinere Ecclesiam passim recusant.
24. Et ut omnis oratio una cum consectariis suis capitulatim breviter-
que, perspicuitatis gratia, colligatur, summa est, necessitate fieri, ut totus
homo in verissima perpetuaque potestate Dei sit; proinde libertatem homi-
nis, nisi obnoxiam Deo ciusque voluntati subiectam, imelligi minime posse.
Quem quidem in Deo principatum aut esse negare, aut ferre nolle, non
liberi hominis est, sed abutentts ad perduellionem libertate: proprieque ex
animi tali affectione conflatur et efficitur Liberalismi capitale vitium. Cuius
femen distinguitur forma multiplex: potest enim voluntas non uno modo,
neque uno gradu ex obtemperatione discedere, quae vel Deo, vel iis, qui
potestatem divinam participant, debetur.
25. Profecto imperium summi Dei funditus recusare atque omnem
ohedientiam prorsus exuere in publicis, vel etiam in privatis domesticisque
rebus, sicut maxima libertatis perversitas, ita pessimum Liberalismi est
gtnus. omninoque de hoc intelligi debent quae hactenus contra diximus.
2(». Proxima est eorum disciplina, qui utique consentiunt, subesse mundi
■fihu ne principi Deo oportere, quippe cuius ex numine tota est apta
natura: seu udem leges fidei et morum, quas natura non capiat, ipsa Dei
u.tontate traditas, audacter repudiant, vel saltem nihil esse aiunt, cur
j m a eaturT praesertim publice in civitate, ratio. Qui pariter quanto
vtrstn^r’ l’r tluarn sibi meti psis parum cohaereant, supra vidimus,
ciow ®c^rin*1t tamquam a capite principioque suo, illa manat pemi-
tntent.la rationibus Ecclesiae a republica disparandis: cum contra
tjmen ’ ^em,nas potestates, in munere dissimili et gradu dispari, oportere
tientes tSSt IltLr SC act,onum concordia et mutatione officiorum consen-
Ei *
remmihi; * C ^aniflllarn generi subiecta est opinio duplex. — Plures enim
^nini i,,”'11 U> Unt :dl i eclesia seiunctam et penitus et totam, ita ut in
muneribus S(".CIttads. burn£mae, in institutis, moribus, legibus, reiptiblicae
dum censeant^111111'011,0 'uventut‘s* non niagis ad Ecclesiam respicien-
civibus facultU*Uam 1,1 t; st t c,mn,no nulla: permissa ad summum singulis
plane
K, ut Pnvatim, si libeat, dent religioni operam. Contra
dis Ecclesiae ar®ur^c|1^oruni omnium valet, quibus ipsam de distrahen-
^diunctf) Qti, r.ei<luc u ' ibs rationibus sententiam convicimus: hoc praeterea
tunnat. Pcrabsurdiim, ut Ecclesiam civis vereatur, civitas con-
3*o
Romani Pontifices
r
CC
e
r>
;v
?•
k
e;
r
|*r
2$. AIu, quominus Ecclesia sit, non repugnant ZI ~ ~"
c. tamen naturam iuraque propria societatis perfeiaj ? “ 'mi" ito*
esse contendunt, facere leges, iudicare, ulcisci se,l e P"J"t’ ** en.
suadere, regere sua sponte et voluntate subiectos ItaciucT^ ‘k®1**
societatis naturam opinione adulterant, auctori,-,, dmrac *£»
em» efficientiam extenuant et coangustant, vim
** Pn*icipatus usque eo exaggerantes ut «init . tcstateraq5e qq.
ciationibus civium voluntariis, i, a Ecc/esiam Dei
que reipublicae subjungant. — Ad hos plane refellenrW
Apologetis usitata, ncc praetermissa Nobis nom S va|w{
dica immortale Dei, 1 ex quibus efficitur 'divinir ari.
omnia in Ecclesia insint, quae ad naturam ac iura n^' constitutu,n- W
summae et omnibus partibus perfectae sodetatk ***** ^
tamen faciendum censent, ut Ecclesia oh« * actl(jnem noii probant; id
atque accommodet ad ea nUae in f • bquajtur tempori, et flectat st
dentia desiderat. Quorum « honwtt^ten^" 7**^ h°ditn,a P*
aequa ratione, quae consistere cum veriti *’ !• ■ ' qUadam im<%™
ut, explorata spe magni alicuius bnni * f Iustttiaque possit: nimirum
idque temporibus largiatur, quod salva ^officiT' “ SCse imPmiat’
secus est de rebus ac L', oftlC11 sanctitate potest. - Yc.
ludicium contra fas invexerint X^nlV' J ’ qUas dernutat‘° rnorum ac fallax
'ustitta potest: quas res maximas et VaCare reIi®ione> ventate-
siae esse iusserit, nihil est tam t . nUli>slmas cum Deus in tutela Eccle-
falsum est vd iniustum dissimiilanl™^111 ^Uam ve^e* ut *Psa Q110^ vd
uoxia conniveat. 'Simulanter ferat, aut in iis quae sunt religioni’
30. Itaque ex dictis conseam*f„r
‘trgin, cogitandi, scribendi j,J r ’• ncil'KKIuani licere petere, defendere,
t-itmi, veluti lura totidem miae u Pr<>niiscuam religionum liber*
dedisset, imperium Dei detL^* .°?!ini natura dederit. Nam si vere natura
tas humana posset. — Similit ^ IU* essct’ nec u^a temperari lege liber-
Pfe « i««« «c Z Z, SrvTi is,a scncra libcrtal1 <“*
libidinem atque insolenti*™’ / tran’ dehmta tamen moderatione, ne
consuetudo, eas aj f egenerent, — t bi vero harum libertatum
quo que sentit de il|is jrcci - ?f.em rectc faciendi cives transferant,
l^mma putanda, quatenus tn ’ 't™ ,psi SL‘ntiant* Omnis enim libertas
erea numquam, n oncsta.riim maiorem facultatem afferat,
, , ^hi dominatus n
ali9teneat civitalem, vel eiusmodi» Llm' oppressam
tote crin .m quaererc te*nperatiim . L 'cc esiam cogat libertate debita.
tas sedT^t1111 S.'t: tUnc enim non m rc,Pu*dicae, in qua agere eum liber-
agitur ut L CVatio aIiqua, salutis f * a.cvPctlfUr immodica et viriosa fiber-
- ■*"'» 1'c.nSrr * "T Un'
uitur, tbi potestas honeste faciendi
' Cf V.
3”
Romani Pontifices
-■> \tquc etiam malle reipublicae statum populari temperatum genere,
i >n est per se contra officium, salxa tamen doctrina catholica de ortu
jtaue administratione publicae potestatis. Ex variis reipublicae generibus,
nudo sint ad consulendum utilitati civium per se idonea, nullum quidem
jedesia respuit: singula tamen vult, quod plane idem natura iubet, sine
iniuria cuiusquam, maximeque integris Ecclesiae iuribus, esse constituta.
jj. Ad res publicas gerendas accedere, nisi alicubi ob singularem rerum
temporumque conditionem aliter caveatur, honestum est: immo vero pro-
bat Ecclesia, singulos operam suam in communem afferre fructum, et
quantum quisque industria potest , tueri, conservare, augere rem publicam.
j4- Neque illud Ecclesia damnat, velle gentem suam nemini servire
nec externo, nec domino, si modo fieri, incolumi iustitia, queat. Deni-
que nec cos reprehendit qui efficere volunt, ut civitates suis legibus vivant,
civesque quam maxima augendorum commodorum facultate donentur.
Civicarum sine intemperantia libertatum semper esse Ecclesia fautrix fide-
lissima consuevit: quod testantur potissimum civitates italicae, scilicet pro-
speritatem, opes, gloriam nominis municipali iure adeptae, quo tempore
salutaris Ecclesiae virtus in omnes reipublicae partes, nemine repugnante,
pervaserat.
35. Haec quidem, Venerabiles Fratres, quae fide simul et ratione duce,
pro officio Nostro apostolico tradidimus, fructuosa plurimis futura, vobis
maxime Nohiscum adn i tentibus, confidimus. — Nos quidem in humilitate
f.irijiV Nostri supplices ad Deum oculos tollimus, vehementerque petimus,
at sapientiae consiliique sui lumen largiri hominibus benigne velit, scili-
cet ut his aucti virtutibus possint in rebus tanti momenti vera cernere,
et quod consequens est, convenienter veritati, privatim, publice, omnibus
temporibus immotaque constantia vivere. — Horum caelestium munerum
■;a>p:um et Nostrae benevolentiae testem vobis, Venerabiles Fratres, et
iero populoquc, cui singuli praeestis, Apostolicam benedictionem pera-
manter m Domino impertimus.
[Leonis XIII Acta, vol. VIII, p> 212-246].
601
Uo XMi, ep> Est sane moiestumt dec ,38S>
I
p m
sane molestum et grave, adhibere severius cos, qui loco filiorum
tf tomen vel inviti quandoque faciant oportet, qui aliorum
dilidant
ntccsiitaTr0C^rarC 3C tuer* sanctc debent. Multoque severitatis tunc est
nio^j 0_ !naior’ curn non sine causa metuitur ne et graviora fiant incom-
Talcs t/r Uctlone temporis, et latius ad offensionem bonorum fluant. —
Mate in ' 'dentur, Venerabilis Frater, nuper impulisse, ut pro pote-
-cjptum quoddam animadverteres, sane reprehendendum, quod
v
erabili J rairi Archi episcopo Turoncasi.
0*4
312
Romani Pontifices
muneribus defuissent. - Profecto non est uJJo morf T masimis «ne
nes, professione catholicos Dahm ,*« r • ° modo Arendum ]a,rn ,
e>r=. Ut licere p„tem « comendi ,f ar,orum. P3S‘"is tamu.n 2?
* tcopis’ »*** p“„; tsrn‘ * quibusiib«.uon«:
omnibus, ros: quae fidem divinam attineam dlcare.ei eloqui: i„ r,
Sistet «HS=as
co umis atque inviolata consistat \o t* '-Ptscoporum potestas oinn
«re, ut ea ubique honore v^sun m ** pari*r imperare eu
Obtemperationis et reverentiae ‘ 11 ’ nCVe qu,dtlUam a catholicis L
- ificium, quod est K^ve t i me ^ *"**«• ^ivi™
spicuo, primum quidem in Petr. * ' Ur’ tamciuam m fundamt!
* postohs et successoribus Apostolo rn p .Success°ribus eius, provime
™1P;: m ac 2 ™Zl:rZrnTT: ,,uos,r ■^£3*
reJt ho Stat ^ars Ecc,csi« longe aListi*?™*"1 Dominum- & $
reMt hommes uire divino- oh ,gUStISsjma, quae nimirum docet
t::rdiens ~ p«s^n^
*Vque vero continenda Qhre,v, ’ le ab Telesia longius recedit i -
omnetIanam Pertinentibus, sed^mito ^ 3uasi !mibus* in rebus ad fida
LS’ quascumque episcoml.* ampbus proferenda, videlicet ad rt
a Deo rr- r ’ atque ita praesunt Sa l Praesunt «uun tamquin
«i, 1 pd'rS’,ipsi D'« «tio ”, "b ,q L C,h°m,nUm •*>«* <!>"* faL
« ,,/ ■ U l Apostoli ail chri-n'..', I aliquando reddenda. Unde eu
“ tttvtacete u - . Lnnstianos horta tin»
reddituri, 2 - t’- emm Palant ouosi ,,!*• ^ ^ praepositu usta:
in Iicclt >^uet enimvero et ne« ^ itionem pro ammahm mtru
gregem °r mem, alterum ah alterni ^ CSt’ duPbcem hominum esse
gubernare, moderari*^ * muItimdinem^^risU0] ^nCtUm' past°m el
subet se ,-t '^ra Mttac distanliri.,,,. uris ordinis munus est docere,
debent 'm Praecepta sequi hon pn,cccpta da«-‘ alterius vero officium
“ui «"****•**
Ecclesia^ nf. ' ^Clunt> sed, (iuinfn \ !^™s sumant, illi non modo
forte qujv 'J Pfovidvntissiinc cunltit,,* 1 n 1 J>sis est, ordinem ab auctore
m„r dl - «> 'I»o EpiscopoZ T fUmlitus Pervertunt - Si M»
nihil in " „h qui re%''»ne.„ offi"; "dm,: «P«iatllf non suae satis in-
■d8" "ausam de pZ j 'qUa «* P»™> videatur deseruisse,
""P*"' ol'servant™™"“ l>on,ifi« retinuerit3 ‘ie^dert',; c' tlu“n,diu com'
ac« Episeo" m c“m atque "“cri', profLcto ex eius ditione liceret
1 SCoPorum, eaque re^' lr “'T ">»“««• Comra inquirere
1 Matrh wi ^ nu^° niodo attinet ad privatos:
IIcbr-. xin, ,T 7‘ \9k
Romani Pontijuu s
verum ad eos dumtaxat attinet, qui sacro in ordine illis potestate antece-
dunt, praecipue ad Pontificem maximum, quippe cui Christus non agnos
modo, sed oves, quotquot ubique sum, ad pascendum commiserit Ut
summum, in gravi aliqua conquerendi materia, concessum est rem totam
ad Ppntificem romanum deferre; id tamen caute moderateque, quemadmo-
dum studium suadet communis boni, non clamitando aut obiurgando, quibus
modis dissidia verius offensionesque gignuntur, aut certe augentur!*
Ita rerum capita, quae potissima sunt, nec convelli queunt, quin Eccle-
siae regimen in magnam confusionem perturbationemque compellatur non
semel Nos commemorare habuimus et inculcare. Satis loauunmr J
stola ad legatum Nostrum i„ Gallia a ,u iterum commode e™lgl «
iliae subinde ad A rchi episcopum Parisienaem, 1 ad Episcopos Belgii 2 a(j
nonnullos cx Italia, binaeque litterae Ency dicae ad Episcopos tum Galliae 3
tum Hispaniae. * Nunc ea ipsa documenta rursus commemoramus rursus
inculcamus, spe magna freti, fore quidem ex admonitione et auctoritate
Nostra ut animorum motus apud vos per hos dies excitati resideant con
nrmentur omnes ct conquiescant in fide, in obsequio, in iusta debitaque
eorum verecundia qui sunt sacrae potestatis in Ecclesia compotes - \
pbus profecto officiis non ii solum putandi sunt declinare, qui rectorum
'T16 rCpUdient’ scd i! non minus’ qui adversentur
u ntpugntm callide tergiversando et obliquis dissimulatisque consiliis
Obedienttae vera et non fucata virtus non est contenta verbis, sed in animo
C ellri 7 Tte COnSiStit- ~ QUOniam Ver° CU,Pa certe cuius-
L c£S itS' 3Cere nequaquam Possumus quin auctoribus ephemeri-
TT PraC?ipmmUS' Ut Jumenta et praescripta quorum
discedant Iidem 60 '°l Ut' .Sanctas vcrcantur» neque ab eis ullo pacto
r^mn J Pra CrCa h°C m animis P^uasum habeant et defixum,
JTEl P^terire iHud propositum et iudicio suo indui:
Oensuerit, sive auctoritate Pp^UdlCand° qilod Apostohca Sedes nondum
(jiiim |m|,ere em 'PlscoPorum laedendo, sibique eam arrogando
nwwinb Inu dum possunt» ^nistra omnino confidere, germanam catholici
fcSST d2Z mt UU° m0d° Prodess' causae sanctissimae nobi-
Nos in *: quam tUendam omandamque susceperunt. — Iam vero
veritu, et obsum? P<"Te uptantes» ut ad sanitatem redeant quicumque erra-
itat, Apostolir^m1?^ Sa?r0rum Antistitum in omnium animis penitus tnhae-
ft populo tuo n ?i .Unet |1Ct,0nem* !ibi> Arenerabilis Frater, cunctoque Clero
timus. ’ ^ trnae benevolentiae et caritatis testem, in Domino imper-
^AOn,s Acta, vol. VIII,
1 En/ W’ oct-
, JP multo, 3 aug. ,
• c r v sf*
Cf- 5^7.
Cf
■ Cf.
p- 385-389]-
Leonis XIII Acta, voL II, p- 144-151,
Leonis XIII Acta* voi. Ii, p, 322-326*
3‘+
Romani Pontifices
602.
s.*
*
Leo XIII, ep. Exeunt' i3m anno> 2J. dcc i8Jg.
t
l
w VI
. Exeunte iam anno, cum natalem sacerdotii n, .
lan munere beneficioque divino, incolumes eginj 31“™“"'
Nostra spatium praeteritorum mensium nlurin,,,,,',’ P "•P"» »
valli recordatione delectatur. — Nec sane sine e C Ue tolms huius int,
ad Xos privato attinebat, idemque nec ner s ' evcn,us enim,
bilis, studia tamen hominum SnZTJZ
Piurimi Sed s
loquebatur, ex omnibus ^ntWm id ape,
rtum esse intentos: tot passim nr ,qUC an,mos ,n Iesu Christi V«
vetut in salutis perennem incorruntumn ^T mah$\m AP°stolicam Sede,
et quibuscumque in oris cathoHmr ontem* fidenter homines intuei
omnium ecclesiarum matrem et m V‘gCt nomen- Ecclesiam romanar
est, ardenti studio ac summa concTrdT’ itaUtac^
menses non semel in cadum suspexi, F***® Pcr SUPerion
fP-ams acturi, quod et hanc \2f ‘mus- °eo «ptimo atque immorta
morata sunt, curarum solath h • .v,yentb llsuram, et ea, quae comnu
cum sese occasio dedit gratam0?1?18311™ tribuisset: Per idemque tempus
declaravimus. Xunc vero evtr#» ?°Un!atem festram, in quos oportebai
accepti beneficii memoriam: atmH m”! 3C Cclebntatis fenov4*e admonen
in iterandis Deo gratiis Fci-I . • C ' m PeroPtato contingit, ut Nobis cun
mus per has litteras publico ?? consent,at- Simul vero expetit ani
fjbsequijj humanitatis et am ■>Jn’ .lc^ facimus, quemadmodum toi
qiR Nostras consolatione m n**^ a(i leniendas curas molestias-
nam *n Nobis et gratiam mec tocri valuerunt, ita eorum et memo-
r^tat officium. In hac enim CS.Sc Vlcturam. — Sed maius ac sanctius
a acritate insueta colere atotiok ectl0ne bimorum, romanum Pontificem
qtle ■’*us agnoscere, aui *acnO0n0|raW ^fi*^eri^um| numen videmur nutum-
P*a honorum ex minimis tnr, S° Ct. atclllc nnus potest magnorum prinei-
, s Vi)bl‘sse videtur in fin/11^ elicere. Nimirum providentissime
‘---que praebere studiis :".°P,n'°num errore, excitare fidem, oppor*
i, ^Uitnobrem hoc est r ^ ^ Parioris m populo christiano revocan*
et re?teraC°ns®quantUr: eniten?1’ operam ut> bene positis initia,
plene Pcr,’c'aruur. Tunc , U.mtlUc* ut c* intelligantur consilia divir
Ln cumulateque perfectum^1* °bsequium in Apostolicam Sedem
>l Cllni virtutum Christianarum laude
P ... e|wt»bilibm p „
hri,t,&lel,buS Archiepiscopis, Episcopis ct 0ilcet“
" unionem cum Apostolica Sede habentibus
Romani Pontifices
3i5
coniunctum ad salutem conducat animorum: qui fructus est unice expe-
(cndus perpetuoque mansurus.
2. fix hoc summo Apostolici muneris gradu, in quo Nos Dei benigni-
Jocavit, patrocinium veritatis saepenumero, ut oportuit, suscepimus
cimus ea notissimum doctrinae capita exnonert». nna#* ™ ■ ’
tas iuw*”»i 1 . . - 1 -^^1. mua,
conatique sumus ea potissimum doctrinae capita exponere, quae maxime
jtmtM r#^ mihhra \rt f f nr *»<££** nt nuiAmiA
perspecta,
unc vero,
C0H3ill4Ut' " r ~ p xr — -*pW|
0pportunii ccjUL1 rc puhlic*i \idcrcritur esse, ut cjuisqut, v^ritstc j
pestiferos errorum afflatus, vigilando cavendoque, defugeret. N
pestiferos errorum , „ , , 1,.T_0 ,V1„(
uti liberos suos amant issimus parens, sic Nos alloqui christianos uni-
versos volumus, familiarique sermone hortari singulos ad vitam sancte
instituendam. Nam omnino ad Christianum nomen, praeter fidei profes-
sionem, necessariae sunt Christianarum artes exercitationesque virtutum*
cx quibus non modo pendet sempiterna salus animorum, sed etiam Ger-
mana prosperitas ct firma tranquillitas convictus humani et societatis"' —
linivero si quaeritur qua passim ratione vita degatur, nemo est quin videat,
v vide ab cvangelicis praeceptis publicos mores privatosque discrepare. Nimis
apte cadere in hanc aetatem videtur illa Joannis Apostoli sententia, omne,
quoti in mundo est, concupiscentia carnis est, ct concupiscentia oculorum, et
superbia vitae. 1 Videlicet plerique, unde orti, quo vocentur, obliti, curas
hibent cogitationesque omnes in haec imbecilla et fluxa bona defixas: invita
nutura, perturbatoque ordine, iis rebus sua voluntate serviunt, in quas
dtinunari hominem ratio ipsa clamat oportere. - Appetentiae commodorum
et deliciarum comitari proclive est cupiditatem rerum ad illa adipiscenda
1 uncarum. Hinc effrenata pecuniae aviditas, quae efficit caecos quos coin-
pexa est, et ad explendum quod exoptat inflammata rapitur, nullo saepe
- .in iniqui t isuiniine, nec raro cum alienae inopiae insolenti fastidio,
lapunmi, quorum circumfluit vita divitiis, fraternitatis nomen cum mul-
oinc usurpant, quam intimis sensibus superbe contemnunt. Simili que
t f datus suPerb,a iioimus non legi subesse ulli, nec ullam vereri pote-
merum amorem sui libertatem appellat. Tamquam pullum
• nerum natum putat . - Accedunt vitiorum illecebrae ac perniciosa
t0,vnl!nta peccandi: ludos scenicos intelligimus impie ac licenter appara-
t')mnosifm,n i 3tq?c ePbemeridas ludificandae virtuti, honestandae turpidini
inventae ar*fs, JPsas. ad usum vitae honestamque oblectationem animi
prosDice» enoc.lni‘l cuP,flitatum ministrare iussas. Nec licet sine metu futura
Wntur aTI * r-°'a mabm,ni semina continenter velut in sinum conge-
& relinQnrCCntli' ’u tu,s* Nostis morem scholarum publicarum: nihil in
teret tener LS'‘ls!'L,u' auctoritati loci: et quo tempore maxime opor-
tum rcijpi nrV°s an'mos officia christiana sedulo studioseque fingere,
adeunt vtiar'5' ^r*iecePta plerumque silent. Grandiores natu periculum
iit non ad i .mail,‘St 'sc'bcct 11 ' irio doctrinae: quae saepe est eiusmodi,
^heia si-ru 111 UK n ^ 111 c,)b'n<bone veri, sed potius ad infatuandam valeat
^■tosophar^ R * Ia.mm ' 11 ve n tute m. In disciplinis enim tradendis permulti
n 1 ‘l unt Sf,b) rationis magisterio, omnino fide divina postha-
Romani Pontifices
P'
e
r\
i < i
h
■p j|
*
■4*
** \
bita: quo firmamento maximo uberrimoque lumino rom». •
tur, nec vera cernunt. Eorum illa sunt, omnia, quae in k" llb«»-
esse corporea: hominum et pecudum easdem essi orioln • .,mund» an,
* «“.«te»™, fiui de ipso summo dominatore “ "nule“q* n*!
Deo dubitent, su : necne sit, vel in eius natura errent etb °P»»
deterrime. Hinc demutari neccsse est ipsam speciem ; thmcon® n»w.
tuns, officii. Ita quidem, ut dum rationis principatum .anuIu'-' virtuti,
ngenuque subtilitatem magnificentius efferunt „ “ R ,osc Pr«fam
biae poenas rerum maximarum ignoratione luant - r" dtbi,as«iptn
animo, simul insidet tamquam in venis medullisn CoITUpto ^tei«#b
eaque sanari in hoc genere hominuT "fne m"'“*
propterea quod ex una parte ODinionns ,ii ffifficultate non potes,
«at.s, ex altera lumen Ibest fidei christian^un
ac fundamentum iustitiae ' , q ac omnis est principium
steaa?rj>
tetras quidem funestasque pwtes SP(Jn! ’ .fom^mismumt nihil imum;
modo consentaneum erat sed nron#. n ** C* ”* Pr’nc,P1IS ingenerari non
l.ca impune re, icitur. 7 8"* “ <#*>
fIl|idni quaelibet rc iligionis £ llucktT ^l^8, est «tf*
abesse hquet? Si animus non es, ! ‘ ’ qUlbus tales mentiendi noto
que ai, intereunto corpore, spes aevi ^°Te natl!ra dlstmctus, propterea-
e.m caussae quamobrem labores mn, . aeterniquc nulla superes t, quid
ntus obedientes fiant r itioni? q ’ ^ ,ac<Il,e» 1,1 eo suscipiantur, ut appe-
'n fruendis vitae coninS n, ‘ "T"1 hominis «* positum bol
unus sit, quin ad beate vivendo ^.qUC v°iuPtatibus. Cumque nemo
eiMtur, iure quisque detraxerit m q]MU‘\ naturae admonitu impulsuque
acu tat en i quaerat beate vivent’ CUKIUC Posslt* ut aliorum spoliis
ut satis cohibere inrttt 1 ^ ■_ putestas ulla frenos est habitura
Ut fr;,ngatur legum et nmn-8 ^'P1. |tates queat; consequens enim est,
aeterna ratio iubentis vetantis IV 'S / e^1,tetUr auctor’tas> S1 summa atque
Lst Cl'|' hominum societatem .rePUt lctur- Ita perturbari funditus nccesse
SInguIos, cupiditate ad perenne certamen
adipisci. _ °ntcn dentibus abis tuer[ ^ C0nCU[)itJ
enim ^r;le^?ntlLim malorum an:L,aCtas' .^st tomen quo consolari con:
sicut "em>t ut esspnt omnia, et soniti en®fre sPe nieliorc possimus. E
eius p£2 h'C mundus non aliter con • ^ n°tiones orbis tCTranm- 1
virtute queunt ** nUtu aditus I,U™’n* Providemia
humanum nt’ CUlUs beneficio ■ ’ fa P‘,nter sanari homines sola <
« •«*' q-S TZVm^ « vitam revocati. N
‘ L Perpetua est virti ^“hristus profuso sanguine reden
S tan** operis tantique muneris: et f
1 SaP-. t, ,4.
Umnant Pontifice 5
-- • .... m
f,r 1 in aiioaltquo salus. Quare qui cupiditatum popularium crescentem flarn
mam nituntur oppositu legum extinguerc, ii quidem pro iustitia contendunt-
sed intelligant, nullo se fructu aut certe perexiguo laborem consumpturos*
quamdiu obstinaverint animo respuere virtutem Evangclii, Ecclesiaequc
nolle advocatam operam. In hoc posita malorum sanatio est, ut mutatis
consiliis, et privatim et publice remigretur ad lesum Christum, Christianam-
tjuc wvcndi \mni*
5. lamvero totius vitae Christianae summa et caput est, non mdulgere
corruptis saeculi moribus, sed repugnare ac resistere constanter oportere.
Id auctoris fidei et consummatoris Icsu omnia dicta et facta, leges et instituta
vita ct mors declarant. Igitur quantumvis pravitate naturae et morum longe
trahamur alio, curramus oportet ad propositum nobis certamen armati et
parati eodem animo cisdcmque armis, quibus IUe, qui proposito sibi «audin
«■** 2 Proptereaque hoc primum videant homines atnue^ntf
L- t quam sit a professione Christiani nominis alienum persequi, uti mos
el’ cuiusquemndi voluptates, horrere comites virtutis labores nihilque
recusare sibi, quod sensibus naviter delicateque blandiatur. Ouimnt Christi
tmm suam crucifixerunt cum vitiis et concupiscentiis : 3 ita ut consequens
at’ *ir‘i,tl nim csse» ln (lu>hus non exercitatio sit consuetudoque patiendi
cum aspernatione mollium et delicatarum voluptatum. Revixit enim homo
mfinita Dei bonitate in spem bonorum immortalium, unde exciderat sed
«consequi non potest, nisi ipsis Christi vestigiis ingredi conetur, er co«m-
gjgcxemplorum eius mentem suam moresque conformet. Itaque non
ierit !! SLd ! T'Um' ncquc corum dumtaxat qui perfectius vitae opta-
2 L SL‘d tp,:ine. °mnium csr* mortificationem lesu in corpore circum -
ri ill C0"8'S,t'rL- DdctUr enim sacru baptismate peccatum, quod
■Wv.r„™lr '"'i',"' ^ S,irpes dis,oni,e “c Pra™- q— peccatum
«l»TOisten,ih,qUa™-r0 UntUr' Pars homln,s ” q'13' expers rationis est,
M Jrit ' ™- V'ri l ,terq“' a pcr lesu Christi Sratiam repugnantibus nocere
perturbat vohmiar <Mm ratlone imperio pugnat, omnem animi statum
fugere nec offici'» Cmqi,e ^Tan n 1 ce a.virtute detorquet tanta vi, ut nec vitia
autnu in r scrvata S1°e quotidiana dimicatione possimus. Mature
tc sentit mL ° U nj>ncuf,lscmtiam ve/ fomitem, haec sancta synodus fatetur
ptr Inu ChrispM 0 a”om>n re^tcta n/, nocere non consentientibus, sed viriliter
:tril armabitur ‘Pugnantibus , tum valet; quinimo qui legitime certa -
m peneniaf „ m "oc certam'ne gradus fortitudinis, quo virtus
itione aversis 'f* CXCt cns' L‘oriini videlicet, qui in profligandis motibus a
Ptopemoduni \M Pro^ecerunt« llt caelestem in terris vitam agere
ipsa phil0S0n,— lr’ Esto* paucorum sit tanta praestantia: sed. quod
titrum praecipiebat, domitas habere cupiditates neino
Ad., IV. r.
1
JiS
Romani Pontifices
mr 1
non debet: idque ii maiore etiam studio, quibus «IT ^
nus usus irritamenta maiora suppeditat: nisi qui stu " ' quoti*-,
gilandum ub, protentius imminet discrimen, aut «* '
minus egere medicina. - Is vero, q„i in eiusmodi conlrn a'pulM'. « ■
magnis compensatur, praeter caelestia atque immorwr su«ipitur, I*,
quod isto modo, sedata perturbatione partium nln * ' ^ 50ms: m prim .
rae de digniuue pristina, i lac enim lege £££ UocZ"' "•****
“ ammus imperaret curpori, appetitus mente coiSlioat"" 8'nemus
fit, non dedere se pessimis dominis cuDidimrthue ^ 6 re?erentur: «Hjte
meque optanda libertas. - Praeterea in ipsi hum^ri^^5*™* sit 3*
apparet quid cxpectari ab homine sine SOcietate non
utunis est ad bene merendum propensus uni f * !°ne poss,t‘ Utrumr-
amore sui consueverit? Non magnanimus quilnjim'0^ fUgienda'
ficus, non misericors, non abstinens nui non > **■ t.88e potcst’ non bene-
humana omnia prae virtute contemnere !! Me‘ Sf f*™™' al^
dumo provisum consilio, ut nulla afferri salus h — !”US’ ld °™ino \ideri
'one et dolore queat. Revera si fV n hora,mblls- "isi cum conten-
hominum generi dedit, hac lege dedit ^V0™.171 cu,Pae et errati veniam
tus i ustasque persolveret Iu stil , ’ v L nipcn 1 tus suus poenas sibi dtbi-
aha CUm IeSUS Christus "***
vita satisfacere. Atque it, alumni tamcn Per summos cruciatus profua
suo — °ZTbm suis hanc 4»
perpetua certatio. Quid Apostolos •, i , um mor«m ac temporum vitiis
,mk,ctos; quid martyres innj.menhil ‘ Veritate nmndum fecit
roboravit, nisi affectio animi illi |P( i u fidci chnstianae emento testimonio
!rc P^rcxcmnt, quotquot curJ Jf? obtemperans sine timore? Nec alia via
consulere: neque igitUr aIja nohk J,t VjVere more chri3tiano, sibique virtute
nostrae singulorum, vel commnn' T,n<Um’ SI consultl,m saluti volumus vel
ucri se quemque viriliter nece«t« dominante procacitate libidinum,
i1,m s,t in tmendis opibus et enn" ** 1 7 and’mcntis luxuriae; cumque pas-
™0S*8t COntra divitiarum sumnf|MS Insnlens ostentatio, muniendus ani-
.,ppc antur bona, quae nec s it’ . °^as 1 ^‘cebras, ne his inhians animus, quae
aurum amittat non dtfieii ni .la*- CUm possunt> ac brevi sunt dilapsura,
quoc opiniones atque exeirmln m *^1.Caei8, Denique illud etiam dolendum.
n! •l,.erunt ut plurimos iam nnin^01^10^1 tan*° °Pcrc ad molliendos animos
dJ 7*1 'iUlt Pcrditae nequitia* pUt Ltl* nominis vitaeque Christianae: qtfl>d
utrumque tJt' !.s ’ <LUt -^«nitiae inertissimae. tTtrumque
I,. s? u® esset, aut qua sn J-1™ 10m^n< msdllm nia>us. Quaenam enim
'^ue **** - '^n e"'':r J"*»* “ *** i" **
Revocemur ™^*nrint ? V„Ig0 querunn^'’8 .evf>gcUds constanter aper-
«fiStltuta. hr,Stiani mores; rimut Jt v,n3/ortlhus sterile saeculum.
g o , nt gravitas et constantia ingenin
tantorum nv *
officiorum virtus heomto
nitiis neccsse c* confirmetur ‘ nt alatur> Pancm quotidianum,
Quare communis ili ’ trv.°f atque robur impetrare divi*
a conditio lexque vitae, quam in per-
Romani Pontifices
T9
petua quadam diximus dimicatione consistere, obsecrandi Deum habet
jdiunctam necessitatem. Etenim, quod est vere ab Augustino venusteque
Jjcttim, transcendit pia precatio intervalla mundi divinanique devocat e
oelo misericordiam. Contra cupiditatum turbidos motus, contra malorum
daemonum insidias, ne circumventi in fraudem inducamur, adiumenta petere
itcjuc auxilia caelestia jubemur oraculo divino, orate ut ntjn intretis in fert-
talionem- 1 Quanto id necessarium magis, si utilem dare operam alienae quo-
que saluti volumus? Christus Dominus, unigenitus Filius Dei, fons omnis
gratiae et virtutis, quod verbis praecepit, ipse prior demonstravit exemplo:
erat pernoctans in oratione Dei: 2 sacrificioque proximus prolixius orabat. 3 -
Profecto longe minus esset naturae extimescenda fragilitas, nec languore
mores desidiaque diffluerent, si divinum istud praeceptum minus iaceret
incuria ac prope fastidio intermissum. Est enim exorabilis Deus, gratifi-
cari vult hominibus, aperte pollicitus, sua se munera large copioseque
petentibus daturum. Quin etiam invitat ipsemet petere, ac fere lacessit
imantissimis verbis: ego dico vobis , petite et dabitur vobis, quaerite et im< -
aiitis, pulsate et aperietur vobis. 1 Quod ut confidenter ac familiariter facere
ne \ereamur, maiestatem nummis sui similitudine atque imagine temperat
parentis suavissimi cui nihil potius, quam caritas liberorum. St ergo vos,
am sitis mali, nostis bona data dare filiis vestris, quanto magis Pater* vester ,
<jm in caelis est , dabit bona petentibus se? 5 — Quae qui cogitaverit, non
nimium mirabitur si efficientia precum humanarum Ioanni quidem Chrvso-
stomo videatur tanta, ut cum ipsa potentia Dei comparari illam putet
posse. Propterea quod sicut Deus universitatem rerum verbo creavit sic
homo impetrat, orando, quae velit. Nihil est rite adhibitis precibus impe-
trabilius, quia insunt in eis quaedam vehit moventia, quibus placari se
uis atque exorari facile patiatur. Nam inter orandum sevocamus ab rebus
mt> 2 1 _us anmumi, atque unius Dei cogitatione suspensi, conscientia tene-
inurin mutatis humanae: ob eamque rem in bonitate et amplexu paren-
• • n acc,ui<“>sc'mus' m virtute conditoris perfugium quaerimus. Adire
• nttii, jucinrcin omnium bonorum, tamquam spectari ab eo velimus
bm atn animUm’ jmbecillas vires, inopiam nostram: plenique spe, tute-
tirh micn ,0pem eius imploramus, qui aegrotationum medicinam, infirmi-
(jj. se ' nacttlle s°httia praebere solus potest. Tali habitu animi modeste
tbr rn, ,0pOrtCt' ,SUbmisseqi,e iudIcantis’ mire flectitur Deus ad demen-
i nitidum superNis resistit ^ ita humilibus dat gratiam» 0 —
ctntup unari,lt ^Hjd °,nncs coiisuetuilo precandi: mens, animus, vox pre-
narum cuu ^ S*mU rat,'p vivendi consentiat, ut videlicet per legum divi-
1 1,1111 Ptrennis ad Deum ascensus vita nostra videatur.
, J!,,th - XXVI, 41.
; (Luc- vi, u.
, 'UC- XXII. 43-
i-uc V T
• M,„k v,t
1 Pe*. V, s.
J20
Romani Pontifices
7. Quemadmodum virtutes ceterae, ita haec^H^ j ' "
gignitur et sustentatur fide divina. Deus enim uuc or \ qUa ^
\era atque unice per se expetenda bona: itenmno * r quac 8«nt W,
ct Iesu redemptoris merita eodem auctore COgnoWmnf^i" bonS«
precandi consuetudine nihil est ad alendam tm-n t ' viciss<m p
Cmus quidem virtutis, in plerisque debilitatae ^ ^qUe fidem «£
223? sil hoc **•» ieSiraSte ra,ina“' Z
modo vitae privatorum petenda correctio est sed V Xlme>
c»um expectandum, quarum conflictio quietas efse " earUm
sm, ■ hi aestuat multitudo immodicae Jibemtis sh?"^8 dvitat« no,
proletariorum mmaccs fremitus, si inhumana Iv- V ’ M cnmiPunl undiqu,
se 3at,s consecutam putat, et si quae simr tatl ,0n,m cupiditas numqi,
moda, h,s profecto, quod alias uberius expolulmuf ' "S? Tdem ^
"s Sne^dtr ri potest subvenire **
quot Deus ad sua d ispensand a°S convertere, quot.
tores adscivit. Si caussae indatrantur n ‘ dt,v,n,tus potestate, ili«.
tandum non est, vitam moresque clericorum ^ publ,.ca^ue salutis, dubi-
partem. — Meminerint, igitur se hieem posse PIunmum in utramque
22 ‘ doctrina^ neouf ““
» quia muneris eius est imnler^ * ' U In sacerdote requi-
ducem esse multitudini n ' i P apR‘nt'a Ceteros- evellere error*
autem vitae innocentiam comitem"^ V,taC « ^brica. In
emendatione hominum longe nJus L°L ruhl fiderat* praesertim quod in
dSJ /WA‘ testra coram imninibus peroratI*onc proficitur.
iac sententiae ea profecto vi’ ’.- ‘ U*‘ant °Peta ™tra bona. • Cuiu;
onem oportere absolutioncmo.ie ^ esse in sacerdotibus perfe-
cidtomlTT^ qucant- es] 'T,”’/’ “/• Se tamqiJam sPcclJ,um P™*
no 'Struat, q„mn ' ' Viod aIws >”<*gis ad pietatem et Da
2 de‘hmrunt: cum enim a rebZl ?F* ??"**». W « *W» «M»
quod L2JurTT in Acutum
scormi i\r’ ^Uare si omnes rJj . . contJaunt, ex eisque sumunt ,
annarer' a haerescant, neu conse-t*".*1*11 ' ,"d;lnCcr oportet, ne ad vitiorum
N«i qu^UK^i!®0"' app.c(i,i“"c «•*
dienitntic C,atl3 es* non servii. . ?!?s ua et constantius debeant. -
ai'i'nj‘ VJ>^>S^lI!at llt ^^«'metipsis acritcrlmn1^111^1"5' i,lud Ctiani sanctitud°
homine obtinP aTrt 11,1 ‘"^Nigenthm , I r;lrc assuescant, itemqueomws
^^7 locum- in oh^ ;Z A r,aUm- qu“ aammm in
t^cipamTl qua,ue ’***■ «&S' Ums" «*««• 2“>' relinquet, m-
SQ fetneli[>su,n i o i ,ortrMrriirtirc memento inio ct
uto .il libero ab omni cupidine animo,
t >} III' ^hrJ’SOSt fj v
, pIatth- V. ,6. •S'3C.. I. 3, c. f
, Cone. Trid.. Se„, Xv,f ■«
1 v* I*
Romani Pontifices
tum
32t
denique alacre et generosum studium concipient salutis alienae sine
,uo nec satis consulerent suae. Unus erit de subditis quaestus , una pomfia
lupe voluptas, si quomodo possent parare plebem perfectam. Id omnibus sata ’
mt dium multa contritione cordis et corporis , in labore et aerumna in fame
d siti, in frigore et nuditate. 1 Cuiusmodi virtutem semper experrectam et
jd ardua quaelibet, proximorum gratia, impavidam mire fovet et corrobo
„i bonorum caelestium contemplatio frequens. In qua sane quanto plus
posuerint operae, tanto liquidius magnitudinem munerum sacerdotalium
<t excellentiam et sanctitatem intelligent. Iudicabunt illud quam sit mise-
rum, tot homines per Iesum Christum redemptos, ruere tamen in interi-
tum sempiternum: divinaeque cogitatione naturae in amorem Dei et inten-
dent sese vehementius et ceteros excitabunt.
9. Est eiusmodi cursus ad salutem communem certissimus. In quo
umtn magnopere cavendum, ne qui magnitudine difficultatum terreatur
ant propter diuturnitatem malorum de sanatione desperet. Dei aequissima
imimitabilisque iustitia et recte factis praemia reservat et supplicia pue
ati>. Gentes vero et nationes, quoniam ultra mortalis aevi spatium propa-
pn non possunt, debitam factis mercedem ferant in terris necesse est.
I iique non est novum, successus prosperos peccanti civitati contingere*
idque lusto Dei consiho, qui actiones laudabiles, neque enim est ulla gens
otnni laude vacans, eiusmodi beneficiorum genere interdum remuneratur
H in populo romano indicat Augustinus contigisse. Rata tamen lex est*
ad prosperam fortunam omnino plurimum interesse quemadmodum publice
IwXT "T"311"1 Ca’ q“3C pareDS est «‘era™»» iustitia colatur lusti-
"'“T t“dt P“P^ t^aurn. = - Nihil attinet Con-
T H “ "?tcndl:rc Vfcttfci» facinora: nec exquirere, ullane
Ktrihf “8 T'8 M 3d V°,Un“*m K-m tan.cn veto
m, ct,iu, r,- lni-lu!'um semen misenarum. Unam rem intelliei volu-
li P 3 *“ e!!'mploru"' l>>s<oria. inhiate tacta ali quamlo eae
S"',?” ^ diuturniora delicta. Nos quidem magno-
cjtfin Chriiti rF°^i° ' scntentla consolatur, Omnia enim vestra sunt: vos
“U'em Dei’ 5 Videlicct arclno divinae providentiae
hominibus accidunt 3 IUI.n ;rVft,t"r gubernaturque cursus, ut, quaecumque
saluti, oui ]e,„n, r\ “I™10 Dcl tpstus gloriae asserviant, itemque sint eorum
")"tvcn)mat,.rZCnnStU'.n VCre " *x animo sequuntur, conducibilia. Ho-
1,0 sponso suo .ir U’ dUX Ct cust°s cs* Ecclesia: quae idcirco cum Chri-
wniungitur societ r. int,ma. attll,c incommutabili caritate copulatur, ita
Ecdesiae ci • 1 ^ rt l,n”UUn ct con,mun>one victoriae. Nihil igitur
^ salute plurimf,SSa >Umus’ ncc efsc possumus: sed valde pertimescimus
,r,|«itum aguntur nim *qU'’ p'cc*csia superbe posthabita, errore vario in
Tl5ur aveisas a D an^lmi,r carurn caussa civitatum, quas spectare cogi-
indormientes °\rinUr^T?0- rerum OInnium discrimini stolida securi-
is . 1 U u'c festae par est... Quot Ecclesiam oppugnarunt >
‘VjTx^ '">• 'V. * Consta.,
''Cor., 1 1,;
* 23.
c.
H m.
it
322
Romani Pontifices
ipsujuc perierunt? Ecclesia vero caelos transcendit Talis
tudo; vincit impugnata, insidiis appetita superat lurtJH tccksiae «m,
pugilatu certat, nec vincitur, i Neque solum non vinci tu^
perenni haustu a Deo ipso derivat, emendatricem natur ,** ' * ' *=>
salutis virtutem conservat integram, nee ulla temporum penn ,,'r!.^"™"5
bilem. Quae virtus si senescentem vitiis et perditum " .tatlonc
divinitus liberavit, quidni devium *£
ciones ac simultates: amotisque impedimentis esto hm. 1 Wndo SUfP-
compos Ecclesia, cuius est meri ac propagare o rt n r SUOn,m ^
benefica, i unc en.mvero licebit experiendo cognoscere quTi ^
gelu pertineat, qu,d virtus Christi redemptoris poSt - H.V Lui'
m exitu, non pauca, ut initio diximus, reviviscentis fi H^i ^“US,quicst
L tinam istiusmodi velut scintilla crescat in vehementem practullL
absumptis vitiorum radicibus, viam celeriter exnedTft T flammam' f*.
et salutaria capessenda. Nos quidem mystico Ecclesia^ rC.n°Vandos mor«
tempestate praepositi, mentem animumque in divinum mdf° T
gimus, qui clavum tenens sedet non visus in mmn* v* i ern^orem
undique eruperint venti ut m.,r„ ;.u " PUPPJ* ^ides, Domine, ti!
Impera, quaesumus, qui S??! .magna vi «<*•* ««far
generi pacem veri nj.ni, I ' f 'T* « mari' ««■* homin.
ordinis. Scilicet munere imm.U, n’undus dare non P°«st, tranquillitim,
debitum, restituta ut oportet nier tU° £ferant sese homines ad ordinnn
*imns, temperantia £ 2TT ' • ius,i,ia « » |»
regnum tuum, tibique subcie ae "''°ne cuP.ldltat.,bus- Adv““
qui veritatem et salutem * . rvire 11 quoque intelligant oportere,
bus tuis acqui^t ^ 7 ’ ^ ,abwe «qufettnt. In«t S !»■
ipse suppeditas Ledi am ?**"*; ad eastIue urvandas ultro 2
super terram, sed itw / UtC .tua facuhatem. Militia est vita liomin;;
et deficientem sublevas er ins pectas, et a diu vas hominem ut meat,
io. Atque his sens’b rorofMi- 2
rum caelestium ausmVf^,*?^0 *D, sPcm laetam firmamque animo, mune-
biles Fratres, et Ciero Dom,| enevo|CI1tiae Nostrae testem, vobis, Venen*
ncm peramanter in Dnr,,' °^Ue catboiico universo Apostolicam benedictio-
rt-onis XIII Acta v l°\:mertimUS>
’ V°J* VI11» P- 393-4”].
603.
Xln’ °P* SwiJt replum, 29 apr. 1889. 3
novembri superioris anni ?! babu’mus 9U0 Nos certiores fecisti inense
um ,ui Regiam Cclsitudincrr ^0i>f,dat*s tu*s aliorumque Bavariac Andsti-
1 s Jo c mtpoldum regnum istud regentem, ut gfi*
• ***** Zl n* *•
11 Archi(
* *
piscopu Monachietisi ct FriainKcnsi,
Romani Pontifices
323
via removeantur incommoda quibus istic Ecclesia afficitur ita et curam
probavimus a te nuper adhibitam ut Nobis exemplar afferretur rccrioti
quo Regius Administer negotiis ecclesiasticis et scholasticis praefectus’
nomine Principis Serenissimi, respondit petitionibus vestris ad Eum dela-
tis.—At vero doiendnm et responsionem illam Nostris vestrisque optatis
neutiquam congruere. Nam licet Regius Administer in scriptione sua ner
humaniter vobiscum egerit, vobisque in quibusdam assensus morem ultro
gesturum spoponderit, quoad eius fieri poterit, in pluribus tamen iisaue
gravissimis, quae petita fuerunt, vel adsensionem cohibuit, vel animum
prorsus ab iis alienum ostendit. Imo in eo documento quaedam nrnff»mnn,.»
quae cum catholica doctrina componi nequeunt, vel prindpia oppu^
sanctissima, quae rata semper habuit Ecclesia de mutuis sacrae et civilis
potestatis turibus et officiis. Non est enim ambigendum quin decreta Ano
stolicae Sedis ve! Oecumenicac Synodi, in iis maxime quae ad fidem soe'
mnt, suapte natura et vi omnes ad obsequium adstringant qui christiano
nomine censentur, nec quidquam detrahi de eorum potestate si regio n]a.
ato fuerint destituta. - Divinum enim magisterium, quod a Christo Domino
traditum fuit Ecclesiae, sanctiones eius de fide et moribus immunes facit
i censura ct potestate eorum qui rei publicae praesunt administrandae.
,1 secus esset, ea fidet dogmata vel praecepta morum, quae perpetuo vera
et msta sunt, mutabilia fierent ex diverso imperantium ingenio pro tem-
^m c locorum varietate. Praeterea ad tuenda Ecclesiae iura in Bavarico
regno tllud summopere valere debet, quod solemnis conventio inita fuerit
HmlDCCrA0rem p0St^m P^ni VII et Maximilianurn I Ba variae Regem, ^
dT,' ve, abrogari ncqu„. !Zo ^
Wm taSb™*' p0S'ula!“s a'1ukatcm « « infirmari quod ciWles
constituatur. - Neque praeterire pos-
sionis religiosis sodalik° 15 aCCld,sse ^uoc* omnis fere spes adimatur rever-
legis favore auo i tmH US’ sa utar? civibus ministerium est, ac
devotae, quae in nuci 1^ U^C u.erant’ indignae habeantur virgines Deo
(icni aequitatis J f-iru, Inst,tuend,s ut^ magisterium exercent. Plena qui-
fstontm regularium O ri'° spo,1S10’ «bluturos esse ab electione Mode<
civili potestate * at hui, r' mum.ct. v®to™m nuncupatione viros delegatos a
lus 'His patere’ dirati S promiss,oms V1S cx co minuitur quod adhuc adi-
dum daiqna jefl(.m,i.Jr S1 *lC temPus videatur postulare. — Ceterum
***e suntoritura IV s’. ^uae ex re*cctis precibus vestris Bavaricae Eccle-
«ntem leniat .,s' ■. Um spem abiicimus fore ut Deus misericors prae-
$** fiet si cum n,a“m .refum ct tempora vobis concedat laetiora. Id
frrores Ecclesiae iilf? ntlst,tUm conn itantur certarim fidelium studia ut
'uti* auctoritas c‘nsos. quos alia tulit aetas, profliget veritatis vis et
u vero V k1 *
wnstsnter F^i ^ ■ PratCr’ una c,Mn aii's Episcopis Bavartci regni,
esiae iura tueri, tuoque ministerio impigre defungi. —
Jj; #
“• '8,’-cf. IWI„ di Concord,„i. p.
591-597
32 4
#r*
w #
r t
Romani Pontifices
Ampla vobis a Deo tribuetur merces, et a hnnie „ T' "" ~ — -
ventatis vox nunquam obruta conticescat. Curate Ut
fide, innocentia, officiorum custodia, caritate omnibus ,fv d , Vobis 8rcg«
dite parat, ores vos esse ut bene de patria
re lgionis parati sint ad nocendum. Id eo valebit ut n 'j™ COnternPtortj
suasum sit nullum firmius praesidium esse quo civilis demum P»-
quam sacrum ministerium vestrum cunctis nevihia»' ^Icutur auctorita,
nm Deum odprccati u. fructus
604.
XUI, up. Litteris ad te, i itm. 1889.1
Archiepiscopos Taurine^ et
nuarii an. mdccclxxxu 2 officii Nosti . Ync.ianmi ,starurni datis die xxv h-
dam dissensionum initiis !*****
graves istis ipsis in provinciis exorM ■ q“ .,mmmere videbamus ob
res’ deD pbilosophlco-theolagis ^0^^- ^
nes. Providentiae curace, uf vestri ? ?°Sm,ni doctrinis disceptatio-
modum aliquem animorum -ir t * *' <" CSSe ' lxunus> omittere quod ad
veritatis inquirendae studium 'mPonendum magis aptum videretur nc
— l!liid etiam addebamus satius f 'nracntu,n ev'aderet caritatis et justitiae,
scriptores ab huiusmodi auaeiti u886 llt cat^°.^c* praesertim ephemeridum
Apostolicam de graviorilms ru* US tractandls abstinerem: ct hanc Sedem
integritatem catholicae verit-»»ic° ,,S’ .f>ot,ss‘mum quae ad sanctitatem atque
evigilare, ea adhibita consilii PrtJ su' ratione sollicitam
Par est conquiescere. uritate, in qua quemlibet catholicum viifliii
Propositum quidem Xobi ' ■
rUm’ edam ex ordine EoisranA Crit* ltf'.raC,*s Ruamplurium doctorum viro-
u us postularant, ut nhern-t m» Votls satisfacere, qui nempe enixis pre-
scert ae decernere. — ■ Enimv* °vf de. Antonii Rosmini scriptis cogno*
L"riM 10 Venerabilium Fratrum m ^ °S *s**usm°di curam demandavimus
P«eposttorum: n m ? No8tron,m Cardinalium S. R. et U. Inqui-
«h *PS0 geri Pontifice maximn omnes huius Praefecturam Consilii
sequuti nt, ea quam ne» .*- * au*em v°luntati praeceptisque Nostris
“maturitate T"?" prudentia .t iudi-
V0>quot ips,'s eram ud « P “-0 ’US conventib'« habitis, scntrntiu
Penitus et multa deliber lMjlnanc*um propositae, cura fuit cogno*
, v c perpendere. I)e iis vero quae singuli*
‘Venenbajp . ,
“ U>"" X»I C^ri” Mrdiolanonsi.
“> P. 6*10.
Romam Pontifices
325
«nventibus acta ac deliberata, continuo Nos, uti iusseramus, eiusdem sacri
Consilii Assessor accurate fidei isfiimeque edocebat. Demum, die xiv De-
cembris anni mdccclxxxvii fieri placuit decretum 1 Post obitum » quo nimi-
rum propositiones » quadraginta ex Antonii Rosmini operibus posthumis
maenam partem depromptae, eidemque decreto adiectae, damnantur. 1 —
Hoc decretum, profecto ad doctrinam pertinens, prout est una cum ■ propo-
rtionibus ■ supra dictis editum, plane approbavimus et Nostra confirmavi-
mus auctoritate, illud tamen, certis de caussis, non ante evulgari nissirnus
quam quo evulgatum est die, scilicet vn Martii anno mdccclxxxviii. *
Haec tibi, Venerabilis Frater, per has litteras significanda censuimus:
neque enim desunt qui tueri ac persuadere verbo scriptove contendant,
quum de decreto ■ Post obitum » agitur, de decreto agi, cui refragari im-
pune liceat: illud prope inscientibus Nobis factum itemque latum promul-
pitumquc sine approbatione Nostra esse.
Praeterea hac ipsa in re sacrum Inquisitionis Consilium a Pontifice
maximo seiungunt ac separant; in quo sane apparer callidior quaedam
tergiversatio cum suspicionibus non aequis temere coniuncta. — Nos qui-
dem propensi ad clementiam natura et officio sumus: consuevimus etiam
benevole atque amanter complecti quotquot esse prompta ad obediendum
voluntate \idinuis; nec iacile patiemur talem in Nobis consuetudinem seni-
rati* exsolescere; sed tamen eam, quam diximus, nonnullorum agendi ratio-
rem Nobismetipsis et Apostolicae Sedi injuriosam, non possumus non
improbare vehementer. — Probe cognitum Nobis est, Venerabitis Frater,
aud exiguas a te curas susceptas, ut decretum illud sincero ac prompto,
un catholicae Ecclesiae filios decet, mentis et voluntatis obsequio ab omni-
m ' Ciero populoque tuo exciperetur: dolendum tamen, hisce curis tuis
non cum, quem \ olimus, respondisse exitum. — Maiorem itaque in modum
e hortamur, ut coeptis alacriter insistas, ac modis omnibus studeas quam-
1 t in ioc genere caussam offensionis removere. Divini autem favoris
uspicem, paternaeque benevolentiae Nostrae tamquam pignus, Apostoli-
. ene lc*loncnF tibi, Venerabilis Frater, universaeque archidioecesi
c Pcramanter impertimus.
[Lconis X1It Acta, vol. IX, p. 1 12-114].
605.
^eo encycl. Sapientiae , 10 ian. 1890.
1111:1 popr,ae c ,st*anae revocari praecepta, eisque ii tam. mores, insti-
enini cion^ormari< quotidie magis apparet oportere. Illis
c sine tanta V1S es^ malorum consecuta, ut nerr
ferr
nemo sapiens nec
ancipiti cura praesentia queat, nec in posterum sine metu pro-
1 Cf v
- C ' v "°5-
L 1111,
pe
K'»
*9
j m
326
Romani Pontifices
spicere. - Facta quidem non mediocris cst^TcTb^, '
pons et externa, progressio: sed omnis natura ouae h™ ’ .qU“ *'“» co
sus. opumque e, virium et copiarum
suavitatesque augere vivendi potest, natum ad maioraT ^ ‘ ~ **•
animum explere non potest. Deum spectare atoue „1 maSn,(!“"l«
suprema lex est vitae hominum: qui ad imaeinem e J C“u"«l«
que divinam, natura ipsa ad auctorem suum potiundum'v.s'mi'i,U',int"1
antur. Atqui non motu aliquo cursuque corporis tendit <_hl:n15",cr “d
IIS quae sunt animi, cognitione atque affectu Fit eninTr^ DcUI"' *
suprema ventas, nec nisi mens veritate alitur eide™ ^ pri"“ 1
summum honorum, ,uo sola voluntas
stica tum etiam intefligendu™ en™ "h tum
natura societatem ut ipsam homo sequeretur 1°! hanc caussam genuit
ea ct per eam adiumenta ad Derferr.W ^ qUam.finem' se<l ut in
avitas nihil praeter commoditates extern^viW1* rep<Jnret' Si qua
ct copia persequatur si Deum in i ■ • eque cultum cum elegantia
'eges curare morales' Sueverit deZf^f -
praescriptione naturae, neque tam ttrnme. aber[at ah instituto suo et
ras putanda quam fallax imo t’ • ,a focietas hominum et communi-
quae diximus, ZnA bona “ T S'muhtio*™ «hietatis. - Iamvero Z,
praeceptorum Christianorum custodi!1 rellgIOnis cultu constuntique
ran hominum oblivione aut f-,1 max,^e «periuntur, quotidie obscu*
earum rerum incrementa ZoT Cernimus* .«*ta '<** ut, quanto sunt
animum, maior videatur occasus’ ?Uac.corPus attingunt, tanto earum, quae
Christianae magna significatio tat * ,?llautae plurimumque debilitatae fidei
m luce atque in oculis hominum *“ ,pS!S miur"s’ quae catholico nomini
tnx religionis aetas nullo n.1.m,s saePe inferuntur: quas quidem cui*
Cist' Muanta hominum mulruiH U.ISSCt' de caussis incredibile dictu
sed civitates ipsae atque inm *j- ae|ernae salutis discrimine versetur:
a entibus institutis moribuso .^ incob,mia fsse non possunt, quia
ndamenta ruere necesse C maxima societatis humanae
f° a v*s relinquitur; vis nit -m ra'jqu,^,tati publicae atque ordini tuendo
racto: eademque servituti 6 CSt ,nbrma, praesidio religionis de*
'Psa magnanun perturbationum^ qUam nbedientiae aptior, gerit in se
oculum tulit; nec satis nau-f mC usa scni‘na. Graves memoratu casus
que tempus ipsum mone^ I^r n°" sint P^rimesceridi pares. -Iu-
reiDuhrnam Sent‘cndi a®endiaueC *** Unt*e °Portct. quaerere: videlicet
«'publicae oartih,,, _ •y-ndique rationem in
Christianam Sentiendi u! ,^111^3’ un^e o,
pmnumac ?artib^» rcsrituere!ICqIaJ,0ntni V't3 Privata- 'n omn'
nos \- . ’ af. Pr°hibenda periculi tSt Unum a<* pellenda mala, c
aPtiSSimUm’ £
cta, si accurate^?* enuclaue 0fficia . utlk‘ tamcn arbitramur*
aurate senemur, mirabiliter d?*CnheT* catholicorum; quaec
a rerum communium salutem
Romani Pontifices
327
Incidimus in vehementem eamque prope quotidianam de rebus ma-
mis dimicationem: in qua difficillimum est non decipi aliquando, non
Xl are, non animo multos succumbere. Nostrum est, Venerabiles Fratres,
admonere quemque, docere, adhortari convenienter tempori, ut viam veri-
lutis nemo deserat . . .
, Esse in usu vitae plura ac maiora catholicorum officia, quam eorum
cui sint catholicae aut perperam compotes, aut omnino expertes,
dubitari non potest. Cum, parta iam hominum generi salute, Iesus Chri-
stus praedicare Evangelium Apostolos iussit omni creaturae, hoc pariter
officium hominibus universis imposuit, ut perdiscerent et crederent, quae
docerentur: cui quidem officio sempiternae salutis omnino est adeptio con-
juncta. Qui crediderit et baptiza tus fuerit, salvus erit : qui vero non ertdi-
Jifit, condemnabitur. 1 Sed Christianam fidem homo, ut debet, complexus,
hoc ipso Ecclesiae ut ex ea natus subiicitur, eiusque fit societatis maximae
suictissimaeque particeps, quam summa cum potestate regere, sub invi-
sibili capite Christo lesu, romani Pontificis proprium est munus. — Nunc
vero si civitatem, in qua editi susceptique in hanc lucem sumus, praecipue
diligere tuerique iubemur lege naturae usque eo, ut civis bonus vel mor-
tem pro patria oppetere non dubitet, officium est Christianorum longe
maius simili modo esse in Ecclesiam semper affectos. Est enim Ecclesia
civitas sancta Dei viventis, Deo ipso nata, eodemque auctore constituta:
quae peregrinatur quidem in terris, sed vocans homines et erudiens atque
deducens ad sempiternam in cadis felicitatem. Adamanda igitur patria est,
unde vitae mortalis usuram accepimus: sed necesse est caritate Ecclesiam
praestare, cui vitam animae debemus perpetuo mansuram: quia bona animi
corporis bonis rectum est anteponere, multoque, quam erga homines, sunt
erga Deum officia sanctiora. — Ceterum, vere si indicare volumus, superna-
iiir-ilis amor Ecclesiae patriaeque caritas naturalis, geminae sunt ab eodem
sempiterno principio profectae caritates, cum ipse sit utriusque auctor et
caussa Deus:^ ex quo consequitur, non posse alterum officium pugnare
am ,i tero. I tique utrumque possumus et debemus, diligere nosmetipsos,
nevo entes esse cum proximis, amare rempublicam potestatemque quae
re|pu icac praesit: eodemque tempore Ecclesiam colere uti parentem, et
^ axima, qua fieri potest, caritate complecti Deum. — Nihilominus horum
k aurum ordo, vel calamitate temporum vel iniquiore hominum volun-
. iquanck Pcn’crtitur. Nimirum incidunt caussae, cum aliud videtur
sane dcS re8pubbca* abud a Christianis religio postulare: idque non alia
icm .{Jfsa’ quarn quod rectores reipublicae sacram Ecclesiae potesta-
tlnic^Ut m . pensi habent, aut sibi volunt esse subtectam. Hinc et cer-
*bs juT1'1, ct Pericl>tandae virtuti in certamine locus. l'rget enim potc-
potest- V^' qu bus contraria jubentibus obtemperari simul utrisque non
emo potest duobus dominis servire , 2 ita ut omnino, si mos geritur
necesse sit. Uter vero sit anteponendus, dubi-
ik ■ . — «mc mu.
TI’ a!terum posthaberi
32S
Romani Pontifices
tare nemo debet. Videlicet scelus est ab obseauio n 1
rnbus caussa, discedere: nefas Icsu Christi IctL ' 8at,sfacicntii I»»
bus, perrumpere, aut, per speciem civilis consmCdi iur—'
migrare. Obedtre oportet Deo magis, quam hominibus i ry ?’ IUra Ecc,e^
stratibus non honesta imperantibus Petrus ceterique An^r olim
consueverunt, idem semper est in caussa simili sine h i°?° •' re3pondtr
dendum. Nemo civis pace beUove melior nuam rh h ?,tatIone «spon
officu: sed perpeti omnia potius, et ipsam malle morternTb8 SUi mtn,c
Ecclesiaeve caussam deserere. - Quaerantur T , debet’ 1««n Dc
legum probe perspectam, qui istam in delectu "offir"60* V,m nalUramclu'
aliquoties explicata loquimur. Non est L ^ * 3 Nobis ¥*
potestate legitima in bonum commune ne^, ? ,1USS1° ^ rationi* >
ltJr’ mandare homini in homfnes iLdrm0(1iUe °mnium Profici^.
est recta ratio putanda, quae cum veri?? a™ S° US ‘pse potest: nctP“
neque verum bonum, quod summo -m, d,ssentiat e* ratione divina;
Vd a cfta* Dei torqueat hominum SlSf8 b°n° rW
igitur Christianis est publicae nZ?r !■ ? Zbdu™ voI»n^tes. - Sanctum
speciem et imaginem quamdam tum eti numen* in c3ua divinae maiestatis
d«gno: msta et debita legum verer.. n r agnoscunt» cum geritur ab in-
propter conscientiam officii* non ■ ProPter vim et minas, sed
\ erum si re i publicae leges anendi” *** ^fttr sP*r*tum timoris.*
Ecclesiae imponant injuriam aur * Ii>crePcnt cum IU« divino, si quam
t radicant, vel auctoritatem iJuVu' SUnt de rcliSionc> officiis con-
vero resistere officium est nlt . m Pontificc maximo violent, tum
lniuria coniunctum, qUfa D’e.. ' re SCC Us* 'dt3ue cum ipsius reipublicac
delinquitur. — Rursus autem arm^ T remPublicam quidquid in religione
natio: non enim abiicitur orinril.* t fluam s,t ^la seditionis iniusta crimi-
? ab eorum voluntate in ;; . Pi' e^utntlue latoribus obedientia debita:
ferendorum nulla potestas P^eceptis disceditur, quorum
FnJr'1 ‘T'1'3, Ct cluidvis potiusqsumCUm Df‘ iniurin feruntur. icfeoque
Fratres, hanc esse ipsissimam h r ieges* — Nostis, Venerabiles
psisset ad Titum, monendos m J aU * ApdstQli doctrinam: qui cum
IWww’ dicto obedtre, |j]ucj Sfaanos principibus et potestatibus sub-
SC' llu" P‘*lam fieret, si ]ep(.= t,™ 3 ,Unglt’ omne opus bonum paratos
statuant, contra sempifernam legem Dei
Apostolorum iis, qui libenatem Similique ratione princeps
!°iti atque *ucr«tem praedicandi Fvan„, i- *i • ,, •
Potitu <l’irr antmo respondeb it „ ^angehisibi vellent eripere,
t.,m. f’ Deum, iudicaip • ’ nutum est m conspectu Dei, vos
w ««ti loqui. * ' possumus quae vidimus ct attdi-
\ V. 29,
^ Hmoth.. I -
A«- iv.
Romani i'ontifices
329
4. Ambas itaque patriius unumquemque diligere, alteram naturae, ahe-
r3Ii i civitatis caelestis, ita tamen ut huius, quam illius habeatur caritas
antiquior, nec unquam Dei iuribus iura humana anteponantur, maximum
1. ^hrictianomm officium, itemque vclut fons ouidam. nnM*. ~a* -
est Christianorum officium, itemque vclut fons quidam, unde alia officia
nascuntur. Sane liberator generis humani de se ipse, Rgo, inquit, tti hoc
natus sum et ad hoc veni in mundum, ut testimonium perhibeam veritati. 1
Similiter, ignem veni mittere in terram , et quid volo , nisi ut accendatur ? 2 In
huius cognitione veritatis, quae mentis est summa perfectio, in caritate
divina, quae perficit pari modo voluntatem, omnis Christianorum est vita
ac libertas posita. Quarum rerum, veritatis scilicet et caritatis, nobilissi-
mum patrimonium, sibi a lesu Christo commendatum, perpetuo studio
ugilantiaque conservat ac tuetur Ecclesia.
5. Sed quam acre adversus Ecclesiam bellum deflagraverit quamque
Itiplex, vix attinet hoc loco dicere. Quod enim rationi contigit com-
plures res occultas et a natura involutas scientiae pervestigatione reperire,
eosque in vitae usus apte convertere, tantos sibi spiritus sumpsere homines!
ut iam se putent numen posse imperiumque divinum a communi vita depel-
lerc. — Quo errore decepti, transferunt in naturam humanam ereptum Deo
principatum: a natura petendum omnis veri principium et normam prae-
dicant. ab ea manare, ad eatnque esse cuncta religionis officia referenda.
Quocirca nilul esse divinitus traditum: non disciplinae morum Christianae,
non Ecclesiae parendum: nullam huic esse legum ferendarum potestatem
nulla iura; ,mo nec ullum Ecclesiae dari in reipublicac institutis locum
oportere. Expetunt vero atque omni ope contendunt capessere res puhli-
ca? et ad gubernacula sedere civitatum, quo sibi facilius liceat ad has doc-
nna> ingere leges, moresque fingere populorum. Ita passim catholicum
imen ve aperte petitur, vel occulte oppugnatur: magnaque cuilibet erro-
i4neV m CrMt3V Penrdssa licentia, multis saepe vinculis publica veritatis
cnmtianae professio constringitur.
debet ^IS. 'k1*111* *am iniquis rebus, primum omnium respicere se quisque
custodh C 1Cmcn^er<^lK c,trare* ut alte comprehensam animo fidem intenta
lum f-slj- *lCatUr' Cmcndo Pericula, nominatimque contra varias sophisrm-
Pcrutile ^ SCmper armatus* Ad cuius incolumitatem virtutis illud etiam
diligens' ut magnoPcre consentaneum temporibus iudicamus, studium
Wfumque ^ 3Cubas ct Capbis singulorum, in Christiana doctrina ponere,
maiore «, rerum’ tluat‘ religionem continent, quasque assequi ratione licet,
in animis T no**f*a mentcm imbuere. Cumque fitlem non modo vigere
iteranda n mu,JTUPlJm» scd assiduis etiam incrementis oporteat augescere,
tatio, adaugear 'ld ^cuni est supplex atque humilis Apostolorum flagi-
°^ria, codern genere, quod fidem Christianam attingit, alia sunt
0 serv ari accurate religioseque si salutis semper interfuit, hac
\a i".
6
laW
' V*
33°
Romani Pmuifice s
tempestate nostra interest maxime. — Nimirum in hac oni a— '
ac tam late fusa opinionum insania, profecto patrocinium ■ ,mus’ ^
erroresque ex animis evellere, Ecclesiae munus est idllu 'P'r'vtril«i.
sancteque servandum, quia honor Dei, ac salus hominum ii eh!""' ":mpo"
At vero, cum necessitas cogit, incolumitatem fidei tueri non II f™ '“*■
qui praesunt, sed quMtt tenetur fidem mm, atiU
tumm alutrutn fidelium nue confirmationem, vel ad Lritnmd "*■ IT*'
insultationem, t Cedere hosti, vel vocem premere cim , 'T ‘^d,l,K
opprimendae veritati tollitur clamor, aut inertis hominis es. ^ !"%
profitetur, utrum vera sint, dubitantis. Utrumque tum? 1“ ^
Deo; utrumque cum singulorum tum communi «,1,,*; P ’ tq ,n,u™5Uni
inimicis fructuosum, quia valde au eet remi-' i! rePu8nans; solis fidei
improborum. - Eoqui ZZ,^
possunt: maiore aliquo cum labore
unus prohibetur eam adhibere ac orae se f : cvtremUm' n™°
est Christianorum: qua ipsa non ram W * i ort*tudinem, quae proprii
guntur. Sunt praeterea christilHd h ' advCrsanonjm * consilia L-
- * » cerrior, “T.*»!*
Neque est quod opponat m, ’ r , Confidite: ego via mundum. *
Iesum Christum nequaauam 1 am' Ecc!esiae conservatorem ac vindicem
vinum, sed magnitudini bonfeS»
operae ad salutis nuam ;nc-. - , J! ut all^lllcl a nobis conferatur
S.Huiusce paries officii Dri™?*™’ °b^e"dos adipiscendosque fructus.
et constanter, eamque uuo i l e i'ur’t, catholicam doctrinam profiteriaperte
«st verissimeque dictum r) ^Ul.SCJUe Potest. propagare. Nam, quod saepius
<iuam non «TcSS. vZT™ saPientia* & tam otL,
probe percepta: quam si mon * - Cn,m ^.Cr se *Psa ac* depellendos errores
cta opinionibus assentien I arr,Puent Simplex praeiudicatisque non adstri-
grande munus pronumiat* Nunc vero fidei virtus
adhibenda fides, non alio f(,r°nitatl,SqUe ^*v‘nae: res tamen ipsae, quibus
credent ei, quem non audL>r,i,,rc /-1° ° ^,Uam audiendo noscuntur. Quomodo
Ergo fides ex auditu auditu? , autem audient sine praedicante?..
Cst salutem necessaria ww f m Per verhurii Christi, 3 Quoniam igitur fidw
oportere. Profecto Draediran^T0 Praec^lcan verbum Christi consequitur
magistros est, quos Sbiritu V’ '°l L J't ^ocei*di, munus iure divino penes
tnaximeque penes posuit Episcopos regere Ecclesiam Det, 1
universae summa cum nof^f romanuni» |csu Christi vicarium, Ecclesiae
magistruin. Nihilominus nf>m 6 P^positum, credendorum, agendorum
ponere privatos prohiberi pn«° *Aduatriam nonnullam eadem in re
Cl|ni studio bene merendi deHiV°m*natini,.<Iu^3U5 *nS?en” facultatem Deus
Mut, quoties res exigat, commode possunt
1 Thotn II it
'««"•. XV,. ; • III. -rt. It, aJ
• :r-,v' ,4- ■
-Vv* 2JJ#
Romani Pontifices
33*
non sanedoctoris sibi partes assumere, sed ea, quae ipsi acceperint, impertire
ceteris, magistrorum voci resonantes tamquam imago. Quin imo privatorum
est Patribus Concilii Vaticani usque adeo opportuna ac frugifera
opera visa
ut
C(4i - — - - * t* ri “
prorsus deposcendam mdicarint. Omnes christifideles, maxime vero eos,
qui praesunt, vel docendi munere funguntur, per viscera leni Christi obtestamur ,’
«er non eiusdem Dei et Salvatoris nostri auctoritate iubemus, ut ad hos errores
a meta Ecclesia arcendos et eliminandos, atque purissimae fidei fucem panden-
dam studium et operam conferant. 1 — Ceterum serere fidem catholicam aucto-
ritate exempli, professionisque constantia praedicare, quisque se posse ac
debere meminerit. — In officiis igitur quae nos i ungunt Deo atque Ecclesiae,
hoc est numerandum maxime, ut in veritate christiana propaganda prupul-
sandisque erroribus elaboret singulorum, quoad potest, industria.
g. Quibus tamen officiis non ita, ut oportet, cumulate ct utiliter satisfac-
turi sunt, si alii seorsum ab aliis in certamen descenderint. - Futurum sane
Ifsus Christus significavit, ut quam ipse offensionem hominum invidiamque
prior excepit, in eamdem pari modo opus a se institutum incurreret; ita
plane ut ad salutem pervenire, ipsius beneficio partam, multi reapse prohi-
berentur. Quare voluit non alumnos dumtaxat instituere disciplinae suae,
sed hos ipsos societate coniungere, et in unum corpus, quod est Ecclesia , *
cuius esset ipse caput, apte coagmentare. Permeat itaque vita Christi lesu
per totam compagem corporis, alit ac sustentat singula membra, eaque copu-
hu tenet inter se et ad eumdem composita finem, quamvis non eadem sit
ictio singulorum. a His de caussis non modo perfecta societas Ecclesia est,
ct a*ia tluaIlhet societate longe praestant i or, sed hoc ct est inditum ab Auctore
«io ut debeat pro salute generis humani contendere ut castrorum acies
w mta. 1 Ista rei christianae compositio conformatioque mutari nullo
mo o potest: nec magis vivere arbitratu suo cuiquam licet, aut eam, quae
51 ' j eati decertandi rationem consectari: propterea quod dissipat, non
® qm cum Ecclesia et lesu Christo non coiligit, verissimeque contra
eum cogendum, quicumque non cum ipso Ecclesiaque contendunt. 5
• • *?'. ‘ iai^c vero coniunctionem animorum similitudinemque agendi,
co ‘Cr nom’P*s non s,nc emissa formidolosam, primum omnium
Atas t >a necessaria sententiarum: ad quam ipsam videmus Paulum
verh °Umn'rrinthiws co^ortanteni vehementi studio et singulari gravitate
W idihtP r ^•T° autem TOS* fratres, per nomen Domini nostri lesu Christi,
todnii t N> ( ‘c<>!ls <>m,u’s* et non sint in vobis schismata: sitis autem perfecti in
ciiur Est\ P* m eafem sententia. tt — Cuius praecepti facile sapientia perspi-
innn principium agendi mens: ideoque nec congruere voluntates.
; C?™. Od Filius, sub (in
'Swi-1, 24‘
totum habent ■ j7 ^ Ufi rorPQrt' multa membra habent ut t omnia autem membra non eumdem
fltam XJI l J ununx corpus sumus in Christo^ sitigult autem alter alterius membra ,
^ ej)
: ^ vi 9.
vut non
* ^ ^or I io ** *** C°ntra me fSt* €t colligit mecumr dispergit ( Luc* XI
332
Romani Pontifices
nec similes esse actiones queunt, si mentes diversa opinentur a ,
rattonem sequuntur ducem, vix in eis aut ne vix quidem , Qu' Kl»
patest; est enim ars rerum cognoscendarum perdifficilia m ma esst: ^Ocinn
est natura, ct varietate distrahitur opinionum, et impulsioT^”1^
extrinsecus non raro fallitur; accedunt cupiditates, quae veri vi i™?.”1 °b,i:
saepe tolium aut certe minuunt facultatem. Hac de 2Z 7
civitatibus saepe datur opera ut coniuncti teneantur vi 2 ,n0derandi
discordant. - Longe aliter Christiani; quid credere nt 7 T ani,n
accipiunt, cuius auctoritate ductuquc se certo scium » ' *b Eccbij
Proptcrea sicut una est Ecclesia, quia unus IesusChrilt att,nle*
toto orbe Christianorum una est atque esse debet rfncr • u&’ 'fa Anctorum
f*>. ■ H*m. au,e,n mJZ f**
obtinent, unde eadem in omnibus voluntas eademr, i T P™cl>iM
gignuntur. 'munias eadunque in agendo ratio spomt
fecum. - Cumlristiint lh,bc** opona esse
tate nitatur, quae enim a FW non sed divinae rationis auctori*
intrinsecam rerum veritatem natulThVTt^'- 7"^ cre<{imns non propter
auctoritatem ipsius Dei revelanti c , ■ 2 !f- Umnte Perspectam, sal propta
-t ut, quaselque „ ^ f^e potest, i cons^
pan similique assensu necesse sif nmr! rad‘t‘ls' °mnino excipere singulas
ferme recidit, repudiare universi \ m rL‘nim abmjcre fidem uni huc
fidei, qui aut elocutum hominibus n 'vcrtunt en,m !’Psum fundamentum
sapiemiave dubitent. - Star»^.' C“m neSent>, aut de infinit a eius veritate
Ecclesiae docentis est cui rikL j VCr°- ^Uae s*nt doctrinae divinitus traditae,
suorum commisit Summn« . 1 ,am 'nterprctatiqnemque Deus eloquiorum
Concordia igitur animomm 77? CS' maSister in Ecclesia Pontifex romamts
ita voluntates postulat £ei.u a*: ^CF ectum In 11 na fide consensum requirit,
atque obtemperantes, ut D *n iacpr°manocIl,e Pontifici perfecte subtectas
ab ipsa fide praecipitur r I h \ CCt3 autem esse °bcdientia debet, quii
non possit: imo vero si ,k , °C commun<-1 cum fide, ut dividua esse
obedientiae quidem simul-tm ^ ** n,°n kler't et numeros omnes habens,
perfectioni tantum christian m ft ,ntluitllr- natura tollitur. CuiusnWi
internoscendi catholicos er h3| constJctlJdo tribuit, ut illa tamquam nota
fwc locus a Thoma AauiiJ??^ *eSper sit et hilbeatur. Mire explicatur
fas prima secundum quod mani*E t ' Cr^ls‘ formale ... obiectum fidei est veri -
^e 9uae procedit £ * ScriP^is sacris, et doctrina Ecdf
tnfalhbih et divinae regulae ftiamqtte non inhaeret, sicut
prtma tn Scripturis sacris manif '!naf h.cclesuic, quae procedit ex veritate
mTt V fidei' alil> ""'do teJt' ,a' t!h mn habet habitum fidei; sed «h
IsLJ *' qUi *nhncret doctrinis PeT?. *** fldem ”* .1 / ani festum est Olit em,
' * ^Uae Ecclesia docet l ' eStae t,,ni<iuam infallibili regulae, omntbus
• "lM>mn »• * his, v,ac Ecclesia Jocet,
' Kphw., iv, ,
" IV. i,
3 Cone. Vat r '
“•* Oct Fih
Cln
Romani Pont i fica
333
vult, tenet, ct quae non vult . non tenet, non tam inhaeret Ecclesiae doctrinae
sicut infallibili regulae sed propriae- voluntati, x Una fides debet esse totius
EeeUsiat, n eundum illud (I Connth., I); Id ipsum dicatis omnes et non sint
in vobis schismata : quod servari non posset nisi quaestio fidei exorta de ter
minetur per eum, qui toti Ecclesiae praeest, ut sic eius sententia a tota Eccle-
sia firmiter teneatur. Et ideo ad solam auctoritatem Summi Pontificis pertinet
noca editio S ymboli, sicut et omnia alia , quae pertinent ad totam Ecclesiam *
12. In constituendis obedientiae finibus, nemo arbitretur sacrorum
Pastorum maximeque romani Pontificis auctoritati parendum i’n co dum
uut esse, quod ad dogmata pertinet, quorum repudiatio pertinax diuntri
abhaercscos Hagitio non potest. Quin etiam neque satis est sincere et fir
miter assent iri doctrinis, quae ab Ecclesia, etsi solemni non definitae indi"
cio, ordinario tamen et universali magisterio tamquam divinitus «velatie
credc-ndae proponuntur: quas fide catholica et divina credendas Concilium
Uiicanum decrevit, bed hoc est praeterea in officiis Christianorum ponen-
dum, ut potestate ductuque Episcoporum imprimisque Sedis Apostolicae
regi se gubemanque pariantur. Quod quidem quam sit consentaneum
perfacile apparet. Nam quae divinis oraculis continentur, ea Deum parti m
attingunt, partim ipsum hominem itemque res ad sempiternam hominis salu-
tem necessarias. Iamvero de utroque genere, nimirum et quid credere onor-
ECCleSiniUre w Vin° PraeciPitur> uti dicimus, atque in
n X iei Ct o fd * lmx,r-9uamobr?m iudi^rc posse Pontifex pro aucto-
cnrdent uua?H? qU“ 7* COntmeant* <1™ cum eis doctrinae con-
. ent, quae discrepent: eademque ratione ostendere quae honesta smt
r*7cn l,U'd T*’-,Uid f“sere’ Mlmis «“P***»*» cattSM. necesse
^ Z r ££**? De'' COTUS iDW d« *• Avendum
« in ECC'“iae MtUT: * S-e non
U' Tie divinitus constiniM ■ ’ 0X3 co,nmun,°» se d excellenti tempera-
qUa.C i,IUC reCta Prox meque spectat,
munere sol i no^H >if tm,a .krat* t-Ulucluc rcs id necessarias divino
Cianis moderandis’ m!naS. habCt Ie8CS’ ^ °frici3' atque in P°PLllls
neam. — Sed isriitsmla- ne^n viamque sequitur naturae suae consenta-
cursus. Gentes eidm V est et cum frequenti offensione
genere difW-. ^cIe!tia reg,t Per cunctos terrarum tractus dissemi-
suia legibus vivant n c3|mo.r,b^s<lue» quas. cum in sua quaeque republica
Quae officia in ei 'i5<-Cn * * Slm.U ac .sacrae Pistati officium est subesse.
uti diximus pers.omS coniuncta reperiuntur, non vero pugnan-
tinet civitatis ctInc confusa, quia alterum genus ad prosperitatem per-
^minu m nerfi rt mi^ ‘ld coinniune Ecclesiae bonum, utrumque pariendae
Per*ectioni natum.
^ros ;kJ rci„ ILl ‘llnil,n et officiorum terminatione, omnino liquet esse
-uuu as rectores civitatum: idque non modo non invita,
‘ !!’!!’ t!Uacst- v* llr‘- 3-
"* I. ort. io.
V
;s
a
«r;
or.
pr
jg* *%
r r
PU
*rcf
V#¥*
** »
'V
# *fc»
b
fy
pTf*
i # #
f
334
Romani Pontifices
sed plane ad.uvan!e Ecclesia: quae quoniam maxime „„„• .
pielas, quae esi .usiiria adversus Deum, hoc ipso ad h,^ v P“ Ut “'««t
pnnopes. Verum longe nobiliore instituto potestas ' m ,<K« «p
rej?at hominum animos tuendo re»num Dei et iustitin " 3 W m
tota versatur. Dubitari vero salva fide non poteTS
morum Ecclesiae esse assignatum uni, nihil ut in’ eo .reg,mtn ani-
loci: non emm Caesari, sed Petro claves regni &***
commendavit. - Cum hac de rebus politicis deo..,, r .r™ • ICSUS Ch*!»
dam aha conjunguntur non exigui momenti *” l^,os,s doctrina qua-
nolumus. ** momum, de quibus silere hoc ]*»
r5- *^h omni politico genere inini*rit ,i, t ■ •
mum. Quod si similitudinem habet confo^at aTT “ rC<ipublica ^
originem, caussam, naturam mortalibus recS^
™ civere Ecclesiam tuerioue se ^ **"**-*>
*IS ac ,egibus. Eademque cum non mnl c f ™turae SUae instit“‘
lumana quavis societate superior sectari per^.Cla SIt' sed «i®
rerum civilium fluxibus serrire iu’re S P Studla et niufabil^
qne ratione custos iuris sui, observantissim^ Va,de recmat
8*a q^e maxim; fonn" c ’ d IT*' """ ■? * pUtat **
Christianarum gentium civilis geratur- ?*accat’ quibus institutis re
nullum non probat, dum reLo morum nip?b]kat Sencribuj
exemplum cogitationes actiones^ - d'&?Pl™ salva sit. - Ad hoc
tet. Non dubium est, quin quaedam s,ngtiI°rum Christianorum opor*
Uo, cum scilicet incolumi veritate i. t?cncrc P°litico honesta comen-
que valeant, quae ad commune h« S ,tla<^Ue Certatur, ut opiniones re usu-
- ed Ecclesiam trahere ad partes °nUm prae cetens conducibiles videantur,
buscum contenditur, superanda ’ |3Ut .Omn,no ach»tricem velle ad eos, qui-
t entium. Ex adverso sancta afrni* i mfnum est religione intemperanter abu-
im° in ipsa disciplina civitatum C ,nvioata fPud omnes debet esse religio:
nis ®eP:lrari non potest hoc i<r ' <bVai-' a kfiibus morum officiisque religio*
maxime expediat christiann ™J™'tlSSImUm PerPetuoqoc spectandum, quid
a viariorum opera videatur mi* ,^Uod ipsum sicubi in periculo esse
animis et consiliis propuenatin U.m ab °mn* dissidio, et concordibus
68 commune bonum maximum "IC e^cns*° suscipienda religionis, quod
esse urimus aliquanto _ c'Uo sunt oninia referenda, — Idque opw
l6‘ P'°fccto ct EccleriaT6- accur£ltitJS-
proptereaque in gerendis rebus C1V!tas SUUm habet utraque principatum:
ST * r*1» ca“l T neu,ra P*"* »lteri. utique imru Kr-
nrjhi nCtM t,sse sequitur, multo.ni lon.st,tl,tos. Ex quo rnmcn nulla ratione
litat" lU,esscmus natura dediti .e,m,nus Pugnantes. — Sane non tantum
PUb'iCi’ S^JL“hT -. c.sfcmus: Q— a tranquH-
ad nerfi • ut bene sibi e«o p abet CIV,hs coniunctio propositam,
«le ct^1-03 m°rcs ^PpcdS CCat' 3C mu!t0 -agis ut satis praesidii
tU atc,ue ^creiutione v?nnf • PCi^eCt,° nusquam nisi in cogni*
, v, , ‘rtutis. Simul vero vult, id quod debet,
M*uh., vi, 33.
,
iiemani Pontifices
335
adjumenta in Ecclesia reperire, quorum ope pietatis perfectae perfecto
fungatur munere: quod in cognitione usuquc positum est verae religionis
quae princeps est virtutum, propterea quod, revocando ad Deum, explet
ct cumulat universas. — In institutis igitur legibusque sanciendis spectanda
hominis indoles est moralis eadem ac religiosa, eiusdemque curanda per-
fectio, sed recte atque ordine: nec imperandum vetandumve quidquam
nisi ratione habita quid civili hominum societati sit, quid religiosae propo-
situm. Hac ipsa de caussa non potest Ecclesiae non interes.se quales in
civitatibus valeant leges, non quatenus ad rempublicam pertinent, sed quia
fines debitos aliquando praetergressae in ius Ecclesiae invadunt. Quin imo
resistere, si quando officiat religioni disciplina rcipublicae, studioseque
conari, ut in leges et instituta populorum virtus pervadat Evangelii, munus
est hedesiae assignatum a Deo. Quoniamque fortuna reipubl cac potissi-
mum ex eorum pendet ingenio qui populo praesunt, idcirco Ecclesia pa-
trocinium iis hominibus gratiamve praebere non potest, a quibus oppu-
gnari sese intel ligat, qui iura ipsius vereri aperte recusent, qui rem sacram
rimque civilem natura consociatas divellere contendant. Contra fautrix
uti debet, eorum est qui, cum de civili deque Christiana republica quod
sentire rectum est, tpsi sentiant, ambas in communi bono concordes ela-
borare volunt. — His praeceptis norma continetur, quam in publica actione
vitae catholicum quemque ncccsse est sequi. Nimirum, ubicumque in nego-
!nii P,lbl,.c,f versan PtT Ecclesiam licet, favendum viris est spectatae pro-
itatis, asdemque de christiano nomine merituris: neque caussa esse ulla
potest cur male erga religionem animatos liceat anteponere.
1 ' 1 1 1 1 ' ’ lPl1ai(. quam sit magnum officium tueri consensum ani-
monini, praesertim cum per hoc tempus tanta consiliorum calliditate
artk' ianUm °PPuSnctur nomen. Quotquot diligenter studuerint Ecclesiae
-CrC’ /U ie ^\ co!umna firmamentum veritatis , 1 facile cavebunt
jj- . 2 _°S mfn aCts Ubertatem illis promittentes , cum ipsi servi sint corruptio-
vinccm l?- ItT1r *PSIU® Ecclesiae virtutis participes futuri, insidias sapientia
quantum a!T ortltudine< Non est huius loci exquirere, num quid, et
catholi- * ,nm,f rtS contuler*t opera segnior atque intestina discordia
nec ta m ™^1‘ . c<;rtc Crant homines nequam minus habituri audaciae,
quaeftfr" C .ltun rutn:,s> s* robustior in plurimorum animis viguisset fides,
nobis div::r7 operatur, 3 neque tam late morum Christianorum tradita
recordan.t» US lSC1P ,na Concidisset, Utinam praeteritae res hoc pariant,
18 V-x \COmmodl’ rect‘us saPere in posterum.
^udt“nd;i C,?,lni "egotia publica accessuris duo sunt magnopere vitia
Ute vereatur 0rUO .lCnJm Prudcnt'ae nomen usurpat, alterum in temeri-
sterc negant* ~ ^l,ldam cn'm potenti pollentiquc improbitati aperte resi-
^uidem nr v f*|rl<;re’ nc ,orte hostiles animos certamen exasperet. Isti
_ i . nunuuo v V l t it 1 1 CU
‘ce esia stent, an contra, incertum: quandoquidem profiteri
1 I
:
1
‘mvoih., in,
II p-,r .. ' *>■
r. , (r-- i, 19.
Galat., V 6.
33*
Romani Pontifices
SC dt°Ctrinam CathoIlcam affirmant, sed
pantes opiniones impune propagari posse Ecclesia ZZr ^ 63 ^
intentum fide, demutationemque morum: nihil tamen i Fenmt
rant, vel etiam nimia indulgentia aut perniciosa mnri e remedio la^
raro malum augent. Iidem dc sua in aScam Za TUlation' *
volunt esse dubium: sed habent sJnTZTd ntZ **
seant. Istiusmodi hominum prudenti/ ex eo it 1 * P°ntlflci suc<*a
Apostolo sapientia carnis et lors aTm "ZZJT*' a ^
divinae, nec potest subesse. i Nihil autenfmlm, ? ! neC leg
providum. Inimicis enim, quod praedicare et in * ^ i^- ma!a min,l«di
non dubitant, hoc est omnino proposiium rlr g ^ muU^onm
vera sola est, funditus, si fieri posset extimuere CathoI,cam' ^
non audent; sentiunt enim quo mZ autcm consilio mhii
eo sibi expeditiorem fore makrum 10rUnJ trcmef:lcta virtus,
prudentiam camis , ac nescire se sim-'i''i V'T — ‘ ^taclue qui adamam
bonum militem Christi esse: qui ***
lissima via atque intacti a certamine Zh ™ praem,a consequi mol-
rum intercipiant, ut potius expediant. ° ’ " tantU,n abest ut iter
vitio’alb°d ^ent«, S timulamcf ' “ PCrm0ti’ “*! quod "“»» *«
Res in Ecclesia geri suo ipsorum ■ a- ”°n Suas Slbl Partes assumunt,
eo, ut omne quod secus auitur |IU *Cr° atcpie arbitratu vellent usque
|b quidem inani contentione l*aho° aut rePugnanter accipiant,
hendendi. Hoc enim est non .rant* nihilo minus, quam alteri, repre*
Simu Ique magistratuum munia^d' nr^f le?Itimani' sed praevertere,
none ordinis, quem Deus in i? . p. vatos raPere> magna cum perturba-
"ec sfnit a coquam im v^f^nr pcrpctu° servandum constilu5t*
amen, quotiescumque esr nm. 1 °PpTri<i, qui descendere in cer-
Iturarn vim iniustam, sancnW^ non.recilSant» hoc rato persuasoque, inter-
Qiu videntur sane dignum «t 1Uns et rebgionis aliquando cessuram.
religionem connituntur n ?J T'1 antUp,a v|«ute suscipere, cum tueri
Stiano nomini exagitando ni it C a vcr®l,s factionem audacissimam, chri*
ctum potestatem consectari h v ,?Uac °ntificem maximum in suam reda-
dihgenter retinent, nihil* Ll v n°n desistit; s cd obedientiae studi
voluntas, ro£o ariZ!' Iamvero quoniam sin
0 temperandi voluntas, robnta ' *. l?llli'NU S(,bti. Iamvero quoniam sim
n|!’ universis est necessarii n» <ini,no c°nstantiaeque coniuncta, chrisi
. smt deficientes, * m»Jonr’ quoscumque casus tempus invexerit,
d e.Cam- .quam Paulus * JJE Vch"!U? in "guloni m animis alte in
I;“:""p’us *»■«£ .2*!?“ no,ninat- H*“ «*» i" r
^ndis actionibus humanisTST **** nominat- Haec enim in me
confi im!ne c<bc‘eris* ne aut timiii ^ptimam mediocritatis regulam, il
a propter temeritatem. — , <8peret Pr°ptor ignaviam, aut nii
auterri quod differat inter prudenti
***■ - xw . [I
* Iac,# f( ^ L 1 n°n est sublecta: nec entm po
3 Rom.. VIII, 6.
Romani Pontifices
337
noliiicam, quae ad bonum commune, et eam quae ad bonum cuiusque
privarim pertinet. Haec enim cernitur in hominibus privatis, qui consilio
rectaeque rationi obediunt in gubernatione sui: illa vero in praepositis,
niiximeque in principibus, quorum muneris est cum i'Otestatc praeesse*
ita quidem ut politica privatorum prudentia in hoc videatur tota consi-
rteKt legitimae potestatis jussa fideliter exequi. 1 Haec dispositio atque hic
ordo ' tanto magis valere in christiana republica debet, quanto Pontifids
politica prudentia plura complectitur: eius enim est non solum regere Ec-
clesiam, sed generarim civium Christianorum actiones ita ordinare, ut cum
spe adipiscendae salutis aeternae apte congruant. Ex quo apparet, praeter
summam sententiarum concordiam et factorum, necesse esse politicam
potestatis ecclesiasticae observare in agendo sapientiam. Iamvero Christia-
nae rei administratio proxime et secundum Pontificem romanum ad Epi-
«copos pertinet: qui scilicet, quamquam pontificalis fastigium potestatis
non attingunt, sunt tamen in ecclesiastica hierarchia veri principes; cum-
que singulas Ecclesias singuli administrent, sunt quasi principales artifices...
in aedificio spirituali. " atque habent munerum adiutores, ac ministros con-
siliorum clericos. Ad hanc Ecclesiae constitutionem, quam nemo morta-
lium mutare potest, actio est accommodanda vitae. Proptcrca quemadmo-
Liim Episcopis necessaria est cum Apostolica Sede in gerendo episcopatu
coniunctio, ita clericos laicosque oportet cum Episcopis suis coniunctissime
vivtrc, agere. — Ipsorum quidem Antistitum utique potest esse aliquid aut
minus laudabile in moribus, aut in sententiis non probabile: sed nemo
pnvatus arroget sibi personam indicis, quam Christus Dominus illi impo-
suit uni, quem agnis atque ovibus praefecit. Memoria quisque teneat
sapientissimam Gregorii magni sententiam: Admonendi sunt subditi , ne prae-
fvfilorutn suorum vitam temere iu dicent, si quid eos fortasse agere reprehensi -
Z‘ (/ J- <nt’ ne UN(ie maia recte ret‘arsuit,ti> inde per elationis impulsum in
p oj unator a mergantur . Admonendi sunt, ne cum culpas praepositorum con-
LZ^,' CTra ‘S5 <ludaaores sed sic , st qua valde sunt eorum prata,
T 1i>sos uti dicent, ut tamen divino timore constricti ferre sub eis ittgum
mn ZT e°H recusent’" ^octa quippe praepositorum oris gladio ferienda
, etiam cum recte reprehendenda iudicantur. 3
«danant en,‘m(ia?eri Parum sunt conata profutura, nisi ad virtutum chri-
m ( isc ip linam vita instituatur. — Illa est sacrarum Litterarum de
1 deni ia in rnti
**** furnum torJl?*!,: ?'T.e auum rf v*?™*, proprie ratlQnis. est; ct ideo unus -
fi prudenti ari*nPil1 dc regimine et gubernatione, intantum convenit tibi habere ratio-
«f Irr*V! tlnif(Uurn est autem quod subditi, inquantum est subditusr tt servi \
dt*tk v nmtcsf virt ***' rcKert et gubernaret sed magis regi et gubernari. Et ideo pru-
honio in, ' Unt* njdti(intum est servus, nec subditi, inquantum est subditus . Sed quia
Tathmt, intantumaJitUm ^ationaltft participat aliquid de regimine secundum arbitrium
^ ^ prindpe cti°7tjCmt Prudentiam habere. Unde manifestum est quod prudentia qui -
rnodum ° ^ ar*u archi tectonicae, ut dicitur in VI Ethicorum ; in subdi tis
' s> Thom ntU.T?nu °PerQnth- s. Thom., II-II, quaest. XLVII, *n. XII.
» n ■ vvodhb., I, an. XIV.
JU5* 1 tutor , n NI
> p* cap, iv.
*'«/. ///.
22
338
Romani Pontifices
*n
f
fi"
mn
* j
i1?:
*"~l
o
f** P*J
»1.
g
w'
c5i
p-*-
f#* 4M»
SR
«!✓
.4»*-
|y»»l|
I**
f*T*f
Iudaeorum genere sententia: 6W „on . ' -
erant cum i/lis bona : Deus enim illorum odit hioui/7/ “* "**“* &i „ .
a tm> quam dederat illis Deus ut nmh»h„ * ■ U*Uttatem ■ • • CW( rf . ’
a multis nationibus. > Atqui inchoatam
Iudaeorum natio: atque in veteribus eorum casibn^ ' C lnstIani gtttbat
niSi qU°d ,0nge mai°nbus beneficiis auxhPe ifl^
Christianorum ^ ingratf ani™ «i mm rS^
J^X^TOSSi scSlm ZT *"*■ » *
‘ibus a chnstiana virtute nationibus non 'eadem nT * ^ dcgener^
J cmm /«c// p0pw/M pcccaUm 2 _ c- • P test esse duritas. .!/,'.
81 omms «tro experta est aetas Quid ventatemque senioni*
non experiatur? Imo debitas iarn Instare « qUamo*>rcra nostn
idemque status ipse confirmat civitatum ? ’ permuIta declam,,
Stin‘S maIls atritas, nullam ab omni videBcet im-
proborum factiones institutum iter Ih videmus. Quod si k-
ut, quemadmodum grassantur malis ZriZT fPen^Xerint; « inerit ii,
me?tis> 9«« posuit natura, convell f ™ v "" '°tas States a funda-
nudmes sola hominum ope possunt n e9l|e ' ^ro prohiberi tantae for-
fide chnst,ana reiecta, iustas superbit praeSe™m fluia multitudo ingens,
obcaecata cupiditatibus frustra cornu w",38 In 10c Juit* 9u°d veritatem
que videtur sapere cum vocat mah , ’ 3 53 pro veris amplexatur, sibi-
hTm lucem> et lucem tenebris a S u T*' ? mal™> Ponens tene-
memor civilem hominum sociem °CU? mtersit’ ac benignitatis suae
quod vehementer alias hortati sumus™”8?101" ne.cesse cst* Quamobrem,
um, ut dementia divina obsecrati ’ ,ln stu^° constantiaque eniten-
.tuf :tur vita ^™r^zhr;" exore,ur- #
1 Cafltas est, quae praecinti i.m •* ^mPr,mis autem excitanda ac
circr’ T SinC qUa 3Ut nuilae omnino christianae firmamentum con-
l bcatus Paulus Colosseus ” n 8Unt’ aut frtJctu vacuae virtutes. Id-
u/amque Vlrttuiim laudem cons ,10rtatUs’ uf v,*tium omne defugerent,
.. em 'ftCC airi(utem habete autid 3rentur' lPud subiicit, super omnia
cnn pcrfect,0nis caritas. quia ' Zl,*ulum perfectionis. * Vere vinculum
ITT&' Perficitque ut vitau ! W cst' Cl^ Deo ipso intime
sociari Um referam* I^cbet vero 3 I)co’ cum Deo agant,
•n se qUld ,n^n|tam Dei bonitatem^! ^ CUm car*taCe proximorum con*
ut qui ‘JiU^n ‘mag,nem atque formanT'/y part’cipant- e,’usque gerunt
eum' diIi8<lt et fratrem suum /%mand“lum. habemm 11 ^
oi quis dixerit quoniam, dihgo
1 Mith, V
* Prov., XIV. ^
i >, 20,
Colos,., III ,4
i w, iv, at;
Romani Pontifices
339
Deum, et fratrem suum oderit , mendax cst . 1 Atque hoc de caritate manda-
tum divinus eius lator novum nominavit, non quod diligere homines inter
<* noti aliqua iam lex, aut ipsa natura iussissct, sed quia Christianum hoc
diligendi plane novum erat atque in omni memoria inauditum genus. Qua
cnim caritate Icsus Christus et diligitur a Patre suo et homines ipse dili-
git, eamdem impetravit alumnis ac sectatoribus suis, ut cor unum et anima
una esse in ipso possent, sicut ipse et Pater unum natura sunt. Huius vis
praecepti nemo ignorat quam alte in Christianorum pectus a principio
descenderit, et quales quantosque concordiae, benevolentiae mutuae, pieta-
te, patientiae, fortitudinis fructus attulerit. Quidni opera detur exemplis
maiorum imitandis? Teaipora ipsa non exiguos admovent ad caritatem
flimuJos. Renovantibus impiis adversus lesum Christum odia, instauranda
christianis pietas est, magnarumque rerum effectrix renovanda caritas.
Quiescant igitur, si qua sunt, dissidia: sileant certationes illae quidem,
quae vires dimicantium dissipant, nec ullo modo religioni prosunt: colii-
gatisque fide mentibus, caritate voluntatibus, in Dei atque hominum amore,
ut aequum est, vita degatur, *
22, Locus admonet hortari nominarim patresfamilias, ut his praeceptis
«domos gubernare studeant, et liberos mature instituere. Initia reipubli-
cae familia complectitur, m agnamque partem alitur intra domesticos parie-
tes fortuna civitatum. Idcirco qui has divellere ab institutis Christianis
voiimt, consilia a stirpe exorsi, corrumpere societatem domesticam matu-
rant. A quo eos scelere nec cogitatio deterret, id quidem nequaquam fieri
mc summa parentum iniuria posse: natura enim parentes habent ius suum
, i^^ * t f. . ^ ^ , ut cum fine, cuius gratia
Mboljrm Dei beneficio susceperunt, ipsa educatio conveniat et doctrina
Poenis. Igitur parentibus est necessarium eniti et contendere, ut omnem
L°C-PTe propuIsent biiuriam, omninoque pervincant ut sua in pote-
l. ' e..uccrc 1 'heros, uti par est, more Christiano, maximeque prohi-
imn^Cf; r ^ f 3uibus Pcr'culum est ne malum venenum imbibant
„cc et S" Uln.t e Angenda probe adolescentia agitur, nulla opera potest
(lieni fim suscip,j^aatua> q«in etiam sint suscipienda maiora. In quo sane
qi,j ^niU^ admiratione sunt catholici ex variis gentibus complures,
'ere. , Cnjaicndts pueris scholas magno sumptu, maiore constantia para-
P°ra, dec^t- ar,.'sa u^arc exemplum, ubicumque postulare videantur tem-
®am ifisric ’ y C P°sbum s:1 Imprimis, omnino in puerorum animis pluri-
probam v 'i loncm domesticam posse. Si adolescens aetas disciplinam vitae
mas,,’ * utamtllu Christianarum tamquam palaestnim domi repererit,
habitura salus est civitatum.
fugcre catbn|S’i'C i'<im .Edemur, quas maxime res hoc tempore sequi, quas
pirtiuin V°'a~ debeant. — Reliquum est, idque vestrarum est
orruiuscmp . ne|'a des Fratres, curare ut vox Nostra quacumque pervadat,
rtipsa efficer-1 quant* re^erat ca. quae his litteris persecuti sumus,
e’ *°rum officiorum non potest molesta et gravis esse custo-
I loan.
■ iv,
so.
34°
Romani Pontifices
\*r
PY
-]Ula rUfiUm u Christi 8Uave est» «* onus eius leve fi* .
dlffia]lUs fact“ Videatur, dabitis auctoritate exemploquc ^ **
quisque intendat mvictumque praestet a difficulfuihm , P am* ut acrim
quod saepiu, ipsi monIlimus, £ «fctafc,
spuenda bona: pro quorum conservatione omnes esse J?ri“ ?umn“
putandos, ipsisque labonbus tantam reraunerationfm V patltllIcs labora,
stiane acta vita maximam parit Alioout nrr> orc’ Sluantam chri-
oppugnare est; ipse autem Stuf^TeSm^ ** ^ <
caehs, quotquot ipsum coram hominibus profi " 1„ IST Pa"C “ “
Nos quod attinet, vosque universos, numquam ~Ad
commissuri sumus, ut auctoritas consilium XT* unri ' *ta suppetat,
“ ce"am'"e desideretur. Neque' est dubium Tum q“0<|U0
quoad «s. ais. tum “
?™ Nostrae ^quam pL^bT VemTT T™' '~c
l»que universo, quibus Z£ '1 ’ Io T l“ FT“' ? dw° W
manter in Domino impert^nisPraeeSt,S> Ap0sto,lcam benedictionem pen-
[ Leon is XIII Acta, vol. X,’p. 10-41].
— w m
Leo XIII, Iitt. ap. Quod paucis , 28 ian. 1890.
randum sanctissimi Drin^a^S^’ ^°blS’ chr!Stiamjm populum ad impio-
sacrorum Antistitum miihn i:f»0nS1 P3troc;inium cohortantibus, de studio
videbatur, id eventu inso iim eneyclicas dedimus, 2 sperandum esse
laetitia percipimus. ?°Cpisse hail(1 «fo* animi Nostri
fervidissimis precibus au™ Cm™ Studl1 Iuc“kntum extitit testimonium ex
bucrunt plures catholici ilHu/ nW acto Hispaniae gubernio, Nobis exhi-
nentes qui inde occasionem cam-.n f’pJSCopi vota c,eri e* pop^i ProP°'
lamdudum susceperant ont-n ^ .am ccnsuerunt» 11 1 consilium, quod
Hispanorum studium, et nrn Um CXltum habere posset. Avitum nempe
Patriarcham voluntatem co -pcnsam °mn‘um animorum erga Beatissimum
festorum dierum numero ,,,111'!'."^ , m CIUs recordationi consecratum e
cnenihtles illi Episconj vt na Um -pub lca rebgione carere aegre ferebant
sentur iure ac merito connin-r T' Cr’Smi Boicumque christiano nomine cen-
Cl us postularunt, ut diem e antUr, ideoque a Nobis impensissimis pre-
restituamus. Ilunc sane honor . ,SfP ° S:lcrum 111 pristinam dignitatem
0tl. 'K*cat- Qui enim Viminis r? ■ c,ltlssimo \ iro deberi nemo est qui
ZTTU foedcre paniceos*?, ir De,par“ Sponsus delectus eius dignitatis
s o cm ct parentem existimari Aristus Dei Filius et suum esse
V° Ult’ <IU‘ divinae in terris domui quasi
1 Lue., IX, 26.
1 Quamquam pluri, , Ir
> 5 OUg. lS8n, - f'f t
-‘■on.s XIII Acta, vol. IX, p. i75-lS3-
Romani Pontifices
341
^tria potestate praefuit, qui Ecclesiam habet suae fidei ac tutelae con-
LdiW'1. ca cxcc^‘t praestantia, ut nullo non sit obsequio prosequendus. —
Verum inclita Hispaniae natio propriam habet caussam, qua beatum Dei-
parae Sponsum praecipuo prosequatur honore, excolat obsequio, quam
Archiepiscopus Vallisoletanus una cum eiusdem provinciae Episcopis in
precibus Nobis admotis opportune commemoravit. In Hispania enim, in
illa ipsa provincia Vallisoletana, et ortum duxit et vitam omnium virtutum
fxercitatione insignem egit sanctequc obiit intemerata Virgo 'feresia, quae,
quum vehementissime Iesu amore exardesceret, S. losephi, quem Paren-
tem suum Iesus Servator existimari voluit, eximiam dignitatem incredibili
crosequuta obsequio, patrocinium praedicavit, cultum promovit. — His
igitur precibus, quae gratissimo animum Nostrum sensu perfuderunt, liben-
tissime obsecundantes, suprema auctoritate Nostra constituimus atque edi-
cimus, ut dies decima nona Martii Beato losepho sacra per totam Hispa-
niam, et in regionibus ei subicctis, diebus festis accenseatur, ita ut omnes
cum sancto Missae Sacrificio adesse, tum ab iis profanis operibus quae
sen ilia dici solent abstinere praecepto debeant, quo magno Ecclesiae Patrono
debitum tribuatur obsequium, et efficacissimo eius patrocinio universa natio
largius fruatur. — Non obstantibus, quamvis speciali atque individua men-
tione ac derogatione dignis, in contrarium facientibus quibuscumque. Volu-
mus autem, ut praesentium litterarum transumptis, seu exemplis etiam
impressis, manu alicuius Notarii publici subscriptis, et sigillo personae in
ecclesiastica dignitate constitutae muniris, eadem prorsus adhibeatur fides,
quae adhiberetur ipsis praesentibus, si forent exhibitae vel ostensae,
[Leonis XIII Acta, vol. X, p. 68-70J.
607.
Leo XIII, ep. Noi rendiamo , 14 mart. 1890. 1
lWi rendiamo grazie a V, M. della lettera che Elia ha voluto scriverci
ptr intercssarci alia Confercnza internazionalc. Ia quale sta per radunarsi a
r mo’ a^° ®copo di ccrcare i mezzi di migliorare Ie condizioni delle classi
operaic. Ci c anzitutto gradito di felicitare V. M. per aver preso tanto
cuorc una causa cosl nobile, cosi degna di seria attenzione e che interessa
“ntcro universo.
Questa causa d’altrcmdc non ha cessato dal preoecuparc Noi stessi, e
pera intrapresa da \ . M. risponde ad uno dei Nostri voti piu cari. Gia
sje .pa$8ato* ct>me Elia si ricorda, Noi ahbiamo manifestato i nostri pen-
■nCn SOpra Qocsto argomento 2 c colla Nostra parola ahbiamo fatto valere
Cay111 farrC * 'insegnamento della Chiesa cattolica, di cui Noi siamo ii
P°* — In una piu reccnte circostanza Noi ahbiamo di nuovo ricordato
» rf v* Guglielmo 1! Inipt-ratore dt Gvrmani!! e Rc ili Frussia.
Lf- 576, 1085.
342
Romani Pontifices
questo insegnamento; « c pcrchc questo diMTTT ’
,se™nJo M» k regole della Mta.
d classe laboriosa sieno, come si conviene tut i ' ^utlm> intere,
3to a tutti Cd a ciascuno, compreso i Zy^i abbia™°
ctal! che loro incombono. g 1 doveri e gli obblighi s£
Scnza verun dubhio 1’azione cnmKInaf. \ *
temejlte a raggiungere Io scopo tanto desiderato8 uT' Cf0ntnbuiri P««-
e de !e leg.slaa.oni, per quanto almeno lo consent.m. di *otee
*“ “°®hl e dc' P“», sani di natura da fare nr " . COndlz,“"!
questione verso una equa soluaione. grandemente progmiire t
c:'nfe;:„zpaM™ifd:^^gfrT;,zaltTente w* «*
fan*. ali'eti ed al sesso di d*cun„ 1 rin ? & Prop°™°™4
■n generale tuttocio che impedira che nel ?'0n10 del Si8"ore ed
Vile stramento, senza riguardo pei I . d,W^£“° S'a sfruttat0' “me u>
pcl suo focolare domestico. P d,gmta dl uomo, per Ja sua moralita,
*cro non e sfugeito -i V \t u i e
VOS. grave richiederebbe, oltrechi iL.?, C'Ce soluz,one di una questione
i P"sscnK uoncorso della religione eTh "^*rv'ntP *“’•««« ci.ile,
II sent, mento religioso invcnA azione delk Chiesa,-
la loro efficacia cd il Vangelo e n' ,,, CJp‘!ae ‘ asslcura“ «Hc leggi tutu
principii della vera giustfzi, . ' .Codlce ovc si '“vino consegnali i
-utti gli uomini fcitdTT de"a mUtUa
lanngl.a. f,g!l dell° ««« padre e membri della stes*
I 3, i * ■ t
digni tau mana ed a tw^rlo'""^ ’ \f ?adro"e a nspettare ncIToperaio Ia
oosctenza deiropenaio ii sentimentn Ct wllllta- Essa inculchera ndla
morale, sobrio ed onesto, ” jF!?*1 dovff e ticlla fcdelta e Io renderi
nosciuti i principi religiosi che ,rav?r perduto di vista, negletti e disco-
damenta. Richiamarli e rLe.. J,- tT» ■ «d* *»» fi. dalic sue fon-
~ socicta sopra le sue basi e di o, - '-T? e I un,co mezzo di ristabilite
m l questa Ja missione dclia Ph‘ tir c ,‘l Pace» 1 'ordine e la prosperiti
n.d.° mtcr° questi principi e ^hlCSa’ .di Predicarc c di diffonderc nel
Ad essa quindi annaSl !r9 *** dottrinc-
UtaV\V?nC.dd prob,ema sociaj^T-afp* a* larga.e feconda influenza
rain r»*!3 escrcit eremo ancon . e InAuenza Noi 1’abbiamo eserd-
eeualm- ^ canto loro i Vescovi edTpCM mL>nt.e a Pr°fitto delle classi ope-
t lr -Lnte aeHe loro rispettive ii ‘!'stnn' a,utati dal loro clero, agiranno
o»re azione /-.i . uiocesr » \r_: . . 6 ,
salu-
8 annettono a questa
t l, t TU1| »»
— - <it am garante da un
grave questione e dail’al-
q ■ - vjuvouuuv l uiin
Apostolorum pcre^rinilnHtro<l et «odalcs soc
vo1 VlI« P- °Pcran0rum in Gallia, qui limiiu
octobrts ,887. _ Cf. Leoni. XIII Acu,
Romani Pontifices
343
it benevolo appello chc V. M. Ci ha testi diretto. Intanto Noi facciamo
. - arjenti voti affincht- i lavori della Conferenza sieno fecondi di bene-
fici risultati c rispondano pienamente alia cornu ne attesa.
1 Ii prima di terminare la presente, Noi vogliamo esprimere qui la sod-
disfazione che abbiamo provato, apprendendo che V. M. aveva imitato
a prendere parte alia Conferenza, in qualita di Suo delegato, Monsignor
Kopp, Principe \*cscovo di Breslavia. Egli si terra certo onoratissimo di
cuesta prova di alta fiducia, che V. M. gli da in tale occasione.
£ infine colla piu viva soddisfazione che Noi esprimiamo a V. M. i
voti piu sinceri che Noi facciamo per la Sua prosperita e per quella della
Sua Imperiale Famiglia.
[Leonis XIII Acta, vol. N, p. 95-98].
608.
Leo XIII, litt. ap. Etsi apud nobilissimam , 3 iun. 1890.
Etsi apud nobilissimam Lusitanorum gentem de catholica fide optime
meritam amor ct studium erga immaculatum Oviparae Virginis Sponsum
‘!>;< ardens semper extitit, non sumus tamen nescii encvclicas
littirab Nostras, 1 quibus proximo anno universi orbis Christianos ad implo-
randum sanctissimi Patriarchae patrocinium cohortati sumus, non mediocre
illorum pietati attulisse incrementum. Id quidem praeclara testantur vel
supplices litterae, quas Lusitani Antistites nuper ad Nos dederunt, ut rei,
()uac iamdudum in communibus erat Lusitanorum votis, optatus tandem
ptr . os exitus contingeret. Quum enim ob adversas temporum vices
ies v ancti Ioscphi memoriae recolendae sacer e festorum numero apud
usi .anos sublatus esset, integra vero et incolumis maneret in eorum animis
2 Ha pictas, nihil optabant magis, quam ut ille dies ad observantiam ct cui
■ m 'e*creni revocaretur. Quapropter Lusitani Antistites populi voto
■ iLTprctes, certi aliunde Praepositos Lusitaniae eubemio oio huiusmodi
j • 1 . * — - uumuuiiw; gubernio pio huiusmodt
m . .tru) nori °”stituros, communes ad Nos preces admoverunt, ut quemad-
Um n,,Perr'ine c,Ini Hispanis, quibus I.usitani non sunt in Sanctum
emm coeJ' * episcopi
qlJo[. l C ltuIn Pos* magnam I ^ei matrem, qua late patet Lusitania tot honores
'3tc,s n'10 Sa!1tl° PiUnarchae tribuuntur, vel tot vota nuncup
^dabilLv'^ UrCS ct ^etae sunt patrocinio et laetae
cligunt ^,e p lS consuetudine diem undevigesimam mensis Martii sponte
suo caclcsite *?fba a8ant: opifices vero Sanctum Ioscphum iure quodam
s em sibi Patronum adsciscunt non operis, non laboris ignarum:
1 tot vota nuncupantur; sodali-
nomine: viri
Qiuj
1 K^PtUrift* ’5 0M*‘ ,889- - Cf. Leoni. XIII Acta, vol. IX, p. 175-1S3.
t ;V, 4 ;r\ vfc ;HiWl \ vs» .
'- •— JJC* 3*-EtiWU.t 3$
344
Romani Pontifices
sacra denique ipsi dies in aliquot praesertim dioecesibus Z , .
recolitur, tanquam festa sit constituta. Quibus omnibus^^ ^ Veilcrati^
nonim votis annuendum consuimus, eoque libentius n ^ Nos !W
immaculatum Dei Genitricis Sponsum observamus e!c*r°^ SUnuna pietas
in fide tutelaque eius spem repositam habemus, Neaue° "“W»*»
quin ipse, qui nascentis Ecclesiae tutor a Deo est^m. cnim sumus dub0
nunc eam laborantem auxiliumque petentem vole^nm^ **#**»,
codis validoque patrocinio tueatur. Quod autem q-,n P™pltiUf «spiciit t
vehatur quotidie magis et augeatur pietis id q,,;j ° ‘ IosePhl cultus nro.
gratum acceptumque Immaculatae Dei Matri Ma" SPCS CCrta «t fat
gratiam hanc etiam ob caussam valde confidimus O, CU‘US dcme*n
Lusitanorum precibus et votis benigne obsemmT Q?aProPter supradicti,
Lusitaniae Antistitum, Apostolic, fuc.onSrN„?™ ‘t"'”’ «*5
praecipintus, decer„imus, ut dies und“v ' “ hlr“m ««en™», i
Beatissimi Patriarchae Iosephi recolenda,' f, ** Martii “«me
per regiones Lusitanorum ditioni ac ootestari kP" '“k™ Lusil!1"“» B
"Um'ro censeatur. Propterea ch^an ^ ^ “ die™" fo“"»
sacrificio adesse, tum ‘ab iis pmfank! I^t!**** quum sanct0 M «e
abstinere praecepto debent, quo caelesti l4TbUS,pqUaC ServiIia dici «*«.
honoris et obsequii officiunt firmis! ™ 2 °m meritUm
arglus Perf™atur. Non obstantibus ouam? patroc«uo universa illa natio
3C dtr°gatione dignis in contrarium q^amviS. sPcc,aIl« individua mentione
autem ut praesentium litterarum trTJu qUlbuscum(3ue- Volumus
manu alicuius Notarii publici ’ SBU exemP!is «iam impressis
dignitate constitutae munitis eadtm n ^ c?”0 personae in ecdeLtb
retur ipsis praesentibus si forent e\ fidcS at,lllbeatUr> guae adhibe-
[Leonis XIII Acta, Vol X * Vel 0st<™ae.
609.
Luo XIII i;tt en j n
ycl' D*U’*Ito, 15 oct. 1890.»
Jocato per vegliare afir^lve!" / Jg'0’ ??VC la Provvidcnza divina Ci ha
l ^0sa SoPra HtaJia, nei cui «n r^V P°P°^ ^ Nostro sguardo sovi
mnlt °Sf° 3 Sede del SU0 Vicario P°t 11 ^I0 per att0 di singolare prcdilezi
nonT?1 1CI C ^iliasime am^y \?UaIe Pera,tro « vengono al Pre*
lc ini' pl?Va5!i°n* e i sacrifici imnnati • j°? P c°ntristano le personali off
eitutu C C * ddeSgi. che una sb*m Q * attlla*e c°odizione di cose, i
la rorin^r0 dl Se si tratt-i pa procace piena balla di Janctare 0
porterem 3 qUale Vediamo andare** S° ° dcPa Nostra persona, se non fo
di se un m? !n sdcnz'° le offese ].nco"tro 1’Italia minacciata ncllasua ft
st Uno dei piil iJJustr. ■** di ri petere anche Noi cib chc dici
1 fe eccsson: St terrae meae captivitas j
1 Ai Vcscovi, at n
* 01 '-iero e al ,
11 popoio d 'Italia.
Romani Pontifices
345
quotidiana momenta non excresceret, de despectione mea atque irrisione laetus
facerent. 1 ~ Ma oJtrechc delPindipendcnza e digniti della Santa Sede, trat-
usi della stessa religione e della salute di tutta una nazionc, e di tai nazione,
che fin dai primi tempi apri il seno alia fede cattolica e conservolla in ogni
tenipo gelosamcnte. Sembra incredibile, ma e pur vero: siam giunti a tanto
da dover temere per questa nostra Italia la perdita della fede. — Piu volte
abbiam dato 1‘allanne perche si awisasse al pericolo: ma non per questo
crediamo di aver fatto abbastanza. Di fronte ai continuati e ognor piu fieri
issalti, sentiamo piu potente la voce del dovere chc Ci sprona a pariare di
nuovo a ^'oi, ^'ene^abili Fratelli, al vostro clero e al popolo italiano. Come
non fa tregua ii nemico, cosi non conviene rimanere silenziosi od inerti a
Xoi ne a Vot, chc per divina merce fummo costituiti custodi e vindici della
religione dei popoli alie nostre cure affidati, Pastori e scolte vigili del gregge
di Cristo, pel quale dobbiamo esser pronti, se fia duopo, a tutto sacrificare
anche la vita. *
2. Non diremo cose nuove, perche i fatti, quali accaddero, non si mutano;
e di essi abbiam 0 dovuto pariare altre volte, secondo che Ce ne venne il destro.’
— Ma qui intendiamo ricapitolarli in certa guisa ed aggrupparli come in un
sol quadro, per ricavarne a comune ammaestramento le conseguenze che ne
derivano. Sono fatti incontestabili, accaduti alia gran luce del giomo; non
isolati, ma connessi fra loro per forma chc nella loro serie rivelano con piena
twdenza un ®’stemat cui sono 1’attuazione e lo sviluppo. II sistema non
vmimo; mae nuova 1 audacia, 1’accanimento, la rapidita con cui si va ora
attuando. E il piano delle s^tte, che si svoige ora in Italia, specialmente
nc la parte che tocca la Chiesa e Ia religione cattolica; collo scopo finale e
notnno di ridurla, se fosse possibile, al niente. — Ora e superfluo fare il
processo alie sette che diconsi massoniche: il giudizio tt gia fatto; 1 fini, i
t ^ c, ^ttnne» I azionCj tutto t conosciuto con certma indiscutibiJe*
JT j. 0 spinto d* satana» <Ii cui sono strumento, ardono, come il loro
r °re’ * 'j10 0CJ'° mortale ed implacabile contro Gesu Cristo c I 'opera sua;
si ^ P<i>tf"TC d apPalterla od incepparla. Questa guerra al presente
piu nrr f C, plU a^rove *n Italia» dove la religione cattolica ha gittato
unii) ■ [Jn " 7* 'f** e S0Pr;ltt utto in Roma, dove e il centro della cattolica
a » ede del Pastore e Maestro universale della Chiesa.
Si nprendere fin dalle prime le diverse fasi di questa guerra. -
ma Ia cadu C° ■ ,rovesc*are sotto colore politico ii principato civile dei Papi:
P°i dichi (!ta» j tSSO neUe intenzioni segrete dei veri capi, apertamente
'upremo 3 C’ C °VCVa scrv’rc a distruggere o almeno tenere in servitu il
alcun clutSi tCre n tUaIe dc* rdman' Pontefici. — E perche non rimanesse
dcgli or(j- *° S?. ? sf°P° vero a cui si mirava, venne subito la soppressione
pelici ne/i]1 re assottiglio di molto il numero degli operai evan-
propagj,:* saci"° ministero e per 1’assistenza religiosa, come pure per la
chiericj l obbli ° tra pl "infcdcli. — Piu tardi si volle esteso anche ai
go del scrvizio militare, colla necessaria conseguenza di osta-
1 s. n
Ltttera ali' Imperatore Maurizto, Itegist. 5.
3
Romani Pontific
es
coli gravi e molteplici frapposti alia recluta e -,11. ~
anchc <fel clero «colare. Si misero le mani J' puZZ^ ^
parte confiscandolo assolutamente, e parte c-irir.n , °?,w Ccci<*mh
gravezze, a fine d-impoverire ii clero e h Chiesa e pri l '' P* «W
d. cm abb.sogna quaggii, per vivere e promuovere is L;|UtS,a dti
aiuto del suo divino aposlolato. Lo hanno apertamem, . !?• ,™' cd "P1»
scttari. Per dmmutre Vinjiumza det clero e delle assarer. • ,C. llara,° gli
efficace i da impiegare: spogliarli di tuiti i / " • *
porerta completa. - D’altni partelVione dello q‘ V * '“‘“'H «I w
cancellare dalla nazionc 1'impronta rclioin., St ' c ,ulta d.retta pcr ..
sbandtta, quando non sia direttamente osteLiata- I . g!ue f ptr SBItB
aon. d. fede e di pieU cattolica o sono proibffe o sotto^ ' •"*»
mod, mtralciate. _ Aila famiglia si i sottratta h Cl!! t' pre":s" m ■*
reliqiosa coi proclamare quello che chiamano mate' a e. e ,a s“a «Wfflnioiii
zwne che si vuole al lutto laica li Ll «*. e colTut™.
superiore delle Universi*: di misa cheTe emCn,i fin° ^***««W
di pende dallo Stato, sono come obhlioatc acreZ ecncrazI°ni' Per 9U»«
tcl.fi, one, digiune affatto delle orime M» f alcm» '*» 4
verso Dio. - £ l|uest0 un m en«e7as^re^a d' "T* ^ 'oro dm"
nars. mezzo pii. universale e mi, (fi valla rad.ee, nesaprebbe imirasi.
Chiesa e dclla fede Ia socied, fa fa^„,;f p?r aWinduem ddh
aieaz, d clericalismo (ossia il attolici 8 «’ "'dividui. Scabrere cm luIH i
tue sorgenti di vita, cioi nel/a sr, I ™Ue sue fondamenta e mile ttutt
*» di serit, ori mJ“ "" ' ”el,n 4 Is dichiaraziooe satra-
ai Suale gli Sutigencralmcnte ri c " "/tal'a’ mache6un ^"raadigovcrno,
oon d.strugge, ma anzi conforma RlsP°ndiamo che queas
,az,one deila massoneria in it ili? i- ' t lciamo <lcgl intendimenti e dd-
dovunque ]a massoneria M(. \ , t|Ut SIStcma e adottato e messo in uso
questa e largamente diffusa cod n Cmpia e ne^?ta axione; e poicht-
appheato. fila Papplicazion ’ ne . H Slste™a “nticristiano e pur largamente
ag i estremi in quei paesi i cu, ,viei]e P*& rapida e generale e si spingepiit
TlK^ „lu ne promuovono &U intt **■ ^Qlernf sonr> piu sotto 1 'axione delJa sktz e
p»iesi e presentemente |a nuov. ^ per ma^a sorte nel numero di questi
Usso empio e malefico delle ,*! 13 ,0n ^ da che essa soggiace alPin-
iijn°..u!amente dominanti e stranm mS- temPO queste, ad di venu te
ririzzo dclla puhblica coaa^ v 1 tIranneggiano a Joro talento. Qui
confode aneaspirazioni^r;^ ? Chc COnCernc ,a rcliSio™> *
a^Lde «pubbKco potere failt ^i,!e^uaIi Pcr attuarlc, trovano nei depo*
deer?. a"a O*» c j! ”" d'Cl,iarati * vlocb s rumen, i. Le Itfiri
0 , .hi ' risoluK i" seno H T ““ offcnsive sono pruna proposrr,
S.o ’2 S* ""a ^lefsebbenTr SC''an'C; c bas,a che ana
fatti ni,' b,esa> ptr vedcrli 1 fontana, apparenza di far oma o
cui Xn rC?nti.ricorderemo p' 'UtUanL:mc ^vorff e promossa. -TnJ
° c o si e voluto con n!a^v'aZIOne. nuovo codice penale; io
aSR*or pertinaciis nonostante tutte /c ra*
Romani Pontifices
347
ffjoni in contraito, furono gli articoli contro j| clero, che costituiscono per
e^so come una legge di eccezione, c vanno fino a considerare come cd-
minosi alcuni atti che sono per lui sacrosanti doveri di ministero. — U
|e-gc suile Opere pie, per Ia quale tutto ii patrimonio della carita, accu-
mulato dalla picta e dalla religione degli avi alffombra e sotto |a tutela della
Chiesa, viene sottratto ad ogni azione ed ingerenza di essa: quella legge
tra stata gia da piu anni promossa nelle adunanze della setta, appunto
perche doveva infltggere una nuova offesa alia Chiesa, diminuime 1 'influenza
sociale, e sopprimere d’un tratto una grande quantita di lasciti a scopo
di culto. — Si aggiunse a questo 1’opcra eminentemente settaria, 1 'erezione
cioc de! monumento ai famigerato apostata di Nola, promossa, voluta,
auuata coU’aiuto e ii favore dei governanti dalla Frammassoneria, che
per Ia bocca degli stessi piu autorevoli interpreti dei pensiero settario
non arrnssi di confessarne lo scopo c di dichiarame ii significato: Io scopo
fu di faronta al Papato: il significato e che si \moIe ora sostituire alia fede
cattolica Ia liberta piu assoluta di esame, di critica, di pensiero e di co-
scienza: e si sa bene cio che significhi in bocca dei settari un tal linguag-
P°- - vennero a mettere il suggello le dichiarazioni piu esplicite^fatte
pubblicamente da chi e a capo dei governo, dichiarazioni che suonano
appunto cosi: La lotta vera e reale, che il governo ha il merito di aver
compreso, e Ia lotta tra Ia lede e la Chiesa da una parte, il libero esame
c la ragione dallaltra. Che la Chiesa eerchi pure di reagire, di incatenar
dl nuovo ,a rde'one *-* la liberta dei pensiero e di vincere. Quanto al go-
'cran’ .In (luesta l°tta» s’ dichiara apertamente in favore della ragione con-
tra la fede, e si attribuisce come compito proprio di far si, che lo Stato
. “ Sla I c*sprcsstone^ evidente di questa ragione e liberta: triste com-
pno^ c^e u immo testi in occasione analoga audacemente riaffermato.
U^f. ^att* e di queste dichiarazioni torna piu che mai
*jentI;, j 1 K,ea macstra- la quale, per cio che tocca la religione, pre-
«ede all andamento della casa pubblica in Italia, si e 1’attuazione dei pro-
j.. 3 nillssonico- Si vede quanta parte ne fu gii artuata; si sa quanto
a i.inta^ n,tT\anl’.a .ad «at tu are; e si puo preveder con certezza che. fino
Jette seC 6 ! - t,n' d,’Italia saranno in mano di reggitori settari o iigi alie
Cos( ’ f'P1I^Ser-t 1 attuazione piu o meno rapidamente, secondo le cir-
neeiimpc ln° ! PUi C,omPle.to 5'iluppo. — La loro azione ora e diretta a
Wo a v-nM1 scl?uent‘ scopi, secondo i voti e le rtsoluzioni prese nelle
i mone t<- P11'1 autortv°Ii, voti e risoiuzioni tutte isp irate da un odio
'dieiasti 'l ^ blcs:1, nelle sruole ili qualsiasi tstrusione
trtiiiu (hf f J0*!* /2''/ow d istitvit, m cut anche la gioveniit femminiU sia sol-
Itre esserc ' ”* t ” 'n ‘ ^ QUalutufue essa sia; giacche la Stato, che
M tuore e l([a,nente atro, ha t / dmtto e il doter e inalienabile di formare
m ‘spira-Jonf>tri- tr‘ /fa af*atf,m' e nessuna scuola dae essere sottratta ne alia
in t jo0r( tU a ° sua V!gthinza. - Applicazione riporosa di tutte le le°gi
infuenze clerical t*S*ttvrare ^ tndipettdenza assoluta della societ a civile dalie
dant Tetipios C{‘ j‘ Oyserratna rigo rusa delle leggi che sopprintono It corpora -
e »( uso j, tuiti i messi pcr renderle efficaci. — Sistemaziane di
m C*!
** '1
34»
tuito
Romani Pontifices
ilpatrimanio ecclesiastico, portendo da l prineioi,
rfifiartrene alio Sto tn * i>» • • „ . 1 nPu
esso apparttene alio Stato e ramministrassion, ai poteii fw/" P’°pH"‘
dagjn elementa eallolico o clericale da tutte le amZ' Z"’ ~~
dat e opere pie, dagli spedali, da/te satole dai cons , « “ «S
' patria, dalle accadende, dai cireoli 7I//1
att, dalle fatmghe; esclusione da tutto, dovumue “SS°aa'tm> <ki m
fluenza massomca deve j arsi sentire in tutte le circostL TT? *
nemtco, e Roma che fu in passato il centro JelL Z mplacabile *
nell atwemre il centro della secolarizza~mn* Trac[azta mvmale, lar
proclamata m faccia al mando intero dne WtT
Sono altmtante dichiarazioni aspirazionf ^ ?H . deUa libfTt« mm
m asso ni 0 delle Joro assemblee. P e risoluz,oni autentfche di fiam
. 6’ Sc,nza esagerar punto, 6 questo lo ot1fn
si prevede per !a religione in • ? pres,ente e Pavv™>e ch
errore funesto. RiconiUlo qui 'f ’d affSri™ 8raV,'Ii sareH*
e fortezza, deduroe i doveri che Ul ' ° P™ta
spccialmcnte, che e„me ! «* ' * «oi
831 egli 4 entrare oelle mirc de L p S“ di Ksi e •
P,cnza e di zelo pastorale - P ,, 1 *>™<knza, e fare opera di
oflicio C-Impone di protestare ^Lltme d ^' Noi’ W*»
danno della religione si e fatto !! r * n"ovo co"‘re tutto cio chc a
quali siamo dei sacri diritti della* rZ attL'nt3 ,n f talia t difensori e tutori
^pingiamo ed a tueto il monfi * , * Iefa e cle* Pontificato, apertamini
. iesa e jI Pontificato ricevono dmi ° K° tJeniJnj:iamo ,e offese che Ia
che ren do no a Noi pii, ZJZl f )C°nt3nuo> ^pecialmente in Roma, e
C mdegna Ia Nostra con di/ ion e n\ ^overno della cattolicita, piu grave
nulla omettere per !M rcst° ahbiamo fermo nellW di
rosa m mezzo ai pon0Jo ifa|;a ‘ ’ , , possa va,ere a mantencr viva e vigo-
nemici. - Faeei^^^id '™ ° n ** e a P™teggerla contro gli aJhi
ZcI° e, al vostro amore ntT ' “erabi,i FratcJh', anche al vostro
PencoJo che esse corrono affinchv co^prcsi della gravi dei
iscongiurarlo. Nessun me/zn ' 1 3' nme^* e tutto poniate in opera per
2 nSOrsc «lalla parola. £?£*?? che sia in poter nostro: tutte
1 A\u*\ c di grazie, che Li ( i .inc ustne dell’azione, tutto I 'immenso tesoro
IZ , forniazi°ne di un dem IT f.°ne ‘n nostra mano. sono da adoperare
trin * cr'st'ana educazionc della T ° C pieno ^cPo spirito di Gesii Cristo;
icT Pfr, ^'^esa delle veriti Per l estirpazionedellercedot-
_C cPo spirito cristi-mo n *C K>’ PCT *a conservazione dei carat-
7* Quanto al populo cattoli ■ fam^,ic- 1
m mu 'elle CoSe j j CtJ: L necessario innanzi tutto che sia istruito
111 icaija m a *
Romani Pontifices
349
Formatas» ncgli animi tale persuasione, e certi daltra pane che senza Ia
ftde e impossibile piacerc a Djo e salvarsi, comprenderanno che trattasi
di gssicurare il massimo, per non dir unico, interesse che ciascuno quaggiu
|u il dovere di porre in salvo innanzi tutto, e a costo di qualunque sacri-
ficio, sotto pena dt-lla sua cterna infelicita. Comprenderanno altrcsi facil-
im-nte che, essendo questo un tempo di lotta accanita e manifesta, sarebbe
vilu disertare il campo e nascondersi. II loro dovere e di rimanere al
p(>sto, di mostrarsi a viso aperto veri cattoiiei per credenze ed opere con-
formi alia loro fede, e cio tanto a onor di quella e a gloria dei sommo
Ducc, di cui seguono le insegne; come per non aver Ja somnia disgrazia
di esserc sconfessati nel di finale e non riconosciuti per suoi dai Giudice
supremo, il quale ha dichiarato che chi non e con lui e contro di Iui.
Sonza ostentazione e senza timidezza, diano prova di quel vero coraggio
chc nasce dalla coscienza di compiere un sacrosanto dovere innanzi a Dio
e agli uomini. Con questa franca professione di fede i cattolici devono
unire una perfetta d ocii ita e un filiale amore verso la Chiesa, un sincero
ossequio ai Vescovi, e una assoluta devozione ed obbedienza al romano
Pontefice. Insotnma riconosceranno quanto sia necessario cessarsi da tutto
cio che e opera delle sette o che dalle sette ha favore ed impulso, perche
ctnamente contaminato dallo spirito anticristiano che le anima: e darsi
invece con attivita, coraggio e costanza alie opere cattoliche, alie associa-
nom ed tstituzioni benedette dalla Chiesa, incoraggiate e sostenute dai
Uscovi c dai romano Pontefice. — E poiche il principale strumento di cui
st servono i nemici e la stampa, in gran parte ispirata e sostenuta da loro,
camiene die i cattolici oppongano la buona alia cattiva stampa per la difesa
dcihi venta, per la tutela della religione, e a sostegno dei diritti della Chiesa.
E come e cdmpito della stampa cattolica mettere a nudo i perfidi intendi-
menti delle sette, aiutare e sccondare 1’azione dei sacri Pastori, difendere
e promuovere le opere cattoliche, cosi e dovere dei fedeli di sostenerla
t cacemente, sia negando o ri lirando ogni favore alia stampa perversa;
irettamente concorrcndo, ciascuno nclla misura che puo, a farla vivere
i fr0Spcrare* ne^a llual cosa crediaino che finora non siasi in Italia fatto
cialm ta»Z,T ’ 'T7,^a.u^'mo ‘ documenti da Noi dati a tutti i cattolici, spe-
dtbh 11 ^ cnc*clica Humanum genus 1 e nelTaltra Sapientiae christianae 3
Che se° eSSC™ ^art*C°^mente aPP^cati inculcati ai cattolici d ‘Italia.
0 j, restar fedeli a questi doveri avranno qualchc cosa da patire
lenza e30*! 1C3rC' S' r^ncor'no Pcnsando, che il regno dei cieli patisce vio-
ilJC VCr?°] con/arsi v iolcnza si conquista; e che chi ama se e le cose
prini 1 Ij /CSU ^rist0’ non v degno di lui. Lesempio di tanti invitti cani-
ni aiut' ^'la ' iPCr ‘l ^ct^e gencrosamente in ogni tempo sacrificarono,
4 ^gBcrtT’^0 3r* Srazia che rendono soave il giogo di Gesii Cristo
COra„ irin ' suo Peso» dehbono valere potentemente a ritemprare il loro
e 4 'sustcIK‘rli nel glorioso combattimento.
350
Romani Pontifices
8. Non abhiamo considerato fin nui ~ — .
in Italia che il lato religioso, come quello chtf per n" COntJiition« di
€d cmincntcmentc proprio, per ragione deiroffidn 4°' princ^C
nanto -Ma e pregio delPopera considerare eriw ??t0'ico S
tico, affinche veggano gPitaliani, che non e solo V * !<lt0 socia^eD0i
altresi ii pi£) sincero e il pii, nobile amor di LriTcI ^
aV— P-pari aI17tah^ncllt2r!erVr’ **
che ha per iscopo, e non Io dissimula, di Lmerre^ 6 ° P°,ltIC0> ^ mit
tolicismo e il Papato, ’ &>Iare senza tregua ij ^
. 9' Gia ,a Prova dei passato 4 per se , ,
,n <lucst0 Primo periodo della sua nnnvl % doquente. - Cio d,
morahta pubblica e privata, per sicurezza ' or V* addlVenuta letalia ^
Per prosperita e ricchezza nazional e 7 tii, ° trantIuiJ^ interT,
Noi potremmo dire a parole Ouell7t P V pCr fatti di q^Ho eS
nasconderlo, costrettf daUa vxT^dlrr\Che PUr avr!bbero interi
ncllc condizioni presentr, per una tristi aCC10na No1 diremo solo, che
potrebbero andare altrimenti: Ia * ““ ■*““ neCeS5I't4- Ie ««e non
^pmto di beneficenza e di filant™™ a-Sf’on,ca1 per quanto ostenti uno
funesta: ed appunto funesta TrTcZl £ **
fiaionc- nelia socie*. £ incontCstihil^VT ,nflu,sca salutarmcnte la rt-
™* fa 'y e I, f0ra 4“s .« CM 'e '• San!1 m0ral<: P“bb«- « pH-
«n» religont non vi c buona mI„‘ ? 'ncontesubilc egualmente chc
migia solidamentc Costituita ai,n e nc pubbiica ni privata. — Dalla
™cnt° 5 *» la aocietJ Ora4 * T"3" «u' basi pWh vita, fc»
domcattco non ha stabiliti e 'i vin 'g'0™ « «"« -nontlita il consors»
feolvono. - U ■ ■ ' ««coit d. famiglia si indeboliscono c si
'c ^ediaioni. Sc u„f ' P°p')b • d«»e nazioni vicn da Dio c d*
d n ' “ «“«a, e ndh llrf “'U T" h * lui, ena eoa-
nata°n a'er. bisogno di Iui, ouell-i n*1 ^ lU° sp‘nto tacitamcnte gli dia
audacia dd"^' n°n appena piaccia a" S.V* Un“, !nrva di P™periti Asii-
.{..n ' f1 SU01 nemici. — i • ‘Ugnore di confondere Ia superha
a scsJrr* d* c'ascuno gli ra C" ?ue^a’ c^e penetrando nel ftSidb
e di^o°re ne") hgi0ne 4 qud,a> ch^dTai p—3 ^ d-0Vert * lo
essi ,1«,. .• oro audditi ch,. , j ,a' ^ «ncipt sentimenti di eiustizia
strati vT’ C-C-fa rc,,i c buon? , suddit.' f«idi e sinceramente ad
niatratori °l°a 1 fijno. ^^eroismo i soldari gi“St'. °d incorrotti • nl3?i*
tra » coniugi t-C '8,q;ie 6 puella, che f ’ SCienz,osl e diligenti gli ammt-
poveri il r. , ’ amore c Ia riveren-,. ‘ L?,'nare Ia concordia e i’affezionc
Da q^wta ieSPCi ^ n' :‘,trui e ai ricch ed 1 figIi; che ispira "
dlnt. Ia trann n f1 doveri e da ai.^v C 1 retto uso dc,Ie ,oro sostanze.
popolo e di n"1 lf l’ *a pace* che ° r,spctto ai diritti altrui nasce l'or-
**»■ Tolu rc ,an,a P«n. della prosperi* di a.
W"» «ligionc soSm"'1 ,u,,i 1-csti beni immensantente
Panrebbero dalia socieg _«■
Romani Pontifices
,, Per 1’Italia Ja perdita sarcbhe altresi piii sensibile. - Lc sue mag-
pori glorie e grandez/.e, per cui tra Ic piu coite nazioni ebbe per lungo
tempo il primato, sono inseparabili dalla religione; la quale o le produsse,
o le ispirA, o certo le favori, Ic aiuto c diede ad esse incremento. Per Ic
pubbliche franchigie parlano i suoi Comuni; per le gloric militari parlano
tante imprese memorande contro nemici dichiarati dcl nome cnstiano* per
|e srienze parlano le Universita chc fondate, favorite, privilegiate dalla
Chiesa, ne furono 1’asilo e il teatro; per le arti parlano infiniti monumenti
d’ogni genere, di cui c seminata a profusione tutta Italia; per le opere a
vanuggio dei miseri, dei diseredati, degli operai parlano tante fondazioni
della carita cristtana, tanti asili aperti ad ogni sorta d’indigenza c d infor-
tunio, e le associazioni, e corporazioni cresciute sotto 1’egida della religione.
La rirtu e ia forza della religione 4 immortale, perche viene da Dio: essa
ha tesori di soccorso, ha rimedi cfficacissimi per i bisognt di tutti i tempi
c di quaisivoglia epoca, ai quali sa mirabiJmentc adattarli. Quello che ha
saputo c potuto fare in altri tempi, e capace di fare anchc adesso con un3
virttt sempre nuova e rigogiiosa. Togliere pertanto al!’Italia Ia religione e
inaridirc d’un coipo Ia sorgente piu feconda di tesori e di soccorsf inesti-
mabili.
I:; Ino*trL‘> llno de* Plu grandi e dei pii, formidabili pericoli che corre
Ja aocieta presente sono le agitazioni dei socialisti, che mmacciano di scom-
pagmarla dalle fondamenta. Da tanto pericolo 1’Italia non va immune- e
«bbene altre nazioni sieno piu deiritalia infestate da questo spirito di
Mvversione e di disordine, non e men vero pero che an che ne Ile sue con-
Irr‘1 L 'a argamentc strpcggiando quello spirito t* ogni giorno si atforza.
p a,e . * flia rca natura, tanta la potenza della sua organizzazionc. tanta
au acia ei suoi propositi, chc fa mestieri riunire tutte le forzc conser-
a n ci , po r a rres turn c i progressi, ed impedirne con felice successo il trionfo.
la te] ' ^ 0r2iC e principalissima tra tutte e quella che puo dare
leppi 8'?ne c a 9bl.esa:.sen5!a d* essa, riusciranno vane od insufficienti le
contro T- SC'|C.r*i* 1 r*S0I’i dc' tribunali, la stessa forza armata. Come gia
religione ^ arbariche non vaIsi= pl forza materiale, ma la virtu deila
in°cntili -Cnstiana* cbc penetrando nei loro animi, ne spense la ferocia, ne
?clic.r COStUmi’ ,. rcsc cloci li alia voce dclle verita e della legge evan-
efficace spn-C°?tr0^ *,n^ur’arc de^c multitudini sfrenate non vi sara riparo
nellc menti2? f Vlrtb salutare della religione; Ia quale facendo balenare
morale di q 3 < Up de^a verjt^, e stillando nei cuori i santi precetti della
do vere e n^'1 t0’ facc‘a p)ro sentire Ia voce della coscienza e dei
della passinn ma n a^a. mano Ponga freno ali animo e smorzi 1’ impeto
siliare pii, _ C’ ^stcggiare pertanto la religione 4 privare 1'ltalia dcllau-
fonnidabiU» 0 cn5e Pef combattere un nemteo che diviene ogni giomo pih
j, ^ L‘ nunaccioso.
gione ricsci-*/’ ° C tuttn' ‘ C°mc nellordine sociale la guerra fatta alia reli-
Pfifo nnir“tl88l,na 0 f1 ammamente micidiale alPItalia, cosi nelTordine
^3 sorgente i-0121'1 cnPa ^anta Sede e coi romano Pontefice e per I’Ita-
f,randis.‘-imi danni. Anchc qui la dimostrazione non e piu
352
Romani Pontifices
!»■*»«
da fare; basta, a compimcnto dei Nostro nensiVm •
parole le conclusioni. - La guerra fatta al Papa vunT^6"* ***
di dcntro, divisione profonda tra J 'Italia officiale ,i, per ^
veramente cattolici, e ogni divisione h debolezza- n,?? rP“nc
favore e dei concorso della parte pii, schiettamenJ „ d're P*»*. ..
a imentare nel seno della nazione un conflitto xeliiria^o0^^ riCC; ^ 4
mai a pubblico bene, ma porta anzi sempre in se* stesso^ appra:
di mah e di castighi gravissimi. - Al di fuori ;i , „ J 1 fima
oltre che priva 1’Italia dei prestigio e dcL CoiIa Sa™ Std
falli bilmen te dal vivere in pace^l >0^03^1^'
tutto il mondo, le impone immensi sacrifici e ad aeni™'™ ■ ***** <
njreT ai £emic' UI»’arma da rivolgere contro di ti 8 °CCaS,°ne pui
dono in mano le soni, h qJL pX»er abhf» aU’1*'1" *• »«
raainnc delfe site, Ia religione caU« e 8^,0^ ^
sia iiciaL^lfrStZchTi ."“**? * colle *
Vera *** e il piemr eserktdei S <S * FF ^
qui sopra come frutto della guerra al h tr ' * ' Pe?COil che
al cessar della lotta: non solo m > \ ‘ > l^lonc e ada Chiesa, cesserebbem
suolo deiritalia cattolica le gwndewTeT^^ * fi°rire Suli’dctt0
Chiesa fu sempre altrice fcconda Dalk I 8 d' CUl Ja re,l^onc e 11
spontanea la rifomia de* pubblici e a,- ™ dlVUMl virtil &**>$«&*
vincoh della fcnugli* e Pr!Vat‘ costum i; si rafforzerebbcro i
si desterebbe piu vivo il sJLm ne, *?' cittadini sotto 1’influsso rei-™™
pterio, Le questioni sociali CK ° dd dovere e de,,a fed<^ ncll*
s' avv'ierebbero verso |a m;’i: <Jra, tL‘n£ono tanto prcoccupati gli i
pratica applicazione dei preeettiTr ° PU‘ .C0.mPIeU soluzione, me
1 '7° Merta, impedite di de ‘ e dl gmstizia evangelica; le
aI bene e addiven-ebbero Cfienerare m Ucenza, servirebbero unicai
venta di cui la Chiesa e maestr^fl— ^ de!1 ’u°mo: le scienze, p
rehgi0ne deriva dalLalto , * ,L f. artl’ Per 1 Isplrazione potente
sa irebbero presto a nuovi er * * scErc,° di trasfondere negli a
V.e. Plh cementata Ia uniti ~ Fatta 'a pace colla Chiesa, sai
risione fra i cattolici fedelf «iF^ra^ concordla civile; cesserebi
cosi un elemento potente <li * r 1,esa e i ’f talia, Ja quale acquistci
^tuste domande dcl rom ur *p ,nece d* c°nservazione. Fatta ragiont
c npostolo incondizi^ d, ..°ntCficC' ^«nosciuti i sovrani suoi di
com part‘ dtd mondo non q ' Vi' e^ett,va indipendenza, i cattolici
"emica dei loro pa(^^bbero P1^ motivo di considerare 11
di . saPcv°h di qucl che vopIf?mUnC: CSS* cbe non Pcr alieno impulso
hbetVe;C; om conco8 710t ma sl Pcr ^ntimento di fede e de««
colla s i ! ? Considerazione nr.- ,Tlt joro- — Che anzi crescercbbe a!l
c postolicaj Ia qua],. 7° abn* popoli dal vivere in arm<
rTle sperimentare in particolar ni
V
1
-
Romani Pontifices
353
jppitaliani i benefici della sua presenza in mezzo a loro; cosi coi teson
ddla fede dic si diffusero sempre da questo centro di benedizione e di
salute, fece che si diffondesse presso tutte le genti grande e rispettato il
nome italiano. L Italia nconcihata coi Pontefice e fedele alia sua religione
sarebbe awiata ad emular degnamente le avite glonc; c da tutto cib che
c vero progresso dei Feta nostra non potrebbe che ricevere novello incita-
mento ad avvantaggiarsi nel suo glorioso cammino. — E Roma, citta catto-
lica por eceellcnza, prv ordinata da Dio a centro della religione di Cristo
e Sede dei suo Mcario, il che fu cagione della sua stabilita e grandezza
3 traverso di tante edi e di si svariate viccnde, riposta sotto il pacifico e
paterno scettro dei romano Pontefice, tornerebbe ad essere cio che la fecero
Ia Prowidcnza e i secoli, non rimpicciolita alia condizione di capitale di
un regno particolare, ne divisa tra due diversi e sovrani poteri, dualismo
contrario alia sua storia; ma capitale degna dcl mondo cattolico, grande
di tutta la maesta della religione e dcl somnio saccrdozio, macstni ed rs.-m
pio di moralita e di civilrn ai popoli. '
16. Non sono queste, \ enerabili Fratelli, vane illusioni, ma speranze
poegiate sui piii solido e verace fondamento. — l/asserzione che si va da
tempo divulgando, essere i cattolici ed il Pontefice i nem ici d’Italia e quasi
Cottam, alleati de’ partiti sowersivi, non b che gratuito ingiuria e spudo-
rju ca unma, sparsa ad arte dalle sette per palliare i loro rei disegni e
non incontrure intoppo ne 11 'opera esecranda di scattolidzzare I 'Italia. La
unta che discende chianssima da quanto abbiamo detto finora, e che i
?“°I,C1 Sono 1 m^1,on amici d^I Proprio paesc: e che danno prova di
om e verace amore non solamente verso la religione avita, ma anche verso
rm r d,StfCand0si *ntcramente dalle sette, awexsandone lo spirito
J. r:f7’ 3Cft‘ndo °«ni sfor™ acciocche 1*1 talia non perda, ma conservi
0^,» jj p 7 'T'n COmbatta la Cbtcsa ma le sia fedele qual figlia, non
*!*+<. 1. luce della veri* ai faccia atrada ia mezzo
trovail inm h * SIC<i| C, tlueste Mbiano finalmente a comprendere dove si
fdelta ,||, !rIK‘ C 1 !°ro verace «nteresse, ed a persuadersi che solo dalla
puo sncrar n^M^r Pacc. con Chiesa e coi romano Pontefice si
qual cosa v„r ^ 111 iUn avvenire dcSno dcl 8110 glorioso passato. — Alia
sette, i aual: r)Cmm° Che P°nc«sero mente, non diremo gli affigliati alie
della relieinn ! 1 l1r<’P0?,,t() deliberato s'argomentano di assodare suile rovine
*n** accovhW C*’ ?-ICa, . nuovo assetto della 1 'eniso ia, ma gli altri, che
nerne la DO]:. C M >,c0 V ,ntcndimenti, aiutano I 'opera di quelli coi soste-
‘nC5pcricnzalC*1 ° p3rtl^obirn|cnte * giovani, si facili ad errare per effetto
dessc corne I e.prt!t o n)in*° di sentimento. Ognuno vorremmo si persua-
I Italia : e se** C s*.sta P^rcorrendo, non possa essere che fatale al-
«niove chi* „7* enilnZ!ani° ancora una volta i! pericolo, non altro Ci
17. .\[a d ■f:fienZa dt dovere .c carita di patria.
^invocare snnr *jjrninarc lc menti e rehdere efficaci i nostri sforzi, e duopo
Enerabili Frat OI^^0 niu^ dc*l delo, E perb alia riostra comune azione,
Vt[ ° vada miita la preghicra, e sia una preghiera generale,
* f.
21
354
Romani Pontifices
«stante, fervorosa, che faccia dolce violenza al cuorLTV ^
propizio a questa nostra Italia, si che allontani da esZLl D'°' *«.
m spece che sarehbe Ia pii, terribile di tutte, Ia perdL I , S?S“X1' 1"' «
farno per medratrice appresso Dio Ia olo^..- de!b **•-*.
titta Regina dei Rosario, che tanta potenza ha soiira rV”C Ii’-
tante volte ha fatto sentire ali 'Italia gli effetti della so » mV"" «
Faecarao altresi fiducioso ricorso ai santi Apostoli £1'™ ‘‘J2™'- '
questa tetra benedetta «nquistarono alia fede sanhfh-j *° ^A0IX dt
che, bagnarono dei loro sangue. ’ SJm,fica™° colle |oro /ai.
specialissimo affato"!^ sarApmtolic^b^d^”'0’ * 1X8X10 <itl Natio
-ore impar, iamo a Voi,
italiano. f ai vostro clero e al
[I.COniS XIII \p|s vnl \'
11 Acta, voi. p. 247-267].
610.
XUI’ !ltt* 3p* Quod erat maxime, 3 mar. 1891.
netur i talia regt^^s0^^1 JJ™ ’ U * nnn,™m apud omnes quibus conti-
tanta cultus observantia leer -f loscpho immaculato D, -‘iparae Sponso
dem Sanctum Piet“co!,mr ’ <!Uant0 apud cas omncs ^udio in eum-
^obis datum esse laetamur’ q °Pr ma °P Portuni tat c per bos ipsos dir>
Pedemontis, Liguriae et SjS ^ e.nim a Venerabilibus Fratribus
M 11 ibus ipsi votorum ethm H ^ Epif °pis.Per,atae ^nt ad Nos litterae,
dies undevigesimus mensis \1<Z ;P°pU ,qtJC ^terpretes petunt a Nobis, ut
addictus, quemadmodum in »i“, 1 mt;moriae Sancti Patriarchae recolendae
Sub duplici praecepto a t I '■ ”S ,la lae refponibus, ita in suis dioecesibus
mus ea vota, quae cum a; K Ul"* ^act.f> *1u*dem animo lubentique excepi*
derio Nostro apprime resp^ndcnT roRami.,im’ tum diutino dc?i*
^ostn sanctae memoriae Pii P : vS,cllndt'ni vestigia sequuti deccss
Uot Genitricis Sponsi nrov* • PI, ‘P11 singulari studio cultum Sancti
nilrn designavit, 1 Nos die vin^S” . qUC cac,cstcm totius Ecclesiae Patro*
. universum orbem Anna . ”daa Septembres anno MDccclxxxix, da»
in ^e augendumque erm . • ,C*S iteris, " Christianos omnes ad fovendum
tlIm’ cmsque cultum uhiaup SS,mun' -iparae Sponsum piae mentis aJlec-
sumtis. ns vero horta tihn<= « ni‘lPJS dilatamIurn efficacibus verbis cohortati
11 '?Ue bieoruni obtemperat»^!!6*^*1^110 ^Sos!ris tanta animorum alacritati
Penihjs inajHgofc m c'st> ut luculenter apparuerit quanta et quaa
f 1 - " - — .L
«tutus insideat in christi im CSt* l_uculenter apparuerit quanta et ,
ir qi!antam Ul caelesti ill"iti«s nim annrus erga Sanctum Patriarcham pici
*que pietatis studiis anr^atr0Cl^° sPern universi reponant. Exciti
oquc fervore, sibi quidem deesse non po
1 S. r r 1
1 ft V ^ t,ccr- 8 der .«
U00" Ac. IX. V. p. 282, 283.
355
Romani Pontifices
nuit Itali, apud quos non minus certe quam apud ullam ex gentibus cete
ris in Sanctum losephum pietas viget et floret. Lx hoc evenit ut, nulla
habita ratione regionum, nunc per I taliam totam ex ipsa populorum volun-
tate pari Sancti Ioscphi cultui instituendo solerter detur opera. Certe nulla
pietatis, nulla cbristiani cuiuslibet officii debet esse laus, quam sibi prae
ceteris gentibus adipisci non contendant regiones Italiae, in qua Deus sin-
gulari beneficio et sedem sui in terris vicarii, et divinae veritatis cathe~
dram, et catholicae unitatis centrum collocavit. Nos» qui dum populos uni-
versos ct singulos paterna benevolentia pariter complectimur, singulari
caritatis sensu ad Italos respicimus, spem bonam fovemus fore’ut novum
hoc pietatis pignus, quod in supra dictis regionibus Beato Mariae Virginis
Sponso tribuendum est, acceptum illi sit, cui defertur, iis ve--, qui defe
runt fructuosum. Nihil enim est difficillimis hisce temporibus ad servan-
dum patrimonium fidei, ct ad vitam christiane agendam efficacius quam
patrocinium Sancti Iusephi demereri, atque adeo gratiam Mariae Dei Ma
tris castissimi sui sponsi clientibus conciliare. Quare admotis ad Nos pre
chus votisque benigne obsecundare volentes, moti suffragiis sacrorum -W
stitum, qui supra memoratis dioecesibus praesunt, Apostolica auctoritate
Nostra, harum litterarum vi, praecipimus, decernimus ut dies undevice-
simus mensis Martii memoriae Beatissimi Patriarchae Iosephi recolendae
sacer in omnibus et singulis Pedemontis, Liguriae, Sardiniae nec non Lon-
go ardiae regionibus in dierum festorum numero rite censeatur. Propterea
chmbani omnes quum sancto Missae sacrificio adesse, tum ab iis operibus
quae servilia dici solent, abstinere praecepto debent. Non obstantibus'
^niXmVacient I ‘ltqU0 ‘ndlvidua ^ntione ac derogatione dignis, in con-
raZ tin "S qu,buscu,n(!ue- y°,umus tit praesentium litte-
oublici jinkft mP-IS SCU- ^emP*,s» et,ain impressis, manu alicuius Notarii
Lni^ r,PtIS’ Ct S,p-lUo personae in ecclesiastica dignitate constitutae
tibus Si forem Pf?mUS adh,beatur> <luae adhiberetur ipsis praesen-
" 1 SI ,orerlt exhibitae vel ostensae
[Leonis XIII Acta, voi. XI, p. 43-45].
611.
Leo XIII, htt. encvcl. Rerum novarum , 15 maii 1891.
moiet civitates^n81")1111 SCnit ^ cxc‘fata cupidine, quae diu quidem com-
nibus politi i S’-1 Ut t ral c;onsecutumm ut commutationum studia a ratio-
Rcvcra nova h V OCC0n<fm’carum cognatum genus aliquando defluerent. —
t,ic dominon Ustnac incrementa novisque euntes itineribus artes: muta-
oumero a/flu m.Lt ree nariorum rationes mutuae: divitiarum in exiguo
Eaior, tum in! ! ^ milIt,UkJ*ne inopia; opificum cum de se confidentia
*Jiorcs( effccer ‘tr SC ncce*s*tu<®° coniunctior, praeterea versi in deteriora
'trtantur, ex ho Ut certamen c rumperet. In quo quanta rerum momenta
L aPParet, quod animos habet acri expectatione suspensos:
35<>
Romani Pontifices
idemque ingenia exercet doctorum, concilia nnwW ^
legumlatorum iudicmm, consilia principum ut f ' Conci™« m
tanta, quae teneat hominum studia vehementius — i.,, nulla «ptiun
Ecclesiae caussa et salute communi, quod alias con™ prop°!ita -Noh
Fratres, datis ad vos litteris de imperio politico de lih '!?'**' ,V™trab!
evitatum constitutione Christiana, aliisuue n m ,1 •na,c d
refutandas opinionum fallacias opportuna videtan»™^ ga*n' <!“* ,
dum de cmJUion, opificum iisdem de caussis duvfm ' "u"c f«*
ment, non semel iam per occationem Sut i™. S T * «*
dau opera tractare quaestionem apostoUci muneri e C"
principia emineant, quorum ope, uti veritas arni.o c°nsc*entia monet, w
catio dirimatur. Caussa est J expediendum P°StuIant' ^
Arduum siquidem metiri iura et Officia quibus ion’ ff Vacua
eos qui rem, et cos qui operam conferant ter J * proletan*<
culosa vero contentio, quippe aine nK h ' V °P°rtet c°ntineri. pen.
pervertendum iudicium veri c2ncitandamn.mibU^t^rbulentis et
sim detorquetur. Utcumque sit phne vidb?™ multt'didinem pi,-
infimae sortis hominibus celeriter esse atm^T ’ qU°d consentiunt «nivosi,
pars maxima in misera calamini T opportune consulendum, cum
veteribus artificum collegiis suDerim^ Qrt?Una inc%ne versentur, Nam
locum suffecto praesidio, cum ipTi^UT ° ''X » «"■»
gionem exuissent, sensim factum est ut^nifi ‘"‘“j”? **“ <*
effrenataeque competitorum cuni i, 7 ♦ • P1^8 ^humanitati dominorum
tradiderit. - Malum ^ ^Ue indefe"s<* tempus
damnata, tamen ab homini hu* tpiae nwn saneI Ecclesiae indicio
exercetur eadem: huc accedunt * t ^ ^ ^Uaestuos,s Pcr ah*«n speciem
commercia fere in paucorum redactT™^?? °pCnim et rerum omnium
^hvites perpauci prope servile hm * pot^statern> ,ta ut opulenti ac prae*
imposuerint. gUm mfinttae proletariorum multitudini
. ,2' huius sanationem m-di c .• ,*
n 0cuplctes invidia, everten • <>Cia ‘sfae quidem, sollicitata egentium
oportere, carumque loco cormn.^' 3^ honorum possessiones contendunt
curantibus viris qui aut muniem^ uni' ersis singulorum bona facere, pro*
iiusmodi tralatione bonorum q Poesin t, aut totam rempublicam gerant,
^•■fiti malo arbitrantur, res ei prnat,!j atj commune, mederi se posse prae*
* C ... csl adco eorum ratio ad r.,I!miX 'l 'ntcr cives aequabiliter partiendo,
^pitciim genus afficiat incomm °i c_ntlonem dirimendam inepta, ut ipsum
JU,a Vim possessoribus leeitin eatlemtlnc praeterea est valde iniusta,
sqoe permiscet civitates^ * *Crt’ pcrvertit officia reipublicae, peni-
3* bane 'toORH
{ui ')rte aIi5ua quaestuosa versa nV*^ *T’ *psius °Perac> quam suscipiunt qui
m. 5UPrirn.e Spectat per Sc Caussa est, atque hic tini,
d it h ^ hrf>priam. Is enim * S- * tfUacrcre privatoque iure possi ’ "
ct collocandae uti velit* Ergo si tci
Romani Pontifices
357
late sumptuum quicquam ipse comparsit, fructumque parsimoniae suae
qU0 tutior esse custodia possit, in praedio collocavit, profecto praedium
jstitismodi nihil est aliud, quam merces ipsa aliam Induta speciem: propter-
eaque coemptus sic opifici fundus tam est m eius potestate futurus, quam
parta labore merces. Sed in hoc plane, ut facile intelligitur, rerum domi-
nium vel moventium vel solidarum consistit. In eo igitur quod bona pri-
vatorum transferre Socialistae ad commune nituntur, omnium mercenario-
rum faciunt conditionem deteriorem, qu ppc quos, collocandae mercedis
libertate sublata, hoc ipso augendae rei familiaris utilitatumque sibi com-
parandarum spe et facultate despoliant.
4. Verum, quod maius est, remedium proponunt cum iustitia aperte
pugnans, quia possidere res pnvatim ut suas, ius est homini a natura da-
tum. — Revera hac etiam in re maxime inter hominem et genus interest
animantium ceterorum. Non enim se ipsae regunt belluae, sed reguntur
gubemanturque duplici naturae instinctu: qui tum custodiunt experrectam
in eis facultatem agendi, viresque opportune evolvunt, tum etiam singulos
tarum motus exsuscitant iidem et determinant. Altero instinctu ad se vitam-
que tuendam, altero ad conservationem generis ducuntur sui Utrumque
vero commode assequuntur earum rerum usu quae adsunt, quaeque prae-
sentes sunt, nec sane progredi longius possent, quia solo sensu moventur
rebusque singularibus sensu perceptis. — Longe aha hominis natura. Inest
m eo tota simul ac perfecta vis naturae animantis, ideoque tributum ex
litic parte homini est, certe non minus quam generi animantium omni, ut
rmnn corporearum fruatur bonis. Sed natura animans quantumvis cumu-
ate possessa, tantum abest ut naturam circumscribat humanam, ut multo
sit lumaria natura inferior, et ad parendum huic obediendumque nata.
k 11 attluc excellit in nobis, quod homini tribuit ut homo sit, et
a bclluis differat genere toto, mens seu ratio est. Et oh hanc caussam quod
su um loc animal est rationis particeps, bona homini tribuere neccsse est
non utenda solum, quod est omnium animantium commune, sed stabili
pwpetuoquc iure possidenda, neque ea dumtaxat quae usu consumuntur,
sc ^Iarn quae, nobis utentibus, permanent.
mag-S et'am aPPart>t* si hominum in se natura altius specte-
r l°ni° Cnim cum innumerabilia ratione comprehendat, rebusque
Msenu us adiungat atque annectat futuras, cumque actionum suarum
dcnU^ pnupterea sub lege aeterna, sub potestate omnia provi-
obre"”!ne Kubemantis Dei, se ipse gubernat providentia consilii sui: quam-
™ " - Cst Pf)tustate res eligere quas ad consulendum sibi non
Ev du pracscn.s’ sec^ et'am ,n reliquum tempus, maxime iudicct idoneas.
&«1 inV C°nSe^Ultt,r’ nt ‘n homine esse non modo terrenorum fructuum,
videt* tjIT'lC ‘hnuinatum oporteat, quia e terrae fetu sibi res suppedi-
sitates C |8 ‘uturuni tcmpus necessarias. Habent cuiusque hominis neces-
tmpere ,pcrpe ’tlU)s rfditus, ita ut hodie expletae, in crastinum nova
puuoqiie ^Ul re,n Muamd;un debet homini natura dedisse stabilem pcr-
niodi p(,L>ma.nsUram' unde perennitas subsidii expectari posset. Atqui istius-
cnnitatem nulla res praestare, nisi cum ubertatibus suis terra, potest.
35»
Romani Pontifices
6, Neque est, cur providentia introducatur reimibf;™»
quam respublica, senior: quocirca ius ille suum ad viri™ “*■ I»»,
dum habere nalura ante debuit quam civitas „||a coh^T'
terram Deus universo generi hominum utendam fn,' 7 Quo<i '«
■d quidem non potest ullo pacto privatis posseSonibu t"1 <W"i
enim genen hominum donavisse terram in commune di , 0bes“' D“
eius promiscuum apud omnes dominatum voluerit sed ’ •n°" 1"*
nullam cuique assignavit possidendam industri™ i, ' - q.Ula
populorum permissa privatarum possessionum * t °Inm.um ^tftutiwu,
utcumque inter privatos distribuende 7o <***
terra non cessat, quoniam nemo est mortalium m •" °?Imum “•ibtati
agri efferunt. Qui re carent, supplent opera4 ita * m a aiUr co' 'fuod
universam comparandi victus cultusqueP rationem in'7 h^1™" P0^
quem quis vel in fundo insumat suo vel inZZ r ab°re
merces tandem non aliunde ouam a mi.P,' i- *n ait|ua 0P™M, cuius
“que permutatur. ^ a nmk'Plm tam fetu ducitur, cum
duj n«uram.7te7n7mCea“Uqua7'71';'- P°S3SSSj?n'S Pkn<! esse secun-
ad perficiendam requiruntur ’ terra n, i ' nservandam vitam maximeque
sed fundere ex se sine hominum culmtTr C"7 magna la,gitate **a
cum m pandis naturae bonis industrium mc7 7°“ P°SSCt * Im'm
■nsumat, hoc ips„ app|icat ad “ ntm,s "resque corporis hom»
ipse percoluit, in qua velut fom7 corPorKW P«on, quam
reliquit; ut omnino rectum esse a"’ ‘|l,amd:,m personae suae impressam
suam, nec ullo modo ius msin* i ^ efm Partcm ab eo possideri uti
8. Horum tam persmV ' V'°]arc cuiqiiam ''«re-
dissent! re quosdam exoletarum 'nT ■' M^ment«niii|f ut mirabile videatur,
soli, variosque praediorum fructus hom i™ reft,tutores: qui usun>
fb. cc> l*t domino vel solum in . !”! Pn.Vato concedunt; at possideri
u,t' P^Bc ius esse negant Oun ‘lLH ,bcavit> Vt-‘l praedium quod exco-
"re rebus hominem, non vident- nySant' fraudatum iri partis suo la-
subactus habitum longe mutar- . '•/ ®cr cllnPPe cultoris
Cltur- Quibus autem 4Z mC|" V?" ^gifeiy cx Mecundo ferax effi-
turque penitus, ut maximam n ° !°r actuSj *''ac sic solo inhaerent miscen-
tqui id quemquam potiri 'illOmM 'ttnfni,^° Pact0 sint separabiles a solo.
•usmia patim J? QnoPlVte7rni' “ *" “<*
hK (,pt-*rae fructum ad ,.n- 8 caussam sequuntur a qua effectae
pertinere. Merito igitur univerVr 'PS°S °PLn,m dederint, rectum est
rum opinionibus nihil idm ''i ^ t’ent TIS humani, dissentientibus pau-
l Jpsms ** naturae fundT!;h,m mota’ «udioseque naturam intuens,
qui„r-l- Privatas, ut quae r7 "T rePent punitionis bonorum, pov
I convictu 'naxintu uoneriisM, 111 1min:jnl natura pacatoquc et tran-
t', i'V dvil«- quae '™,a '■ °mn'um Meculorum usu consecravit. -
Snda?u,d,,CUm' iJ ^ de „u07S,ae 8,,nt- «.tutem suam ab ipsa nani-
npp tere 7 r' ~ ld«" dW^„b<,U,,nM,r> “nfirmant ae vi etiam adhi-
PP*‘K al,",um ^'i«ime :n >“» «mi, auctoritas, quae vel
uti concupisces uxorem proximi tui:
Romani Pontifices
359
mn domum , mn agrum , non ancillam , non bovem , non asinum, et universa
jiiiw flflfi® sunt. 1 t
9. lura vero istiusmodi, quae in hominibus insunt singulis, multo vali-
diora intcltiguntur esse si cum O' iciis hominum in convictu domestico
apta et connexa spectentur. — In deligendo genere vitae non est dubium,
quin in potestate sit arbitrioque singulorum alterutrum malle, aut Iesii
Christi sectari de virginitate consilium, aut maritali se vinclo obligare. Ius
coniugii naturale ac primigenum Immini adimere, caussamvc nuptiarum
praecipuam, Dei auctoritate initio constitutam, quoquo modo circumscri-
bere lex hominum nulla potest. Crescite et multiplicamini. 2 En igitur fami-
lia, seu societas domestica, perparva illa quidem, sed vera societas, eadem-
que omni civitate antiquior; cui propterea sua quaedam iura officiaque
esse necessc est, quae minime pendeant a republica. Quod igitur demon-
suavimus, ius dominii personis singularibus natura tributum, id transferri
in hominem, qua caput est familiae, oportet: immo tanto ius est illud vali-
dius, quanto persona humana in convictu domestico plura complectitur.
Sanctissima naturae lex est, ut victu omni que cultu paterfamilias tueatur,
quos ipse procrearit: idemque illuc a natura ipsa deducitur, ut velit Ube-
ris suis, quippe qui paternam referunt et quodam modo producunt per-
sonam, anquirere et parare, unde se honeste possint in ancipiti vitae cursu
a misera fortuna defendere. Id vero efficere non alia ratione potest, nisi
fructuosarum possessione rerum, quas ad liberos hereditate transmittat —
Quemadmodum civitas, eodem modo familia, ut memoravimus, veri nomi-
n!S socletas.cstJ Quac Potestate propria, hoc est paterna, regitur. Quamob-
rem, servans utique finibus quos proxima eius caussa praescripserit, in
deligendis adhibendisque rebus incolumitati ac iustac libertati suae neces-
saoiN fanuha quidem paria saltem cum societate civili iura obtinet. Paria
^ em ixihius, quia cum convictus domesticus et cogitatione sit et re
fi i* r' C*Vlbs con,,inct'°i priora quoque esse magisque naturalia iura
o aaque consequitur. Quod si cives, si familiae, convictus humani
a asque participes factae, pro adiumento offensionem, pro tutela demi-
^rtaTLset18 SUI m repubIica «Perirent, fastidienda citius, quam optanda
intima rfk *^ltUr ut Pcrvadat civile imperium arbitratu suo usque ad
familia ■ °monim’ magnus ac perniciosus est error. - Certe si qua forte
W cjm. fUnima, reruni li'fbcu!tate consiliique inopia versetur, ut inde se
mis; sunt 'Ul ° pactn P0ss’1- rectum est subveniri publice rebus extre-
s'cubi intraetl|,m ai?lbae sll,Sulae pars quaedam civitatis. Ac pari modo
run, sut °niesticos parietes gravis extiterit perturbatio iiirium mutuo-
jc rapere i C^llq!le, *us P°«stas publica vindicato: neque enim hoc est ad
Hic tamcn*Ura ^nium’ *Dunire atque firmare iusta debitaque tutela,
dfre fines C°nsistant necesse est, qui praesint rebus publicis; hos exee-
a ,Jra non patitur. Patria potestas est eiusmodi, tit nec extin-
360
Romani Pontifices
a*
5S
* J*'
a* t
*
J**
c
rn
pw
*•*»
#•# A* ^
;?..*• '
I4M* f
W
?£>
ig;
»****•
• f
Mr t
!*>**•«
^ Y*i
gui, neque absorberi a republica possit, quiTid^T^T^^^
ips;i hominum vita principium. Filii sunt aliquid pltTT*^^
amplificatio quaedam personae: proprieque loqui si vo Jm Ut **
se, sed per communitatem domesticam, in qua ienerat s ^ ’ "°n ipsi ►
tub parentum cura, t Quod igitur Sorialistae o
tum. introducunt providentiam reipublicac,’ faciun f ,pro"de"!“ P*r,
ralem, ac domorum compaginem dissolvunt. "*■
n- *^C praeter injustitiam nimie
ordinum commutatio perturbatioque, quam dTra^f, CSSCt omni^
consecutura. Aditus ad invidentiam mutuTm ^ , '°S£l ServitUs
dias patefieret: ademptis ingenio singulorum ! et diso*.
divitiarum fontes necessario exarescerem ^Uertiacquc stimulis, jpsi
aequabilitas, aliud revera non esset nTsi' omnT’ T™ .fin^nt cogitati^
atque ignobilis, nullo discrimine, conditio ^ fT h-?mmum ae^uc misen
tur, illud Sodalis, ni placitum de posscssbnih!^118 °mmbns
naturalibus singulorum iuribus rcpuU, '^ $ “! ,0pitula"'1™. 55
que communem perturbat. Maneat^mn ^ «ipubhcae tranquillitate
hoc m primis haberi fundamenti instar!!™ pW>! sub,evatio quaeritur,
violate servandas. Quo posito remM* P rtt‘,rc’ Pnvatas possessiones in-
stt, explicabimus. P ‘ * dlUm* <Iuod exquiritur, unde petendum
pterea quod caussa agitur!!!!1*™ a^red,milr ac P^nc iure Nostro, nro-
advocata religione Ecclesiaque reperic^urT ^ Pr°habiJis quidem nullus, nisi
5 earUm rerum, quae in Ecclesiae nm ;Cum vero et «hgionis custodia,
dispensatio sit, neglexisse offiein * P< est?tc sunt> penes Nos potissimum
Sttoque opemm ot co™1 taCltUniitate videremur. - Profecto alie-
Puni re^publicac IntcUiVimiiQ h 0^em tanta ^acc caussa desiderat: pnnri-
Pro qu’bus contentio est nrnlA?mm0nim aC ^ocupferium, denique ipsorum,
oiamus, inania conata hominum anorUrrL jPud tamen sine dubitatione aJfir-
8,3 est, quae promit ex Fv! r”’ Ec?lesia posthabita. Videlicet Ecdt-
conrponi certamen potest •»,/.!! 'c doctrinas» quarum virtute aut plane
que est, quae non instruere 6 en’ detracta asperitate, mollius: eadem-
Hiores singulorum praecenfk * .cntem tantummodo, sed regere vitam ei
rUm ad meliora promovet " jSU1.S, contendit: quae statum ipsum proletario*
rarirm knmniUm ord‘num oLsi!;! .UtiIissimc institutis: quae vult atque
^n.bus, quam commodis!* in id consociari, ut opificum
OD,m,'PSaS auct°ritatemquc rc ipu 1 n“u 1 ,,tu r: ad “mque rat ladhlbt-H
t set utique ratione ac modo.
°portere(
SUmrn*s paria fieri ^rcn^am esse conditionem hum
*"*"*•• «d omnis «t cnl! S°C'Ct;lte ™" Possc. Agitant id quiden
rerum naturam vana contentio. Sunt enim
m
1 s* Thom., n_u
quacst- i*. an. ta.
Romani Pontifices
361
•n hominibus maximae plunmaeque natura dissimilitudines; non omnium
paria ingenia sunt, non sollertia, non valetudo, non vires: quarum rerum
necessarium discrimen sua sponte sequitur fortuna dispar. Idque plane ad
usus cum privatorum tum communitatis accommodate; indiget enim varia
ad res gerendas facultate divereisque muneribus vita communis; ad quae
fungenda munera potissimum impelluntur homines differentia rei cuius-
que familiaris. — Et ad corporis laborem quod attinet, in ipso statu inno -
antiae non iners omnino erat homo luturus: at vero quod ad animi dele-
ctationem tunc libere optavisset voluntas, idem postea in expiationem cul-
pae subire non sine molestiae sensu coegit necessitas. Maledicta terra in
r,ptre tuo: in laboribus comedes ex ea cunctis diebus vitae tuae. 1 — Similique
modo finis acerbitatum reliquarum in terris nullus est futurus, quia mala
peccati consectaria aspera ad tolerandum sunt, dura, difficilia: eaque homini
usque ad ultimum vitae comitari est necesse. Itaque pati et perpeti huma-
num est, et ut homines experiantur ac tentent omnia, istiusmodi incom-
moda evellere ab humano convictu penitus nulla vi, nulla arte poterunt.
Siqiii id se profiteantur posse, si miserae plebi vitam polliceamur omni
dolore molestiaque vacantem, et refertam quiete ac perpetuis voluptatibus,
nae ilii populo imponunt, fraudemque struunt, in mala aliquando eruptu-
ram maiora praesentibus. Optimum factu res humanas, ut se habent, ita
contueri, simulque opportunum incommodis levamentum, uti diximus
aliunde petere. *
14. Est illud in caussa, de qua dicimus, capitale malum, opinione fin-
gere alterum ordinem sua sponte infensum alteri, quasi locupletes et pro-
letanos ad digladiandum inter se pertinaci duello natura comparaverit.
(Juod adeo a ratione abhorret et a veritate, ut contra verissimum sit, quo
modo m corpore diversa inter se membra conveniunt, unde illud existit
emperamentum habitudinis, quam symmetriam recte dixeris, eodem modo
na uram m civitate praecepisse ut geminae illae classes congruant inter
.econcor iter, sibique convenienter ad aequilibritatem respondeant. Omnino
. Cra *enus indiget: non res sine opera, nec sine re potest opera consf-
Dem t .°ncord'a pu [aritudinem rerum atque ordinem: contra ex
fusio' YtatC ccr^atn,n's oriatur necesse est cum agresti immanitate con-
das ’*.unc,'ero ad dirimendum certamen, ipsasque eius radices amputan-
I”Ira \,s ^ institutorum Christianorum, eaque multiplex. — Ac pri-
gnonere * iSClP *na religionis, cuius est interpres et custos Ecclesia, ma-
scilicet* P°*tS* ®vup letes et proletarios componere invicem et coniungere,
qUa “troci.‘K ord*ne ad officia mutua revocando, in primisque ad ea
Cfr,i attin*51111*1 dUCUn!Un ^u'hus ex officiis illa proletarium atque opifi-
tl fideli te |ipj°d bbere lt cnm aequitate pactum operae sit, id integre
norunr • . rc' non rt‘i 11 ho modo nocere, non personam violare domi-
duere JP^8 tuendis rationibus suis abstinere a vi, nec seditionem in-
et promi^U Un’ nCC c<)rnm’scer* Cl]m hominibus flagitiosis, immodicas spes
1 in^enria artificiose jactantibus, quod fere habet poenitentiam
' Gtn-. HI, 17.
4*1
362
Romani Pontifices
inutilem et fortunarum ruinas consequentes - r ,
ctant ac dominos; non habendos mancipiorum 3(1 divit<* %
aequum esse dignitatem personae, utique nohil.W P' 1Ces; ve^ri in t:.
«ianus qui dicitur. Quaestuosas SSSTSf
soph,a audtatur, non pudori homini esso, sed decor ' ! Amti,ua phfo.
dac praebent honestam potestatem. IJiud vere tur 1U'a *‘Ue SUsu-a'
abuti hominibus pro rebus ad quaestum, nec facere 1 P? * lnhumanu®,
tum nervis polleant viribusque. Similiter praecipitur ref ^ qUam<^n.
animi haben rationem in proletariis oportere 8“ et
esse, efficere ut idoneo temporis spatio pietati 'JJ? d°m,noru,a panes
dare obvium lenociniis corruptelarum illecebris , . 0P,feX: n°" ,10min«n
pacto a cura domestica parsimoniaeque studio Ibd/^Y*' ncque *
imponere operis, quam vires ferre queant ner : ?bdl'Cere* non pfe,
sexuque dissideat. In maximis autem officiis dominfnnUS’iiqU|0d CUm ac,atc
unicuique praebere. Profecto ut mercedis in 7 ^ J.llud eminet- **
sac sunt considerandae plurcs- sed Jn ?• J urex aequ,tatc modus, caUf-
ncr!nt- Premere emolumenti sui causs^n r at^ heri ,nemi.
ex inopia captare quaestum non divina d,g<ftCS ac m,seros. alienaque
dare vero quemquam merere deh t ^ Y 1Ura S™re-
caelo ultrices clamore devocat Feri 8 de p,acuium cst- quod iras e
est a vobis, clamat: et clamor ™ f® operariorum ... /^/n
Postremo religiose cavendum IocupfctS>iT“ ^°T‘
quicquam noceant nec vi nec dninP c °f Pro^et;'1 mrum compendiis
maS,s quod non satis illi’sunt ^ nec ^nebnbus artibus: idque eo vel
«orumque res, quo exilior, hoc sanctirlr a/q"C ,mPotentiam muniti,
15- His obtemperatio 1 ’ -l tl0r habenda.
*°la restinguere? — Sed HcdY^ nonne Posset vjm caussasque dissidii vel
sequitur maiora: videlicet perfecri.™"’ Christ0 magistro et duce, per-
'lt ab«rum ordinem vicinitate ,s quu dam praecipiendo, illuc spectat,
Intelligere atque aestimare mort-d^!”13 a.micit'aquc alteri conhmgat. -
Xcnt. animus vitam alteram eqm 3 CX. Vcntate non possumus, nisi dispe-
continuo torma ac vera notio hnnqU,C’ ,mi”0rtdem: qua lluitlem dempta,
mersitas in arcanum abiret 11.1III !ntonret; tota hacc rerum uni-
quo natura ipsa admonente li r '°m,niim investigationi penium. I qitur,
rat,° et constitutio tota relimV d-,,c,mus' ,dcm dogma est Christianum, quo
cnm ex hac vita excesserimus r tamquam fundamento principe nititur,
eils hominem ad hacc fragilia Y V,Cre nos esse victuros. Neque enim
St^iy ..te.rra,nque nobis ut exulan lY SCd ad caelcslia atque actern
_ . 1 nuus ceterisque rebiK dl °clim' non ut sedem habitandi
intere^A ea5tUd*Ilem nihil interet appel,antur bona, affluas, careas, ad
^crest. Acerbitates var^Q^h : ^emadmodum utare, id vero maxime
menta. r?<iemPtif>ne sua «enn mortaI,‘s fere contexitur, Iesus Chri-
queac ' ™«enMHqiie bene meren r T'T SUStulit- SCfi in virtutum incita-
em,a sempitcrna canL^ ! rat*nxit: ita plane ut nemo mortalium
1 , re. nisi cruentis Icsu Christi vestigiis
,ac-. V, 4.
Romani Pontifices
1 m 363
■ rcdi at ur. Si sustinebimus, et conregndbimus . 1 Laboribus ille et cruciatibus
Sute susceptis, cruciatuum ct laborum mirifice vim delenivit: nec solum
txtmplo, sed Rratia sua perpetuaeque mercedis spe proposita, perpessio-
„em dolorum effecit faciliorem: id enim , quod in praesenti est momentaneum
c iete tribulationis nostrae, supra modum in sublimitate aeternum gloriae pon-
ius operatur in nobis. 2
r6. Itaque fortunati monentur, non vacuitatem doloris afferre, nec ad
felicitatem aevi sempiterni quicquam prodesse divitias, sed potius obesse: 3
ierrori locupletibus esse debere lesu Christi insuetas minas: 1 rationem de
usu fortunarum Deo iudici severissime aliquando reddendam. De ipsis
apibus utendis excellens ac maximi momenti doctrina cst, quam si philo-
sophia inchoatam, at Ecclesia tradidit perfectam plane, eademque efficit
st non cognitione tantum, sed moribus teneatur. Cuius doctrinae in eo
et fundamentum positum, quod iusta possessio pecuniarum a iusto pecu-
niarum usu distinguitur. Bona privatim possidere, quod paulo ante vidi-
mus, ius cst homini naturale: eoque uti iure, maxime in societate vitae,
non fas niodo est, sed plane necessarium. Licitum est , quod homo propria
p micat. Et est etiam necessarium ad humanam vitam . 5 At vero si illud quae-
ratur, qualem esse usum bonorum necesse sit. Ecclesia quidem sine ulla
dubitatione respondet: quantum ad hoc , non debet homo habere res exterio-
m ut proprias , sed ut communes, ut scilicet de facili aliquis eas communicet
is necessitate aliorum. L nde Apostolus dicit: divitibus huius saeculi praecipe..,
pnk tribuere, communicare. " Nemo certe opitulari aliis de eo iubetur, quod
■d usus pertineat cum suos tum suorum necessarios: immo nec tradere
dL quo ipse egeat ad id servandum quod personae conveniat, quodque
ij-tcii, nullus enim inconvenienter vivere debet. ~ Sed ubi necessitati satis et
utuini datum, officium est de eo quod superat gratificari indigentibus,
yii superest, date elecmosinam. H Non iustitiae, excepto in rebus extremis,
^■ticta ista sunt, sed caritatis christianae, quam profecto lege agendo petere
Ch ^cd iudiciisque hominum lex antecedit iudiciumque
ir nsti ei, qui multis modis suadet consuetudinem largiendi; beatius est
• Vs (‘tirt , quam accipere: " et collatum negatamve pauperibus beneficentiam
^nn e est ac sibi collutam negatamve iudicaturus. Quamdiu fecistis uni
jjj. Q -n' US me*s mtntmis, mihi fecistis. 10 — Quarum rerum haec summa
i^quicumque maiorem copiam bonorum Dei munere accepit, sive cor-
u externa sim, sive animi, ob hanc caussam accepisse, ut ad perfe-
! 11 *i Tim.. 11, 12
1 11 Cor., IV, 17
; ^»tth.,xix, 34.
* ini’ VI> 24, 2s-
« ' ■ 66, a. 3.
I , , 1 «nw. 65. a. 2.
; Luc.; 32* 3* 6-
‘ A«., XX, 3s
Ah,tb-. XXV, 40.
Romani Pontifices
or
TTi
crioncm sui pariterque, velut minister proviZr^ ~
adhibeat ceterorum. Habens ergo talentum , «(re/ ad Mflfe
ffWW affluentiam, vigilet ne a misericordiae lareitate tnrn *** /afea^ ^
«“ *W»‘ studeat ut usum atque 'wim
partiatur. 1 ^ utilitatem illius cum p)l:
17- Bonis autem fortunae qui carean t- fi r i ■
probro haberi, Deo iudice, paupertatem ’ nec ecT™ !?“ ,P"docM''".
labore quaeratur. Idque confirmavit re et’ f„,„ ri P.'lden‘,ura. quod
salute hominum egenus factus est, cum essa dit a - ^cum* 1“'
ac Deus ipsemet, videri tamen ac putari fabri fi p. n.lq.Uc «« filius 1
piam vitae partem in opere fabrili comumt Volu,t: q'"'" «»"> -
f*ier, filius Mariae? 3 H«iu. di^iZ„^"T AW *
‘ntelbguntur: veram hominis dignitatem -unue ,.v'n ea W
esse, hoc est in virtute, positam- virtutem v! e"Uam “ m«l
tnmonium, imis et summis, divitibus et II™"' I
aliud quippiam quam virtutes et merita i/ tar":' aequc p>nbile: t
«dem bcatitudinis aeternae sequummm i’ Um,“ «P«iant»r, n
genus propensior Dei ipsius videtur volnm^T0 V'r° “'““•««t
nuncupat pauperes: * invitat ™ 0 untas- beatos enim lesus Chria
m labore sint ac luctu; * infimos** et 7^ ^ SC’ S°Iat" Caussa’ <luicum<J
praecipua. Quarum cognitione rerum f u V'eXatos conipkctitur csrb
animus, in aerumnosis demissus evt fr! C W /0r?unatis deprimitur lurae
modestiam flectuntur. Sic cunitum «° 1 ^ a.ten ad ^aci^ltatem» alteri:
nec difficulter impetrabitur ut nT- ^b,“ ,ntervallum afficitur breviu
ientur voiuntatcSP drnis utnusque, umetis amice dextris, copi
1 8, Quos tamen si ohr' t* * - * *
amor etiam fraternus inter <sf r*01’' ^r|lecePt,s paruerint, parum est amicit:
Plane homines a communi parlnf<f D ScntIcnt enim et intelligent, omne
nnem bonorum tendere mr n J tf 1 procreatos: omnes ad eumdtn
fccta at(lUe absoluta et’ hoiiineTt^A qU‘ afficcre beatitudirjc F
pariter esse lesu Christi K V * ^gelos unus potest: singulos iter
'indicatos, ut nJane _ cne CJ0 j rc^empWs et in dignitatem filiorura
cum Christo Domino a ■ CCSS!tudine laterna cum inter se tum etuo
naturae bona, munera' ”* mu?t*s fratribus , contineantur. Iten
ad genus hominum unive C ,Vin:ic Pertinere communiter et promisci
caelestium fieri exheredem SU^' DCC ^uctnquam, nisi indignum, bonorum
co lercdes autem Christi ® ' aufe,n filii, et heredes: heredes quidem Diu
*9* Talis est forim H
pro tetur. Nonne quieturum1 ‘K Minum* quam christiana philosopto
1 1 Ia in civili convictu valeret? *CmPore certamen omne videatur,
' S. CrcK. Ma .
MCor-VlII.;^ »«,. «. n. 7.
Mare., VI, ,
Mrtith. , v v a ,
: ii«*~ xi. * "ZuT" 3H
Rom' V,«- '7- - U«* „ „
Romani 1 * on fi fice *
nomam t on unces -
— i 365
:0, Denique nec salis habet Ecclesia viam inveniendae curationis osten-
Jtrc, s£d admovet sua manu medicinam. Nam tota in eo est ut ad disci-
plinam doctrinamque suam excolat homines atque instituat: cuius doctri"
Lc saluberrimos rivos. Episcoporum et cleri opera, quam latissime potest^
curat deducendos. Deinde pervadere in animos nititur flcctereque volun-
tates, ut divinorum disciplina praeceptorum regi se gubemarique patian-
tur, Atque in hac parte, quae princeps est ac permagni momenti, quia
summa utilitatum caussaque lota in ipsa consistit. Ecclesia quidem una
pulcst maxime. Quibus enim instrumentis ad permovendos animos utitur
a sibi hanc ipsam ob caussam tradita a lesu Christo sunt, virtutemque
habent divinitus insitam. Istiusmodi instrumenta sola sunt, quae cordis
«tingere penetrales sinus apte queant, hominemque adducere ut obtdien-
:fm se praebeat officio, motus animi appetentis regat, Deum et proximos
caritate diligat singulari ac summa, omniaque animose perrumpat, quae
impediunt cursum. — Satis est in hoc genere exempla veterum pau-
liiper cogitatione repetere. Res et facta commemoramus, quae dubitatio-
nem nullam habent: scilicet civilem hominum communitatem funditus esse
;!btiwti> chriVtianis renovatam; huiusce virtute renovationis ad meliora
promotum genus humanum, immo revocatum ab interitu ad vitam, auctum-
que perfectione tanta, ut nec extiterit ulla antea, nec sit in omnes conse-
quentes aetates futura maior. Denique Iesum Christum horum esse bene-
naomm principium eumdem et finem: ut ab eo profecta, sic ad eum omnia
referenda. Nimirum accepta Evangelii luce, cum incarnationis Verbi homi-
numque redemptionis grande mysterium orbis terrarum didicisset, vita lesu
lTI. •? h°mimS Pcrvasit civitates, eiusque fide et praeceptis et Iegi-
n>5 ° as fni nnt‘ Ql,are societati generis humani medendum est, revocatio
ST» Christianorum sola medebitur. De societatibus enim
^ entibus illud rectissime praecipitur, revocari ad origines suas, cum re-
to Iahn«Unt- .°Porterc* Haec enim omnium consociationum perfectio est, de
socialee ^ assetlu‘» cuius gratia institutae sunt: ita ut motus actusque
ib in«it irt Cm caussa pariat, quae peperit societatem. Quamobrem declinare
QUemadmr °i' cor^LJl1tl° ad institutum redire, sanatio, \'erissimeque id
rium dicimi|Um C rcipublicae corpore, eodem modo de illo ordine ci-
21 Ne t-' qU1 ut,lm sustentant opere, quae est longe maxima multitudo,
a* defixas y araen putandum, in colendis animis totas esse Ecclesiae curas
De proletiri 03 n • quae at^ v*tani pertinent mortalem ac terrenam. —
fortunanum • n'!!nina*Iin xult et contendit ut emergant e miserrimo statu
non mediocrp1116 IOrtI.n a^’P'sca,ltur* Atque in id confert hoc ipso operam
diriniani ^k‘ * qUCK vocat et instituit homines ad virtutem. .Mores enim
Ponunt rebus' hCr'e!ltlIr *ntcgri- partem aliquam prosperitatis sua sponte
ttun DCUm. cCX ernis* qu<a conciliant principium ac fontem omnium bono-
*$dunt in'iD°erCent ^cm',las A’tae pestes, quae nimium saepe hominem
w 'oluptatuin^ -*1 opum abundantia miserum, rerum appetentiam nimiam
SI <ni. contenti denique cultu victuque frugi, vectigal par-
1 Radix
matorum est cupiditas (I Tim.. VI, io).
366
Romani Pontifices,
simonia supplent, procul a vitiis, quae non mn,i„ . "
ax,ra“ £riam copias exhauriunt, et lauta patrimonia df“ peCUniai. *
Krca, Ut bene habeant proletarii, recta providi ' T' *• c-
rebus, quas ad sublevandam eorum inopiam i n d , *’"* •
“ hoc beneficiorum ita semper e* cond“<*fe. fJ:.
mpraed, canone efferatur. Ea vis erat apud vetusttsL.' S • ^
tatis mutuae, ut persaepe sua se re privarent ODitulan I Chnstl™« afi.
quamobrem aeque... quisquam egem erat iater' X n‘ "J"» di'il«"e
nat, m ordme instituto, datum ab Apostolisle^um io id ««i
ficentiae exercerent munia: ac Paulus AnostiL 'l“.0,,diar|rt bo».
ctus omnium Ecclesiarum, nihilominus dare se in T ,? d'udTO «*
dubitavit, quo ad tenuiores christianos Z !abor,osa 'tfncra n«-, I
ris pecunias, a christianis in unoaTa^r ™ pnama *"■««. Cuias
tortatis nuncupat Tertullianus, ultro collatas. 4**
humattdisque , et ^,frw ^sumerentur ^ ahdj
senthus, item naufragis. * - Hinc sens im llffi! ^ *«***, «P*
g«»a cura tamquam rem familiarem indiaelw £ P’,nrao”™". q»od rf-
vero subsidia miserae plebi remisi g, Ecclesia custodivit. Inum
f ^cupletium ct indigentium commiT0^ 'erecundia, comparavit.
lentem magnitudinem caritate, colleria excitata ubique ad tvcel-
altaque utiliter permulta instituit n k' °ndld,t sodalium religiosorum,
rum prope nullum esset (,uori \q.u.jbus °Pcm ferentibus, genus mUeru-
eodem modo fecere obm^thnici^d Hod“ quidem mu,d-
huius. «tam tam egregiae cari?- ri!. arfUen.dam transgrediuntur Ecclesias
constitutam legibus publicis hen ^UlUil m l°Cum subrogare visum est
tem suppleant, totamSead Sed W Christianam cariu-
nullae reperientur. Ecclesiae Knr ^ pon"'Eentem utilitates, artes humaner
iesu Christi corde ducitur mdt- CSt ■ 3 v*rtUs» <iu,*a nisi a sacratissimo
em^qtUv?UC ^ Ecc]cst* discesserit am: VagatUr autcm a Chris£o lon'
'foque, quae in hominum Zt dllbl*um cluin> ®d 'd quod est propositum,
omnes, ad quos caussa rci-H Ls at®sunt> adiumenta requirantur. Omnino
fata parte necesse est. Oun I V- Z Cm !ntcndant idemque laborem pro
providentia similitudinem fx»- W -Cat 5uaradam cum moderatrice mundi
MS Pendent, ex earum omn; C cn,m v 'demus rerum exitus a quibus cau<-
23- lumvero quota pars rrmUl^, COnSpira£lone ProcCdcre.
I alter *" ,RcmpubIicam hoc Joco ffitelh^epUbl,Ca exPcc*andasit. praestat exqui*
’ Scd ^nalem ct vult rcrt-i r. ,• P,,nus non quali populus utitur unus vtl
i 1'11' ntJ sapientiae, quae Mn« naturae ^'“ngruens, et probant divinae d»
constitutione christiana tZv no.m’natim >n litteris Encyclicis de civiu*
N™'::t,,rfcrrc 3 1,aque per ^
S e mstitutoniiii> sciljr -r ff: universe debent tota ntionc
e 'ciendo ut cx ipsa conformatione
1 Act- IV, ,4
Apo|„ II, 3,
i Cf v J9‘
V,< «• S9J. . -
Romani Pont i fiet j
3^7
,dministratione reipublicae ultro prosperitas tarn communitatis quam pri-
vitorum efflorescat. Id est enim civilis prudentiae munus, propriumque
eorum, qui praesunt, officium. Nunc vero illa maxime efficiunt prosperas
civitates, morum probitas, recte atque ordine constitutae familiae, cu-
stodia religionis ac iustitiae, onerum publicorum cum moderata irrogatio,
tum aequa partitio, incrementa artium et mercaturae, florens agrorum
cultura, et si qua alia generis eiusdem, quae quo maiore studio provehuntur
eo melius sunt victuri cives ct beatius. — Harum igitur virtute rerum in
potestate rectorum civitatis est, ut ceteris prodesse ordinibus, sic et prole-
tariorum conditionem iuvare plurimum: idque iure suo optimo, neque
ulla cum importunitatis suspicione: debet enim respublica ex lege muneris
sui in commune consulere. Quo autem commodorum copia provenerit ex
hac generali providentia maior, eo minus oportebit altas ad opificum salutem
experiri vias.
2^. fiid illud praeterea considerandum, quod rem altius attingit
unam civitatis esse rationem, communem summorum atque infirmorum!
Sunt nimirum proletarii pari iure cum locupletibus natura cives, hoc est par-
tes verae vitamque viventes, unde constat, iuteriectis familiis, corpus reipu-
blieae. ut nt illud adiungatur, in omni urbe eos esse numero longe maximo.
Cum igitur illud sit perabsurdum, parti civium consulere, partem negligere,
consequitur, in salute commodisque ordinis proletariorum tuendis curas
e itas collocari publice oportere: ni fiat, violatum iri iustitiam, suum
cuique tribuere praecipientem. Qua de re sapienter S. i hornas: sicut pars
d totum quodammodo sunt idem , ita id, quod est totius, quodammodo est partis, r
. . m non paucis neque levibus populo bene consulentium
pnncipum, illud in primis eminet, ut unumquemque civium ordinem aequa-
i 'Ut tueamur, ea nimirum, quae distributiva appellatur, justitia inviolate
Hn anaa.
in uaturis autem cives universos, nemine excepto, conferre aliquid
SDom 1,1120 V )0n°r^m cotnmun'uni necesse sit, quorum aliqua pars virilis
Dossunt^n 'i m sin^u^os_> tamen idem et ex aequo conferre nequaquam
futun c Ua vscumqm.- sint in imperii generibus vicissitudines, perpetua
socreta - ^ tivill,n statu discrimina, sine quibus nec esse, nec cogitari
dedant U P°ssc£‘ ^mn'nn necesse est quosdam reperiri, qui se reipublicae
au«oriti?,m Cg<?S condant* tl11' 'us dicant, denique quorum consilio atque
priores ne"ului urbana, res bellicae administrentur. Quorum virorum
videt nr ParteS’ e08cluc babendos in omni populo primarios, nemo non
ratione CP qU°d c^nimun' bono dant operam proxime atque excellenti
nec iisdem0^3 ^ ^ ° qU* ’n arte ab<lua exercentur, non ea, qua illi, ratione
quam miJZZ * prosunt c'vitati: sed tamen plurimum ct ipsi, quam-
dtbeatesseS’ ,reCtt- ut,b,at* PuEficae inserviunt. Sane sociale bonum cum
‘n virtute CIUS?lod ’ ltt ^°mines eius fiant adeptione meliores, est profecto
tatem SUpP^Clput C°I locandum. Nihilominus ad bene constitutam civi-
c ,tatl° qu°que pertinet bonorum corporis atque externorum,
i
Il-II
t quaesi*
i, ad a.
I **>*1
368
Romani Pontifices
quorum usus esi necessarius ad actum virtutis 1 ?- , " — ■
est proletariorum maxime efficax ac neccss irius hl paric* S
atque manum, sive in officinis exenSTC'?? *"* *» »** «S
ms est atque efficientia tanta, ut illud verissimi,. ■ LOrum ® hoc ,
opificum labore gigni divitias civitatum lubeU 3,iunde qua:
proletario publice geri, u, ex eo, «£* »*** «>■ 2
peraptat ipse aliquid, ut tectus, ut restitui ” affcrt “«It®
aegre possit. I ndc consequitur, favendum rebus omnih!!3™ -'fan mi"“
riom opiheum quoquo modo videantur profuturi " o 1 ““ qua' **
ut noceat cuiquam, ut potius profutura sit universis tamu",lb«
r^eip-uS; qU'bUS -
eat! suamutnquTiacuitiiraqc™ ^ * "!public,‘ ^
zzzszzt sg sis
tur. Communitatem quidem ciuiW f mmunitatem eiusque partes tuean-
natura commisit usque eo u/oubH^TT *?***?* Potestati conservandam
Wd ‘«a caussa sit ratfoque ^rlrlc^anjs* Sa Utls non mod<t supremah
reipubjicae non ad quia Pr“™iontm
commissi sunt, natura pertinere oh «“■ sed “d «™«.
consentiunt. Cumque inmermdi f ’ f,h pJla panter et fides christiaiu
communicatio quaLam surnmfn f “ proficiscatUr a Deo, ciusque sit
statis divinae, non minus rebus gercnda ad exemplar est pote-
solentis. Si quid igitur detrimenti IT/8 t,Uam universis cura paterna con-
mbus> aut singulorum ordi„lltn f- T Slt aut imPendeat rebus commu-
ratione non possit, obviam iri n„J !°n,blls; • ?uod sanari aut prohiberi alia
«t salutis cum publicae tum pub|,Ca necesse est. — Atqui iriter-
Ucm dirigi ad Dei iussa nitura pn'atac pacatas esse res et compositas:
d*ciplinam: observari et ^u lT PnncJpia omnem convictus domestici
,n!?fros: sanctam retineri iii»rir*,^1°nem" ^0rerc privatim ac publice mores
'f 1 os adoIescere cives im-., 'f01* ncc «tberos ab alteris impune violari:
i oneos. Quamobrem si ouanrl11 r C tutandactluc. si res postulet, civitati
ecessiunem opificum aut int° Ut ^u‘PPiam turbarum impendeat ob
•“"«hae nexa apud proZ r " ** comP°™o operas: ut naturalia
n satis impertiendo commori'^ !*Xc^tur: llt religio in opificibus violetur
‘nteghtau morum ingruat a sev! ^ °fficia pietatis: si periculum in officinis
^j. c 1: aut opificum Ordinem pro"Vscuo> ahisve perniciosis invitamentis
no r , a PCrSOn;i a‘ felite ?, heri,i8 °rdo »*** Premat oneribus, vel
caus^sUot°P!re irnrn°tIico, nLC ad s' '1 C°ruIltl0nihua affligat: si valetudini
fint f mc adBlbenda certo ■ exurn aetatenive accommodato; his in
5S£2 » >«•*» p°To'T“™- :is « ■—» - **£ q»
' '«■ periculi depuUio^^^m, quam incommodum» s.-
T hojrn Aj
■■ c. xv
Romam Pontifices
27. lura quidem, in quocumque sint, sancte servanda sunt: atque ut
suum singuli teneant, debet potestas publica providere, propulsandis atque
ulciscendis rniuriis, Nisi quod in ipsis protegendis privatorum juribus
praecipue est infimorum atque inopum habenda ratio. Siquidem natio
divit um. suis septa praesidiis, minus eget tutela publica: miserum vulgus
nullis opibus suis tutum, in patrocinio reipublicae maxime nititur. Quocirca
mercenarios, cum in multitudine egena numerentur, debet cura providen-
tiai|ue singulari complecti respublica.
zS. Sed quaedam maioris momenti praestat nominarim perstringere. -
Caput autem est, imperio ac munimento legum tutari privatas possessiones
oportere. Potissimumque, in tanto iam cupiditatum ardore, continenda
in officio plebs: nam si ad rneiiora contendere concessum est non repugnante
justitia, at alteri, quod suum est, detrahere, ac per speciem absurdae cuius-
dam aequabilitatis m fortunas alienas imolare, iustitia vetat, nec ipsa com
munis utilitatis ratio sinit. Utique pars opificum longe maxima res meliores
honesto labore comparare sine cuiusquam iniuria malunt: verumtamen
non pauci numerantur pravis imbuti opinionibus rerumque nov arum cu pidi
qui id agunt omni ratione ut turbas moveant, ac ceteros ad vim impellant!
Intersit igitur reipublicae auctoritas, iniectoquc concitatoribus freno ab
opificum moribus corruptrices artes, a legitimis dominis periculum rapina-
nini coerceat. r
29- Longinquior vel operosior labor, atque opinatio curtae mercedis
caussam non raro dant artificibus quamobrem opere se solvant ex com-
imo onoque dedant voluntario. Cui quidem incommodo usitato et gravi
nnifiJ! Um PU ^u’a Kenus istud cessationis non heros dumtaxat, atque
r s ipsos afficit damno, sed mercaturis obest reique publicae utilitati-
» vi turbisque so.e«, saepenumero teanqul
sa]ljhri. 1 t Karn in ^ iscnmen adducit. Qua in re illud magis efficax ac
bibere aliotoritate legum, malumque ne erumpere possit pro-
ctus vidcaturmUuruSCaUSSiS’ dominorum at<Jue operariorum confli-
blicae" !)r J !qUC m<,d0 pblra sunt *n opifice, praesidio munienda reipu-
t[ < Ptabil.c n"lll,n anim* bona. Siquidem vita mortalis quantumvis bona
via tantumm JT ,pSa ta.men ,]lud est ultimum, ad quod nati sumus: sed
tl amore u, „ ° altljlc instrumentum ad animi vitam perspicientia veri
«militudincmnii^0^ 011”31”' An,mus est> expressam gerit imaginem
d^nariiusl !t r"'1"1’. c? m^uo Pipatus ille residet, per quem
terras (,mriej. ' S .omo ln inferiores naturas, atque efficere utilitati suae
PiscibtL 6 mana Parenti®- Replete terram et subiicite eam; et domi-
tur super terr c * * vo^a/i^us coeii et universis animantibus, quae moven-
<3Uod inter ditiL S(Unt °mnes bomines hac in re pares, ncc quippiam est
Privatosque altpa’ inopes, inter dominos et famulos, inter principes
craL *(lem dominus omnium. 2 Nemini licet hominis di-
J I. a8.
Rom-. X. ,2.
l'«l. m.
24
37°
Romani Pontifices
• n
a
&&
2'Xi
C*»
c^r-t
P>
<r '3 •
r *ri
pd’
P-*j
:vti
K-i
fc/^
V}
V | I
I* •*> 4
i*1^ i
|K t* <
f*lPn
j
gmutem, de qua Deus ipse disponit em» maena Mantat. •
neque ad eam perfectionem impedire cursum, quae sit * ™PU"C "‘«I».
piternae consentanea. Quin etiam in hoc ocnere tria “eli* **
ter naturae suae, animique servitutem servire velle , " , ! n0n, “"'«»«
homo potest: neque enim de iuribus agitur de oulh’,, . . qUKl'm <P«»
vernm de officiis adversus Deum, C
consequitur requies operum et laborum per festos dies nZ """f ' Hi*
nemo mtelhgat de maiore quadam inertis otii usura " nm)7' d Umai
dc cessatione, qualem multi expetunt, fautrice virinr ’ 1 toque mmus
pecuniarum adiutrice, sed omnino de requiete «ne ^ ** Ud effusi°Dts
consecrata, Conittncta cum religione auies sevocaTh ! ^
negotii sque vitae quotidian.se ut ad cotdtinH mm*m a ^onbas
tribuendumque cultum numini aeterno iustum ,e ZhT' n” “**■
« i" Testamento veter/
sanctifices;' et facto ipse suo docuit 1 , l° Ut dim sahkh
fabricatus hominem erat sumnta- , requiete, statim posteaquam
quod patrarat. 2 ’ PU' (he «***» universo m<
eripere miseros Opifides eTaevltiaT ? ext.ernorum* Penium omnium
pro rebus ad quaestum interime ,p°rt?C llominum cupidorum, personis
operis, ut hebeat Si'" \Z™ ■ Scilicet tantum edp
cumbat, non iustitia, non hu^t^MtUur" S“h suc'
sua, ita et vis efficiens eerric * • P‘ 1 r' *n lomme» Slcut onuus natura
non potest. Acuitur i\h quidem Sr HnibUS’ eXtra qU0S
,ege ut a?cre intermittat identidem aulue usu> sed bac tamen
opere videndum ne in phires e\tnh„ Jcquiescat* De quotidiano igitur
valla vero quiescendi quant i 3tU1" ^oras* quam vires sinant. Inter-
etis temporum et locorum ex .st °Pnrtc;it, ex vario genere operis, ex aditm-
nini cst opus Iapidem e terr °.Pr^cum valetudine indicandum» Quo-
effodere penitus abditi CXC.UI ere> aut ferrum, aes, aliaque id gemis
tudini gravis, cum brevitate^ . & >0r,.quta mu^° maior est ideiuque vale-
dispicienda tempora: quia n en*poris est compensandus. Anni quoque
rftmad| t0lerandum, al>'o aut tolerari ' nnir. °PC?“C genus a,io temPore f;lcik
ffiouftate non potest n* * nulla ratione potest, aut sine summi
eneque validus potest id e,riq,1.e qu°d fecere enitique vir adulta itctatr
25 d' p“,ro« "™ est aequum postulare,
‘ngenium, animum satie firl .U!n*- riC pr*tls officina capiat, quam corpus,
Wrcs: vefet herbescent cm . ’.a.Vt:nt aetas- Erumpentes enim in puerilis
«mnis est institutio puelis i Jdltatcm' agitatio praecox elidit: qua ex n'
conveniunt in fcminP "dl? ?”' S.ic certa quaedam artificia minus
fin»ntUr magnoPere ‘n muliehrjH1 °me3tlC;i natas: quae quidem opera et
ntatique familiae uatura resn^i^ dcc.us.' ct liberorum institutioni pro*
" °m ent. Universe autem statuatur, tantum
1 Ex<*t., xx, 8
1 Gcn.. ir, i '
Romani Pontifices
^ 0pificibus tribuendum otii, quantum cum viribus compensetur labore
consumptis; quia detritas usu vires debet ttisatm restituere. In omni obli-
gatione, quae dominis atque artificibus invicem contrahatur, haec semper
aut adseripta aut tacita conditio inest, utrique generi quiescendi ut cau-
tum sit: neque enim honestum esset convenire secus, quia nec postulare
aliquam fas est nec spondere neglectum officiorum, quae vel Deo vel -ibi-
nwiipsi hominem obstringunt.
ja. Kcm hoc loco attingimus sat magni momenti: quae recte intelliga-
tur noesse est. in alterutram partem ne peccetur. Videlicet salarii defini-
tur libero consensu modus: itaque dominus rei, pacta mercede persoluta,
liberavisse fidem, nec ultra debere quidquam videatur. Tunc solum fieri
iniuste, si vel pretium dominus solidum, vel obligatas arrifex operas red-
dere totas recusaret: his caussis rectum esse potestatem politicam interce-
dere, ut suum cuique ius incolume sit, sed praeterea nullis. — Cui argu-
mentationi aequus rerum iudex non facile, neque in totum assentiatur,
quia non lsi absoluta omnibus partibus: momentum quoddam rationis
abest maximi ponderis. Hoc est enim operari, exercere se rerum compa-
randarum caussa, quae Mnt ad varios vitae usus, potissimumque ad tui-
timem sui necessariae. In sudore vultus tui vesceris pone. 1 Itaque duas
ve I u t notas habet in homine labor natura insitas, nimirum ut personalis
sit, quia vis agens adhaeret personae, atque eius omnino est propria, a quu
exercetur, et cuius est utilitati nata: deinde ut sit necessarius, ob hanc caus-
=am, quod fructus laborum est homini opus ad vitam tuendam: vitam autem
1'kTi ipsa rerum, cui maxime parendum, natura iubet. Iamvero si ex ea
a u m taxat parte spectetur quod personalis est, non est dubium quin inte-
grum opifici sit pactae mercedis angustius finire modum: quemadmodum
tnim operas dat ille voluntate, sic ct operarum mercede vel tenui vel plane
uu a contentus esse voluntate potest. Sed longe aliter indicandum si cum
re iK ^ J?ersotiah ratio coniungitur necessitatis, cogitatione quidem non
. * 1 a separabilis. Reapse manere in vita, commune singulis officium
utur'11 US •St dcci!sc‘ I I'hc ius reperiendarum rerum, quibus \*ita susten-
auaKit-f^k82110 nasc'tur: quarum rerum facultatem infimo cuique non nisi
in idem .?. ^ merces suppcditat. Esto igitur, ut opifex atque herus libere
^«tner ac nominatim in salarii modum consentiant: sub est tamen
rnaiiiK a lcllIlt tx iustitia naturali, idque iibera paciscentium xoluntate
haud im anpqi,uls’ scil icet alendo opifici, frugi quidem ct bene morato,
tfus, aut^j*11 eSSt* merccdcm oportere. Quod si necessitate opifex coa-
etjanisj n^l* * pcion's uietu permotus duriorem conditionem accipiat, quae,
Imponitur* v actipicnda s*1» quod a domino vel a redemptore operum
nten in his'^ ..qtI^em ost subire vim, cui iustitia reclamat. — Verumta-
^nificii . 'S s,rQ.1 Susque caussis, quales illae sum in unoquoque genere
,li officinis ° 3 ,Sl* ck,korandum hora, quibus praesidiis valetudini maxime
cum adiiincr ent,Un’ 1 is t ratus inferat sese importunius, praesertim
tam varia sint rerum, temporum, locorum, satius erit eas
; Gcn- m, 19.
i
372
Romani Pontifices
res ludicio reservare collegiorum, de quibus infra d.W„ •
irure nam, qua rationes mercenariorum, uri par est V"> ' M'mUs’ m^k
s. res postulaverit, tutela praesidioque reipubiicae m ac«<ht
35. Mercedem si ferat opifex satis amnium »*
Ii heros tuen commodum queat, facile studebit n ^ 30 ll-Vo«mqiit .
cietque, quod ipsa videtur natum *
etiam redundet, quo sibi liceat ad modicum censum ^
emm efficaci ratione dirimi caussam, de qua Jmr ptrv^- %
hoc sumpto et constituto, ius privatorum bonorum J P°^ Vldlmus' n*
Quamobrem favere huic turi leges debent, et o tmad ^ ^
quamplurmu ex multitudine rem habere malim^O.r rP“tCSt’ Prt)Vuft* Ui
litates consecuturae sunt: ac primum certe aequior UU'
emm commutationum civilium in duas civium!- } ° bonor«m. V„
*nter utramque discrimine interiect o Ex n da^ *v»Wt urbes, tamen*
tur, facultatem omnem cop Lm 3feS^ T"*""1 soIa P*
trahit, atque in ipsa adSmrion^ ! uv ^ COmmod* *
altera inops atque infirma multitn ) e*PU ICae non Parum potest Ex
P- parato" lamvero si ^ebis eSu! ™m° « ad -
piam, quod solo contineatur <- c Ui>tr,a ln sPem adipiscendi quip-
Praeterea rerum, quas terra trioni? mque egestatem discrimine. -
nes enim, cum se elaborare ' ma'°r CSt abundantia futura. Horni-
'«nge maius: in suo’ ***** adhibent studia,,
cultam, unde non aZemHl. ^? terram in^tuunt sua manu pcr-
et stl’s expectant. ista volim**?- etiam 9Uan,dam copiam et sibi
conferat ad ubertatem frurfni 3 S 3 lCntaS> nemo non videt quam valde
illud tertio loco manabit f-,„> m’ augendasque divitias civitatis. -Ex quo
ticlU« in lucem sint ad ,-nT ^1 ut clua in civitate homines editi susecp-
externa regione commutarent ac, e retineantur: neque enim patriam cura
facultatem. Non tamen ad l' 'ltae ‘legendae tolerabilem daret patria
potest, ut privatus census ne “L'Tn°da Perveniri ca conditione
salium. Ius enim possidendi ex ?anr,atur immanitate tributorum et vecti-
•sed natura datum, non insi, Pnvatmi bona cum non sit lege hominum
perart- et cum communi bnnm ? * Cre’ S(‘d tantummodo ipsius usum tefn-
■tptur iriiuste atque inhuman Cor^Ponerc* auctoritas publica potest. Faciat
tormn nomine, detraxerit ^ ™ boi“® privatorum pl us aequo, tribu*
.. 34’ Postremo domini Ud .1
us \idelicet institutis, quorum^ °^ce8 muJtum hac in caussa possunt,
f- 0r ° ^tcr propius accedat Ct °PPortune subveniatur indigentibus,
duo3*1 ■uPP*«a> mutuo feLl Ceranda i" hoc genL soda-
, : • as’ ‘u C;ivendum opifici it ^ KS var‘as* privatorum providentia con*
D«r„m. mgm"? si «S mn,‘!UC «*••««?• uxoris ct liberorum, si quid
nrincin 8 .buuuu, puellis adolc ntJ s’ Uui<i humanitus accidat: instituo
C&pT ctt» natuque ma,'°ribus ««"<»■ Std
^brum corporatory* quorum complexu fere cetera
apud maiores nostros diu bene tacu i
Romani Ponti ficu
373
constitere. Revera non modo utilitates praeclaras artificibus, sed artibus
ipsis, quod pcrplura monumenta testantur, decus atque incrementum
pepercre. Eruditiore nunc aetate, moribus novis, auctis etiain rebus quas
viia quotidiana desiderat, profecto sodalitia opificum flecti ad praesen-
tem usum necessc est. \’ulgo coiri eius generis societates, sive totas cx
opificibus conflatas, sive ex utroque ordine mixtas, gratum est: optan-
dum vero ut numero et actuosa virtute crescant. Etsi vero de iis non
semel verba fecimus, placet tamen hoc loco ostendere, eas esse valde oppor-
tunas, et iure suo coalescere: item qua illas disciplina uti, et quid agere
oporteat*
35. Virium suarum explorata exiguitas impellit hominem atque horta-
tur, ut opem sibi alienam velit adiungere. Sacrarum litterarum est illa
sententia: melius est dttos esse simul, quam unum: habet enim emolumentum
societatis suae. Si unus ceciderit , ab altero fulcietur. Vae soli: quia cum ceci-
derit, non habet sublevantem se. 1 Atque illa quoque: frater, qui adunatur
a fratre , quasi civitas firma. * Hac homo propensione naturali sicut ad con-
junctionem ducitur congregationemque civilem, sic et alias cum civibus
inire societates expetit, exiguas illas quidem nec perfectas, sed societates
tamen. Inter has et magnam illam societatem ob differentes caussas pro-
ximas interest plurimum, binis enim societati civili propositus pertinet
ad universos, quoniam communi continetur bono: cuius omnes et singu-
los pro portione compotes esse ius est. Quare appellatur publica quia per
“m Iwfas sibi invicem communicant in una repnhlica constituenda. 3 Con-
tra \ ero, quae in eius velut sinu iunguntur societates, privatae habentur
ct sunt, quia videlicet illud, quo proxime spectant, privata utilitas est, ad
'00‘s P^inens consociatos. P ruat a autem societas est , quae ad aliquod nego-
tium pmatum exercendum contunditur, sicut quod duo vel tres societatem
nuunt, ut simul negotientur . 4 Nunc vero quamquam societates privatae exi-
wnt m civitate, eiusque sunt velut partes totidem, tamen universe ac
per h non est in potestate reipubiicae ne existant prohibere. Privatas enim
societates inire concessum est homini iure naturae : est autem ad praesi-
nat 11 falis instituta civitas, non ad interitum: eaque si civium
I * soc,'lr4 'ctucrit, plane secum pugnantia agat, propterea quod tam
Sl 2 tl,lam coetus Prix*ati uno hoc e principio nascuntur, quod homines
c naf!!ra congregabiles. — Incidunt aliquando tempora cum ei generi
persc l!llItatum rL‘ctum sit leges obsistere: scilicet si quidquam ex instituto
aperte ^U°d. cuni Pr°bitate, cum iustitia, cum reipubiicae salute
illae 1jSS1 tat‘ 9n’bus 1,1 caussis iure quidem potestas publica, quo minus
adhibe00 680311 ’n'Ped,e*: ‘lJrc etiam dissolvet coalitas: summam tamen
<|u.im at- Cailt’f>nem nt'cesse est, ne iura civium migrare videatur, neu quid-
!<• sptviem utilitatis publicae statuat, quod ratio non probet. Eate-
; p*-. iv. 9-u
, ! XVIII. uh
‘ Ibid. " *
mpu^fiantrs f)r* fultum tt rrltgi&rtrm, c^p II.
ff?-
I»
♦ 1
♦** ■ m
3 74
Romani Pontifices
nus enim obtemperandum lembua ~ —
lege Dei sempiterna consentiant. » q CUm recta ratione adeoqUe
36. Sodalitates varias hic renutam,,. . ■ T
giosos, quos Ecclesiae auctoritas et pia chri,Ti° " ColleSia « ordines
quanta vero cum salute gentis Intmana,' ~Z_,
historia loquitur. Societates ejusmodi' si Ll'/''11'1', ad nmtram mcn)tt
honesta caussa sint, iure r,a,uraIl jb * s°,a «udicet, cum k
religionem attingunt, sola est Ecclesia' C„',PP fuissl:' Q“* vere „
oas qui equam sibi arrogare iuris, nec earl ? Paream- N°» wl
ttonem recte possunt qui praesint civitati: „ ,** " lraducere adnrintsi
icae vereri, conservare, et ubi n*q n ,, , '\Pot,lJ$ officium est reii
tamen longe aliter fieri hoc praesertinTtem !avcrint, inniria prohibere Q,
munitares huius generis respublica vm 1 P°re Vld,mus- Multis locis co
cum et civilium legum JSSSS^i V***"* ^demfc£
exuent, et fortunis suis despofiarit Ouihi. • e?t?W° ,Urt* P*™®» mora
Ma ,us* suum singuli sodalef item a^i b m ortunis su“m habebat Ectl
et quorum essent commodo T CUidam ^
animo non possumus quin spoliarim ° addlctae- Quamobrem tctnpen
cmsas conqueramur, eoqvSZt ? C? tam Gustas ac ^
Piatis iis quidem et in omne! mrt* “S?*®1!8 «rholiconmi viroran
fan ,.tCmpore dicitur, utique coire m ' n,!t’ lter Praecludi vidento
facultas large revera hominffiun r “C,eiatem P« leges licere; casu
3 ProfPUbHCaC P tmUr C°nsiHa intibus
velim nUnC quam maxime ex opificiba
,"5* ^Uu grassentur via non J? y 't,a* 1 ,ures tmde ortum ducant, qui,
dema C°,nfirniata rclnis, praeesse u!"ll|^ °ci quaerere- Opinio tamen est
demque disciplinam adhibere rnm ^nmum cultiores auctores, t
onsentaneam: occuPataque effi£„ 1™*™° non>ini’ M Mmm
rerum SeCUm consociari universitate, id age*
ieeik 1,Statu' a^enjtrum malint - ri 1 f°en.as ^gestate cogantur. — Hoc
j,*t: arc* lJndc periculum relipi ,lces c^ristiani oportet, aut nomen coJ-
ma ,rdCre’ hoc pbTo ext,mes^dum: aut sua inter se ^
riim n1U>, t 3C non fert‘nda onnrcq ^nniUngere, quo se animose queant ab
summT^T esst’ cIUam Pot i 's,onc redimere. Omnino optari hoc alk
summum hominis bonum i^rf ' .tl0ncm apud cos h*b™> ^
quid a Va,de qtlidem laudandi ren,t,SSinU,m ***** conifcem?
nos ad ,temP°ra postulent «,!!!? UreS ex nostris* q u» probe perspecto
stent 0 1e lora add ucere honestis* .m!£tUr ac fontant qua ratione proleta-
'uoderari OSPeritatcm aulu*rv cimi t " kS Poss*nt- Quorum patrocinio stl-
«*«> aequi, at/vi^ r genticam tum ningulorum student: tam
*• qu,b,,s invicem artifices et domini conti-
•I fftmutam W ,n ,an*H>* tubel ratitl»F /
f,c dicitur lt v nt t U q fe„ ^ ' W est mundum ratutuem ^
honV| Sumnt n €t f,r *Wn hah * * erna dertvaUtr* In quantum vero o rati* r<
ThtQl> Mi. quact xinm ^ ^ violmtia* cui*4**
* ni).
Romani Pontificis
r»
ntutur: alere et confirmare in utriusque memoriam officii atque evangelico-
nJTT1 custodiam praeceptorum; quae quidem praecepta, hominem ab intem-
ranria revocando, <\cctltrc modum \ctant, personarumque et rerum dis-
limillimo statu harmoniam in civitate tuentur. Hac de caussa unum in
locum saepe convenire videmus viros egregios, quo communicent consi-
lia invicem, viresque iungant, et quid maxime expedire videatur, consul-
tent. Alii varium genus artificum opportuna copulare societate student;
consilio ac re iuvant, opus ne desit honestum ac fructuosum, provident!
Alacritatem addunt ac patrocinium impertiunt Iipiscopi: quorum auctori-
tate auspiciisque plures ex utroque ordine cleri, quae ad excolendum ani-
mum pertinent, in consociatis sedulo curant. Denique catholici non desunt
copiosis divitiis, sed mercenariorum velut consortes voluntarii, qui con-
stituere lateque fundere grandi pecunia consociationes adnitantur: quibus
adjuvantibus facile opifici liceat non modo commoda praesentia, sed etiam
honestae quietis futurae fiduciam sibi labore quaerere. Tam multiplex tam-
que alacris industria quantum attulerit rebus communibus boni plus est
cognitum, quam ut attineat dicere. Hinc iam bene de reliquo tempore
sperandi auspicia sumimus, modo societates istiusmodi constanter incre-
menta capiant, ac prudenti temperatione constituantur. 1 utetur hos respu-
blica ui ium coetus iure sociatos: ne trudat tamen sese in eorum intimam
rationem ordinemque vitae: vitalis enim motus cietur ab interiore princi-
pio, ac facillime sane pulsu eliditur externo.
39, Est profecto temperatio ac disciplina prudens ad eam rem neces-
saria 111 consensus in agendo fiat conspiratio que voluntatum. Proinde si
libera civibus coeundi facultas est, ut profecto est, ius quoque esse opor-
itt tum libere optare disciplinam easque leges, quae maxime conducere
a 1 , quod propositum est, indicentur. Eam, quae memorata est, tempe-
rationem disciplinamque collegiorum qualem esse in partibus suis sin-
gu is oporteat, decerni certis definitisque regulis non censemus posse, cum
■ poiuis statuendum sit ex ingenio cuiusque gentis, ex periclitatione et
su, cx genere atque efficientia operum, ex amplitudine commerciorum.
que rerum ac temporum adiunctis, quae sunt prudenter ponderanda.
>an ’ SUmm.am rem quod spectat, haec tamquam Ic\ generalis ac perpetua
m c;atur’ 11,1 itaque gubernari opificum collegia oportere, ut instru-
uu suppeditent aptissima maximeque expedita ad id, quod est proposi-
C( ’ r'U° c!lie *n eo consistit ut singuli e societate incrementum bonorum
m ad*' ari'lm*-' re' ^arnd|aris, quoad potest, assequantur. Perspicuum vero
spcctariPCr cctlonettl P'etatis et morum tamquam ad caussam praecipuam
3,- °P°rterc: caque potissimum caussa disciplinam socialem penitus
fo^ioru ^ *ec.us enim degenerarent in aliam formam, eique generi col-
nraK(.m’ ln nulla ratio religionis haberi solet, haud sane multum
()|j • . , , qu>a prosit opifici rerum copiam societate quaesisse,
a* su' de salute periclitetur anima? Quid prodest homini ,
0,1 UHli tueretur, animat vera suae detrimentum patiatur?1 Hanc
' XVI,
3/6
quidem docet Christus Dominus velut „0,„m i, , ~ ~ — -
distinguatur homo Christianus: haec q>“ «6 eth
rr!num n'i, et malitiam em et ha, . S ' u'imr«nl..,
pus .gitur a Deo principiis, plurimum emdTom' ‘ Si
qutd sperare atque agere sal^ tmp^S, qU'd
que praecipua adversus opinionum errores vii ssa> P^bc scianp Cl
tur. Ad Dei cultum studiumque pietatis evr ??^ corruPtclas muni
omSZm dkmm festorum “kndam,‘ "«mati»
omnium parentem Ecclesiam condiscar i„.m .‘Mgwtque ram
«pus et sacramenta frequentaro ql,L' e,us « obtempera, ‘
expiandas anin,i u
Z e
m r™ CCOmmodate' at<J''t- «u quide m Sunt *d ™™>™
tudo. Officia partiri intellLenter n« nsenstlm ne minuat dissimil
caussam interest, ne cui fiat inhiW-^ c£UeqUe definiri- plurimum ob fur
L,x ,nd'gentia singulorum nrqpfil !' Commune administretur integre ,
dominorum cum iurihus officiW IJornifiPltU,andi modus: iura
alterutro ordine violatum se ufla^ P ficUm aPte conveniant. Si qui e
lhemVri C°rp0ris v,Vos Prudem^naton,hl1 °ptandum
dendum ^ C^S lps:it‘ s°eiales iubeant tllTT mtc^ros* quorum arbitrii
^ operis nullis * Mt 'i1- Nue magnopere oniri-
suppeditet, unde necessitati singutarE °Plficemf utque vectigal
'ndustriac casibus ^ nec So,u™ in «ibS
oppressi t^ ~ H k f^u ^U*>’ >« «*>«**, aut
autem ' Satl!!.eru tenuiorum commodi' 'S. ^,btJS’ 81 m°do voluntate acci-
sum h v O lcorufn non minimum t ^ lC Ub con8uItum; consociationes
ditur * .,tUrae- eventis praeteriti» n prosPeritatein momenti in civitate
repunt m aetas aetatc‘> sedorum ?°n tenu‘re providemus futura. Tru-
caussanT pr°V,dentia Dei, qui C0IS^m mirae sunt similitudines, quia
praestiti .rnoderatur ac flectit au.im •Ia*,<?nem Seriemque rerum atl cara
acceDitrn * Chr‘stianis in prisca Er -l 'n Procrcat'one generis humani
Sed de -rit’ m.ax,ma pars stinl tMj,e;ldo)cscentis aetate probro datum
pietium a Utl * ? °P'*5Us potentiaaue PreCar,a aut °Per® faciendo victitarent
Erio n'C Patf0cinium poteS ?*"*** **** llt gratiam sibi Io»
Ad ciusmPaC,fi-. 'nstitiae rrtaxim >C IUnser^nt‘_ Cernere licebat impigros,
opinio obt * Vl-ae morumque SDP(!lpJC]car,tat,s in exemplum retinentes.
commenta ?bm,.ttuit «Sali^ton™ !"') CVam,it on,nis f>^eiudieat*
«. 43S? sz r***» sfessssi - De s,a,u ^ “m-
artificibus christi . tranuP*e partem P ,• tU an Scc,,s> plurimum mtcr-
ehn«»m. Si sociemte 'Tn ^ autem ^ciie dirimetur ab
’ Matth vi IUnctl *lc prudentibus auctoribus usi,
* ' *' 3J. 33.
Romam !‘oh tifice .
377
vitm inierint camdem, quam patres ac maiores singulari cum salute et
sua et publica tenuerunt. Etenim quantumvis magna m homine vis 0pj_
uionum praeiudiqatarum cupiditatumque sit, tamen nisi sensum honesti
prava voluntas obstupefecerit, futura est benevolentia civium in eos sponV.
propensior, quos industrios ac modestos cognoverint, quos aequitatem
lucro, religionem officii rebus omnibus constiterit anteponere. Ex quo illud
etiam consequetur commodi, quod spes ct facultas sanitatis non minima
juppedi tabi tur opificibus iis, qui vcJ omnino despecta fide cbristiana, iel
alienis a professione moribus vivant. Isti quidem se plerumque intelligunt
falsa spe sirnulataque rerum specie deceptos. Sentiunt enim, sese apud
cupidos dominos valde inhumane tractari, nec fieri fere pluris quam quan-
tum pariant operando lucri: quibus autem sodalitatibus implicati sunt, in
i» pro caritate atque amore intestinas discordias existere, petulantis atque
incredulae paupertatis perpetuas comites. Fracto animo, extenuato corpore,
quam valde se multi vellent e servitute tam humili vindicare; nec tamen
audent, seu quod hominum pudor, seu metus inopiae prohibeat. Iamvero
his omnibus mirum quantum prodesse ad salutem collegia catholicorum
possunt, si haesitantes ad sinum suum, expediendis difficultatibus, invica-
,’int, si resipiscentes in fidein tutelamquc suam acceperint.
j1' ^fhetis, \ enerabiles Fratres, quos et qua ratione elaborare in caussa
per i cjIi necesse sit. Accingendum ad suas cuique partes, et maturr me
quidem, ne tantae iarn molis incommodum fiat insanabilius cunctatione
medicinae, Adhibeant legum institutorumque providentiam, qui gerunt
respublicas: sua meminerim officia locupletes ct domini; enitantur ratione
quorum res agitur, proletarii: cumque religio, ut initio diximus, malum
f *.* .und,,us s,,i:i P™*"* ‘fud reputent universi, in primis instaurari
m,X C nSt,anos. fportere, sine quibus ea ipsa arma prudentiae, quae
u .™c Putan tur. idonea, parum sunt ad salutem valitura. - - Ad Ecclesiam
ili rC,an t eS,der,ari °Peram suani nullo tempore nulloque modo sinet,
eerir ia *1 ,ttUra. ad,umenti, quanto sibi maior in agendo libertas conti-
Mnsul ^Uj nonunatim intel ligant, quorum munus est saluti publicae
robisauf1 \ ntCnV-i (,mrUs annm industriaeque vires ministri sacrorum:
d evinm-l‘Cn*|1^ * CS Pra^res’ fructoritate praeeuntibus et exemplo, sumpta
desinant tocu,ncnta vritac hominibus ex omni ordine inculcare ne
sinjumquu f01) ,P1'1 P‘>ss,lnt °Pe pro salute populorum contendant, potis-
'riiinis um lU L Ujt Ct* lUtn sc’ et cxcuare In alus, summis iuxta atque
<j'us cxDect otninam ac reginam virtutum, caritatem. Optata quippe
aritatis intel r ** Pracc'Pue t,:,t t-\ magna effusione caritatis: christianae
|*e***etjpsamt quae totius Evangclii compendiaria lex est, quaeque
•nsofent j;im ^t%> 1 lorutn eom modis semper devovere parata, contra saeculi
dot«s; cuius'1 ^'Ut imm°deraturtt amorem sui certissima est homini anti-
' crhis Partcs ac lineamenta divina Paulus Apostolus iis
f^U: # onias patiens est, benigtta est: non quaerit quae sua
suffert: omnia sustinet. 1
I c
or Viri
378
Romani Pontifices
42. Divinorum munerum ausoicein ™ u
vobis singulis, Venerabiles Fratres et dem ’ CIHToJcntfae Nost
benedictionem peramanter in • P°.puio<IUc '^stro A
ituH.uunem peramanter in Domino impertimus
[Leonis XIII Acta, vol. XI, p. 97-*
rae
■'pmiolin..
612.
Leo XIII, ep. P<,stor„,is oftlcU. ,2 scpt. ^ ,
Pastoralis officii conscientia et proximorum
*°s superiore anno lineris, referendum ?"*?* Pcn"®,‘. M
nonum, quae «, vocant, in p„p„,„ ves.ro fr^. *‘"8»Ww 0
candi, velut ius moribus constitutum non sin p'?" at*U
mter catholicos versari: renabatis tviri», r f c 0 ore significabatis fl
modi errore vox quoque h°mi™ * -
dum perniciosus, nec sane finibus circumi pr°feCto error ad;
sed excurrit multo latius, ita ut huius (.v ‘mscrib,tur civitatum vestiar
re periatur. Quamobrem collaudamus ,?2?* COnta^ione vix ullji E
tum perspectu mque sit quid h ic in r* h ^ vf?trum' ct quamvis coi
sentiente ratione naturali? praescrib it t ph,Iosoph,a «hristtaha, utique I
tudo Christianorum praeceptorum nhr •mtn’ Cum Prava duellorum coni
* '1— per aiatl,r' “<***« *
Scilicet utraque divina lev r„ ' C3n'
qUae !it teris divino afflatu peracriori* **** ?tUraIis rat^is lumine, n
tplls extra causam publicam hn,„‘ " Prornu^gata est, districte vetant
suae defendendae causa, neccssitTi 'nter,mat aut vulneret, nisi salu
Provocant, ve! oblatum suscinin ^ i. 8* At <*ui ad Piatum certam
1 llnt’ ni,ila necessitate adstricri *■’ -°C a^unt’ buc an|nium viresque inte
adversario. Utraque porro divini ?piant aut saltem vulnus infera
suam, gravi et manifesto obiicien C* ,nt®rd,c,t ne 9U1S temere vitam proiid
atts magnanimae ratio suadeat- U d,Scn,n,n*’ <3uum id nulla officii aut car
2 Piane b** in natura du;,,-3CC 1P*? caeca feritas. vitae contimj
esse potest, in eos, nui nriv»t,‘ ' ~ ,uare °bsciinim nemini aut dubiut
ca ere et scelus alienae cladi* Prae lUm conserunt singulare, utrumqu
enium vix ulla pestis est tu a ** V*taf Propnae discrimen voluntariun
tlV|tatis ordinem neri- * UV1 1S Vltae disciplina magis abhorres
mu ?U S?Ue adsertor iuris nrfv i trt.at’ c!uam permissa civibus licentia u
P>««, ultor exitt». pma,a v> manuquc. ct hdroris, quem viofat»
. yo cas res Ecduri-, n •
min^ua, et honestatis, quarum^ CU*tos et vindex est cum veritatis, tun
reos nriv. r**°n ,,T1Prol)avit vchcm(,J,flp l*XU pllll,ica P;)y et ordo continetur,
* Pmat* CCrt‘iniiras eoercenT Ct &***&* quibus potuit poenis
dilecto piij,, v S Cllrav 't* - Constitutiones Alexandri IH
scoP« PraHcn„ (I lNo*tro FnincUtt, a
bbus Pntribut’ Archae1* P”trf Philiptjo A^ki S‘- R’ E Cardinali Schenbom Archi,
maruco ct Austro-ifnn 11 episcopis \ ,oP*SC0P0 doloni ens! cctcriaque Vend*^
»wnKunco, 'P’* locorum Ordinari is in Imperio G*
Romani Pontifice i
m
decessoris Nostri libris insertae canonici iuris 1 privatas hasce concertationes
damnant et exsecrantur. In omnes qui illas ineunt, aut quoquo modo parti-
cipant, singulari poenanint severitate animadvertit Tridentina Synodus,2
quippe quae praeter alia, etiam ignominiae notam iis inussit, eiectosque Ec-
clesiae gremio, honore indignos censu it, si in certamine occumberent,
ecclesiasticae sepulturae. — Tridentinas sanctiones ampliavit explicavi tque
decessor Noster Benedictus XIV in Constitutione data die x Novembris
inno MDCCt.ii, cuius initium Detestabilem.* Novissimo autem tempore f. r.
Pius IN in litteris Apostolieis, quarum est initium Apostolicae Sedis, 1 per quas
censurae latae sententiae limitantur, aperte declaravit, ecclesiasticas poenas
committere non modo qui duello con ligant, sed eos etiam quos patrinos
vocant, itemque et testes et conscios. — Quarum legum sapientia eo
luculentius emicat quo ineptiora ea esse liquet quae ad immanem duelli
morem tuendum vel excusandum solent proferri. Nam quod in vulgus
-L-ritur, certamina id genus natura sua comparata esse ad maculas eluendas,
quas civium honori alterius calumnia aut convicium induxerit, id est eius-
modi ut neminem possit nisi vecordem fallere. Quamvis enim e certamine
rictor decedat qui, iniuria accepta, illud indixit, omnium cordatorum
hominum hoc erit iudicium, tali certaminis exitu v iribus quidem ad luc-
undum, aut tractandis armis meliorem lacessentem probari, non ideo tamen
honestate potiorem. Quod si idem ipse ceciderit, cui rursus non inconsulta,
non plane absona haec honoris tuendi ratio videatur? Equidem paucos esse
remur, qui hoc obeant facinus, opinionis errore decepti. Omnino cupiditas
ultionis est, quae viros superbos et acres ad poenam petendam impellit:
qm si elatum animum moderari. Deoque obtemperare velint qui homines
uihtt diligere inter se amore fraterno, et quemquam violari vetat, qui ulci-
'UihIi libidinem in privatis hominibus gravissime damnat, ac poenarum
repetendarum sibi unice reservat potestatem, ab immani consuetudine
duellorum facile discederent.
Neque illis qui oblatum suscipiunt insta suppetit excusatio metus, quod
timeant se vulgo segnes haberi, si pugnam detrectent. N.tm si officia homi-
num ex falsis vulgi opinionibus dimetienda essent, non cx aeterna recti
lustique norma, nullum esset naturale ac verum inter honestas actiones et
gttiose lacta discrimen. Ipsi sapientes ethnici ct norunt et tradiderunt,
‘RIa vnlgi indicia spernenda esse a forti et constanti viro. Tustus putius
sanctus ttmor est, qui avertit hominem ab iniqua caede, cumque facit
tud ' /°pna. e* fratrum salute sollicitum. Immo qui inania vulgi aspernatur
desere’ ^lk Comume!i arum verbera subire mavult, quam ulla in re officium
qui ad^. UnC 'nn^c maiore atque excelsiore animo esse perspicitur, quam
'clit ‘II arrna Pr<>currit, lacessitus iniuria. Quin etiam, si recte diiudicari
quae v C CSt UmiS’ tpl° s°l*da fortitudo eluceat, illa, inquam, fortitudo,
nus nominatur, et cui gloria comes est non fucata, non fallax.
1 c
i o " de torrteatnentis. \\ ir,
• U ‘vNXV' * "f - «. t*. ' •
VI- 432,
' Cf. VI
552-
380
Romani Pontifices
Virtus emm m bono consistit rationi consentaneo^ — — ~
nitatur approbantis Dei, stulta omnis est gloria ’ ** qUae 'n "4
Denique tam perspicua duelli turpitudo est ut ili» 1
legumlatores, tametsi multorum suffragio n ’*r ■ . d noslrae «iam at,
tate publica poenisque propositis coeundum "•
praeposterum maximeque perniciosum, quod sJrim^V ,Hud hac in
fere eludantur: idque non raro scientibus et silenS Cges rc
sontes, et ut legibus pareatur, providere Ita fit ^ ,ls’ quonjm «t ps
certamma descendere, spreta maiestate legum immmT"1 ad Sln^r
Inepta etiam atque indigni 51n,\ .• ■ ’ ,,nPune hceat.
togatos cives ab hoc genere ceffemfimm °pini0’ qU' m
tCm- ***** quidem hoV.U et
mutari ob diversum personarum statum „11 * uffcruiu' ncc In «mirari
nes m quacumque conditione vitae divins^T P°SS"m- °mn‘™ homt
modo tenemur. Praeterea ratio buTmV. 7^ , natUrali <*™* W
tate publica petenda foret, quae numquam t “1fem,“ Crga mi,itcs ab «ili-
naturalis divinique iuris vox conticescat n ^CSSC Potest> «t eius obtuui
manifesto deficit? Xam mi,itari(S l ^ ^ ipSa Uti,ftatls
sit adversus hostes instructior n incitamenta eo spectant iit civife,
«"‘linis, quae suaptt m P°‘eri‘ °P= »*» m».
cuius causae haud rarae sum e S,Ul>°r“’ ‘"tcr *«*» dissidi»,
tur alteruter? ’ ' pllls partibus defensorum patriae nuce-
Postremo recens aeta« nimt *
gantia longe superioribus Lecub* 'actath’amani°re cultu morumque de
instituta consuevit ac nimium si S an eLcPcre* parvi pendere vetustiora
pet «nriori. urbanitatis o" PC rCSpUere cum colore dbcr<
?CVl ac peregrinae barbariae' i *„„ri qU°d has tantummodo rudioris
1,1 tanr° humanitatis studio non rJni r K,l,las‘ dl,cl,i morem intelligimus,
' cstrum erit, V'en > - 1 'i r rePU(uat?
care dilige,uer populorum' Z^t™' quae brevi^*r attigimus, iifcul*
nes temere excipiat, neu UrT™"? ‘kW"liSi ne falsas hac de « °Pinio*
a te operam nominatim ut in,,,, * tvlorUm hominum iudicio patiantur
*u dicare quod, consentient ‘T* '"ature suescant id dc duello senti*
^ Jb -me iudicio “ r? philosophia, iu dicat ac sentit “ ‘
fiCUbl re«ptum consuetudine* ^ * COnstanter sumant. Immo quo
i sponte perpetuoque interdiei /'* catlo,Ici praesertim florentis a
inter m°r° °PP°rtunum ducirnt|UU n°n!L'n dare societatibus non hon
[ rc nullaque dc caussa duello
Supplices a Deo
roboret «... i Intimus ut communii
te i n 1 conata nostra virtute ca
corroboret au' , pct,mUs ui
chrktU., , Jl c!Uc pro salnt, , . , nostra virtute »
itemn Vo^Uiaua» id -benigne iP_. 1C<t) *>ro Jftt*gritafe morum viti
atolicam h®!! 5,C,neVolentiac D‘vinom,n vero munerum
[T txt‘u'T"‘ P^SiTS vMs' Venmhihs F“rii
Acta, vol. Xj omino impertimus.
P- ^83-389).
Romani Pontifice i
381
613.
Leo XIII, decr. Consensus mutuus , 15 febr. 1892,
Consensus mutuus, unde matrimonia insta nascuntur, non verbis dum-
U\at. sed aliis quoque signis exterioribus patefieri ac declarari potest.
Quamobrem Alexander III,1 Innocentius III, 2 et Gregorius IX, * decesso-
re Nostri, merito decreverunt ut carnalis copula, si sponsalia de futuro
certa ac valida praecessissent, cum in iudicio tum extra Judicium pro vero
conjugio haberetur, nisi impedimentum canonicum obstitisset. Et in hac
iuris praesumptione tantum roboris inesse voluerunt, ut firmum ipsa sta-
tueret sanciretque ius, nec probationem contrariam ullam admitteret. Deinde
vero matrimonia clandestina, id est non praesente Parocho et duobus tri-
busve testibus inita, quum Concilium Tridenti num 1 irrita infectaque esse
iussisset, ius illud priscum, ut erat nectssc. valere desiit ubicumque pro-
mulgata vel moribus usuque recepta Tridentina lex. Quibus autem illa
Inus non \igct, m tts semper .Apostolicae Sedis indicium fuit, canones,
quos indicavimus, ratos atque firmos permansisse. Sed aetatum decursu!
ex conscientia et cognitione Christianorum sensim effluxere. Piures enim
Episcopi ex iis regionibus, in quibus matrimonia clandestina contra fas
quidem mita, sevi tamen valida iudicantur, haud ita pridem rogati quid
populus ea de re sentire videretur, plane retulerunt, canonicam de coniu-
ciis praesumptis disciplinam passi m exolevisse desuetudine atque oblivione
deletam: propterva vix aut ne vix quidem contingere ut copula inter sponsos
ttlu nu™ali nec fornicario habeatur: eamque non matrimonii legitimi
uvum sed fornicationis peccatum communi hominum opinione existimari:
'mu vix persuaderi populo posse, sponsalia dc futuro per coniunctionem
urnalem in matrimonium transire.
rt*bus et causis, de consilio \ enerabilium Fratrum Nostro-
n,m ' Cardinalium in rebus fidei Inquisitorum generalium, supra
memoratos canones et alias quascumque iuris canonici ea de re disposi-
' nes, etiam speciali mentione dignas, per hoc Decretum Nostrum abro-
haberi ^ ^ <demiJS’ et Pro abolitis et abrogatis, ac si nunquam prodi issent,
1
illis i f PtT ias. ht tenis Nostras decernimus ac mandamus, ut deinceps
busvis °rS !n qu*hus coniugia clandestina pro validis habentur, a qui-
^1 s m icibus vedesiasticis, in quorum foro causas eiusmodi matrimo-
rlf,n a. j*n Ct iudi^ari contigerit, copula carnalis sponsalibus superveniens
P ex iuris praesumptione conjugalis contractus censeatur, nec
, ’• '«'m, dc Sponsnl.
t r p‘ ‘U!‘ ,m> eodem iit.
. c*p' " frf JW«n, eodem tit,
\ v r v ^ -
f i , de ref< matrim,
'm
3»*
Romani Pontifices
[Leonis XI! t' Acu. «i/xil!"™8, fwsj"
614,
Leo XIII, ep. Quae coniunctim, 23 maii ,
»« 'ittoue „ aede ' .
adfuturi, duplici Nos ^volup jriftwranT'!?"' '!rooki.vni™is Epf*
vester cum de religiosa puerorum iZh > Utebat.c»«n ex jfc JJJ
cupidus dubitationes er anxietates suas * in ^ foJIlcltTU8’ turn effunde
eas benigne excipiendas paratum Ne au id ;fremiUm Nost™m, semper
quod anxias illas et incertas efficeret ^ Ve,stns haerer« memil
cantatis Nostrae, sed et,am ^ ZZ 7" "*'*** 4
amplissimam incolentibus regionem fn t UdmiS quam 8erimus de fideli!
tcntnonalis, quae propter incremen ™m CIvitatUm Ameriae &
re,,R1°’ et pmesens Nobis gaudium S<? f‘C exPlic#t
expectationem. Plane haec^ sollicitudo V rcrUm Iact,orum in postem
mter controversias et disputationes n.m’ °*\CUrae exPertef «se non sii
i us actas propter conventionem iniM °rtaS Ct animis mcalescei
piscopum S. Pauli et civiles magistra ’nter ) encrab,Iem Fratrem Archi
ciahbus, quas ille considerat multo * c,rca ?uas e pluribus scholis paro
hu,u8. m!8crae concertationis aestu StUdio in Credita sibi ««oeci. I
unciarentur pro veris et quae s,,,™*™111 non est s* *a*sa nonnunquar
PCTcrebrescerent^Iaccenuitlein Pr ! .P'CIOSC, ferant vulg i rumor
pestive eo cura Nostra convcrsaV^ ™° C8teqUe tu,in™s;nisi enimtem
magna ex parte deficeret perfecn IS.Set’ vercndum erat nc intercideret v<
Tiunium in unum conspiratio oin anJmo™m consensio sttuliornmque com
' i08. ^os fovere adnitimur m ^ U °. retmeant oportet sacrorum Anti
et inH’1. 0Stn quo<* postulat ut inT ratl0I?e et °Pe- Propterea mernort!
et nr \ca.tl0 aJ Nostrum pertinent ‘ .lM CPtatmnc causarum, quamm notio
ocu °mni partium studio m' in,stenum, cuncta sedate expendamus
attut'^ lcu‘mus' quam praehn .'rn,l,n 'ta comparatum causae cognwrtn-
cumn l Pr?fitCns 4rompte c ' 0^tUS Arcb**episcopus Nobis debendam
et a Y 1 demum ea foret QUa(. <. 0 Potarum sententiae Nostrae, quae
rimus J >,S I10n ^0terat vehemenn r3110 Protestat10 m ipsius laudem cedit
**** £5 Qu.um **
liari coetu p ‘ )num pondus quae ntri ventas feret explorata, recteque
nim Cardinalium _v .. fl<3uc afferebantur, constituto pecu-
flecto quibus sacrum Consilium
' encrab,l,hUi F .
UborsccnfcU. tnbu* Arehiani™*,
,,,LPiscop0 et Epr
scopis Provinciae Ecclesiasticae
Romani Pontifices
T ■ ; ■
ut Christiano nomini propagando, qui sesc huic studio addixit diligen-
■ singulari, propositam quaestionem co responso dirimendam censuimus
,j dilectus filius Noster Cardinalis eidem sacro Consilio praefectus iussu
Sostro patefieri curavit ecclesiarum Praesulibus quae in civitatibus foede-
ratis sunt Americae Septentrionalis. Quo pressius autem illud urgeamus
quod animos vestros angebat, vosque ad scribendum permovit, certiores
m deri volumus, neminem in hoc indicio suspicionem Nobis iniecis>e
timendum fore ne infesta aliqua vexatio catholicis impenderet si ea quae
£fSta fuerant ab Archiepiscopo 8. Pauli circa scholas in oppido sitas Fari-
imult et SUUtoater a Nobis essent improbata. Quum neque idem Venera-
bilis Frater, nec alius quilibet huius periculi mentionem fecerit, liquet ex
mendaci vulgi rumore famam esse obortam quae vos in inanem prorsus
et falsam opinionem adduxit. Nos enimvero ad huiuscc causae cognitio-
nem iudiriumque animum attulimus probe memorem studiosumque decre-
torum quae, praemonente hac Apostolica Sede, in Synodis Baltimorensibus
super scholis paroecialibus conscita sunt. Haec quidem constanter servari
volumus; quoniam vero hoc cunctis inest legibus generalibus ut, siquid
singulare eveniat nec opinatum, factum tolerari queat, suadente aequitate,
quod nonnihil a verbo legis recedat, facile eomperimus casum hunc inci-
disse; proinde moderatione ac prudentia duce, potiusquam legis rigore,
retn de qua agebatur iudicandani esse rati sumus. Ceterum inter sacros
vestrae regionis Antistites, quos huius Sanctae Sedis observantissimos novi-
mus et experti sumus quum ad X os accederent, quispiam ntimquam, nemine
proreus excepto, visus est ambigere de doctrina ab ea tradita circa scholas
m quibus catholicos pueros institui oportet. Una scilicet omnium sententia
ot negantium scholas probari posse neutras , nempe religionis expertes,
'«a unanimiter cotifessiotutles adserunt, prout in regionibus evenit quas
acatholicis permixti fideles incolunt; scholas nimirum in quibus pueri reli-
?wuem rite docentur ab iis quos huic magisterio pares Episcopi agnove
nut. raestat itaque, Venerabiles Fratres, ut una cum ceteris dioecesium
raesu ibus regionis istius connitamini consiliis studiisque paribus ne pueri
«t o ici eos celebrent litterarios ludos in quibus religiosa eorum institu-
aPer^umclUe imminet mores pervertendi discrimen,
^'ium . ,ncntt r °ptamus, prout vobis significatum est per sacrum Con-
tib ™ c nstl:ino nomini propagando, ut in proximis Episcoporum conven-
potis U ° debbt Rt’s rationibus ineundis quae huic fini assequendo
mac S,n,lL C°nPerant‘ Cupimus praeterea vos enixe contendere ut qui sum-
salutem ^^aesunf 111 civitatibus singulis, probe agnoscentes nihil esse ad
spiciant 1161 ^ubbcac reIigione praestantius, sapientium legum latione pro-
Ik .»■ ’ Ut nocendi ministerium, quod publicis sumptibus adeoque colla-
r «tholicorum opibus exercetur, nihil habeat quod eomm con-
ii,,, ‘u aut religionem offendat. Nobis enim persuasum est cives
prodenti r ■ C 1 1 ‘l ^°o|S dissident, pro ea qua praestant ingemi vt er
densas 3 l *1C1 C ab*ccturo8 suspiciones opinionesque Ecclesiae catholicae
S*li> lum U tr.°qilc ^ituros eius merita quae, ethnica barbarie per evan-
en djjnnic ^ novam progenuit societatem, Christianarum virtutum
3$ 4
tornant Pontificia
•r,
r *a
" ■ '
r!J*
r
r,trA
C*Ta
pe
i* -I
rr;i
\l4li
' •'Wr^1
r I
l»‘
:v*
V
i'
-. »
t * 4
*
mu**
'«i jf'
f' T /
decore omnique cultu humanitatis insienem cr —
«urum esse neminem istic putamus, ut czZ j^ aUtcni Pe«pccti*
dere tucnque gymnasia et scholas’ n„ih IC* parentes cogantur J f :
instituendos. Interim eo reversi imH q^. Ui> utl ^queant ad fili *“ °c
perlectis litteris hisce Nostris nil tri »* ‘ ,pressi aumu*» fore confit
deat quod iis vel levem nubecull T T *?*“* *»
in dICS vos devinctum iri perfectae curitat'* Ccm‘m 11X10 N°bise« w'
bilibus Fratribus, quos vobL„m UlS neXlbus cum ceteri, v
mmmrn
G enerabiles Fre^clcro , Ap<*'°<'«>m
vi8i,amke
[ ms xn' Acta' «*• XII, p. ,35.m].
615.
U» XIII, ep. I„,mtca Ws 8 dea I>w ,
J* Inimica vis inurina
ZZn7t T. «nos" S“«“m ^ dacmonis cum «•
SSL d,,as dw"it<« doctrinas d . r . Semper adiunvi'' in id conso-
^hnstianam rempubliciun distraherer °pera f «rvotere. ip*™,,,
EccleS'ia Ucla“TSi,a'- * wtswTc oho^"1? C°nartntur' *♦«
antea r„ . . orTlni Empore attuWfn* TortCil* nemo nescit quantam
l/ -erC* Institutis catholici infens lamvero sectarum, quotquot
r°minatUr-. 'I^que ^om' ? “ *?*«? *P™. qL L
quod nr trens* quidquid usauam c . opuni validat acerrimam bdlo
cum L C n°St,s* saeculi unius dimVr^' CSt’ a££retbtur- Eam quidem,
earnd, vSOnim spati°, romanorum Ponti*-
hs chriV- °fmet*psi> ut oportebat do1”6 sacpius sententia proscripsit
WSSt m eim monitis —i* m*
obreperet ; J ’• Ut assecIas lesu Christi P, Vldcm'a caverent, conatusquf
aperire rn « *>por, consuit ' T*' refutarent* Quin etiam, nt
Velut intento^3- Ct tJuibus artibus in ‘S*Udll'nius scctac perniciosissimae
fluod res est nf* dem.on*mviinu8. 2 _ ^p,Um . Catho(icae rei niteretur’
siderati * / blr,rnos i talorum n* ihilommus, si fateri volumus iti
non vident** am secu,atas facit- jjt 'm cau,ns panimque providos incon-
nibos t r i a,,t "°n « veritam ’ 'd-“ ?**»*«» fericuli aut omnin»
^ r Christum salus et nr- ^ fid<* “'ita, parta homi-
benefacta in diserim^ ’ conseq“ens est, ipsa christiaiw
( t- Vt-’rtuntur. >Siquidem nihil timens,
, ^^nihilibus Fr... ..
cr M- 50., r,h'“ „ ... ■ ji9W
1 piscop,, Italiae.
Romani Pontifici i
nemini cedens, maiora quotidie audet secta Massonum: totas civitates velut
contagio invasit, omnibuaque reipublicae institutis se implicare altius in
dies nititur, comurata, quod passi m solet, catholicam religionem, princi-
pium et fontem bonorum maximorum, italico generi eripere" - Hinc adhi"
hitai- ad oppugnandam lidvm divinam infinitae artes; hinc spreta r.nnro-a
fcgibus, legitima Ecclesiae libertas. Receptum et doctrina et re,’ non vim
non rationem iu Ecclesia perfectae societatis inesse; antistare rcmpubli-
cam, sacraeque potestati principatum civilem antecedere. Ex qua doctrina
perniciosa et falsa, Sedis Apostolicae iudicio saepe damnata, cum mala
multa consequuntur, tum hoc maxime, ut inferant se gubernatores rei
civilis, quo minime fas est, nec vereantur ad se traducere quod Ecclesiae
detraxerint. - Videtis in beneficiis ecclesiasticis illud quale sit quod ius
percipiendi fructus sibi arrogant dare, demere, ad arbitrium. nU alterum
rmnus msidtosum, quod Clerum inferioris ordinis permulcere pollicitando
dispicere, maxime quia
r.hmus f"51)1' auctorcs non sa"s «iram occultare quid velint Volunt
nimirum administros sacrorum in partes suas blande compellere nermi.
«que semel rebus novis ab obsequio legitimae potestatis divellere’. Quam-
quam haud satt. hac m re videntur. Clericorum nostratium copnosse
imtern: qui sane tot ,am annos, tam multis modis exerciti , vLT
im“refeio°Lfidofficr1,dere|n0n °bSCUra’ U' 0n,nin° confidend“m in
“ 8 oft,c“- quahacumque tempora inciderint, Deo adiutore.
constanter permansuros.
';;AtvrtT0 CX hlS’ qUaC perbrevircr attigimus, facile apparet quid pos-
malum3 1 rTniJm’ ‘t.CmqUe quid exPetat ut extremum. Quod autem auget
rimis mu& a?ff mag"a “i"11 s“"id'ud'- "on possumus,
mmis nuiIK ^ ^ -n*-* .u,m,Huu mc nvn possumus,
dare su mim * u°S rat,bus num^rantur, quos nomen sectae operamve
dare, suarum, spes utilitatum et misera ambitio subigit. - Quae cum ita
interitu revoemri;* - 1 proP081ta salus: ,n lls ah errore certissimoque
posse, qui J vj* ilSS,due. ct constantcr vestra certet industria. Extricare
negotii et exitu °nUI1^ imped|v*1 ^ P^gas, res profecto est et multi
randa sanatin n<. Ceps’, si scctae ingenium spectetur; nullius tamen despe-
lantc, cuius in /a caritat,s apostolicae mira vis est, Deo nimirum opitu-
3. S2 . *TT arbitri«‘iuc ipsae sunt hominum voluntates,
sint, qui timirii» »an- U|T1 10 omnem occasionem, ut sanari ii quoque pos-
nio pravo Jt l“* *1I.n. hoc Jg^aen peccant: qui videlicet non suopte inge-
Massonicis a 1 l° an'm* atque inopia consilii ad favendum coeptis
Xostri in hane bUntUr’ Adinoduni gravis est illa Felicis III decessoris
to> War „0,1 \ 7'° SCntCntla:. Error> cui ,wtt resistitur, approbatur ; et veri-
n rddnui {Jrt <lfattur\ °PPrimit ur. . . .Vo« caret scrupulo socie lutis occultae ,
«t, traducenti i ^ °^iare. Fractos horum spiritus attollere necesse
dignitatis f coSI^a^°nib us ad exempla maiorum, ad custodem officii
fecisse n0 Drtltu\mcni» llt pigeat omnino ac pudeat facere quicquam
enim vita nostra omnis cuidam dimicationi
3 86
ri**!
Romani Pontifices
proposita, in qua maxime de salute decernitur niMlnT'^
turpms quam claudicare in officio propter ignaviam
4. Panter omnibus modis fulciendi, qui ner inmr a *
us mtelligunus, nec exiguo numero, qui simuli P dentIam ™unt; i
bns delinitt, illigari se societate Massonica sinunT SE' Variis^ tlleu
his magna spes esse debet, Venerabiles Fratres alim, 7 7'd aganl- &
posse errorem deponere et vera cernere mTvIm *h.qUando> Deo ^
rogamus, studueritis fictam scctac speciem' detraher'™' qUOd
rum retegere. Quamquam haec ne oZZ aZt n, * °Ta «■*
posteaquara tpsimet conscii multis modis nlii^ , V,dcn P<*suni
mensibus audita iterum per Italiam vox es^con-M^Vr118 lpsis P081^
ostentauoneni vulgo enunciantis. Repudiari fundkue r ,M.“Sonun> »*q* d
constitutam, atque omnia cum privata tum nuhr rc ‘S!oncm Dcoauct*
«pus administrari volunt: idque insmu ’ tfontm3 "T" T"**
simul ac stulte appellant. Quo igitur praecioielt?^ civilis »P*
sti anus non induxerit animum vigilare Uho» 7T * pop“'“
S- Sed in tanta rerum malarum o' , .re’ salut' consulere?
teternmae insidias: illud quoque «'ere *«*
sumptis a fide divina armis iis ipsis ' “peSi!,,!rc PMgnsm: id,,*
™M- «^propter vestrum est W M r """ «£.
hortatu, exemplo animos: et in Clero non T I,ratres’ accendere suasioni,
saiutisque fovere operosum, co^tans ^“pa,0.’ue nost™ ««dium religionis
hcos ex gentibus ceteris in simili i „ 'r pav'duna- cutusmodi apud catho-
Ardorem «imi pristinum Tn fide avTT T ™°
gentes deferbuisse. Nec fortasse fow ^ tUenda' vuJ£° aiunt apud halas
utrimque spectetur, plus quidem vi I proPte^a <lUod s> animorum habitus
religioni bellum, quam qui 'dt*n.tur adh,berc contentionis qui infc
nihil medium inter laboriosum <• ■ ' pU,sant* At vero salutem cupientibus
et languidis excitanda vobis art ‘!,nci! *u,t interitum. Itaque in socordi*
panterque omni dissidiorum evt;dn'tent,b}JS* virtus est: in strenuis, luenda:
cusque vestris una omnes meiu nC|° semmc» efficiendum ut ductu auspi*
descendant. "*“** cademque disciplina in certamen aniraL
6- Gravitate rei n \ '\ *
^1“ T„!um, “"ipcihm perepccta' ipr
■> ' ©nerabiles Fratrec ... • ev,mus* — Eas litteras una cum his
'cstrae quam latissimc p ’ rav?mus perferendas: 1 eritque diligentiae
^nc, ubi opus yiSSSZ * “ ^ temqi» opportuna explana-
Jpitius Deus, spes est futurum °PU ° intcrPretari. Qua ratione, ita adsit
v:zz:zmi <“um —
y J indicavimus, sese sine cunctatione
!am S|^" af.raj>‘l«« pratr™™po"''1,,”!'cm’ f* benevolentiae Nostrae testem,
[Leo„',,«^)^™>»nt« Vt'S' r '1' Ap'K,oli'
• Cf, n. 6t6. '
Romani Pontifices
3-8 7
616.
Leo XIII, ep. Custodi di quetia, 8 dec. 1892.1
Custodi di i quella fede, a cui le nazioni cristianc van debitria d 1
loro morale c civile riscatto, Noi mancheremmo ad uno dei Nostri suprem*
doveri, se non levassimo spesso e ben alto Ia voce contro 1'empia pncrra
onde si tenta, diletti figli, rapirvi si prezioso tesoro. — Di questa euerr
aminaestrati omai da iunga e dolorosa esperienza, voi ben conoscete te
terribili prove, e nei vostro cuore di cattolici e d'italian i altamente Is
deplorate. E veramente si puo essere italiani di nome c di affetto, e non
TT f*** d,L' fanno 'u,todi • q«*«c divine credenze, che sono
la ptu bella delle nostre glonc, che dettero all luli. II primam suile allre
nmaat ed a Roma Io scettro spirituale dei mondo; che suile rovine dei
Wlgm ‘ d.dfa barbar'e f«*™ =“cg=re II mirabile edifizio della cristiana
cmlta? St puo essere d. mente e di cuore cattolici. e miram con
Kchio asctutto, m quel a terra medesima nel cui grembo 1’adorabilc nostro
Reiientore st degno stabilire la sede dei suo regno, impugnate le sue dot-
tnat, «Itrjggtato .1 suo culto, combattuta la sua Chicsa. ostcggiato il suo
«Tao ,ante “T redmt' C°' SU° Ia po™°“ p- eletta
gr gg i un popolo stato per ben diciannove secoli a lui serrmre
Welc esposto ad un continuo e presentissimo pericolo di apostatar da lia
We, csosp,nt„ una via di errori e di visi, di materiali miserie e d^or*
Ia religione U*1 femP°.contro ^ patria celeste e la terrena, contro
di icicnze Ictterf*0^ - n, e a c‘vdta trasmessaci con tanto splendore
diletti fip/i '■ 7'°’ artl 1 oro* *a ^ucrra di Q'ui parliaino, voi Io capite,
che di offesa ° ^ 1100 men° .di umaniti offesa
da quella sett i mn- * ™ a d onde essa muove principalmentc se non
furnum quak‘ discorremmo a lungo nell 'Endclica
1890 3 indiri/7-if *°- v apn ° I.S8+ ’ e neIIa P*“ acente dei 15 otto-
dueJttcre str m ‘ “ .T'’ aI CIer0 c al PoPol° dotalia? Con queste
adi occhi ^ VtSD Miassfttteifil la maschera onde vela-
sua tenebrosa * r P°P • *’ e a mostrammo neffa cruda sua defonnita, nclla
, c7r ■ funcstlssi ’51 a axione.
«petto a|j*[, .j|7nf,am° <luesla v°ffa a consideramc i deplorevoli etfetti ri-
««nbianze di traforatasi Sia da gran tempo sotto le speciose
paese, e per via j’C . .antroP'ca L’ rt*dentrice dei popoli nel nostro bel
i dominare |’Ii r.* con8lurc> di corruttelc e di violenze giunta finalinente
Sc»gure non ),*, l!.6 C1Uesta medesima Roma, a quanti disordini, a quante
tss‘l ,n Poco piu di sei lustri spalancata la via?
; AI popolo italiano,
1 Cf v 59I‘
gS
*>■•*,*
rwf,
m
Romani Pontifices
4- Mali grandi in si breve giro di u ,
nostra. _U religione dei nostri padri i- suta c pali,“ Ia r*.
' d> ogni «ma, coi satante, intento di sostituire
l,smo, al culto dclla fede il culto dell. ntgionc J, ZT°? 11 “>»»•
pendente alia morale cattolica, al progresso deilo ,5 "n dc,,a
tena. Alie sante massime e leggi dei Vangelo si e «tl ! ,UeU# dclla "*
c massime che possono chiamarsi il codice dclla riv'
gnamento ateo ed un verismo abbietto alia scuola riL ' ' ,ln »•
cristiane. Invaso il tempio dei Signore, si i * «
beni ecclesiastici Ja massima parte dei mtrimnnt P . ,a . confisca dti
steri, assottigliato con la leva dei chierici < i ]ntcefan('> ai santi mini,
gno il numero dei sacri ministri. Se 1’amininistr-.' deJ,’estrcmo b,V
fu potuta impedire, si cerea pero i„ tutti? "on
matri, noni, e funerali civiliP.Se ancora „ ‘ d !mrod,Jrre e proimiovm
dalle mani della Chiesa 1’educaziW ri 1°" *l nUSCI a strappare affatt0
“'«oti di carit,, Si mira 4
tlL V.il quanto dire a cancellare di tutm p- CVerjntJ a tutto laicua*
stampa cattolica non si * Dotlttft “° / 'mPronta enstiana. Se della
screditarla ed awjlirJa P ff0Car® ,a voce* si fcce ogni opera di
^^«ritts» ri ? — ■
grado loggc massoniebe c covi seit. ■ o; S' ascl‘lno moltiplicarr a lor
“““I * si, iridica personaliti i; ■ S' pr?clam4 « diritto di assoda-
? abu“no. i negata ai religio, i’ so i r“' ‘T?a2ioni di «*»'' «*» usi»
mtanto odiose intollcranre e vessar • ' 'T® "“f* dei cul*
e la religione tiegPitaliani ,,, ' ■ 1 M. nsc*rbano proprio a quello, t
patrocinio speciale. A tuteia d?VTCbbe asaicurarsi riapetto
protestc e proniesse grandi' t* vni e Ind*pendenza dei Papa si fecei
mente fatta segno Ja Nostri nr-rJ \U Ctei! cIUa*1 v,'b'pendi venga quotidiana
estazioni trova libero il cimn 3ualsiasi specie di pubblichc mani
210n' «ttoliche 4 o vietata wbV.r^'11"?,' °r runa or dclle dimwn
SUSmi- a posta sie, ribellioni ani •*■'**• S mcorW'ano nel seno dclla Chies
mente Ia religiosa ubbidienzi glUirm suPcriori; i voti religiosi e segnalii'
' *^nita umaiia: e intanto tri« -Pjovano come cose contrarie alia liberta
cieragmrame.nti nefandi < loro ademi I"l,pu?Ite ernP'e congreghe, chc tegana
cca e assoluta. ePb> ed esigono anche nel dehtto ubbidfen»
• Senza es age rare I»
c immediata di Iei tutti maS5,?nica. attribuendo alPazione direttt
ricorH ,ano’ nP' fatti ohe abl-iian^ K' /K’ 1 ,,ri,II\e roligioso presentemente ,
di Or,- ?C Vt B* Scntc il suo snirif ncortlato e in molti altri che potremmo
mez” dd!a Chiesa- lenta tu» °\ q?CU° sPirito che, nemico implacabilt
dilctta^*' f al,;l Chiesa h ^ c .Ve' ,lsa tutte le arti, si prevalc di tutti i
dl^o Vicario in Z ^ ^ogcnita, a CristoI a nazione pir -
ogtrj con >U ’c,1cissima di cc*ntro della cattolica uniti. I/influcna
dei fattUhT^b da Pochi e fti^^^.^e cose nostre non occerrc
a trentanni si suc r 1 mc ,/lf ne argomcntarla dalia sene
°no' rnorg-ogJita dai successi^ h
Romam' Pontifices
389
sicssa ha pariato alto e ci ha detto cio che fece in passato, cio chc si pro-
poni' di fare *n avvenire. Le pubbliche potesta, consapevoli o no essa le
riguarda in sostanza come stromenti auoi; il che vuo! dire che della per
secozione religiosa che ha tribolato e tribola 1'ltalia nostra, Pempia ietta
I mcna vanto come di opera principalnientc sua, di opera eseguita spesso
con altre mani, ma per modo immediato o mediato, diretto o indiretto di
lusinga o di minaccia, di seduzionc o di rivolurione, ispirata, promossa
incoraggiata, mutata da Iei.
7. liallc rovine religiose alie sociali brevissima 4 la via. — Non piu
sollevato alie speranzc e agli .amori celesti il cuore delFiiomo, capaceP e
bisognow deH’infinito, gittasi con ardore insaziabile sui beni della terra, ed
ccco necessariamente, inevitabilmentc una lotta perpetua di passioni avide
di godere, di arricchire, di salire, e quindi una larga ed inesausta sorbente
d, rancori, di scissure, di corruttele, di delitti. Nella nostra Italia morali e
sociali disordjm non mancavano certo anche prima delle presenti vicende-
ma che doloroso spettacolo non ci porge essa ai di nostri! Nellc famiglie i
*“ menomato quell amoroso rispetto che forma le domestiche armonie-
lautunta paterna e troppo sovente sconosciuta e dai %U e dai genitori'
1 ' d,“ i ««no frequenti, i divorzi non rari. Xelle citta crescono ogni di le
tord.e c.yih, le ire astiose tra i varii ordini della cittadinanza; lo sfre-
h _ * . , ■ , ^ -^11 aurora di malintesa liberta
non nspettano piu nulla ne in alto ne in basso, gl^ncitamenti al vizio, ,
dl ' PTecoct’ \ pubbl.ci scandali. Lo Stato invece di star pago allalto e
nobiliymo ufficio di nconosccre, tutelare, aiutare nella loro armoniosa uni-
dn *.m e umani fi crede quasi arbitro di essi, e li disco-
nelle <.J a L ordme sociate infine e generalmente scalzato
monil_,°n anie,Ua' e giornali, scuoie e cattedre, circoli e teatri,
tir? L P diSCorsi Pnbtic, fotografie e arti belle, tutto cospira a pener-
frcnmnn- .nlt ^ corn,mpere i cuori. Intanto i popolt oppressi e ammiseriti
varin ’.C Sctte “n^rchiche si agitano; le classi operaie Ic^'ano il capo e
«niteri !*njf°SSar e flle dcl focialismo, dei comunismo, deHanarcbia; i
nevirilm * ^lCcano, e tante anime non sapendo piu ne degnamente patire»
codardament im,erS* Padmenl** abbandonano da se stesse, coi suicidio,
iSMardise” Clu a no' naliani ha recato Ia selta massonica. E dopo cio
( Ji (|art, , ' tnir' * ninanzi magnificando le sue benemerenze verso 1 'Italia,
fedeli a r . *? C a lu!fl cn*on> che, ascoltando la Nostra parola, rimangono
vcrso Ja 11 d calunnioso titolo di nemici della patria. Quali siano
dicono i ,H n’S°la 1 meriti della rea setta, omai, giova ripctcrlo, Io
histrio s -t/ ■ ^ftl d,c°no che il patriottismo massonico non e che un
demi che n 'n'.0' 1r,lmosu dl tlltto dominare, signoreggiare gli stati mo-
che, .C e mani loro raccolgono ed accentrano tutto. I fatti dicono
“PUglianza ^nt inKntl della massoneria, i nomi d’indipendenza politica, di
l^Pendcn * T!P' dl ProSresSn miravano ad agevolare nella patria nostra
di una faz 0Ztl C uomo da L)io, la licenza dell ‘errore e dei vizio, la lega
10IU d danno degli altri cittadini, i ‘arte dei fortunati dei secolo
39°
Romani Pontifices
di godersi piu agiatamente e deliziosamente ia vir* •, . "
redento co( divin «angue alie divisioni, alie cJnJ 1™°™° di Un P<>r<!
paganesimo. ' aJ,e cor™ttclc, alie vcr^P
_ t' , (J*
9- L non accade maravigJiarci di WA n
secoh' di cristiana civilta si sforza di abbattcre ^Chie^ thC d°p0 dic*annoV(
le divine sorgenti; che, negatrice assoluta dei ^ e redS
rivciazione, e tutti i mezzi di salute che la riv,! ^ npudia
disegm c le opere sue fondasi unicamente e ci addita; «fcjj
infcrma e corrotta come e Ja nostra Tk scZ ****'"? S°pra «* In
sommo dellWgoglio, dolia cupidigia della sen^,Tr,PU6 *** altro cht"
!* CUpitI,g,a sP°Blia- Ia sensualita corrompe- e a^?ra,°WiooPpn,r,t
scenzc giungono al grado estremo, le oppnfssion i^r q,Veste trc
Uc seduttrici, via via allargandosi prc^dono dim^ ' i>?°ghsimen^ fe corrj.
0 °PPrcss*one, spogliamento, fomite comi ttnTT*" 8m,surate’ &*■
jo. E asciate dunque chc, rivolgendo a voi I» M 1 tU-tt0 un P°Pol°-
ia Massoneria, come nemica ad un temno di Dte V' idditimo
patna. Riconoscetela come tale praticamen, d* ,a Ch,csa c ^ nostra
Che ragl00c’ coscienza e fede vi poncuno in ^ V° **! ° COn ttltle le **
neinrco. Niuno si lasci illudere dalk sue 1^7™°’ SCt,erimtcvi ^ si Sere
dalle suc promessc, sedurre dalle sue U f* aWwrea». ™no alletutt
Ricordatevi che csscnzialmente inLrTfr ‘“T™ dal,e «« rfiinaca
e massoneria; si che aggregarai a " ' ** ,oro 50,10 enstimain»
mcompatibiliti tra lc due professi onl h 7r dh°™° da ^
g .1’ no° Potctt' ign oraria: ve ne adverri/*1 fC° * d' massone omai- dihtti
80n’ c Per ugual modo ve ne l "Plente i Nostri Prcdece,
JI- Coloro pertanto che per somm T™ a!tamcnte Inviso.
d' queste socicta di perdiziL dlSgraz,a han dato il nome ad afoitt
»P^netsenonvoUono7ts7rT?I-?,,Che 80,10 ^trettamente temni a
-r° ne! temP° e nell Vterni?77.aJ7.7mU"10ne cristiana' e Perdert
jli edu-
V' rimangonfc W,c entnno nt,fa rea setta i loro soggetth o che,' cnS
n0S.tri 6 cosj fcdk’ cheTcris.i ,t:tnt:' ’mP0rtaoza e dove Ja seduzione ai di
gCn Peric°h', eviti ogni occasi*00 M gUardl dai Pnm* passi, tema i piu Jtf*
secondo il considit T* Ic PKl decito precauzioni. m
«ta del|a colomba, tutta Kl!i PUr ««^ando 1 11 cuore la sempli-
® ,a* guardino dall accoli t ! t <?* ScrPcnte. - J padri c le madridi
no_ c,Jnfidenze domestiche n 'Crt -n casa e d* auiihettere aJI 'intimiti
i]m.LOn05tIote abbastanza- Dr ™ lgnote* ° almeno quanto a reJieionc
1;* dc"'»mico, d.i ZZ0 T r«e *; ^ **-«»
, c<1' V. 0 ‘,rri>latore della sctI." °?cd co- ° di altro benevolo non si «Ii
■3 BeiTc °' qUamC fan"plie “ |UP° P<ne',i’ "
<*• oggi i„ Ogni ordine di
P *• d' soecorsJ J «rgono da per tu.to: sode»
previdenza, di scienze, di Jettere, di art’
39 1
Romani Pontifices
c simiglian». c quando siano informate da buono spirito morale e religioso
tomano ccrtamente proficue c opportune. Ma poichc qui pure, anzi qui
spcdalmente c penetrato e penetra jI ve) eno massonico, si abbiano per gene
ndmente sospette, e si evitino Ic socicta che sottraendosi ad ogni influsso
religioso, possono facilmentc esser dir< 1 te e dominate piu o meno da massoni
come quelle che, oltre a porgere aiuto alia setta, ne sono, puo direi, i) semen-
zaio e i! tirocinio.
14. A societ* filant ropjche, di cui non ben conoscano la natura e jo
scopo, non si ascrivano facilmente le donne senza essersi prima consigliate
con persone sagge e sperimemate; giacche passaporto alia merce massonica
e spesso quella ciarlicra filantropia, contrapposta con tanta pompa alia
cariia cristiana.
15. Con gente sospetta di appartenere aJla massoneria o a sodalizi ad
essa aggregati badisi ognuno di non aver amicizia o dimestichezza: dai loro
frutti Ii conosca e Ii fiigga. E non pur coloro che, palesemente empi e liber-
tini. portano in fronte ii carattcre della setta, ma di quelli ancora si eviti
il tratto famigliare, che si occultano sotto la maschera di universale tollcranza,
di rispetto a tutte le religioni, di smania di voler conciliare le massime dei
ungdn e le massime della rtvoluzione, Cristo e BeliaI, la Chiesa di Dio e
io Stato senza Dio.
16. Libri e giornali, die stillano il tossico dell 'empiet* e chc attizzano
ncgli umani petti d fuoco delle cupidigie «frenate c delle sensuali passioni:
cireoh e gabmetti di iettura, ove Io spirito massonico si aggira cercando
1 “ lu,rartV- S]ano aI ensdano, e ad ogni cristiano, luoghi e stampa che fanno
orro 1^0. B
i/. Se non che, trattandosi di una setta che ha tutto invaso, non basta
1 1 ei in su^e dJfesef ma bisojrna corag^iosamente uscire in
summi 7°n , 11 ChC VOi! diIetti ^arete, opponendo stampa a
adone ad ^neSCU° ^ assoc’az^one ad associazione, congresso a congresso,
le Sc!nl7 AIaSS°neria si 4 impadronita delle scuole pubbiiche; e voi con
rclitnnsi iPm atC’ Con Paternei con quelle di zelanti ecclesiastici e di
<e uno c ^ altro sesso contcndetele !’istruzione e leducazione
J€|b * 1 # — ■ . — — _
aflidinn 7jta e.K*°'cntu cristiana, e soprattutto i genitori crisdant non
il Datrimrvtv llCjZI]!ne de’ loro a scuole non sicure. Essa ha confiscato
privata r*r,!° \;C ,a Pu,>1l,lca bcneficenza: e voi supplite coi tesoro della
quelle eKr t . C- C.man' de suoi adepti ha ella messo le Opere pie: e voi
dene case d* 7- d^Pendono affidatde a cattolici isti tuti. Elia apre e man-
all’oncsta n * e vn’ ,atc possibile per aprire e mantenere ricoveri
udlmenti- 1en*<J in^" ^ SMO* st*pendi milita una stampa religiosamcnte c
propagate antlcr,stiana5 v voi con 1 'opera e coi danaro aiutate, promovete,
Crt‘ditn sn * 5ta,nPa cattolica. Socicta di mutuo soccorso ed istituti di
credito son f . , . oocieta tii mutuo soccorso ed istituti di
solo n°' °ndat' da 3 Pro dc’ suoi partigiani; e voi fate altrettanto
pei vosin fratpji^ ma per tutti gPindigend, mostrando che la
ion
pioepia oi.l^ C.ar,t^ ' dglia di Colui, che fa sorgere il sole e cadere la
^ su' quisti e sui peccatori.
m
ejr
u» fl
19. Questa lotta dej bene _
e possibile, di riparare tutto I V * ^ CStenda a tutto, e cerch’ •
concertar nuovi modi da co^battc^TS*- ti*nc fr«r*nti
per meglio intendervi im„rl "esa.; c voi tnwteli fr, "
Elia moltiplica Ic suc l„ggc. e vo, , ’ " .m“zl « oll'ordi„e j*»}
parrocchiali, promovete f^ci^ni d P'’??e circoli «ttolid 'c
n mantenerc cd accrescere 1 , d car,,i * prceh.W, ™
avendo piu nulla a pfcndorc dei tempio di Til V CoilCOn
cattnlie? 'e v • erc’ ni ostra oggi jj v;sn , Dl°* La setu f
cattohei Italiam, fate anqhe voi anerM r aiJa Iuce ^ giorno-
esempio dei g|„ri„si vostri P^one della v«ra u
iB*7Wi> « ‘'aute^vUo co™,™; *
caideii-obb ’daJI° rr
tivi Ii l i 'TZa' sven tate i SUO! disepni PP‘? 1 Sacro nodo della eant
uv deludere ie sue spenmze. C Vut>‘° f «i h*
tori, tutelare grinteressi di Pietr<>- “niti ai vostn P
sr e/lcl Papa,°-
dnnou f?Je dellt' i,a!icl>c grande» ”/ cnstian“- ~ lsP™n«<
a Crisrii 1 aT e “““«ei. liberi e non C™P 7} ^P°s,ollCil Scde- Sia>c
antiZal al «sibile Vim* * P* '
Perire P3 0 <W““> ’
T>M , vmo» e quindi condannataa
ao* Diletti fi«Ji i. .
coinbattCf . «S£e* infZ V Paf,an0 in ™m*
for/a a..: C Vlri ni( !,tr le battaglie dei S' ° Plctoso. sorgete unanimi r
e con nei,nic’ non vi atterriscann* H numero, Ja bald jjB
.21. Affinchb ~ m COntr« 4* Voi?° C PU' f0rtC dl i0r0' f
22* Cn ’ PerScvcran teniente Ic divine
dd^ione vLaUSp,cio * queste e Come
[Leonis Si di,ctti ^ dcHa Nostra
Acta, voi. \li ' “cdizione apostolica.
*’ P' 33C-3+3]-
Romani Pontifices
393
617.
Leo XIII, litt. // divisamento, 8 febr. 1893.1
1, II d visainento di sancire una nuova legge, die imponga la prece-
Jenza dei rito civile sulla edebrazione dei matrimonio cristiauo, ha iTieri-
timente eccitato Ia vostra pastorale vigilanza, e con lodevole * consiglio
prima di emrare in qualche determlnazione alLuopo, vi siete volti a questa
Apostolica Sede, alia quale propter paterniorem principalitatem neces st
tmptr fuit omnem convenire Ecclesiam. N'oi intenti sempre, per deluto dei
Nostro supremo ministero, airincolumita dei gregge cristiano, fra Ie
gravi ed incessanti Nostre cure, non lasciammo d 'inculcare piu volte
ii necessita di conservare al matrimonio cristiano i! carat tere santo im-
pressogli dal suo divino Istitutore; tanto piu che da esso dipende altresi
h Pantili delle fannglie, Ia pace delle coscienze, la retta educazione della prole
d il benesserc dei civile consorzio. Specialmcntc nelle Nostre lettere cnci-
diche Arcanum divinae sapientiae - esponemmo di proposito con la magdor
diligcnza e pienezza la dottrina cattolica su tale argumento; e Ci studiammo
s un tempo di rammentare sia ii molto dalla Chiesa operato nclla suc-
cessione dei tempi per raggiungere e mantenere ia nobilta cristiana della
unione conjugale, e sia ancora cio che rispetto ad essa pub legittimamente
j.irihuirsi alia potesta civile. Se quanti udirono la Nostra parola fossero
^tt uomuu d. buona volonta, od anche in buona fede ingannati, avremmo
Pbramente sperato che la verita conosciuta, illuminando le menti, avrehbe
0 <). se non a riparare immediatamente i torti gia recati alia Chiesa
^nrl T ngertTC nd matrimonio dei suoi %U, alme no a cessare da
^or ol ragg,. Ma 3i ostinato in aicuni e il mal talento di osteggiare
kn-v, „CW C C.ristiano* c pvoseguire nella triste opera incominciata di
da CjfNn lcoino’ societi, e vuoj dire di renderla indipendente
lunpi rtal nSt°- C pnvarIa. de®Ii ’mmensi beneficii della Redenzione, che
toj j: ,Sa.rc!re dann* gia laUl <-* manifesti, ne minacciano di piu gravi
d> leggc ormai a tutti notissimo.
Che sono°sottnCtre qu' nPete!*e Per singolo gJ’insegnarnenti gia dati, poi-
fife mch e it vostri t dei fedeit; ma non i inopportuno dichia-
dd matrim Ina V° ta; L*ie ^ Potere civile disponga pure dei civili effetti
st «30- an,,,??.1.0' asc! a^a Chiesa cib che riguarda il matrimonio in se
d* G«6 Crist 3 * j Ut” deJ Vcro e legittinio matrimonio, quale fu istituito
dtrne 0 nt,‘car<> ^ 1* da Chiesa praricato, e indi prenda Ic mosse a conce-
f(|cchc 0 LJarnc ^ 1 clfctti che ne conscguono nella civil comunanza. Impe-
di X. S (;?5>nip • ^cdc c^ie ^ matrimonio dei cristiani fu elevato
U risto a^a dignita di Sacramento; nc questa digniui pub
,H 1 fraicin \ r<it ^ ( artimale l^uiei cl i Cmos^u VVscovo di \jtt:rQniif Veneri-
‘ Cf, j-^o 1 1 u tliu in 1 iglj V icarii Capitolari dclh* Reffionc Veneta*
394
Romani Pontifice
secondo Ia dottrina caltolica, aversi i„ con.„
apemnta al comr.no matrimoniale, ma “ ' e * «PuBH acdd„,
appoiche appwito Io stesso contraito ner <v '■ ° 'n!,ni'imrntr ^ . ;
-Sacramento. Vana pero sarcbbc l-i ,vma ,8tituzione i a; tt’
mento, a voleme '« « «ntratto ^ fc*
niale valido, ehe non sia .Sacram^to Snd ' darsi ■»**? ii?*
stvamente alia Chicsa IWinisJaiione **• aPP««>e»do *
dellautoritA politica nel fnmro., J ” Sacramenti, oeni In ^
-i effent,
nulrimo^ "LT, dC' rit° Civilc -I <®
oggetto Io stesso contraito matrimoniale e non^’ t aVrchbe Vcrameme rx-
clUndl Io ‘Stat0 verrebbe con essa a disnurr Tu™** ’ SUO,‘cff«tio4
Sacramento. NiuiPaltra potesta, che qudh , ddJ ammin^trazione dj Ur'
trazione, pub e deve giudicare dell#» ^ , ■ .** C.UI %sPetta siffatta ammis
matrimonio, deU’attitudine c te °T ^ ricMeste P» «Cfl
Stanf da«e quali dipende cheTmtd ^ C°ntraemi e ^ altre cij
vaidamente. N6 vale il dire che L nlT"?' «eduma»,
dcJ rtto civile non tocca ij Sacramento 3 C C° * ,egge di P^edena
"ega e Io riconosce, lasciando dl ^m,ms1trato ^lla Chiesa; noni,
d°po d m° c,vile anche il matrimonio^ I™ ^ f0ntraenti * «Jebr«
punircbbe il matrimonio relidoso do Til ^ *" ^ cot«* ^
«mplia tamen te illecito, ove non'.’, matrimonio, dichiarando!
pretendMi punire un atto lecito C0]i? CCedu!° daI nto civiIe. « pure non
sciref infllggCrebbe 0VC- Wionata che foss^ ?**** ,e«Be
•'•tirebbe certamente a ren der hc foss e, venisse trasgredita, non n*
cggi della Chiesa; poichc trattasi di 15* matnmoni° contratto secondo It
q a c non Vl ^ potest£ aj ^ mtt0 naturale e divino, contro il
opera tu 1 1 i i mezzi per farfn ^ j Possa Pr<*vaJere: metterebbe peri
°'Cn c ,rustrarne gli effetti cb OI?sl .c^arc COme nullo, per impedimt i
f nonJ fosst‘ abbastanza chiaro n ?P?.,maniente nc conseguono. II ck
derando per poco un recente in* dlVerrebbe «I tuito c vident e, com-
Per 1 matrimonii dei militari* „fIUSt<!. e sacrilego provvedimcnto gia prr-u
• * * £ Imposta Ia separaziom- 'm/ * ! COmc’ doP° essersi Jegittimamentf
negherehbe Ia hcof^U* * ^ COnS°n*> «*'> prima di nnir,
b irh * dl '!antato progresso civiT'^^ ^1 ,n matr,mo”io. Per tal motio in
ar,c, che osava priv 8/ tornercbbc ad un 'antica e tinnnd
allom1 dlSVCllere ***> chc ,0ro 'ic»e daaatI"
rebbe nLgav|^SI ®gh schiavi di unir ^1CS.a: *a so^a differenza sarebbe.
c f militari c ad altre classi r m cg,^'ni° matrimonio, ora si neght*
, u'd<me schiavi. 1 dl Pisone, spogliandole della loro liberti
tt Ala non e
nostro* dvin 'i ^ ** Un';dtm c^uaVrn’ ' ^ ^ a,ia Chiesa Colfa prt,
non mire r Sa,vat°re commis 5 mente firawssima. Ognuno sa che il
la morale. ^ ^ 17^ ? ^ <d 11 «Tj
bl«sa fu da ju- . , ‘■de, ma di quanto ancora rignard*
1 mu, aflinchi fosse a tutti guida s^’lir,J
Romani Pontifices
395
ed infallibile nclla via della eterna salute: c comc a salvanti non basu
credere rettamente, ma e di piu necessario operare secondo la fede cosi
appartiene alia Chiesa il giudizio sulla legge morale e sui costumi,' non
dirimenti che sui deposito della fede. Ora e precisamentc materia di mo-
rale c di costumi il vedere se in dati casi convenga stringersi in matrimo-
nio, ovvero astenersenc. Lo stato di vergi nita e per se piii perfetto dcl
coniugale, e sono somrnamente a lodarsi coloro che ispirati dalla grazia
i„ abbracciano; ma questa grazia di una perfetu contmenza non e data
1 tutti, ed allora, secondo I 'Apostolo, melius est nubere quam uri Puo pari-
nirnte accadere per la malizia e debolezza della corrotta natura chc rinm
vevoli pratiche ira due persone siano gJa troppo inoltrate, talche senza
enne ingiuria e pregiudizio di una detle pani, o senza pericolo ancora
dfiretcma salute di entrambe, non potrebbe omettersi il matrimonio. Se
non che ad evitare, nel contrario, infamie e discordie nelle famiglie e tra
le famiglie, convena talvolta tutto conchiudere con somma sollecitudine e
>cgrttezza, rimettendo al piu, ove diventi possibile, a miglior temno la
pubblicazionc dei seguito matrimonio. r
5. Queste e simili giustissime considerazioni sfuggono ad uno Stato
die pretendendo di assorbire in se tutti i diritti della f^miglia e degli indi-
viaur, non dubita di manometterli tutti, sotto pretesto di prowedere a se
siesso: e vi provvederebbe in verita sconsigliatamente. Ad uno Stato poi
che vuol presemdere da ngni legge divina e cristiana, importa nulla che
a moltipbch.no 1 peccati, o cercandosi lliccite unioni, o perseverando in
«t. «bbene ragione, fede, storia, dimostrino ad evidenza che la corrut-
? f c.ostumi snen’a> fimeta, consuma la societa. Tanto 6 1’accecamento
n Wdl*qUeSh nU0V‘ legislatori' che al Punt° stesso della morte, quando
leean- |f. L 3 Prest^n^arsi al tremendo giudizio di Dio, vorrebbero
imnimprn jlan- 1 Sr° ministro, non consentendogli di esercitare il suo
If0Uai: dl ncon)c,baz,one, di pace e di salute, se non a dure condizioni,
3(j ndna'1 <ntT C r,g°rosamente ossen are, esporrebbero quell 'anima
C I
menn olL.^ tbc cbe s,a Pcr disporre un autoritA terrena, non vena
Iwriar norii^ 'i' . 'l * SUU div'na missione, e mai non potiA rassegnarsi a
tendere «mJL-6 anime redente daI sangue di Gesu Cristo, delle quali dovra
temere- heni ,Sami° conto: m*. pcr \ero dire, Io Stato ha punto di che
mnistero S30 °f a^I'"e C°n bberta cbe e propria dei suo salutare
monii oCC„i.C ma 'S,K,) gradu permette talvolta chc si celebrino matri-
gia\jssjnia Com<L tI|ct,tisi, di coscienza, cio non accade che in casi di
«ime. Mi ricb,etItndoJo la legge suprema della salute delle
'tano rari* 11CS'1 Stessa ne ba bs®3te le condizioni, perche tali casi
^ntraenti b‘l prescritto i rimedii, affinche nulla ne soffrano i
inconvenienn ^ | ’ td ba tu,to minii tamente ordinato a prevenire altri
• deplora * 4 * resto nella sua legislazione e nella sua pratica ben
matrimonio C s'ano si^atti casi, e procura per ogni modo che il
I* sola Costit f0n^*to puhblicamente e con solenniti. Basta in prova
u/ione Satis robis dcl Nostro illustre Predecessore Bene-
396
Romani Pontifices
•>«
25i
3*2
* *• i
5ri
'&■> .
e#^1 i
***' l
ea *
te <
a * ** . i
'#•* i *
' 1
i
r ?s!
tjf *
i
H
V* * ^
b» »
l- *~ *
**x?
f*
^ ^
detto XIV , 1 il quale, dopo aver esposto ci6 che i r •
hanno saviamente stabilito per h m.hM: , Con®Jii t*d i p
«orner,, i i «* ce « dei Jlr^
pn,a necessaria ecceeione, ma volgendo Ia n iroli^ir' b“*1 Wld» *
Pmm qnoqne, imjortmt maiorem vigili, uiilmt C.
ne, post remissas iemneiaiimes, celebretur mate!, “■’* «44
tettfc» confidentibus, „e ulla celebrati mH ,X A"?**#* ..
T?’ "d pfttcscriptum Sacrorum Cunnum Hei 1 r “**>
?** .r» " «&«* <•«««. w r *" «• * ,
><■“" Pastoralis officii partes versari debcntl" J, "?*"**■ «**,„
nrgentt causa dispensationis, ne matrimonia oec Jt “ "t !''”ertfc«4 I 4ffc.,;
**■ *■*, intimo cordis moerore recZuuZ" """* *«-<X
pa » dimandarc qMl * ,
“ *W« I» ga proweduto a„ch“ ' 'W‘u S,a,0; • colle 1«,;
mente di competen» sua. IV ch; dun u **K clfetli “C I
d«to maminonio civile, vorrebbe X Z' ™ T*"*0 tU „
forse * «nssimi matrimonii di • \ , Rerne Ja preceden2a? Per ty*.
dl Sua natl*ra al bene comune' mil J f Tu CaUSe? Ma ,a %'* j
6 ranss|mi, dai quali non c a tem P° .re >bc OCcuparsi di casi sim-nl.i
tranquilli, che i jj pro j finf d ^ S'a tUrbata la Poblica pice c
J*ge «essa ordinamcnE» «"d" ■" autorit4 P^ica ; ed c Jdo li
,rc che m quei rarissimi casi <i r ra?,one- n°n varrebbe mai ad imp-
'utc cterna «falle anime esice q. ,?uanto Ia bu«tia morale e la la
vari TSt?SSt‘ Pcr se medesima a ^1° fi° *! StCSSa dei,a ]W miN“tJ
da chl i isp,raia ,, _ ' finaimente miri, basterelibe oii«
P^bb licamcue noto, che %?£*»*** n°n e un mtstero, ma
suoi TrU n,'10Va °nEa a,ia ChiesaM^il S°n aVea da ’Ungd Pezza med'
pree d wfli8gerla. CA'imcnii J W* P*r ven,me a caP° imPone ”
P 'da per tutt0 g|,* ste • . dl ‘l^sta setta malaugurata sono sen:-
:<:r • w . „„nag «sk , d,-0 «i «h, o»
sin' b°eieta decada oeni di L'bt le anime vadano nerdulc, m.
« siaPa!!rLSMrPUrcl'i' ,ns‘eme con * ,a stcssa decantata JdKrrt.
cmtiano ‘t0 "dle ""‘bitudini c -^pnntLT^T ** °P?T
o „ * -pento a grado a gmdo tl sentimenti1
o. i't*f
0„n| 3 coloro che pretend1 C^,C Una amara ironia Ja parola di liberri
socicta civiJe*1 ^ '^ercizio 3 discrci!,'one un diritto ck
qua|; , ' ess°ndoch^ tiiifcr , i L tll,a*c procede Iu costi turione dclh
6°no formate e costitt 't* P|C1 elementi le famiglic, k .
c 1 'l^ fegame coniugale. Piu grave p^i
3*9
1 tf. N.
Romani Pontifices
397
impnr
si
i la violcnza che si fa alie cosdenze, quando una tal egge vuole
. ad una nazione cattolica; Ia quale fedelc alie avite tradirioni e
piii prossima, pcr singolar privilegio, ai centro delPuniri, seme piii vi\a-
nittitc lese per quclla legge le sue piu sacre convmzioni e la sua fede
I Mulla giova i! ripetere che Io Stato lascia poi !a liberta di unirsi in matri-
rtjojiio anche mnanzi alia Chiesa, poiche si lasccrebbe con ci£> uguale liberta
Ji non presentarsi alia Chiesa, introducendo per via di fatto I ‘erronea per-
| suasione, che coi solo rito civile si viva in legitttmo matrimonio, mentre
jnvtro non si ha che un concubinato abboin i nevole, Senzache, se poi la
Chiesa, per giusti moti vi, non potessc congiungere in matrimonio quelli
die gta sono civilmente legati, sarebbero essi costretti ad un celibato ptl
qde non hanno nc volonta ne vocazionc, o\-vero a condurre la vita in
una illecita e scandaiosa unione.
9. Ne gia si usa violenza alia sola liberta dei contracnti, ma a quella
pure dei testimoni; e questa violenza e tanto piu odiosa, in quanto che da
confidenti ed amici, quali sarebbero scclti in casi di necessita, si vorrebbe
convertirli in vili delatori a tradimento deU'amicizia, Somma finaimente
sartbbe da riputarsi la tirannia csercitata contro i ministri dei Santuario
non per altro vessati e punit che per aver prestato ii loro ministero ad
110 a,t0 assoluta pertinenZa dell autorita ecclesiastica, e per motivi sacro-
anti di moralita e di eterna salvezza delle anime; per aver cioe agito secondo
lacoscienza e ii do ve re. Iv quasi fosse poca offesa alia liberta comune quella
Che nasce dallc determinate prescrizioni della legge, si vuole accrescerla
Mlla inaudita sc venti delle pene comminate; severiti che appalcsasi parti-
Jiana ed ostilc, quando si esercita da uno Stato che pretende nel resto
elia sua legislazione mostrarsi informato alia mitezza dei costumi e dei
icmpi. Esso appimto che abolisce o mitiga ii castigo dovuto a gravissimi
fedt>l' ' 5-1 3V'1S? di aggravar la mano solamente per opprimere i
j' nC 1 saccr, oEl’, 1 llUab seguendo la voce della propria coscienza, ubbi-
pim • CSJ’ cd :dbl Slul Chiesa. E quanto ai parroci, .1 nessuno
mtmr- rRirt : -citata ignoranza o la contradizione dei legislatori; che
provvt,j- '1nnn. ' *ste compatirne la poverta, e danno a intravedere
metteri; ! 1 'rettI 11 mi^liorarne la condizione, deliberano poi di sotto-
10 p , Lr't')rr,’b che non potranno mai soddisfarc,
:no di Ira^. ^c.rE,tnt() 'n hreve il giudizio che deve portarsi sui nuovo dise-
rneenna Ia C'i C' CUI* ^ ’ occupiamo. Esso usurpa i diritti della Chiesa, ne
danno ,Wk' '* 1Jtan *l/ll’ru'* c ne stringe sempre piu le catenc con grave
mtiovc e a-nim°‘ Ja ghista liberta dei cittadini e dei fedeli, pro-
bri niorali r*T0nil un’on’ ‘hegittime; apre Ia via a nuovi scandali e disor-
,f3 h Cbit‘«- ^ace, dc^e coscienze, e rende piu acuto il dissidio
Creatore m * ° dissidio al tutto contrario alKordine stabilito dal
dei quale biasimato e deplorato da tutti gli animi onesti, e
11 Voi [ CCrt° n”n ,U ma* vera causa la Chiesa.
confortati or Unj^!!C’ ^‘‘nerabili Fratelli, chc avete gia appreso il pericolo,
•struire jj a ,! ^os^ra Parola, unite la vostra voce alia Nostra, per
a e vostre pastorali cure afbdato stilla natura della divi-
39^
Romam Pontifices
filsa luce, in cui c„loro ip<Uai±‘ !*“ « *J2*
sata
che
aila faba iu«;ircS7olZ“‘a' a*ncM « **f37L*!W
vani «ofcmi, unde
PLr tut.“ 1 mtzzi chc tuttavia sono W nfondet? loro coragpo^™*
mcnte i loro reclami dci+ari a i j 1 c°nsentiti, fecciann ■ ’ Cc%
decoro dcllc hmiT d° U' dal dovf' <« difend.re “ Z ?*S *
catum, e da quann vi h 3 '° V' ha di nobile e di „ d
aentire che, se sono pronti V rend * neil’avita h» 3m? ‘
non soffnranno mai che si toL , n£ “ (?e5are <lueMo che j
diportarsi da buoni cittadim* «f i. P 0 quef che * di Dj0- e «. a / '
alia patria celeste, ove on" , P™ patria ^reatre, ml ^
Clero poi, che dh ini,* " £?"*• * d'We ^ “ 7 f*
parole di' ^ni e c°s tanti prove di *.in .. , "<U Vu*
degni di Colut chTImmolw 5*1*4’ pcrchi: neIla Presentc"S°"C'
ali 'alto ufficio di e’ °lando se «raso rer Ia salnnf l . ° a n,“®'
di evitare inutili coXTma °Per*- Abbiamo™! ’ "ifplfa
!*" d'’ Ocrt Cristo, dellT Sua /r,n° * Parf ,a «*«® dlXti
iM^e d?^^ -13 procclla incalza.dTVil tocch"™ d' s°prJ i"-~
'Wnnque h “"S P" «— • «
VenerabtV^H f a '!nplo'“d« » di £?£
si one di «,« p,enezza dei celesri f.„. • etto FlSIm No»»‘
rr ' ' Uo'e 1 apostolica benedm™ favori’ V1 co™partiamo
[Leoms XUl Acta voi ym '
’ °L XUr> P- 36-48].
con
U° XIII, ep.
618.
, Ad ~I enCyCi‘ Ad ex,re™s Or, entis. 24 is
extremas f*) * * *
rr ur mu|dZt,d,°e^ j;rr.?rura **»•
•us ^ ntaiorum sDt P' ad °puk"ta eommer,
* ‘«irrsssfr ab w°rc
iurc fer!Ur P, 05,011 .n mente™ WUdat 'abor- Pnr
dem laudem 0c'0h, 'ten,quc F™icisci XaverP™",u.Ifti ad Ind'
centena Inttn_ cr |ncubm> ConoM .■ ni* ‘JUI longo inter;-,
'ibnlis atque im” “d sanam reli3-^ Cantatc Incredibili ;
plnres exmron pUra suP«r8 titione t /lonem ct fidem a Brai
Postea aubsecutiUt 1? rdlne Gleri aucT ^Ceret' ®an«issimum v
verius instaur’ Chnst,ana sacra et ;°ntate missuquc Sedis
amantur. Nihilon^1160' ac PWveh^^ Thomas k
tam vasto t«r_ nigenter conati sunt
aruni tractu quanta vis
Romani Pontifices
399
^Jtuc abest a vero, miserae superstitionis circumiccta tenebris! quantus
nominatim ad septentriones, ager ad accipiendum Evangelii semen, non-
dum ratione ulla subactus! . r
2. !sta reputantes animo, plurimum quidem benignitate misericordiaque
ccinfidimus Salvatoris nostri Dei, qui opportunitates maturitatesque imper-
riemii luminis sui unus novit, quique hominum mentes ad rectum salutis
i!t;r occulto aurae caelestis afflatu solet impellere: at vero, quoad in XoKs
est, dare operam volumus et debemus ut tanta pars orbis aliquem vigi-
laram Nostrarum sentiat fructum. — Hoc proposito, quum intentum ani-
nium haberemus si qua ratione rem christianam in Indiis Orientalibus
ordinare aptius atque augere fas esset, nonnulla felici exitu constituimus,
incolumitati catholici nominis profutura. Primum sane de patronatu [,usi-
unae gentis in Indiis Orientalibus regundo, cum fidelissimo Portugaltiae et
.%rbiorum rege, data acccptaque fide, rite pacti sumus. 1 Eoque facto dis-
sidia illa profecto non levia, quae tam diu Christianorum distraxerant animos,
sublatis contentionum caussis, quievere. Maturum praeterea ac salubre iudi-
aviraus, ex singulis Christianorum communitatibus, quae Vicariis Praefec-
tiive apostolicis antea paruerant, Dioeceses veri nominis conflari, quae suos
kberent Episcopos, ac iurc ordinario administrarentur, Propterea, per Lit-
teris apostolicas Humanae salutis, die t septembris an. MDCCclxxxvi datas, 2
nova ,n.lli,s regionibus Hierarchia constituta est, quae octo ecclesiasticis
provinciis continetur, scilicet Goana, titulo patriarchali ad honorem aucta.
Agraensi, Bombavensi , Verapolitana, Calcuttensi, Madraspatana, Pondiche-
nina, Columbensi, i )enique quidquid illic frugiferum saluti fore, quidquid
rvpcdtre ad incrementa pietatis ct fidei i ntel figamus, efficere per sacrum
otw iuni Nostrum christiano nomini propagando constanter studemus.
. 1. C 1 Ics cs^ una reliqua, unde Indiarum salus magnopere
dilLfi * quam rem vos> ^ enerabiles Fratres, et quotquot humanitatem
c_i i ■ * aonien^ue Christianum, volumus maiorem in modum attendere.
(tat}ft. ,.CI ^at*1°l'cae apud Indos intuta incolumitas est et incerta propa-
saccrd H'1U lU^ra, cluoatl plerus desiderabitur lectus ex indigenis ad munera
[wretrrin * 1 .’nst'tut's> fl111 non solum adiumento esse sacerdotibus
feciL. (!b’ ,P>iinet in civitatibus suis rem christianam administrare
franciscnV1' rot^tu,n vst roemoriae, hanc ipsam insedisse sententiam
'ndia pi^lV T™' q'!tm ncBare Jiunt solitum, rem christianam constare in
tug .|iSC nnit^r, nisi assidue incumbentibus piis strenuisque sacerdoti-
ipostolicrj ln re quam acute viderit, facile apparet. Nam
diunt 0ri,.m ^ lrorum operam, qui ex Europa advehuntur, multa praepe-
^pereco*11^ VCn> vernacufi inscientia sermonis, cuius perdifficile est
°c longo t^!t,one,n> itemque insolentia institutorum atque morum, quibus
illic lJt inC]"j. ern renipore assuescitur: ita ut necesse sit, europaeos Clericos
^‘Rrinis a !^no . oco xt'rsari. Quapropter cum aegre se multitudo credat
ptrspieuum est, sacerdotum indigenarum longe futuram fru-
’ C‘f- 1 '>ncoi^litI> p. 1029-1048,
,S XIU ‘Actu, vol. VI, p. 164*179.
Romani Pontifices
ctuosiorem operam. Explorata enim habent studiT^ ~~~
non™ Huendl, norunt tacendi tempora- ri,.,,8™1 *”.™' more!t«
** . ^ Hiaximt
4. cinui- oportet animadvertere \Ii«,'nroi.'
pauciores e.«, quam u, excolendis' iis.' quae Tune ' T **
communitatibus sufficiant. Id plane eminet ex Jnh"u" */“.*■ <***»
confirmatur quoti Missiones Indicae t ,»1 p
propagando alios atque alios Evangelii praeconem' "° nSti“° n»
desinunt. Iarmero si culturae animorum ne „ P °rarc « <%«arc„
sacerdotes externi, quid in posterum, aucto ehSJST* qU'd™ ““ pn
cntm spes est fore ut eorum, quas Eurona mi»ir m n,,nUTO? ^
Igitur st placet Indorum saluti consulere no ’ CrtM:at Pf° portioru- mi
diuturnitatis fundare in illa infinitate reriontZ"?"' cl,rKti!,num >1»
eai. qui muneribus officiisque sacerdotalibus ,^' ege.re ex «*»
bita, perfungantur. * diligenti praeparatione adhr-
similitudine plurium, "ed tamen ' fiCr?UIldUltl* (luod ^cst quidem a ver,
nimirum taJia posse in Europa Asiave fficid iqU*?do possc nemo Agaven:
cogantur In dias destituere LcrZ~ * ^ Ut * aC
*«* «t, q„i po«et fact0 si Clerus indi-
nec magistro disciplinae? Satis aperte h» nUj!° adrniflistro sacrorum
aponiorum, Aethiopum Scilicet ni,t * C ^ rt historia ^°<?uitur Sinensium.
incumbentibus nomini christiamf i® *pud IaPonios> apud Sinens
vel in exilium actis sacerdotihn ° US ?Ja<llhus<lue» inimica vis, necai
moresque patrios apprime docti *eXtern.,S’ PePercit nativis: qui lmp
non modo impune manere in n f . proPIn<lu*tatibu)s amicitiisque subnixi,
Ct'' ([uae ad regendos animos pertin^VT fCm sacra!n. administrare, et off
potuerunt. Contra in Aethinr.; > bbcre exequi in omnibus provindil
numerabantur, cum Clerum iJr*1’ U 1 latn Christiani ad hiscentum mill
nanis «tropaeis , diuturni I ,k • m,IIus esset* caesis vel pulsis Missu
unditus sustulit. ' °ns rUctum subitaria insectationis proce!!
1 videinus, id religiose iS C8t’ quodque olim salubriter instm:
muneris, primum quidem it ntx, <ln< u0-* /amvero in apostolici perfunetion
mox lectos ex popularibus iristlanis praeceptionibus multitudinem
mm evehere, fuit in more °S Initlare sacris> ct ad ipsum episwjv
ostea secuti exemplum roman'" p™ 'ns,I,lUoque Apostolorum. Quorum
Co . Pcrpctuo consue\ erunt i>« * i in mandatis dare apostolici?
'k' Cleriini ex indi ,* C !' 'ft'anor,ini communitas satis ampla
sit In^0- UnVtatl et PropaeatiffeniS | 011,01 ope contenderent. 0
POnulaHK inst|tUere ad sacerdoti n' cat^°^cl norninis apud Indos consultum
c« US Sui8 Cianis D^m °POrtCt* ** videlicet procurare sacra a
7 HaCcP°ufnt* 9u®Iiacumque tempora incubuerint
l"'n‘',Uq,le Missionum Indicarum, consil»
Clericorum, ubicumque facultas
Romani Pontifice t
401
fuit, condidere. Immo vero in Synodis Columbonsi, Bangalorensi, AUahaba-
Jcnri, meunte anno MDCCCLXXXV ii liabitis, decretum est, ut 1 )iocccses
jinculac suum habeant Clericis indigenis instituendis Seminarium: si qtii
Cv Episcopis suffraganeis suum habere inopia prohibeatur, in metropoli-
tano Clericos dioecesanos alat suis sumptibus. Ista quidem salubriter decreta
efficere Episcopi pro viribus nituntur: sed in eorum egregiam voluntatem
transversa incurrit angustia rqi familiaris, et penuria sacerdotum idoneorum,
qui studiis praesint sapienterque regant di ciplinam. Quare vix aut ne vix
quidem Seminarium est ullum, in quo institutio alumnorum expleta cumu-
lataque habeatur: idque hoc tempore, cum rerum civilium Gubernatores et
Protestantes non exiguo numero nullis parcunt nec impendiis nec laboribus,
ut omnis erudiatur subtiliter ac polite iuventus.
8. Illud igitur perspicitur, quam sit opportunum, quam saluti publicae
consentaneum, constituere in Indiis Orientalibus Collegia quaedam, ubi
juvenes incolae in spem Ecclesiae adolescentes erudiantur ad omnem ele-
gantiam doctrinae ad easque virtutes, sine quibus nec sancte nec utiliter
exerceri sacra munera queunt. Amotis dissensionum caussis per pacta
conunta, ordinatu que administrationc Dioeceseon per Hicrarchiam eccle-
siasticam, si licuerit Nobis, quod propositum est, institutioni Clericorum
apu consulere, quasi fastigium operi videbimur imposuisse. Nam conditis
semel, uti diximus, C lcricorum seminariis, certa spes esset, sacerdotes
magna copia inde extituros, qui pietatis doctrinaeque lumen late funderent,
quique in disseminanda Evangelii veritate praecipuas industriae suae partes
scienter insumerent. - In opus tam nobile, idemque infinitae mortalium
mu titudini saluti futurum, dignum est, aliquam Europaeos conferre ope-
ram, praesertim quod pares esse magnitudini sumptuum soli non possu-
imis. mtianorum est homines universos, ubicumque degant, in fratrum
«vere oco, et alienum a caritate sua putare neminem: idque in iis rebus
maxime, in quibus proximorum vertitur sempiterna salus. Quamohrcm
pet mus a vobis magnopere, Venerabiles Fratres, ut consilium et conata No-
• 3 !-e.a ,u'arc’ tllIan(um in vobis est, velitis. Date operam ut in comperto
Ctt 10 ‘cac *.n tam rcm°tis regionibus conditio: efficite ut vulgo intelli-
v ’/.COnaf1 3 ll^iu id pro Indiis oportere; idque maxime sentiant ii. qui posse
c icentia uti, optimum putant pecuniae fructum.
impL lin,^<',irn populorum vestrorum voluntatem haud frustra Nos
Coli - !SSC’ cc.r^° «cimus. Si maior liberaJitas fuerit, quam sumptus in
utilif *'la S.Upra d’ct;1 necessarii, quidquid erit ex aere coi lato reliqui in alia
^ pl^Uc. cocpra curabimus erogandum,
tfstem ac, tlum munerum auspicem ac paternae Nostrae benevolentiae
benediJ^ IS> ^ Cncra^)^es l'ratres, ct Clero populoque vestro Apostolicam
ictionem peramanter impertimus.
[Leonis XIII Acta, vol. XIII, p. 1
p. 1 90-1 97].
^O/. ///
2t
402
Nomam Pontifices
619.
LC0 XIII, Iit,, ap. Summum sempcr, ,a lui. l8,,.
Summum semper Nos tenuit studium rv j* • •
vitae sanctimonia omnisquc humanitatis cultu"'™ S' Bci,CIl'«i
publicae temporibus utrique eximio fuit prtX'T EcC'Bi“ «
Haud omisimus pro re nata plura huius studii et m 0
Wdmis argumenta praebere; certa enim fiducTa niriT*" cx » «I
Ordinis alumnos, aemulos industriae maiorum * mUr. praestnt« h
diximus, laude, effecturos ut perinde ilie fW TT* “ Utra(JUc’ »
qua summum attigit soJidae foriae fJtimum i' qU*f* fetae!
y J* 1 Eo spectantibus Nobis ;
tuht adjutricem dilectus Filius Noster Iosenh 0peram£iue a
Dusmet, qui desideriis Nostris relimose US S‘ R' E’ Cardia:
Nobis, ad Urbem venit ut orimnm ,i qut<tus, nuper, arcesscntifc
m Aventino monte extruendi, et c^ntntu^ P‘dem S'
delegatorum a variis Benedictinorum n ' pr,ieesset Abbatum virorunq
conventus indicendi ea ratio fueratTr' qi08.atrato8 vocant, familiis. Cui
?Uae ad communes pcrtineren^trei S£ “ d‘ * ">><“
tim vero ut fraterna fieret consociatio™ * /S Ct ut,,itato- ^
omnes, quibus idein Ordo constar n ' qUa#I. lcto foedere, quae FamilL
Quum itaque praedicti Abbates ir H i*** S-UaV car'tat's mutuae continere
f CaIiisti, de rebus propositis conside T^’ pi“r!C8 c°Tcssi in aedibus a
de quibus inter eos convenerat « 7 ™ C V £raviter deliberassent, nonnull
commodum Ordinis universi Ha^ pac*ta conscripsere ad commun
dius Noster Ioseph Benedici r* ’!®enter r«tulit Nobis idem dilectu
Postridie Kalendas NteiL ht Cardmalis Dusmet, quum Nos adnssc
confirmarentur, ^uno, postulans ut ea, si placuissent, a Note
Igitur quaesita in« ,.7 #
quibus nominatim quorumdam S. R. E. Cardinalium,
postulationi aequissimi ae oblatae scriptionis curam demandavi-
\fi°St°^ca Pr°bare et confirm.enSUImi1. annucndi|m, Nostraque auctoritate
-atutn et Delegatorum it-» M,itu*mus sc*ta et placita praedictorum
i- Omnes CongreEaln" S*P“ Verb« expressa:
raternam Confoederationem S‘ |“ncd*cdnonim, quos nigros vocant, veram
ongregationem alteri subiiVi» neUnt' clll*le tamen Confoederatio nullam
.. a Ut autem Confoeder - K
R ened ietinoru ? Un‘tat.e,n abquam habeat, firmis
Archi kkStItU^0n*bus vel Declar quos diximus, Congregationibus,
nitori*3 ^ >ate’ Ve* Abbate general '°f 1 ,Us * Propriisque unicuique
arnuc V^tatSbuf ’ V Abbate nec non et
nv egi is uniuscuiusque \rVat S’ IUm Ermis manentibus i
, p , qUC Mo"**erii, Abbas Primas omniun
Pnhn- L*XIX, Ia.
Romani Pontifices
403
gregationum .creabitur, qui Romae degat pro negotiis totius Ordinis bonum
directe respicientibus.
* II. Abbas Primas assumatur cx universo corpore Congregationum
nullo facto nationum discrimine, nullaque servata earumdem Congrega-
tionum distinctione, sed sola virtutis, idoneitatis et meritorum contem-
platione.
III. Qui, modo quo praemittitur. Abbas Primas constitutus fuerit
cum attributis a Sanctissimo Domino Nostro ipsi benigne concedendis
erit insimul Abbas Collegii S. Anselmi de Urbe cum ordinaria iurisdi-
cuone, ibique manebit. Ipsum autem Collegium non censeatur pertinere
alicui ex dictis Congregationibus, sed famiiiam habeat ex omnibus Con-
gregationibus conflatam, quam ipse Primas constituere curabit, audito
Rectore Collegii. Omnes vero Superiores uniuscuiusque Congregationis
morem gerant Primati ad formandam praedictam familiam Collegii exceoto
casu specialis necessitatis. & * v
' ^ ' pr'matis Congregationum Benedictinarum et Abbatis S \nsdmi
Officium per duodennium duret ; ideoque duodecimo quoque anno Prae-
sides omnium Congregationum, et, quoad eius fieri poterit, etiam omnes
Abbates regiminis convenient Romam pro novo Primate eligendo, vel
pro eodem ad aliud duodennium confirmando, nec non pro negotiis prout
hupra; nisi eidem Primati videbitur pro gravissima aliqua causa infra duo-
dennium convocare Praesides et Abbates praedictos.
S‘ T™ Prlmf infra duodennium e vita migraverit, aut alias
fficium cius de lure et de facto vacare contigerit, regimen Collegii S. An-
; ™ pr° !®mpore vacatlonis P^es Rectorem eiusdem Collegii erit, qui
Pdnfifi' nU 3 mor'1 *ntcr*ecta, post obitum Primatis de mandato Summi
SUf)ra f|1;S.COn'f°CCt T"63 Con8reSadonum Praesides et Abbates, prout
p dictum fuit, ad electionem infra sex menses habendam.
cui H,,!,. aUtCm 'n tantuni censeatur electus Primas ct Abbas S. Anselmi,
primi vir ^kt6 partes votorum ,n electione suffragaverint. Hac autem
L \„.t ‘)hbn S- Arn3eImi « Primas is sit, quem Sanctissimus Domi-
huiiK Aftf1- 60 3pa Protector ac Patronus noster benignissimus, ad
V RCI! °nus as3^mcre dignabitur.
nationem S. Anselmi de voluntate ct consensu Abbatis guber-
quae r 1 . Iscipnnam eiusdem Collegii tenens probe noverit, ea omnia
Abbatem ql°ALS °! CUm s*ngulis Congregationibus respiciunt, ad
Teneatur nSp mi’ veJut Primatem omnium Congregationum spectare,
idem Coli ec*or e‘dem Abbati omnimodam praestare operam ad
nem studi^- ovendum, praesertim ad Professores eligendos, ad ratio-
fieri poterit™™ ncccssitud'n*^us singularum Congregationum, quoad eius
alicuiUs mn accorn,Tlodatarn. instituendam, neque rem quamcumque novam
introdurai n?cn** circa vivendi modum, disciplinam monasticam aut studia
Haec tabSqUe COnsefl8U abbatis s' Anselmi*.
rum, univers UC Scb;t’ st;ltuta* decreta i 'amiliarum Benedictinorum atrato-
et confirma3 Ct s,"n8’u|a» ud supra scripta sunt, omni ex parte probamus
113 auctoritate Nostra Apostolica, eaque vim legis obtinere
4°4
Romani Pontificis
jubemus, quam praedictae familiae omnes ner™ZT ~~~ " -
obstantibus constitutionibus, decretis privdcSV SefVarC tenear>^r no,
contranis quibuscumque, lice, spe^/^S; «*£
ctum praesentium perinde derogatum volumus aC si L*' quibus ^ tffe.
ad \erhum huc esset insertus. ’ tenor eorum de vfrfo
Praeterea cum iuxta statuta et decret i nm« r *
confoederationi Familiarum Benedtctinorum *,C 3’ ^Uae confirmaviimn
Abbas Primas qui simt„ !wms »
hac prima vice, motu proprio et auctoritate S*DAn*dnii * Urbe,
Abhatam S. Ansclmi, eligimus et constitui™, *+
dum Hemptinne, Abbatem MaredsoBensem . n F^““
cums officium a Nobis collatum tamdiu "sii Bcu™«.
•Nostns in hac Sancta Sede succcsaonbuT „1,™™“’ *m1*"*»'
«anum EP«™Pon.m et Rcg[I.
si^^rca
“d quam cius intendit institutio. Familiarum omnium coniunctio
grandiores, con cordi rlscerc^ e^Sw* ^ Ct,am. tcnucs- nedum
trum, utpote probata coram Deo et hon* T ehrt‘tur eio^uiis concordia fra-
dimus ut haec coniunctio «artium om]mbus' haud immerito fore confi.
ad eius decus et amplitudinem conf^*1*™ ?rd.m,s meritissimi non modo
ubertate commodis Ecclesiae et toti T’ Sed etIam fructullIT1 quos efferet
benevertat. “ totlus hu^ae societatis, adspirante Deo,
[Leonis XIII Acta, vol vim
’ ol- AI II, p. 207-212].
620.
Le° X,U* eP* encycl. Constanti H
Hungarorumt 2 sept. 1803. 1
2 C0Q8 - r -• i
'■mtiaeque paterna setnper Pil^* _^anc -Vpostolicam Sedem pietati obser-
mu ateque respondit; N0so. 1 ,c;Um romanorum benevolentia mutuo
c-'’ imonia nunquam p;^; Sllrn!! P,rfec*PUfle caritatis providentiacque
u ro animum Nostrum sirf a. v?b»$, a gente vestra desiderari. Istius-
c^k!" .amrr annos maximi f.UljT ?n. quadam mtione patefecimus, cum
mt 3avf* Hanc eventus memoriam Huigari.
tu^e ,Ve?erabiIes Fratres inPe^nUatcm mteti, epistolam ad vos dedi-
reiu, Clari‘ facta commi S'' ** avitam Hung arorum fidem, vir-
ommuni cavimus, qUae j lrnus; tu 111 etiam consilia vobiscum de
gentis istius salutem et prosperitatem,
* Ecdi., XXV, , ,
Ad Episcopos Hunoa ■ jtjfl?
a Cr v angariae,
r is- 594.
Romani Pontifices
___ .
. haec taro infensa catholico nomini tempora, pertinere viderentur. Eadem
causa idemque propositum Nos modo impellunt ut iterum ad vos
perscribamus. — Sane in eo genere rerum, quae omnium animos istic po-
[m'mo hoc tempore permoverunt, Apostolici officii Nostri ratio postulat,
u( vos clerumque vestrum ad animorum constantiam, ad concordiam, ad
alacritatem in erudiendis monendisque opportune populis curae vestrae
concreditis enixius cohortemur. — Sed alia praeterea sunt apud vos, quae
novam sollicitudinis causam Nobis afferunt: pericula intelligimus, quae
religioni graviora quotidie impenderit. — Haec enimveru, uti praecipuas
curas cogitationesque Nostras ad se convertunt, ita maxime operam vestram,
Venerabiles Fratres, vehementius efflagitant; eamque valde confidimus con-
siliis expectationique Nostrae parem omnino futuram.
3, Quod generarim ad officia catholicorum attinet, tam acri praesertim
insidiusaqtic institutorum Christianorum oppugnatione, maiorem in modum
oportet ut universi serio naviterque perpendant quanti referat in omni
temporum rerumque varietate salvam incolumemque esse in civitate reli-
gionem, item que quantopere intersit perfectam stabilemque hac in re ani-
morum consensionem retineri. Causa nimirum agitur de summo inaximo-
que omnium honorum, quae est sempiterna hominum salus, neque minus
de iis ipsis conservandis tuendisque rebus, quae in civili societate vel ad
quietem vel ad veri nominis 1 elici tatern impense expetuntur. — Ita plane
twelsi illi viri, gratissimaque omnis posteritatis memoria digni, sensere,
qui in eximium fortitudinis animi exemplum ubique gentium, quavis aetate,
mirifice eluxerunt, seseque velut murum pro domo Dei impertierunt: non
sua omnia solum, sed et vitam ipsam, religionis Ecclesiaeque causa, parati
profundere. - In quo pariter habet Hungaria vestra domestica exempla,
taque, longo aetatum decursu, et multa et praeclara. Qmn immo quod
iiba in catholica fide a Stcphano rege et Apostolo suo accepta, fideliter
constanterque permanserit, in hoc sane, praeter singulare Dei beneficium,
agnoscendus est fructus firmissimi perpetuique gentis istius propositi; quod
wmpe mature intellexerit, quum de religione ageretur, de gloria nominis,
e ipsa incolumitate generis sui causam agi. Mirum vero quam generosas
insignes istiusmodt animorum affectio virtutes aluerit: quarum ope vel
in summis temporum difficultatibus magnitudini periculorum non dissi-
P tm Hungari fortitudinis constantiaeque magnitudinem opposuerunt.
tum*m,Sane ^racs'd’° v*rtutum, quum iteratas Tartarorum incursiones.
taniri ^ . uturnos iramanesque Mahumedanorum impetus invicti refu-
aruru. digni sane qui in hoc tam periculoso certamine ab exteris etiam
v us’ ;1 principibus summis, maxime a romanis Pontificibus, omni adiu-
nr'**«* neque enim de fide tantummodo imperioque Hungaro-
^tfnili^' ^ 'PSt reb8*one ^holica, de Occidentis salute dimicabatur.-—
finiti r*l l0ne rccent iorum saeculorum procellas quae, tam graves apud
Hu mas Pentes edidere ruinas, etsi earum violentiam ipsa quoque sensit
qiK' faria’ Iactl,rasque fecit non sane Icvcs, sospes tamen effugit; effugiet-
" P" ■ • i, si modo suus religioni stet honos, omnesque pernoscant
sua cuiusque sint quotidiana officia, eaque diligentissime colant.
I -»
T 4
4O6
Romani Pontifices
*4 ^?ducm;d,triV™fc™liqua7rposifu'" no
m Hungariac legibus, uti alias P™«« « ™"'
discrepant et cius facultatem agendunimim!! * * Cl,m EccJ«iae i J
™ ««K»"""»,1 « alia fuisse £oiltremi< i?' f ***"»"■' attbofe*5
a^tcE=r?« SS5
studiose concorditerque dar f operam ' i, ZT V«“"W» F*T
S5 -Sscs
rim!aiC,S qU11Cm hominibus illud licere p*'^8 n°" ,few* P^um «t
nrnorum malorum vim, perim-mi n A Leterum ad prohibendam plu-
mrncjuam desistant multitLincm coZone^ ^ “* anima™ Stores
hoheo nomine coniumis c n.ere> llt ffieundis cum alienis
'tgant fideles, notatumque an mk hTb”"' P“Sit' abstineant. Probe intel-
r nper Ecclesia detestata J Teo T"'’ ab eiuSmodi <p .
r„I” '0C0 Cdi— , . .. q uod “e””“™e «“ abhorrendumf uii X«
il r su"> bon» instiLimii b,' ^,g,0m creant con lu8*3 catholici;
veri'f l .unctarum religionum aeauam l rum’ ct persaepe animoa impcl-
4 f&d T discrimi“ »• 9 'aberC ra,ioncm assuescant, sublato
fe^oa ^U°t<,Uot ist«c^™niiSiFc ?h p"'®*** imPendent, uti monuimus,
°1C!U,d ^mirum armi, ‘ n° nom«>is non dissimulant pio-
comn. , Ut Ecclesia resque catholir ^? ad nocendu™ aptioribus, illud
alias h antur- itaque, Venerabile ^ e,tTmrem quotidie conditionem
efficite ut unite^ Patna vestra Propulset^!! ^cnculum a
fortes e. t Iversi» exemplo et aucinr,» * S’ “Iud imprimis curate atque
neque enim '."!?** .SU3ClPiam, firmiter tue VeStra ^firmati, religionis causam
maxime rf ,retlCc ,,mus id quod est ut antl'r; Profecto, haud raro accidit,
disqoe Ecd LfCnt Vlrtute constantL'ioiin°nnU * ,nter catholicos, quo tempore
t** «tr- cniti in tuend^ vindi”n-
| ile perspici tur^- in a«ione pmdentiac ducti’ vel in
* ^tiuimodi agendi r «niissosque sc praebeant. Atqui
, . a ,oneni periculis sane gravissimis adi*
1 ite- EP‘»copos H
***** ;„T «* Mncccu ort,. - Cf. N. J«
’ • ^®cuooc. - Cf. 4V. 580. • 1
Romani Potiiifict t
407
patefacere, praesertim si de iis agatur qui vel auctoritate polleant ve!
j* Jinionibus multitudinis plurimum possint. Praeter enim quam quod
afficium deseritur iustum ac debitum, haud levis plerumque offensionis affer-
tur causa, et via intercluditur ad eam obtinendam servandamque concor-
diam. quae facit ut omnes idem sentiant, idem suo facto comprobent. Qua
sane re, catholicorum scilicet vel desidia vel dissensione, nihil potest ini-
micis catholici nominis optatius contingere: haec nempe illuc, quo proclive
esi. crebrius evadunt, ut inimicis ipsis liberum expeditumque ad peiora
audenda locum relinquant. Oportet sane omnibus in rebus consilii pruden-
tiam temperantiamque habere comites; Ecclesia ipsa vult in defensione veri-
tatis consultam adhiberi agendi rationem: nihil tamen a germanae prudentiae
Ircibus tam alienum, quam committere ut religio impune vexetur, populi
salus in discrimen adducatur.
5. Cum vero ad firmandam concordiam, caque ac ad actuosam catho-
licorum hominum solertiam excitandam, mire efficacem salutaremque vim
habeant, uti experiendo patet, annui eorumdem conventus, in quibus de
re catholica, de piorum operum omnis generis incremento. Episcoporum
ductu atque auspiciis, communia consilia conferuntur; ideo vehementer
optamus ut ea naviter perficiantur, quae vosmet non multo ante, hac super
re, opportune providisse cognovimus. Neque enim dubitamus, conventus
eiusmodi, qui ut aliis quoque in locis haberentur valde Nos auctores fui-
mus, rationibus vestris magnopere profuturos. — In eo etiam sedulo vos
prospicere decet, ut in legumlatorum coetus ii viri spectatae religionis pro-
bataeque virtutis cooptentur, qui animum gerant tenacem propositi, videli-
cet ad Ecclesiae reique catholicae iura vindicanda promptum semper atque
alairt-m, Videtis praeterea, Venerabiles Fratres, tum ephemeridum tum
librorum ope, in id acriter incumbere qui ab Ecclesia dissident, ut erto-
nim perversarumque opinionum venena late spargant in vulgus, mores
nos corrumpant, atque ab actione vitae Christianae multitudinem abdu-
cant, Intelligant igitur homines vestri, tempus iam esse conari aliquid maius
in 00 genere, omnique ratione efficere ut scripta scriptis opponantur, quae
dhent tUtbn' certam'nis Pana ex i stant, atque idonea malis remedia suppe-
I ‘^ax'me vero, Venerabiles Fratres, studia vestra in puerorum atque
oesccntium institutione fixa et locata esse volumus. Mens Nobis non
suimu! f 3rC* *^Uae *am ’n l,sdcm ad vos litteris, initio commemoratis, expo-
<lJn I*’ aCLrc tamen non possumus quin nonnulla, quae gravioris momenti
1! mi irc'lttr att*ngSnuis. — De primordiorum scholis, instandum utgen-
que est, Venerabiles Fratres, ut curiones ceterique animarum curato-
t ■ umrno in eas studio continenter evigilent, maximasque ponant officii
ttaii 3 CS m <dumf,*s sacra doctrina erudiendis. Tale vero munus, nobile
h.ilv. . ,rau’ nc ufitnae procurationi permittant, sed ipsi sibi assumant
tutirm Can®3’mum» cum certum sit a sana piaque puerilis aetatis insti-
cnarn * n°n Pam,^arum solum, sed rei ipsius publicae incolumitatem ma*
tantam^ Pendere‘ Neque industriam solertiamque putetis ullam fore
’ "UIn Slt adhibenda maior ut scholae eiusmodi laeta quotidie incre-
menta capiant. Illud valde opportumm^TT^ _
g”-” sch°,an™ « dissonum et </X/XXna<,U‘,<,Ue D'°««i /.
Lpiscopi de scholarum statu et condii ’ l>uibuscum
«dem, ad mores, ad animarum curi ' •'mmo « * ceteris ^
Quod SI necesse sit ut vel novae instiri/'"'"01’'11’115' “Mlia co‘r“’
lae, vei ut iam conditae amplificentur m'"-' Pr° locorun> raiioneP
Venerabiles Fratres, multi iam eXrar, ° dubi,™us oui“ «
nim hommum ev omni ordine liberalitas promptT T' «fiU
/. De medus vero, ut aiunt, deoue Pm * P* T Ct Senerosa adfui
perstudiose cavendum ne bona ilia velut sem’ dlscipIinarum sch,
nusere in adolescentibus pereant o, ♦ mina In anirnos puerorum it, e
potestis, tantum comendi.™,^'? ,git"r Vel ^32
amoveantur vel minuantur’ im2 Fratres> ut «usmodi pj
valeat, ut praelectionibus de SunT!, “'«**< S
dem fructum nimis saepe a,que Uberem 2
• e sunt probataeque curae a vnh;. • ,^ u<-'rum, etsi Nobis bene ow,
morum sedes qtL „v ob»metipsis collatae ut istae J
L, *"? debcm’ •“'es perseverent o l! ,eS'.aC.atquc EP'«°P«
amen m modum vos hortami * ^ Ia cs a ^ !PS1S constitutae» maii
bercSUOuPHrgatJS Commum’ consilio utivest °m™ °bJata °PPO«unitate i
tat na2r ■ ^ disscntientibus a ca^olln *“ Mt Ct officiu™> '*«»■
llf P‘,nter matitiaeque repugnat hA,H i ?omme conc<-‘ssum est, aequi
«t quae a maioribus tam p£ Sln; CfhoI,cls denegari: publice autem referi
^n.entum sede’qUe sunt, non in Ecclesia.
T H '° in ipsius ve. pu bbcae boiX ‘Utdam « Pra«idium
comn H? denitJuc officii Nostri rA’ pcrpetll° adhibeantur.
iitteriAti l n?US’ cll)ae adolescentibus^0^11’ Ut Ca V°^8 impensissimi:
ttens habuunus commendata f? jX? t ™' de P^yteris in eis ipsis
PonAre 'T"1 COnsiJii «tq«e ooc ™ ^ 81 VCStrum Venerabiles F*
adol ’ mu*to vos magis in iis ej.,knr rectc ,nst,tuenda omni iuventutc
m&S&ST cst' qui in ***• «»
Draecim. . • aPtarn Pro temnorihn .• e dlSn* Slr,t et muneribus eiu»
alacrioAAn !,!mhae vestrae partes iur—T' pracs.L‘fcrant- In quo quum
2 rcntis « omnibus L ‘ °PUmiS ea -cituris floreant, abun-
atque addd t0rUm dlscipiina, ad ,! ( neCessaria sunt; ita sane ut dclecto-
maturc 0D*;CU3 °mne doctrinae vel *** Virtutes SUJ ordinis proprias,
9 QuX'q“C ««d^tur 'nac vd ''-"'.-.nae, saerorumelunuu
maxime esr ,1^° ad luctuosam CleH , -
concordia, siy* Ut Vestra, V^trlhiU ftioncm Pcrtmct> Il0C hui,JS
ccclesiastic. h . ■ ,lortando monen t *"s Pratres, sive in co dirigendo
quot sunt t 'aCJPbna firmitas officii SO,ert.‘a et car,tdS. sive in tuenda
adhaerescarn eor.!^ c!eri necesse est SIn8u,an’s- ~ Vicissim quot*
itione auteAA? ^P^nt monA hPlscopis suis summa cum fide
munerum sacrorum’ ' 1,3 et coepta ad i uvent; in per*
* ir' *aboribus pro salute hominum
Romani Pontifices
409
sempiterna suscipiendis promptos semper alacresque, caritate duce se^e
impertiant. - Cum vero in omnes partes plurimum possint sacerdotum
exempla, imprimis studeant, seraetipsos vivam virtutis et continentiae for-
mam oculis Christiani populi constanter exhibere. Caute vero videant, ne
civilium vel politicarum rerum studiis plus nimio se dedant; illudquc saepe
Pauli Apostoli meminerint: Nemo militans Deo , implicat se negotiis saecu-
laribus: ut ei placeat , cui se probavit. 1 Certe, exteriorum providentiam, mo-
nente S. Grcgorio Magno, in internorum sollicitudine rectum est non
relinquere: nominadmque quum de religione tuenda aut de communi bono
provehendo agitur, non sunt profecto ca negligenda praesidia atque adiu-
menta quae tempus vel locus afferat. Summa tamen prudentia vigiJantia-
que opus est, ne scilicet gravitatem modumque transiliant sacri ordinis
viri, ct minus ipsi caelestia quam humana curare videantur. Aptissime
idem Gregorius M.: « Saecularia itaque negotia aliquando ex compassione
toleranda sunt, nunquam vero ex amore requirenda: ne cum mentem
diligentis aggravant, hanc suo victam pondere ad ima de caelestibus mer-
gant Illud etiam volumus, excitari a vobis qui curiis praesunt, ut
ecclesiarum suarum peculium religiose custodiant diligentissimeque admi-
nistrent: si qua vero et hoc in genere minus recta insederint, vos item
aptam curationem pro munere admovete. - Praeterea valde opportunum
censemus, studiosam a Ciero conferri curam, ut quae istic sum Sodalita-
tes seu Conlraternitates laicae in pristinum decus revirescant. Xempe de
ca re agitur, quae non minus earumdem Sodalitatum, quam publicum spe-
ctet religionis bonum. Ut enim cetera omittamus, plurimum sane adiu-
enti xo is eleroque vestro talia Sodalitia afferre possunt quum in exco-
P‘^m, ad christianam vitam populo, tum etiam in firmanda
ni utar. 1 a, quam tantopere expetimus, animorum voluntatumque consen-
sione,
lan/0 u^T*1101- de 1,3 omn'bus, quae vel ad religionis fideique av itae tute-
utriAn 3 ,!nst'tutorum catholici nominis incrementum, vel etiam ad Cleri
tnmi v* 1SC,P .am pertinent, optimum sane saluberrimumque fore arbi-
suevrrV Cflerabdes Pratres> s* consilia identidem inter vos conferre con-
onnnrf1 r1 U<mmun' >t(dicio decreturi, quae vel necessaria vel magis
^portuna dignoveritis.
tam jt PufUnj,n ctm^tb,,ius ut universi cx Hungaria catholici homines,
bUS) ‘ 2 P!rKU ' rcrum suarum inclinatione perspecta, atque in his omni-
no volunt IVimUS’ Patt*Tnae Nostrae sollicitudinis stud i osi ssim aeq u e erga
inique ° 3.t,S test*m°nium recognoscentes, animum viresque sumant;
'ohis auten' CSt’ ™^8*°ne consiliis monitisque Nostris obtemperent,
velot nunt'1-1’ L,U nibl*es Fratres, itemque clero populoque catholico, una
Propitius D Un<KPle an‘mo Pro religione strenue adlaborantibus, aderit
Neu decrj. CUS’ max'mc,tlue felicem coeptis vestris virtutem impertiet.
Pro ecto in causa sanctissima iustissimaque summi Principis
* H T
1 R
iin.
n, 4
eif’ p^tOT ’ p. II. c. VIII.
4fO
benevolum ac propensum studium Anoct^i* • — —
s***** principa,us sui *•
12. Quo uutem omnia secundum vnn
^dlidtete V®U
-"«i Stephani Apostoli J* ««m iraplo^
cX-p* r.rjrt-«t ;£K5Ss?
testem, Apostolicam benedictioni P,***™* Nostrae benevoli
t?aft esST F"“-
621.
U° Xm‘ enCyCl' P™“"n»ssim us Deus, ,8 nov. .*
i. Providentissimus Deus 0,,; u
consilio, ad con««r»;„ ’ 9U1 humanum cenus
j_K„ 1- tonsortium naturae divina. „ • * - s’ atlmirabilt eant;
7e exit,°9Ue eductum, in pristini t PnnC'pi° CVexit> * comm,
HeorH- C°mUlit SinSuhrc Praesidium ur gn,tateT- ^dtuilp hoc 1*
tinn dlat* SU'1C slJPernaturali via nat, .f- Cani! cjlvlnitatis, sapientiae, mi:
SU> C ^oque comprehendantur nn^f ^,CCt cn,m 10 divina reve
sunt i deo hominibus revelatae / * humanae itioni inaccessae »
«/Ja f 'ogmsci fiLt °mnibliS expedlte’ fi™a
£5* "«-Wfc di^TseTol' n°n m tamm d« — **
T^0mmemadfinan supern^tlnZx n™* ** 'mfinita hmiu"* *« ^
tum i}.UZers^*s fifdcsiae fidetn comi ^uae Slipematurali$ revelatio, sraii
ritu ?,am m lU}Hs «*>*&, qui anm 1^^ ^ ™ $criPto traditmU
p JanCt0 "«Piante LucTti T Vl et Canonici‘ co ¥»tf
22T ** a Ctne d "' ^ • -*i «M*r £
rum HPa amqUe Pr°r«sa est SLii VtnU8<JUe Testamenti libris peqwW.
documenta, quibus co*Plta pavisaimsW
quae rPSl,n*’ P°Stca Per apostolos l\ Ulm’ Pr*us per prophetas, deinde
litterae n°niCt nom,natur, 3 eamdem^1^™’ tn:trn Scripturam condidisse.
datas eteper’a ninian0 gcneri longe 0racuIa ct elo9uia d,vina*‘
ct dignitas c“ t0res 8acr°s transmissa fsT percgrinariti a P:,tre achu
mvsteria * nPturarum, ut Deo ;,ni» tanta quum sit praestantia
*StCria’ c°ns,Iia) opera c0mpJe confectae, altissini dastto
i con lr’ , ud consequitur, eam quoque
a tk* i 11 • jit
Ib^ UI- QaP t JIt /J,,
Wf/,
a s ^
!■>. CJem n * £>f*. XI, ,
1 S. Chrvs > 1 °d Cor. .3', . _ ,
*P IV, 31 ' 71 Ge»‘, horn, a, a. s P%ca«7>., ad Pf,it 7. <; ,, ( lrr ii
J ‘ ’ 2> Aup, jn t>^ vw- ’’ 7* ‘S- ,ren*< G. «orr., II.
• -V.V\, stnn 2. f. s G M flj/ j
Romani Pontifices
411
sacrae theologiae, quae in eisdem divinis Libris tuendis interpre-
iandisque versatur, excellentiae et utilitatis esse quam maximae. — Xos
partem
igitur, quemadmodum alia quaedam disciplinarum genera, quippe quae
ad incrementa divinae gloriae humanaeque salutis valere plurimum posse
I viderentur, crebris epistolis et cohortationibus provehenda, non sine fructu,
[ Deo adiutore, curavimus, ita nobilissimum hoc sacrarum Litterarum stu-
dium excitare et commendare, atque etiam ad temporum necessitates con-
gruentius dirigere iamdiu apud Nos cogitamus. Movemur nempe ac prope
impellimur sollicitudine Apostolici muneris, non modo ut hunc praeclarum
catholicae revelationis fontem tutius atque uberius ad utilitatem dominici
gregis patere velimus, verum etiam ut eumdem ne patiamur ulla in parte
violari, ab iis qui in Scripturam sanctam, sive impio ausu invehuntur aperte
sive nova quaedam fallaciter imprudentem- moliuntur. — Xon sumus equi-
dt.ni nesci j, ^ ct) era biles Fratres, haud paucos esse e catholicis, viros inge-
nio doctrinisque abundantes, qui ferantur alacres ad divinorum Librorum
vel defensionem agendam vel cognitionem et intelligentiam parandam am-
pliorem. At vero, qui eorum operam atque fructus merito collaudamus
ktre tamen non possumus quin ceteros etiam, quorum sollertia et doc-
tnna et pietas optime hac in re pollicentur, ad eamdem sancti propositi
kdem vehementer hortemur. Optamus nimirum et cupimus, ut plures
patrocinium divinarum Litterarum rite suscipiant teneantque constanter;
utque 1II1 potissime, quos divina gratia in sacrum ordinem vocavit, maio-
rem m dies diligentiam indu striamque iisdem legendis, meditandis, expla-
nandis, quod aequissimum est, impendant.
Hoc enimvero studium cur tantopere commendandum videatur,
pracur ipsius praestantiam atque obsequium verbo Dei debitum, praeci-
pua causa mest in multiplici utilitatum genere, quas inde novimus rnana-
un*. sponsore certissimo Spiritu Sancto: Omnis Scriptura dwmitus inspi-
■ •; - S est ad acendum, ad arguendum , ad corripiendum , ad erudiendum
«an- ’ M'r^ Pfrffc*us sd homo Des, ad omne opus bonum instructus. 1 Tali
Christi°rT ,0* -Cnpturas :i ^eo csst* datas hominibus, exempla ostendunt
toritaif °inini Apostolorum. Ipse enim qui > miraculis conciliavit auc-
j j,( s - auctontate meruit fidem, fide contraxit multitudinem ■, a ad sacras
°ccasion ^ ^ Jv.ina,e Sllac legationis munere, appellare consuevit: nam per
*tBumeni'm tX ,ps's.ct*.am scse a Oeo missum Deumque declarat; ex ipsis
^mdeiTW - • *)d d‘sc,Pl,l°s erudiendos, ad doctrinam confirmandam suam:
3C Pharisaeis*51 |m°n'a C* 3 Cidurnrd*s 'indicat obtrectantium, et Sadducacis
deitatem*8 ^ COargU€ndum opponit, in ipsumque Satanam, impudentius
°planavit * rt)tortlUct; easdemque sub ipsum vitae exitum usurpavit,
Eius autem ^ lsc,pid’s fediviv us, usque dum ad Patris gloriam ascendit. —
a prodigia fi ^ praccePt*sqU{’ Apostoli conformati, tametsi dabat ipse signa
pen />, r manus eortmi, 3 magnam tamen efficacitatem ex divinis
; p > m. 16, ,7.
* ^X\veWtiL crfd" XIV- 33.
* > 3*
t'
412
Romani Pontifices
traxerunt Libris, ut Christianam sapientiam 1^ '
Iudaeorum pervicaciam frangerent ur i! «“«bus p^,,,..
Id apertum ex ipsorum concionibus in nrim'*? COmPri merent trum^1
tum firmissimum pracscrinrinn; ' ^ mis Beati Petri qU3s ■
contexuerunt; idque ■>«.,. pate ex" ,veteri» Tes'^"
ex Catholicis, quae vocamur * • , t- *vJa«naei et Ioannis pv^„ .'nt' v
■* 0- ■* sg»
natur, ut armatus spiritualibus telfs postea' r 1 r°phetas «e didicis^T
nZae n°n CTMlia mnt' “ d Potenti Da' ! T* tpcoo«^r: '
Donum et Apostolorum omnes inJl. ~~.Per «empia icitur n
sacrae, quand faciendae sint H?t - ? ll,Rant* Uron™ praesertim r !
Pedentibus, su*ppetet eis° ve^cumtda"" °P“>*5S 2*2»
De Sen-ature autem humani ^ ,rf
quae m universo habentur Bibliorum ™ 1 benUS evPr«siusve qm V
nymus, , ignorationem ScripturiniJT tu; rectecl^ affirmavi Him"
tu nurum extat, veluti viva et snir.n C <gnorat,one,n Christi * ab ffli?
^liortatio virtutum, amoris Si»? "“e' ** k™‘<>
"cbra «5 menS' „~°t’ S?* f— * ££«*
sr s,xrm rp£ «
S~- !ar«a indidem «l^nMWbvr*
plena sanctitatis praescripta, ZT,t, “ habituri a“« viri apost*
verbk ' VJrtutllm genere insignia- Pr,v*C* Vl cond,ta hortamenta, exemp
_ ’ Praemiorum in aeternitatem " aCCedlt’ 'Psiu* Dei nomine i
Snint, tyUt llaec ProPria et sineuhri Po°m,SSIO> denijn datio poenamm.
stolica!" SanC? profC*ta, ea est m.» Scnpturanjm virtus, a divino afflati
quentia P7!tbet dicendi libertatem >rat'’n sacro auctoritatem addit, apo
die, noT) ^U,Squis enim divini verbi °sam Vlctricemque tribuit el»
a L f., ?W*ftUr m sermone tanto v,p,ntUm et robur eloquendo refert
video multa- * Quamobre ’ ^ v ** VirtUte et in 'SPiritu SmK
vmmtian, Cr;\qui ita cuST ", d!C'nd,| s,,nt I»*-» tac
verba, suis m ’ • fere afferant nisi 1*''°"' habent <* praecepta drin
tionem rt , iaS,s argumentis unum ^imanae scientiae et pnidenthr
est. utp0?e nitcntcni luminibus^T ,nnixi' Istonim scilicet oi*
‘da. Qua div^ 'gne t^eat sermnn.-n’- an®uesCcre et frigere neOSK
!nUs Sermo pollet virtut** C1’ 4 eamdemque longe abesse ab
1 s. Hi, r „ e" ' us est enim sermo Dei et effiat* ft
; ad PauIin .
; u. *■ cp- Ll«* 3.
* Urcm- hui i9.
\
1
Romani Pontifici s
413
mirabilior omni gladio anciptti , et pertingens usque ad dmsionem animae
at spiritus.1 Quamquam, hoc etiam prudentioribus assentiendum est, inesse
in sacris Litteris mire variam et uberem magnisque dignam rebus elo-
quentem: id quod Augustinus pervidit diserteque arguit, 2 atque res ipsa
confirmat praestantissimorum in oratoribus sacris, qui nomen suum assi-
duae Bibliorum consuetudini piacque meditationi se praecipue debere,
grati Deo affirmarunt.
4. Quae omnia Ss. Patres cognitione et usu quum exploratissima haberent,
nunquam cessarunt in divinis Litteris earumque fructibus collaudandis!
Eas enimvero crebris locis appellant vel thesaurum locupletissimum doc-
trinarum caelestium, \tl perennes lontes salutis, * vel ita proponunt quasi
prata fertilia et amoenissimos hortos, in quibus grex dominicus admirabili
modo reficiatur et delectetur. 1 Apte cadunt illa $. Hieronymi ad Nepotia-
num clericum: « Divinas Scripturas saepius lege, imo nunquam de manibus
mis sacra lectio deponatur; disce quod doceas... sermo presbyteri Scriptu-
rarum lectione conditus sit »■; 9 convenitque sententia S. fjregorii Magni,
quo nemo sapientius pastorum Ecclesiae descripsit munera: Necesse est,
inquit, ut qui ad officium praedicationis excubant, a sacrae lectionis studio
non recedant. 7 Hic tamen libet Augustinum admonentem inducere,
^ i-rbi Dei inanem esse forinsecus praedicatorem, qui non sit intus auditor , 7
cumque ipsum Gregorium sacris concionatoribus praecipientem, « ut in
divinis sermonibus, priusquam aliis eos proferant, semetipsos requirant
ne msequentes aliorum facta sc deserant •. 8 Sed hoc iam, ab exemplo et
ocumento Christi, qui coepit jacere et docere, vox apostolica late praemo-
numt, non unum 'I lmotheum, sed omnem clericorum ordinem, eo mandato:
• en e tt 1 et doctrinae , insta m illis; hoc enim faciens , et teipsum sakum
/an«, et eos qui te audiunt . 10 Salutis profecto perfectionisque et propriae
« atienae eximia in sacris Litteris praesto sunt adiumenta, copiosius in
lifrrTm 7' C. ma; 11S tameri> q»i ad divina eloquia, non solum mentem
volum it' °' \ Cm 2tC,UC attentam* std integrae quoque piaeque habitum
_ut ■ ls'^ ‘ cquc vnim eorum ratio libromm similis atque communium
jjgjj a SCf ’ 9uon*arn sunt ab ipso Spiritu Sancto dictati, resque gra-
pronie t?ntiafl,J niultisque partibus reconditas et difficiliores, ad illas
' " iiT * mtl ,gvndas exPont*ndasque semper eiusdem Spiritus « indige-
entus , 11 hoc est lumine et gratia eius: quae sane, ut divini Psaltae
1 Nrfcr., IV, (2
Of doctr. chr.. IV, 6 7
C /.1 . l l,l / *
1 g . 1 fV* 7-
t S 1.1 ' 1,1 hotn. 21, 2; hom. 60, 3; S. Aug., De discipl. chr,, 2.
. _* n,«an., cp. fest. ~,i,.
J S. Athan., Cp.7«t. 39.
* s llTr' 7m' 26 ■ 14; S’ Amhr-> W ftb CXVIfJ, serm. 19, 2.
1 s c ' r Wf* eIerie- i,d NcPot-
* s! i!,J‘ e“ Regul' pmt' 11 ' ” fnI* a2>; Mera!., XVIII, 26 (ul. 14J.
. „ ^ern\4 17 <1.
, ;v Aug„ Scrm. ,79l
i Tim^ tt1, R<xul' past’ JII‘ («I- -I»)
1 IV ,fi. > “I x /
IX I .... 'X(
*«»., I\r I fi
11 s; ’ * ,0'
' H’cr„ iti Midi.,
i> 10.
414
Romani Pontifice
-fil
25
Sr
p*C'i
■ >*' .
?n' t;
0^5; i>
rV>' !?
3*r C
i>r
*« j-
*■***»
Hi #,*F
_ I
** *+ l
3 %0$4
.f I
'jr )
►»
r*
S
N
><
)t
k
k.
I*
h
(# f
fraquentcr instat auctoritas, humili sunt nr *•
vitae custodienda. sunt precatione implorandi!
5* Praeclare igitur ev Kic * . f
Uh sacrorum Librorum thesauru,'^''^ ,'*cdlil Telesiae qu,
hominibus tradidit, neglrctus fare}"' oDtw*“ ***“ '«Li L“f '
!>us cavit. Ipsa enim constituit- ’ pt mis “««per et instih
omnihus suis ministris in quotidiano S°iUTO magnam eorum rJj ^
esse et mente pia conside.? T Sacrae psalmodiae offi P. rta "
tationem in ecclesiis cathedraXs^ e°rUmdem expositionem* et ?*“
regularium in quibus studia commod m°"aStenis' in eonventibus !] ^
esse tradendam: diebus a.,^m T d v,gere possint ner ;h ^
salutaribus Evan»#*ir m Sa^tem dominicis et P . dof!c0s vi:
tur dilifi Z£augt pasci» «stricte iuiit .
**»* %&™*u^ f-pCetXPrr dtfc
fiortationcsque Noam, q''°’ etiam «4 firmanda d™*
te s w 3an“r'revruurdr™ • S*
pr-ir; nt cathollcorum dogmatum . r • ^ m S,Ve ad commendatione
pratiam omnem pietatis arcLcre 7’rh t**®18 maxime Litteris fidem robur
errTm f W ^1^^ **S I
err mls, quae m cis habeb Alexandrina et Antiochena celc
prodiem°?ep defensione divini verbi Vr f110" 3,13 proPe rc- nisi Actione.
S r et scriP‘ores! lrnp" continebatur. Inde plerique
aurea iur 03 FIrciter saecula ita abun ,°pLrosis studiis egregiisque librii
cenes 7 ^ SU aPPe«ate.^rnterbnpfdarpi1^ Ut aetas biblicae exegeeos
m.rscrm Cntate inSenii « laborum In! princiPem >^um tenS
Adnum f tlS 'mmenso Hcxaplonim antI^ admirabili‘s( cuius ex plun*
excell«.nrran<'1 pIures- qui huius dise^r™ do.,nccP* fere omnes hauserunt
Cyriiium^T3 ,ll*'t Alexandria (Semenf **®CS amP^’^carunt: Jfa, inw
Nagian:rcn3 terUm: Cappadocia BasiliumTur ^r‘^lIni* Palaestina Eusebium,
quo fini im C* N>'sscnum- Antinr-K* ^ 1 ^aKnum» utrumque Gregorium.
praedi ^ ^ctrin^ tm s " f°3nnem &** ChLostomum, k
clara Tcrtuin^ apUd occ»den tales .cloqilcnt,a certavit. Neque id
gorii Magnom7.et.Cyprian' noi«ina Hili ” qU,AM admodum probavere.
acutus exritit ’ C anssim;i Augustini .f Ct Arnbr0SiI* leonis et Gre*
deducenda ad 7vP,CrSpicientJa divini verbi H'e™n3!mi: <luonjm alter min'
«a magnisotif. 7* 13 ^^oKcae veritaf.’. i sente«t,a- uberrimusque in O
conio Ecclesia 3 ®0rUm usum Iahnr'|,S> 3 ter a s^nguiari Bibliorum scien-
culum, quam C CSt ^ ,nestatus Fv J >lJS’ noin|ne Doctoris maximi pr«*
Quamquam huiuamodi com C° tCmP°« ad undecimum usque »
5^ent,o studiorum non pari atque antra
1 Cone. Tr;,i
S fk; i u‘> >«s. V ^
Ib,d " i, 2. ’ dec«t. De f
r/*t I.
Humani Pontifices
4*5
ardore ac fructu viguit, viguit tamen, opera praesertim hominum sacri
ordinis- Curaverunt enim, aut quae veteres in hac re fructuosiora reliquis-
«nt deligere, eaque apte digesta de suisque aucta pervulgare, ut ab Isi-
doro Hispalciwi, Beda, Alcuino factum est in primis; aut sacros codices
illustrare glossis, ut Valafridus Strabo et Anselmus Lauduncnsis, aut eorum-
dtm integritati novis curis consulere, ut Petrus Damianus et I.anfrancus
fecerunt. - Sacculo autem duodecimo allegoricam Scripturae enarrationem
bona cum laude plerique tractarunt: in eo genere S. Bernardus ceteris
facile antecessit, cuius etiam sermones nihil prope nisi divinas Litteras
sapiunt. — Sed nova et laetiora incrementa ex disciplina accessere Scho-
lasticorum, Qui, etsi in germanam versionis latinae lectionem studuerunt
inquirere, confectaque ab ipsis Correctoria bihlica id plane testantur, plus
limen studii industriaeque in interpretatione et explanat one collocaverunt.
Composite enim dilueideque, nihil ut melius antea, sacrorum verborum
sensus \arii distincti, cuiusque pondus in re theologica perpensum; definitae
librorum partes, argumenta partium; investigata scriptorum proposita; expli-
cata sententiarum inter ipsas necessitudo et connexio: quibus ex rebus
nemo unus non videt quantum sit luminis obscurioribus locis admotum.
Ipsorum praeterea de Scripturis lectam doctrinae copiam admodum pro-
dunt, tum dc theologia libri, tum in easdem commentaria; quo etiam
nomine Thomas Aquinas inter eos habuit palmam. — Postquam vero Cle-
mens \ decessor Noster Athenaeum in Urbe et celeberrimas quasque stu-
diorum Universitates litterarum orientalium magisteriis auxit, exquisitius
bommes nostri tn nativo Bibliorum codice et in exemplari latino elaborare
coeperunt Revecta deinde ad nos eruditione Graecorum, multoque magis
arte nova libraria feliciter inventa, cultus Scripturae sanctae latissime acere-
nt, . irandum est enim quam brevi aetatis spat o multiplicata praelo sacra
exempana, vulgata praecipue, catholicum orbem quasi compleverint: adeo
7n tempus, contra quam Ecclesiae hostes calumniantur, in honore
^0re ei^nt divina volumina. Neque praetereundum est, quantus
Con°7m a 7°rUm numerust maxime ex religiosis familiis, a Viennensi
* . ,!? 3 rjdent inum, in rei biblicae bonum provenerit: qui et novis usi
-iui> ct variae eruditionis ingeniique sui segetem conferentes, non modo
, ni7 c,)ngestas maiorum opes, sed quasi munierunt viam ad praestan-
fissiina UpSeCU ** saecuti, quod ab eodem Tridentino efHuxit, quum nobi-
ijj- 3 actas prope modum rediisse visa est. Nec eniin quisquam
i(j (_'lem * ° 1S^U.t' est «'vmoratu iucundum, decessores Nostros, a Pio IV
^ IU. auctores fuisse ut insignes illae editiones adornaren-
trtsdernl(ij1lJf'l veterVm’ ^ olgatac ct Alexandrinae; quae deinde, Sixti V
>antur l> ^ !emcnds iussu et auctoritate, emissae, in communi usu ver-
fUrn ' -er eadem ai*tem tempora, notum est, quum versiones alias Biblio-
simc csse^U7'' ^ P°Iyglottas Antuerpiensem et Parisiensem, diligentis-
utrtusquc TltaS’ s'ncorat-‘ investigandae sententiae peraptas: nec ullum esse
fJtorein esta,1Knt librum, qui non plus uno nactus sit bonum expla-
ratitoru' ■ (*ue .grav‘0rem uB*ni de iisdem rebus quaestionem, quae non
ingenia fecundissime exercuerit; quos inter non pauci, iique stu-
— T * "****jnw
diosiores Ss. Patrum, nomen sibi fecere ~~ " — .
mp desident» est nosirorum sollertia- quumT *» * dtn,
stud"8 bene sim meriti, sacrasaue I i „ ' 1 d‘n *“btnde viri
SJfcSSf* L% ***. «*&* SZZL rZT,im‘
fecm, ■.•eciesiam.”«r,runr probc ut, °por,c' «ssra **
Scripturae forne! n,0d°
P«uo omnique **
incitamentis eguerit, egeat. P " ’ n,,il,s «lororum fcjjj
f* “* his de „
quibus vel artibus £. ar^is bomi„„m £
nuicTr UniC„Um reve)ationis fontem «Mrem* repUdiatis’ ScriP*^
nc est cum Rationafistis, qui eorum prt,)numtluc 'udicem fidei; m
113 ,nnix' s^». vel has ipsas i mtrih 1 " et hcredcs- fam senta-
prorSUS abjecerunt. Divinam enim vel christianae fidei reliqui»
_ «-npturam sacram, omnino ullam neMm latIonem veI 'nspiration J ul
_ ’ n,s' ho,n,num artificia et commS /’ ?,?qUe aha Prorsi,s ea esse dicti-
m remm narrationes, St-d Lt n! nimimm, non verasgesta-
a|!; m’n V at|cinia ct oracula, sed aut^ *%fabulas aut ^«rias mendacti;
- cx naturali vi praesensiones- ea nn " C-aS P°.St, cveatus praedictione
'nae ostenta, sed admirabilia m °n, Vcn nominis miracula virtutisque
„,^0ra’ aut Praestigias et mythra nil ?*"1’ netluaqnam naturae viribus
■ p ane auctoribus tribuenda J? u$ *am: e''an£eba et scripta apostolis
rosanctam divinorum I ihrom u,usn>odi portenta errorum, quibus
decretoria pronuntiata pUtant convelli, Jquan
t ,™en adeo 'ncerta ipsjmt.t f r"d,im SCM‘>w Uberat, obtrudunt: quae
et f p SuPPJcant. Quum vero ‘tam ’ — *!8dem ,n rebus crebrius jmmu-
eliqua Scriptura sentiant et n ,"r * ^ De°’ de Christo, de Evangelio
? cfiristiani et Ct P^icent. non .... :L ...: .lJL
multas tegent 10n|,bUS’ ‘d “«nonib^^n'^1118’ d,ari*s exitiale virus
credulas mnti’ abstractas ab Ecclec1. Mmianti omnia iam pervat
etiam ct scurrfl^l,C- mcntes ad conte^ adolescentium schol
trcs- quae combure dcPravant misereri ScriPturae> Pcr lu/
e pastorale studi,, c' ^s*a su°t, Venerabili
permoveant, incendant; ita i
Romani Pontifice*
4t7
novat falsi tionnnis scientiae 1 antiqua illa et vera opponatur, quam a Chri-
sto pcr Apostolos accepit Ecclesia, atque in dimicatione tama idonei defen-
sori* Scripturae exurgant.
- Itaque ea prima sit cura, ut in sacris .Seminariis vel Academiis sic
omnino tradantur divinae Litterae, quemadmodum ct ipsius gravitas disci-
plinae et temporum necessitas admonent. Cuius rei causa, nihil profecto
jebet esse antiquius magistrorum detectione prudenti: ad hoc enim munus
non homines quidem de multis, sed tales assumi oportet, quos magnus
amor et diuturna consuetudo Bibitorum, atque opportunus doctrinae orna-
tus commendabiles faciat, pares officio. Neque minus prospiciendum mature
est, horum postea locum qui sint excepturi. Juverit idcirco, ubi commo-
dum sit, ex alumnis optimae spei, theologiae spatium laudate emensis,
nonnullos divinis Libris totos addici, facta eisdem plenioris cuiusdam stu-
dii aliquandiu facultate. Ita delecti instituiique doctores, commissum munus
adeant fidenter: in quo ut versentur optime et consentaneos fructus edu-
cant, aliqua ipsis documenta paulo explicatius impertire placet. Ergo
ingeniis tironum in ipso studii limine sic prospteiant, ut judicium in eis,
aptum pariter Libris divinis tuendis atque arripiendae ex ipsis sententiae,
conforment sedulo et excolant. Huc pertinet tractatus de introductione , ut
loquuntur, biblica , ex quo alumnus commodam habet opem ad integrita-
tem auctoritatemque Bibliorum convincendam, ad legitimum in illis* sen-
sum investigandum et assequendum, ad occupanda captiosa et radiatus
ewHenda. Quae quanti momenti sit disposite scienterque, comite et adiu-
trice theologia, esse initio disputata, vix attinet dicere, quum tota conti-
nenter tractatio Scripturae reliqua hisce vel fundamentis nitatur vel lumi-
nious clarescat. — Exinde in fructuosiorem huius doctrinae partem, quae
e interpretatione est, perstudiose incumbet praeceptoris opera; unde sit
311 itoribus, quo dein modo divini verbi divitias in profectum religionis
ct pietatis convertant. Intclligimus equidem, enarrari in scholis Scripturas
omnes, nec per amplitudinem rei, nec pcr tempus licere. Verumtamcn,
quoniam certa opus est via interpretationis utiliter expediendae, utrum-
que magtster prudens devitet incommodum, vel eorum qui e singulis
*' ns curs'rn delibandum praebent, vel eorum qui in certa unius parte
jmno eratius consistunt. Si enim in plerisque scholis adeo non poterit
tione Cri ',qU°d 'n ^■cadem*j® maioribus, ut unus aut alter liber continua-
libro ^U,ldam ttbertate exponatur, at magnopere efficiendum est, ut
nienter^ 1 ^ar*CS *d *n^erPrctan^um selectae tractationem habeant conve-
perleCr P enani: *lUo veiuti specimine allecti discipuli et edocti, cetera ipsi
OtcmT1^ . amcnttl,,e 'n omni vita. Is porro, retinens instituta maiorum,
numPar sumet versionem vulgatam; quam Concilium Tridenti-
pTfj ^lJ>U Uctwmhus, disputationibus, praedicationibus et expositionibus
Kcclesi. >ct,?n<1 habendam decrevit, 2 atcjuc etiam commendat quotidiana
” COnsuetudo. Neque tamen non sua habenda erit ratio reliquarum
; scj’im” ,vi- 2®.
” * t'tcr- tft r<ht. i t usu satr, libror .
m.
27
vcrsionum, quas christiana laudavit
cum primigeniorum. Quamri . ™!„" T"',,"C "‘M* ^
dictionibus Vulgatae hebraea et graeei ^ ™ i)Uo<| _**
«dentis ,iS“Z£ T ac<;,'ratc inibi elatum' «t»,
quam multum navitatis ad haec^ihifcri C'el' ‘ !amvcro peT* T
mentatoris officium, non quid ,W 0PT“!' q"»m deoium 1
pretetur, exponere ». = _ p^, * f’ sad quid sentiat ille oh,., .t“°
"onem, tum locus erit scrutandae 'T' °pus sit’ «nni hdmLT
autem consilium est utombu . . proponendne sententiae ? “
experrectiore obseremur cu ‘ ”nmr '"'crpretandi
tentio. Propterca cum «nidi ’ q ant0 morosior ab adversarii, , P "*
consecutio rerum velit au/ 1' I pcrpcnde”di quid ipsa verba vale?"™'
«“P* appositae “ «*•£?£!
plus t,:mporis "e **
Stet’ ad j+SStt**** 9“° ■'» genere' «SiSSfc
intelligendis fere occurrunt „o,od ^ ln quibusvis antiquorum E
enim verbis, auctore Sffirim Z • qU“ Ubris sac™ accIZ. E I!
cun, jn“n<)u'. canonis longissimeC vincL?"]— subiic'untur quae fiuimi»
fundit, ore sententia, quam exprime «-I** quatj «
“T' ^ Prac,erca sensu' 1?" c‘ *>crmeneutieae leges indi-
O,, , an^a Praecepta vitae in V at^ dogmata illustranda vel ad
ffivoM ?madi,R,en<,u"> non e« II '™'? sensua P™fcc,o adseisrit
aic ; ad cos- «*■ aliquo vt- die85 ohscuri“"-' ■« Libros
cum desiderio ™%ata est opinio p0sslt: 3 ?eD tluidcm
tas tnenfik ? studio illos perscrut-. " atrum)» ut homines maiore
turas Deum^r nfITf-SqUe ***** infigerent* inteir***111* 'ntie operose PerreP~
tractandisque Ecdesiae . quae seilicer 1fCrent(*ue PracciPuc- ScriP'
P°sita sint ibi hU,IS SU'S cert,ssima uterentur m?* - mfstra ifl
successin ’ discendam esse vcrit • Ubi enim charismata Domini
SStef^.ScHptm^ » ab ii, is, apud qoos si.
Vaticana '* cuius quidem cett-r Periculo exponi, iam sanctu?
interpretat/^ CXa CSt’ quando Tridenti rum<lUc Patrum doctrinam Synodus
« SnT ‘7 *£*«, W .Sd! Um *«*■". de divini verbi scripd
s«wr tacrae doctrinae declaravit, ut a rebus Jida
Ecclesia, cui,,, habendus si, „„?“UOUU. Perlinentium, is pro aro
"tdseare * nero ' '??? 'muil «c tenet saucia Mota
C tnicrt>r< t titione Scripturarum «*■
I sCH0ctr- chr- m. 4 ||
S- Hier. 3 ;/ "^ch.
* C- hner., ly, 2(> Serit,,
* a,)’ 3- cp. rju) 4
t
Romani Pontifices
4tq
rforH»; lkere contra hnnc sensum aut etiam contra una-
nimem consensum Patrum ipsam Scripturam sacram intei pretari. » qU4 pjena
sapientiae lege nequaquam Ecclesia pervestigationem scientiae biblieae
retardat aut coercet; scd eam potius ab errore integram praestat, plun-
mutnque ad veram adi uva t progressionem. NTam privato cuique doctori
magnus patet campus, in quo, tutis vestigiis, sua interpretandi industria
praeclare certet Ecclesiaeque utiliter. In locis quidem divinae Scripturae
qui expositionem certam et definitam adhuc desiderant, effici ita potest
tx suavi Dei providentis consilio, ut, quasi praeparato studio, iudiciuin
Ecclesiae maturetur; in locis vero iam definitis potest privatus doctor aeque
prodesse, si eos vel enucleatius apud fidelium plebem et ingeniosius apud
doctos edisserat, vel insignius evincat ab adversariis. Quapropter praeci-
puum sanctumque sit catholico interpreti, ut illa Scripturae testimonia,
quorum sensus authentice declaratus est, aut per sacros auctores Spiritu
Sancto afflante, uti multis in locis novi Testamenti, aut per Ecclesiam,
Eodem Sancto adsis tente Spiritu, sive solemni isidicio, sive ordinario et uni -
msaU magisterio, 2 eadem ipse ratione interpretetur; atque ex adi umentis
disciplinae suae convincat, eam solam interpretationem, ad sanae herme-
neuticae leges, posse recte probari. In ceteris analogia fidei sequenda est
d oetnna catholica, qualis ex auctoritate Ecclesiae accepta, tamquam
?umma norma est adhibenda: nam, quum ct sacrorum Librorum et doctri-
nae apud Ecclesiam depositae idem sit auctor Deus, profecto fieri nequit,
ut sensus ex ilhs, qui ab hac quoquo modo discrepet, legitima interpreta-
ione eruatur. Ex quo apparet, eam interpretationem ut ineptam et falsam
rtcien am, quae, \el inspiratos auctores inter se quodammodo pugnan-
« aaat vel doctrinae Ecclesiae adversetur. - Huius igitur disciplinae
ren„ifCr ac etiani laude floreat oportet, ut omnem theologiam egregie
«tat, atque in commentariis versatus sit Ss. Patrum Doctorumquc et
siinn^retU -11 pPtlmoru,n- Id sane inculcat Hieronymus, 3 multumque Augu-
lUSia.f.um Mucrcla, Si unaquaeque disciplina, inquit, quam-
Quid fPrrtS Ct- aC1,S’ Ut Perc,P* Poss>t. doctorem aut magistrum requirit,
ib inf era,I^ae Sllpvrbiae plenius, quam divinorum sacramentorum libros
« stlls nolle cognoscere ! » * Id ipsum sensere et exemplo
nonex 3Ure. cetor' Patres, qui « divinarum Scripturarum intelligentiam,
tantur ^r°I)na Praesuniptione( sed ex maiorum scriptis et auctoritate seque-
pisseco i”/ lt lPs< s ex apostolica successione intelligendi regulam susce-
tcclesiins!a V)t ' * Iam vero Ss. Patrum, quibus •; post Apostolos, sancta
crevit antatoribus, rigatoribus, aedificatoribus, pastoribus, nutritoribus
cum ut - M-11/1-'1 au^tor*tas est, quotiescumque testimonium aliquod bibli-
* a ci pertinens morumve doctrinam, uno codemque modo expli-
1 S:'1!: cap' 1 *■ Jt reVfl' Cf. Cone. Trtd., sv
> Ibid ’ fiVOt" U1‘ HI, de fide.
7-
Ii r f *
1 De Utm' crt (i • XVII, 3X.
. ?Ufi.n ' «ct. It, 9.
» C, lultan II, io,
IV. decr de editu ct usu sacr . Ubrvr\
420
Romani Ponti fi
C€$
licam fidem .radi.J
tunc etiam magni aestimandi e<t ,, ' , n m(iem vero Patrum e
quasi privati m funguntur; quippe 'quo^non5** 1° rL,’US mLlIere do^*
nae <* multarum notitia rerum \(? L?\r m?do 8c,entia revelataT?
valde commendet, verum Deus ,W vfro™ h br?s poscendos u|£
studio insignes, amplioribus lumini sui nr S^Ct,moa[a vitae et veriti
Prcs suum esse noverit eorum ^ tlesidi!s adjuverit Qtnr* *
ftui intelligenti delwu v revere"«r pereeoui , ? f
fi-0 minusf ubi iutt ~ &3 U*J»“ *» 1’ p,^ ^
cedat, modo praeceptioni illi, ab Augustino V* * exponendo vel ultra pra
obsequatur, videlicet a litterali et 2? 8apicnter P^positae, relil!
n,si ^ua vel ratio tenere pruhih SCnSU ni,nimt: discedendi
quae praeceptio eo tenenda est firmius ^ nCCessitas Cogat dimittere- 1
cupidine et opinionum IicemL Z^Z° ^ * ** -fi
‘dem ne illa negligat quae ab eisdem P 1 ^ 'mmmet ab<-Trandi. Cavea,
sententiam translata sunt, maxime «uim atl aIlegor,cam similemvt
m auctoritate fulciantur Talem enim CX ltterab desecpdant et multo-
C«cr ' SCd qUia hcne fru«'fcra'm iS* ^gmata fidei per se dema-
*“• min°r V"*™ aucturi r.«-
c,« habuerunt, istorum parier Z^T <?“md‘™ P«W*«®
iio™ “S, n'U,,a °PP»rtunc pe, i lieeTr ? r^,SUUS ,r,buendus « boo».
2 a •«*«*. A, vero id nimj 1 , *? nk,k°d° . “ntearia, ad diffid-
j l nostri abunde reliquerunt ;™ 1 e -ecet’ ul fiu*s. eprepiia operibus,
l-broa praeoptet, ab eiaqu’ 12\ZVT ** d“PCCtis' ''cterodl™™
|ict ,™m d«r>mento fidei, explic Sf* , sanac doc*™a« periculo et non
hl'"f « 'aborea au Js i,™^ ," ‘°COrUm luerat, in quibus ctko-
Dren™r?rym studiia. pmdSmer lT,°P-''m,!qUe. '°H°carin,. Lice, enin,
incurrit *° ICUS’ Iriern,ecrit tamen fv * *uvari interdum possit inter-
">“erup,um sacrarum Litteram **** <I»<><1<* veterum documentis,-
medull™*.?!’ e,s ,radi P°s-se, qui, "vent Tt” Ecdcshm "'""quam repe-
8. '«ad au",™'' “d Cor,i“m roduni. a ' t'vPtrta>' Scripturae, non
pmpeC»t‘Urae “■ « necessarium, u, eiusdem dm-
qu, -u , 'lnirTla: *ra nimirum omni . tofiuat disciplinam ciusque
fidei Pressi sun, T, Patres "9“« praeclarissimi qui-
e, subiP “"^“""tur, «
divinis Lui „• T * ^ .
rere ct stilu0 C0nsecIuuntur ex ri | .ac;st^cr,Jnt- Nam quae obiectum
stabilire; atque ex ££ Lit«™ «tMduen.nt
P ’ S1CUt ex divina traditione
i D* p
„ Cf cicm.AkiK * r* vni. c. 7(
^ 1S, acqq : VII, ,6; Ort n A
S- G«». ^8^^hom.4.8;^:
^ ^ J*
Romani Pontifice*
421
haereticorum commenta refutare, catholicorum dogmatum rationem, intel-
ligentbm, vincula exquirere. Neque id cuiquam fuerit mirum qui’ repu-
tet, tam insignem locum inter revelationis fontes divinis Libris deberi, ut,
nisi eorum studio usuque assiduo, nequeat theologia rite et pro digni-
tate tractari. Tametsi enim rectum est iuvenes in Academiis et scholis ira
praecipue exerceri ut intellectum et scientiam dogmatum assequantur, ab
articuli* fidei argumentatione instituta ad alia ex illis, secundum normas
probatae solidaeque philosophiae, concludenda; gravi tamen eruditoque
theologo minime negligenda est ipsa demonstratio dogmatum ex Bibliorum
auctoritatibus ducta: • Non enim accipit (theologia) sua principia ah aliis
scientiis, sed immediate a Deo per revelationem. Et ideo non accipit ab
aliis scientiis, tamquam a superioribus, sed utitur eis tamquam inferiori-
bus et ancillis . Quae sacrae doctrinae tradendae ratio praeceptorem com-
mendatoremque habet theologorum principem, Aquinatem: 1 qui praeterea,
cx hac bene perspecta christianae theologiae indole, docuit quemadmodum
possit theologus sua ipsa principia, si qui ea forte impugnent, tueri; Argu-
mentando quidem, si adversarius aliquid concedat eorum, quae per divi-
nam revelationem habentur; sicut per auctoritates sacrae Scripturae dispu-
tamus contra haereticos, et per unum articulum contra negantes alium.
Si vero adversarius nihil credat eorum quae divinitus revelantur, non rema-
net amplius via ad probandum articulos fidei per rationes, sed ad solven-
dum ratione.s, si quas inducit contra fidem ,i. i — Providendum igitur, ut
ad htudia biblica conxrenienter instructi inunitique aggrediantur imenes;
ne 'ustam frustrentur spem, neu, quod deterius est, erroris discrimen in-
caute subeant. Rational istarum capti fallaciis apparataeque specie erudi-
tmnis. Erunt autem optime comparati, si, qua Nosmetipsi monstravimus
c P‘aci'cr,PS)mus yia» philosophiae et theologiae institutionem, eodem
horna duce, religiose coluerint penitusque perceperint. Ita recte ince-
l<-*nt. quum in re biblica, tum in ea theologiae parte quam positivam nomi-
nant’ m utraque laetissime progressuri.
9. Doctrinam catholicam legitima et sollerti sacrorum Bibliorum inter-
pretatione probasse, exposuisse, illustrasse, multum id quidem est: altera
anien, eaque tam grax is momenti quam operis laboriosi, pars remanet,
nulb50^”1 ;!UC‘nn‘‘l!' integra quam validissime asseratur, Quod quidem
„U ? J,P Pac!" ■ lene licebit universeque assequi, nisi ex vivo et proprio
^agmeno Ecclesiae: quae per se ipsa, oh suam nempe admirabilem propaga-
sanctitatem et inexhaustam in omnibus bonis fecunditatem
Det C° 10 U am unitat,m' tmiet amque stabilitatem , magnum quoddam et per-
1no^vum crfdibtl itatis et divinae suae legationis testimonium irre-
aiiao ■ ' * Q!loniam vero divinum et infallibile magisterium Ecclesiae, in
lH ettam sacrae Scripturae consistit, huius propterea fides saltem
a asserenda in prinvis vindicandaque est: quibus ex libris, tamquam
; «hcoi.. P, [. q. I, a. s „d
a a* g,
Cotl0, v«-. m., «. in. dt fije
f,
,K
14+ **
* ft{
IIS
Kzj t
gt*f
>**;
f: *t
L***r j
h ;1
OrC,'
f- • ’ !
;v:C,
C»*r*!
_ i
****!
mjt 1
f*
1^3
ry)
i'
►
la
lf
u
c
h
K
>r'
i
\
>*%
I**
<*r:?
1*^1
«•’ — 4
422
flowawi Pontifices
ex antiquitatis probatissimis testibus n, • • ^
Ecclesiae hierarehicac institutio, pri„1Uus 'p' D°min'
*f S’ m tuto apertoque collocentur 4 A *r<? et SUccessoribUs L?*}
plures sint e sacro ordine paratiores * • 1 P^rimum sane cnJ ^
cent ct impetus hostiles pLulsem Z' 1™ Ctiam in Parte pmfid"? *
suadet Apostolus, 1 neque vero ad h P^ut 'D*?*
Quod pulcre in sacerdotum nm - llost,u»> arma ct nraPi; • ^
adhibendum es, studium m CW Ch^* ^
neque enim ad unum "risti verbum habitet in ««a- ,S‘ **%as
“t bellum et varii sun^W** ®elUIS paran «"« debemus “ 1
u"o eanmrn "^“difadem omnes 2^?%
q-i eum omnibus co^^T “"fdl "“'-nm. Quam " ^ J?
tZZ s pddes « ^"Zli^Zr^T '• "?&35
,d~ r s nrt •* r t
jann quibus aupra SSttS
~ “ S'Udio «"«“arum 'Zl , “"moneam,*
'°?n' Cnt,Cam- U'n'usque rei «de! ," ora'ma,,um aimulque i„ ane qu™
tus tLr^r' flus minusv‘‘ pro loci"U« hoZ 1" mag"° sit praio
bm\ decus et munus sustin -r, bus evtluia',a'0™-
ea onn * C >et’ Paratus semper ad soti <- ■ stIUm’ nam ipse omnia omni-
zz::z:: +■ • ^ ™S2ri r' " *
primitn! t , et’ eas Unguas coenitn, £ , ma*,stm neccsse est atque
alumni Fcde ■agI0^raPhis exarati, easdemnue qu’bus ,ibrl cano,lici ^nt
Atq^ ( ; ae’ iJui Praesertim ad a -T* °P?mUm factu erit si colam
recStumT/U,ran^m ut omnibus i! ?^ theoJ,ig^ gradus aspirant,
ticis di*n aU^abdlter est, de ceteris ir Cade/n»S, quod iam in multis
primis ust^ C°-ngrUCnte cuni iliis erurPi ’ antlclu.,s Anguis, maxime se mi-
ipsos «i ! ^U' ad Saeras Litteras n r' ,OI,R’ ‘sint f1iagisteria, eorum in
^^CVCi designantur . - Hos autem
ctum cSt art’fi,*Clp*,na: PerPeram attltie «ereitatiores in u-ri
Internis uti i C,Um’ noniinc honestatum C • ^Um re,I^ionis damno indu-
«tas diiudicata emntUr’ ration,h^ cuUIspi " *uWimioiis, quo, cx soli,.
ricae, cuius ,.mergant. Contra nersni P lbn or,8°* integritas, aucto*
prae ceteris ° 1 onS° et conservatio libr^ eSt,,m (ll,i‘estionibus rei histo-
illas vero _ 1 , a*lue esse quam atudinc* orUm* historiae testimonia valere
*d quamdaT10n^ int^ p e umm SSime ** ct excutienda:
d3m ^rmadonem ioS 1°° CSSe tanti* ut >*" causam, nisi
P ,nt adv°cari. Secus si fiat, magna pro-
1 EPh-. vi. ,,
, d‘ Lo1- m. »6
« f IV, -
; c,,r * rx,
1 Petr- ni, ,a;.
4-
Romani Pontifices
423
fecto conscquentur incommoda. Nam hostibus religionis plus confidentiae
futurum est ut sacrorum authenticitatem Librorum impetant et discerpant
illud ipsum quod extollunt genus criticae sublimioris, eo demum recidet,
ut suum quisque studium praeiudicatamquc opinionem interpretando secten-
tur: inde neque Scripturis quaesitum lumen accedet, reque ulla doctrinae
ontura utilitas est, sed certa illa patebit erroris nota, quae est varietas et
dissimilitudo sentiendi, ut i<un ipsi sunt documento huiusce novae princi-
pes disciplinae: inde etiam, quia plerique infecti sunt vanae philosophiae
ti rationalismi placitis, ideo prophetias, miracula, cetera quaecumque natu-
rae ordinem superent, cx sacris Libris dimovere non verebuntur. Con-
grediendum secundo loco cum iis, qui sua physicorum scientia abusi,
sacros Libros omnibus vestigiis indagant, unde auctoribus inscitiar. rerum
talium opponant, scripta ipsa vituperent. Quae quidem insimulationes
quum res attingant sensibus ohieetas, eo periculosiores accidunt, manantes
in vulgus, maxime in deditam litteris iuven tutem; quae, semel reverentiam
divinae «velationis in uno aliquo capite exuerit, facile in omnibus omnem
eius fidem est dimissura. Nimium sane constat, de natura doctrinam
quantum ad percipiendam summi Artificis gloriam in procreatis rebus
impressam aptissima est, modo sit convenienter proposita, tantum posse
ad cementa sanae philosophiae evellenda corrumpen dosque mores teneris
animis perverse infusum. Quapropter Scnpmr/sacJ doc.on c^
naturalium rerum bono ent subsidio, quo huius quoque modi captiones
in divinos Libros instructas facilius detegat ct refellat. — Nulla quidem theo-
Ogum inter et physicum vera dissensio intercesserit, dum suis uterque
ni us se contineant, id caventes, secundum S. Augustini monitum, une
quii temere et incognitum pro cognito asserant . 1 Sin tamen dissenserint,
quema modum se gerat theologus, summntim est regula ab eodem oblata;
U1 ?U1 * Jnqu'L ipsi de natura rerum veracibus documentis demonstrare
poucnnt, ostendamus nostris Litteris non esse contrarium; quidquid
em ie quibuslibet suis voluminibus his nostris Litteris, idest catholicae
nidi ?"trari.um Prt>tulerint, aut aliqua ctiam facultate ostendamus, aut
■ .3 natione credamus esse (alsissimum .2 De cuius aequitate regulae
otii °nsi .cr,i*’onc s*t primum, scriptores sacros, seu verius « Spiritum Dei,
renim^ ,pS^S ^°9uchatur, noluisse ista (videlicet intimam adspectabilium
potius amStltUti°nCm) doccrt> homines nulli saluti profutura q 3 quare eos,
descHb?>Uarn cxP*<>ratl0ncm naturae recta persequantur, res ipsas aliquando
scrr_ erc ct factare aut quodam translationis modo, aut sicut communis
vih * PCF Ca 'ere^at tempora, hodieque de multis fert rebus in quotidiana
primo SOS 'nter ^om‘nes scientissimos. \'ulgari autem sermone quum ea
tor ^7-que efferantur quae cailant sub sensus, non dissimiliter scrip-
aPpartMn ni,°ni”^nc ct Doctor Angelicus) ea secutus est, quae sensibiliter
’’ seu quae Deus ipse, homines alloquens, ad eorum captum
! n, (;en' °P- "operf.. IX, ao.
, ‘ \G,n* Iftt., I, ai, 4I.
* ‘ 1 A“K- II, 9, J0.
"Umni“ thco!-t P- I, n- LXX, a. 1, ad 3.
424
'tl
9®
£3,
mt*]
-j
r~l
L*
p»
'K
r: / *
M**
t
*ttl
&•
*ri i
. jlll
*nnt
«Ki» i
ci
i»
15U^‘
I # «■■•' *
Sfli
«'✓'i
>fe
c
*•*
/»
\
Ni
K
I*
t
- fi
£
1m
M» A
►* ■^'1
— _ ‘
Significavit humano more — Ai j
=--r
quae nunc minus probemur rw ventat«. ut quaedan S"1"
interpretationibus, quaenam TOpsc di?"‘«endum K'"
aut cum ca maxime copulat i m>L Jdant (amquam spectandi j ®
* in his quae dc ncceiuK,’- ^ “"animi tradant cl ad fi*
«icut et nobis «, ut est sThom' n<>" S"nt licuit Anctis divetSTa
habet: ,, Mihi M, , , ' . ■ '°me “utentia, i Qui et «pina
senserunt, et nostra,, fi |U-'US CSSe' h“iusmodi, quae Dh:i. ?rud®,iain
fidei, etsi ifaSST “* ^ rCpU*nant' “rara““a
contemnendi doctrinam fi ft!ntrarla’ "c sapientibus
zz isusf
terminos di, cinlf^ 1 S‘m ct repu diata. Quod sf n P05'" "
sita^ • SClp nae SUae transgressi* ;n « • . Physicorum scriptor*
tandas. nUm invadant- eas interpres PI°V?Clam PhiJ°sophorum perver.
iuvabit transferri^ I) ad C0Snatas disjpl^ adh}J0St0p!lis mittat refu*
gentium mor7 ct *«*». multos es^ qui' an r n V™ pn"8Wim'
laboribus perscr.ih .t,tUta’ Slnu’fl’umque rerum ntl<3UItat,s monumenta,
JabesinsacPri;? nt,lr ct P™ferant sed eo UTnia magnis ii quidem
infirmetur er ^ ^lbris deprehendant ex ono in p,US ConsiH°> « «nwa
aequo Ta * nUtCt* Mtlue nonnuIii’(.f n- -°,rUm auctoritas usquequaque
perinde ?C fidu,lt profanis ani.mo faciunt nec ^
Scripturae sacr *" "*■ "*■#>«*> quidem em CUmcntls ^«moriae priscae,
vel parem abm, *” 7 0p,nata tantum erroris ^ P°SSIt sul,esse- W>™ vero
cibus describent™ fidem’ Ficr« quidem nor *pec,c' neque ea probe discussa,
nec facile ari 18 m'nus recte exciderint S \Ut quaedam librariis in codi-
l-utcst, m ±“‘tendu». niai quibusS quod iudicandun, «t,
inultum Iir mana nhcuius loci senten,1 m<* Slt drm°:is:ratu:n: fieri etiam
au< iuspirattdnem Z‘T' r^"”' “nT'' °* •“‘ft
«ut concedertsacril d.aIj(lUas tantum sacra/S^* f“ °mn,no flien ’
2*1 qui « isti, difficuE “Ctorcm ' \Vc clZ ,T“ fTt2
tesp m3piration(.m ti atlbllssese expediunt ;,i toleranda est eorum
60 quod fakn i -d,v,nani ad res fidei’ .« ld n,m,rum ^«^re non dubitan-
causam ^dixerit Et?l dlXcrit DcUs, ut non13™"1 qUUm aRItUr' non adco
sacros et canonicos -'bri «mnes atque int?^8 perpendatur <3uam oh
ccipit, cum omn ? ntcgn, quos Ecclesia tamquam
■ 'nSe„, ,, mn,bus s'"'s partibus, Spiritu Sane, e
’ °P«c., 'x ’ J'"- »■ u. I, i.
Romani Pontifices
425
dictante, conscripti sunt: tantum vero abest ut divinae inspirationi error
ullus subesse possit, ut ea per se ipsa, non modo errorem excludat omnem
sed tam necessario excludat et respuat, quam necessarium est, Deum
summam Veritatem, nullius omnino erroris auctorem esse, — Haec est anti-
qua et constans fides Ecclesiae, solemni etiam sententia in Conciliis definita
Florentino et Tridcntino; confirmata denique atque expressius declarata
in Concilio Vaticano, a quo absolute edictum: Veteris et nmi Testamenti
libri integri cum omnibus suis partibus, prout in eiusdem Concilii fTridemini)
decreto recensentur, et in veteri vulgata latina editione habentur , pro sacris et
canonicis suscipiendi sunt . hos vero hcclesia pro sacris et canonicis habet non
ideo quod sola humana industria concinnati , suo deinde auctoritate sint appro-
bati; nec ideo dumtaxat, quod revelationem sine errore contineant; sed propterea
quod Spiritu Sancto impicante conscripti, Deum habent auctorem. 1 Quare
nihil admodum refert, Spiritum Sanctum assumpsisse homines tamquam
instrumenta ad scribendum, quasi, non quidem primario auctori, sed scrip-
toribus inspiratis quidpiam falsi elabi potuerit. Nam supematurali ipse
virtute ita eos ad scribendum excitavit et movit, ita scribentibus adstitit,
ut ea omnia eaque sola quae ipse iuberet, et recte mente conciperent ct fide-
liter conscribere vellent, ct apte infallibili veritate exprimerent: secus, non
.pse esset auctor sacrae Scripturae universae. Hoc ratum semper habuere
O. Patres: Itaque, ait Augustinus, quum illi scripserunt quae ille ostendit
(t dixit, nequaquam dicendum est, quod ipse non scripserit: quandoquidem
membra eius id operata sunt, quod dictante capite cognoverunt *: 2 pronun-
^aque*. regorius M.; « Quis haec scripserit* valde supervacanee quae-
£. ?UUm tamen auctor hbri Spiritus Sanctus fideliter credatur. Ipse
gi r haec scripsit, qui scribenda dictavit: ipse scripsit qui et in illius opere
tX!'m " 9?nSC<*uilUr’ ut qui in locis authenticis Librorum
j: • m qU,dpiani fa]s* contineri posse existiment, ii profecto aut catholicam
uncior • m‘ l1,rat,n,Hh notionem pervertant, aut Deum ipsum erroris faciant
fuit Hii . * ^qoc adeo Patribus omnibus et Doctoribus persuasissimum
trrorc oe*!^* lt^er,1s’ q113^ ah hagiographis editae sunt, ab omni omnino
vd 'm!nilint-‘s' llt Pn>pterea non pauca illa, quae contrarii aliquid
scienti ic J C ' ' 1C1e?tUr a^Lrrt (cademque fere sunt quae nomine novae
inter s .. UnC ® ,lc,un0» n,,n subtiliter minus quam religiose componere
et per nart *'0n r 1-irC studucidnt> professi unanimes. Libros eos et integros
locutum C Vi 1V,n° aetlue cssc afflatu, Deumque ipsum per sacros auctores
universe1 m ' adrn°dum a veritate alienum ponere potuisse. Ea valeant
caritati 1 ^ Augustinus ad Hieronymum scripsit: « Ego enim fateor
'didici htirT- * Sf>bs CIS Scripturarum libris qui iam canonici appellantur,
SCribendoI1-C|' tlI??reni h°noremque deferre, ut nulhim eorum auctorem
litteris au 7qT errasse firnussime credam. Ac si aliquid in eis offendero
0 'i eatur contrarium veritati, nihil aliud quam vel mendosum
If?*- Ul- c. II, <ir revet,
* p««?rT0b.ErTL’ *■ *• c* 3s'
n,. n,
■* 4*
* 0»
■ — — — —
esse codicem, vel internr^ ~ ' — __
m, ”I^CAi"te,leXISSc non ambigam “SJCCUtUm ess€ quod dictun, m m
n. m plene pTrfec^quf ^taid instn]mento pro ,
SSStl£?r!T
dum «, conspirent et connitanC «i;qU Si‘ WS*
externis doctrinis aliquam sint n„ * • etiani ex catholicis vir' '
ingeniorum ornatus, si nunuuU * auctoritatem adepti If ’ **
Ecclesiae deest; atque utinam antea’ ne nunc quidem n ‘T"1 *
Nihil enim magis onnrt T-C° arnPJius m fide \ C' ***
quae magis pemuadere -dvemarios;
nme profiteam,,,- • • , p s 11 obseq unmi verit-tt;. |UL res ulla
«iam cessura est °btKaa,onm^v'lrU1‘ praestent tocXT ^
traducere illi audebunt '"vidia, aut certe non ita „ , , f,t
^ciendae laude nobiiibus 5513»*-«»» *■« ^ “
quibus r? ""“V ‘gitUr mmum ii poi ’ , re” .revere"'iam,w A
& ^<um"bTqut^Xtt™m ‘!t
^»ir»odi S£ ut ** VSi^Sr;
ponuna^mporib,!' Iargiter " provclm(
praesidii in L J?ecuni« collocandae ratio n ^ Sant* Ct ^
que natem w tUd.,a «Parare liCet m.hli . Q en,m catholicis nuW
divitiis *e jCCt Pr,vatomm liberalitnt C> C° PromPt>f>rem effusiorem-
venere! 'u'a"d“"> mvela^^ T Z **T 3 Dc0 “““
stant emrti. eS- autem labores ut ad . d°.C!r!!lae Isaurum velint con-
fideliteron -* 10 1IS tam9uani princiniis Cm 'bbcam vere proficiant, i#
cumdem9 esse DeUm’ ^"ditorem^recf” * N°b'S praefinita ***
nihil ev h; ■ cnPtUrarum aucton n -i ctorcm<lue rerum omnium,
Pusnet sto 'r mo"u"'en,?s ‘S: ",h" Prop“™> « rerum ,
prudenti th Cr^Q ta*e videatur id j°fSC *lu°d cum Scripturis
feve hlb™°s0g0n,m « , re.lrlr 0 -fovendum, tum ad
argumentr ^cnPtlJrae locus. de .. 'cio, quidnam verius ver
qua in contr™ ^ qUae c°ntra addu< ,SLCptetur> tum diligentius ex
adversari i,-,' ' r!Um 8pedes etiam tum Can.n.Jr* Neque ideo cessandi
Veebo^tHn Pfte“’ “Vtum^ut"^' <,“°niam
pxxx 23
Scr'P<uram iaetm/T."1 ^‘nanm,* ’ ™"c“Dd,,n’ "“«** d'scn,c
Parrnulta ««» app^|
Scripturam i !rM' ni doctrinarum ’ ,rucrca «c ser
* quae nunc, ni ^tr!erc sl*nt diu multumque
1 c- ~ ° 1 mania, penitus obsolevere
1 Ep. 8j i
’ J> e* crebn
,u' «Ubi
Romani Pontifices
427
non pauca dc quibusdam Scripturae locis (non proprie ad fidei morum-
que pertinentibus regulam) sunt quondam interpretando proposita, in qui-
bus rectius postea vidit acrior quaedam investigatio. Nempe opinionum
commenta delet dies; sed «ventas manet et invalescit in aeternum i
Quare, sicut nemo sibi arrogaverit ut omnem recte intelligat Scripturam
in qua se ipse plura nescire fassus est Augustinus, 2 ita, si quid inciderit
difficilius quam explicari possit, quisque eam sumet cautionem tempe-
rationemque eiusdem Doctoris: « Melius est vel premi incognitis sed uti-
libus signis, quam, inutiliter ea interpretando, a iugo servitutis eductam
cervicem laqueis erroris inserere >». 2 — Consilia et iussa Nostra si probe
vcrccundcque erunt secuti qui subsidiaria, haec studia profitentur, si et
scribendo ct docendo studiorum fructus dirigant ad hostes veritatis redar-
guendos, ad fidei damna in iuventute praecavenda, tum demum laetari
poterunt digna sc opera sacris Litteris inservire, camque rei catholicae
opem afferre, qualem de filiorum pietate et doctrinis iure sibi Ecclesia
pollicetur.
n. Haec sunt, Venerabiles Fratres, quae de studiis Scripturae sacrae
pro opportunitate monenda ct praecipienda, aspirante Deo, censuimus.
Jam sit vestrum curare, ut qua par est religione custodiantur et obser-
untur: sic ut debita Deo gratia, de communicatis humano generi eloquiis
sapientiae suae, testatius eniteat, optataeque utilitates redundent, maxime
i sacrae luyentutis institutionem, quae tanta est cura Nostra et spes Eccle-
siae-. Auctoritate nimirum et hortatione date alacres operam, ut in Semina-
n‘N a que in Academiis quae parent ditioni vestrae, haec studia iusto in
gre consistam vigeantque. Integre felicitcrque vigeant, moderatrice
a, secundum saluberrima documenta et exempla Ss. Patrum lauda-
iumiL*. m.a,pr,,ni consuetudinem: atque talia ex temporum cursu incre-
tari* 5uae vcrc s*nt praesidium et gloriam catholicae veri-
alimin™ !VinUUS ad Perennem populorum salutem. — Omnes denique
Litteras H 3< ministros Ecclesiae paterna caritate admonemus, ut ad sacras
fnim insa can! semper affectu reverentiae et pietatis: nequaquam
scientiae/™111 mte^ Higentia salutariter ut opus est patere potest, nisi remota
-apientia arro8arltia, studioque sancte excitato eius quae desursum est
ti roborat: UIVS ln lEsciplinam semei admissa mens, atque inde illustrata
dirn a’ m,re valebit ut etiam humanae scientiae quae sunt fraudes
incjt ■ . 1 • flul stinl solidi fructus percipiat et ad aeterna referat:
rjs Spirit1SS,n!e exardescens animus, ad emolumenta virtutis et divini amo-
totn r, , /' 1 ltnieniiore contendet: Beati qui scrutantur testimonia eius , in
" mi' «< jmnatt eum. •
sl°licam h ( Tm- U1Vdl' sfc *rct* et pastorali studio vestro confisi, Apo-
ene ictionem, caelestium munerum auspicem Nostraeque sin-
i‘ i" ,V* 38-
> r, I, tlUllr- CP- 55. 2i.
's
igulf-s D^mi^ Clero*
[Leonis Xlir Acta, vol. XIII, p 10 ,mPcrtimiis. ^
*ni
t*+ »*
g) e
p
i*r_i!
►t
JP*t
K**U
C-
C~r 1
Pfl
I <
> |(
/
>
^0+
I
**
* V4P'i
MI
u
p/j
%»■ Hhai
tr
>• c
b
y
b
i
*
••Xf
-•I 9C>4
622.
Leo xiii, mt. ap. „,ud est proprlum
2<) ian. 1894.
« V». utnJI
«on invertant, vel mores non comuLatt “?.u<1.0 non "»'<«, vel icm'p
qua cum absoluta ac perpetim i™ P / !n Ecclcsh r
plmae conjungitur, non raro evenit mutablJltate doctrinae varietas di
PrC"r,habe,,anU'r. aliquando’ ”* fc k£
p ch 5&vsLK? js- "P- assas
addi?” rCrUm Serend«™m commissa erar'* ,‘?SI<*e*>at' 1-P'seopos, quit
ribus' ,mcmoriae «nxKtum est, quorum ' ™ Saccrdo<« *'bi soa
' I.ccles,ae negotiis uterentur M u ,"° et mmis'«io in m„
2tir* Can°nici «Kcti »m e eoam J*"** « qJ*
mensuram nomini, tJES^Z^ « «™ vitam vTe
tio fi ' an^am eccL‘siasticam discinlim ^ p Pro certo babendum est ic
et nffi1^6 CWnst'tutas ita, ut qui e,„ Canonicorum dignitates ab ini
mores ^ adu,Varet Episcopum et in -meret’ ui baberet oneris, ut open
riC noT- tamquam ««npJar’cfcr ad CU,tUm
eorum [IS .n°nnu,Ji 8unt, qui Sj mfenor'bus impertiret. At tanpo
nullum C° Cgia tamquam honoraturi 1 ^ inf.t,tut,on,s «mmemores, Canoni-
nullum onus, sed dignitatis tantumTl ° 'neS eSSe ***** in ¥*•
*n hiinahiim sit onus defuger u>nons inhaereant. Ex quo fit
nicos oSSnMS,e°n,m’ <|ui «oJcant TaUemh <iig"''a“8 app'"''; “
litterae ahPV Multac quidem ac olenaV , , nor,s causa, inter Can«-
e(K . 'P,SCf>pts, qui aepn» f querelarum datae sum ad Ntt
d«pi«reS«"d0'io.auc'b deber«nt™n,emu^b^
doteq „ ’ f onnnrsi in Cruce “v?1 . chansmata meliora, tenwu
siac bon Cm lu‘Usm°di, plerique j '01- ostr* fesu CKristi gloriari ». Sacer*
amj “Otulerunt, ^ouan T”*’ <ui Pa™m vel nihil in Ecde
stites, ut ,K ""‘f Vlrtutis Praemia -> ,r<HKs ^Ior*08* veteranorum insignii
Nos, qui dignitalis"0^ ‘nsign'a tituloSue"^ CVternos c»rcumcunt Ami*
rum adminkr ‘ ms^n,bviseosnot;a«- ’ a,suis nc8atos, extorqueant. -
deque re chn'«t°8’ ^U' Pletatis et ri II?lum honestandos censuiinus sacr-v
^ a,teS r,1 ^ ]mdib™ ««er» a»-“““”1
bns anno sioc, ™ct,onea. nominatin, diT ""',cr rcnl admonitiones A(W
■ Wi\ per §ac _ 11 dcctmo sexto mensis septeai'
°ngregationem Tridentini Concilii
Romani Pontijues
429
interpretem .*«- •'-,u menus complurei
Sacrorum Antistites gravius conquesti sint ciusmodi honores, qui meren-
tibus praemio, ceteris incitamento virtutis esse debent, non raro ipsis
Ordinariis insciis, atque interdum haud dignioribus conferri; Nos, quo tn
posterum quilibet in tali re abusus auferatur, rogata Sacrorum Rituum
Congregationis sententia, suprema Auctoritate Nostra statuimus, decre-
vimus :
L Episcopus, seu Ordinarius, ecclesiasticum quempiam virum alienae
dioeceseos Canonicum ad honorem nominaturas, praeter Capituli sui con-
jfnsuni, Ordinarii, cui nominandus subiicitur, notitiam et votum obtineat
cwmferaque Ordinarium insignia edoceat ac privilegia, quorum usus nomi-
nando tribueretur.
II. Canonici ad honorem, extra dioecesim in qua nominati sunt degen-
tes, numero sint tertia parte minores cunctis Canonicis a Pontificiis Con-
stitutionibus respectivac Basilicae, sive Ecclesiae Metropolitanae, aut Ca-
thidrali, vel Collegiatae adsignatis.
IH, Canonici ad honorem alicuius minoris Basilicae, vel Ecclesiae Col-
legiatae almae Urbis nominati, privilegiis et insignibus uti possunt tantum
intra respectivac Basilicae vel Collegiatae, eiusque Filialium Ecclesiarum
libitum, ubi Canonici de numero iisdem fmuntur. Qui vero alicuius
Metropolitanae, vel Cathedralis, aut Collegiatae Ecclesiae, seu Basilicae
minoris extra l rbem Canonici sunt ad honorem, privilegiis et insignibus
tantum utantur 111 Dioecesi ubi nominati sunt, nullo modo extra illius
territorium.
IV- Haec omnia serventur quoque a Canonicis ad honorem usque ad
hanc diem nominatis.
Ita volumus, edicimus, decernentes lias litteras Nostras firmas sartas-
utI sunt: lta.,n posterum permanere: irritum vero et inane futurum
lihiK^11**5*81 cI^d super his a quoquam contigerit attentari: non obstan-
LnJn J aStnf, et Canceliariae Apostolicae regulis de iure quaesito non tol-
tt onMl Usvia sPecjabbus vel generalibus Apostolicis Constitutionibus
jljjj L’S1,si gratus ct induitis, etiam confirmatione Apostoiica, vel quavis
£ •" w ; “» vvj.hu vwiumiijiuvuc .'vjKjsiui ica, vtu quavi
libus ac f C .roborat*s* et Litteris Apostolicis sub quibuscumque teno
Collegi’ 0rmif’ ct Cllni quibusvis clausulis et decretis quibusvis Capitulis
pollent i hi^ Ctiam Pcci,liaribus personis quacumque ecclesiastica dignitati
busvis 11 ’ quotur,uluc tempore, etiam per Nos concessis, nec non qui-
K special >SUetU<^ ‘ n * I nis > etiam immemorabilibus, latissime et plenissime
ac derogati ^ Ct exPrcsse Apostolicae potestatis plenitudine derogando
tiljuLj quiijy^J551 v°Iumus» ceterisque in contrarium quomodolibet facien-
(Leonis XII Acta, vol. XIV, p. 22-25).
U Uon,s xni Am, voJ. iv, P. t4, , ,43.
43°
Ro,
nam
Rontifi
ices
623.
U0 X"'- CP' CnCyC'- Pravidenti
. n • * H ' ia<
r* Cantatis providentiis, „„ \r j
r ' ,a ®S?S ££%* m
ritu populum iMum, ^ ^ttNtUi,
plectimur « fovemm T ’ qU°d alias «Urimus e'l^ ' 7%
mus, cuius et praeclari ^ C urKlllafn uisi iucundissime ^ *tUd’° W
Nos coniunctam c^ ZuT* •memoria Sra'a™m rcrZ « , ,|M0 “*
onim laudibus, laus „Jbu P‘etatem oonstanter agnovimus "
mefacta Europa ad impetus b"1' Patrib“s illis vestris o
£Sr n°mi™ p~
quantum emMn' V k"1 8™“,ar'mur. — hmvwo"* ?"? '"tegn,m' vit'
piius cm; NoI>IS> "«hil antea nm i , .S? Cns eiUs rationibus si
ut soIiidtudin‘a^UC 'n praesent'a efficere^n -fStItmms> id fosse ve! am-
utque etiam r 10 Vos Bostrae apertior . 7 1Um ea n,m,nJm causa,
rata virtute es,tr!lfn 0rnnium animi in r,ti C0ram ^celesia declarati»,
lustituimua ahc ‘diiS a“Ctis- «nfiimenmr 'e Pr°feSsionis «®*.
ctumque haK ^0re clu,dem cum sne P«estfent, Hoc autem factre
tatis Nostr-iee«US ^Ua V0S* VenerabiL’ FntrT** tT°? COgnitum Pcr5pc'
vestrorum CSSe Sueveritis 7t Sol!crr,a ^terpretes volun-
ipsis Dra#xirfk I’ m bon,s tuendis nn» r ' Ct c*Uo Pr°P°sito in summis
benignus ? , CS ^ructus e.vpetimu ^ elaboretis. Quos autem in
a ile ' fiem se<'Uudet. P mus- ,la Rous, qui ad alloquendum mm.
gione su-i Pk*1-111 drvinae veritatis *»*•
cum quo a|:,.jIStUs dominus attulit ®ratlite* 9u<>d humano generi reli-
possit aequari pU,Ilum. Iri ullo genere e*cc|Jemjae utilitatisque est,
berrima, mL," VIUs v,’rtus beneficii ^ C°n^err‘ quidem possit, nedum
tatem domesti^ ** modurn affluit ari mUUp,ex’ ut omnes norunt, et salti*
et ad felicitate,^ 7 .ad C|Vilem, ad* n Sin®u!os ct ad universos, ad socie-
gentes catholica 1 'Plendam vitae .^osPcr,tatem caducae vitae iuvandam
'l0llCa «l*gbne donati S : ri0rta'.is- Ex continuo apparet,
‘ Ad Episcopos p > in'Lvimo bonorum omnium in
Rumam Ronttfices
43i
potiuntur, ita officiorum omnium maximo adstringi eiusdem colendae et
diligendae. Simul vero apparet, rem non esse eiusmodi, quam ad suum
cuiusque arbitrium vel singuli vel civitates recte se praestare posse confi-
dant, verum qua dumtaxat ratione, qua disciplina, quo ordine ipse defi-
nivit et iussit religionis divinus auctor: videlicet magisterio et ductu Ecclc-
' }iae, quae ab ipso tamquam columna et firmamentum veritatis » constituta
«t, ei usque singulari ope per omnes aetates viguit, vigebitque, rata promis-
sione, perpetuo; Ego vobiscutn sum omnibus diebus , usque ad consummationem
wculL-— dure igitur gemi vestrae tam danis religionis honor ab avis et
maioribus ideo stetit, quod Ecclesiae matri summa semper adhaesit fide
parique in obsequio Pontificum romanorum et in obedientia sacrorum
1 Antistitum, quos illi pro potestate designarent, immota perstitit semper
Inde quam multa ad vos commoda et ornamenta profluxerint, quam prae-
bentia in trepidis rebus solatia ceperitis, quanta habeatis etiamnum adiu-
menta, vosmet gratis tenetis animis, grate profitemini. — Manifestum
quotidte est, quaenam gravissimarum rerum in populis imperiisque conse-
quimur momenta, Ecclesia catholica vel observata ct digno loco habita vel
per imuriam contemptionemve laesa. Quum enim in doctrina et lege Evan-
gdu ea contineantur quae ad salutem perfectionemque hominis, tum in fide
r! C0gn,t,°nc' .tum m usu et actione vi^e( usquequaque proficiant; quum-
que om doctrinam et legem Ecclesia, divino a Christo iure, tradere possit
«ra igione sanare; ipsa propterea, divino munere, vi magna pollet mode-
mna humanae socteutis. m qua et fautrix est generosae virtutis et lectis-
f T ho"orum effectrix . - At Ecclesia vero, cui divinitus romanus
auam * .,P^eest;.tantum ;lhest «t. ex auctoritatis tanta amplitudine, quid-
L. 1|f ‘ de al,en» arroget mre aut cuiusquam obliquis studiis conni-
infimis sanant* ° ^ SU° Sac}K' remittat> ^dulgendo; atque, suminis et
cxhibni* 11 * 1 ConsuIens lequitatc, sese omnibus gubernatricem ct matrem
veteres rnnr e .1SSimam' Quapropter illi iniuste faciunt qui hac etiam in re
lucem nifnm! 'Psain calummas, iam toties refutatas planeque contritas, in
uiiuus renr |re\^erC-’ n°Va v^uperationis specie confictas: neque ii
donem cnnfl C*! ^ 'i ^U1 eadenJ de cau8* diffidunt Ecclesiae, eique suspi-
tibus a0lijL,ant rectDr<^s civitatula et in publicis legumlatorum coe-
w docet aut neipPe ^ails plurima ipsi debetur et gratia. Nihil enim omnino
odienti 'n pr.aec,pit 9u°d maiestati principum, quod incolumitati et pro-
c\ christim^U °rUm Vlt;le> ulIo modo officiat vel adversetur, inulta iramo
Mrje qij ' 3 !'aPltnl,1"a ass‘^uc profert ad communem eorum utilitatem
^ teneant C°n aci°iha. In quibus haec memoratu digna: principatum
refcrre; con' C°* iniaSlnem divinae in homines potestatis providentiaeque
,e® peratum m ,rnper*um debere iustum esse et imitari divinum, bonitate
rationem j-j Patejpu, atque unice emolumenta spectare civitatis; ah ipsis
loco graviorem'111 :lb9uando reddendam, eamqUe pro celsiore dignitatis
‘ Ul ver0 -smt sub potestate, debere constanter reverentiam
im,
! 1 Tim, m |r
M««h.. xxvtii, 20.
m f*
fit
rn
s«r>
5§ >*
r% [-
t»
>«*.
c
>*
r'
s
K
W«
p.
l,
0
t,rz
zs~*
*» **
~e4
>>v
*• m
tiT*
I
w* *•';
r\.#' I
!<•**♦
&
Lr i
(
_, tu
fc*J
iu «•*■ «
/l(M <■*
i
<
432
et
Romani Pontifices
omni, cn„fc.rre ad *2£SS ”« ^StSi^
Ubl ,n Pre«° «unt et re ips* valent L ,lcc,?ia ,a"'»pere l! "®"
non cessant* eosquc afferunt in ur 1 Prat‘stamissimos ibi fmrt* ^
sta liberiore utitur sui imm ■ c 18 £ent,Eus uberiores in n!m a^Wt
« Ecclesiae due.^ re“ id E,'8dem »^6^! fel"
insigne beneficium ab,W Sb .*?• **. “ "6***i *o£ ?"*
que permaneat nJ \’ nih,i ut m civitate ver** ° dlvlI>« <t
2H§^S,S§=5:
SsSr^sSSSS^sSS
wcra, fides erga rem republieanT’ tdrentUr; 81 cx Sfc D«
tionl’ i C,etate “em domestica H, pr,nciP« efflorescat.
- Imctr'8 ,°ptimis c^stiW\nctrfnt,,t,S- Ct Sacri ordinis “
funfflmfJn et honesta* domesticae 2! * .Cantatis> «afr.
pii (lunH • % en‘1S SOcictafis civilis rc[J(.t . . '°niS’ eX ^Ua P^ecipuc saiuta*
viduum mCCUndum °ei et Ecclesiae nr? 3 P.r,mum a sanctitate conm-
nuutima fi*0™ °portct iura et officia inf > Cpta mm,ni sit. unum ct indi*
qUe * cr! poss“ concordia et cantat * *! ConiV^es Invi'°^ta esse ct quanta
vitat* ni ,sslr^um educationi, narent ^ ^P en’ prolis tuitione commodi-
tameli fiberon U prae3tantius est neque effiM^™' suo fPsos documento
ut Plr .. . U,n rcctac probaeciue auus’ antecedere. Institutioni
nisisummon illi Mittentur se posse,
dedita opera »» dcfu«ie"t|um Mt”?b “d '"i ?*?*“
ab iis etira '.^misceatur, vel ubi ’ doctrinis error de religione,
importu ,m T qu*bus de christi™^ ?pc™odum dominctur impietas, sed
nTaPlittenniS rebu.^ nulla *t2=- mSt,tUtis et ^o«bus, perinde ac de
tionc culLCtart,bus.erUcliunP*r eosH° d,sclPPna- Nam quorum inge-
'obente natura 5"^. divinarum reri^Pr°fCCt° necesse est panter cogni
quique idcir^ ’ ■ °n m^nus quam rivi» v ’ utPote qui» admonente ipsa ft
'n caelo patria ^ bjCCm SUscepti a:nf * muItoquc amplius, debeant Deo,
cessandum minTm^ d'rieant suum studios'1^ ®ervie?ltes* ad mansuram
Procedente ■ *l,que conficiant. In hoc autem
i jton ^ ^ ' 1 n e°rum aetate cultura dvilij quin
* 1 T«n*i n!’if3> "fmm
Romani Pontifices
. 433
etiam co insistendum enixius, tum quod juventus cupiditate scienH*
nunc praesertim agitantur studia, vehementius quotidie „«»*»„/♦' ’ Uf
eidem maiora quotidie impendent de fide pericula, magni! iani deplorat
tanta m re lactuns. Quod vero de ratione sacrae doctrinae traA» ! !
magistrorum probitate et peritia, de librorum delectu, quasdam Mesia
censet vindicare sibi cautiones, quosdam modos oraefinir * ,M a
iare facit; neque id potest non facere, pro eo quo tenetur gravSimoX
quod christiano populo noceat. Sacram porro institutionem, quae Zl
ptbque habeatur in curiis ac temp.isP ^5^2^35^-
mma, quasi in solo suo, uberius nutriuntur et proveniunt q S
4 Haec satis per se ipsa monent, singulari opus esse diligentia et onera
, ‘i'"f<™“du,n ord,n,:m Urnalem; qui, divino oraculo, ,** !
debet atque sacrum ita tenere propositum, ut sal terrae et lux mllJi Tt
tur et sit. Utraque laus, quae doctrina sana vitaeque sanctimonia nra
pue continetur, m adolescente quidem clero Dotissim** 3r*. tir^°ma Praec,‘
tamen minus est custodienda et provehendi in rl * f , nda !st* ne^ue
incumbit ad consu m motionem sargorum q^proxime
corporis Christi 1 De «arrie c,.m' - , . ntnistem, m aedificationem
Venerabiles Fratres, ^
veamus incitamenta, comprobationem testari deceat ™h. q“‘m' ^'1'°'
quorum ipsa laetantur nrocuranH; i j- i . “eat b eisque omnibus
nbus quae inciderunt fam Ecclesiae inla^ abore assiduo- Sane, tempo-
scunt, quum corruntehmm ^ ^ u 11 m bostes ventatis invalc-
ifi omnia grassatur si nlura i,?! * ^ ^°n serp,t occulta. sed impudens
« a sacerdotali mdine , Is £! m “ r™Cd'a «!>«*“<«•
bone comparandus est -iH Knn, , ‘ <>r~ ^uarn antea ci>ra et exercita-
dignitatem. Quae dc ration** h'™ ce”amen pde’ ct ad parem virtutis omnis
normae praestitutae >n dinScnda ludiorum sunt a Nobis identidem
probe nostis; ad eas instat^uf^^111- pb,iosoPhica- theologica, biblica,
Praete^^ rd^ntli1^1 perd,!i^nter -mponant, neve
sunt, et sacerdotalibus m, <]Uat' ?ravionhlts dhs ornamento
Iifer vobis, ttodeLtoreTS f'1"' Commendationem. Instantibus simi-
integritate et p,etatis thorai"“ q«i esse debent
sic alumnomm a PC 3t,SST‘^ S!C ratione,n temperent vitae com-
PttWitium quotidiani conformi'nt exerceantque, ut virtutum con-
spectet , omnem ,,t 'm !p?'S progrcssus eluceant; atque huc illud etiam
gendis qi]ac civi,* ‘fdlScant maturcque induant prudentiam in iis attin-
pdaestris ct castris '1 pott’®tatls' H°c sane modo ex sacris illis veluti
’bit, quae sunnetiac ^ Ponp®enter militia, eaque optime instructa, pro-
T ^ntosqu?^ fPr7n,at aboraTtibus * pulvere et sole, atque defes-
^octione, facil» f,- suPP^cat- ' erum, in ipsa sacrorum munerum per-
quani sit humanum T* qiiantum periculi virtus vel solida offendat, et
<u ignescere in propositis ab eisque deficere. Itaque
' Eph- IV,
v*t ut.
434
Romani Pontifice a
eo simul pertineant curae vestrae ,,, ~ , ..
studia doctrinae recolere possint ct au«^ in°?^U*. *J*«6e praeba,,,
redintegratis interdum animorum viribus 7'S.<1U“ conte„dUs |J'
rum sempiternae saluti „r„desse T i' pcrfet'»°'>i vacare sua/
m oculis vestris eductum atu^. , U"’ vos- Veneabfe
profecto vobis pastorale mni. |,roi>J",m si habueritis clerum r“' K'
optatis in grege fructibus: quorum ' ’| ice S°lum' sad ZS'
exemplo et actuosa caritate. 5perare copiam a cleri nuxm
5- Eiusdem caritatis praeceptum n.« -i
t,rrvvrdr “™-ni.tZ„^sr£L“ a™° «.
^.mt quemadmodum Xoannes monet la()S 9 8l0«Wl> perfice* %
emm alio vinculo aut praesidio consta re frf r ^ °pen et **”*<**: nuli,
possunt, neque, id quod pluris est rh V firmitatem familiae et ebitr
Q^ae Nos considerantes d n ' ' chn8t,anae dignitatis merita I
posthabito ttm . «“"• «i» « :
mero in eadem re ApostolicL 'v^cem^dhii co"s«tlta, Mtptn,
litteras encyciicas, quarum initium t? d mns: singulariter fecimus ptr
.• 7 C37sam de conditione onifienm • ’ 1)1 PrmcjPla rctu-
< dirimendam aptiora. Ea ipsa nunc r Ver,tate et aequitate ewnge-
Nancta movente et ducente carirare n, °Va,a adn>™«-'one, iaculcui
vZr"1' mUtU° "Pentium consocLion J'n •?' ’0,ICa i,fttitu“’ s“hl»*
irtutemque vel ad leniendas tenuiorem ? gCnUS plura’ '™ habran
cte erudiendam, apertum experiendo . ™nas veI ad «rimam plebra
nutem pecuniam vel operai/ad isti ‘qm autcm «nsilmm vel aucto-
rum otiam sempimZ ilv.L Confaran‘ “ S»*»* verritur muli».
P ™, u ver.ss.mc de religione et de civibus »
promerentur egregie.
quae singula timf certa quaedam subiicere libet,
nsemus: atque adeo ex bis us versamini conditione, usui ibit
oaitms in animis vestris defigere JJ v' dedimus monitis quaedam libet
"ico imperio paretis jure ... os Prlrnum, ut plurcs numero, qui
laudemus, hortatione muni imus r">d catho,icM Professionis nomine coh
constantiae animum in Mnc r ,tap“t est hortationis Nostrae, ut tam
sancte fide colenda retineatis acriter et foveta,
11 qua id bonum haberi*
["ovum bonorum. Hoc JtiV Prin“pium « fons est, ut diximus, na.
'onge anteponat oportet; hoc^ • ^'«'amis animus ceteris rebus omnib
virihtm *«**, nec ullis Ut SUnt divina iussa et splendida sai
' [ibus laboribusque custodis,. ?C‘US difficultatibus deserat, ct suam,
qPoscumque humse^^^^osdemque virtute fultus, solarium ct open
sit ® ??notI “pectet — Ad N adducant> aeque certissime ac patienti
qUc i d“!°’ equidem, pro ’ 03 quod attinet, renim" vestrarum qu;
.“*• Siv ‘gf, ^a qoam iSS
—
lentiam ,-t admonemus diorum instar, piunmam co
m « Wlbcitudinem ;“•« ,a< »» omnino re, cetis quae contra beat
ostrani nequiter serantur, hoc sit vo
Romani Pontijkfs
435
penitus persuasum, nihil Nos mmus quam Pontifices decessores *ir. ,
ceteris popularibus vestris, ita pro vobis suscepisse et intendis’ P™
etiam, vestram ut sustineamus fiduciam, omnia parati sumunt Wnsiqiu
conniti ct persequi confidenter, luvat memoria repetere indr. v abo"ose
tificatus exordiis, de re catholica istic relevanda cogitantes «°S 3 P°n_
Imperiale Consilium officia interposuisse, ut ea *PU<J,
I dignitas huius Apostolicac Sedis, simul rationum vestrarum ^aesim‘l1
viderentur deposcere. Quibus ex officiis consecutum est m 9nn » ocmium
«m cura illo pactionum capita sint constituta: * hacc inter, Episcop '
f !°k cop,anl modcrandl »d canonicas leges seminaria clericorum- mm
Academiam ecclesiasticam Pctropolitanam, quae Pnlf>nic „ ’
alumnis, jurisdictioni plene tradendam Archiepiscooi Mnh l qUOqVe Patet
ia raehus adducendam, ad amplioretn «^^22*
u.im. accepta praeterea fide, quamprimum abroeatum jm
iri singulares eas leges, quas clerus vester severiores sibi conquerebam^
Illo ex tempore numquam Nos, vel capta vel auaesit* querebatur.
conventa expostulare desiimus. Quin i mino eJdem «n ^1°^'
ipsura deferai placuit potentissimum .1^ ^ “^
m Nos amicitiae animum et studium iustitiae excelsum oht^ ’
sumus in causa vestra; neque intertr.;ft,.nn„ «celsum obtestati enrxe
pas adhibere, eas pZSSK ^ P"
Domitu. ! — Vos autem VpitpraLi . - r; '. ^ PPe cor re8ts m manu
que iura religionis catholiri»* M k- ra res> PergIte dignitatem sacrosancta-
potest con fe suo eT ben,fi - N°b,SCUm tUeri: ^ tunc vere proposito
Lrtatisque compos idonei" debet’ qUUm .iustae duritatis
oporteat, explicandam Ou m‘P CSI ,1S. inftruitur ad actionem, quantum
demus operam trana udlSt.^ T?v PersPicitls dederimus
nendaeque, iidem agere ne cisse t i? mtbh C°nC,handac In §entlbus conti-
« publicae obtemnentin Aul v i“bllm,orum P«estatum observantia
sistat: atque ita oLf dlsc,Plinae m <**> pariterque in ceteris firme con-
. que ita, omni prorsus offensionis vel reprehensionis causa submota.
3CmaPneCat ottcrtc^l j” reverentiam catholico nomini
quam ne desit dc summa L rItem vestrum in >d incumbere, ut quid-
B«que in pabulo (li; ^^"lrna ^elmm^ salute, neque in administrandis curiis,
ut pueri et iulnk scrntes^ ' imperf,end^ ueque in alendo religionis spiritu;
dantur, idque ’ max,r"e in scholis, sacra catechesi diligenter im-
vobis id lepitim^ ri » , ° ma£,s "en possit opera sacerdotum, quibus sit a
fe&us sollemni r <-inandatum; ut cultui dirino et decor sacrarum aedium et
tnenta. Rectissima ^ 0lr°r P!a.ne congruant. unde fides haurit bona incre-
lf> rebus hisHre v; yOITO feccfins» P recavendo discrimina, si qua forte hisce
hac Apostoijl o , i CanLur; ob eamque causam ne dubitetis ratas ipsas cum
nimirum et ^.Cor^'t n dones gr,u iter quidetn prudenterque appellare.
Bionis tantumm ! 18Cn'lum abesse ct convenientia bona contingere, non
do’ sed cunctis qui sincera publicae rei caritate ducantur,
1
3
teg- • p.
ioi6-ioiS.
gratum esse et optabile debeT^cIesiri^ “ —
docuimus quotidieque eminet sic „,!! ® !m Cath°lica, quod . .
populis, nihil admodum detrimenti sed mulTT^ CSt' ut c<vitatib^
in rerum etiam mortalium genere nim„ tlp,,Ces vero decorae „S*
7- Vos deinde qui in ditione estis inditae n" Pa"at fe,i«V ' ^
debeatis, fusta igitur inVnm ™pcraton* religionis avitae J,?"' **
v°bis in dies p.S p"f”, ,fid<:s obse2»
qoae ad caehoLe relSs “cZ "°" « pe~-
constituta vel tempora et res ml 'v TttMem " dccu* vel ia„ **
tatem Cracoviensem vetu*toJ * constituenda suadeant J!n°Pto;
optamus integritatem m m at<Jue nobilem doctrimrum a
laudes talium®! i •' M Pracstantiam tueri suam t Sedcm'
asaSaSS
sr % 5?- «2 *
existimatione vigere ap^osT^t
ec one et doctrina varia fructu neo dU'‘- V ,rtutI’8 quam consectantur ptr.
non"^' “PParatiores coniae" “Cofcndis animis labore coir-
non mmus civitas ad ™ “P'M praesto sunt Ecclesiae, eiup
tlteT US1 “'■ NontinatimouT r J adiut°ril™ optimi, oli
DecuR ?n‘1SU“m ““memoramus m rcsPlctcntes, summa mlua-
Pccubaru quaedam consilia «Zf? “"T °rdinem’ in butaumad.
alacri CrTVCro Jact'tiae fructum S ‘™P Ipsi posuirau5- N™ mcdi-
eloriim '8IOne obsecundans nititor :p mus’ C1U0(I expectationi iil e Nosl-sc
dcrn ^ i JUnni Lt c,^iac Kutlienar n ^1*^° ®ra^u ac| superiorum teiDpdmin
ex .* * UtIS ausP‘c'a. Episcoporum • m m<?d*s extItit salutaris; cuius eius-
incidit mPentiCian0ra ^ dl‘es S*nt ?? S? et Curaton,m industria- «?
auam eam s*nite iteremn i ™c aUtem quoniam de Rut^ '
ama m ' "*luumque d7s ?0rtat,°nem , ut vos cum ipsis, c
SSSf “**. prout i“,™',,tUd0 *ntercedat, arcti, /vol»
habet et ri-C- SOC!at communio H tece* fill“ regionum, civitatis,
pienti A?11 filios, eiaoue levit; 08 cnirn s,cut Ecclesia bencmei
E, fcnnit.it,E f, 'E CO"su«»dincs ac ritus propri,
rtres, Qunmo, vos, praecedent*» s>i«m aio Jjgbi
pient; „ 75* eisque slcut Ecclesia bei
Colite ut°fSI lf> Pcrn1btit, non aliter3! “nsllctudines ac ritus propri
u?uid V>qUOrUn' sit c°c ..-EE dCr°’ S‘C hi,b
mstitiae m t ^ Deo et Domino a m vr Ct an,ma unaJ €0 demum c«
. 8- Libe«'i'p!rit","r " *loria' simu|que fn,am ‘
fncoiitic r Par,Ler animo
est ^cordan^^ ^ Posnani ^em ^ia^ ,COnVfrtimus' <lui Prov“
ad illustrem 1 adm°dum e\ Cmi ’ S |,IK Cm ^loc >ntcr cetera gr
caritate erim* Adalbcrti sd ‘PSIS vt‘stris< omnium ut erant
• Gratius est autem ^Irum ev«imus pietate, prmte
1 er*> qua vos obedientia, quo ar
Romam Pontifices
437
gubernationi eius miti operosaeque unanimi studeatis; ex quo vere ane
randum, religionis catholicae statum fore apud vos bonis auctibus quotidie
laetiorem. Eadem vero spes quo magis affirmetur optatisque plenius respon
deat. non sine causa iu hermis vos magnanimae aequitati confidere serenissimi
Imperatoris; cuius praeterea propensam in vos ac benevolam mentem ex
Ipso coram haud semel pernovimus, sane adfuturam vobis, in verecundia
legum, in omnique recte factorum chnstiana laude perseverantibus
9- Haec* Venerabiles Fratres, praescripta et hortamenta gregibus quisque
vestris sic nuntietis velimus, ut vestra etiam opera fractuosiora eveniant
In his agnoscant carissimi filii quam magno ipsorum gratia affectu caritatis
urgemur; haec autem ipsi, ut optatissimum Nobis est, pari accipiant obser
unda et pietate. Quae quidem si diligenter, id quod pro certo habemus
constanterquc coluerint, profecto poterunt quum fidei ex temporum eravi ’
late pericula declinare, tum patrum memorabilia decora custodire animos
et exempla referre, manantibus inde ad huius quoque solarium viiae emo-
Jumentis quam optimis. — Secundam autem divini auxilii copiam, preca-
toribus adhibitis gloriosissima Virgine Maria, Iosepho sanctissimo, cuius
hodie sollemnibus christianus populus gaudet, sanctisque Caelitibus Polo-
mae atroms. vehementer Nobiscum, quaesumus, implorate. Huius rei
;tuspicnim atque praecipuae benevolentiae Nostrae testem, Apostolicam
benedictionem, vobis et clero populoque universo vigilantiae vestrae cora-
himo, peramanter in Domino impertimus.
[Leoni XIII Acta, vol. XIV, p. 65-80J.
624,
Leo X1U, ep. Inter graves, 1 maii 1894, 1
munere ^ multipliccs curas« quibus, e.x supremi Apostolatus
accepimus n dlstm^mur ac premimur, litteras officii plenas libenti animo
comius ^ S V°f' JVener3bileS Fratr«> I»* celebratos in Limensi urbe
in vos retin 1>S0!’ dedlStlS' “ Eas equidem perlegentes, pro paterna, quam
^ iterato eriUMgCntTqUC Ve^m* caritate- delectat, magnopere sumus
maxime vprf-.v ? hanC bcatl Pe^ri Set!em amoris fideique testimonio;
Coivistia sim P'jISI dC concord‘ studio, quo Nostris optatis obsecundantes
in arem- ' ! T s^mma reli^ioms negotia tractanda et ad mores optimos
, p. / luendos, quem Spiritus Sanctus posuit vos regere. 2
Pa*toraf n 1 1 *1,n US CC rtC admodum> ' enerabiles Fratres, hanc voluntatem, quae
nominis sinCUram Vestram ost«ndit ut commissi vobis fideles in catholici
addert inciP™^1' pers'3tant- — Placet nihilominus nova veluti currentibus
coetus eiusm^H^’ Ut ** nempe* quam iniistis, via pergentes strenui,
suasum ctcn'° vPr° rerum opportunitate ac necessitate, frequentetis. Per-
,fii t obis est, ev perpetuo Ecclesiae more ac sententia, quod
; J‘l Epi«opos Pcruviense».
Act * NX. 2S,
43«
) »*
f *
ediximus pluries, longe validius ~
quaque errores pugnatum iri, ac reliliw*8^?* tt^cxZ~T^
firmi usque prospectum si colati g n,.?..8anctrasiniae ratinmk e,c”lufc
sacrorum Antistites arctius* inter / COns,,ns ««municatison US “^'«s
3- Harum vero connlZZ ,U^antur* ^ ^
giora inde in gentem ve/trnn qU0 a,nPJ*'°n» habeantur r
rerum, ut in Pcruvia, notitia, Mvcm^ « Nost^S a **
cum nomen apud vos laetiora in di' Cm' quo tenemur desiderin^^f*18
ies 1<ratres, quaedam, enucleati.»» Capere incrementa j|L
Prae ceteris intendatis animos Ea C°mmendasse vobis, ad qu* ^5*
fide, viam muniendam et ad toJfciTT *"**' quae «PPrinie \fm>
cvpetu n t UCantur sP^ndore^e^jy^^ere videmur ««JJ
2:S-” - ££r25t*=*ttt
“penam tyrannorum vim v r°rtissinus martyribus usus
■ia nuM,™ Seme" cl,nsI'anon.m fa«r«?e! /ra"Send>"', iti u, m.n,
Ru sr? ™*£zr'° viros «*•
sacra S()|Mi Patns ,n terras detulit J jr thesauros. q»os Unigenitis
autlm l auctori(ate, sed vel humi “ ^ ^ increditos voluit, non
omnia’ 3qUUm Perversarum opinionum ratl°n,s Praesidiis tuerentur. Nuw
statur mC' -SpeCIe Progredient^ doctrin C°ntag.,ane Jnfecta et corrupta sint
statur m^Jme « repugnetur- pr0nu" a Dco 'raditae obsi-
sint\i i m°mn'fn0 arrnorum genere <.est,nt-,,,gere' 'is dcfensoribus opus
in nobis est™? Ap0stolus- ad wisfacthtZnZ"* depronipt0.’ paMimf**
In n , * Pe> et exhortari in doctr,» ****** poscenti rationem de ki, qua
Sate VT •»» * r ** «*■*»■' '
de re r, ’ ob octlI°s esse v.,l, studiorum ratione, vobis, Vew-
mU8C^ ut nempe in ^ ^ Nosr5^‘t cncvdtcis litteris a
Voluminfb ‘"ODoctori Phoniae AqidW TZ'* discip,im's tradendis iMSth
ficibus pernetu^ ? pra®divife vena dim^^3^ h°.n°S’ ct t*uae cx
ttnpertiam^aT hone®tata laudibus 1*\ SaP,entIa- ab romanis Ponti-
praeterqu » Uni Physicarum ,in n '• ,u If>sae iu ventu ti large cffuscuuc
quapropter f tS ar&u menta netimr^ V*?.’ mc*c Putissimum catholicorum
P P cavcndutn ne i„ ,ad ■»<*.«. veritatem debilitandam;
ir' l,le desiderentur qui, ad huiusmodi
Pclr. III,
1 r> ; ,s-
Cf' N- 578.
Rimam Pontificis
439
bellum prudentes, eisdem ipsorum armis adversarios homines evertant
errores refellant. Demum quae nuper de biblicis studiis excolendis
ediximus, 1 religiose custodiantur. Haec si praestabitis, et clerus flo-
rebit honore suo et Ecclesiae laus manebit, quae semper optimorum stu-
diorum fautrix et altrix est habita vereque habenda est: vobis praeterea
idonei homines praesto erunt, qui, vocati in partem ministerii vestri
I magno vobis erudiendis populis pietatique fovendae usui futuri sint ef
gdiumento.
5- Iam aherum, <lu»d vohis intime volumus commendatum, illud est
ut curiones paroeciis regundis praeficiantur quam qui optimi. Etenim qui
ad hoc munus, honore quidem et auctoritate plenum at salebris curisque
plenius, provehuntur, ii sunt, quos sibi r-piscopi pastoralis sollicitudinis
socios adningunt, quibusque praecipuis utuntur adiutoribus ad informatio -
** eorum ?ut' U/zm/o credunt in vitam aeternam. * Curiones namque sibi
Chnstus assumit ut vigilias fideles agitent, ne populus Dei sanctus impres-
sione hostium perichtetur ac detrimentum capiat. Animarum veiuti patres
fnnbtituuntur, quae ad imagines Conditoris factae, 3 emptae sunt Deo et
Agno, non corruptibilibus aura ve! argento , sed pretioso sanguine quasi agni
immaculati Chrtstt; 4 eas igitur iterum parturiant oportet, donec formetur Chn-
stus m tau. Pastores sunt, qui, nisi in mercenariis censeri malim debent
oves suas agnoscere, verbi Dei pabulo nutrire, sacramentorum praesidio
instruere; factique ipsi forma gregis, habentes mysterium verbi in conscien-
te pura sic plebem creditam moderentur, ut Apostoli verba usurpare
wlT\ ,Imiatore5,tnet Mote, sicut et ego Christi. ’ Postremum angelorum
ilium l Cntl7 ment? qUOS mittlt Deus antc populum suum, ut custodiant
tu J JZ: aCumcdlof per hostes Producant in locum quem paravit, civi-
u m S'anctam Hierusalem, paratam revelari in nobis in tempore notissimo. *
* lqUUm lta,sin.t' videtis. Venerabiles Fratres, quanta vobis industria
coMl^m ;«n 2*non,bus dcligendis, quanta quamque assidua vigilantia ad
rv’ • . 0 cio continendos. Homines esse tales necesse est, quibus ea
tt aninl COngruanV P os rstis lux mundi , vos estis sal terrae; 10 caritate igitur
jesu pL1™”1 studl° -censos, qui non quaerant quae sua sunt, sed quae
^am o paratl ,abores Pcrpcti ac porro animam pro ovibus ponere,
vertn u'' tUrptS blCr' ^ral‘a vel humanis ducti rationibus tam arduum
mo • .mqU5 munus suscipere contendant, qui convenienti vitae sancti-
°c nnaque carcant, ii penitus arcendi sunt; mercenarii sunt enim
| N . (>2 1 .
1 r>m.. I, ]ft,
( XIV. 4.
i8.
1 I*ctr., ]
1 T
rv
iy.
lm'. HI. g,
1 Lor- XIV. ,6.
f*0*1- XXIII, 20.
peir„ I r
V,aHh., V, i4.
440
2 ^ M,iun'- « - infatuatunTquod ~d~~- ""
coticulcetur ah hominibus . . ’">“,un «rt< 4
‘. corum ““«tatem . . .
4 , ~ pti USUUI
? /,“r' a" - *
£1CI S«g*8 feliciter continentur sPe<*»nt, qui ^
i‘ ratres, qui, nondum «J^v ^ Vero aP“d vos ‘ ^
e/ w umbra mortis lum**Ghrit H*Tt Vafcafc
cere ad pastor«m f OVes quae perieninf 1 sed*nt adhuc
Ecclesia rt • ,m su,nmum animarum re.,,™ l\ 9«** oportet vn«
ad n,ar<: e! in dies profent°/AUCt0re tributa’ »t atti^a”™"'1"^ m
fmrum. < unde et catholici ,W / ” ,ntorti »« « »e//„ , ! «»
heque novimus fv»n • e fTlerito nominatur c * '
t,a wP«tendam’ access^nem ad Sion \nlZw7T™ Prc
enim venit ad Filium nisi Pater y1*™0 «omini incrementum
rt-‘ntis esse consilium rv t fraxertt eum: 5 hoc tamen ^arL';
mortales homines ipshts dJ op^ "Tri fa«° ac doctri"^^
^ atoo^ Apoa^ ■£»"« obsec^
a-di^ ^rn°nCT' V— «Wta CS^T®** *”
Oomini nec i ™’ <,UI '°lcntra libentes ™.“«pll“ntur' m“ldpfantur
fiant, ut' eos Chi"', ", 3an«uini acqu teteentra ' TT "pCrarii **«
et mon.s • 5t0 lucrifaciant; inferant Wl,^™ 'C“S . frf0ibu* «™u
occipiant inter ' lgnorant'ae tenebras eveuna , arae 8«nti civilem cultum
^ud derT"" P'T M”‘- 1 U‘ mUm m',m “ W
. s sr r veraari .i**-
*»Z “S? "“.««e "«unitus; illi ,
Pvdetcntim d,W '«“puribus in lucem 1 , dedant' lluae vcl ■
'es “toi ™c,tabumurrr°fid US' Ia,ius ™l«abitar^S '! "im’ *“
Profitend im * cur> hdemoue , > critas, ac torpore Jaiu
*» "veStSt?"“? «‘«dam^i“^“rdu «olunt ad iusfitiam, a,
qui pro causa ’(mf UU8n}0<*< scriptores 0ffi,?UaC tamen emolumcnta /
moderatione P *ma dimicant. SclhV »»- Cla accilraverint eorum pro
Ecclesiae illr’, PrUC Cfltla’ caritate vCri r’ q*U°d mrtnuinius alias, ut, coi
ancttssima adserant SeH,-^*1* princiPia tutentur fir
1 M jtth \- 13 ‘ P°stoiicae maiestatem *,,,M
112 ttp’ it. ?
Romam Pontifices
44
eorum qui rcmpublicam gerunt auctoritatem vereantur: in quibus ta
officiis, Kp. o.pnrum ut aequum est, adamare ductum, consilia sequi mei
ncriat Ita, Venerabiles Fratres, perquam bonum existet praesidium n
populw vobis creditos a corruptis fontibus revocetis, ad salubres haustu
. ■ # h it | I , ^^^03 1 Ff J in vestris con
ventibus agitetis; nihil autem dubitamus certum vobis deliberatumou
fore, omnes curas conferre ut opratis Nostris respondeatis. Quod ut e'
commugi voto cedat, caeleste praesidium imploremus, deprecatoribus adhi
bitis, una cum Immaculata Dei Matre Mana, Turibio Antistite sanctissimi
KRosa virgine, quam Ecclesia primum Peruviae vestrae atque universa,
mmdiormfis Amencae florem sanctitatis appellat
q. Interca testem cantatis Xostrae, Venerabiles Fratres, ac divinorutr
munerum ausptcem, vmb.s un, versis, clero populoque vestro benedictionem
Apostolicam amantissime impertimus.
[Leonis XIII Acta, voi. XIV, p. 133-141].
625.
Leo XIII, cp. ap. Praec/ara, 20 iun. 1894. 1
*• Praeclara gratulationis publicae testimonia, quae toto superiore anno
tmr™r,Pr'm0rdiOn,mC'P,SCOpatUS Nostri, und, que acce£Z qu^
L attuiere ScT !v'gT H,aPanor,lm Pietas cumulavit, hunc impri-
flue voluntatiun .1 .aei!,lac fruc,um' quod in illa similitudine concordia-
lianctiu Videhlr Ecclcs,ae. uni,as. «usque cum Pontifice maximo mira
cepisset oblivio i eoad'.e8 «fh*8 catholicus, quasi rerum ceterarum
*nem defixissi aed,bus 'aticums obtutum oculontm animique cogita-
mS tSS? P""7Um lcSa,io""' Panorum frequentia, plenae
quio Apostolicae e..moniae s'anct|ssimae id aperte significabant, in obse-
unam. Quae K - S C°r ullu[Ti esse omnium catholicorum et animam
«Kptisque CitIamj accid,t iucuntiior et gratior, quia cum consiliis
memores ofb>i i , 's a«1T,0dum congruens. Siquidem gnari temporum et
Wmus ataue W !” <>mni pont‘^catus Costri cursu, hoc constanter specta-
coI|jgare 1 i • °C’ ^uamum docendo agendoque potuimus. conati sumus,
sP'cu0 ponere Tn? :‘rct 1 0nmes ^entcs oomesque populos, atque in con-
11135 igitur e 1 r’ Pontlhcatus romani, salutarem in omnes partes. Ma\i-
nae- cuius JTT et fia*)cinuf grati;ts primum quidem benignitati divi-
principibus . CFe .ent*ficioque id aetatis attigimus incolumes; deinde viris
>tificatione ’n : S C<^ ^ is* c*cr,)* privatisque universis, quotquot multiplici te-
’ ram bnnn atlKTCt ^c^ere operam ut personam ac dignitatem
J- Quam -C' * °'stpK' Pr,l'*tim opportuno solutio afficerent.
3fn inter in11301 ad p^num sohduinque solatiura, multum sane defuit.
pSas P°Pl,Iaris laetitiae studiique significationes, obversabatur
Lincipibu* populisquv universis.
•n
■A,
rn
63
o
;j ►• i'1
N
c
#* ■*/
t
rq
aer
per
It 9 |
b<
£}
L^J
rSS
*-i
i
I***-*
te*— 4
!*■< *
b
ii
c
Ns
W»
44;
Romani Pontifices
animo multitudo ineens in ;ii„ • . — — _
p,OTim 1“d. evangelicac' «api«t)®riToI^ ^0“C^™ co„,„R ,
vebamur, «*<«. I,
tationcm intendere in tantam generis hum ^ ’n"mo d°loris seiT*
itinere devio, digredientem \. f h part<^ iotiteal??^
Bsa&ates a ~i£*
Sjsr ars
S £s ararS-3"asa£
^ m nobls unu»* sint, 1 Quae quidem * *** ™ me' H ‘Z0 « /f ,
mam non eos tantum complectitur n. * Ptrecat}° oI>secratioqUe divina
H‘d et,am quotquot credituri rciitmoV *” IesUm Chr,‘stum creder
caussam non ineptam aperiend fi i *"««■ dat Hk x
"«unitatem vocentur' ^ S ™ ^
3- Lrgente Drono«iifii«? - mur universi.
hndi necessitas maior primunTn *’i q‘'aC ',luc accuril celerius uti
■UMmmas, q„ae Evangeli, |um £, [tiZ.nZT ar“m“S ad gm,“ om"
summ ,0"®'"quitate, restinxerunt ~ ““P*™"'. «1 acceptu
° err°re versantur OiinnfJ s ’ Prc)P^crca9ue Deum ifmoram t
n€C, eni,n <&ud nomen eS?Sub °mnis a Iesu Christo proficiscit!
salvos fieri, 2 votorum Nbstromm h° hotninibus> ™ quomsoporh
n°m,ne cunctas terrarum T CSt posse ZZmt
t^rmU v' nCCre Sibi demandatum a S -T atque comPkri- Qu« & l
t- 181 * enim ttndeVifiinti «a r ,C^ es,a qtiidem nullo tempore tanc
ceret> Sai°re’ ^Uam Ut ad veritatem™ 3 ******** <Iuid cSk studio consta»
' • Hodlcque frequenter mari-, qUC. mstit,,ta christiana gemes addu
m m |t*n,Ute Nostra Pmeco^r i T'ttUnt’ad uItima 'oca progressuri
lien U tl.p icarc henient velit s.lcr. '! ‘luuUdicque a Deo contendimus
iostX' 6Ci,iCCt co-tnod sl C ?n;nm administros> dig-S munere aposto-
postuJaverit, pro Christi reZ n T‘°hmmat^ « vitam ipsam, si «s
excqui ne !rff propLTa' humani ffenerfc^ duhitent devovere,
a ten- J*^eras quod olim t 1* ■ ■ l‘erv’ator et parens Tesu ChnVn
;c r^,;0mn,a traheres ad te”n f?Ctllrum- ut cum exaltatus ew'
risti m'U , -1/1* ‘Unitae, beneficirm rg° «habere aliquando, atque ostende
:slt mortalibus. ^ ’ Lnto ciorum ma.vtm«r,,«, ‘ ’..J
| Cuius quidp-m • r J2
UniVCrSit33 P°pu^m,~ ^mentum cogitantibus, occurrit
, . r°ri lls diot urnis ad evaneelicam s
: ,oan . xvn
Act iv ' *
’* 1 ' . 12.
Hornam Pontifices
443
tiam divina pietas larndiu traduxit. Nihil profecto ad recordationem iucun
dius, neque ad laudem providentissimi numinis praeclarius veterum merrm-
na temporum, cum fides divinitus accepta patrimonium commune atoue
individuum vulgo habebatur: cum excultas humanitate eentes lrK>,'c
nio, moribus dissitas, licet aliis de rebus saepe dissiderent' dimicarem'
nihilominus in eo. quod ad religionem pertinet, fides christiana universa!
coniugabat. Ad huius recordationem memonae, nimis aegre fert animu'
quod successu aetatum, suspicionibus inimicitiisque commotis rnacna!
ac florentes nationes de s.nu Ecclesiae romanae male auspicata’ temnor*
abstraxerint. Utcumque sit, Nos quidem gratia confisi misericordiaque
omnipotentis Dei, qui novit unus opitulandi maturitates et cuius in ooL
^ate est eo, quo vult, voluntates hominum flectere, ad eas ipsas natione!
aducimus ammum, easdemque caritate paterna hortamur atque obsecra
mus, ut redire, compositis dissidiis, velint ad unitatem '
6. Ac primo peramanter respicimus ad Orientem, unde in orbem uni-
vrrsum mitio profecta salus. Videlicet expectatio desiderii Nostri iucun-
dao. spem inchoare ,ubet non longe abfore ut redeant, unde discessere
' f!°.na<)uc «tere illustres, Ecclesiae orientales. Eo vel magis quod
noa ingenti discrimine se.unguntur: imo, si pauca excipias, sic cetera eon
sentimus, utut ipsis catholici nominis vindiciis non raro ex doctrina ex
ZL.T nf.'bUS'- <lu,busi or*entales utuntur, testimonia atque argumenta
L™8' ,raeClpUU.n? d,ssldn caPut- de «""ant Pontificis primatu8 Verum
e.X alto S V!dTl, quid maiores sui. quid proxima ori-
Tu n Pfirui n IT, "de t'n",,vl'ro lllud cl’risti divinum testimonium,
de roman s T Erdr^ *<”■ luculenter
l«t« cx Oriente 0nt'fic'Sus comprobatum. Atque in Pontificum numero
tom, Evaristum ?°" Pa“cos Prisca vidit aetas, imprimisque Anacle-
P'-q: T - itA"rmm- nieU,h„CriUm' ZosimUra. Agathonem: quorum
upicntcrsaoct.s .,'. chnst,ana' reipublicae administrationem
liquet quo temno SCS'am' Profuso e,,am sanguine consecrarent. — Plane
dia. Ante qUa Caussa> <lu,bus auctoribus infelix excitata discor-
di, sanctum ™PUS’ ?U° temPorc ,lomo separavit quod Deus coniun-
nomi-n, romanoam :Jpi|d °mnes ehristiani orbis gentes Sedis Apostolicae
que rem Iesu f’b . ont,fici. ut beati Petn successori legitimo, ob eam-
^tientihiK ns-/ terris Vicariu, Oriens pariter atque Occidens
fi respici -itiir ,,1 ai.ne,u,Ia dubitatione parebant. — Hanc ob caussam,
destinandos . !r d,sf du' photius ipse oratores de rebus suis Romam
| fcgatos suos „ an‘ ' ,co auf vero ^ Pontifex maximus Constantinopolim
Mussant tiifiprn/ COI1^ra dicente, ab l rbc misit, ut Ignath Patriarchae
rent indiciis: it ** ,m esft“/trrT,t' f i Redi Apostolicae plenis ac veracibus refer-
dissensiis tum ^ rei gestae historia primatum romanae Sedis, quacum
tUm Lugdunen rUnPfbat’ aperte confirmet- ~ Denique in Conciliis magnis
Sl » tum Florentino, 2 supremam romanorum Pontificum
potestatem nemo ignorat, faciiTco^ns^
graecosque ut dogma sanxisse. ' 'e et Una omnes VfJQt . .
7- Uta quidem ob hanc reni consuito ' *
Jiandr vel ut invitamenta sunt quia ad r
perspicere in orientalibus videmur mult ' C° ^ magls* Su°tl hoc £?
“ Pr0Pensi°nem quamdan) be en ™''°-m erg* cathohW ^
multo ante apparuit, cum scilicet nostri. l.Untatis- ‘d aontinta '
«•tia, egregia humanitatis amicitiaeque ' f"ctatl3 cau«a in Orientem
0? Nostrum paM ad «J, ' Pra“"'a officia vidimus D’,aJ'
srae catholicae discordes J ’ enK0 «Move orientali ri,'
“ "•» Bessariont^pa^xr T"™*
nem: Orne nobis relinquo, ur apTdDeu^'" ^ era«'aLe «2
r:
" !ps,a et coram Deo pernendis v n postulata Nostra, pr(,bt wr
divina, communisque salutis j' * u a ^dem humana re sed carit-i
nemque cum Eccllia romana sm.'',’ ’***’ ££
S* perfectam: talis enim ^aJ^^T‘U^Ctioaim ‘"“'Ugm* ple-
ten“ ' qUam Certam aliquam do Jv, t,? d Pa ' qUae nM «»|S
rnaeque caritatis commutationem*’ V credcndorum concordiam In-
u.nm auctor Ecclesiae lesus C I ri ?°".,u"ctio inter christianoi M
J“ unitatc consistens. Neque en* cn sn,u,*™)ul'tque. in fidei et rati-
t .. * vcl successores Nostro, u. • f ^UJIteti.s, quidquam pronuru
etf_llS| , ? ntuaJi cuiusque Ecdesi ip6 Vest^0, patriarchaJibus priri*
idCmra e«perpcmrfu„“n,UeU,di"C ***■»* 0%. !«
aenn ' C u pos‘tUm- propriis cuin rum ,n c'>nsilio disciplinaquc Aposto-
mnn'° Ct ^°n° non parce tribuere originibus morihusque «
nmrnone, rnirun, profec,' '", ,, ,A' "? -dintegrata nobisj eoa,-
d' ' d,'Ino munere, accede? % ■ Ecclcsm vestris dignitas, qu^>"
s perbenigne audiat Fac V C ,e!t.Ur Vestram ipsorum supplicari
j£** H errantes, et clZ ^ 1 «£.
VcUk/^* S,.C ad diam restituamiJr ianctac tuac catholicae et aptati
maiorp8 n°d's perinde vobisque Unam Sanctamque fidem, quam u
tiidine * VCSt^ *nv*°**te servarunt’ °nsta7tlsslme tradidit; quam patri
lius pmgen.1'' Pellentia doctrin |t*Uam lpsam splendore virtutum, mt
aliique m8°n.US N«ian*en.,8 T Ce”atim dlustravere Athanasius, 1
tamquam agn‘ ComPlures, quo™,™?**. Chr>'sos tomus, uterque Cvri
communis heridX? ™ g ma ad °™n tem atque Occident
veri °Sque "«minatim e “ ",Ut P^nct. H
‘ ’ qua™m claritudinem P'"lre hoc liceat, Slavorum gentes <
, „ "0ni,"'s -"“Ita rerum gestarum manunir
^ UaCtrav rri try,yu(, , ■MBMM
^ {1” liiurg' s' Baim^ H
^ J V
Romani Pontifict $
245
testantur. Nostis quam egregie de Slavis meruerint sancti in fide patres
CvriUgset Methodius, quorum memoriam Xosmctipsi honore debito augen-
dam aliquot ante annis curavimus. 1 Eorum virtute et laboribus parta ple"
risque c genere vestro populis humanitas et salus. Quo factum ut Slavo-
niam inter et romanos Pontifices pulcherrima vicissitudo hinc beneficiorum
illinc fidelissimae pietatis diu extiterit. Quod si maiores vestros misera
temporum calamitas magnam partem a professione romana alienavit con
sidente quanti sit redire ad unitatem. Vos quoque Ecclesia pergit ad suum
**\ [it | 4lv litti l tl *■ i v w * i v i*\J Mlli 1 11 ia. I I I - » ■ f i i i f ii mu n rt#ii #*l«* — - ’ . t
t i * * , ^ '■“T «M iUUJU
revocare complexum, salutis, prosperitatis, magnitudinis praesidium mul-
liplcx praebitura
j— fc. ■
A J, " J wv w i «x
9- Caritate non minorc atl populos respicimus, quos, recentiore memo
, insolita quaedam rerum temporumque conversio ab Ecclesia romana
junxit. \ anis exactorum temporum casibus oblivione dimissis cogitatio
nem supra humana omnia erigant, anirooque veritatis et salutis unice cupido
reputent apud se constitutam a Christo Ecclesiam. Quacum si velint con’
grcgattones conferre suas, et quo loco in illis religio sit aestimare, facile
dal-unt, se quidem multis maximisque in rebus, primordiorum oblitos
ad nova errore vano defluxisse; neque diffitebuntur, ex eo velut patrimo-’
mo ventatis quod novarum rerum auctores secum in secessione avexerant
am crc. formulam fidei certam atque auctoritate praeditam apud ipsos
hupere^e. Immo vero illuc tam deventum, ut multi non vereamur funda-
mentum ipsum convellere, in qu„ religio tota ct spes omnis mortalium
UWCC n,tltur’ ^ <*' divina I esu Christi Servatoris natura. Parito
Learis°n JetTTqUe JeStamcnti libros innabant divino afflatu conscri-
be in iZ Z f m abncKa^t auctoritatem: quod sane, data cuilibet pote-
Hinc sua?r d' 8en8U.,Ud,C10qUe suo- omn'n° consequi erat necesse. —
«a ««Ii “T euConscientia' sola dux et norma vitae, qualibet alia reie-
taedemaue * h'"C pUgnantes .,nter se opiniones et sectae multiplices,
tirca y i g— , , placita abeuntes. Quo-
commcndLT£rment,anim • COnsensu\ iam conjunctionem praedicant et
tote mutui n • Crnae can*a*,S' *^ltlue *d sane vere: quandoquidem cari-
oniuncti esse universi debemus. Id enim maxime lesus Chri-
inter se \ Plt’ at£*U.e ianc voluit esse sectatorum suorum notam, diligere
mentes nnn^ff P0*®8* copulare animos perfecta caritas, si concordes
loqnimiip ^,S de caussis complures eorum de quibus
sia catholica ° .ao' verit*dsque studiosi, certam salutis viam in Eccle-
Icsu Christ! ^Uac'l'nere’ cuin pl^ne intelligerent nequaquam se posse cum
corpori fiun t S118,”1 ,capltt' csse coniunctos, cuius non adhaerescerent
«terium' lepit' CSt 1C.C esia: ncc s‘ncerjun Christi fidem adipisci, cuius magi-
cetin Eccf timUm’ Pctr° Cl HUCcessori^us traditum, repudiarent. Ii videli-
dispexerc in!r ^omana expressam verae Ecclesiae speciem atque imaginem
numerantur C ■ 3Uctore peo notis plane conspicuam: ideoque in ipsis
mu acri indicio subtilique ad antiquitatem excutiendam
'5^37.CnC>Cl Grantie 30 sept. iSSo.
CHf Leonis XIII Acia, vol, IIt
44°
Romani P<mijiCes
ingenio, qui Ecclesiae romanae «h a" -
integritatem, disciplinae constandanf “"«"Ultionem ,,
horum virorum pronosim .... , m scriptis effreeii^ ;ir ' do?nui
‘Jo, fratres nostri, qui 'tria vos pls Ig,
unitatem, "JZiTZZ fgZ** «
ratione deesse <?;«;» , .. " . ljt-ch-siae Catholica. ,i /■ Uei' 1 Ad
Vos EccfairCmJ n™ ’nVitemus' d«tramqu: pta™’ "K P««
versi fraterno dfsi.t • ** pare"a> iamdiu revocat -i,t ' anterPor"pj
Evangclii, "V**
io. Ad Plenum 11 - pei Prof^ione in cari! 1 Deu"U
eos, quotquot toto orh atlSS,mae urii tatis concentum perfccta «miai
e vi?iiant cZ\ ^ SUnt’ ^nsgrediatur ol ’ rC,Iqu,lm « ut
^P^^7TTC Nos^; cZuTi^Z^ h ^
Christo coniunctos Non^"*? faClt AP alicae Sed f!!' ^ "*
** ‘I-ippo cu."s ;™ nr' em «*m «neram ''„eauS'r!'
«que iSt Undique Periculis, sumi' n “»“*
Iholii ' , COrrumPa"t - Huius «i ”T De' beneficium M
tandi egendi™!'’*™’ V<U sin8“'is alias docume ,N'“me,iPsi B™*
oiam sibi W. C ^ormam opportune sumant* ;m 1° 3 ed,rnus» w iis cc^
non mj?2£* maSis terio «ucte^qU2^P"*m,’S ******
«se parendum’ — 0.1° 3n,m° Ct Plente Voluntat angusii
fati Christianae n ^ W re anir^um advertant lll f 0nfin,bus ® «*»
siae varius on; penucios«m, quod german! r ' Ud q“am va,dci'
conditoris vof~ g* P^m obscu ra vi^e^r Ea Tr'
num ZST C$t ^-Tra~
ad eam auneT 'megrh^ eVange,icis Senus ;
«re Ou! UniCui,l“c Ominum 1 nSt,ananJm exercitatione vin
virtlcl rn-qUL' eslTitiTSlta m Cadis cst> Pchcitatem
natura insit V!t3e’ n°n extr*nsecus h» lmus’ Perfecta, idcirco vim
statem in = eademque de caussa ' 'lsrarTlt Sed consilio divino ct s
in reTl 1 qUC /erend^ rectul , I m ^ le*um *™danim
non est ein 36 rint *uns sui, oDort^t Cam Subesse nemini: itemque
potentiam c 'n0t l’ Ut u,,Urn det acmul 1}Cram- Ouac tamen lib
hoc vult bn?SCCtatVr Ecclesia neon 3 n™ lnvfdiaequc locum: non i
ratione . c.exPetit unice tueri ^ U a cuP1{Etate sua impellitur,
indulgentj ' ia’ ^P’’ ternae eorum" ^°I?“libus ofHcia virtutum, -
Wura temSCSr ad'"bcre »let“ ,“"SU,'re' Ide°qU,! fat
P^Pi ipsa abunde 1' "'“lim tribuens „ ti m "0n rar° “
afl ea alienum n 1 stantur cum imn tJ IUre suo ahstineat: qui
vereatur i.^» vapere adlmd^ “"venta. - Nflli
P um necesse est iu! p?qTUain dc illre imPerii: sed v
1 Ep|li( |y( ( ' caveatque ne ullam
^ 3
447
Humani Pontifices
putem ad sc traducat - Nunc vero, si rea et facta spectentur, cu,us„
est temporum cursus? Ecclesiam videlicet suspectam habere, fa,tidire odis e
imidiosc criminari nimis multi consuevere: quodque multo gravius' id'
agunt omni ope ct contentione, ut ditioni gubernatorum civitatis faciant
servientem , Hinc sua tps. et erepta bona, et deducta in angustum libertas-
hinc alumnorum sacn ordtnts circumiccta difficultatibus institutio- neris, s,
in clerum smgulan severitate leges: disaolutae, prohibitae, optima ehmtiani
nomnus praestd.a, religiosorum sodalitates: brevi. rfgalUim oraeceota
stqne acta acetbtus renovata. Hoc quidem est vim ' afferre sanctissimm
Ecclesiae tunbus: quod masuma gtgnit civitatibus mala, propterea quod
eum divinis consiliis aperte pugnat. Princeps enim atque opifev mundi
Deus, qu. hom, num congregationi et civilem et sacram potesutem prori
dcnussime praeposuit, d.st, netas quidem pe-rmaoere ei voluit at vero
sciu netas esse et conftgero vetuit. Quin immo eum Dei ipsms voluntas tum
commune societatis humanae bonum omnino postulat, ut potest “ciS
m tegendo gubernandoque cum ecclesiastica conveniat. Hinc sna et pror-
tunt imperio ,ura atque officia, sua item Ecclesiae: sed alterum cum ritera
rancordiae t inculo colligatum esse neccsse est. — Ita sane futurum ut Eccle-
mjl unpenique necessitudines mutuae ab illa sese expediant perturbatione
quae nunc est, non uno nomine improvida, bonisque omniLs p^oiesta
Er<'SCtrab'tUr' n°n PCrm'Xtis, ne<iue lEssociatis utriusque ratio-'
, • r‘ddam C|V“ ™«/ Caesaris, Cassari. q„ae smr Dsi Deo
n. S,md, modo magnum unitati discrimen ab ea hominum 'seaa'im-
ffitmffi^rTurbuT' CUiUS fUneS“ ™ “riones praeserttm
busauc et onibus ■ 1 urbulentonun temporum nacta favorem, viri-
stabilire latiusoue eSSU mso,escens> dominatum suum firmius con-
in sidi is in lucem erun^rf? SUmma °pC contendit- Iamque ex latebra et
principe qu atque in hac ip~, catholici nominis
U ^ ubicumnnren laCCSSUUra -COnSCdit' QUod — calanuto-
omniaque instituti r .? t 'cstl^U1^11 posuit, ibi in omnes sese ordines in
obtineat. Calamitosi '*eipUb ,Cr s*. tandem summam arbitriumque
nionum pravitas m 'mum. !d qu|dcm: eius enim manifesta est quum opi-
bumani cirilLn „ “nJI,05lUn ne^itia- p*r speciem vindicandi iuris
petit: traditam 1 a tC**}1* m8taurandae, chnstianum nomen hostiliter
i*, res ° d°Ctrmam rePudiat: officia pietatis, divina sacramenta,
familia, de tfcSZ ,*mquam superstitiosa ^ itupe^at: de matrimonio, de
plina, Christianam .Cn u,ni ««titunone, de privata omni et publica disd-
nae potestatis r • orm.am detrahere nititur, omnemque humanae et dtvi-
^iendam hominV^0"1'3"1 CX aninK) cvc,lcro populorum. Praecipit vero
dirigi veritatem t LSi>C natur^m» atque huius unius principiis aestimari ac
compellitur n histitiam oportere. Quo pacto, uti perspicuum
«mque mtdtinTlrt.tr °MI ”K,res /^re vitaeque consuetudinem ethnicorum,
a *^»bis eravissim lS * ccc ms vltl°siorem. — Hac de re, quamquam alias
eque est dictum, 1 Apostolica tamen vigilantia adduci
imur
44S
ZuTcl
«*« Deus nc^^Sqs“t?^,itnda' “"* «S»"»
snanus, indignissimum sectae ini,? “me" «que inteffi,», J "f01 1
tiantque enisius, qui (iurius prem® muf h 'r ali1u”"fo Se”»
s :do ar& 2ii23£^
*■“*■ «£ Sg™ malorum « ■£*■£
'j- rertmet primum ad dumit-ire™
0%, .S^i a D^f - 5
demnda maxime hoc tempomXetm?» na“'°nCS aCMSsi° *«. «■
■ Ante ocuIos habemus Eurom,- ! bclJorum discrimina praecaventi
!n P3Ce vivitur, quam re W? ?P°ra' MuIt0* ™ annos p W
SumergUnt Certatini instruet set ™*ptcl0n&us Wtm, singulae
P«*ul parc,nurCons :( PParatU bc,,ic0* ^provida adol,
tnerr, ans: VaIidl'ssima pubes ,h maeistt*ioque in pericula truditur
bu . Ur,s’ ab artificiis, ;,d anna tn ) S™m™ cultura. a studiis optimis, «
au„ aerana’ artntae civitatum emes' .*.,tur- H,nc exhausta magnis sumpti-
num elinC CSt’ Ve,uti Pancta ,? f°rtUna Piatorum; iamqu/ta.
pacem ^nCtIOnis ta,vmne essi n„?,Ut,U* fern non PO‘est, Civilis horni-
Mctm ven nominis adipisci mV r 3 StafUm? Atqui hinc evadere, et
dam '1!! 3 anib,tionem, ad anpetenriSU ^n®t* beneficio, non possumus
iustiria Uav!Unt ma\imae bellorum r m 3 ICni\ ad aemuIationem cohibeo-
reJitrin ' ^1” est aP*ius: cuius insi aCCS’ cbnst,ana virtute imprimisqut
SS? focd^m integi ess,pSn S V,rtUtis munere twn iura gLume
i- prC’ e° Persi,aso: lustitia </>ssunt> tum germanitatis vincula firmite
. > Pariter domi survn, ?! V/etw gentem. *
videt^i VaJldlU8’ quam quod We« Pracsitlium salutis publicae multo ea-
ca ' c ngraVesccre q«o^DS|et.anna Praebent. Siquidem nemo non
in eversin SC^*t,OSOnjm sectae n,. j lnc°himi tatis et tranquillitatis pubfi-
tione agiutur C°n?,rent atSUe «ccidia^V testatur.{acinorum atroci' '
Utraqui- - ea duplex causa ,, * uvitatlim* Scilicet magna contra-
quamvis Ia»1? v,rav,ssima: atque urH* S°aaiem' quam politicam appdl^t
■l ''dia studia, ternner ^ sapienter iusteque dirimcndjf.
menta, experimenta sint in medio con*
Ioan * Xvi. „ ;
\
Romam Pontifices
449
sulCamcn nihil aliud lam opportunum fumi, quam si pasaim animi ad
conscientiam regulamque officii ex interiore fidei chrktian^ 7
informentur. -- De sociali causa in hanc sententiam a Xobis pnnCIP10
ante, data opera, tractatum est, sumptis ab Evangelio, iremque ““g
Bt»e pnncpns. - Do caussa pohtua, hbertatis cum potestate condhln
dat grana, quas mult. not.on. confundunt et re intemperanter distrSmm"
« chnstiana plulosophia vu denvan poteat perutilis. Nam hoc n„,' i
mmn, assensu approbato, quaecumque demum sit forma reinub Lf
auctoritatem esse a Deo, continuo ratio perspicit, legitimum esse“n aS
“ mrrand,’ “"«ntrtteum alus officium parendi, neque id d Lmd
«nnanum, quia Deo venus quam homini paretur: a Deo autem ,211
Smmmm m qut prattunl denuntiatum est, nisi pernoram eius reet "hX
r lessc,WL L,ber,as vcro singulorum nemini potest esse llLTi,
mvua, quia nocens nemim, in iis quae vera sunt ouae reer. P
publica tranquillitate coniuncta, versabitur. — Denique si illud q °‘m
,u,d possit populorum ac principum parens et conciliatriv Ecc^Td'
qaaatun, salutis communis in, emi. umentes0 Se^
idem de fide Christiana sentire, idem profiteri.
l6‘ Ii!ta quidem cogitantes ac toto animo concunkr^nt^- i
mur qualis esset rerum ordo in terns^mlT n?, ?’ "ge 'ntUe*
«sequentium bonorum contemplatione iucundius K„2i‘ld<1U™ no"mus
.\Wa, agricolan!iTrrfiaUCt,^U<i christiano morc» secundum pra^Tripta
«vom reprimatur C°nSOciatlonibus' quarum ope
i- nllnr, • J. et utilium laborum campus dilatetur
■7. Quorum vta beneficiorum, humanarum atque excultum gentium
nequaquam curcuma,- fo c ~C 7 ai^uc “^unarum gentium
amnis, deflueret tm., aP .fin,bus. longe latequc, velut abundantissimus
SOIes SiZjfllTnl CS’ .cons*cierandtim, quod mi, io diximus,
lumen veritatis ,• P UrJ un.‘ sat'cu,;i t ! aetates praestolari, a quo
'craam populor,! m s ,1,! , qM aC,■'lP,i,n,• Ccr,e- pertine, ad sempi-
feminum intclligentia renuit ****!!? "I0”1*5 consll'i1 longissime sunt ab
«m est adhuc infellv s, " : "'h'101""?»8 s' P« varias terrarum plagas
dlJm subortis de r r • perf.tlt10 dlff«sa, id non minima ex parte vitio dan-
rcrum eventis exiS™r C d'SS,dlf Nam> ^Uantum va*et mortalis rauo ex
3 Dw, ut christiarnm arc* . 1 c PIajle VidctlJr Europae munus assignatum
ferat. Cuius tanti n . humanitatem ad omnes terras sensim per-
hhoribus, ad laefn ptTtil Imtia Progr*ssusquc, superiorum aetatum parta
dtfJagravit. T)isr„ incr^nicnta.propcrabant, cum repente discordia sacc. xvi
nuatis Euron-u- P u dlsputatiombus dissidiisque nomine christiano, exte-
V|ni sacrae evneJl.V contc,lttones ct hdhi viribus, funestam temporum
"“nim sj tam 1 loncs scnscrc- Insidentibus discordiae caussis, quid
‘Ku.i pars mortalium moribus inhumanis et vesanis ritibus
' Cf- X- 6ij.
t'dl. flf
► ?*
* * •»
L 4* \
I 1
implicita tenetur? Omnes igitur «iri 77
vetus, communis boni caussa, restituatur V" demU8 °Pe*am ut co
d,ae' Panterque beneficiis Christianae s ‘nhlUSmodi «conciJiand 17 '
tuna maxime fluunt tempora, praZtr^TT? hte P^Sk^
nunquam altius in animos pe^a£I ni ^ h“manae frJjK*
similes, noscendi opitulandique causia «Si S* **** ri«* C
huntur; quae sane egregios usus aff! mCret,lb,lf curr^ 1 navigia
curiositatemque ingeniosorum ' \ runt* non ad commercia tam
~ scd ct,am ad r:r;
ordo, quem «Sum khor™W* negotii sit
nimiae indulgere s,^i f *’ nec forta^e deerunt nui V i
S^Nos qutdem apem omnem ac plane fini ^ “P®*»*
erue ct pn,^f™t~s'.<)uae oi'-™ «
sr, velint pro^ 55f ^S^IST'*5
ST fructuum $i ve| X •^•ta8!,0ri5te « «"* C
’Un“ rcrum omnium inclinati, >„ J 7 'd.mm'mi f'"<-‘rii benefciik.
Tzz, — «*££■ ,mpatiemia <"—*
j^ibus ^ _
soe m 1CC’ humann ^ener> hereditateVn !d f”*"™ Imperat aetas, qufilni;
P 20 !™0rum b°norum, quae unitate fi\rrllttat.a,!sPtcla concordiae cum
20. Adsit optatis votisuue M„ ! Christianae continentur?
P^toie (enij>ora sunt et 7ommta h* '"tardui Deus, am r.
oi 1 ud Je.su Cliristi promissum /i mgnj'SMnit;<3lJe implere maturet divi*
[Leonis XIII Acta, Vol v?/' ?t u™*n ovile et unus pastor 1 I
’ • An’ P- 195*214]. . ^ ,
040.
XIII, en. / iV/j»
P- Utteru n vo bis, 2 Ini. 1 8»*.
; r“:n- x, l6.
Archicpisco
Ep,#c°P« B
Romam' Pontifices
45*
clerum grcccmquc crcdilum uti possent, tnm ad incommoda prooulsand ,
tum ad virtutem dignilalcmque catholici nominis provehendam Qua '
* P“'0«lc™ navitatem vestram probavistis, quum, Paulopolim congrZ'
episcopalis hierarchtac amphficattoncm a Pontifice romano postulastis'
quibus Nos postulationibus libenter duximus obsecundandum. At en'
\encrabiles Fratres, dum ex Ispiscopis, numero quam antea pluribus rei
Christianae spes mtet uberis incrementi, id tamen ex vestro potissimum
cuiusque studio expectandum est, ut gliscentibus undique malis opportuna
adhibeantur remedia. Hanc ipsam m partem nc providentia caritatis Nostrae
desideretur, apenendum consuimus quae curis vestris praecipue commen-
data velimus, ad fide, p.etatisque Christianae profectum magnopere ut
2. Elaborandum in primis ut homines sacri ordinis disciplinis optimis
instituantur, iis praesertim quibus maxime est opus, ut catholicam verita!
tem et apte pro officio proponere et strenue ab oppugnationibus possint
iitan. Nimis quotidie experiendo patet fidei ac religionis ignoratione ibi
fere populos premi, ub, administri sacrorum consentanea vacent doctrina!
Ob etenim sacerdotis est unde legem requirere fideles oporteat: Angelus
tnm Domm est; ob eamque causam edictum legimus: Ubia sacerdotis
SfjS TUam ' 1 Ap°S,t0,US VCr° Ccteris cum rationibus quibus se exhi-
scientii auum m?nntn<>"' . scientmm quoque commemorat. Quae quidem
Smm dLiT; 1 ,Ct,a£ -COnSequitUr 1Psis sacerd(,tibus perniciosum,
Pmterea dedi vn7”7 pocnam rePc<*nte, contemnantur a plebe:
ISIS 7TZ‘m ,rdCm e‘ Pn,eSidiUm Propositum «ra
hoZ7i l 7 SmC Cant?tC aedificat, sed inflat, • illud fere est
sacrorum ministri^ 7'i 31**?"* Chnstus ed,xcrit> Petrinam quidem ab
doctrina dissenserint- CCIp,^.ndam' °Pera vrro wrum non attendenda si a
quam quae ner ■ ’ pr<>cbv,us tamen ea ferantur quae usurpent oculis,
Qui PWtorum sui* ^ dcmsttantU1]- proptereaque de ipso Servatore Deo,
praedare test in.n S,rC^IS non mag'ster solum sed forma etiam est factus,
sacerdos tradi f ™ ^ CglI^us eum coepisse facere et docere; ut scilicet quam
ris, qui paroeciis mmendatclue doctrinam, eam re ipse confirmet. Prae cete-
que in vineam praefectus est, laboris ne sit impatiens, vocatu s-
giosc „,m: °mini, tanc impigre et constanter exerceat ct colat, reli-
^issimam redd-an,mabnS S,bl creditis rationem se aliquando Domino
P°re ct re di- . c‘turUrn- Operam vero ne perdat, in omni studeat et tem-
fendum’ non^t'^ 'v36 rerinentissinius. Strenue quidem Christo mili-
duces ckgit 3mcn n’sl' eorum nutu et auctoritate, quos ipse Christus
7.
4-
452
Romani Pontifices
3. 1 ales vobis, Venerabiles Fratres . ‘ - - *
siquidem exploratum, cos demum sacerdtm . e* eduCefc’ Vt‘ster m 1
>!os curaveritis. Habetis nempe ubi‘ ,,1 v futUros> t'ual« H» ?J*#
stros effingat/, pnbabik, ni ,1' 's,rum « Ecclesiae * '
Seminariis, quae c„/ ™ -Sft?
~ Huc Wf' intendite anini e, sed i ‘I rnm ’ ipS“ %t'
nam quae ,am sunt, omnino vigeant W™ ' ' S'C «fiatis Z”
disciplinarum quod 'minet orcantque, tum ad sturlia . *
sancte fingendos. Studia quidem T,™* *pL‘ctat ad animos
<*pus est, non modo sana doctrina imh^6 procedant> optimis doctorih
tradant e. ad Nostra «-St
manum Ecclesiae spiritum hauriat et eveniar adol<;s«ns clcrw m
diligentissime deligendi sunt- quorum, «itutibus, magistri r=-£
industriae sollicitudo adiuvet « peJfcL Tv °P'fan\. vestra «»JJ£
adhuc Seminaria existum euren^ A' ,Ver0 dl««sibus ubi nup'
qaamque optime ***££*££ £ *?“■« # ca quamp^
hanc partem tum a Tridentina Sv l P P°testate quat m
cepimus Apostoiicis litteris v cal m j \7 T* ^ 2 tum No3«^'p«.
hbertas, quae apud gentem vestram MDfCXcu datis- 3 Ipn doraulj
maiorem, ut ea praestetis qUac "tinc ™ c*t, facultatem affert vobis
^cc praeclarum qu„ ‘u. PJ m'0nC Stlldiorum
{ym Co,le8io. quod Romae Li !d)Umentum paratum est in clenoo-
Decessor Noster fd. rec. condendum Americae meridionalis, Pius JX
here studuimus valdeque fovemus - nvit\ ciUotlque Nosmctipsi prove-
-tisque est commemo^PeCtat,0nem vero exitus Elicius in
, ™ fCS’ n0nnullO8 ccnscri quos bihn ’ ** f*° VCStro m,niero< Venerabiles
^atur. Juverit erg0, et aucmres ^ *'naU* il,rc Eph*™
. j0tcs habueritis, Romam £ ,1L*C|pue sumus ut, quos egregiae spe
l»a ad docendum qua cetera ad mf rmand°S mittatis* «sdem postroodum
4- Vix attinet dicere , ? * cornm°^ usuri,
^ inum religiosorum sunt alKn ^Uod vob,s in sacra rc familijt
l' sumus ab i acturis praeteritnn™6 ^as J>^0s ex providentia Apostolici
observam,^ restituere: quod lr^ temporum m pristinam institutorum
aurr m a”n° MDCCCXC Relieionn cederet melius* m nonas sep
tes ,°ntat* 8Uhessent decrevimus . ^ ,n' lt''onon,in domus ut Episcoporum
DromtStfaS defuturas confi r FC 1®‘tllr tam ac praestanti par-
piscon TC T>tranSacta iam sunt curant .* v**** quidem acciderunt quae
IVaesMes^or0’ Sc‘Iis AP<« Fratre Hieronymo Archie-
exinin , i i ^Uo tamen coenta m ■ crnuntio apud reipublicae vcstnst
gregibus UCantur, in hoc adhort im°re8 hflhcant auctus atque optat» aJ
tum feminPCram navet*s. Gratulqn^ Strcnuam reh’gioni vestrisque maximr
pissc et ad ^am*^a8 libenti anim^ Interea» Religiosas tum virorum
,UI Pnma'vi cuiusquelL??0 quac a Nobis mandata sunt «cr*
’ 11 Pim., ii j u 1 rest'tutionem sese alacres exh*’t“*''"
, g^ni, i c l8 i
^x* Uronjj Xlll \ ’ l*'
Ac“' *». p. s#.,0.
Romam Ponftfio i
i* ^
4S3
5. Ista, Venerabiles Fratres, de clero recte formando adhibendoque ad
«crar neque minos industriam vestram rationes fidelium exposcunt O,,,
causa, quod ceteris anteponendum, illud est, ut religioni, sane,,,.;"'
elementa pueri rudesque homines apposite doceantur. Curionum sacrorum
diligentia assidue excitata. I um vero, quandoquidem publice lice! I, T
instituantur puenli aetati erudiendae, ne ipsa, grandi cum fidei rectorum'
que morum detrimento, vel haereticorum, quod usuvenit, adire scholas"
vel gymnasia celebrare adigatur, ubi mentio nulla catholicae discmlinae'
fortc C-lluran,0Sa' lnfer,ur' -- Efaeteiea, quoniam consiliis exemplisquc'
matuu confirmantur an.m, et ad fortia pro religione agenda perperienda-
,,ae m lammantur. merebms idcirco optime de re catholica ei puhlica. si
hominibus lamis, luvcmbiis praesertim, suasores auctoresque critis ut* in
■metatra clmstiano instituto coeant. Mas crebra Nos hortatione laudavi
mus, quippe quae quum curandis religionis rationibus et egenorum utili-"
talibus promovendis stude-am, tum omn, ope efficacitatem minuam earum
consocia nonum quae, publicae caritatis appellatione abusae, Eceles.ae e
aviuus bono valde adversantur. - Nec vos praeterent, Venerabiles Fra“«
quanam, lusce maxime temporibus, in bonum in malum sin, nactae rim
ephemerides adsim.lesque m vulgus edirae scriptiones. Ne si, igstur T
0 tremis catholicorum curis, u, his etiam armis in christiam n i
defensionem certetur; rite nimirum observato Episcoporum ducu 2ue
P°KMtl - MI catholicos 'omnes
meminisse Oportet, hoc maxime J^cclestae interesse quales m coetum letmm
anZsC7temUr h°min“: qnamobrem, salvo d^iUum 1^^
communi eligam, $ cum iudio
Ldus d sulrfmT r 'S‘0n,S Probat,,m coniungam. Id autem eo evenie,
clidefemn , 7" rc"> P“M’cam moderanti obsequium sin-
in litteris encvcHrk l]n‘“!m.lc's constantesque persequantur, quae Vos dudum
fi. Ceterum v 0 ^lx,tatum constitutione Christiana ediximus. 1
Mimorum concordkCri,/b, /S Fratr<;s: viRcat in vobis caritas arctissima et
«i gratia sumnmrw* ^ ***” Saf Uitts' utumir***> idpsum sentientes. 8 Cuius
hs consilia ttnn„P4 ^ comnu n^ainus ut inter vos frequenter comm unice-
muneris officiic ePl^coP cs conventus, pro locorum intervallis sacrisque,
qui mentem \T s‘up,us lteret‘s- Adest vobis Apostolicae Sedis Legatus,
™ * C""S,lia *P*f**i No. 'ero, pro paterna qua
non tempore habet is* a^ ^ert>ndam studiis vestris opem paratos nullo
Caci 1
gerendum sunn1?'1111^'11 bonorum mur|era, unde ad pastorale officium sancte
Apostolica hi-n ^an- Vircs' Deus perbenigne largiatur; eorumque sit auspex
Susque vestm tluain vobis, Venerabiles Fratres, clero populisque
f Leonis XUr^rr^ perama"t5r ,mpcrtim,ls-
•'^ra, \oI. 4\I\ , p. 230-236].
Cf. \
I*bil
592
'PP . II, a.
f .
454
Romani Pontifices
‘*mA
rz
rq
rt*
I** **
^g*
JS
H1
gp*
r.e*'-'
5»»*
0
rn
f- • J
;r£j
-
# .
1 # i
rtr4
i*v
ir — =. 4
•
**
H>|
k
£-*i
^rt'%
^*i
f*f >
&
>u c
k *
s
to**
627.
Leo XIII, htt. ap. Orientalium j0
n • ,- ’ 3 nov' *S94.
Orientalium dignitas Ecclesiarum
que insignibus commenda m’ Pervetustis rerum m
tionem « gloriam. A IP- ‘f* '*» dWrf£T** *
laudes apos.ola.us e, Titrfi ad « properavere in!"! ''” *"»
ruerint, primam saluberrimor,, „ ,°<Jnn*e l'! sancti.».is ,,rjmil . 'n“u' 1
autem perampla beneficiorum vi- . ructuum laetitiam ediderint0”?" !
22&S^t™ uv„,mnm~ rSe„™ %
«* quan.umTo,, 'ris «“"«"a potissimum, JSS , mtm‘. »*
consuevit ^ c3ntatis inde a m * ^ onuiittm capu
deinde atque acetba f '' °bsC<luio «cissim S"*JS““'iC* **«
factis, a iactnH tmPora’ nequaquam iDsa , caa*mquc, per va,
mura Illud fuit Lnf re- Evinctas retineret !St,t,tvprov'denba et bem
consuetu din es 1 ?**** SS? d,SCOrdes- »** *
rei Tcume riSSet; in*** * ^ P~PW et -
fel. rec vd < ™U.to SUnt ^Uae Decessore- P **0d,m ac feretur; cuius
prop^r '“‘f 'PSi a«« vel per s "n, T*™' CUtn P*°* ®» IX
ctiquegstudioPrU1Cnt,SS,me cens nerunt. — m Con.Sl,,um chnstiano nomim
oculos peramam ip" !**«-«?££ 'ad" f*" P*™* *«
a,i^~ ***» conferre «a»
fuit neque est tlae testandae; sed nibil n f duncePs «ccasrones nacti
ardorem eveit’, qUam animis curn Sede A Pr°^t0 antIquius sanctmsqut
laudem «Sj * ^nditatem fidei °bstrict,s- adeo *
Iam liem/ T rt'novat!S nitantur ’ maiorcm excellentiam ct
^ Collam hac
dendum decrev?”0^1 pr0 BuJgarfs conH- J? ,ow,t»vndis, itemque Phtlip-
deri Graeci etiam seminario 'mUS; Athcnis Leonianum con-
favemus. In " c chitae educendi caus ^0*16 Annac> qu°d Hierosolymac,
legit Orbaniam' practerea sunius . „ ’ CocPtura est, maiorem in modum
restituamus tns» - Jlu,?eam utqlle Ath ?n °™m numeruni in alumnis Coi-
Vo,tl*t> unde viri ^‘"d Gregorius vmUm Oraccorum ad pristinum
n ext,terunt darij^, ■ LX 1 1 1' munificus auctor, sapienter
1 Aiiocut r Ur'! Vero *n f*oc similique genere
13 <Jcc- >88o '{cfJ,trM '?
1 ‘ Uo,'<* XI Ii a __ 1 ta ma,i rS, .. , . ■■
Ac*a. vol. } ' }> a^ocut- St futi in rc christm
P‘ *2S-235'. vol. II, p. ,79.jS2).
m
Romani Pontifices
455
experiri Nos atque efficere posse, eo nunc vehementiore voluntate exopta-
mus, postquam, aspirante Deo, consilium iamdiu meditatum perfecimus
appellandi singulari epistola pnneipes et populos universos ad felicem fidei
divinae unitatem. ’ Nempe inter Christianas gentes calamitose divulsas primo
loco Orientales vocare, adhortari, obsecrare contendimus, quanta maxima
potuimus apostolica et paterna caritate. Inchoatam spem quotidie magis
foveri perjucundum accidit Nobis, certunique est, opus tam salutare eni
sius insistere; ut, quidquid ex Apostolicae Sedis providentia expectari pos-
sit, admodum expleamus, quum submovendis simultatis vel suspicionis
«usis, tum optimis quibusque reconciliationis praesidiis admovendis —
Praestantissimum id esse existimamus, ad incolumitatem disciplinae Orien-
talium propriae, cui valde semper tribuimus, animum curasque adiicere
Qua in rc um Nos clericorum ephebeis earum gentium proxime conditis
hanc etiam dedimus praescriptionem, dabimus eamdem condendis ut ma
urna religione mus colant et observent suos, in eisque cognitionem usum-
que alumni capmnt. Siquidem in rituum orientalium conservatione plus
mest quam credi possit momenti. Augusta enim, qua varia ea rituum
genera nobilitantur, antiquitas, et praeclaro est ornamento Ecclesiae omni
et hda ca*h°ljc*c divjnam unitatem affirmat. Inde enimvero, dum sua
praecipuis Orientis Ecclesiis apostolica origo testatior constat, apparet simul
et enitet ea rumdem cum Romana usque ab exordiis summa coniunctio.
. iqut aliud fortasse admirabilius est ad catholkitatis notam in Ecclesia Dei
1 lustrandam, quam singulare quod ei praebent obsequium dispares caere-
— format' nobilcsque vetustatis linguae, ex ipsa Apostolorum et
ouod p. C.0PSl,j!l^ne_n®l5*|iores: fere ari imitationem obsequii lectissimi
ex virirT’ dlV,n°, Eccleslae auctori> exhibitum est nascenti, quum Magi
aoieriA ntnt'f paglS devecti v***runt... adorare eum.- Quo loco illud
ad doomatln,ma re^,SSC’ <luod sacn r‘tus’ tametsi per se instituti non sunt
Dem i 3 Um eat io icorum evincendam veritatem, eadem tamen viva pro-
s;a splcndideque declarant. Quapropter vera Christi Eccle-
tabiiia i ma^n°Pt*rc -studet ea custodire inviolata quae, utpote divina, immu -
novmi; * ,lta m UsUrpandis eorumdem formis nonnunauam concedit
conveniant1 14° 1,lc|ulget, in iis praesertim quae cum venerabili antiquitate
vis ct in- °c etiam inodo et eius vitae nunquam senescentis proditur
sapientia ^a?ni cent,us tJiristi sponsa excellit, quam sanctorum Patrum
dextris C UtI aduml>ratam in effato agno\ it davidlco: Astitit regina a
(irruti, ■, tn deaurato , circumdata r arietate.... in fimbriis aureis,
Quo vnrietatibus- 3.
tata vari f10 Baec rc‘ liturgicae disciplinaeque orientalis iure pro-
«jag ^ _ ,’s’ Pr,lctcr ceteras laudes, in tantum decus utilitatemque Eccle-
rectt. tl. e.^l*ur- W non minus pertineant muneris Nostri partes oportet,
1 consultum, ne quid incommodi imprudenter obrepat ab occi-
; N. 6zs.
' II, , ,
’ p* xi, iv, • '•
— — _ * ytces
dentalibus Evangel/i administri», quos ad ~ ' _
Rem quidem pennanent quae in hL , gcm« Clltati cari,,
illustris, sapienter provideuue ,U. Bcn«lictus XIV n" “U,S«
“ epistolae, di. S «,vZ' T C^^T’ *
sc°p°? «dem htfSnsw1 t1" oaa»^&i Pl«
novatis per ea loca rerum cond^Wk ' CrUm' aetada decunu , S E*
tisque ibidem multiplicatis, factum ^7’ atqUe J?tinis MissionariPt kt
crebra hosc^Sw ^ CXp0acc^: quod certe £?** ^
aequissima conlirmaycZitvSmmT^ c^"0™r«"<te“
mm’ no" semel ad Nos delar.n Fratrum in Oriente P
summa, aptioresque provideo r Q“? autem *■*»• negotii
ribus evnlt »• It>na Praescnpta, congruenter q.aet*am eiusdem Benedi.
principium «lnsafdCere ^ ampHora* Jn quo ^raeTtand gCLtUJm
Latinorum , \ qUo PersPi'cuum evtir et numerum wbditmr,
" I r Hierarchiam 0*ntS£ '“l11"5 ,egibus °*cia ™nin,dm
declarantesSaveu'n\’ “ faciraus> Apramli^f JJj"' in P?^
ut r » tisn^ “
I ",Ver'‘ «tingant. * Mlnt’ f’dcles omnes cuiusvis in Oi
fcU^“d?ari™n‘ rimm^T™ Sa“ulari «WM, qui o
S5at- r m «- /£>"££ arliove «■*“<•
Quae praesrr" , ■ Deman<f«t<m indictis ’ ‘-ttrasque poenas per cara
tum aoud T -t10 Ut ccrta et firma o’ • C1° suo PnVetlJ r et excludi
. tt Ubi dc™;1"" 'cclesias iubcm0usSIStat’ <‘X'mp,ar eius P»tere ™
S”''™ '‘‘“T «». CUi Pntfiarcha orientali, nun
nunsceramli. ' fAfdem atque insi ■ ’ •* Conim clir',m suscipiat Parod
lihus auteni ^ a^blbe,lt; anteferatur ' 'CC“S’ Cyrnum vel fermentatum,
loci. „b mu faCultM oomm m ?'!' adbib'« orientali. - Fi,
"U"a «nlesia nec “"d' Vtrovis ritu' "»» cis tanto™"»
re X, S U1 Proprn ritus habeatur, ]
1 Cf* N.
* Coa»,. Drrnan.
"• .3. -Cf. ,V
33«.
Romam Pontifices
sacro Consilio christiano nomini propagando decretum est die vvtir
sti anno MDCCCXciri, » verum etiam ubi, propter longinquitatem’ ecd«L7
suar, non eam possint, nisi cum gravi incommodo, adire • de ^,17
narii esto indicium. Idque fixum resideat, eum qui alieno rim v^d '
conununicav ent, non propteres censendum mutasse ritum sed " * '
officiis omnibus perseverare Parocho suo addictum ’ m cetens
lll Sodalitates Religiosorum latinae, quae iuventuti instituendae in
Onente dant operam, si quo in collegio alumnos ritu orientali non ZLZ
numerent sacerdotem eiusdem ritus, Patriarcha consulto, apud se hah^nr
i . , • t* . , tficitim, ad sacram svnaxim
,d cstechesim patn. I.ngui. impertiendam ritusque «plicandos- iut Z '
w diebus dominicis cetcnsque de praecepto occurrentibus festis ulem
«cerdo, em arceant, ea otiica praestiturum. Quam ob causam eisdem
Sodalitatibus quaevis privilegia, etiam speciali mentione digna quib^
pudeant ut alumn, orientali, ritus, quamdiu in collegiis ipsarum' deeant
bnmira sequantur, adempta esse omnia edicimus: de ritualibus autem Xi
senUM servandis moderatores cum religiosa aequitate videant. _ I,.” alum'
nu memis prospicatur: quos ad proprias ipsorum ecclesias seu c
r^sssLr^1 nisi vidMtur “s - -">» -
:r. - satsrx
ifai^S T *Mm 0ricnulibu3' "cq»c in suis, neque in
que Ordinarii, sim f Ml™quam absolvere a casibus qui suis cuius-
* quod vis privilegium TeU*’ faCU,tate aI). eisdem permissa: qua in
VII. Orientalihn- n ‘ SpeC17 .mentl0ne d,gnum» prorsus revocamus,
susceperint reverte n* T' Iatmum- ctiamsi ex pontificio rescripto,
Vm MuIierTT f* d pnStmum* AP°stolica Sede exorata, licebit.
mulieri orientali n, 7' ntU- T™ vir0 nuP«erit ritus orientalis, aeque ac
vd durante upi,ent latino> ‘ntegrum erit ut ad ritum viri, ineundo
Pr»Pni ritu, libera rraummJi
f»b atonTSone sTcblriT'.”1^ P?triarchale 'crritorium commorans.
Ita U(. nihil diutii ■ . r atini’ ritul tanien su<) permanebit adseriptus;
Patfiarchae simul™' tatC a!lavt’ causa u!,a suffragante, recidat in ditionem
X. Num r .aC in «w territorium revenerit
ooam Orientalem fvis sexus, Ordini vel Instituto religioso latini ritus, quem-
nafi> testimonia |»*r 7 S° a*es suos Ias erit recipere, qui proprii Ordi-
a,es ,lttcn»^ non ante exhibuerit
Collectanei w r, i „ ' -I •-
‘ Cl dc 1 «>P- Fide, vel. U , n. 1846.
53
css
§£ t*
i»
71
"C'(
L»C. t
a*?!
»*»s
pm
P#** 4
jp *-*t
Ln
i»
c
Mu»
tx
f’£
<r*
**tr
45S
Romani Pontifices
catholicam unitatem venerit, VeI fami,'a vel
«endi latini ritus, huic ritui remaneitUV' ,nTO'ssaria intapoSJ^J
e.us tamen potestate si, a(| nativum ritum ^ ,-d "mP"s «fctrij '
S. ve™ eiusmodi conditio „on inte “ . V T’ al,<1«ando S.‘
familia» persona a ladnis presbvterL ,1 ’ ed ldeo »psa comm,
regrediendum ipsi erit ,Ji V administretur quia dt-s;nr mUniti'
fueri, copia. P m ad ntum s“«™. atatim ut\*c«Si ^
, m Matrimoniales e, ecclesiasticae ^
bus ad Apostolicam Sedem appe||ari„' ,';.,JUile«ttmSue sint causae,
licis definiendae, nisi anerte ,..,P£, • hat’ n'S<«<|uam Delceati, ,! S
quoque fideles eiusdem ritus **»>«* in «
Praeter istas peculiares cautiones „ UrC,C1 ,mpcni «rsantu,
0“ 'enf fura. quod supra attigimus I' praMcriP«. u«w
‘ente Jocis Seminaria, collegia instin t * COndantur opportunioribus io
shum“ 'nCOl“ ipS0 ritu P«rio formandi “mne 8e"US' “ql" I™» «I
q™ ilici vix petest quanti r,r“ “T™” Hnepms.
8gred|, proltxtsquc subsidiis provehere Tm" 'nhaereal SP“. studio* X*
°PC» deliberatum habemus eu adtK‘nu’* ut confidimus, catholico-
« convenientius impensam^ « VunT indi8e>>a"™ openk mta
dvenarum £
n h^fns ^as dedimus suner.W / *Nob,s mitratum in eno-
Orientalibus constituendis. . Tt 'T *"n° de «?“«** clerico»» in Irati
°nsulto, profecto studiis rei theol ^OITO S3Crac iuven tutis institutionisemd
“ hTOS; ***** nnuuarum v - g,Cae “ bib!icac aPud Omentale. «
lert ta ; doctrinae et Vnr^ZT^T" a«Juc ac in recentibus
* * ln commune bonum larenie * atres corurn scriptoresque a 1
acerdotiICathohcicm1ergentcdLtVPr0fiCiet: C° dcmum PcroP^to exitu
Propensius eiusdem mafris comn m^ritll,e «empli laude praeluce
E 81 ord'ne*s cleri anrinos " p" - XlJm **"» d«*ntes reqmrant. T
inr, certe, favente et ducenti h ' ’ af.tl°ncm caritate vere fraterna «m
occurrentibus omnibus m imitator t™ matUrab,tur Auspicatissima, q
miJ) teHUc totum «*Pus contOarT fid« * a“nii,0,lis Fi/>‘ plene »
m<,Tatl0ntS' Wo«S operutin '!m' et Cmmexum P* omnem hmduram «
Unj Jttn torP°r*$ facit in aedificat m "* n,enst,ram uniuscuiusque membri, m
^rLP:iZ chris,i *.E* «»*" **
nus spiritus, $ ’ ‘n qua aptissime cohaereat um
Haec universa et sin» r 1
vis^orientar" Vc"'rabilei Fm,^T“' ^'“|u,e 8lrat a Nobis decreta, tt
«entan ritu catholici, prota^ ltna"hae* Axchiepiscopi, lipiscop.
qu.i praestant tum in Cathedram
’ Cf V S .V
c‘f- N. 6,8
* Eph,. IV, * l6
J Ihid., 4 ’ 3’ ,6'
■ 7J?
stdicam et in Nos pietate, tum suarum sollicitudine Ecclesiarum omni
sint reverentia et obtemperatione suscepturi, idque sedulo effecturi ut eoru
dem observantia, ab iis quorun interest, plena consequatur. - Copia v m
(ructuum, quos inde augurari licet et iure optimo e\pectare valde t-\ r
rtnim proveniet qui gerunt personam Nostram per Orientem Christianum*
Delegatis propterea Apostoltas commendatissimum volumus ut niaru *
gentium tradita a maioribus instituta honore debito vereantur* Patriarcha
rum auctoritatem quo par est obsequio colant, colendam curent* atoue
in officiorum cum eis permutatione, consilium expleant Apostoli* Honore
inwmpnm, mentes: Episcopis, clero et populo studiosum ac benevolen
tem animum probem; eumdem plane spiritum in se referentes, quo Ioan"
nes 1 Apostolus agebatur, quum Apocalypsim dedit septem ecclesiis quae sunt
m Asta , inscripta salutatione: Gratia vobis et pax ab eo qui est et am erat
f f tmans eSt.: !.in omnit*.Ve ^ndi ratione sese praestent eos. qui vere
habeantur nuntu digni conaliatoresque sanctae unitatis inter Orientales
Ecclesias et Romanam, quae centrum eiusdem est unitatis et caritatis. —
aec ipsa similiter sentiant, similiter peragant, hortatu iussuque Nostro
qU°tqUOt ,n,eisdem regionibus egregios labores obeum
ad sempiternam animorum salutem: religiose in obedientia Romani Pon-
tificis laborantibus, tunc vero dabit Deus ampla incrementa.
o™,CsradUn,CCUmqUe h‘S dcccrnimi,s> declaramus, sancimus, ab
. • 1 0S Pcrt,nfl inviolabiliter servari volumus ac mandamus, nec
S'"7tr°Vmiiim VOCaH’ in(rin& P****' « quavis, licet privi k-
Z obsrami ri "°,mme; S-Cd P!enarioS ctinte-?ros eff^tus suo habere.
Eis editis constiti ?°S Ctl3m 'n generalibus ac provincialibus conci-
stolica vel ’ UP“r* nCC n°n quibusvis etiam confirmatione Apo-
Kriptionibm TS h 13 firm‘?te roboratis statutis, consuetudinibus ac prae-
2?2S;»£2 rr^ pcrinde «« j*- «n,. .a L«
deroeamuset \ r 'U praemissorum effectum, specialiter et expresse
quibuscumum- _ v 11^ ^ CSSC VO*umus' ce£ensque in contrarium lacientibus
impressis oumus autem ut harum Litterarum exemplis etiam
ditate virum qUt N0^,ni subscHPtis per constitutum in ecclesiastica
tibus hisc* I sV0 s|gd'° munitis, eadem habeatur fides quae praesen-
n)sce Litteris haberetur ostensis.
[Uon“ XI» Acu, vol. XIV, P. 3JS.37o].
1 Hd
, m - XII, 10
AI»c.. I
• ^
1
460
/iomani Pontifices
628.
, lo Le° Xm< ep' Lan^ —4 6 iaa. I% ,
I. longinqua oceani spatia anim„ .. ..
quam vos allocuti’ alias orr;u_ i co£,t#tione traiirim
catholici orbis communes Iitteras0DSUmUS’ n,.axime quoties
affari vos separatim decrevimus h Pf° ;,U.ctomate dedimus ™n7,!'
cathoheo nomini apud vos n ’ ’ 'i VideIlCct consilio ut m0A d° 1
=”5" ■' £rs r.:r, ~
Sus
haud mdt0ui^;™;brccxpHorata Ameri- isesse* *
piutn, concelebraret, NosTtemTu^Iclt' ■""'"f S'K"lficatio"e, m"tre
oluimus communione laetitiae et SmiliTT' fec" ,nem“r>am nfe
gesttndb8 tuinu,: in «P»*» erat romm '“r”' VMtra abse"te 8
gesum, bua; ob eam rem libentes „„ ’ a',qu;1 ™™*. tubi *
araenmQUae in •» “lebritate re ,re T' personam Nostram, miae,
££*“«“ suo Ecdesia ptcnTexcenTo pr°pe
petiit ad5’, naVI?llonum laborumqtie hunr°^ a,,asda‘a opera deawi
cere on5 m c.hristiano nomim 1' nnT ? pnmis fructum «■*
nihil' I? Iu “««atione comtantlrTob *Cn?“ " ovaque maria patefi
in litt^k^f antl’quius, quarn ut c i?erens* quibuscumque appulsus ori'
^romem simulacrum defige
commi«e C^at ^Srae^tarum cumrefin^’ CXUnd?ntes supergressa fluctus
et orim 3 j-°Ceano Columbianae mt ^ 18 £e7ef,s Anniani, eodem mods
4 Quae* Catho,ici n°minis transm^ilb^^ maSn arum
Ceri g .postea consecuta ,un, or,s avexere.
h'um ab borninc Ligure J. CSt buius *OCI' singula persequi
J,*a :te Urnme illuxit. Satis enim^0 * US* ,ct!am tum agrestibus, evangt-
navigare fX Dcuninicaaa et LoioIafJ^w C°f n,tum 9uot e Frandscana fami-
«Sn,hU'Ul rCi *“* ‘^uevSnt U°n.U a “ntlnen '‘h ue «eculb.i*
superstib' ’ Ld ln Pr,rnis et mqvi-r ’ Ut deductas c* Europa coloni.'
ribua. Nova*' n«a^UCC ren l' consecratis non^ ch?st,ana sacra indi&enas 5
lacubus imn PSa 0ppidis vestris Cn! i ^ CnJento limonio libo-
Hcae vestio!i0SIta nonilna docent _ P un^us ct fluminibus et montibus er
sine aliauo m V-CStras Penitus • P‘ r:'Pk‘Ut;tiue testantur, Ecclesiae cathu*
mus: cum 2,*"?* P^videntiae cn^f ^gines‘ ““ Neque illud forte*
m “mencanae colone factuni’ commemora-
t v. >(-*rtatcm ac principatum, adiuvantibu-
^'ntrionalis^pjlllj10® Fr™nbu, Arch- .
t-ivitam,,,. u' A«Wpi,icopi. r. . jmm
-pt-icopjs Tm-dcratorum Antricii Sep*
Romani Pontifices
hominibus catholicis, adeptae, in rempublicam coaluere iurt fundatam
tunc apud vos est ecclesiastica hierarchia rite constituta: et quo terrrnore
magnum Washington um ad gubernacula reipublicae admovit pooidarc
suffragium, eodem pariter tempore auctoritate apostolica primus est Ame
ricanae Ecclesiae Episcopus praepositus. Amicitia vero consuetudoque fami'
lians, quam alteri cum altero constat intercessisse, documento videtur esse"
foederatas istas civitates concordia amjcitiaque coniunctas esse Ecclesiae
catholicae oportere. Neque id sane sine caussa. Non enim potest nisi mori
bus bonis stare res publica; idque acute vidit edixitque primarius ille civis
vester, quem modo nominavimus, in quo tanta fuit vis ingenii prudentiae,
que civilis. Sed mores bonus optime et maxime continet religio quinne
V* suaPtc natura P>-:nciPh* cunata custodit ac vindicat « quibus offi
m ducuntur, propos.t.squc ad agendum momentis maximis, iubet cum
urtule vivere, peccare vetat. Quid autem est Ecd«ia
itgll,ma, voluntate mssuque Iesu Christi conservandae morum sanctitati
wradaeque religioni condita. Hanc ob rem, quod saepe ex hoc pontili
catus fastigio persuadere conati sumus, Ecclesia quidem, quamquam per
««natura sua salutem spectat animorum, adipisccndamque in cadis
rratatem, tamen in ipso etiam rerum mortalium genere tot ac tantas
*3m M\ T p!ures maiorK' ' "O" W ai in primis e. mlS™
- Pr »reHara,hU'US "*** W* “ terris d'Siti.r, prosperitatem instituta.
irionem , re' "'T' nCm° "0n Vidi,: idque in iis «“m rebus quae
gponem attingunt. Nam quemadmodum ingenti commodorum poten-
S ceAZsme' UmU! conv're!on' -eculi, crevere civitates, ita Eccle-
rmgie florentem i!!!"''' tl'nu,ss,ma<iue ™gnam perceleriter effectam et
wtito amcricani eeneris° ‘ r''rU' auc,ac opcs coPiac<l“' civitatum
«ceptae: ex alt^™ a ingenio atque operosae sedulitati referuntur
sollertiae, prodendae^^ tril^^t011^- COndltio prinujm virtuti,
fidei munifWn T qW ,tr blJcnda Episcoporum et Cleri: deinde vero
bitentibus, Iicu^TohT resTUm* 0rdinibus Pro viriIi P^e
«des sacras ludnl i;^b res >" numerabiles pie atque utiliter instituere;
plinanun domos hn« ** * °S, pl!ens Instituendis, domicilia maiorum disci-
do proprius ul ',P1 'l CS PL‘bl exc>P>endae, valetudinaria, coenobia. Quod
tione virtutum cu tlJram attinet animorum, quae Christianarum exercita-
firmir ct inudin°mmt ^ P*Ur;’ 'N'obls comperta sunt, quibus et spe eri-
Clericos: if u! comPlemur: scilicet augeri gradatim utriusque ordinis
H(as, scholas / C.SSC pLl cu^egia sodalium, vigere scholas cttriales aitho-
consociationpq *,’>tn,ca* doctrinae Christianae tradendae, scholas aestivas;
temperantiam t> S”PPet'i^s mutuo ferendas, ad inopiam levandam, ad victus
6. Harum f accedere multa pietatis popularis argumenta,
conducere Svi/ .,Ut'Ul rcrum non cst dubium plurimum iussa ac decreta
Sedis Apostoli*!! 0rUm Vcstrarum, earum maxime quas posteriore tempore
'd fateri quod e - f1" ' if Ct sanxit a,,t'tori,iu:. Sed praeterea, libet enim
^nbusque ben * SU l c pbetur gratia aequitati legum, quibus America vivit,
6 c°nstitutae rei publicae. Uoc enim Ecclesiae apud vos
462
-n i
H * *
g
r
R°mani Pontifices
' "IUOT« exemplum optimi 1?,. ,1 • 1 n'”c sequi exi«f.v T
dire, rei civilis reique sacrae distric^' *Unns: aut universe licf’^-
™,o„es. Quod enirn iaStfc? “* ^ »
etiam auctibus crescit i.r . pUtJ vos re* est cathdir, amcn^
Pollet Ecclesia, quaeque sfi ”'r!",no /ecunditati tribuendam qUOd pn*fS
se sPonte effert atque effundi T admsetur’ « nulla res £»£? *V
praeter libertatem Vatia I ’ r"8* tamcn "bcriores <^7^ ' '
7- Nos vero quoS JrTm frUatUr P^ocin.W J5£ * fru*-U
rem catholicam apud vos numn*^0™ ,lcuit' c°nservare ac fun<5
Potissimum res auod l’ qUam Pntetermisimus - u/ T3* ^
studia doctrinarum Vteram^6
«que insigni diorum
suctum: i„ h ,ns,'«utum, idemt,„e orni? ’ ?d ■^Um «>
quidem Phtaoph?^ :rLCo.th°lia S“'dios°3 SKfc * *
ubi res * Ws
Plinii °,nn,s «*» -di,,;:;r ' i,uas r,ra aut *«*«
in tanta i ' C0S™t>0. Videlicet in k ' ' nu 3 «Matiorem &j.
honesta aT '? Scicndi ">m Cw °S “leri ine3™“™ «*
K operiet ,r„dcC« «'holicos homines' n0„T h"' “ ,a“daH “l*
exploratione •mni eleSantia doctrinae ’ . ■ suhscqu' ' 'deoque insinua:
tempore idem r'' T t0,"ls' quoad potist’ oxerceant animm it
fines fm-tn’ Ecclesia voluit, oh ,£ ,ndaSat,°ne naturae. Quod omri
tuit ,trJtir t3n/Um c°nferre con<iiJv,?Ue rCm ad Proferendos scientiarum
Fratri A 27^ tiie v,, “^n ^ et ^ntemionep
tuti rite rn ■ ^mnas>um mannum <* '■ rDCCCLXxxrx ad vos, Venerabile
PPPortunam' foro"? VVash'ngtoni, in^be ™‘0rUm disciP«^mm iu«fl.
fi castis. D< iCdcni «odiis ODt m principe; quam quidem p;:-
referremus in ^ VenerabiJes frit ’ v^n5ctlPsl maximo numero sigr-
nasio |l!r Con8»torio, « S' R- K- Cardinales m
neque min.,!’ ct doctrin 7 ‘,ravinius< E itis instar eo m guii-
Idcirco recta ^ re['?i«nem quam a i LOnnir[gatur cum incolumitate fida
‘Ossimus foedi StUd‘0runi rationi Jic disr^SrPtlmaS ^n^ormentur adolescentem
rensi Cancell CI?tarum civitatum Pnlo 'P inae alumnorum tuendae pracesst
l^ci beneficio ani’ Ut ^0<lUuntur n( r ^oP0s’ co^ata Archiepiscopo Baltitno-
ob memori-,.; Sat,S.Iacta- Nulla i'J„, ac nuincr^. — £ :-w-
Romani Pontifice\
463
novimus in tradenda theologia spectatos viros, quorum ingenii doctrinaeoue
liUS l"S'gP' erRa Apostolteam fide observantiaque cumulam.9
Neque vero diu est, cum resevimus, pii sacerdotis iibcralitatc cxtr,L.
sb inchoato aedes scientiis httensquc tradendis, elericorum simul et ht '
nm commodo adolescentium. E cuius viri exemplo facile confidhlT'
sumpturos, quod imitentur, cives: non enim ignota Nobis indole A •
nonim; neque fugere cos potest, quidquid in ea re collocetur libcrdlam
cum maximis m commune utilitatibus compensari os»
S. Ex huiusmodi Lyceis, quae variis temporibus Eecl«ia romana aut
.psamet pnneeps mst.tu.t, aut mstmita probavit legibusque a,mt nemo
« "eSC,,"SuqT'a 'n °mn,em Eu™Pam et ‘'"Otrinae copia et vis humimiLTis
eUuxent. Hodiequc, ut stleamus de ceteris, satis est Lovamense memTn.W
* ** u".''crsa ®d«arum «V“ "'^omenta petit prosperitatis ?£5m
prope quotidiana. Iamyero par ac similis copia utilitatum facile est a malvo
l,vcco Washmgtomens) consecutura, si doetores pariter atque alumni o,^
minime dubitamus, praeceptis Nostris paruerim iidcmoue .me, 4 ^
“f“ ****** *aS . mVScoST
9. Cantati vestrae Venerabiles Fratres, ac beneficentiae populari com-
mendatum hoc loco volumus Collegium urhanum adolescentibus ex ^
septentnonali ad sacra fingendis, quod Pius IX decessor vi i
quodque ipsum Nos, per littera die xxv L l ^ condld,t-
■ coiliitutioilel^timiUSraiand^r imrarimus^^
«munem de ipso expectaiionem haud sane fefellit exitus
honos. ri“fcrS“ dCCUrSU' COmPIUTO extitisse sacerdotes
adepti doctrinaaue sim ‘ mjVimoS sacrae d»gnitatis gradus virtute
tium ri! q Quare vos omnmo arbitramur tacturos operae ore-
'nendos: quTelta ^ h“‘' .mittere in spem EeelLe ins.i-
'L'rint, eas aliquando expheabum ^
utilitatem. nt mi’ :lt<due 'n communem afferent
otholicosTgen^vestraV"^) * I.1°'Ulhcatus exordio caritate permoti, qua
opimus. Cumque seriu-T Tt'mUr’ de CPncr,io Baltimorensi III cogitare
Nostro istinc ad^n^n'1: >.:|Uehlef>,SL'0P*».c*us ret caussa, Romam invitatu
«nserent, exuuki "Z C' ,ccntcr id’ *Psis- quid in commune consulendum
visum est decern T>m'1)' Postre,no quod universis Baltimoram convocatis
fitate apostolica Lsim» "'rT* considcratione adhibita, ratum esse aucto-
quidem Baltimnri.; • S’ ”entcr al,tcm apparuit operae fructus. Quando-
rt> ipsa comnrnhnv ! cc>nsulta, salutaria et valde accommodata temporibus
^biliendam HicrJ v ' c”mPr°bat. Satis iam eorum perspecta vis est at’
^ cm • - ■ ••• •
°b memoriam ? IS| .ta' Nulla enim ing3 ^ 3C muncre* — Et initia quidem uiscinimi., j . r — « — — -
praesente Lep-.^^ ^masticae Hierarrli ■>cm‘cta IT|ora» cum saecularia solennu *d catholicam adolesrrnb* ' * cxcitliadani Cleri sollertiam ac vigilantiam
®* ° Nostro, sacrae di > .,.ae.*8eret*^ corsae faustis omirub^- ^'«ntquani his in r K lsactat,s institutionem tuendam et propagandam. -
1 ( f , C|P mae. Ex coque tempore elaborat* strj'atn, si coIhtiHi 1 Sl vvstram, Venerabiles Fratres, agnoscimus indu
* Dje *ȣ Acu,. M ^ F ^imus: promerr US TC!am cum Prudentia constantiam, merito vestr
tjuoc plane intelligimus, talium ubertatem bonorun
JO Jgg
an- 18S,
V«I. IX.
Cf. t
P- (i().
Act;'t 'ol. IX, p. 284*391.
464
Romani Pontifices
nequaquam ad maturitatem tam celerior ^ -
fume, s, vosmetipsi, quae sapienter ad Ll'90* 'Xpedite Pav»
ditia" “di,er MSe<JUi' -n sua t:™ £5* .
1 Verum absoluto Baltimorensi consilio rei' ' ^
U conveniens quasi fastigium imponeretur
'X pOSse melius> si ApostoJica Sedes*? ^°d lmPetrah vS
constituisset: eam itaque, ut nostis, “«*«»
henevl ia(|uc Nos;ra eodem- testari placui,, k inJ
* uot, praesertim maenae atnu» ; * ,ure esse nun ^
spectavinms, officiorum ei Uein* 'illud 2
m,ll,a «tholicorum cum ApostS S 'dt <>““ <* fi
lam 1CVera multitudo catholicorum remTunl”''
uam Sicut saluti sibi sentiebat fore ita nrTct K°b'S peractam "»*■
toque Sedis Apostolicae cognoverat’ VIA r I"* “ more positam imi»
caussam quod rei chrirtanafalS^^H “.r?”ani * h
suos peregre legatos ad gentes nonido m f d,v""tus ‘«en, prindp •
antiquitate consueverunt. Id alem n chn.stla"os mittere vel ab
",rc su". quia « romanus Pontifex ”!™sccua quatito, sed
ri“m et immediatam sive in omne. COn.tu,lt, Ctmstus potestatem 0
« «ugulos Pastores et fideles Ium Eccl<sias' » '
"on possit, nec circa gregem' ’.jb1 IT P'rsonal,,cr «"gulas regiones ci
exercere, necesse haire, fel " Curam Pastoralis sollicin
diversas mundi partes prout „1 debt'° smfatis, su,
”f". «‘Pplmdu, errata cnrriS*** eme.naint- destinare legata
mm‘ 8;';i pnpuiis salutis Irem Tn r “P- ” “ plana conc ertant ei
J2. Illa vero nuam iJ crcnu‘nta ministrent ». ®
;faum Legato potestatem potes talf TP'C10’ si qua foret usPiam< '
J "uUl rnaKls> eorum iura sunt ' ‘ t1Cero cPiscoporum. Sancta
1 < desum Dei, eaque permaner ’ T ^ SptntUs junctus posuit episcopo,
;rarum « volumus et velle m <Jmm, B™*. atque in omni i
P] sco porum cum dignitate roma»** **** P!?cfertirn tlUoci singulorum d
ecessario consulat, qui alteram ni pontl^cis ite natura contexitur, U
<SIae‘ Meus honor est fratm lJCat,lr’ Meus honor est honor mm
Mi sion, cum singulis quibusm T' 0rtim i,Jhdus vigor. Tum c$o vere
; P-^ohci, quaSlrS! hm0r <hbit™ negatur. * Quare
"T“ ha,! P«« ai»,? PonlS P°“s,ate «***»r1 cum haec p,
ornm lnte.rPretari, tam,,,; 11 a a mandata facere et,
Bius detnmcnti, ut por;!" °fdnariae potestati episcoporum
dam ,iPP? .auct°ritas non 111 finnam<;ntum ac robur sit allai
tnu titudinc obedientiam °* ^ habitura ponderis ad conse
utcntiam; ciero disciplinam debilamque
1 Cone. Vaf
i n rvr
Cap, un gxt AC* 3’
S- Gretr p** ^ comm D
*" EpUt‘ ad Ultloa 4, “""“t., I, l, --Sfl
* AUx' Vlfl, Cp -
Romani Pontifices
4 65
icopi^» verecundiam; in Lpiscopis caritatem mutuam cum In#;
morum conilnctione. Quae quidem tam salutaria tamque efifi
roniunctio, cum in hoc potissimum sita sit et sentire concorditer J
plane efficiet, ut quisque vestrum in administratione rei dio^r^A
ddigenter vernari pergati nemo alterum in regundo JpiZ 21™
connlus actisque nemo quaerat: umversique, sublatis dissidiis retinemW
inneem observantia, provehere Ecclesiae amer.canae decus et comrZl
boimin summa vinum conspiratione nitamini. Ex qua Episcoporum d
cordis dic, vix potest quanta non modo salus in nos, J manabit se“«
• rebr™ Vs cxcmpl,: W q- facile vel hoc ipso argumento’ 11!
cient m tpiscoporum catholicorum ordinem vere di vim. m , to Pf«P«-
hereditate transisse. - Es, praeterea aliud magnopel ^gT
sentiunt prudentes viri, e,uod NosmeUpsi paulo £,,e indicavimus,
dtar, niairnitudinis participem eamdemque ffil
repobhea pleno gradu ad meliora
taubus, quas afferat dies: eodemque tempore dare operam 0^,31” 1
tuttsque suis prosit quam maxime potest incrementis civitatum <1 a ,n? '*
utiumque es. tanto facilius ^ ^T10
TquTllullr amTuI? 'amVCr° «i3''11' vul~o;
.«Mh * ««KSKflSf nisi hoc cfficcre' U1
tidie altius° descendat VeI.imu.s hoc in animos catholicorum quo-
j j | ni ^ j j i ^ j __ _ *■ ^ posse rectius, nec
petare toto animo pcrrcxIrinV"'’ '|Uam *' hcdcs,ac subessc atque obtem-
^^SSSmJZ % *“« ™ hortatione: solen, enim sua
m*. 1 ',nSt,t-Uta “a •^cerc. Rem unam
tim retinetur: CntSSSS" T?* *P“d Uti ae<iuum «'• ««*«•
i'»: in quo non societati t *nUI? ‘ Icimils de un«tate et perpetuitate cornu-
um civili nux im 1 1, 1 dUni,taXat domee0c:ie* sed etiam conjunctioni homi-
dc n* ipsis qui , .MIppctllUt vinculum incolumitatis. De civibus vestris,
catholicumniw >lM Um l Ctcra d,Ssidcnt. catholicam hac de re doctri-
,witi licentia <!iv ‘llf,rt ni n;,n P;ul<-’i mirantur ac probant, videlicet per-
IMtriae ducum, ,r ". Q“0d c,,m ita iudicant, non mi : ius caritate
l'Of civitati pestis 111 e-onsifii. \ ix enim cogitari potest capita-
,Uum atque indivJri ' U;lmJ.C C’ Posst‘ vinctilum, divina lege perpe-
bi,,a: extenuatur ° ’ 1 'VOrtioruni caussa fiunt maritalia foedera muta-
suPpeditantur; hn V11ini*1 henevolcntw: infidelitati perniciosa incitamenta
^Vtatibus d0m T! atque mstitutidni liberorum nocetur: dissuendis
^miria Sparpuntii^ K1S pracb’ctllr occas,o: discordiarum inter familias
Oculum veniunt* m'tlUltUr .ac depnmitur dignitas mulierum, quae in
"dantur. j;t u ■nL‘’ 011111 libidini virorum inservierint, pm derelictis
1!ain lU^ Puniendas tam i lias, irangendasque regnorum
30
j6()
opes nihil tain valet quam rom,^ ‘s— _
ritati familiarum ac civitatum maxime '5TJ* P™P*km *
5- De rerum genere civili, compertum ? d,Vort|a '• 1 P
pubhea praesertim populari, cuiusmodi vcarf! f',UC «Wontt» in
revocetur, potest ipsa esse perniciosa liberti PJ? p,a ,e8uro multho
Clen m erudienda multitudine elaborant 1' Q'/0,qU0‘ igitur „ 1
enucleate pertractent m hunc locum cie
habeam u nive I V, J P™11™ penitusque eomnrl C'B 0,11
, ■ rmLrbl' tn «mni munere vitae rfvit;. !•, u,rnPrfhcnsum ani,
tiam, integritatem oportere: nu«H . v. ^eni praestari tL,;„
in publicis licere. De boc genere tot? pn' at.ls in rcbus non liccl 'id '
onuiicatu maximo subinde conscrinsii? 'PS'S t'nP’c,icis litteris, quas 1
sum, quae sequantur et <,ujb„s „??? VTP' 'Ura' Ut “««, p*|
d?n?‘P“l officia, principatumhc‘C|' Llberta,em '•“'«mu
m cl>tislianam scribendo ediWr,.?‘i ' 'Iem> «vitatum tara».
“ -angelica doctrina, tum ex raTo„? a!tplEnus' depmmpti
probi volunt ct in officiis suis CUm fid pnnc,P'.,s- 2 Ql" igitur esse ,
V ostris formam honestatis. — Simili meri™"’ faClle sumant “ lin‘'
Balnmorensts III statuta ad popuhtm -,ns,stiu,t sacerdotes Cbadls
C te"iperantiaesunt,de cathoHca a(in| !ssc: ea maxime quae dcvir-
^cramentorum usu, de obteniperationi^^T 10stitutionc* de
mentorum usu, de obtemperatione hZ Cg-buS "^tutisque sac.v
1 ‘ c mcundis quoquo societatihi n' iUS ‘nst*tut*$que rcipublicae
?™e fallatur. Atque hoc intdliafn ' ddiScnUssi™ videndum ne quis
c« ifb 0Ct,° COir2' in sodaiitia. u^fita?',??? C Dpificibus volumus:
’ tnte 1 Ecclesia, nec renutm-mt * SI^’ cornparandanmi gratia* iui
buscum sese coniungant *cd vehementer intere* qui-
1 in discrimen vocentur bononim”61^1?1 nie^onim adiumenta requirunt,
maxima cautio est ut secum inS > T'* maximorum* Huius dkcww
empore ullave in r,. fustitii i\ s ‘1^uant* numquam commissuros ut ullo
personis regatur non recri tn T!"" ® societas est, quae i
Pareat, obessc plurimum nuKi: US’ n.on rehgioni amicis, eisque obnoxie
Maneat ergo, quod eo^f P^tim potest, prodesse non potest.
,erc- ' -cclcsiae iudicio aperte , CS ’ non m°d° fugere consociationes opor-
i ?JrtlM1 'Haximeque Fnisr, c *unnatas, sed eas etiam, quae prudentium
habeantur. toporum sententia, suspectae periculcsaeque
^ / * Irno vero tiu i
d'b=m cum caffiofc:?', *d fidei ““Iumltstem conducibile, m*
cos nr n 1 Vcro lnEcr se societat onpre{>arE. nisi fieri secus cocqcril no
“Lui "s nuctorit:,,, , CO?8lob«k pnKassc sacerdotes M bi-
ac Perficer, p.K.[t iucs u,beant: iistjue consilio praccuncbl
' ** mrm°™ POti«im?ln''a"'Ur ‘l"od expedire rationibus suis xid«-
acceptorum, quae Nos litteris encjclid-'
^ Arcanum. - cr v ’’
Lf- K S02. ’ X‘ s8o.
Romani Pontifices
467
i tfftm novarum consignavimus. 1 Uoc vero numquam sibi patiantur t vr-
dere, vindicari ct in tuto poni mre multitudinis rectum esse atque ovtihU
verum tamen non praetermittendis officiis. Officia vero permagna ea ’
aliena non tangere; singulos esse sinere ad suas res liberos; quominus
rm suam collocare queat ubi libet et quando liber, prohibere nem*
Quae per vim et turbas facta superiore snno vidistis in puria, satis adi?'
nent ameri canis eti&m rebus audaciam immanitatemque perduellium im* *'
nere. Ipsa igitur tempora catholicos iubent pro tranquillitate contcnderl
rerum communium, ideoque observare leges, abhorrere a vi nec nluri
petere quam vel aequitas vel iustitia patiatur. ’ V
,8. Has ad res multum sane conferre operae possum, qui se ad seri-
bendum contulere, maxime quorum in commentariis quotidianis insu-
mitur labor. I laud latet Nos, multos iam in hac palaestra desudare bene
exercitatos, quorum laudanda magis est, quam excitanda industria Verum
tamen legendi noscendique cupiditas cum tam vehemens sit apud vos ac
tam late pertineat, cumque bonorum iuxta ac malorum maximum possit
Pn“cipium- omni °PC enitendum, ut eorum numerus augeatur qi
scnbendi munus scienter atque animo optimo gerant, religione duce,’ pL
bitate comite. Atque id eo magis apparet in America necessarium pmpter
consuetudinem wumque catholicrum cum alienis catholico nomine: quae
eme caussa est quamohrem nostns sumina animi provisione constantia-
iimdiri r nCCCSSC CSt* adm°neri‘ conhrmari animo,
i f'" Crga EccleSf‘am. “ tantis otfensio-
ng. munus,(ldr senanda- ,Isla MUldcm curare atque in istis elabo-
[onbuq enhenv ' i ^ pr<JPriUm 1<!t’mque permagnum: sed tamen a scrip-
eademaue ITp °CU,S Ct temPUS Postulat. iJcm ut ipsi conentur,
rtm 1 scrihen r “"'r1, ******* intendant. Serio tamen considc-
tumni dffi ■ ' °Peram’ S1 mmUs °hfuturam, parum certe religioni profu-
virv utiliter !Cnt' • anTTm 'deto petentium concordia. Qui Ecclesiae ser-
summo consensu Ca*hohcum nomcn ,cx animo tueri scribendo expetunt,
non tam rf»n ii ’ Pr°pc contractis copiis oportet dimicare: ut plane
videatur !^eiTe be,lum> si <!ui vircS discordia dissipant,
in vitiosam (.,i °n- ahsn,1‘h rat,<mc operam suam ex frugifera ct fructuosa
vel acta eni -^ “niItljSllnulue scriptores convertunt, quotiescumque consilia
curulia debit ,p°rU,n ‘K suum revocare iudicium ausint, abiectaque vere-
turbatio ordi^'' ,Carpcre’ rcprchcndere: ex quo non cernunt quanta per-
modestiae f1'^’ ^li l Ina'a 8'ff^ntur. Ergo meminerint officii, ac iustos
nhttmperanij11^ T'U* trans'h;!nr- In excelso auctoritatis gradu coUacatis
ac saner itat* U|n *P,sc<'pis est, <.t conveniens conscntaneusque magnitudini
P^termittere^I^^118 babtnc‘us bonos. Istam vero reverentiam, quam
luculentam ICtt ncmini, maxime tn catholicis ephemeridum auctoribus
rides enim ajS^L 'clui expositam ad exemplum necesse est, Epheme-
quotidie vtnii/^^0 pervagandum natae, in obvii cuiusque manus
tunt, u in opinionibus moribusque multitudinis non parum
Cf' Cii.
46S
AW«/ Pontifices
possunt 1 Multa multis locis
cepimus, multa item et a Concilio H-ih °^cm scriptoris k •
qui Chigagura anno mdccci xvxvm 'morcnsl III, * a|, w ,Spm
renovata. 'T?'™"- * ^mST*
notata animo catholici, atque ita ^ 7 ‘‘ el Nostrc et vesL ??*'
eisdem dirigi oportere, si probe funei ofl"*’ Uflt,Vcrsam scribendi
.9. Ad reliquos ian, "*»*«&*
stuna dissentiunt: quorum mm nrt qui nobigeum fi„ c 1
voluntate dissentire? Ut simu ,paucos t,uis neg« hereditate ^ lfin'
velimus ut in ^ *°m«> quo
restituantur Enistnta v , X m’ com*nums omnium n», • ™ 3ra°*
S 2
lenitare « caritare ^ ^ "7 ™n,i £&3S
inducant animum introspicere in omn’ °n,mib‘,s mod« persuadendo
praeiudjcatasque opiniones exuere n doctnnae catholicae pW
universi primae sum partes ^ 1^ w r<: si ‘Puporum CC
hueeS». CS ■ adiuvare «Postolicam qUippe quorurn »
integritate vitae. Exempli magna vis COntem,on«n probitate morum
animo anquirunt, honestatem n, ’ In 'IS Poti««muni qui' veritatem
comectantur, cuiusmodi in civibus vesfris^u' qUamdam virtuti* «*l»
as — —
20. Denique nec
livimi «W.Cir .**?* |,OSSUmUS' I-» di-
‘™, "“"dum finihus' <N W»» p»
SUlST* iv^cr ^umUChU’t °d eXCOl'"d“'"
_ . • I cr ^sum Christum impertie
“l* interea caelestium
bL-neT’. - jblS ^ enerj*biles Fratres™.™ ri!Usp,cefn ct benevolentiae Nosi
rr ct,?nt‘m peramanter in Dn ** ^ ?ro Pbpuloque vestro, Apostalit
[f-wms XIII Ac,., " D"">*"o impertimus. 1
’ * A'» P- 3*-rJ.
J Ep A.
3 5(| 'IJ<+ n* ®-io-
1
Romani Pontifices
469
629.
Leo XIII, allocut. In litteris Nostris, 18 mart. 1895
In liltcris -Vostris ad Venerabiles Fratres Hungariae Episcopos semel
atqac iterum missis, eum , prnsp, ceret animus quid illic temporum cursus
rferre catholico nom.nl v, duretur, non obscure significavimus futurorum
incommodorum sollicitam expectationem. Revera coepere, quae metuebn
mas, opinione citius erumpere. - Facile eoniicitis quorsum Vostra nerri-
tf 0ra‘10; ad ea "'mirum, quae haud ita pridem placuit dc coniuriU in
Hungaria decernere Ratum lege matrimonium, quod m* vocant- ner-
missa divortiorum facultas: , ussum, nuptias inire more catholico licere
sed civili ntu antea perfunctis. 5
2. Omnia profecto, ut debuerant, experti ac periclitati Episcopi sunt
' ‘‘f nCCeS’a,.a CIV,tatf tantum mali defenderent: elaboravit eodem nro-
po,ito cum Kpiscopis Clerus: sedulam dedere operam quotquot ev utro-
que egumlatonim ordine salvam volunt acceptam ab avis et maioribu*
fidem. Quibus tamen omnibus frustra insumptus est pro caussa justissima
Sjncbssiimque labor: plus ii valuere, qui cnicos profanare mores, rtmque
m anfractus compellere rerum novarum iamdiu connituntur.
Atqu. urtn religionem oportebat, cui maxime firmitudinem imperii elo-
S^miSi Ungaria debct: Pro toties adversus immanes hostfum
miL inviolate f ” ’ ' 'Psam’ per summa saepe discri-
T U nrt r T* ’ M*** muIm maxima pare studiose et constan-
ter, ut praestantiRsimum bonorum, tuetur.
mL^rqUam -in animo est' nec ct*ttroqui necessarium, plura elo-
quiEm uV St -at ' k'^- sint- quas modo memoravimus,
veritte postulabat’ ^nb.u® romani Pontifices decessores Nostri, ut
matrimonii. fi“b ; prae,Ucljcavere' praesertim quia Xosmctipsi istud de
cJesiae nst.ian" argu^entum, ex perpetua atque incommutabili Ec-
Um rdinom ’ * ? °"° Pertra«avimus. = Nihilominus rem omnino taci-
illud Ginm c’°* non possumus. \ ideant, qui maxime debent,
n*i tatholi -i U ii^titiaque alienum, formam ineundi matrimo-
conium^ C prat-sorihi-re, centies Ecclesiae iudicio damnatam. Quas
nere, nui nr *inimt in Renere civili, de iis rectum est cognoscere ac decer-
muneris Pcrilt'Unt re,Publicae; contra de ipso statuere maritali vinculo,
suae contuli' es,ae ei:t* Prt,ptcrea quod Christus Dominus eam Ecclesiae
tractu in „ ' PutcM.item, cum nuptias ex officio naturae naturalique con-
recordari d KrilTnt’r',,i transtulisset. \ iv autem attinet Christianum dogma
meniiun illi. ips,U>i unitalc ct perpetuitate confugii; quibus sublatis, funda-
nam restimt^ P^c^tpuiim tollitur, in quo familiam civitatemque christia-
quidem voli r. ^ Perfector utriusque Iesus Christus iussit consistere. Cui
int ui divinae, nulli hominum licet impune repugnare.
470
Romani Pontifice
wussas molestia#*
!lla' «!•«« Circumsident domi N?“ a'*mu<li"i« adUu, .
“■ umm' <*|«d cogitate quale fuerit, destinam ■ ,|Ua!'ulr hoc |IJC0 '
niin^ut Ioo'bU5 ““ pr“hiblW' diI-«a in dic.n Cp,SCui*'> Z
apostolicae auctoritatis, impedire' i,„ ™1 PhnC rec“Ut' in:<reipcre
ficis, cuius profecto es't aZL ^ * «■*»
assignata statione, nulla re imnedit-m ■ - u 10n ”10tio sublegere «J
Apestnlica in delectu episcoporum cvmrk ,i0 Vel ®<g» (juocl Sed
nem evehere ad id dignitatis rnn' q tISSima adhibita dffigentia „ d‘
ct laude doctrinae, simulque rerum -- • • 1 fucm 'ntegritate
tate consilii probatus; a quibus certe nihil 7"?* ** <,u=tl:lm Tdut nutui
plunmum, quod evpectet. Postremo quidem'" ^ rcspublica’ 9“»<l uta
'P« videtur intellecta. q„i fecermf P°rC 'niuria <«ti ab ii
vidimus. Qua re haud slnc “i'“ >|uac antea obstabant, ^
liberatas. Quoniamque semel est !e L” g"? «Btftodine curj
WA^ostobroeS, dT'* i"’pcdin’enta X ?“ «T
ZLS%LTmn
nec italico fortunata generi- m.‘ jsj P aesens' Romano Pontifici ini-irioa.
sanctitas iuris, non 3?«*
denique tenore °m"ia
fi -conis XIII Acta, vol XV - pon ""dicabimus.
, 630.
Leo XIII, ep. enevd c-,*
P «e, «L Sat,s cognitum, 29 in„. ,896.1
*' oatis COfiffiihim ,+ l. *
*"* "°" «««an, iUuc esse<S'„“g:'1,‘i0m,,n « “«ruro Nos.iarum par-
1 nim' Patoris animarum Tesu pl ut ad °t‘dc in potestate positum
ac m rt. animo, non parum condi r*voca.re devios conemur. Intentu
a • J-umus, Ecclesiae effigiem ,l lttLru S<1 Ltt;tri consilio propositoque arbi-
Jpua consideratione dignissim U U* Ineamenta describi: in quibus prae-
statis i nv^ virtutis h/'""™ ^ quam fn **. velut insigne
deh m m IntUentium animis mr ^r :l^ct.or at* perpetuitatem impraisi:
sdem'iu?nt,U° a,-eSt ,a veri siniilitudbieCCtoiraL puIchntlldo sp«icsque posse
non '.!’lnan Opiniones falv i- ■ °. 1 CU1S contemplatione posse xn-
bominik IpSorum culpa in error praeiudicatasquc, maxime apud eos qui
ttua LrT amore in ' JfrScnt.ur: quin imo excitari etiam in
et divino caritati- q»«a Iesus Chii
■f 'fixiori tradidit b,-/j - rJt r;nPfarn, optavit: Christus tftkxil
1 Venerabilibus r- . ea* eversuris at! amantissimam paren-
Onfo-ri» »££*** P»*ria«hi. % „ ■
‘ ' tr cofnm^q|on A rch i episcopis Episcopia
U?TS * P0flt^lica Sede hahenfibus.
Romani Pontifiet i
— 47 f
ttm,3utnon probe cognitam adliuc, aut iniuria tlesertam, si reditum stare
oporteat non sanguine quidem, quo tamen pretio est lesu Christo auaesC
ecd labore aliquo molestiaque multo ad perpetiendum leviore, saltem n. -
spicuom erit non \ oluntate humana id onus homini, sed iussu nutuoue
divino impositum, ob eamque rem, opitulante gratia caelesti, facile veritatem
experiendo intelligent divinae cius sententiae: / ir^um enim meum suave est
H onus leve. 1 Quamobrem spe maxima in Patre luminum reposita unde
omne datum Optimum et omne donum perfectum descendit, 2 ab eo scilicet
?w incrementum dat 3 unus, enixe petimus, ut Nobis vim persuadendi
impertire benigne velit, K
2. Etsi Deus, quaecumque a naturis creatis efficiuntur, omnia ipse effi
cere sua solius virtute potest, nihilominus tamen ad iuvandos homines ipsis
uti hominibus, ev benigno providentiae consilio, maluit; et « uemad modum
in rerum genere naturalium perfectionem debitam, ita in iis, quae modum
naturae transibunt, sanctitatem homini ac salutem non nisi hominum opera
mmistcnoque impertire consuevit. Sed perspicuum est, nihil inter homLs
communicari, nisi per externas res quae sensibus percipiantur, posse Hac
dc caussa humanam naturam assumpsit Dei Filius, qui cum in forma Dei
emt semeUpsum exinanivit, formam servi accipiens , in similitudinem homt -
,m factus: atque ita, in terris agens, doctrinam suam suarumque prae-
cepta legum hominibus, colloquendo, tradidit.
3. Cum divinum munus cius perenne ac perpetuum esse oporteret
idcirco nonnullos die sibt adiunxit alumnos disciplinae suae, fecitque pote-
ntis suae participes: cumque Spiritum veritatis in eos devocasset e caelo,
iu^^r* ,0r^em . terrarum, quodque ipse docuerat quodque
rn •’ L amne universitati gentium praedicarent: hoc quidem
srtC*0’ U e,US Ct Prof«Sione doctrinae et obtemperatione legibus pos-
oitemam U i®6011® ®anctltatem In terris, felicitatem adipisci in caelo sem-
^ Cvtr,.milm i?*2/31100? atqUe hoc Princ*Pio Ecclesia genita: quae quidem,
spectentur 1 c\ tpl(H VU*t’ caussaequc proximae sanctitatem efficientes
resone in-' pn' ccto Ci!t fPtntualis: si vero eos consideres, quibus cohaeret,
tonlninn ty^ sPiritualia dona perducunt, externa est necessarioque
tuqm, ■** °C.tn 1 ”'un,ls accepere Apostoli per cognoscenda x isu audi-
qUae n.- * a' \ 1 1 ' uiunus non aliter exeeuti quam dictis factisque,
per aiire- f.S.Cnsus Pcrmoverent. Ita quidem illorum vox extrinsecus illapsa
twbum Christi .In^ntr?v,t ‘n an*m's: Pides ex auditu, auditus autem per
mente emi f *' ° *ldes scilicet assensio primae supremaeque veritati,
professione H comprehenditur, sed tamen eminere foras evidenti
ad talutcm • 0r<^ eril,,t creditur ad ius titia m : ore autem confessio frt
nnt 1 modo nihil est homini gratia caelesti, quae gignit san-
I xr. 30. g9E I
> 'J; ,JC- 1. >7
. i*?'- »*. 6.
, [h,l,PP - 'h 6. 7.
, ^ .7. 8BM
10 +
472
Romani Pontifices
instrumenta gratiae: sacramenta dicim,, 3 ac Pra«iplla Dart; .
natim lectis, certorum ope rituum i S* q Uae a^ hominibus
AP°8t0,is ptfpetuisque Apostolum ™^*Tur' te* a"?
regerent: inssit gentibus ut successoribus, gentem ut j ^
obediemer subessent. Vm,m j “J"™ £ «cipwa,*^
»-« «£ c ssz "r- - creQb^: ,r
2^^^- propto- <.uod^r r ** 4
lesus Chris o?8' ™' r* can’ «*««■• ac su.stcn.ar. im "VUm ™1~ -
'-nnstus, in cum fere mnfl,lni ,tnrat» immissa virtnr. ,
fructuosos facit viri* n um ^uo c°haerentes siht n*i 1 c "Ua
vitae in - - i ,S' Qllemadmodum amiMtl • . Slhl Pal™tes a|i, ,
'irae m occulto est ac nen.w i .. autem w animantibn#
motu actuaue m, \ pen,tlls abditum, indicatur hm, S PnnciJ>t<®
u aciuque membrorum sii- i> , - “J,<-*uur tamen atque o^nH„.
<1>" ad arbitrium suu „ fi ln, r'8?0 eodemtlu' Pernicioso emote vm»i
5S=sa£^S*!?»s5
quam ,o|ln,m alteru,ran> esserasse H, ?!“ • ”P2f*i‘ ^"«“tionc tai
no™e ean,m T°rc' * consu^l^1'*® *•
s.,r;„ r m dllarum vefut partium „ '^minem. Complexio conula-
S Ut ad 081 ad VCram Mesiam nL
superi, T Ecciesia intermoZT 1*5? anim3C corP°mque coniun-
tSt sTln P,raediUmi- ^cut Chr ViU dam' SCd COfPUS Christi «jb
niani ac IV ° VC bumana dumtaxat !” °3pUt et exemP,ar< non omnf
soJcnt ATn estfr,ani faciunt-’ vel divina ? T” natUra visibi,i8» quod Pholi,
visibili' * n°P^’s,tae: sed unus est antummodo natura invisibilis, quod
^tum «visibili; sic rpurej*:X Utra?l,e et i" ^que naturi L
donis sun301 rCm’ ^Uod eius Partes r?^8<*GUm n?n vera Ecclesia est nisi
natura PernatUrahbus rebusque cet °.ni>picuae vim vitamque ducunt a
tione divina^80”" l Um aut<-‘m Ecclesia^f U”dC pr°pI™ !Psarum ratio :
tatc tem ’ Permanere sine ulla i t f^stnotU voluntate et constiti
tem P°nim: nj permaneret n Lnni-ss,one debet titwmtli in aetrrn
sr "t'io d,.« **• 0«. illa comP Tr ° "ec ««* condita ad perenni»
•Uittetjr ^ «*“ *«*r**» «*.
in rr«_T * ' jlllim rrm « . utrumque munvAt nci
473
AJ om a n t Pon t i fice j
gium tuum Ecclesia. Caelo excelsior et terra latior est i II V
scncsdb scd semPcr v»get- Quamobrem eius firmitatem .rk VUmquam
demonstrans, Scriptura montem illam vocat .i Aurnisf -aDllitatemque
(gentiles) religionem nominis christiani ad certum temni Putant
victuram, et postea non futuram. Permanebit ereo cum - i saecuio
»! fidtlir et occidit: hoc l‘St quamdiu tempora ista volvum» r qU*™dm
Ecclesia Dei, id est Christi corpus in terris * jd~m non decnt
Ecclesia, ri nutavrrit fundjunemum: sed unde mtlsbh Ch^'?N"£
nutinte Clinsto, non inclinabitur in saeculum saeculi iv "" No"
dicant pemsse de mundo Ecclesiam, quando nec inclinari potest*""! ^
5, His velut fundamentis utendum veritat»™ . „ f. ‘
^ !nstitUl! fonnavitque Christus Dominus: propte^Stimfn?
7- “ Ad hanc reculam'
de qua visum est, communis utilitatis caussa nnnn;vi kl. un,tas est-
6. Profecto unam esae lesu ChiS” ' ,h“. ‘mcm “«"*«*•
ic multiplici sacrarum litterarum testimonl m cc cslam' e* luculento
«t radicem chriadanu, “'«it vTZ’! "h ^ f'W 0m"“-
mtiirn unitatis, multos varius error de via deflectt'UF'C|nda s,1'.u'ndai,«
»lum ortus sed tota constitutio ad rerum voluntate ^“1 qmdem non
nari genus: quocirca ad id quod reveri aestum^ >« hhffa eHectarum per-
^uo unam\sse is voE “* *»** W
«00 non talem finvit'^ Ses,um Ecclesiam Iesus Chri-
«tur genere similes sed distinerL ’ qae corTi munitat es plures complecte-
*» individuam a mm 1 1 «*»-* 9“« Eccle-
***« in symboio^de^^arofiT06'30*' T ^ m°d°’ qU0 C"rf» ntutm...
hd- Ecclesia quae e^ifn, 1 r°fitC,"ur' ' >" «■«■»» naturae sortem coopta-
ti essentia crqo ct oninioiu " T C.™an?u ' huereses in multas discindere.
sndquam et cathoii,^ “ “cdlcnria “"«n1» «sc dici-
linentia, sicut princinii * 1 'cc cslam- C eterum Ecclesiae quoque
rans. et nihil habens Mh;"1 f°!f,ruct,on,s* cst « unitate, omnia alia supe-
■?®Wp eiusmodi mvsnedi ' T * 7 aeqUaIe / Sane Icsus Christus de
m «nam, t]uam ao ™ *°5“enItur’ Ecclesiam non commemorat
Hanc, coeit^ur ..Wrt,n; A^tficabo Ecclesiam meam. Quaecumque,
^«'a Christi vvi CUm 110,1 Slt Pcr !«u«n Christum condita,
lu«oris propositum conc; i™" p0t^St‘. Quod eminct etiam maSis. si divini
1 Petiit, quid voluit rf dcrctl”’- Qurd enim in condita condenda ve Eccle-
2Ue mandatum in ’nStVS Dommus- Hoc scilicet; munus idem, idem-
Id plane si ifn C<inPnuandum transmittere, quod ipse acceperat a
statuerat faciendum, idque rc effecit. Sicut misit me Pater,
Hom t)
' Iri P‘al v' vi ^un°P)'>. n. 6.
1 Fnj„ • n. S.
^^rr, Jf| ii . rT
L1ontns Alrv,' i • ’ scnno H, n. 5.
Stromatum, lib. VII, cap. i7.
*tV
n:
r. i
P
5KT»
7J3
&
u»
rH
£k;'
M * *l
JisC
*•««
* 1
:w'
!«•• i
l>
I*
tF)
r<jr\
w_v ♦
<f*s
r #»i
l
irt:
S
c
*"*«*#
i;.c
t*a-
4
4
47*
Romani Pont i fias
et ego mitto vos. 1 Sicut tu me miti*: s ' "~ —
*5 : *-» GMsti 2£T2 Sl" rW^T:
fW hoc est non aliquot gemen ,? *b ,mCTi,“ ad !£
num, nullo locorum temporinve dUcnm ^T^' Sc<i "*lt
F' "u ,lo""m- ‘II sahetur mundus per ibsum a’ crsum Smus;
snh caelo datum hominibus , m oborte, i ,Vcr «faf «*_
per lesum Christum adutemt^tCe^^ ‘
hmcuntur, lute fundere in «mnes hominra « „? "T’ 'Va*&-
jie ates ehet Ecclesia. Quocirca ** . omnes propap
llUat; inde pr
aetates debet Ecclesia. Quocitc™“voSe £“■ *i.<"** P
t,:rr,s- m perpetuitate temporum esse ne « S“' Umcam ln «■
esse posset, excedere terris et genus horni' !?“ *“• P,“e plus w
dttum oporteret. ” honunum fingere novum itj,™
«S. Hoc ipsum de Eeel^cJa
pore mortales complexura, vidit ac vrao^V^1 UWque et A***
spicienti, obiecta species montis est ceStuT^ CUm’ fut»™I»
qU‘ !rna^ncm Domus Domini, videli^rEcc^18 eXSUPerantia
ent m novissimis diebus praeparatus 7^ **?'«&** gerebat: /
Atqui i8te mons £ tyJn^ZnZT - *
ad Liuam <™nes gentes vivendi norm-i ™ °catus; t,na domiis Domi-
i-f fluent ad eam omnes gentes., et /? , fcm‘lriu' liquando confluerer;
f ommt et ad domum Dei lacob >/ V^/ teiUte ei ascettdamus ad mov.u
semitis eius. * Quem locum cum Ont ** W<W* et mnbuiabimk
est inquit, in Isaia prophela "e^S? ' «*■«*.&**
de Hierusalem. \'on cn?0 in S Pr?d,et ^x, et verbum Domiai
|n monte sancto, qui est r-ccIesi-i°aTntC ISaiaS **** va,,crn-
tulit sub toti caelo... Est ‘ * .q )' pt;r orbem romanum caput
rcx constitutus est Christus finta i8 .Sl0n Ecclesia, in qua a Deo Patre
una Ecclesia catholica , » \ M qila;t' est In toto or^e terranim, in qua est
mons.: Sed sunt et montes ignoti auh Qu‘d t3m manifcstum 1
. ' auteni mons non sic n,?; • ' i n l.ina Partc terrarum positi sunt
*c‘tur; paratus in cacum in linP *t universam faciem terrae: ct de iUo
ilius Dei mysticum cornui mont,um **8 Hlud accedit, quod Ecclesias
coni ungeretur, ad similihiHin SUUm decrev'it fore, quocum ipse velut apui
n«ituraii conglutinatione inhaer'^ ,>rpor,s hllmani ^ucfd suscepit: cui quidtn
pus sibi sumpsit unicum , naturale caput. Sicut igitur mortale cor-
nis humanae ‘pSUev;rd °lnUlit ad cr^iatus ct necem, ut liberat-
m W” et cuius ipsius nn ■ r’ *‘C parder unum habet corpus myslic
•np"tes: Ipsum (Christum t sa 11 ct' tatis salutisque aeternae horni
<■ it (Deus) caput supra omnem J5c fleti
* toan.. XX, o.
l !oan < -XVI r, is. A ^
Ioan'. III, t7
iv. ■
I5 haisi», II ,
7 r> + j-
Ue vehit n .
i r_ tr- ♦ 4 J Jitiit 1 u
Kr>uc f,u, ■' li!>
^ u tnet r
* a
n
n r, n
<3.
Romani Pontifice i
47
qUSf
cum
est corpus ipstus. 1 Dispersa membra atque seiuncta non no«.,nh j
lu„, capite, unum simul effectura corpus, cohaerere. Atqui Llu«
nutem, inquit, membra corporis cum sint multa , unum tamen cort>u,
„ a**.* Pr^. tfirpus istud mysticum compactum ait fle «
«mexum. Caput Christus: ex quo totum corpus compactum et
per omnem iuncturam subministrationis , secundum operat ion, ™ COmexum
uniuscuiusque membri. a Quamobrem dispersa a membris ceteti™™™™
mOTbra vagantur, cum eodem atque unico capite conglutinata cseT
queuat: - Unus Deus est et Chnstus unus, et una Ecclesia eius et
m a plebs una ,n solidam corpons unitatem concordiae gluuno c„™
hta. Scmdt utuus non potest, nec corpus unum discidm compSi
aparan . , ■ Quo melius Ecclesiam effingat unicam, similitudinem animati
«apons informat, cuius non aliter victura membra sunt, nisi colligata Tum
capite, v,m ad se v.talem ex captte ipso traducant: seiuncta, necesse ”
rmon: ; Non potest (Ecclesia) divulsis laceratione visceribus io fru!la
discerpi. Quidquid a matnee discesserit, seorsum vivere ct spirare noo
potent-.5 Mortuum vero corpus quid habet cum vivo similitudinis"
W entm unquam canum tuam odio habuit: ,ei nutrit, ct fovet eam 2u,
" Llns,m Ffl^amt qma membra nanus corpori, eiut, de came Z Td,
au ib nus. Aliud igitur simile Chnsto inchoetur caput alius Christus si
praeter eam quae corpus eius est, fingi Ecclesiam alteram libeat < Videte
quid caveat, s, vtdete quid observetis, videte quod fel cJS
mZs“d^ms p«anmiZuidC C°rP°rC *lil|Uod Priecidatur ntembrum,’
».re |P n,,ml)uid praecisum sequtmr anima? Cum in cor-
«holicus 'es,'' dum 'l™"'"1"" vitara: Sic et h®»» Christianus
membrum minutati torPore vivit: praecisus, haereticus factus est:
unica et iZtu^ooT" Spiri‘US ’ Fm igitur Christi
Quimuis h 'e ' , r.,'C,0<ll'C ad interitum
Ecclesiam Christi Vl ' pcn cnia ad C,,risti pmemia qui reliquit
«0» tenet Patris it pr^ “n,,atfm 1iu' '">n non tenet Dei legem,
modi, ut auotni!,!! "mCam condidit, is iJem condidit unam: videlicet eius-
{ur, ita prorslK 1,1 >pSa utur* essent, arctissimis vinculis sociati tenere n-
^ }utm corfuis nt ltn;lrn_ gentem, unum regnum, corpus unum efficerent:
unu, spmtus, siait vocati estis in una spe vocationis vestrae. !*
I fpcS {: ».
tI®or- xii, Ia.
I-Phei., l\- .. ,
s mXT2 De ruth' Eccl% Unitale' n-
: v. i a».
5 S. cn,mUS' Sermo CCLXVII, n. 4.
* 1W> n'~ Cath- EccL L?nitalf> n. 6.
'* 1 p » 4.
’^i
nr
rr;
•• 'tr
K
* *
A
**J
fr
##•
tr?.
K» A
L,rt
C*f*j
iT<
>tvin
f*
C -t4
4- 1/fI
^*t' t),,
M*i '1
* » _> **
pilt,
►►i r.
H* ia!
i
<
kf«t
p «<M
f2/
v—
rr;
,
- #
* j
* ^4
476
Romani Pontifices
^ °^ntatcm hac de rc suam Temno r<u * ~~ — , __
aupsieque consecravit, ita Patre,',, Pwpaota
W et, pratis, qui credituri eunt perreri If “,us: Non *» <1 rl **•
’"""" **"• m «W contum, J, i in ,tZ f?" * « SfcS
esse in * . tinum. Jmn
. jfi untna I T M “ f/ £ft#» A*
«« ,n sectatoribus suis unitatem tam Z\ J"° tam ™''me ■T.*.*
Patre suam ratione aliqua imitaietur-% porfcc,a"i, ut coniuncli(1 * "■<
Poter, in me. et ego in te ‘ tIZ *•*" " * ■»« -
concordiae nie^umLtC^, ‘““f
uum: ex quo conspiratio voluntatum at' 1Convei,,cn,ia coniunctioq»^
Sinitur. Quamobrem pro sui r quc agendorum similirJ 3*
■ ^!!^Se: qU3e ft US brimm!?!'!^.^ Ecdri!
mssit esse: quae quidem virtus primum?! U’ Mi in E
"■onum dissidia non rogat tantum a’1”,
t*. « «0« «w ToZZLlZZ -TM Um <**“■■ ’« *L«
rjr >o«Tr„0?L7ra ****
d,r s,T,n,mUr TSa- Cc,erotl"i unam csse fident ',n''rprete sa'« «*» pe
' vulgo assentiuntur. iZZZ, <l“* « profitam
• 'Sanum' In quo multi errore fallunt ^ maximi comenti ac prora»
‘7 Ct. forma initatis. Quod ipsum . ’ m‘crnosCere quae sit istius spe-
„ ” M' aut cooicctura est £d scienti P™ in simili. L
^ce-sratuendoque qualem in
jitteris afflatu divino, colligare tim**1'* tamets' magItam partem consigna»
£!“ non poterat. Emt enfm IT pcrmissa *ommum ingL
«er sc differentes tnta?,!Lw ^ ( factu « in varias incideret L
nert?|S.te*"Ia t^octnnSc. sed etiam S * qiJc non m°do propter ipsius vim
• . r at|onem in studia contrarii P^)ptcr. ^l,mani ingenii varietatem, ct
. .. rpa',an^i dissimilitudines senp'.a?imtIUrTl c,,P'ditatlim. Ex different:
r tae, dissidia, contentiones necessitate nascuntur: hinc coutro-
L?n'a onpin,'hus aetas ])'l lJ"a 'a. ,ncumb«ft in Ecclesiam ipsa M
q« dem confitcntUr> *£D* Haereuc.s fflud scribit Jrenaeus: Scriptu*
iilaon 1 CqUe enim datae sunt h ^ VCr° convertljnt *. 6 Atque Augusri-
bonae intelirinf!as et in profunffl^!, ct.5n!lt,da!n d(^niuta pmeftiwa
‘guntur non bene « \ 1 raeeipjtantia, nisi dum scriptura
/id cnninifontL.» * ^ _ t , [Z
l
IoftQa
. XV
m
Ihid
• 2 1 .
Kphc
I\
4
Cor . I
4
Lib,
Iit, <
n
In Ei
.ane.
!0- =3.
,an«* fo^n., tract XVJIJ
.
Romani Pontifices
477
Lfuliuu iuendamque concordiam sententiarum, ut ut extarem <i‘ ~
telae, omnino erat alio quodam principio opus. Id eximt ,{ dIvlnae ]lt“
enim Deus unam esse fidem velle potuit nUJ ' lVln:! saPienda:
undam idoneam DrovidtW- u l "U‘ C0I«rv“d* «"■««
m
*
neque enim — - ■ — ^ >«« ponut, nisi conwreorj ‘ "7*
rationem quamdam idoneam providisset: quod et sacrae 1;,*. . dae unitatls
ut mox dicturi sumus, significant. Certe infinita Dd nnr^ pcrsP,cue^
vincta vel adstricta rei, omniaque sibi habet obnoxie v \ ! "U 1 651
De isto igitur principio ex, emo Vdu
ut mox dictu
vincta vel adsmviu ,u, uumuiuue sim nabet nhnrsvt» 1 ^ ^
paraitia. De isto igitur principio externo, dispiciendum' qu^ln™'^"'™^’
bos, quae essent , n potestate sua, Christus optari,. Quam ob rem ,
chnsttam nommis revocare cogitatione primordia «portet
mus. i esus Christus divinitatem divinamque legationem s»ia mora_
lorum virtute comprobat: erudire verbo multitudinem ad caeTest^Tn^
«„, omnmoque tubet u, sibi fides docenti adiungatur, hmc o aembs'
,11, nc poems proponi» semp, ternis: ,SV no„ jacio opera Patri, ZZ?
credert mihi. 1 St opera non fecissem in eis ouae L™ J ,U
catum non haberent. - Si autem facio (opera) et si m£hi°* “ /?**' ^
rius credite. - Quaceumque praeeipri eadem ^
c,p": ,n exigendo mentis assensu nihil excipit, nihil seccmS°Eom Pr“’
ter qui lesutn audissem, si adipisci salutem vellem ffi E r ’?"
medo doctrinam eius accipere universe scd tota m .m ft Um /m' non
rebus, quas ipse tradidiss< r- ili,, 1 ’ ta mente 11;,suntin singulis
adhiberi I)e„ trJd,‘W 'Hud emm repugnat, fidem ve! una in re non
nden ^ P~ >te a Patre fiterat,
*uam: Dala «' "‘M omms poteZTlZcaeTo ZtTZTZm'
miuirnt et labtLatus ftSZZS' q‘“ """ Panj,sscnt. interituros: Orn
nabitur. s Cumque illud^iit s<d™s entrQn vero n m m, ii, ierit, condem-
praesertim magno atuue Cntl3e Pei maxime congruens, ut muneri
peditet unde liceat rite cntl praehc'at neminem, quin pariter sup-
^'pulos suos Spiritum vcSs noli*? ICSUS Chtktm fissurum se ad
mafisunim: Siautcm ah» r t, p lCJtus cst’ cumque in ipsis perpetuo
'**& Me Sp!Zs \-Tr ’T7- CUm ^Paraclitum) ad ™- Citm autem
1'atrem, et alium Par iri ‘t **' *W umnem Veritatem .• Et t ”o rogabo
fyntrn, veritatis ^ t 7» 7 ^ "***’ Ut manmt pinsam in aeternum ,
Mtobitis. « IIi„e tln r’ 'n*1™»™» Perhibeto cie me: et vos testimonium
Uri perinde im[)erat a/t??; ^^^^^"^/cHgiose accipi sancteque ser-
* j},n 1 os audit , me audit: ipci vos spernit, me
\ x' 37.
, , in- XV, ,4.
,!?"■■ x, 38. H|
Wurtt
s '•••xWII J lS
AJarc. Yvt ^
4 t '• A W t 1 6.
. XVI -
*°an \M’ '
‘ l«n V v ’ , ‘ ,7‘
" X'. 26, 27.
5* n, tm
spernit. 1 Quamobrcm legati Apostoli a Iesu rk ■ ' —
leptus a Patre: Sicut misit p„,„. Chn5° Sl™ non . .
admodum dicto audientes Christo cs,e \ 1° VU:‘ P™pt na"*
2 Pa"'er **» adhibere Apostolis debueram “ “ 2"
praeceptum piane non
u»st quicquam. Sane Apostolorum vox i|!.^"IS-thr,sl1 d«trim re’
q an, at.ss.me insonuit. Quacumque vestigium ™ “V"08 SP'™ Ur'
ah ipso Iesu legatos. Per quem (l' AA 'n P°an.ssent, pcri,ibc
-PMolMm ud ohedimulum fidei in — . Chnst“m) «erepi, m„ '
lUt autem profati praedicaverunt ubiaue n ■ pr0d,gia m aP^o m',
confirmante, sequentibus signis . « Quc^ ’ 0T° cooPl'r™te, et stTm ^
jd omne comprehenderet aunA ; * sermonem? eum
™Tn2nC| •** sc ™ru" pal» *
rant non, * * quat aderant quaeque audit-
J3- Sed, quod alio loco diximus r™
uin, ut aut cum personis Apostolorum ' * CUISmo(h munus apostoli-
lab. qu.ppe quod e, publicC^""' T" P"SSe'' *“ “■ '™P*
Tr* ** pmmM m '!r6kmm
essent usque ui P™ eorum grnubut e, regitur, « „„„
“ P°llra«“ «« est. idque non ad aliuuo, T' perfu"cti»"« "uneris afc
cmpus> wjq, „rf consummationem J!e n *“"! Vel aetales' scd “ ™*
que ad consummationem sK»™r ad rem Hicronvmus: Qui
™tm’ » illos ostenditor 1 Cum d,ScipuHs se «* fr,
£ r5ccf8urum , 6 V,CtUrOS et se ***« a «*S I
necessitati ex humana condiS , °T? ltt, soIis AP^«, *#** I
igitur provisum divinitus ut m-, °[3noxi,s’ tlui vera esse potuissent? Ent
!IM tm fiflibus, quihus vita AoncfT en,lrn a ^esu Christo institutum non I
revera SCd
• 'am consecravere enic™ 10 mamis dc manu traditum
rtIU m ministerio verbi sin„jjt tPOS P0st°h> quique sibi proxime sue
qnoque sanxere i„ ru^nr b.'.” de.S!S'“vere. - Neque hoc tantum:
qjios, eadem auctoritate auctor /i ’S’ ut et ‘Ps‘ v,r°s idoneos adlegc
u ergo, jilt mt confortare in lr ' , ^ Prae^cerent docendi officio et mr
f a *ne Per multos testes haec ** * <St tn Christo /esu; et quae
l t (dios docere. 6 QU;l • ’ H c co,,t>»enda /. -u u
si c
! “fa fa muitos testes hZf"””*' ** in Christo /«*-* et <mt
<dios docere . « Qua de '* ** ^mettda fidelibus hominibus , qui idonei
' c episcopi ct quotquot Chnstus a Deo, ct Apostoli a Ch
^ ?-a,s pS^rr- missi ‘hA^°]*
, t hicti sunt a Domino Iesu Chi
4 Lllr V
I-Uc V f
■i ifi
]0a*-. -\X
Romani Ponti fiet ,
lotis Christus missus est a Deo. Christus igitur a Deo et Apostoli
Christo, et factum est utrumque ordinat i m ex voluntate Dei I\r V*
K> 'Ptur « urbos verbu.m Pfaedicante., primitiae earum "apirjtu cum
probasse nt, constituerunt episcopos et diaconos eorum qui credituri era t
Constituerunt praedictos, et deinceps ordinationem dederunt, ut quum"']}'
Recessissent, ministerium eorum alii viri probati exciperent ■ i P^rm
igitur necesse est ex una parte constans atque immutabile munus docendi
omnia, quae Christus docuerat: ex altera constans atque immutabQc om
cium accipiendi prohtendique omnem illorum doctrinam. Quod praeclare
Cyprianus iis verbis illustrat: «Neque enim Dominus noster Iesus Christu
cum in Evangelio suo testaretur inimicos suos esse cos, qui secumVn
essent, aliquam speciem haereseos designavit: sed omnes omnino om
«cum non essent et sccum non colligentes, gregem suum spargerent
adversarios esse ostendit, dicens: Qui non est mecum, adversus me «t-
ct qui non mecum colligit, spargit ». 1 l’
if His Ecclesia praeceptis instituta, sui memor officii, nihil egit stu
dio et contentione maiore, quam ut integritatem fidei omni cx parte tue-
retur Hinc perduellium habere loco et procul amandare a se. qui de quo-
hbet doctrinae suae capite non secum una sentirent. Ariani, Montanistae
Wiam, Quartadecumani, Eutychiani certe doctrinam catholicam non
penitus omnem, sed partem aliquam deseruerant: haereticos tamen uecla-
TLT TC ^ CSiae ^ qds i?norat fuisse? Similique iudicio
damnati, quotquot pravorum dogmatum auctores variis temporibus postea
rre m-r nmn a P encul08n“ h,s haereticis esse potest, qui cum inte-
L ! ,.deCUr!:am* uno tamcn verbo, ac si veneni gutta, meram
inficiunt^ ^°m,nicac et exinde aP°^oIicae traditionis
wntieme indirin- tcclcsiac n^osy I<JQuc sanctorum Patrum con-
desia e\mrr k^u1 SCI !cet communionis catholicae expertem et ab Ec-
maeisterio nr^ a ere con*ueverunb quicumque a doctrina, authentico
Theodoretus hf°Sl ’ ve .mimmUin ‘hscessisset. Epiphanius, Augustinus,
Alia AueustiniifreS^°n jUI q.U'Sqiie ternPor^s magnum recensuere numerum,
quis assentiari & anim,l,^Vertlt posse genera invalescere, quorum vel uni si
qui i$ta 0C 1PS®. un*tate catholica seiungitur: Non omnis,
se Christianum ,.vide ’^et haereses) non credit, consequenter debet
aliae, quae CU v tCUm 'am Putare vel dicere. Possunt enim et haere -
vel fierj’ 'n 1('c °Pere nostro commemoratae non sunt, vel esse
erit .* aruin aliquam quisquis tenuerit, christianus catholicus non
nc*n urget unilatl', Je <Illa dicimus, institutam divinitus ratio-
^orum concor fUS aU U1 ;U^ Ephesios; ubi primum monet, ani-
lam studio conservandam: Solliciti senere unitatem
‘ % LXIX* ^/ "l/ Lf>' 1 Ud Cnrnii ' cc* 4-. 44-
’ Auctor Tr , n. j.
1 orfho<ioxa contra Ariatwt t
spiritus m vinculo pacis : i cum 7^
parte non possint, nisi mentes de fide car‘kte «Se ,
esse fidem: Unus Dominus , „«« C°nse,u,ant> unam apnd 0m '
errandi discrimen omne prohibear* f '/ • ° tam Perfecte quidem neS v
circumferamur omni vento dt WW ao” Jw«w parvuli a Uf,am'
«* «i**» «Zi,: i
te «*WB 0„„„ V”p!« Mrvan docet opoflg^ '
inchoandae, pracaidtm cus^nd’^ ““ poS oZr
quosdam quidem Apostolos ali. C’ n c0 V1'delicet quod /a C'
ten fn opus riutZ” PJUl0ra' « dbrtor» S r£"
-qui consueverunt e, “no £e 'SJST a***" *«*»
sentit “non.'ca:i Proferunt scripturas in auflm'5’" * Quot,cs ™lem (h*
o™ et "ed**. «dentur dicere: Ecee ’ in ,q . us omnis Christianus m
Sed noa ,,lls credere non debJ-cce .ndomtbus verbum est veriS
traditione, nec aliter cred#™ - • r ^xire a prima et m \ -
S.*ae «‘i tradiderunt nob.s , per «OMlJS*
doet™... secundum sucission^" emleono8"^ Vm «
Tertnir CUht°Llt,one s,ne Actione scrintur* m“‘ qU3e Pervenit usque
Pertuli, anus vero: « Constat proinde T ™ tractatio plemsritna.*
13 a^0li? ^'b^t origiUE/^™’ qUae Cum ®»
tandam. sme dubio tenentem ouod P^t ^ consPi«t, veritati depu-
nn' ,Chr!ftUS a Dco accepit... Com!reSlae ab AP°sto],‘s* Apostoli a Chri-
rius* /si * i°Ctnna diversa: hoc est testimon'18 Cum .Ecclesiis apostolicis,
“ ; SlJn,fica‘ (Christus e navi dnn T ventatis « Atque Hib-
’ ?uliam divini sermonis Cin S C°S’ qU’ extra Eccl«iam positi
tum ly-PUm praefcrt* intm au£m *?*** mtelJi^ntiam. Navis enim
um h, qm extra sunt/ et *?*”*?** P^itum et praedica-
Basii f^erC nun Possl,rit >. 3 RufilmsT ° StCriJeS at<^e inutiles adiacent,
ou 0 3Qlis divinae scrinfn™ . jr^DrilJm Nazianzfcnum laudat et
et 1,”V -l?entiam non v\ propria n ° Un?mdlus °pcram dabant, camm-
„ |C ontate sequebantur qucK P.aesumptionef sed ex maiorum sc"nf«
^CI1^6. F^ianiobreSCe^SSe —
fS t-hristus 7 ‘|ua; «!*«• sunt, apparet, i,
Suo. I suaptc potestate ausi, Memque pn» m&l
unnera *>raccePta doctrinae ie 'ontatis instruxit, miraculis con;
nitue )U ~ Ouoties itrittir K,,;., iuv occipi ac sua voluit qravissir
ni<^ doctrinae complevu Lc ™ ° maq,Stcrii edicitur, traditae
. ... con.mcn vel illud, id q„isque debet
: ' 13S. c a
• ztz ^ errer-fe M«.h„ 4fi.
: frzrs-izz « , "• - *•
Hi*,. Eccl., lih. n c’JVIU* i. 9
%
Romani Pontifices
481
«dm nrum cssc: si falsum case ,l110 ">odo posset, illud consecua, „r
,uod aperre repugnat, erroris ,n homine ipsum esse auctorem n„ ’ n
mae. si error esi, a te decepi, sumus. 1 Iu omni amou dubiundi auf
ullamnc ex us veritatibus potest cuiquam fas esse respuere a T'
hac ip» praecipitem in apertam haeresim? quin, seiitems' ab'1'edJf
doctrinam chnstianam una complexione repudiet universam» Fa aS
(St natura fidei, Ut nihil tam repugnet quam ista crivWv -n ' PPe
Fidem enim Kcclcsia profitetur esse, rictem
* I fi • vera esse credimus' non
propter intrinsecam rerum veritatem naturali rationis lumine ner^L?
red pnipter ane, on, a, em ipsius Dei revelantis, qui nee falli nTfte
S' quKl '|'tur 'vadttum a Deo liqueat fuisse, ncc ,amen
nr, mhll ammno hde dtvma eredttur. Quod enim Iaeobus Apo mlus de
deto ludieat in genere morum, idem de opinionis errore in genem fidei
tudicandum: Qu, cumque offendat... i„ „„0, /actm omnm„Zf*3
de opmioms errore, multo magis. Omnis enim violata lex minus pmnri. T
» dicitur qui unum peccavit, propterea quod maiestatem D, 1/ P T
ns sprevisse, non nisi interpretanda voluntate, videri potest CW
«dem exui, funditus, quippe oli Deum ' , P"C d'SSC”t,at> VCTSsime
M/uium motivum fidf recusnt vereri: . in\ Jtfa VJZT ^ "
i quibus mecum f Ac i m!;,!" m'CUm’ "°n cis prosunt mul“.
slisna, quod malunt ii iudicin x °' qU' Lnim sumunt de doctrina chri-
is mkitatm Tdtinl SU° "“MWW* non Sde: «demque minime
ZZ SZ T- " °tuqnium 1
ditis; quod vultis non rrMV , ■* ^ m ^'angv)io quod vultis, cre-
>7- Quocirca nihil I)-ltres\nV' 0b,TP°vU- qU3m Evan8elio creditis *
'"tum divinum veterem »fn C°nc,I,° ^ atlcano condidere not i, sed insti-
fi*i naturam sequmi sunt \um^lTtf!lCm p- doctnnam' *P*“nqu«
Somnia credenda sum ' * ud decrevere: a Fide divina et catholica
ab Ecclesia sive solemnr ^ SCriPto vel tradito conti nen-
tamquam divinitus revehn lud,c,0'slveordi nano et universali magisterio,
« Alesia sua veli,* n pr°P<?nuntur b 7 ha^e cum appareat, omnino
m<dieam esse ct m„ eum unitatem fidei, eompertumque sit cuius -
W sunt iiui non .,!1PnntipU) .tuendam ‘Pse iusserit, lice.it Nobis, quot-
stini verbis affari: ^ l,ni|ni mduxerint aures veritati claudere, iis Augu*
fHictumque videamne T rantum auxilium Dei, tantum profectum
*lu« usque ad ennf- '• u ,ta^imus nos cius hcclcsiac condere gremio,
essionem generis humani ab Apostolica Sede per suc-
h uy I ■ I
1 ^Or. V ^ 11 * n* l9'
1 s i * 5*
m, cap.°Ta rcfUT I- XVir, cap.
i, N. io.
w.
IJ
- $
482
7«J
3»C*
H fce
><* ^a n
CC
>**»*
**» 1*4-1
p#
5*0
CX**<
1* *
if#7j
rn
1 (
pc.
*» - * ' i
*
■ 1
$+ 3
p
■ 1 ■ #
p-
k^mi i
:
r
r® fcfe
i**L
{*£*
~1
M* #* gp
***’')
^ te J
Romam Pontifices
cessiones episcoporum, frustra haereticis d^IZIZT -
bts ipsius indicio, partim Conciliorum uravitan ™ ^8' a Pmini a
dam Te'rlaU' damna(is; auctoritatis' iiSfr «W.J
dan, vel summae profecto impietatis est vel n “ ' S“' "* prio
Et SI unaquaeque disciplina, quamquam vilis et !vt'P'I|S ""Patiit
ductorem aut magistrum requirit; quid t,.,„ . a,la. “t percipi m»,
tiliam divinorum sacramentorum libri et ab intendi •h‘Pert>‘“ P*™»
«noscere, et incognitos velle damnare» 1 ,pre,,bu» «* nolt “
IS. Hoc igitur sine ulla dubitatione est offici,,™ r , •
doctrinam tueri eamque propagare inteeram i™ tcdra'“. christianan
quam in isto sunt omnia; imo ne linis miide , 'ncorn,Ptam- Sed n^.
Instituta, officio isto concluditur. QuinZtid ’ '“T Kt ^
salute humani genens se ipse devovit u,m • 1 ’ "* Icsus Christus m
praecepisset, omnia retuli, sic iussi, 1«q*
nae, quo hommes eum sanctos efficere, ffim sTlv-i v W,Ute dw"'
tudmem atque excellentiam propositi rnn. " s.ahos -- Yerum tanti
adhibm necesse est cum Dei cultum iustum ^ ^ "M?° modo P°,ta
fiao divino et sacramentorum communir-iri ^ plUm’ ^Ul mwime*»cri*
Ct,tatem ^um ac disciplinae. - COntinctUT' tum
tet, quippe quae Servatoris munia t le JZ in Ecdesia °P°f'
m ea velut incorporari ille vohT 5»
tam sola praestat: itemque ea quae g™en omm « P«te ahsolu-
instrumenta salutis, sola suppeditat Ordmano P^identiae consilia sun:
trio ingeniove «elestis nunquam fuit privatorum arbi-
de quo dictum est, commendata mPl° 3 -CSU trad‘ta* deinceps ei separarim,
Christiano, verum delectis f ? e.tiam non Egulis e popu),
•*tquc administrandi divina nuv ata divinitus facultas est perficiendi
StatC‘ Ncfluc enim nisi ad CoVto I,, ' "i* r°gendi ^ibemandiquepou-
pertinent a Iesu Christo dicta- legitimosque eorum successores a
baptizantes eos // \Mfn V in MundUin universum, praedicate JEiaj
rt miseritis peccata, remittun t !L aciteJn mcam commemorationem,^ Quo m
qnique eis iure successissent ^ ?,ni,|iquc ratione non nisi Apostoli
regerent unversitatem chriai-L ° ^ ut pascerent, boc est cun potestati
atque obtemperare est consf an ,niin’ clUOs hoc ipso eis subesse dclxr
omnia generatfm Pauli senJm'nS ^Uac’ {lllhlem officia apostolici muneri
finrirstros Christi, et dishe nc / U c°mplvctitur: Sic nos existimet hmo u\
“• tSSSZ^S^r Dei- '
t luturi, universos a(iv-„, •' hristus, quotquot essent, ctquoKp*
sequerentur, non tantum st i r'111-111 (!ucem Se eumdemqtie servatore®
fiC.m r<l animisque i uncti ».♦ »v Sc‘d etiam consociati atque ind*
£!’ fin,s- rerum ad finem ; ' 'Altitudine populus existcret iure sociae-
- -ectus potestati. Quo ip.qc ',ncarur^ communione unus, uni eidenaqur
principia naturae, quae in hominibus
1 credent*
■ ■ iv. .r*-*- c- xvn.
Romani Pontifices
483
societatem sponte gignunt, perfectionem naturae consentaneam adenturis
omnia in Ecclesia posuit, nimirum ut in ea, quotquot (ilii Dei esse vH,
bone velum, perfectionem dignitati suae congruentem assequi « retine™
,d salutem possent. Ecclesia igitur, id quod alias attigimus, dux homini
bus est ad caelestia, cidcmque hoc est munus assignatum a Deo ut de b."
„„ac religionem attingunt, videat ipsa e, statuat, e, rem Christianam libere
, , pediteque indicio suo administret. Quncirca Ecclesiam aut non rerie
norunt aut inique criminantur qui eam insimulant, velle se in civitati
lationes inferre, at <n mra potentatus invadere. Imo Deus perfecit m
Ecclesia esset omnium societatum longe praestantissima: nam quod ~,i,
ipsa tanquaro bnem, tanto nobilius est quam quod ceterae petunt soc eta
,K quanto natura gratia divina, rebusque caducis immortalia sunt prae-
stabiliora bona. - Ergo Ecclesia societas est ortu divmat fine, rebusque
hm proxime admoventibus, superna, malis: quod vero coalescit hominibus
kmam communitas est. Ideoque in sacris litteris passim videmus voeabu-
s MCictans | «lectae nuncupatam. Nominatur enim non modo Domas
Da, Cm Has sapra montem postta. quo convenire gentes omnes necesse es,-
1 a ; * vnmo JicccSSC est’
sed edam Ovtb, cu. praesit pastor unus, e, quo recipere se oves Cbris i
omnes debent: imo Regnant qatnl suscitari, Deas, quodque stabi, in aZ-
Christi, mysticam illud quidem, sed tamen vivum
-pojin compositum, multisquc conflatum membris; quae membra non
eamdem actum habent: copulata vero in, er se guberni, e ac Iderlte
capitt, continentur. lamvero nulla hominum cogitari potest vera .ac nerfe-
:!:“ra(!Utn ^0tftate a]i^ summa Debet igitur Iesus Chri-
win[s ' ,S ra 'tin' ;t cles,ae max,mum praefecisse, cui obediens ac subiecta
Fcclriar m, r n m)fUm multiu,d(K (^ua ^ caussa sicut ad unitatem
ita ad in’;,? em,S ^ for/w fidelutm, necessario unitas fidei requiritur,
*»« siivinitua constituta societas, requiri-
ctitur P 1 ^ * r*&mtnts’ unitatem communionis efficit et comple-
membronm ? 3 1 aVtemJun,tas 'n du«bus attenditur: scilicet in connexione
SS aiC,?d riCCm seu — municatione, et iterum in ordine
«ridere homines™™ Eccf^6 ;U,.imum caput ** 1 “ Ex tluo inte,liS' liceb
Inter h*J . b f?C,es,ae un,tatc non «unus schismate, quam haeresi:
{l°Rma hah?Mfin Scilsnul boc esse arbitrantur, quod haeresis perversum
«paretur a n pr0ptCr episcopalem dissensionem ab Ecclesia
lia concord llscuni illa loannis Chrvsostomi in eamdem rem senten-
Ittm quam ? ’ i 'C^ Protestor, Ecclesiam scindere non minus esse ma-
sta haeresis nU .erc.in baeresim ». ^ Quamobrem si nulla potest esse hone-
N0n Cst ' *,an ratlnne schisma nullum est, quod possit iure factum videri:
nulla eu» ;,qi!,Cquam ^rav,us sacrilegio schismatis,... praecidendae unitatis
necessitas 1
t ^ T horna
Hiepon
i lio^- XI.
-^RUs!
q- 39» i,
» Comment. itt ad
tn EP <*d Ephet; n,
i Contra Epiu. !\Jf 7
Titum, cap, III* w n.
$+
' iwt Hh, Ut cap* If, n. 2 5,
4$ 4
Romani Pontifices
"fSj
ili
P*
-sc*'
BtS
a fcc
u^*
fuT.1
*iz
O
rg
p
>••‘11
><
t
( * ■» ,
f m**» 1
i -
F 4*»
L/^i
■b. -—
f> *\. t
ME
bs
f*
>•»*«#
f*0H*
ht **
^ I4t
Mk
N »4
r* **
£>
f“ *
21. Quae vero ct cuiusmodi summa isti ™
•ere oportet universos, non aliter nisi «,1®“ Sit’ cui thrilfe
™U Sindum. Certe in aeternum rex a’i , co*»««que i "
in aeternum tucrique regnum suum e ',e""Juc mo*
parere
Christi
„ „ VCilB m aeternum rev r u • «■•■'«yjue voln.
ran m aeternum tucrique regnum suum e 1* *****
quia conspicuum illud esse voluit, designare d >l "-0 V**.Us Pe^everat: s
wccs suas, postea quam ipse ad caelestia rr r UU qu* gereret in ta
quod unum caput et unus pastor est Christus1^* Si qui$ au^m di(
s«ae sponsus, non sufficienter respondet \i 1 ^ wt u,lus unius E«
siastiea sacramenta ipse Christ^cit ^ f “T ^ <M «3
est qu, peccata remittit, ipsc est verus saceX ^ ** qui *>ap^ Ip
CISJ et CUIUS v’irtute corpus eius in altari ’.?U' se °*«Wit in ara cn
quia corporaliter non cum omnibus fid#.rt^U°h^Ie ConsecratUr; et tame
e egit ministros, per quos praedicta fideli h! )U^.pracsentiah’ter erat fatum
dictum est. Eadem igitur ratione ' Q ***"*' Ut fe!
siae subtracturus, oportuit ut alicui cn tiam c°rporaIem erat Eo*
ZT «"* Hin? ™' qZriSm r ,OC0 sui «22
Petrum dedit, idemque sanxit Summum Eccl*
a i perennitatem institutus, ad succJZTh ™g,8,ra**“ «>«< commni,
hus Petrus ipse esset auctoritate ,' hlpret,lta,<: transferretur, ia qui.
promissum beato Petro fecit Pctoa superstes. Sane insigne illud
£* Z"*‘°b° «2£ ;r?z “ r",« - ££
Um’. ldeo unitatem fundaret ev „ ,CtrUm !ocutus est Dominus: ad
praemissa,,., tam patrem eius quam ' ° " ^uda siquidem oratione
*S mon Rar Iona), et Simonem LT ?SUm n°mine appcIIat fbcatus «
aSUa P°test®te iam tum ut suum” h X , 'T VOCari pa*V, eum sibi pro
a petra vocari placuit, pUta SUper * Sed Con8r«a similitudine Petrum
1'° cx °racu!o liquet, Dei volunt f ”* unt atUnjs erat suam Ecclesiam '
elut aedes in fundamento consiste EccIcsiam in beato Petro,
• IS CSt’ ut c°haerentes efficiat aed ^ Vtfpn ^ndamenti propria naturact
item que ut operi sit necessarf .Van°rum coagmentatione membrorum,
quo sublato, omnis aedificatio rnlt V'?clJ Um incolumitatis ac firmitudini.':
siam tucrique non solubili It?‘tUr Pctri cst 8«^«« Eccie-
cxpJere munus qui possit sin/"page connexam ac firmam. Tantum vero
nisrC £r°Pneque Edictio dicitur > p at? ,uhendi- vetandi, indicandi, quae
enn |ant.CIVltaU‘S r«QUe DUblir^ • PD°fCCt.° n°" n'si P»tCStatC illrisdictio*
soSt-u,nd1ii,no?ndique ,ionoris ac *****'** m
queum Admodum Prodesse neque ari nn'm vocant» nu!li bommum
firnv / hanc, de qua In } * ^ uriItatcm neque ad finnitutlmem
vai^ J A' IWta‘ "M non Tir’ potc““tem illa declarant ct m.
*“ '"•» Potram-^ ‘ 'T‘ruh'm‘ advmJ“ «i - • Quam antttt
^nstus aedificat Ecclesiam? an Ecclc*
i S, ,"i *■ i
! g|a“h7 XV,C7- »«!,. IV, c. 76. .';:>]
in
I, \
4J
Romani Pontifices
485
jjjin? Ambigua quippe locutio cst: an quasi unam eamdemm». ~
et Ecclesiam? Iloc ego verum esse existimo, ncc enim Ji ’ pctram
super quam Christus Ecclesiam aedificat, nec adversus ¥ pctram'
inferi praevalebunt ». 1 Cuius divinae sententiae ea vis est 651301 P0^36
visi invisique hostes vim, quascumquc artes adhibuerint ’ quamcumque
atfalta Petro Ecclesia succumbat, aut quoquo modo dcqcia't. f°"
tamquam Christi aedificium, qui sapienter aedificavit — d ^ ero
sllpra petram portarum inferi capax non est, praevalendum"1 'T™
adversus quemcumque hominem, qui extra petrar/et Fcd^iZT^™
sed invalidarum adversus illam . 2 Ergo Ecclesiam • " ‘am foem,
commendavit Petro, ut perpetuo incolumem tutor invictus rTn CUS ,d”rco
igitur auxit potestate debita: quia societat, h„roinum « e,
tuendae, ms impem m eo qui tuetur cst necessarium m. j enectu
adnexuit: Et tibi Jnbo cltn.es regni caelorum. Plane loqui de STa' pe™>
quam pau Ilo ante nuncuparat suam, quamque ipsam velle se 'in Petro Zt
lamquam ,n fundamento, statuere. Expressam non modo
ngm imaginem gerit Ecclesia: ceteroqui insigne usitatum ta^rii
esse, nemo nescit. Quapropter danes regni caelorum eum Iesi^n e pZ
pollicetur, potestatem et ius in Ecclesiam pollicetur danin.m rr P
« Patris et sui ipsius cognitionem per totum Z ^
ves illi iradiiT n ni F U cado P«estatem dedit, dum da-
caelis firmiora ’ ^ cdesiain per totum orbem terrarum extendit et
caeJ,s nnraorem monstravit •. a Concinunt cetera ‘"'lLnait- «
super terram tcit liant,,™ t • i- cetera. Otioa cumque hgenerts
erit solutum et in caelis 1 \ * V^cumque solveris super 'terram.
mmlemim item ,,J ^ g ‘ soIvendulue translata locutio ius ferenda*
dem potestas designat potestatem. Quae qui-
cre-ta eius rt, , 11 pl,"'li'nls '■.nuttsque dicitur fore, u, quaelibet de-
«R* q»c nullam habent ,Zs dT C*?*9* ^
" ~.EcclesiM commi*., uni^com^ituT m,“ ““
aaslasim suamU"cum ' t l> <iU" temp0rc Cliristus Dominus, post
iwsisset, praecipientis in ,„«1™"^"’ P d,K*'re‘ P’US ^
ova meas * \j:ni;ril m dum ei> * “sce, au, agnos meos. ... pasce
■elut pastori !SSCn' m "Vil' s"« futuri, omnes illi
disceret, sed ut tl • > uniinus non ilubitat, qui interrogat, non ut
'icarium rclinau^hm- elevandus in caelum amoris sui nobis velut
bl)s antefertur * . r * R t<’ qil‘a so^us profitetur ex omnibus, omni-
pastoris ofiiriu et pcr ett,orts ut perfectior gubernaret . 5 Illa vero sunt
Iare saJuhrit iir« r, i p'l^tef', Rrcpi so praebere duceni, eumdemque sosni*
™ Pabu,0njm Prohibendo pericula, cavendo insidias, tutando
1 ^ fine ne» r .
j Jbid * ^otrment. m Marth.
1 S. Itwn,
lom XII, n, n.
' lotn., \vI,0V’ ,/om L1V' in Uotth.. n. 2.
‘S ,G- 1 7*
Ambros- Exposit. in Ev
att£' ficundum Lucam> lib. X, n 175* 176,
4S6
a vi: brevi, regendo gubernando. Cum i*;,., n •
norum pastor impositus, potestatem acce„ ' etrUS 631 gregi chr'
quorum saluti lesus Christus nmf., ' P 1 gubernandi 0rnn« i '
str ut liaa
tet esse invicem coniUttos^iS^^5?* fide* Christianos 0
impetravit Petro, ut in gerenda nnt ... * ' V lrtute Precum Christus n
quoties tempora oostular™, • . ' Eidem praeterea 7 ''‘
« robur: Oisfc-S >w« r'3"-' • fra,ribus »4 Iu*t2
dSa" hf1' eT.dCm **“ vult «ilumenfidei- «Curo fl,n^raenlum b£
(labat, huius iulem firmare n«.. ‘ Lui propria auctoritate »
mentum Ecclesiae indicavit » .. • P| t|Ut,m cum P«ram dicit Z
maenarum indicia rerum, q„a, **» «* quaedam 'JZ
t^t, 1° S“Um P^Patione com, ' .8Unt pr°P™. voluit
mulorum appareret communio potestatis’' „n‘™rum ut « commaniorc
«rum vehit fapidmi statuit nt,„ f„lf. ‘ "!• “Wtai n ft»,*, .
fe **> P™*®"» nobiiitamr,« oZ Cd“ia debcrat' < Cn» aute,
C 'nstus petra, sed ut Petrus petra kriiT3"™ Petra «• n™ «
;-sa: Petrus «ro per petram M. t en,m essentialiter petra incon-
exhauntur... Sacerdos est fi.citMT 3 dlgnitates suaii %itur, n<*
H- .dem Ecclesiae, jJTdCTfe ** <*• W •
h,- a / . aperit, * traditis petr„ ?./w »r«io claudit;
,Cae declaravit. Pariter nistnr ° r!(lvibus' principem Christianae rcipu-
vupat, » agnis atque ovibus suis 33’ fP' ^ ip8e P^tem bonum nun-
^eoves. Quare Chrvsostonms p 0"' ^ PracPosu* ***
P donnn et coetus ili|us ^ ' bxim'us *rat inter Apostolos, ct os dhc,
3' l«uasi abolita negatione "Vr lmi1 °Stcndcns ei- °Portcre deinceps
un- Si amas me, fratribus nr, mi,ei Perfecturam committit. Dicit
'* ’ j et ser>»one bono , u mandi vir 3 " Demum clni confirmat f« r“”
tur Leo magnus; . Dc toto 1 Petr° ut infirmaret fratres suos. Iere
gentium vocationi et 4iSfVmiS etrus c%tur, qui et universa,
P «ponatur: ut quamvis i„ Dnn ^po3t®lls, cuncrisque Ecclesiae patri
tCre'S’ omnes tamen proprie CJ> rU!t' Silcerdotes sfnt multi'
t s . J>« 1 etrus, quos principaliter regii
■ Luc-, XX tr^ De SaeerJoti0, lib. n. m
1 Ihid. ’
* Ani h ros. / j ,, /.* . .
s- Leo M ' F^f' ltb- IV, „ c/.
* Fnk .*' s,;rfnq IV ca„ * sft*
i-pncs., n ■ •-‘p. 2,
» \ , PoemUntia n
' l)OC-. IU. 7. ’ •*’ m nppcndicc .n,,
L !?:in- x, lt. ■ f •
io n * * *-
ttom. LXxXVm
n If *ri, V UJ» 'n loan
ihcssui n lf iQ^t ,
H. Oasiiti.
Romani Pontifices
+8 7
iam: Cunctis rvtu.Kel.un, scient, bu» liquet, quod v«e dominica
d omnium Apostolorum Petro principi apostolo totius Ecclesiae ri !
commissa est ... bcce claves regni caelestis accepit, potestas ei ligandi ic
solvendi tribuitur, et cura ei totius Ecclesiae et principatus committitur a
24. Eiusmodi autem principatum, quoniam constitutione ipsa temoera
doneque Ecclesiae» vclut pars praecipua, continetur, videlicet ut nrin "
pium unitatis ac fundamentum incolumitatis perpetuae, nequaquam cum
k-ato Petro interire, sed recidere in cius successores ex alio in alium onor
tuit: Manet ergo dispositio veritatis, et beatus Petrus in accepta fortitu'
dine petrae perseverans, suscepta Ecclesiae gubernacula non reliquit i
Quare Pontifices» qui Petro in episcopatu romano succedunt, supremam
Ecclesiae potestatem obtinent iure divino. - Definimus, sanctam Woli
:am Sedem et Romanum Pontificem in universum orbem tenere prima-
tum, et ipsum I ontificem Romanum successorem esse beati Petri orin
cipis Apostolorum, et verum Christi vicarium totiusque Ecclesiae 'caput"
d omnium Christianorum patrem ac doctorcm existere, et ipsi in beato
Petro pascendi regendi ac gubernandi universalem Ecclesiam a Domino
como Iesu Christo plenam potestatem traditam esse; quemadmodum
ir ‘I SltTTv conciliorum et in sacris canonibus conti-
netur-, Similiter Concilium Lateranense IV: e Romana Ecclesia... dispo-
nente Domino, super omnes alias ordinariae potestatis obtinet principa-
tum, «pote mater universorum Christifidelium et magistra >, Anteceperat
cm^isus antiquitatis, quae episcopos romanos sine ulla dubitatione
3, IbSCr?Vlt Ct f°,Uit Ut bcati Petri ^g«imos successores. Quem
tcstimonfa^JN1 T ' "T eXtcnt et t*Uam lucu[cnta «««oram patrum
diWerel 11 VaIdc . Preciarum Irenaci» qui cum dc Ecclesia romana
talem n ianc cnim’ inqu,t' Ecclesiam propter potiorem principali-
JET m ”Tm C°menire Ecdesi“" • ‘ Ac Cvprianus itidem
matricelr ^^ .mart ; rmat( eam cssc Ecclesiae catholicae radicem et
sacerdotali* e ri Cathedram atque Ecclesiam prindpalem, unde unitas
Petri successor°Fff/eSt- Ci}thfdratr* Petri appellat quippe quam insidet
successori h„ ' ,, m PnnaP«l™ ob principatum Petro ipsi et legitimis
SHSci. tU,n: Wde UnitaS * Christiana republica
Danusum Un,taV's CSt Ecclesia romana. Quare Hieronymus iis verbis
Eeatitudini t * ^ , Um fuccessore Pacatoris ct discipulo crucis loquor...
illam i»*.!.,*- aC’,.- L>t ^ '^cdrae Petri communione consocior. Super
ae meatam Ecclesiam socio .s Sollemne illi est, catholicum
1"!*° m
. s‘71:; lih- V. epim. XX.
» senno III, cap -s
, Fl»cmin. - ct S%,3'
' e, i iv ,' ad Cornelium, n. t, H SxffMH
1 Omasum t n,
Pontifices
-|SS
hominem ex coniunctionc cum ,, , — ^
Cathedrae Petri iunmtur nuna i etri sede intem
«11 lungitur, meus est » 1 . . ,nt*-rnoscere> c
palam testatus, «in romana Ecclesia s..m absimili ratione An 1 l'l!'
principatum 2 negat es . ‘ ' mPer Apostolicae c-uK .,^Jstlfl.
liat: « Non cr -dJ u veram %hobcam- ^mque a «de
nd;«. hoc cs« cum catholica EcO^SZ?* ■ C"r""'™«re c“ ,'■*
Abbas hanc wra* #:,i - ,CMa communicare , 4 e* 1* LUfn Goi-
Pontifici romano: , u^h .COmmuni°™ notam
aut illi satisfaciat Festine*!- lacretlCus non esse neque au { ' ^
enim satisfio t net Pro omnibus sedi rnm«„ dlft- n<® wi
praediolum !C7nT,c,ter,Ubi<!U' hunc' 5
dos Pu et non !°‘,Uitur' qui mihi «mtoaS?
siae beatissimum P-m„T1 7 ‘fPfcrat sanctissimae rom.7 iden*
rationemque in eo affirmat r es id e r e ° ^ 1 ° 1 ’ C ? ^ ®Cdem ”* Cuius idem, sit'
;Sed et on,n,bus sanctis svnodis sc’ ' !?d “ ab lpso '"carnato Dei VerbJ
universarum quae in totoumranlm SaCros canones et l rm
~imsiet pr ™m Dd **2
l in t v,od ; v 7.1 cn,m igat ft So1™. «» S
. o7cn ' ■'S'iana- quod "»n una^ ?ltpnnc,patur*- * Quod ijitu,
id m ZZrnt« a"'"e 9ccjdcns acnosccm V,ma *T' “** aetat“ <■”*
lod -a °n'lc %*>*: . Nulli dlrram Synodu.m Pl-ilippua p.2
duc ^anftus ^eat^simusque Petrus 4 ,m° $aecu^s omnibus notum,
columna e, Ecclesiae “ a, hola ' lTt0lorUm Pri"«ps c. capa. H,
sulvi I Salval0re seneris 'T’*™1*™. “ Domino nostro fa,
icmn T ac K«®«K poooata plsl ■'dCn’pt0re- C,avcs «** •**
quePde re ^mper.,n 8U« successoribus viWtlt ^ ®d h°C
tia; „ petn” mn’um Cognitione versatur r! .''T exercet « Eadem-
nopolitani Huutus est »: “1 "vl clcTr' 77
Boiorum ,£~ Zs^Z ZT ‘
li* hn bl|eUntC Pr0^Css lillhfolil77ocef!ti'
magna .• ’an,US' Ioann^ ct klenn^p*3’ -CUi Justinianus "linpmtcr,
11 sententiarum declaratum ^ rftr,arc^ae subscripserunt, illude
Quf.i non potest Domini nostri Itsu
; ;**■ xvi, ad cUind
EP- XLIII „ n-
A 7.
f v v
1 En I V ’ n’ *3.
: Ac b m< ^ />ffruwi m
Actio Ii.
* Actio XVIII.
Romani Pontifices
189
Christi praetermitti sententia dicentis; Tues Petrus et st t
uiiJudo Bttje$um meam ... haec quae dicta sunt, Temm "bZJl‘‘T
clibus, quia m Sede Apostobca citra maculam semper <J T Te'
nta religio *. 1 Nolumus quidem persequi singula- libet t3 ' h^llca str'
(idri meminisse quam Michael Palaeologus in Concilio n’
i**““ '.Ipsa ‘,uo‘>ue 8ancla roma^ Ecclesia summum e. olen,,m
primatum et principatum super universam Ecclesiam catholirA 1
rm se ab ipso Dom.no in beato Petro. Apostolorum principe sive 'l’
lp™eUve”eS. hlilitcr Pltnitudi"'
r* - -
'X:"" 4'lp17mplde7ia77uirills7, 17
iia :zr. d “ c^^r °jt ssr
tla ut inumam Ecc,raiae constitu.iLm^ ^
gat. Quamquam vero neque plenam neuue unL,«i» • ntcessano attin'
obtinent auctoritatem, non tTmen ricJu ^,,1300^!?^ summain
quia potestatem gerunt sibi propriam verissimenne ^ ° l,Kum Putandb
antistites ordinarii dicuntur. vcn«^«jue populorum, quos regunt,
fontaneum est pOTpfwri^on * ^ UnUS ApOStolonim permulti, con-
neeessitudines. — -\0 nr;m? I$torum cun} *^0» divina constitutione,
Petro succedit non r hn <iuidem c°m unctionis episcoponim cum eo qui
netu, Sr ac diffla 3 dubia nccessita^: hoc soluto
peto quea! unlin c " T° ,p“ chri«^<>nim, ita plane ut nullo
summi sacerdotis dien^T ‘arc Xlnum^ gregem: «Ecclesiae salus in
bus cmi^rdl 8 ? Pendeta CU1 « "»n exsors quaedam et ab omni-
sacerdotes * I dciroo^^ c.stas* tot ,n Ecclesia efficiemur schismata, quot
seorsi"" a Petro C„1 1,“ '! ,^atrslat advtrterc animum: nihil esse Apostolis
ioannes Chrysostomus p ura seorsum ab Apostolis ac separat i m Petro.
percontahis WeV ‘ c T Cd,sserenda unientia (Ioan., XXI. 15)
.Equitur? . omnino^ r, J ° i dus Praetermissis, de his Christus Petrum
Pulonim, et coetu « .n pondct: Ex,mius e‘rat inter Apostolos, et os disci-
fundamentum /' “r U0WS de^natus a Christo
l1lit pascendi vl u » ' 1 P^1 copia sulvendupie permissa eidem-
icteptre Apostoli* P° 5stas uni- °ntra quidquid auctoritatis ac muneris
ajmeo commi iru*,,'t',ninnCl<i t-Um Petro aCcePere: divina dignatio st quid
tns \<i|iiit esse principibus nunquam nisi per ipsum
1 * 1,st Epist. vvvi 1
'Actio IV _ V( * v ’ aJ tnir>«s Episc. Hispin., n. 4.
1 Uc, Vt' A' 35-
< s j’ '*• '3-
" LXVv^nf c,‘r,!ra t.unfcrianos, n. 9.
- m, m Ic«n., n. 1.
I# dpp
V
f " V
8uur' Cicm?re «pwcopos iure ac potestate L »• ' x tlUo plan
cusoribus scientes secesserint. Nam a fundamtnr ** 3 Petro «Mute,
ficum niti, secessione divelluntur itaque ',.v «i quo tolUra debet •
f 'V.ro
2/. Quibus rebus rursus noscimus in ^ - e’ 1
caelestem descriptionem mentemque divinam “.t?.*!. ch,i«'aiu rep^>j
dtv.nus auctor fide et regimine et ' 'del.cet cura EcS
Petrum eiusque successori delegit i. ^T"* eSSC *««i
centrum unitatis. Quare Cvprianuf: . pJS “ f™*"* /<"■ *
1 l
centrum unitatis. Quare Cvorian.»-* p T'™* PnneiP*«m foret 3C v
d.0 veritatis. Loquitur Dominus «d Lmm° T ' fadl“ mq
" m aedificat ** ** fa* I
, n oommus ad ]Wrilm. r JaMUij com
« « Petrus... Super unutn aedificat FrH .** il,co' lntlua. {
omnibus post resurrectionem suam Hmem^T' '** qUamv‘is Apfls
Sicut misit me Pater..., tamen ut i, ,[ 7°?'^ « «*
ongmcm ab uno incipientem sua auctoritate ii ^ Unitat^ '*»
Milevitanus: « Negare non potes 1,!Sposu,t ”■ 3 Atque Opi.
dram episcopalem esse co] latam . te m Urbe Petro primoCai
caput Petrus, unde et CepL^’ ,, T* "mnium Apostolo,
tas ab omnibus servaretur: ne ceteriAn^ ,n qUa una Cathcdra «
^rent, ut iam schismaticus Tnelr f ‘ 8UI«U.,aS sibi def
thedram alteram collocaret * * Unde eat Jl*^ t,U' COntra <
haeres, m tum schisma ex eo ortum i u ! * 'PS,.US C-vPriani sententia, £1
potestati; obedientia abiicitur: \ a ere. g^que, quod debita supreir
‘£ut nata sunt schismata quam -..V^ en'm aIluntle haereses obortae su
Ju,\ ncc ur*us in Ecclesia ad ° ^ Sacerdot‘ De* non obtemper
Chnsti cogitatur ... * Nemo jPjf fpUS sacerdos et ad tempus iudex n
auctoritatem potest, cum absur ? n“‘ CUm Petro «haereat, participa
eum m Ecclesia praeesse. Ouar! n SIt °Pm:lr\qui extra Ecclesiam a
nomine Donat i stas: Contra PtatU3 Milevitanus reprehendebat he
‘•yunus Petrum, principem slii; pOItas 0’nfen) claves salutares acccpiss
2'bl dabo claves re3ni cael^!i ^n0Strum’ cui a Christo dictum est
ergo, quod claves ree ni raZ’ L% p,,rtac htferi non vincent eas. Indi
"^drarn Petri... militatis? 0a°m V°b*S u$UrPare contenditis, qui cor
j ctn, putandus, si Petro snbv^*10 nte' nt Christus i ussit, colligatus cum
usam ac perturbatam neCessAri e,que Pareat: secus in multitudinem coa-
a^em 0nSCn andae’ non gerere 'bn C “bilur* pidei et communionis
Sdtls cst: sed omnino auJ n'’nS Caussa pnores partes, non
t s ontate est opus vera eademque
• ibid. * scm,° iv, c. 2. $ M
t nitate Ecci
D« Sch«m n! ’ n- 41 I
Ep. \u , ■’!>. II, -riH
’ l4k. II, '» , t5Wnd~">. n. s.
Romani Pontifiees
■
¥P
cui obtemperet tota communitas. Quid enim Dei Filius spectavit cum
dives regm caelorum um pollicitus cst Petro? Summum fastigium' not^
.otis nomine elautum co loco designari, usus biblicus et Patrum cons .
licnies sententiae duliit.iri non sinunt. Neque secus interpretari fas e-t
I quae vel Petro separarim tributa sunt, vel Apostolis coniunctim cum Petro’
Si ligandi, solvendi, pascemhque facultas hoc parit in episcopis successo
ribus Apostolorum, ut populum quisque suum vera cum potestate reeat"
«erte idem parere eadem facultas in eo debet, cui pascendi agnos et uves
assignatum est, Deo auctore, munus: * Non solum pastorem ( Petrum}
i ftd pastorum pastorem (Christus) constituit: pascit igitur Petrus acno-T
| pascit et oves, pascit filios, pascit et matres: regit subditos, regit et orae’
latos quia praeter agnos et oves in Ecclesia nihil est ■ . i Hinc illae de beato
Petro singulares veterum locutiones, quae in summo dignitatis potesta
usque gradu locatum luculente praedicam. Appellant passim: principem
coetu, discipulorum; sanctorum Apostolorum principem; chori illius corv
phaeum; os Apostolorum omnium; caput illius familiae; orbis totius pnu:-
pnanim; inter Apostolos primum; Ecclesiae columen. Quae omnia con-
tudere Bcrnardus iis \erbis videtur ad Eugenium Papam- n Quis es5
acerdos magnus, summus pontifex. Tu princeps episcoporum, tu heres
Apostolorum. „ I u es, cui claves traditae, cui oves creditae sunt. Sunt
S 0,,al I Tff UnT* Ct gregU,n past0r^ sed tu glorio-
uJTJS 3 utrumque prae ceter,s nomen hereditasti.
uni 1, "ssignatos greges, singul, singulos, tibi universi crediti,
Lmle id nr 7 m°d° OV1U?!’ sed et pastorum, tu unus omnium pastor.
Ue id probem quaeris. Ex verbo Domini. Cui enim, non dico ipisco-
HHt1 QtJ T P°St0l0rr’ SiC ab80lute et indiscrcte tot^ commis-
populos civitati ' nIT Pctre’ Pafcc 0Vt*s meas. Quas? illius vel illius
planum non rW rt?SIonis» aut certi regni? Oves meas, inquit. Cui non
distinguitur nihil “ uluas’ SClJ assignasse omnes? Nihil excipitur, ubi
ahh0rret a vcritare- et aperte repugnat constitutioni divi-
Z Z /0manorum Pontificum episcopos subesse singulos, ius
aienti m rUn! ^acc en*m omnis cst caussa ratioque funda-
amjit tueitm- n ^ 1lbtatemclut‘ toti potius aedificio, quam partibus eius
Aristus Dnmin U1K ?St m caussa» dc qua loquimur, multo verius, quia
prao aleant aH •!'* virtute confieri voluit, ut portae inferi non
omnes dc p- ]2^LS . tdcs'atn. Quod promissum divinum constat inter
quippe n u?nersa hitelligi oportere, non de singulis eius parti -
9rum, U( vine ‘lC> l(ltupk Vmc‘ uderorum impetu possunt, nonnulllisque
-'t universo CcrentUr» s‘ngillatim evenit. Rursus, qui gregi praepositus
atra insimul* con» m>n modo *n oves dispersas, sed prorsus in multitudi-
ne pastorem n^re^atarUm babere tniperium necesse est. Num regat agat-
SUUm fuiversitas ovium? Num successores Apostolorum,
1 ^ ^run jv t' % * ' 4
' Rc considit t l'nicns‘s. Comnient. in loan part. III, «p. 2I, n. 55.
‘ i* cnp, H,
r-*
492
ornant Pontifices
simul coniuncti, fundamentum sint 0„n~p * —
manienti caussa, innitatur? prof n s"««sor ,di„-
c' ,us “?“« “««Oritas est „„„ ' 'Us m, Potestate .A**4
vereas Simul: et „„„|„ • "'«T » ah^^S a
privato cuique, sed etiam J P ? in reP«nc qufsau* e ,scdj"
Pontifices rLani, <,uoZ XtT
Plectitur, omnes cius partes P« ™ bns,,,anam eempublicam , "r
tes habent potestati suae. Christus n"11 •“ iectas> “«bicctas 'atn '!"? *
eiusque successoribus tribuit , , Dommus' quod iam dit, ', c **
IS PT'U0 sererent ^tatem """"" SUi> «*»«£»»
statem ^T® ' * <!ua dicimus,' in ipsum "*** 4
-Ilo tempore Eeclesia £S5t ll ZnT' T*'™'-
nZ 2mcrMCCm dc Kcdeshrmn “* ©»*
redditur \Cr° <?UemtJuam iudicasse non i Pracsu,,bu« indicas»
as
.i:. 1 Ptr r°manorum Pontificum r. /- ^ccretat rata habere vel i
uit Leo niapnus1 fuit, Ooncjliahult ir„i - *
nus eanonem verTxxvn^* D‘1.™3SUS: ConstantmSpoltorifti
TJZT &disTp^to,i«enveb ha,c«1»™».
— Pon^r1;;; p1
h*b™™Z7ncclZTm’- tamq"am "
Scriotur VCnd°nJm plenum ius ae nm™ 1«dlca«t'onlm, transferendon
saern ' '“'«nonio dicli«,uc p " , p0'csta,<:n> habere, nedum « uc
rum cnnf<|U' tanonum decretis, sed nr !".0n,n? romanorum Pontilioi
ditas P csslPne manifeste constat' r <T °Pr,a etIam eorumdcm Condi
eo atam ' 't™ ***** JlvendLu e T chv*» *** caelorum uni c,
et C^T* oKrae '«‘erae testantur^. Potestatem Apostolis una cum M
a lesu r-i, rl~“m onde Apostoli aere V6rQ summam potestatem tine Pd
cani decreto^ "'f0 pacto cst tC5tatum‘ Profal
Oninirt • ’ ®8t de vi et Ouibus de caussis, Concilii Vd
fides, 5 CS ,nVLCta n°Va, sed vetus* fnmatus Romani Pontificis, w
constans omnium sacuJnrum asscit
f doanus JI In Aii
w - *-*. *, — «, c,
«toliear, ’ n cr»*t. LXXvv,
ct>qupm de .iSCIS*at* m*ior "on^st !'Cria*1 Impcrnt: 'ftttt profecto Sedi» V
i XJtVl ad pd!carc indicio ' ° ,CIU,T, a ne®int fore retractandum, f» -f
| Cf, X 1 pjP)!icon(K n ,
O * pm Dardaniae n f
ofM, n ^ ^ n' 5*
1 c* 3- — Cf v
* io*
4
Romani Pontifices
493
31. Neque vero potestati gemin» eosdem subesae, confusionem habet
jministratioms. "ale qutequam suspican, primum sapiemia Dei prohibe
- cuius consilio est temperatio isthaec regiminis constituta 1H,,h «
1
nuitp
urca a
regiminis constituta. 111, ,d prae,
. .... unV tum rerum ordinem mutuasque necessitudines
perturbat'- si bini magis ralus rn populo sint eodem gradu, neutro alteri
obnoxio, Hr i i romam pontificis potestas summa est, universalis planeaue
sui juris; episcoporum vero certis circumscripta finibus, nec plane sui iuris.
Inconveniens est, quod duo aequaliter super eumdem gregem constituan
tur. Sed quod duo, quorum unus alio principalior est/super eamdem
plebem constituantur, non est inconveniens; et secundum hoc super eam
dem plebem immediate sunt et Sacerdos parochialis et Episcopus et Faoa 'i
Romani autem Pontifices, officii sui memores, maxime omnium consenari
volunt quidquid cst m Ecclesia divinitus constitutum: propterea quemad
niodum potestatem suam e<a qua par est cura vigilantiaque tuentur ita et
dcJcre et dabunt constanter operam ut sua Episcopis auctoritas salva sit
Imo quidquid Episcopis tribuitur honoris, quiquid obsequii id omne
sibimetipsis tnbutuin deputant. « Meus honor est honor universalis Fecle-
suc. Meus honor est fratrum meorum solidus vigor. Tunc ego vere hono-
ratus sum, cum singulis quibusque honor debitus non nagatur 2
}2. His quae dicta sunt, Ecclesiae quidem imaginem atque formam ex
uvina constitutione fideliter expressimus. Plura persecuti de unitate sumus;
•. . 1 ia.?C e!isc’ et Hu0 conservandam principio dh( inus auctor volue-
ni, satis explicavimus. Quotquot divino munere benefidoque contigit ut
Si^>Mh0',Cae t3mqUam ” “ nati « -c„n Nos,U
E 7?,^ J 7' ",°n “* cur dubitemus: Or« vocem meam au-
or, A. q 1,110 fac,lc s“»psennt quo et erudiantur plenius, et volun-
coWre^iT8*0?^ CU-m P‘1St°r'^us 9u‘s9ue su*s ct per eos cum pastore summo
et eo sal iLr UtlUS- 1)110:101 intra °vile unicum permanere, tructuumque
i* auctarem fi*?™ m*,torcm ubertatem capere. \’erum aspicientibus Nobis
impares dieiiitati *‘vH*nmmat°rem , 1 cuius vicaria potestate, tametsi
illudauL- .i? ! r>\ ,nuncri’ fungimur, caritate eius in damma tur animus;
«m,,.. .»■ fhL,a , ^Isto dictum, de Nobismetipsis non sine caussa usur-
art et i , ‘r. ' ^ W u’"\ Qme non sunt ex hoc ovili: et illas oportet me addu -
°b'cq uj Jlc >,,eam “udo ut, » Nos igitur audire et caritati Nostrae paternae
njnt) et lesrn^n t),1°55.uot suntt qui impietatem tam late fusam ode-
^Obcimt eM' 1,lstlini I" il itioi Dei eumdemque senatorem generis humani
Christum c,. Itcn,ll!» SL'd tamen vagantur ab eius Sponsa longius. Qui
|eorpus esf M s uniant necesse t^t; « Totus Christus caput et
'P^nsa. dtif)3^111 'im'"on,'tus filius Dei, corpus eius Ecclesia: sponsus et
dissentiunt *t,n L^r'1e lina* Quicumque de ipso capite a Scripturis sancti
e uiusi m omnibus locis inveniantur in quibus Ecclesia desi-
' S' T???? d!st'.XVn' ;1- 4. ad q. 4. »d 3.
X, ,6.
\T t ? m,* * ' i «i 4* «Iu t]» 4* iUt 3«
lojn*, v i- " UII, Cp XXX* *itl Kutogitim,
494
Pj
gnata est, non sunt In Ecclesia F#- ' ~
Scripturis sanctis consentiunt et imit US* 9uicumquc rf,
sunt in Ecclesia ... i Ac '„a,. a" Ecc,««e non 1 *• <•;
impietatis non funditus cormpitpJsVil-ns10»/’"'™13' "•"«fc? *
•unt. sibi patris esse loco d£&T f** ***» Wl'
dem apud se reputent ac plane intolli,, Cac,lt>“e “pificta li'
quam posse, nisi fratrem sibi Icsum ri " ’ numcrari « in filii, Sj*
adscivennt. Omnes icitur peramanre Chr,!'tum «mulquc Ecclesia! ""
compellamus: A„„„,„s DoZZ ^ “ 1*7
utus: illum sicut patrem, isuTS m m"’ "T™' ™«T&2
em vado, arreptitios et sortilccos cun „ r“nAemo dicat: ad fes '
reJinquo: catholicus Q.,m ’r g consilI<J» sed tamen Dei fe„4
elicit: abiit a gZJZJZ** T™’ «*»*3
qurero divinationes sacrilccas nmi' l-r^ad*' ,7“n T'3'™ arr<tptitiunt, c
P CI-, qin Offensam vindicat matrem? b' pmdest non offo.
Deum honoras, ipsum praedic* prodest si DoininuiJi ctr
a.. atris dexteram confiteris et hi ^ * UJni e,us agnoscis, scdtn::
aliquem patronum cui aimtiH' *sph em as Ecclesiam -eius* Si hafv-
-**> diceres, *?**?«*
tvnete omnes 'inanimite! Xm ™n Ir‘'US "*""■» Tcn«c «go, eat'
njtm permovere, et unde vult q‘" 7’™me r°tes' an™»k®
“!■ ‘P*08 •» oratione speetavin,,,! ’ h 'mpcllorc- benignitati eius ni»,
ero donorum auspicem et benevoiem^v"'" commen*mus. Odo:,
raires, Clero populoque vestro A™" f®'™' "«em vobis, Veneni*,
omino impertimus P(,s o icam benedictionem peronum,:
(Leonis XIII ,Acta, vol XVI
• '"•"Lp.157.20SJ.
, 631.
«“ *H«. Btt Apostoticae curae, ,3 8ep, ,M.
'• Apostohcac curae .
S TTT l6sm ^refen’ ■ qi,a PWwm maZnim
anno??8 ipsam eal^^i?An*Io?m notfoni trih
ciusrf C lmUS Propriam ad Arwln* apUC tcstl'® est epistola quam suj
memn™ SUlPPe gentis et vetera ’ rt,I'niit,l/^,rrsfl in fidei unitate quan
orandi n -0 reVocavimus et f r" CUni p'Cclesia matre Coniunctionei
,randl De* sollertia, com* di» ^ "hiationem, excitata in i
maturare. R ursusque haud ita pr
Aturuit r*
t Contra
knarratio in n i * En in *
«-»•. «"WntS.T? * “*• «S» « 'V.-J-
Ep- ”"• • "• '4-
' '■* aPP. I8nt ,f,r ,
tt. I-fonis XIII Acto. vol. XV, p. !J<
495
Romam Pontifices
quum
communibus universe litteris dc unitate Ecclesiae fusius agere vi<
isum
p ■ ■ -
, ,lt i non ultimo locti respeximus Angliam; spe praelucente posse df'f
menta Nostra tum catholicis firmitatem tum dissidentibus ailutare lumen
atTcrrc. Atque illud fateri libt t quod aeque gentis humanitatem ac rrmlton
sollicitudinem salutis aeternae commendat, id est quam benevole Amrfia
probata sit instantia Nostra et dicendi Ubertas, nullo quidem acta humanae
rationis impulsu. — Nunc autem eadem Nos mente eodemque animo deh
beratum habemus studia convertere ad quamdam non minoris momenti
ausam, quae cum ea ipsa re votisque Nostris cohaeret. Quod enim apud
Anglos, aliquanto postquam ah unitatis Christianae centro abscessum est
novus plane ritus ordinibus sacris conferendis, sub rege Eduardo Vr fuit
publice inductus; defecisse idcirco verum Ordinis sacramentum auale
Christus instituit, simulque hicrarchicam successionem, iam tenuit communis
sententia, quam non semel Ecclesiae acta et constans disciplina firmarunt
Attamen recentiorc memoria hisque maxime annis invaluit controversia
«craenc Ordinationes ntu eduardiano peractae, natura sacramenti effec’
tnque polleant; faventibus, affirmate vel dubitanter, non modo scriotoribus
, , . , 1 ^ ^ ' praesertim non an glis
Alieros quippe movebat praestantia sacerdotii Christiani, exoptantes ut
duplici eius in corpus Christi potestate ne carerent sui; movebat alteros
consilium expediendi quodammodo iliis reditus ad unitatem: utrisque vero
hoc persuasum esse videbatur, iam studiis in eo genere cum aetate provectis
rnmsque litterarum monumentis ex oblivione erutis, retractari auctoritate
Nostra causam non inopportunum fore. Nos autem ea consilia atque optata
mmime neg igt utes, maximeque voci obsequentes apostolicae caritatis
censuimus nihil non experiri quod videretur quoquo modo conducere ad
ammamm vel avertenda damna vel utilitates fovendas.
ctnt igitur d<. retractanda causa benignissime indulgere: ita sane,
.neL S1Um"iam ™vat’ disquisitionis sollertiam, omnis in posterum vel
dwirin-,< !!,dCmiv U11hmtil esst!t r' niota- Quapropter certo numero viris
insa l,lnnc Pistantibus, quomm compertae erant dissimiles in
m'ln j ^ m,on^s’ negotium dedimus ut momenta sententiae suae scriptis
scripta et e°j Cindc ad ^os acc*tos iusstmus communicare inter se
atque cvni* ^|UU c0 ainplius ad rem cognitu esset dignum, indagare
omni p0sscn . CfC* • <>ns;ultumque a Nobis est, ut ipsi diplomata opportuna
plorata educer is vaticanis sive nota recognoscere sit e inex-
Jcta apud s"^' ltenu^K ut PromP*a haberent quaecumque eiusdem generis
^'J**** Consilium, quod Suprema vocatur, asservarentur, neque
gassent j,ccuniclu<- ,ld ^l()C tempus doctiores viri in utramque partem evul-
cong^3io;iUSm°d * ad’umcntis instructos, voluimus eos in singulares
S, K. p ,fs f,on\tnu L‘! quae ad duodecim sunt habitae, praeside uno ex
disputandi jT ln‘ddll,s a Nohismetipsis designato, data singulis facultate
ceteris docu Denique earumdem congressionum acta, una cum
tantis, \ enerabilibus Fratribus Nostris Cardinalibus cx eodem
N. 6jo.
m
**-*•
h i ,
h
496
Romani Pontifices
Consilio .ussimus exhiberi on^T^T^T^ .
Nobis deinde agitata, suam quisuue «usa eao*
3. Hoc ducendae rei ordine praisti.m , 3™ 'licm">- "®
causae aequum erat non ante aggredi uu-m -—en acsiima
paruisset, quo loco ca iam esset^.m^ T lJ perstudiose auJ^°nft
profecto jg££2S£"8^ COnSUt'tudi"- *
praecipua quibus Decessore^ Nosrt Pnm,s Pcrpensa sunt
Cardinalem Reginaidun, Pol, HS
I-egatum de latere ad id opus destin' , b , ' mu,tiPli«' laude «i?
m, e, que mandata seu facultates' exim T” Pmi’ “ Merlil^ ■
d“itt;i quas deinde Paul,,* rr _et™ ordinem normasqUe a„,nj
colligatur quidnam ^cZS^t “
^tractum fuisse, ^ omnino T pr°P°situ">
facultates Legato apostolico ab iis PontifiISf"8 ? pecuIiare- Quum eaia
rehgionisque in ca statum respicerem n ^8 tnbut«* Angliam dum^
,Lgat0 quaerenti impertitae minin. . ’ ™ae ltem «gendi ab eisdem eidem
decernenda sine quibus sacrae ordiLT^™ C88C poterant ad illa generati*
nere propne ad providendum de nrH*0^ va!eant> sed debebant atri-
Porum monebant rerumque condit n" 8 in Cf> «P* ?™Z
qoam quod ex natura e m , . ™ ** exPosttae. Hoc ipsum. praeter
CSt' lnde Pariter Iiq„et qnofi ” eorumdw*l documentorum perspicuum
quae sacramento Ordinis mBeiZZZ™ Pr°rSUS fuisset> ita vR m
tin fCnt LegaUlm* Cumque virum cuhi "?“**? sunt» propemodum comino-
Uno eluxerat. Um cu,us doctrina etiam in Concilio Trita».
ad Legatum apostoh^m "pe"" _d ‘ ?CU ! • Cr patebit «Juare in litteris 1
"lenno de iis primuin £• d,e vir, martii MDLiv, distine
etmendi, tum de iis qqi Pernoti, in suis ordinibus i
* *** >epv,ti fument, promoveri hJ° 1 <U $acros ordwest possent, si di
S fUlpJeX S am eertC definiteque notatur, ut r
^scepissent, qUippe id ante r"0 *0fl,m qui sacram ordinationem
aIionStr°S erroro dissidiove imnlf 5nn<-1 ScccS3i°nem, vel si post eam c
DO , JIU ciui 'nitiati essent secund * tamen catholico consueto;
Pontifi irom°Vfiri, quia ordinati Um ^rdlna*e «duardianum, qui prop
x\iv -KlS fuisse nraerl06111 accepJssent irritam. Neque aliud
ampCir M0L.V' Licui tates sul^ COrifirmat epistola eiusdem Legati
runt . ^ Pot*ssime considera i cpiScoP° Norwicensi demandantis
<i "n, ' ,an'"a>i'>"S ^UQcl «e ipsae Iulii III liucrac .
mem i"'UnUS c<>««m,i0ni' 1 r -tendis, etiam in eorum to
1 'Pensum fm’t: mij;1 au\iUS n/c ct ,M0* ttrvata fQtma E^/etuK <
, 1 tm ocutione ii certe designabantur
“ '■»" sr° n,c,“c '«» ... Mr -flB
1 tCl*,s Sl1^ plumbo, Si utio unquam tw I
Romani Ponti f a r
497
consecrati cduardiano ritu; praeter eam namque ct catholicam formam ali*
nu fla erat co tempore in Anglia. 13
5- H-e «ttem apertiora lient commemorando legationem quam Phi-'
et Mana reges, suadente Cardinal. Polo, Romam ad Pontificem fl
bruario mense mdlv miserunt Regii oratores, viri trt*s ‘
virM' pracMi in quibo, Thomas Thirlby
tabebant pn.pos.tum. Pontificem de conditione rei religiosae te eo rc'4,o
notu, a ampliore edocere, ab tpsoque in primis petere m ea quae I eean.s
ad eiusdem regni cum Ecclesia reconciliationem curaverat atque efceLV
haberet rata et confirmaret: e.us rei causa omnia ad Pontificem allata sunt
testimonia scripta quae oportebat, partesque Ordinalis novi proxime ad
rem fac, entes. lamvero Paulus IV legatione magnifice admissa eisdem., m
tetimoma per certos ahquot Cardinales diligenttr focum,, et habUa <111
krulumc matura, meras Praeclara carirnmi sub plumbo dedit die xx iun i
«denanno. In Ius quum comprobatio plena et robur additum si, rebus
a lolo gestis, de ordinationibus sic est praescriptum... qui ai ori, tus tcclc-
mtm.. ab ala quam a/, epueopo rite et recte oriiuato promoti fuerunt
oritur,., de novo jusriperc Intrantur. Quinam autem essem S
alea non rtte recteque ori, nati, satis iam indicaverant superiora docummT
llatesqucin ?•“ rem a Legato adhibitae: ii nimirum qui ad episcupal
tum, sicut alu ad alios ordines, promoti essent, non renato forma Ec clefoe
Zt;r„ „nNoSenata {"ma " pn»t Legatus^ipse
tlc:T?Um nOVam ritUaIcm form-- cui quoque
tendus est lon - ?■ ’"a ,CS at*entam °Perum dederant. Neque praetermit-
ctirn aliis b.-ncf; *CX ,C.lsdem Pont,ficis Atteris, omnino rei congruens; ubi
Qunmhenjrfi * ^ dispensationis egentibus numerantur qui tam ordines
ZisJ 0TdZ^TimaSitCa HUllller * defaCt° ohHn,terant- enim obti-
Bb ut n Ukm cst at<?u.e “Tito actu nulloque effectu, videlicet m*-
(}uum iden* °nCt C|US V°C1S notatl° ct consuetudo sermonis; praesertim
ttids auae Vvan nW° affirmetur dc ordinibus quod de beneficiis ecclesia -
cerns^crorum canonum institutis manifesto erant nulla,
nullis quinam reveri ?oIIata* Iluc ;lccedlt quod, ambigentibus non-
ad mentem P -r • 7!SC°p!’ riir ci rcc!t or ^‘ntli i dici et haberi possent
litteras in m n.n 1 lc's’ 'IC non m,dl,) post, die x\x octobris, alias subiecit
ht, \~t ser2°, rm • S: aUlue’ Nos> inquit, haesitationem hmusmodi tofi
fuerant metit f ‘ CO?saeT[t*ae eorum qui schismate durante ad ordines promoti
‘xpruttendo Tt 1 m*1 n>ln,u m *mam m eisdem litteris Vostris habuimus clarius
OTchiebiscoh >nh ftmsu/ere volentes , declaramus eos tantum episcopos et
Tfctt ordinat tn forma Rcclestac ordinati ct consecrati fuerunt , rite et
praesentem [ U ‘ wow Posset Quae declaratio, nisi apposite ad rem Angliae
certe Corir’ 1 ad Ordinale eduardianum, spectare debuisset, nihil
lenitati p°ntifex novis litteris, quo vel haesitationem tolleret vel
rnsndata m ,,fl ac n>miRertt' Ceterum Apostolicac Sedis documenta et
f|l)ttinpcra *!Lr '1'nd^n Legatus intellexit, atque ita eis rite religioseque
1 ldque pariter factum a regina Alaria ct a ceteris qui cum ea
dederunt operam ut religio et ' --
tuerentur. aUlol,ca ln pnstinum Jocu
6. Auctoritates quas exci t.i vim.. B i IBr
initia eius disciplinae quae tenore constanti ? 1 V aperte ostend
custodita est, ut ordinationes ritu eduardiano’ hT ampiius sa«H
cu.disc.pi, nae amplissime suffragantur
nationum quae, in hac etiam Urbe, saenius n ? multa Z.
catholico. Jn huius igitur discinlin. ^ u s°luteque iteratae sun?
proposito. Nam si cui forte quid™™ »P«
Co^Mudo optima legum internet. OuonL . aCC'P'enda. ™«e jg v*
poterat ut talem consuetudfocm W„ ic, t T
raret. Atqui eam non toleravit solum i Se<!CS patcretllr tacita ac
quotiescumque in eadem re pecul are alfon P™bavit e*m et saevi,
Duo eiusmodi facta in medium profor, w 'T inddit iud“"'
ount subinde delata: alterum, anno ? m.ul<ls 1uac ad V«
a erum, anno mdcciv, Ioannis ( 'l„ ■ ' 1 cul|,sdam Calvinistae C
mnale eduardianum suos adepti ordine'18 , °rd?n; «"“«IM seca»
■"vestigationem, consultores non na,,e In Pmno' post accll"““
de scripto ediderunt, ceteriquc .resP°nsa sua, quae appellas, .
?»" tmahditate ordinationis • tantum Unam. consPinirLlnt sententi
Placun Cardinalibus respondSe ' DilT T, habita °PP°M
tcrata sunt m facto altero- ^adem vero acta repetita et p
V)ta’ r°f?atiquc doctorcs egre J Tq , pfaetCrea nova consuitor
dlUm »«■«» Perspicacioris ^ 3C Duacenis* »«I* pm
Pernoscendam. Atque Jloc ani™ ?! • praetermisstftu est ad rem peni
■»<>rdon cuius negotium erat tu * '<jftIS®e °P°rtet quod, tametsi tum ij
indicandae etiam adduxissent ili ' ,<fu' COI1Su,torcs inter causas nuilih
111 sententia tamen ferenda nm ^ pJout Potabatur ordinationem Parkei
procum integrae fidei neonr* n,nmo s.epos,ta est ea causa, ut docume/
f intentionis. Qua dc f0J?a “ “ .rat,.° cst rePutata nisi defectus for"
um fuerat ut exemplar O rdm ,r P enJ*JS cssct certi usque iudicium, a
e« singulae collatac sunt fomv.V*'' a”^ lcan' Sllppetcret; atque edam cu
en talium ritibus conquisitae V™ ln'?iub’ cx van,s orientalium et oa
pertinebat consentientibus si. ff -,ni- ^emens Cardinalium ad qui
ecruTit: . Ioannes Clemens r^t* lpsemot L‘ria v, die xvn aprilis iMDCcr
mnes ordines etiam sacros * °^.ex ln,egro et absolute ordinetur a
s Condrmatus, prius s-k-m pracc'PUe presbyteratus, et quatenus no
wicM/tntla’ *d fane considerare r>VTentUm ^OIifirmationis suscipiat ». Qo*
ut nr qoidquam momenti 'l ^ 06 a ^c^ectu quidem traditionis init
mre I1"31:0 SUb tU,1C L4n,'(11 praescriptum de more dtf
n0nL, .f1^ Pontificis sententi autcm pluris refert constdf-
P^cu liari Licet enim ^m Spectare universe ad omnes Anglica-
&Uap- r*ione Profect ^ ^ peculiare, non tamen «
ordinationes illae «. verum cx vitio formae, quo quidem
CJuntur omnes; adeo ut, quoties deinctp5
Romam Ponftficti
499
in re simili decernendum fuit, toties idem Clementis XI communicatum
sit decretum.
7- Quac fl“um "0" vid« controversiam temporibus nostri*
exsuscitatam, Apostohcae Sedis mdicio definitam multo antea fuisse* d
roentisque illis haud satis quara oportuerat cognitis, fortasse factum t*
scriptor aliquis catholicus disputationem de ea Ubere habere non dubii,
rit. Quoniam vero ut principio monuimus, nihil Xobis antiquius ontatius’
que est quam ut hominibus recte animatis maxima possimus indulgentia
et cantate prodesse, ideo .ussimus in Ordinale angiieanum, quod emut
esi totius causae, rursus quam studiosissime inquiri F
S. In ritu cuiuslibet sacramenti conficiendi ct administrandi iure disce
«en, tmer partem Caere, nonMem « partem «r entialem, quae materie i,
forma appellari consuevit. Omnesque nontr.t. sacramenta novae Icois mn,,, '
signa sensibilia atque grattae invisibilis efficientia, debere gratim
Seat, quam effienrat e, efficere quam significant. Quae significaJo S
,n toto „u essentiali, mater, a scilicet e, forma, haberi debe, p„°ar ,i
rnnen «d formam perime, ; quum materia si, pars per se non determTnata
juao per diam de, enmtnewr. Idque in saemmento Ordinis
mamiumimposino; quae quidem nihil definitum per se sienificat et T«.?e
vtlTquaTad nrovfo, aCqUC ** Confin“tionem usurpatur. - Iamvero
frtj quae ad proximam usque aetatem habentur passim ab Ajielicanis
"r pr-rvd °rdinatio,m; pr^byteralis, videlicet, Acaft Spi-
cius gratiam ? ^ S,gniflcant definite ordinem sacerdotii vel
tendi xermn r ,rl ' pniecipue est potestas consecrandi ct offe-
^ZatL fafril i' <1UOd “» «*
«t postea iis verbis ad nft i * ^raCtt' Forma huiusmodi aucta quidem
AnelLnos »; t;. .?’ °^ntwi el ofius presbyteri; sed hoc potius convincit,
near» rei. Eadem vo^ Pnn!a,n eani ^orniam ,ui^sc niancam neque ido-
apponere* formae n ! « '! ' ad,e^tI0* 81 ,forte tJuidcm legitimam significationem
tum Ordinale edinn-r ’ sunis C8t "uluc,‘'' elapso lam saeculo post recep-
«as ordinandi ;am „ n Ll m : <lu“m propterca, Hierarchia ex tincta, pote-
sime arcessitum r”1. 3 ^ctluicl<luam Porro auxilium causae novis-
practcreantur m,^ *, V1S eiusdeni Ordinalis precibus. Kam, Ut cetera
Proposito imnl i ClS vemoustrent in ritu anglicano minus sufficientes
^tractum (.Se« ‘.l^.lmcntum S’1 'nstar omnium, de ipsis consulto
Pfrspicue desimw' ' v m. rJtu cat^°^co dignitatem et officia sacerdotii
potest nih„ : s a ‘ on fa !S,tur fonna esse apta et sufficiens sacramento
'f Dc ■ 1 acnipt rctlcct qi,od deberet proprium significare.
fytritum .Sti)' /L>nnSn t'PIS(-'opali similiter est. Nam formulae, Accipe
tyiscopi sed t-t'0”' ?UR I!1"d<1 ferius adnexa sunt verba, ad officium < t opus
in ritu cathol 1 ut mo>; dicemus, judicandum aliter cst quam
iqnt. rei proficit quidquam advocasse praefationis pre-
1 Jb|d sid"vvri de sacr- °rd> cnn. r.
’ tss- -VXJb A saertf, . Almae, can. 3.
tus complementum sit sacerdotii, m mfo"b £!*??’ ":n"‘‘ <££
■■t «tunt, per saltum, scilicet homini non s.m'rd '''s‘mctus: «ut Lfi
necne. At ,pSe procuI dubi0) „ iretitutjo : “*"» dfecfa* **
ms vertas, me pertinet, atque est pracc. l lenti „ s“™nemura £
ntm et voce sanctorum Patrum et rituali nostm dU saCt'rdotiutn; qU()j
ttmO r' ■— n«n^„rCde 7T, ? “
tum Ordinis verumque Christi sacerdotium a firarattm, sactana,
eum est, atque adeo in consecratione ^f1,Cano «lr»
mod- $* r
est ministros ordinandi in^S^T/ ‘S* illad *S
•er ista per aliquas cius partea no^ i^r"' aeatima‘i'>»™>, p»
prohe aestimetur quibus adjunctis rerum Um ValcI 1“® <■
aetatts memoria satis diserte loqSi,', Siu, “."““""''T «*» «p
thoheam auctores Ordinalis, q„os adseiver nt f ?' T, Bccfc*»«-
qu'f demum consilia sua referrent Vim i .autores al’ heterodoxis sectis,
tudo inter fidem et cultum imer TT™ ***** fi™ ttect»
«dat, liturgiac ordinem, specie “ ‘%m «#&«*« Inter-
m ac vae, ad errores Novatorum i rcdintetfr‘™dac eius formae pri-
toto Ordinali non modo nulla est m°dlS .deformanmt- Quamobrcm
sacerdotii, potestatisque consecandi IIT sacrificii, consecrationis,
huiusmodi rerum vestigia „'„1 "m ^ oflferendl; sed immo omnii
non Idane relectis, sublata et d . Pcressent m precationibus ritus catholici
SU8; Jla P- se apparet nativa oZT* <*Uod «*
mc vero ah origine ducto vitio c* ? Int^° es ac spiritus, uti loquuntor,
potuit, nequaquam decursu ipn,’ * Va cre ad usum ordinationum minime
nim bj'1 ut valeret. Atque ii „ Um* <3uum ipsum permanserit, futu-
c°nati sum admittere aliquid ^™,"tfrustra qui inde a temporibus Carolil
na!e facta accessione: Wranni"^?* 8acerdotii- non nulla dein ad Onfi-
non ita magna, recentiorc temrw» Slmi ].ter c°ntendit pars ca Angltcanonim
nac ad sanam rectamaue cpJf r^.COa^1*a' quae arbitratur posse idem Ordi*
uere ct suat buiusmodi conata*^ et deduci. Vana, inquimus,
„Cm 'crbai in 1 Jrdinali andicV Cp'C * K edam dc causa, quod, si qua qui*
v tamcn sumere sensum CUm i Ut nunc cst- porrigant se in ambiguum,
semd novato ritu, ut “^ nequeunt quem habent in ritu catholico,
et « ,n'?li?ITl Ordinis, ct a oim miJS’ quo nempe negetur vel adulteretur
Spiritus CU’ lam minime constatT*tCV ISj n°tm rcPu<Jiata sit consecrationis
duc enn LlUtl gratia nimiruin < , • 017110 5* Accipe Spiritum Sanctum, qui
quae nu/1 Verba iIIa. ad otfouim*?^ 'n animam infunditur; minime*
menti n'' mt noitona sine re c, ' * °^us Prcsbyteri vel episcopi ac similia,
habem^S mStitfiUit Ch™^* - Huius vim a**
P quam non di8Slmufantr?U- Ang.!lcani> Qbservatiores Ordinalis
vis obiiciunt qui, nove ipsum inter-
Romani Pontifices
5°i
pretantes, Ordinibus inde collatis pretium virtutemque non «,,am
affingunt Eodem porro argumento vel uno illud etiam comit ^
r* in fc*itirm; 0rdinis r«rn»m «uflice» precationem, Ot^SSal
h, torum omnium largitor , quae sub initium est ritualis aerini
forte haberi ca posset tamquam sufficiens in ritu aliquo tat}??*
Etcteia prohassct. Cum hoc iqitur intimo formae defectu coniunLTe^
Je/eetus mten uma, quam aeque necessario postulat, ut sit, sncramen,,,™
Dt mente vel intentione, utpotc quae per se quiddam est interire
A non indicat: at quatenus extra proditur, it, dicare de ca debet r'J
quum quis ad sacramentum confidendum et conferendum materiam for°
mamque debitam serio ac rite adhibuit, eo ipso censetur irt r,: • r *
intendisse quod facit liceicsitt. Quo sane principio innititur doanJtZl
tene, esse vere sacramentum vel illud, quod ministerio hominis haerehei
tutnon hapttzati, dummodo mu catholico, conferatur. Comra «Trina
immutetur, eo manifesto consilio ut alius inducatur ab EcrW.V
tut, utque id repellatur quod facit Ecclesia et quod ex institutione Oud'
“ ad “ “r* a?Mt ™^™-nti, tunc palam eat, non solum necessariam
aeramento ratem, onem deesse, sed intentionem immo haberi sacramenm
adversam et repugnantem. ri sacrament<>
, .!!* Isdiat:c.[,mn,a ' dlu mu,tumque reputavimus apud Xos et cum Xene
ilibus Fratribus Nostris in Suprema iudicibus; quorum piam Coetum
in commemoratione Mariae D. N. Carmeli, idis. lique ad
ZSTZ^r r pridcm ab ***** se* Pie„“™e;
* . ... I“*tam. eius autem dentio instituta actaque auaestiom*
ilh iUStir “ MPien,i“fi“fi pondere totam reni
quo ct melius n - 0ptimuin filctu duximus supersedere sententiae,
auctoritate Nostra rur 1 crcJ7luf co?veniret nc expedifctquc eamdem rem
supplices imnlrl . dedaran, et uberiorem divini luminis oopiam
iure iam definitum^T^ -1 ,Um consitlerantibus Nobis ut idem caput, etsi
que demum m, ’ qui osdam revocatum sit in controversiam, quacum-
* Z rCV0CaU,m; CX «T* Pr°nUm f°re «* perniciosus
c«us Se nh p C,S qU1 putcnt sc ibi 0rdinis sacramentum et fru-
edicen> m,nimt sunt> «t in Domino sententiam Nostram
usquequaq ut^assi >m v* S Pon 1 1 ^ K u m decessorum in hac ipsa causa decretis
'antes auctoritate JCnUs’ taquc plenissime confirmantes ac vel uti reno-
'icdaranius o-j;*’ ‘°Stra* .molu Pn'Pr*°> eerta scientia, pronunciamus et
^l^oque' nullis ^ l°neS r'tl' an®bcano actas* irritas prorsus fuisse ct esse,
^3* Hoc rcsMf n t * *
'tritatem ,1m ’ . qiln >ngressi sumus Pastoris magni nomine ct animo
tf>s qui Ortiimi ^ 1 tertissimam commonstrare, eodem adhortemur
requirant. at«UC Hierarchiae beneficia sincera voluntate optent ac
^ligiosius consuL at 'i b'rtassc’ V1"rtutis Christianae intendentes ardorem,
deserunt vt mv,tnijS C " inas litteras, pias duplicantes preces, incerti tamen
at vocem Christi iamdiu intime admonentis. Probe iam
'a:
“B
: a
i , i
'* 1 • *1
Ki%i
Mfc*
L *■ -,
f*5
■,v'
W* ^
502
Romani Pontifices
vident quo se bonus ille invitet ac velit Aa . ~~ -
tum vero et quaesita beneficia assecuturi sunt Te""’ CiUS °*ile « re**,,
adminis,ram f«i. ipse Ecclesiam
v, ut nciicia assecuturi sunt ^ JJe 51 red
sidia, quorum administram fecit ipse Ecclesiam Se?uentia saluti,
custodem perpetuam et procuratricem in ecntihu^V'^**"» r,
T" m gautn dt fontibus Salvatoris, sacramcm.W T'‘m vcr“ *»*
les ammae ,n amicitiam Dei, remissis vere peccatU "f** «* U
pane aluntur et roborantur, adiumentisque mL;,'u 'i*a*Ituu"S», ratli.
tionem aeternae. Quorum bonorum revera ad ^ *%
Dem c omohtionis faciat compotes uonc „ ? ’ Utlnam fS
tationem vero Nostram et vota c k ,, ,1 ' •Xp,cat Perb*W»M. Jl
qui religionis ministri i„ «T* "*£
offico praecedentes doctrina e. auctoritate Zl " T Horai"« «
gloria et animorum salus, velint alacres TOcanri 1?™^° C”rdi “ *»■
obsequi, praeciarumque de se edere exemplum s in ***»«
Ecdes.a mater excipiet omnique eonmlectet u ?mguIan Certe
quos per arduas rerum difficultates vir*i * oiutate et providentia, quinpt
reduxerit. Ex hac vero virtute dici vk pm'",’' fi<,nerusior «J sinum
coetibus fratrum per Catholicum nrh,* P * 'P508 laus maneat in
ante Christum Micem, quae ab ij!0 ori™ *'!Uac a l<iuan<^® sPes et fiduda
quantum omni ope licuerit eorum ^ Nos
non desistemus; ex qua et sineuli Um tcclesif reconciliationem fovere
mus, multum capere possunt - °rt inL‘s' ld cIuocI vehementer cupi-
divinae patente,/ cu,Cet ^ *»«■ veritatis gradar^
misericordiae Dei nostri ronamnc contendant fideliter, per viscera
»4- Praesentes vero itr? 0m0CS ct «deeramus.
q,1:’m temP°rc de subrentioni^\l!fl lTUniqUC *” !psis haJ>entur nu!I° un'
vmo aliove quovis defectu 71 ,ol>rePt,on« «ve intentionis Nostrae
das « jn suo robore fore et . VC 'mpuSnari P®ssc; sed semper vali-
praeeminendae inviolabiliter -CiiS.e’ |.atquc *d’ omnibus cuiusvis gradus et
mus: irritum quoque et . *?• Jlltllc,° et extra observari debere dccerm-
rttate vel praetextu, scienter ?• a' ,Secus s,lPtT his a quoquam, quavis aucto
tes, contrariis non obstantihi L ,^?oranter» contigerit attentari, dcclaran-
'5- Vehimus amem M ^ q'"h,uscumS“«-
H?anu tajnen Notarii subscrint' ™ ltteraruni exemplis, etiam impressis,
'irum sigillo munitis carfom uA* pCr Const|t,itum in ecclesiastica dignitiU
Cat,"ni Ius praesentibus ostenti ''TT quae ^ostrae voluntatis signifi-
[ Leonis Xlii \rt l ,v! haberetur. WM C
Acta, vol. XVI, p. 258-275].
632
Lc<> XIII, const. OUlciorun,
Officiorum ac rau ** m"nerum- 25 ian- ,8»‘-
^tigio oportet U?e ^*'*Sentissifru; sanetissimeque servari
sti m " •" 'ltque °nmi ope contenrt°.C c,lPut atque haec summa est, assiJur
' Um ne Md detrimenti Can^re* fUt integvitas fidei morumque chri-
si unquam alias, maxime
Romani Pontifieet
503
jieMSsarium hoc tempore, cum, effrenatis licentia ingeniis ac moribus
omnis fere doctrina quam servator hominum lesus Christus tuendam
Ecclesiae suae ad salutem genens humant permisit, in quotidianum vo-
catur certamen atque discrimen. Quo in certamine variae profecto atque
innumerabiles sunt inimicorum calliditates artesque nocendi: sed cum
primis est plena periculorum intemperantia scribendi, disseminandique
m vulgus quae prave scripta sunt. Nihil enim cogitari potest pernicio-
sius ad inquinandos animos per contemptum religionis perque illecebras
multas peccandi. Quarnobrem tanti metuens mali, et incolumitatis fidei
ac morum custos et vindex Ecclesia, maturrime intellexit, remedia con-
tra eiusmodi pestem esse sumenda: ob camque rem id perpetuo studiit
ut homines, quoad in se esset, pravorum librorum lectione, hoc est
pessimo veneno, prohiberet. Vehemens hac in re studium beati Pauli vide-
runt proxima originibus tempora: similique ratione perspexit sanctorum
Patrum vigilantiam, itissa episcoporum, Conciliorum decreta, omnis con-
sequens aetus,
Praecipue vero monumenta litterarum testamur, quanta cura diligen-
tbque in eo evigilaverint romani Pontifices, nc haereticorum scripta, malo
publico, impune serperent Plena est exemplorum vetustas. Anastasius 1
scripta Originis perniciosiora, 1 Innocentius I Pelagii, Leo magnus Mani-
chaeorum opera omnia, gravi edicto damnavere. Cognitae eadem de re sunt
litterae decretales de recipiendis et non recipiendis libris, quas Gelasius
opportune dedit. - Similiter, decursu aetatum, Monotheletarum, Abaelardi, J
Marsilii Patavini, 4 Wicleffi et Hussii pestilentes libros, 5 sententia aposto-
licae Sedis confixit.
. ■;‘aL‘cul0 autem decimo quinto, comperta arte nova libraria, non modo
>n prave scripta animadversum est, quae lucem aspexissent, sed etiam ne
qua eius generis posthac ederentur, caveri coeptum. Atque hanc providen-
tiam non levis aliqua caussa, sed omnino tutela honestatis ac salutis publi-
cae pt r illud tempus postulabat: propterea quod artem per se optimam,
■ «imarum utilitatum parentem, Christianae gentium humanitati propa-
T^ac na,am> hi instrumentum ingens ruinarum nimis multi celeriter
L‘ exerant. Magnum prave scriptorum malum, ipsa vulgandi celeritate
der Vi1™1 U ve °c*us cffcctum. Itaque saluberrimo consilio cum Alexan-
t ^r. 1 tUm Eco X decessores Nostri, certas tulere leges, 9 utique congmen-
IIS ternl10r,bus ac moribus, quae officinatores librarios in officio conti-
nerent.
r Mox graviore exorto turbine, multo vigilantius ac fortius oportuit mala-
lacreseon prohibere contagia. Idcirco idem Leo X, 7 posteaque Cle-
Ep. Grandem solluiiudinon. a.
, C - 3» I>. XV.
1 Cf. N. 29.
* N. 3g.
< rf' *N‘' ',3<
Cf- X. 68.
N. 76.
400, — Cf. Mansi, 10111» 3» co!* 045, 94^J
J°4
mens \ H 1 gravisnne sanxerunt, ne cui legere « ~ "
fas essct- Cum vero pro illius aevi iJ^v m'ncrc> Uih^T'
atque in omnes partes nen as , 'CItate \>rlT * ^
v,es> ainpJinre ac praesentiorc reme^*JCl0®0runi ^brorum i,nt^
*« elencho proposito ^ 'V deceor &
oporteret, N.n ita multo p«a, Tridc, ’Ts’’ * TT'n usu "mth
!>cnd, legendique licentiam novo ^ Pa,res «fejLTf
quippe voluntate iuteuque lecti •„ i ■ cocrccml™ curaverunt F
au gendo ptrpoliendoque Indici o ' ,fTU'“ « theologi
PoTfi ali<|l"li e*®* Tridentinss initio St„wnl
. QT%^^^<^erere' - - «i
jn eo fuisse perpetuo positas ut’ praccipUas r°manorum Pontificum cuns
hm, geminam hanc civitatum IthcmT"11™ errorcs momra<I>>= ccr™,,*.
Sr;'6"' • civili ££»£ ,ibris^ WilrS.
rfni peram’ fll]am diu in reluis n!n deien derent. Xcque fructus
sTqU(°f ? «?» *■* ™
‘ ISSe “PPurtunitatc pristin , . : , ^ “ arWm Indicis praescriptiones, q
usuque alicubi invK“V»,— VC' dcCret° »P« «-A
_nn 'bore memoria, datis ad \ "t,cJuari benigne simul ac provide sii
Pom.hu, , litteris, Pius Ix r* ^ vP'!“|,“ Episcoposque e principi
narut’ ir IP,mquo iam Concilio^vlrr \m?gna ex parte mitigavit.' Pr
las t ,‘-1 . c txtls- ‘d negotium dedir^r atlcano* doctis viris, ad argumer
dias universas, iudiciumem expendercnt atque aestimarent Reg
, „ v mqUC fcrrcnt* V«*d de iis facto opus esset. I
, ym N- 79.
XVI II ,1 n
et cutechi' e arorum delectu: Scsa Yvv , . ... -
* CF. \. Ic. ’ r»ia rioettttusnli, i*m » (continuatio sessionis). *
4 fn*tructio n " Kcgulac reficiuntur in N. 426.
■■^primtndis ,r.y ,ls* ^ui libri*» t.
tonst. (Jtrgetn ilc *' deleni, ut j’roiljl’cntl«. tum expurgandis, tum ei
Kom- tom. Si , n Uum >7 mali ,S9, "r ‘st> operam sunt daturi (Cf. X. 4
* £?"*• SpccniaZa ^ t0n,‘ S. II, p. 'jf0^*"1*** ** °«. .595. - Cf. Bi
* Xf N* 426. ’ 5 n
P* Ir‘ Sario,,, , ■ ‘ U ' Kom-. tom. 6, V, p. 354, 355
' - H,n- 184*. - ct » „ IM
-'cca Pii fv r
*-V» \0J. I, p, Q9-HH.
ir:
*
Romani Pontifices
«jumutanaas, wiisuu.umuu» «cmcnuis, tu dicavere Idem u.
«petere a Concilio plurimi c* Patribus aperte profitebantur. bipijopTmm
Galliae extant hac de re litterae, quarum sententia est necesse es7 *
cunctatione faciendum, ut illae Regulae et universa res Indicis noto l ^
rado nostrae aetati 11 uhus at lenitu rato ct observatu f nrilSr. ^
scopi concinunt ex Italia aliisque e regionibus complures0”**^ ^ulbu® Epi
Qui quidem omnes, si temporum, si institutorum civilium, si momm
popularium habeatur ratio, sane aequa postulant ct cum materna FeM
rnr sanctae cantate convenientia. Etenim in tam celeri ingeniorum cursu*
nullus est scient, arum campus, in quo non litterae licentius excurrant- inde
pestilentissimorum librorum quotidiana colluvies. Quod vero era vius est
m rnigraruh malo non modo Connivent, sed magnam licentiam dant IcS
publicae. Hmc ex una parte, suspensi rei, mone animi plurimorum Z
altera, quidlibet legendi impunita copia. F m' cx
Hkcc igitur incommodi, medendum rati, duo facienda duvimus ev
Sv hT agCnd‘ ‘n,h°C f"ere “«• prrspirua omnibus suppetat
lldtiict librorum improbatae lectionis diligentissime recognosci IndLm
2^ feulTmcm’ IUt'T' ■** reC0*"itum vu,g« iussimus. Praeterea
M ipsas Regulas mentem adiecnnus, easque decrevimus, incolumi e-arum
tiara, efficere aliquanto molliores, ita plane ut iis obtemperare diimm,, In
«geo, o malo non sit, grave arduumque esse non pS in^ ^o non
modo exempla sequimur decessorum Nostrorum, sed maternum Fcclcdae
c'xpe,a' quam - ^
« '«nter Sbtdiosequ” pata, P" “
wJlS tleliberatione, adhibitisque S. R. E. Cardinalibus e sacro
cum " r' ' 0mM* mmAau- ^ infra «2
Consilium post^i ' ao,.?"St,,mi°nC COniunCta sun,: <iuib"s ■**» sacrum
religiose pareant. I-N vin T •U"i"'t’ RulbuS(lue ratliolici homines toto orbe
Z Sh^ TZ J”0,-' r*" edi,is- °**™**»« iZtnuZe, flem-
una cxcenM P .• 10 -deCeSSOrum X(ls,rorum hac « statuto iussu-
adltuc viaiit ita in Bcn.edict! XIV So//ir!!<! «c provida, 1 quam,
. a in posterum vigere integram volumus.
1 cr- N 426.
Romani Pontifices
506
decreta generalia
de PROHIBITIONE ET CENSURA LIBRORU!
*#■*
Si
”*1
5?
L%'
-jZT
\P;!
;ru
«.I
CII
VpM
{r-<
Cfu)
S,**/
h m
^ Li
»>
♦1
flk.f
rr
titulus i.
Ue prohibitione librorum.
Caput I. - De prohibitis apostatarum, haereticorum, schismatice
altorumque scriptorum libris. «.
cUia oecumenica dOTnarann^quUn nTv ,1"t Summi Pontifices, mi Co
modo damnati habeantur sicut olim ,1 ° "^'7 n°n recensen,ut. eo*
por haec Decreta Generiia p"^^ ftWun‘: « ™tP,„ ,
que scriptorum hacrcsta v!qlclhfemr’proh,SmalICOnim * qu<m"IK“'
fundamenta utcumque evertentes, omnino ^Semur”' "W*
3- Item prohibentur acatholimn,™ i;u .P tur*
tractant, nisi constet nihil in cis Vn’ ^UI cx P1”0^880 de religiot
4- Libri eorundem a!,ct!>n ^ eatholicam contineri
sed obiter tantum fidei veri tat e a' tm" ^ Pr°fess<) tfe rt‘Hgione non tractu
habeantur, donec speciali derr-o* * n£^nt; llire ecclesiastico prohibiti no
p tali Uecrcto proscripti haud fuerint.
CArU 11 ' D‘ “'W4'“ ''"»i rigi, miis e, versionian non , vigens.
Sacrae Scripturae .
5* Editiones textus or* * i*
Sacrae Scripttlrae> ctiam pV?a iS antiquarum versiqnuni catholicarum
publicatae, etsi fideliter et C ^SIac mentalis, ab acatholicis quibuscumque
diis theologicis vel biblick b e^rC C^ltac aPpareant, iis dumtaxat, qui stu-
,ur in prolegomenis aut \ ,T( uPc^am> dummodo tamen non impugnen-
'Olitur. “notationibus catholicae fidei dogmata, perntt-
b- Eadem ratione et sui *■. i
siones Sacrorum Biblioni™ |Cm cond itionibus, permittuntur aliae vtr*
tholicis editae. ^ :ltma> sive alia lingua non vulgari abaci-
Caput IIT. -n- y
7 v__ ' sion u$ . crnaculis Sacrae Scripturae.
P^stm sitle discrim^pe r2‘festUra sit-,si' Sacra Biblia vulgari lingua
L menti, quam utilitatis onV^v111*’ .P *18 !nde, ob hominum temeritatem
|atholicis confectae nm .ersionea omnes in lingua vernacula, etiana
1 e e aPprobatae, aut edita P^^ibentur, nisi fuerint ab Apost<J*
su x *g*lantta tpiscoponini cum adnota-
507
Romani Pontifices
donibus desumpds ex sanctis Ecclesiae Patribus, atque ex doctis catholi-
d$tiuc scriptoribus,
' s. Interdicuntur vereiones omnes Sacrorum Jiiblionim, quavis vulgari
Mib acatholicis quibuscumque confectae, atque illae praesertim, quae
pff Societates Biblicas, a Romanis Pontificibus non semel damnatas, divul-
gantur, cum in iis saluberrimae Ecclesiae leges de divinis libris edendis
funditus posthabeantur. .■■"
Hac nihilominus versi ones iis, qui studiis theologicis vel biblicis dant
operam, permittuntur: iis servatis, quae supra (n. 5) statuta sunt.
CAPUT IV» — De labris obscenis,
9. Libri, qui res lascivas seu obscenas ex professo tractant, narrant,
aut docent, cum non solum fidei, sed et morum, qui huiusmodi librorum
lectione facile corrumpi solent, ratio habenda sit, omnino prohibentur.
10. Libri auctorum sive antiquorum, sive rccentiorum, quos classicos
vocant, si hac ipsa turpitudinis labe infecti sunt, propter sermonis elegan-
tiam et proprietatem, iis tantum permittuntur, quos ofiicii aut magisterii
ratio excusat: nulla tamen ratione pueris vel adolescentibus, nisi solerti
cura expurgati, tradendi aut praelegendi erunt.
Caput \ . — De quibusdam specialis argumenti libris.
n. Damnantur libri, in quibus Deo, aut Beatae \ irgini Mariae, vel
Sanctis, aut Catholicae Ecclesiae eiusque Cultui, vel Sacramentis, aut Apo-
itriicac Sedi detrahitur. Eidem reprobationis iudicio subiacent ea opera,
m quibus inspirationis Sacrae Scripturae conceptus pervertitur, aut cius
mensio nimis coaretatur. Prohibentur quoque libri, qui data opera Eccle-
siasticam Hierarchiam, aut statum clericalem vel religiosum probris affi-
ciunt. ® r
i-.. Nefas esto libros edere, legere aut retinere in quibus sortilegia,
> i", magia, evocatio spirituum, aliaeque huius genens superstitiones
locentur, vel commendantur.
inw' • aut. scr'Pt;t. quae narrant novas apparitiones, revelationes,
?'ib°nCS' ProPhetias, miracula, vel quae novas inducunt devotiones, etiam
rinr, Pra^textu Huod sim privatae, si publicentur absque legitima Supe-
n°nim Ecclesiae licentia, proscribuntur.
Kcita^sta r°^”Jcntl,,r Pariter libri, qui duellum, suicfdium, vel divortium
(j|j * Ullnt| de sectis massonicis, vel aliis eiusdem generis societa-
*»e co^10 a east^uc 111 des et non perniciosas Ecclesiae et civili societati
n uu llnb l‘t qiu errores ab Apostolica Sede proscriptos tuentur.
C.\r'i r \ J. - De Sacris Imaginibus et Indulgentiis.
T r '
5oS
Romani Pontifices
vero, sive preces habeant adnexas, sive absens ili:» "I ' —
sticae potestatis licentia non publicentur ^ ^ edanlUr’ sine ECclCl
16. Universis interdicitur indulgenti™ „„„„ L
Apostolica proscriptas vel revocatas quomoSmo*' V ^
divulgatae lam fuerint, de manibus 6«^“^ t
17- Indulgentiarum libri omnes, summaria H l^ir r r
earum concessiones continentur, non publicentur folla e,c ' « qui
ntatis licentia. r absque competentis aui
Caput VII. - De ,iMs
iS. rn authenticis editionibus Missalis n,-, . • •• w
ntabs Episcoporum, Pontificalis romani aliomm'™'’ n'"*®*1 C**
" a Sa"«? Sede Apostolica approborum „ °n‘ra *■#
praesumat: si secus factum fuerit hae nm ’ ?™° Inquam immut
|9* Litaniae omnes praeter , editiones prohibentur.
vnirns, Missalibus, Pontificalibus *ac Riunlibus ** C?mmMnes» 9ua* in Bi
mas de Beata Virgine, quae in sacra \ df T C°ntmentJur' « PWte J.i;
litanias Sanctissimi Nominis Icsu iam La“re,tana decantari solem,
lur sme revisione et approbatione **«**». «I*
nisque religiosae, veI doctrinae institutu
ad fovendam populi Christiani nlstai )S ,Cae' a,lostluc huiusmodi, quatm
ter legitimae auctoritatis licentiam ' rrT', >”*
* * ^tcus prohibiti habeantur*
Caput VIII. -fle Dum,, foliis 0 iMhs perioJicis
data opera impetunt, non solim Cnndjcl’ C1U! re%ioncm aut bonos moro
scripti habeantur, naturali, sed etiam ecclesiastico iure pro-
Curent autem Ordinarii • .
ct damno fid eles opportune im! °PUS s*(’ huiusmodi lectionis periculo
enio e C2t Imf * - 1
diariis, vel foliis, vel e v,n8 ecclesiasticis, in huiusmodi
rationabili causa, publicet S ^eno 1CIS> quidquam, nisi suadente iusta ct
Caput IX. - n, facultl„t /egaJ. * ^ *
23* Cibros sive soeciiliKito •
ptos, ii tantum legere et r , S 1U ‘lKC,; Centralibus Decretis proscri-
ls’ quibus vices suas dele"—’"6 ^°^crun^ qui a Sede Apostolica, aut ab
u-t Concedendis licemiJ^T ();’Port,mas fuerint consecuti facultates
p ^°mani Pontifices Q., c£er|di et retinendi libros quoscumque pro-
Batb taf^0lninus Potcstate -nude IndlC]" 1 Congregationem praeposuere
mini ’ !m Sacra Congregatio d^'n’ tUm SuPrema Sancti Officii Congre*
tii \ SU *>ro Urbe tantum ^°PaSanda Fide pro regionibus suo regi*
postohei Magistro. ' ’ aec lacultas competit etiam Sacri Pah*
Romani Pontifices
— J 509
3j. Episcopi aliique Praelati jurisdictione quasi episcopali pollentes pro
stonilaribus libris, atque in casibus tantum urgentibus, licentiam concedere
valeant. Quod si iitiem generalem a Sede Apostolica impetraverint faculta-
tiin, ut fidelibus libros proscriptos legendi retinendique licentiam impertiri
,Jeant, eam nonnisi cum delectu et ex iusta ct rationabili causa concedant.
:6. Omnes qui facultatem apostolicam consecuti sunt legendi ct rcti-
Ji libros prohibitos, nequeunt ideo legere nx + n 1 "• "
„ K.Hiiiin f I m c ali OnlinflriJ^ ln/*nrnm i^mcr
— v-t itu-
ntedi libros promonos, nequeum meo icgcre et retinere libros quoslibet,
aUt ephemerides ab Ordinariis locorum proscriptas, nisi eis in apostolico
induito expressa lacta fuerit potestas legendi et retinendi libros a quibus-
cumque damnatos. Meminerint insuper qui licentiam legendi libros pro-
hibitos obtinuerunt, gravi se praecepto teneri huiusmodi libros ita custo-
cumque u*iuuiiuug, s. iimupvt v j n i fiumitiiLi icgcnoi UDros pro*
hibitos obtinuerunt, gravi se praecepto teneri huiusmodi libros ita cusio-
jirt, ut ad aliorum manus non perveniant.
Capit X. - I)e denunc tat ume pravorum librorum.
27. Quamvis catholicorum omnium sit, maxime eorum, qui doctrina
praevalent, perniciosos libros Episcopis, aut Apostolicae Sedi denunriare;
id tamen speciali titulo pertinet ad Nuntios, Delegatos Apostolicos, loco-
rum Ordinarios, atque Rectores Universitatum doctrinae laude florentium.
28. Expedit ut in pravorum librorum denunciatione non solum libri
titulus indicetur, sed etiam, quoad fieri potest, causae exponantur ob quas
liber censura dignus existimatur, lis autem ad quos denunciatio defertur,
fluctum erit, denunciantium nomina secreta servare.
29. Ordinarii, etiam tamquam Delegati Sedis Apostolicae, libros, alia-
(jue scripta noxia in sua Dioecesi edita vel diffusa proscribere, et e mani-
hdt lium auferre studeant. Ad Apostolicum iudicium ea deferant opera
\e scnpta, quae subtilius examen exigunt, vel in quibus ad salutarem elfe-
ttan consequendum, supremae auctoritatis sententia requiri videatur.
TITULUS II.
Dn CENSURA LIBRORUM.
A T
v.M’i.1 I. - l)c Praelatis librorum censurae praepositis.
idnrrK ^ quos potestas sit sacrorum bibliorum editiones et vtrsiones
'i a,rVe Pcr>n«ttere ex iis liquet, quae supra (n. 7) statuta sunt,
edero** * apostolica Sede proscriptos nemo audeat iterum in lucem
ip re J ■ Sl CX c* rationabili causa, singularis aliqua exceptio hac
ti' Con ‘<!catur' nunquam fiet, nisi obtenta prius sacrae Indt-
„ licentia, seryatisque conditionibus ab ea praescriptis,
^roque1*6 ^ CaUSaS ®eat^u';ltl'onuir> et Canoniza tionum Sen orum Dei
fet nilis ^ Pcr,'nent:, absque beneplacito Congregationis Sacris Ritibus
33 Id P?,taC pubIicari nequeunt.
narum CV^ lce,m^um Collectionibus Decretorum .singularum Roma-
tenta priij^fipC^a,'i nUm: bac nnnirum Collectiones edi nequeant, nisi ob-
Cnntri- vt servatis conditionibus a moderatoribus umuscuius-
gregatioms praescriptis.
Sio
Romani Pontifices
34. ^ icarii et Alissionarii Anosmliri n — —
Propagandae Fidei praepositae dc Ubi edendisVr
35- Approbatio libmmm ,CntIls hdditer servJ. lt
«-toriir
35- Approbatio fidcli'« «tvtj
Apostoiicae Sedi vel Romanis Congreeatioi ih P'"*Wio"> !)e»
ad Ordinarium loci in quo publici iuris fium n°" pera
36- Regulares, praeter Episconi liceorii™
Concilii Tridentini decreto V operis in lucem *“* «■ •
cu, subiacent, obtinere. Utntque autem ***■»**.
operis imprimatur. ncessi° m pnncipjo vel in £■
37' auctor Romae demini: 1 ;i. ,
vebt praeter approbationem Cardinal "urbis Via' *** *?* '“I’*»
Palat,. Apostolici, alia non requiritur " “ Mi«Wd S*
C,PUT "• ' De mumm ** « prarto Brona,, ^
concedere, ut eif cstf:lc",,attm «bros impriwnd
heant, de quorum fide et in te/.rit tte dbTmH “ ” doc"in* 'iros
daturos, nihil odio sed omo? h Mbl-Polllcer, queant, nihil eos e,
gloriam^spcctaturos et fidelis P°Sthabito'
«pium) a ani'irpStla„T\SementiiS (iuXta *"«* XIV,
res sciant. Itaque nationis famili»lbUS ™uo'.ludlcandum Sibi esse a
«udia partium seponant. EecleTue sanate d' ‘‘ffcctum ““
hcorum doctrinam quae fnn -t aC drjSmata» et communem ea
IWificnrn C, institutionibus -,r ' * ?eneri‘,lllni iceretis, Romano
prae oculis habeant. ’ qiK Doctorum consensu continentur, u:
Absoluto * *I 'I , ,
narius, in scripti., et omnino 7'11- ,P“£!icationi .Iibr> obstare videbitur, Oi
Vel in fine operis imprimen fr*Uli'’ T ms Plddicaruli licentiam, in prind
” lmPnmendam, auctori concedat.
Caput IU
De hhrts Pwviae censurae subiiciendis.
- ™ ■■ wr w » ' v
41* Omnes fideles ten
Mihjicere Hbros, qui divinae cP^ev,ae censurae ecclesiasticae eos >
ecclesiasticam, IUs Canonicum C - Sacram Theologiam, Hi$t
luiusmodi religiosas m* \ beologiam naturalem. Ethicen, a
s,-ripta omnia, in quibus ^ ' ^ d*3c*P^nas respiciunt, ac gena
4 ’- \ iri c clero saerui-i .I*,toni3 mofum honestatis specialiter git
nu'rc nuturaltbus tractant ■* *U M'riderh, qui de artibus scienti
quem,»! animi erga illos ’ nc°Insil,tis suis Ordinariis publicent, Ut -
, Prohibeo Z praehea^
dani «I folia periodi rrUS' abs<lu<: P™>via Ordinari
Ca moderanda suscipiant.
1 S%IV* i€ «tteone tt usu
tf* N* 4x6. *“ erorum librorum.
iorum
Romani Pontifices
— St 1
Caput IV. - De Typograpim et Editoribus librorum.
43. Nullus liber censurae ecclesiasticae sublectus excudatur nisi m
principio nomen et cognomen tum auctoris, tum editoris praeferat locum
insuper et annum impressionis atque editionis. Quod si aliquo in casu
justas ob causas, nomen auctoris tacendum videatur, id permittendi penes
Ordinarium potestas sit. F
44. Noverint Typographi et Editores librorum novas eiusdem operis
approbati editiones, novam approbationem exigere, hanc insuper textui
originali tributam, eius in aliud idioma versioni non suffragari.
45. Libri ab Apostoiica Sede damnati, ubique gentium prohibiti cen-
seantur, et in quodeumque vertantur idioma.
46. Quicumquc librorum venditores, praecipue qui catholico nomine
gloriantur, libros de obscenis ex professo tractantes neque vendant, neque
commodent, neque retineant: ceteros prohibitos venales non habeant mri
a Sacra Indicis Congregatione veniam per Ordinarium impetraverim’ nec
aiiquam tendant nisi prudenter existimare possint, ab emptore legitime peti.
( \RU V. De pomis m Decretorum Generalium transgressores statutis.
I 47. Omnes et singuli scienter legentes, sine auctoritate Sedis Aposto-
1 ■ 1 ... ■ . . m propugnantes, nec non
, r0S CU1“VIS auct?n® Per Apostolicas litteras nominatim prohibitos, eos-
,imquc . ro? retmentes, imprimentes et quomodolibet defendentes,
excommunicationem ipso facto incurrunt, Romano Pontifici speciali modo
reservatam. r
, ^ U1 stni Ordinarii approbatione Sacrorum Scripturarum libros,
fanimi™’11 T adnotationes vc‘l commentarios imprimunt, aut imprimi
1 Jn^IC lln^ *PS° lacto in excommunicationem nemini reservatam.
dm crini 'l' 'Cn> Ct,cra transgressi fuerint, quae Iris Decretis Generalibus
r d rm inJIr' pr° du 1 rsa reatus gravitate serio ab Episcopo moneantur;
Ppo unum videbitur, canonicis etiam poenis coerceantur.
p
ttmpore jn^CSjJero Jtttcras et quaecumquc in ipsis habentur nullo unquam
quovis d 4 SU reP^l0^s ai)r obreptionis sive intentionis Nostrae vitio ali ove
ri)bo!v fure CtU n°t ir* impugnari posse, sed semper validas et in suo
■uviolabtijf . C* CSSC’ ■ ‘ltclUc omnibus cuiusvis gradus et praeeminenti ae
que ct in-^cio et extra observari debere, decernimus: irritum quo-
textu, sciente 1 TUIS 'Sllpcr a quoquam, quavis auctoritate vel prae-
obstamik.,^ tT •gnoranter contigerit attentari declarantes, contrariis non
\rifum qU,buscUm<lue-
h®*® Notari’ ■ 1 i'm lU hanim ^ttcrari,m exemplis, etiam impressis, manu
sigillo muniti* ^ ^Cnpt*s ct Pcr constitutinn in ecclesiastica dignitate v irum
Ito praisi nni Ca Cm babeatur fides quae Nostrae voluntatis si^^^rioni,
us ostensis, haberetur.
5*3
Romani Pontific
cs
■Nulh ergo hominum liceat hanc paginam NoatraTlTr '
nationis, hmitaaoms, derogationis, voluntatis **"*•* «
rano contraire, - Si quis autem hoc attenmro ™8"'' Vd « *»» £
nem omnipotentis Dei et beatorum Petri et P™ iT'’*!"'
noverit incursurum. 1 au,) apostolorum L '
[Leonis XIII Acta, voi. XVII, p.
633.
Leo XIII, ,i,t. encycl. Trans Oceanun,, ,8 apr. ,8»,
Omistop^^m^ d'V'nM P*W'A
Ecclesia Dei multa ibi mortalium millinn-n V CoIurnbum aperto itk
opus erat, a latebris et fero cultu ad h,, ’ qi'°S’ Utsuum munusatq
ceret, ab errore et superstitione ad com'^1^^ mansuet^inem tad
P* *■» aa,j“7jd™»« honorum „ra„ium.
dem flutare munus, ipso vivente Jh d am revocaret- Quod m
dro VI P„„tifice MJ£ de««om Nostr^T C°hMbo‘ ‘b ^
tenore ita Ecclesia insistere perrexit 'n<*oatum, perpetuo caiim
mam usque Patagoniam sacras' **** ad «"
Campus enim spatio interminatu expeditione» auspicato protuleri
genter subigatur et colatur frl, ’ ce®satlone !Psa atque otio ferax, si dii,
laboribus atque <“*« “heres, euhote^
destitenmt a^ Americae ciffiu^ dCCCS*°res N.ostri «ullo non tempor,
acrius elaborarent praest-mti» .rirn n|no‘s °pcrarios summittere, quos u
gu laribus facultatibus vl nr' .-fSq- C °Pcre suo fructus demeterent, sia
ritate et potestate corroiv.rJ'* C®*1^ auxerunt* atque extraordinaria aucto-
n*s catholicae per American r» ' * ^Ulbus ^re** Missionarii, lumine religio-
annorum spatio, in iis nnf rc^!oncis longe latcque diffuso, brevi inter;
migrantes, nominatim Hhn^itl|1 °C!f. ubl ?ovi incoIac ab Europa com-
caverant, templa excit im V * ornic,hum sibi sedemque stabilem collo*
aperuerunt, dioeceses ev " I... mf)nas^eria condiderunt, paroecias, scholas
Ex quo factum est ut A P° .CStatc summonim Pontificum constituerunt,
incolarum et ab orieinc lA”]CriCrC ma&na Pars ab avita religione novorum
. illud proprium i"1 Inguae haberi et dici possit America Latina.
Slt in eis tam sanctum er - Urn,manim institutionum et legum, ut nihil
tempora non invertant VJT Utare flUo<I vel consuetudo non demutet, vel
ln ^Ua cum absoluta iiiim m non corrumpant. Sic in Ecclesia Dei,
gu'jr, non raro evenit M 'tatc doctrinae varietas disciplinae coniun*
■u tas laciat vel inepta* ve! t?,iae °bm apta erant atque idonea, ea labens
.. <W antiquis pSjl' J L'nUtll,a- «1 etiam contraria.
s ut P^UriJftum insufficienriKCni^-n'S ^ecursu vel ex parte abrogatis, vel
' ''.“hae adieetae sunt i ,r- slng>dari maximorum Pontificum larp-
Americae Latinae Epis,0D ™ ““ s“‘> ‘'■.•terminatis formulis, vel «ag*
cinccps delegari solitae, vel pro extraordina-
Romarti Pontific?*
- —
5*3
i quibusejam casibus et determinatis regioni bu» concessae, quarum senW
si antiqua privilegia numero et extensione superat, difficultates tamen on ,*
sunt circa naturam, vigorem et numerum eorumdem e medio non n\Vr
Ad haec amovenda incommoda decessor Noster sanctae memoriae Pius’ IV
I datis ad id similibus litteris die i octobris anni MDCCCLXVII olura »y *
«pririlCgiis pro Republica Aequaturis ad triginta "annorum ^natium
I ctmfinnavit, seu ^ustenus opus fucrut cicnuo concessit
| Quum vero ex monumentis ecclesiasticis Americam Latinam resni rien
i libus, quae magna penterum diligentia collecta atque investigata sunt*
I Probe constet multa ex privilegiis Indiae Occidentali concessis p rtim h-.ud
rigere, partnn in dubium esse revocanda; Nos qui Americanas gentes eure
g>* de Ecclesia Romana meritas singulari amore prosequimur" ad tollen
j“* re tantt momenti perplexitates et angustias animi, quae Foisconos
tom dioecesium ahosque, quorum interest, non raro exagitant totum
Artorum pn v i legi orum negotmm deferri iussimus speciali Congregationi
Venerabilium Fratrum Nostrorum S. R. E. Cardinalium; qui, post matu-
nm deliberationem, novorum privilegiorum catalogum, exclusis catalogis
>umni.ir.i> et recensionibus m conciliis provincialibus vel aliter editis con'
tciendum censuerunt, confectumque ApostoUca auctoritate probandum.
‘g'E“r! * mature Perpensa, pro ea, quam gerimus de omnibus
Hcclesib sollicitudine, eorumdem Venerabilium Fratrum Nostrorum S R E
^«moriC drS ^ P°PI,|US ilIarUm re^i0num anteactorum privile-
irt' cm°m et usu f>cnJu» mmmt, sententiam tenuimus, et
Ll)f recensentur privilegia pro omnibus Americae Latinae sin«u*
“ d',ionibus dc Aph»*oK«e potestatis plenitudine^.
I fa.Ustum<lue s«. « universae Americae Latinae SS
we «nevertat, mandamus, edicimus:
pojtquam n'!! |"P1S5°P’ 'n Americae Latinae ditionibus commorantes,
fatis litteris nr., ° 10-n'S itt®ras Apostolicas acceperint, nisi aliter in prae-
et enmmSCnptUriJ ®!t’ a quocumque maluerint catholico Antistite,
bu& sj aii; p • u,ni0ncm Apostolicae Sedis habente, accitis et assistenti-
duobus vel trihnCpI a*f,stent<^ absque gravi incommodo reperiri nequeant,
dralis Ecclesin» n PrCS- ^tens in cccI{-,siastica dignitate constitutis, vel Cathe-
ti- Ut Co ‘l"I1pniCI-S’ c.or|sccra^*on‘s munus accipere valeant,
rit, reservato iuV* r?'*ncjabs celebratio ad duodecim annos differri pos-
fwit, celebr.md'6 r??°)1*ae *llre dlud frequentius, prout necessitas postula-
II], [jt j. j1’ nis! ‘nter P*31" Sedem Apostolicam postea ordinatum fuerit,
haJ$ami liquor • 1 acrum ^ bristna, quod ex indico etiam, vero tamen
Patentibus ani «H*1 PoEest’ et Olea Sacra conficere possint, iis sacerdotibus
domini. sEare P°tuerint, et, urgente necessitate, extra diem Coenae
IV, i;t . , .**;,• • X 'Sn-
fetetttbr annos i LT' Posslnt ^acia Olea etiam antiqua, non tamen ultra
r" tntiori Currupta ne sint, et peracta omni diligentia, nova
i- ; ' acra °lca haberi nequeant.
3)
5*4
Romani Pontifices
* 0
aW
**
\S»'
'S-'
;»!•
ifTi
C'f*
'u
I
** t»*
E/**
V)
ZM*
*****
»*r 3
^ 4
►» *(
:;«J
t*
NH
Siw/
K 4*4
^4*
t^Qjl
*
O
M>
V Ut pro omnibus et solis regionibus s^ZZY~Yr~~~~-
d.s.sn,rac causa ve! ob aliud grave impedimentum ZnmTUS' ',“-
Pentecoste benedictam ex fontibus haptismalilmV " J *b' ba,° ^ e
hici-l* et secum circumferre, Ordinarii, nomine Sane!!* V atljr' <W
cedere possuit Parochis et Missionariis supra dicUs Si““.Se*- <*
aquam baptismalcn, ea breviori formula, qua m£01^ ■ ® ba«»«
Indos summus Pontifex Paulus II! uti concessit , !Mv“ "Pd
ad rituale Romanum legitur ' ^uae^ue Jn appendict
Baptismo adultorum praescriptas, Parochi et Missionarii^ iCJCrtn*°.n,as Pr°
nam consensu, uti possint solis ritibus „„{ de Pfaevi° Ordi-
Almudo diei I iunii MDXXXVir designaturi Tn C°nStUutI0ne Hi
adtunctis Ordinarii nomine Saner , /c; r * 1 PCr ut ,n asdcm teru*
Missionariis usum SsSnf^ C°nCedCre Valeant Par^ “
facultatis eorumdem Ordinariorum ^°™m’ onerata ,n usu huiusmodi
Sitatis. ordinariorum consacntia super existentia gravis nec*.
excepta; ^ ^°nibu8 A'— Ub* »11,
praefatis ditionibus moram duxerint et ^ I-'’”'- rC^lares' *!u™®' b
nnvembris seu die seonentr' non a*las> singulis annis die secundi
commemoratio omnium fidelium A T' nCaS Mlssa,is Rornani> qua nempe
Iter, tres “t ECC'“ia «*
tantum eleemosynam acciniant l' r"" Ct Va,?nt’ ita tame[J ut unM
in ea quantitate tantum . ’ V!tC1Ctt . llro Pnma Missa dumtaxat, fl
consuetudine regulariter * ‘ .Vn°dalibus Constitutionibus seu a loci
et tertiae Missae non DecuW. « llcnt; Jructum autem medium secund*
fidelium defunctorum „ • quidem defuncto, sed in suffragium omnium
dicti XI V Ponrifick \ r applicent, ad normam Constitutionis Bene-
VIII. Ut omnp<t fi*i "r*11 ~ U0(f exPens W, dici XXVI augusti mdccxlvii, •
cepto satisfacere possint' ^ *jnni!a? Confessionis et Communionis prai-
diem sollemnitati* r\ *a ™T1/nica Septuagesimae usque ad octavani
'X. Ut omne! c??0™ Christi teteive.
requirunt Confessionem^P UCrar' f’ossint indulgentias et iubilaea. qusi
ieiunio, si loco inhabitent °u?I?Un*on?n? et Annium, dummodo, stnatf
sit Confessarii copiam h- b° * imP0SS*^^e prorsus vel difficile admodum
firmo confitendi admissa n erC’ cVrdc sa*tem contriti sint cum proposito
mensem. quam primum poterunt, vel aci minus intra unum
L-J t Jiitjj ^ jj' » i , j
quam affinitatis eradnm* ^ ,UUM tert*nm et quartum tam consanguinitati'
XI, Ut Indi et Nimin atnnion'a contrahere possint,
tionern accipere possint i ^L10CUmqi)c anni tempore nuptiarum b
prohibentur nuptiae, n,', aUmmodo «is temporibus, quibus ab Ecclesi*
aPp3ratum non adhibeant.
'IlUCIli'
* Cf. N. s
t.
Cf' N- 391.
Romani Pontifices
U[I Xc indi et Nigritae iciunare teneantur praeterquam in feriis sextis
jjjragcsunae, in Sabbato Sancto, et in pervigilio Natalis D. X. I. C.
: \Tu. Ut praeterea Indi et Nigritae absque ullo onere, seu solutione
eleen.osvn.u . uti possint induito, quod Quadragesimale dicitur, et quo
fideles rtspecdvae dioecesis seu regionis ali Apostolica Sede donantur;
ideodue carnibus, ovis et lacticiniis vesci possint omnibus diebus ab Ecclesia
vetitis» exceptis quoad carnes diebus in superiori paragrapho XII notatis.
.YlV. Ut quandociimque in causis tam criminalibus, quam aliis qui-
huscumque forum ecclesiasticum concernentibus, a sententiis pro tempore
Utis appellari contigerit, si prima sententia ab Episcopo lata fuerit, ad
Metropolitanum; si vero prima sententia lata sit ab ipso Metropolitano,
J Ordinarium viciniorem absque alio Sedis Apostolicae rescripto appelletur:
tt si secunda sententia primae conformis fuerit, vim rei iudicatac obtineat,
d t secutioni per eum, qui eam tulerit, demandetur, quacumque appellatione
non obstante; si vero illae duae sive ab Ordinario et Metropolitano, sive
a Metropolitano et Ordinario viciniore latae, conformes non fuerint, tunc
id alterum Metropolitanum vel Episcopum ei, a quo primo fuit lata sententia,
viciniorem eiusdem provinciae appellatur, et duas ex ipsis tribus senten-
tia'; conformes, quas vim rei indicatae habere volumus, is qui postremo loco
iudicaverit, exequatur, quacumque appellatione non obstante. Cum autem
recursus ad Apostolicam Sedem, etiam omisso medio, sive ante sive post
>entcntias iudicum inferiorum, semper integer manere debeat, ad normam
iuris, in usu huius privilegii omnino servandae erunt sequentes conditiones:
i° Ut in singulis causis salva maneat cuique litiganti facultas ad hanc
Apostolicam Sedem etiam post primam sententiam recurrendi;
2° Ut in singulis actibus expressa flat Apostolicae delegationis mentio;
t* 1 t causae maiores sint eidem Apostolicae Sedi resen atae ad nor-
num sacri Concilii Tridcntini; 1
4° Et quoad causas matrimoniales ea custodiantur, quae in Constitu-
tione Benedicti XIY, cuius initium Dei miseratione, praestituta sunt. 2
Abrogatis deletisque Auctoritate Nostra Apostolica omnibus et singulis
ludiarum Occidentalium privilegiis quocumque nomine vel forma ab hac
Sancta Sede prius concessis. Contrariis quibuscumque etiam speciali
u individua mentione dignis non obstantibus.
[Leonis XIII Acta, vol XVII, p. 100-107],
634.
Leo XIII, ep. Ab rogata t 22 iun. 1897.
Abrogata, quae toto fere sacculo inoleverat, consuetudine, visum tibi
ts* In niores dioecesis tuae inducere ut pueri, antequam divino Eucharistiae
tpn 0 reficiantur, Christianum Confirmationis sacramentum, almo inuncti
; sy». xxiv, * c. s.
:v,Ny1,.\
4 ut NdnU Inuri loanri Ludo vico Episcopo
— — ■ — — , € wmtfiees
chrismate, suscipiant. Ouod utrum m u- * “ — _
ras,:: Ph““ «■ ‘I. re tam pracdp,!',’'" '!i"'H'IUr si8nifcri ti>> l
et qua simus mente aperire P • etbo nemine, ad te n ^tS|(
iruviine. Quite enim rado is'tic ‘«>»
uteri congruebat eonstantique Ek1m> • ?cls lllv:l-nera; . . t,]1
lltatibus. Insunt namque nueron™ "““Nft »« ctun fi, K 01
maturrime eradamur, invalescunt mEin ^'mfn,a «“pidiniuo, C? J
2^^«**" '»p- iffiSTS •*** a
r°; - p-be'
spirituali,- pinulae et promovetur h„„, ’ ®.p!ntu? Sanctus datur ad i,
orro sic confirmati adolcsccntuli id ° 8P/m“allter 'n aetatem perfm "
i vsr*t £5
635.
Xm’ l'P- «ncjcl. MHitantis Feclas,
r ut • Scelestae, i aug. 1807
J* Militantis Ecclesiae j »7
quos excellens virti» ac' pietas dr . Utl it?®’ non minus quam decu,
so emni ntu saepius memoria in,**18 CVeXlt ad Siriam triumphantis, &
U°n« antiquae subit ™Ur' Per has «*» honoris sl
nf«.,s a,,,,:,n virtuti opportuna i„a ^
se ;™c *>S" e s:urnm“- ac p— "6 <■»
haben ibus quam '«<« Nobis liceat, nihil magi, p
um tam fejiciter chrkri- - enantur honorum animi quibus
siuTSu **“ si'nili,udines qu™dam'PUhlicac consultum **• Refert c
hST^!m" «"■» euptatm « fi,It,np0r“' in *»* *** C
* «teris omniSsCT‘'Ur mori™<NC CU'*Um “*
eionibus *??**■> P-pulsand.U curavi, a
que optimis lib?U r>ndt s'lbt'|itate,Psed seb’ ,”eqUc soIu.,n "Pportunis ci
gente jmniV ' i ,h\^u*Us praeclara* ■ ,1D1S praesertim institutis edii
rude, nunom! U)!n‘ncs iisdemque 11S; emP/a Sequuti multi etiam de ves
«-nn S ad mLin ?""* c?ntra genus hostium r
animo pei«eqi|i tueri, onfncm\Pr,RSkllUm ac dignitatem,
, v . , probantibus Romanis Pontificibus,
Amcnii-rr e».
**P *«>poa et pn-
‘ P^copoi Austrine r
e t,crn«nwe Helvetiorum.
I
Hornam Ponti ficti
5 1 7
lenissima semper cura fuit ut litterarum staret antiqua maiestas ct huma
„iis omnis nova in dies incrementa susciperet. Neque vos latet Venera
v:i- Fratres, si quid Nobis ipsis maxime cordi fuit, id spectaie adolc
fuk> Fratres, _ ^ _ ^
centiam recte ac salubriter instituendam, cui rei certe, quantum licuit"
ibicumque prospeximus. Nunc vero praesenti utimur occasione libenter
petri Camsii strenui ducis exemplum ob oculos ponentes iis qui in Ecclc-
-jjje castris militant Christo, ut, quum secutn reputaverint iustiti.ie armis
mna consocianda esse doctrinae, causam religionis acrius tueri possint
^tq uc felicius.
2. Quanti negotii munus susceperit vir catholicae fidei rctineiitissimus
proposita sibi causa rei sacrae et civilis, facile occurrit Germaniae faciem
mtuentibus sub initia rebellionis Iutheranac. Immutatis moribus atque m
dies magis collabentibus, facilis ad errorem aditus fuit; error autem ipse
-imam morum ultimam maturavit. Hinc sensim piures a catholica fide
desciscere; mox pervagari malum virus provincias fere uiuversas; tum omnis
conditionis fortunaeque homines inficere, adeo ut multorum animis opi-
nio insideret causam religionis in illo imperio ad extrema esse deductam,
morboque curando vix quidquam superesse remedii. Atque actum plane
de summis rebus erat, nisi praesenti ope Deus adstitissct. Supererant qui-
dem in Germania viri antiquae fidei, doctrina et religionis studio conspi-
cui; supererant principes domus Bavaricac et Austriacae imprimisque rex
■''manorum Ferdinandus, eius nominis primus, quibus firmum erat rem
catholicam totis viribus tueri atque defendere. At novum longeque \ali-
tim j iricli tanti Germaniae subsidium addidit Deus, opportune natam
, , * . j ‘ ^ j cui primus inter Germanos no-
c ,u etru^ G;tI1|sius. — Huc profecto non attinet singula persequi
oc uro eximiae sanctitatis; quo studio patriam dissidiis ac seditionibus
-ceratam curaverit ad animorum consensionem et veterem concordiam
iciocare quo ardore eum erroris magistris in disputationis certamen vene-
1 . qui i us concionibus animos excitaverit, quas molestias tulerit, quot
^grjnes ptragrarit, quam graves legationes fidei causa susceperit. Verum,
■ 3 arma ’“a doctrinae animum referamus, quam ea constanter tracta-
revft«i3m a^c* prudenter, quam opportune! Qui quum Messana
t iWr eKSet’. ^Uo sc contulerat dicendi magister, mox sacris disciplinis
jf|s ‘"Coloniae, Ingoldstadii, \ iennae Academiis egregiam operam
V1 ^U1 HIS regiatn tenens viam probatorum scholae Christianae docto-
'rsdtmli
dedit.
rum
theolog
\ °la^ ^mlastieae magnitudinem Germanorum animis aperuit.
l ... °utJin ddei hostes eo tempore summopere abhorrerent, quod ea
rjnfjgJ'3 %entas fulciretur maxime, hanc scilicet studiorum rationem instau-
ipse c> cua f' r 11 ln,bbce *n lyceis atque in collegiis Societatis lesu, quibus
.'apientriJ1 r' .^ t.ari^um operae industriaeque contulerat. Neque cumdem a
dicndo, U Puduit ad litterarum initia descendere et pueros cru-
?^afici'Tfl^rip'1> etiam in eorum usum litterariis libris atque
habuis?,.rlC‘S' Qucm?dmodu m vero ;i prinapum nulis, ad ejuos onitioncs
psi«r. SaePc redibat condonaturus ad populum, ita, quum maiora seri-
K )ntrovcrsns sive de moribus, componendis Irnellis manum
5iS
•r «t
% ec
* 5g
ar.
0W _
? >
«e
(*;
l.
bi,' fs
Kllf
** +
'L#
\jr
ry
I
^pl
t'i
<r*)
*►
n
J
* i
•«fePfc» v
C
Romani Pontificts
admovebat qui aut populi roborarent fidem aut ni»,
foverent. Mirum autem quantum in eam nrofuir » Ujtem «citarent ,.-
nt. caperentur, edita ab ipso catholicae <lLr.„~ s, USS
pressum, n.tore latino excellens, l-cclesiae l' il,, dcn*m«p“’
Huic praeclaro operi, quod in omnibus paene Furooa “ n<>" ™4«i
doctis exceptum est, mole cedunt, mm utilitate
gionc pueris, alter erudiendis ipsa adolcscenti"burP imbu*»<fis Id
versarentur. Uterque, ubi primum est T' * l,,,cra™">
gratiam, ut omnium fere manibus terereL l , , .Ca'ho,ic«"»' ai
menta traderent, neque in scholis tantum veluti , thnst!anac 'criutis d,
. est ut Enisius per annos terant»* • in templis. Qt
maniae magister habitus fuerit utoueTn n„, ?mmun,s “"toliconim Ger
idem sonarent, Canisium nosse ac veritate™ ch"-?:™0"6 du° h“cPl“>
infem satis. Novimus b°nfe 0mnibus *■
audem esse praeclaram, nt ingenio studii >n ** T*11"08: Iianc vestr;H‘ gemis
d.UI?> ad privata ct publica commodi omcJnnf patfIum decus piwehcn-
f,SSime- Vcrnm interest pluri^T * s.apie^er ut3wm ac fefi-
inter vos, pn, religione con niti streliue- JT*^ -Sapientum ac bonorum «t
sidium omne ingenii hmu-n „ r ’ 3d lpsius ornamentum atque prae-
"-*» q«'dquid ttbique b •nrcrmVsraTe- "CrTOS "****£*
arripere statim et cognitione ™ ' i l *?* !ncreinento sive doctrinae
ad rei catholicae defensionem 1 P C^t1- iteni'm -Sl luit unquam aetas, quae,
postularet, ea profecto nostra ’nnac at^ue eruditionis copiam nuxto
umanitatem cursus occasionem V ’ 1H ?Ua ce*erior quidam ad omnera
cinstiani nominis hostibus p., ... ’! I5Uando praebet impugnandae fidei
nnpetum excipiendum- n™ ■ lgl,{ur vires afferendae sunt ad horum
arma, quibus nituntur VoeHno ^Upan ,us ^ocus>‘ extorquenda c manibus
'atholicis viris ita animo mm °milC ,nter divina et humana abrumpere
m rc 'P*sa ostendere fidum ,?paratls at(3lje uti decet instructis plane licc-
tenus abhorrere, sed eius 1'mam.’ Don modo a cultu humanitatis nulla-
1JS et,am quae longe dissit i utl culmen atque fastigium; camdem, in
posse cum philosophia com>v * * intLr se repugnantia videantur, tam amicf
magisque collustretur* natura* n* C* c^nsoc,ari< l|t altera alterius luce magis
mstram religionis; huius l, . . .. " m sed comitem esse atque admi-
scere, sed plurimum roboris ? n*°n *Tl,odo omnis generis cognitionem dite-
vcnire. Quantum autem s-irrl'*0 1' **** ,tlLT‘s ct,am ceterisque artibus pro*
profanis ipsis diaciijinis f-iui L-u?*? ornan,cnti ac dignitatis accedat a
’ Pronior ad ea, qU;u. Se ,n.te Potest cui hominum natura cogruta
oi«nt*PRIe CCteris humanitate Vn lucunde pcrmowant. Quare apud gentes
«S« ncgStua,;"m.mendwtur: ™ ulla fiducia «1 rudi »*
U^. . P ra<^c fc ran t .Vf/AiVu/ZA^1”10 1 doctJS» quae nullam speciem for-
““ CUm ilIis in Jcbitores sumus non minus quam
1 - 'los debeamus labantes erigere ac
Romani Pontifices
5 ‘9
Atque hic sane campus licclesiac patuit latissime. Nam, ubi primum
. diuturnas caedes rednt .minius, quam iidcm viri fortissimi sanguine
dignaverant, «amdem doctissimi homines ingenio suo ct scientia illustra-
Int In hac laudem primum conspiravere Patres, iis quidem lacertis, ut
R.n nihil posset valentius; voce autem plerumque erudita et romanis grac-
c^que auribus digna. Quorum doctrinae eloquentiaeque quasi aculeis cxci-
;ati complures deinde impetum omnem in sacrarum rerum studia conie-
ccnint, atque tam amplum christianae sapientiae quasi patrimonium eolle-
nint) jn quo quavis aetate ceteris Ecclesiae homines invenirent unde aut
deures superstitiones evellerent, aut nova errorum portenta subverterent.
Hanc vero uberem doctorum copiam nulla non aetas eifudit, ne illa qui-
dem excepta quum pulcherrima quaeque, barbarorum obnoxia rapinis, ad
neglectum atque oblivionem recidissent; ita ut si antiqua illa humanae
mentis manusque miracula, si res quae olim apud romanos aut graccos
summo in honore erant, non penitus exciderunt, totum id acceptum Eccle-
siae labori atque industriae sit referendum,
v Quod si tantum religioni lumen accedit ex doctrinae studiis atque
artium, profecto qui totos se in his collocarunt adhibeant opus est non
mode cogitandi, verum etiam agendi solertiam, ne Ipsorum solivaga cogni-
tio et ieiuna videatur. Sua igitur docti studia ad christianae mpublicae
utilitatem, privatumque otium ad commune negotium conferentes efnciant,
ut sua ipsorum cognitio, non inchoata quodammodo videatur, sed cum
rerum actione coniuncta. Haec autem actio in iuventute instituenda maxime
cernitur; quae quidem tanti negotii res est, ut partem laboris ct curarum
postulet maximam. Quamobrem vos in primis vehementer hortamur, Vene-
rabiles Fratres, ut scholis in fidei integritate retinendis, aut ad ipsam, si
opus fuerit, revocandis sedulo advigiletis, sive quae a maioribus institu-
tae, sive quae conditae recentius fuerunt, nec pueriles tantum, sed etiam
quas medias et quas academicas vocant. Ceteri autem c vestris regionibus
catholici id in primis nitantur atque efficiant, ut in institutione adolescen-
tium sua parentibus, sua Ecclesiae iura sarta tcctaque sint. Qua in re
bacc potissimum curanda. Primum, ut catholici scholas, praesertim puero-
nim, non mixtas habeant, sed ubique proprias, magistrique deligantur
optimi ac probatissimi. Plena enim periculi est ea disciplina, in qua aut
corrupta sit, aut nulla religio, quod alterum in scholis, quas diximus mix-
t&J, saepe videmus contingere. Xee facile quisquam in animum inducat
■mpuiMs posse pietatem a doctrina seiungi. Etenim si nulla vitae pars, neque
publicis neque privatis in rebus xacare officio religionis potest, multo minus
uda ab eo officio est actas et consilii expers, et ingenio fervida, et inter
tot Wrruptelarum illecebras constituta. Igitur qui rerum cognitionem sic
instituat, ut nihil habeat cum religione coniunctum, is gerruina ipsa pul-
c ri honestique corrumpet, is non patriae praesidium, sed humani generis
pestem ac perniciem parabit. Quid enim, Deo sublato, adolescentes pote-
tlt ,llt otlicio retinere, aut iam a recta virtutis semita devios et in prae*
nipta vitiorum praecipites revocare?
1 1
&
ss,
s
25.
)
r./"
;***
if'"
c*£.
s
;r^
55 1
251
e/j
ce
Ec
>■•*»(
*
r**5
o
H i*4
{'25
fe#1
5 20
Powani Pontifices
6. Necessc deinde r<ii- ,
sed reliquam institutionem omni”1 ° l^1? ,10ns doceri iUv.
f desit’ si sa«r hic halitus non pictatis
foveatque, exiguae capientur ev nlJm anin™s ac discen » * rt‘ 0,ert i
consequentur haud exigua. Hifcent rdoctrina “tiiitates- ‘,U,n ***
pJmae, aeque vitari vix ab aZZlT ^ *» **
dmna eorum mentibus atque animS — ® p0ten,nt- n»1 ft£?* « -
nc illud, quod caput est L*:,; ,n”ciantur. Cavendum • *** <
"eat; » pietatis, £5****
omnes nervos virtutis elidat- ne r|™m°d° rcbus’ quae sub^Jw*
fastidia „ . ar» nc dum Drn^^‘ , . D°cttfOs
partes usus vitae conf T "W et cu i, "m * **
ctam habeat excolendi™ deb<St‘ ^Hltarum igitur “* m
a • t-\cojenai animi mrim. i»uur rerum copnihV i
denique ea sit, re|; • . am. °mnetn autem ilisdplhL, *
sua ac suavitate ia ‘"r"rmet ™ dominetjir, eaden „1 ’ V*
-«-m - s=
Puum, sed magisterio n0n modo Suum esse Jocum referrentu
neris idoneus ini ’ m gravi ^ngi neminem ' cum<3Ut ^
p «• *£ « -s,r;z„fr - - *
SnSiirsv',,ud: ^
nemo iudicaretnr^ls Ut studia °mnia ita se thLi™-32' anpnm,3<Bft Pari’
lauream ,T T ad «Pontiae fastivinm ^ °gIae “commodarent, m
studiorum n« 1 lces Dccessores Nostri ’ at0r 1x0 decim,IS> ceteri-
arderent fir 38 vocant* universitates n mfnuni Athenaeum aliasque
arccs ^v^quur rpia be,ia>
rebusque sacrii U^enes d°cerentur. Eiusmn r C U ausPJCKKltl!' chnstia-
effecit „♦ pnniaj? deferebat fri, studiorum ratio, quae Deo
i" vibis eu™ “f** !“«* h™d mediocres; ,L M
scholis 111 fortUna iterabitur si ■ m f>d’c,*° continerentur. Haec
!“« W gy inn C°^tendeds' u‘ in
adversus n aCvndo concordia qu:j 81 bimorum consensio deside-
Cfe" ^ -W* «r,
uti remotis in, .* 8 c°nununi$ diV; i- / J qu,d singulorum prodent
*lnimos dissociare1 U COntr°ccrsiis pa^tiu*' QuarC vehemtnccr hortamur,
Mks i\
* J *
3
Romatn Pont i fu e t
9, Hacc suasit ut moneremus sanctissimi hominis memoria et recorda
*t V"5 uu”am Pra,:cIara CXCmPlaJn ania‘'> tMH. «Citentque riui
amorem saptcntiav, tpiau a curanda hominum salute ct Ecclesiae h;^'.
f*»J» ™n<iuam reccdat- 119®Dfi,dimui’ alj>crn, vos. Venerabiles
quae vestra prae ceteris sollicitudo est, socios ct consortes hahim^T i
riosi Jaboris c viris doctissimis quampjurirnos. Sed rem nohil™ g °*
in «sin,, positam, praesu.ro ii poterunt „laxime, quicu m<t 7^
■w instituendae uiventutts sunt Dei providentia praepositi o^i :
ilad tnendnennt. quod veteribus placuit, scientiam, quae temoia rit' ab
i„e,„a, calliditatem potius quam sap.entiam esse appellandam, aut mcliuT
s, animo defeennt quod Sacrae .merae affirmant, tam sum... «mu,
„1, m qmbus non «te/ tamha Da. ■ discent amis doctrinae non tam aJ
pnvata commoda uu, quam ad communem salutem. Fructus autem labo
” l”d“Istnae<l,u' r* '0Ed™ « hturo. sperare poterunt, quos in 'suis'
ulim collegiis atque mstituus Petrus Canisius est consecutus, ut dociles ac
morigeros cspenantur adolescentes, honestis moribus omatos. ab impiorum
hominum «emplnt longe abhorrentes, aeque de scienda ac de virtute ZT-
Iratos. Quorum in animis ubi pietas altius radicis egerit, fere aberit metus
oe opinionum prav,,.,, e inficiantur aut a pristina viL, e deflectam In !1
Icdcsia, m Ius civilis societas spem optimam reponet futuros aliquando
egregios cives, quomm consilio, prudentia, doctrina, et rerum Sum
' *»“*'“<> "lae tranquillitas possit salva consistere.
ttlhmrn 5f.iur Un’ cst’. Deo opumo maximo, qui est scuntiarnm Dant-
M Xrn^T' ■ ?**. **» "*”** *PPe®*ter, deprecatore
JStTMT ldhibeamUS’ m vo,orura' «P* P» ip»». Ecclcsbe
wefnri vnhil r ", c#ncWn™> fieri potes liceat. Hac
»riverso aut gUl',S• Vc"CrablleS Fraft«. « clero populo que vesm.
itttem \nnsF r™ “c-c*"1"11 munerum ct paternae benevolemiae Nostrae
testem, Apoatoheam benedictionem peramanter impertimus.
!<™m XIII Acta. vol. XVii. p. a4S.259].
636.
XIII, t*p. cncycl. Affati v-os, S dee. 1897.-
• - quin SU1°.’ ^Uod Periibenter atque amantissime facimus. vi\ Nobis
cu,n Canaden .ijpontc.<’ccurTat an'mo vetus et constans Apostolicae Sedis
Ipsis rerum ve fUS viciss*tu^° benevolentiae consuetudoque officiorum,
m^ternoque § . ^?runi primordiis comitata Ecclesiae catlmlicae caritas est:
nt,niquam d;::bV,CCept08 S^nu>. ^pfcwi vos, fovere, beneficiis afficere
‘Mc immortalis \ir Franciscus de Laval Montmorencv.
! • XHI, r.
Ad .\rchic •-
1 liini Ci.na^, n ' C< ' ' Episcopos aliosquc locorum Ordinnrivs Foederatorum Cit i*
1 Jui« et cummimiotiCTn cum Apo« colica Scdt hubtntc».
Romani Pontifices
- * i
primus Quebecensium cpisconus qu-k r-
publica felicissime sanctissimeque gessit, LctoriH,'" *» «1«
ro manorum I ontrficum gessit. Neque alio ex fonte , subrue
agendarum rerum cepere consequentes episcopi quoiumf* atque
gnitudo mentorum. Similique ratione, si snari m r • ■ U
temporum, non istuc commeare nisi nutu missuoue rJu*?* Vetllst|ona
suevere virorum apostolicorum generosi manipuli utimr Ap°StoIicae «r
sapientiae lumine elegantiorem cultum atque artium ? C CUm christ»
nuna allaturi. Quibus seminibus multo
turescentibiis, Canadensium natio in contenthm * . ^ ***» «
cum excultis gentibus sera, non impar venit - I ^ Urhmtti^ « gfe*
admodum ad recordationem iucundae: eo vel maris ^uod^ ^ m
nere 'ructus cernimus non mediocres Ille 1 C3rUm peni
catholica multitudine studiumque vehenJn’ 5 PtCrma^nus’ a™r
cet maiores vestri primum ^
quoque aliunde, auspicato advecti rt m : a'a’ t“m ex ^^ernia, m,
violate servandam t£dK™ Qualu*
tuetur posteritas memor S intS ’ “ 0ptHnT hnC *****
sibi iure vindicet virihnfi-i h mus quantam huius laudis parta
tam «iam Zri &£? £ T™ Ven<!rabil« F™"M»
incnluniitate atque incremento ' t, Tn.eS ^UIPP®» concordibus animis, pr
ut vera ^ "°miniS aSSid“e 35
bus. Itaque communium .'equo repugnantibus Britannici imperiiln
cum Nm roma^Zl faclorum veamn*» cogitatione addai
quot ante annis contui imn”1 ^UrPurae -rchicpiscopo Quebecensiuni ail
istic catholicorum nictat * 7°° S°Um °™are v*r‘ virtutes, sed omnius
Ceterum de institutio ri™ l0nPn^co, a^cere testimonio voluimus. -
civilis reipublicae so ? 'a^0J'arc ]nt[untis aetatis, in qua et Christianae .:
intermisit, coniunetn ^ ™lax’,rnac nituntur, Apostolica Sedes numquam
constituta passim -irir»i'°. *S^m et cum decessoribus vestris studio. Hin;
complura eademaue i CSCe.ntl^lJ's vestris ad virtutem, ad litteras erudiendi-
cilia. Quo in genere ? ^run,i> “orentia, auspice et custode Ecclesia, domi-
ornatum atque ;mctu Cmintt. Pr°fecto magnum Lyceum Quebecense, quod
tudinem, satis testatur* 1Urc leS*rimo ad legum pontificiarum consut-
vehementius, quam educere ?? quodLexPetat studeatque Apostolica Sdes
mendabilem. Quam k IvlUm sobolem expolitam litteris, virtute coro-
animum ad cos casu^rT SVmma cura» ut facile per vos ipsi iudicabiti
scentulonim institutio ° iCCI?nis’ <5U0S catholicae Manitobensium adolt*
v*lte debemus omni ni noVlss>ma tempora attulere. Volumus enim u
cere ut fides ac relioL^1*4 pC!SSUmuf' °Pe et contentione eniti atque effi-
Ha, quorum Nobis m detrimenti capiant apud tot hominum mi!-
Mua<. Christianae LSt ,comm*Ssa salus, in ea praesertim civitate
tutatis ah Ecclesia c ith^'* f 0ctnnae non minus quam politioris initia huma-
Spectarent a Nobis 0 !c‘l accepit. Cumque ea de re plurimi sen tendini
utendum, placuit nihil n°sse cupercnt qua sibi via, qua agendi ratior
,n rem P«esentem venis^ sta.tuerc» quam Delegatus Noster aposwlicu*
qui, quo res statu essent exauircre dili?cn;c
Romani Pontifice i
$*$
et ad subinde referre iussus, naviter ac fideliter effectum dedit quod
mandaveramus.
2. Caussa profecto vertitur permagni momenti ac ponderis. De co intd-
jjgj volumus, quod i>eptGm ante annis legumlatores Provinciae Manitoben-
sis consessu suo de disciplina puerili decrevere; qui scilicet, quod leges
Canadensis foederis sanxerant, pueros professione catholica in ludis di«vn a,
publicis institui cducarique ad conscientiam animi sui ius esse id ius con-
traria lege sustulere. Qua lege non exiguum importatum detrimentum
Ubi enim catholica religio aut ignoratione negUgitur, aut dedita opera
impugnatur: ubi doctrina eius contemnitur, principiaque unde gignitur
repudiantur, illuc accedere, eruditionis caussa adolescentulos nostros fai
rssc non potest. Id sicubi factitari sinit Ecclesia, non nisi aegre ac neces-
sitate sinit, multisque adhibitis cautionibus, quas tamen constat ad pericula
declinanda nimium saepe non valere. - Similiter ca deterrima omninoque
fugienda disciplina, quae, quod quisque malit fide credere, id sine ullo discri-
mine omne probet et aequo iure habeat, vclut si de Deo rcbusque divinis
rectene sentias an secus, vera an falsa secteris, nihil intersit. Probe nostis,
Venerabiles Fratres, omnem disciplinam puerilem, quae sit eiusmodi, Eccle-
siae esse iudicio damnatam, quia ad labefactandam integritatem fidei tenc-
rosque puerorum animos a veritate flectendos nihil fieri perniciosius potest.
3, Aliud est praeterea, de quo facile vel ii assentiantur, qui cetera nobis-
cuni dissident: nimirum non mera institutione litteraria, non solivaga ieiu-
naque cognitione virtutis posse fieri, ut alumni catholici tales e schola ali-
quando prodeant, quales patria desiderat atque expectat. Tradenda eis
graviora quaedam et maiora sunt, quo possint et Christiani boni et cives
migi probique evadere: videlicet informentur ad ipsa illa principia necesse
t>l' {fu,lc ‘,n eomm conscientia mentis alte insederint, et quibus parere et
quai sequi debeant, quia ex fide ac religione sponte efflorescunt. NuUa
1 4 enim disciplina morum digna quidem hoc nomine atque efficax, reli-
gione posthabita. Nam omnium officiorum forma et vis ab iis officiis ma-
“ ucitur’ cluac hominem iungunt iubenti, vetanti, bona malaque san-
^ r°.' “atllle velle animos bonis imbuere moribus simulque esse
■iere re lgionis expertes tam est absonum, quam vocare ad percipiendam
virtutis fundamento sublato. Atqui catholico homini una atque
rdP V,tr j ^ Catholica: Proptereaque nec morum is potest, nec
Catl^?.nis doctrinam ullam accipere vel agnoscere, nisi ex intima sapientia
modi)Ka PetltarT1 ac ^ePr<>inptam. Ergo iustitia ratioque postulat, ut non
Quam ^n,tlonenl Htterarum alumnis schola suppeditet, verum etiam eam,
apte co * mUSf scicnt,am morum cum praeceptionibus de religione nostra
0ninis fulUnCtam>* S*nC qUa nedum non fructuosa, sed perniciosa plane
opus ra tii,t *^8^tutio. Ex quo illa necessario consequuntur: magistris
‘Rm t St c 'lthol ieis: libros ad perlegendum, ad ediscendum non alios,
t(rc c qU0.s eP s<^°pi probarint, assumendos: liberam esse potestatem opor-
tholvj . S 1 .u*ndl regendique omnem disciplinam, ut cum professione ca-
(liscu | Urninis’ cnmque officiis quae inde proficiscuntur, tota ratio docendi
qUe JPPrimc congruat atque consentiat. — Videre autem de suis
*
*
f MTl
r ^ #
'« Pontifices
quemque liberis, apud quos instituantur « T — —
res, magnopere pertinet ad patriam nt!t ]U°S hahcant vivendi n
volunt, quod et velle et contendere offiri *”- Quoeitca n mP'“c'
religionem instituto docto ric Cl,,m «t, ut ad lik m <*•>
* - * <.-,t,
indoctos, quos procrcarint ‘ i ,1 niaJ,e ^PelJann.r
discrimine versari, ’ 0 escere, aut in aperto rerumT ^
. 4' Js.ta 9 u idem ct iu dicandi princi *
I ratres, illatam Iniuriam ,e pi™.llssct’ vestri muneris fui, V 1,1
officio sic perfuncti d^iuX™ V<>« £££%
episcopis voluntas eiuxerit F, communis omnium virili,, , q 4
Sit conscientiae tee ™„ ' qaanyis h«c de re sati,
*»«»
«re ac meri studuistis, studet “"C*,*8m“ enim '« sunt, ’UJ
5SS£ XS» * *" Huimut,
aequi bonique «SuiomT^teT
diun^n°?tenderem* Quod> non sine ma! SUmmacIue conspiratione^ vofur,
ut onoriU tt,am magis' catholicos ipsos r‘’ GonCra factum. Do'»
utoportebat, minime in re tuenda concordi*
nurp ,UIUS prae magoitudine et non , ISse’ cluae °oimUm interest pluri.
( ' v13e tant0 inoris sunt nccess »erC M *** stud’a politicarum ratio-
decrevere atl ^ ‘ S* ^t^queProvindae cum^ ? ** Jege cocPtum- Qui JWto
conone m!nucndorum gratia inenm Potestate praesunt, nonnulla iam
ex Manitoba ^ de «xpostukc «
tamen 'A U aequitatis amore fnic . fnsi'stl,nt- Non est cur dubitemus,
dider * qUod rcs est, non potesr SC consih°que laudabili. Dissimulati
tholici ' manCa est’ no« idonea nT™ CgCm ad sarcienda damna con-
temperamentifi qUae(]Uc c*os iure petere Si’ Mu,t° maiqra sunt* V* 1
locJum ad,WrUaC ***>&<** sunt hj™ in ipsis f
tur in i* Unctls, carere effectu r *i c etiam ,nest vitii quod, mutato
consX! S cath°hcorum educati^ ° P°ssunh Tot» ut res in breve coga-
omni ex na ftS autCfn postula!1'1'11 pucnh nondum est in Manitoba
tis iis 0 P e Corisulatur, nimin iT ■’ qU°d est justitiae consentaneum, ut
Principijs "tr ^ ^Uae supra attipin *** t^t° pnsitls debitoque praesidio sep-
qi u idem Ve' ucj ®Pectandijm hoc shM?8* mcomn,at{tbilibus atigusussimisque
l quS : 1,1111 °hl‘Ssc p'^ « considerate quaerendum. - h
veniendi eo U‘LSI COnc«ntus action i °r 'a pcM,s: coninnctio animorum ©t
nita via sit' qU,,) proP°situni est m pt Necessarius. Sed tamen cum per*
5ed multiplex, ut dcbct* "«n certa quaedam ac defi*
it in hoc genere renim, consequii ur
Romani Pontifices
525
varias esse posse de agendi ratione honestas easdemaue m nrt„ u-i
*•<» Quarn-d r.", universi « singuli meminerim modJae leritTtfa'
ariwis mutuae: videant ne quid m verecundia peccetur, quam ^
debet: qutd tempus exigat, quid optimum factu videatur f™.
mitate, non sine consilio vestro, constituant, efficiant ’ **** unani'
7* Ad ipsos ex Manitoba catholicos nominarim quod attine f ♦
aliquando totius voti compotes, Deo adiuvante, confidimus n„ J’
mum sane in ipsa bonitate caussae conquiescit: deinde In ▼irorum^*1*0"
publicas adminiatrant, aequitate ac prudentia, tum denique j„ c— ',qU' ""
quotquot recta sequuntur, honesta voluntate nititur. Interea iamen nuam
d,u rationes suas vindicate nequeant universas, salvas aliqua „ paitehaber ■
„r neusent. S, qu.d igitur iege, vel usu, vel hominum facilitate quafc
tribuatur, quo tolerabiliora damna, ac remoriora pericula fiant T' •
apedii : atque utile est concessis uti, fructumque ex iis atque utilitatem
quam fien potest maximam capere. Ubi vero alia nulla med J ^
incommodis liceat, hortamur atque obsecramus, ut aucta liberalita c nmnT
ficentiaque pergant occurrere. Xon de salute ipsorum sua, nec de pro oe’
nutc civitatum meren melius queant, quam si in scholarum puerilium
tuitionem contulerint, quantum sua cuique sinat facultas. P
\ Lst et aliud v alde dignum, in quo communis vestra elaboret indu-
' i SC,1CCt ' ° ns auc,onhus, usque adiuvantibus, qui scholis praesunt
11 Ucre acciarate ac sapienter studiorum rationem oportet potLimum
21 eniti ut, qui ad docendum accedunt, affatim et nariirae^t artis prae
* "S^ti accedant. Scholas enim catholicorum rectum est cum ffi '
ZSZ t7T- * Hl~ '-i pot
nobile indicandum l' ra’- SI ■decus' ijua>an,t ‘,is quaeritur, honestum sane ac
vchtrf nm 1 ‘i vmciarUm Canadensium propositum, augere ac pro-
^suuotl', ’US ra^,CTUium disciplinam ins, 'turionis publi^ ^
S«^el“P5KTUS ?uidd3n' contingat. Atqui nuUum Z genua
“1“ «tutione^oU^^T* ^ C“m d°':trin:‘
sunt, possunt ‘^"stramiis ac tuendis rebus, quae hactenus dictae
liont praesertim pa™.n'. u ex catholicis prodesse, quorum opera in scrip-
Ouae vera sunt quo 1 ,ana wtsatur. Sint igitur memores officii sui.
iisrclipiosc nn;’ qUde recta’ christiano nomini reique publicae utilia, pro
personis narr mt ma^no propugnent: ita tamen ut decorum servent,
vent episcopo v' * ' 'H u,n. ni|ha in re transiliant. Vereantur ac sancte obser-
auum est teniUm *mct^tatem> omnemque potestatem legitimam; quanto
^Periculum P0rilIU ,l 'f" tuitas maior, quantoque dissensionum praesen-
cordiani, sine1 ‘lnt? •Ksistant studiosius suadere sentiendi age n dique con-
to optatiq qUa VIX ‘ll1^ ,u* ' quidem spes est futurum ut id, quod est
n°strum, impetretur.
^stun, accinl ^4 1 ‘W-Iestium inuncrum,. bene\ olentiaeque Nostrae paternae
Clero tytmt i Kstn‘*cam benedictionem, quam vobis, Venerabiles Fra-
[Leonfe XlII°ArlVCS?j° K^?ante r in Domino impertimus*
ol
wn. p. 336-345].
^ I
r^i
ip— 4
"26
Romani Pontifices
637.
Leo Xm. «P. cncycl. Carftatfs 2{ ^
i- Caritatis studium, quod Nos habet dc silm . v *,
sollicitos,^ nequaquam cessare Nos patitur, si fritr>
mor vanus segregatos tenet, ad complexum Sis hn ^ *
mus. \ ehementius quotidie miseram dolemus vicem W ***** *
quibus chnstianae fidei abest integritas. Itaq u ftWW nur*
Nostro gerimus, tamquam suasu Tinctu T PC?°nam m,ll°
omm ope insistimus, ut instaurare nobiscum unin °tl' ?n*ndere &
rffi^ir hdC1 aHqUando Ve,inL Magnum opus ac de i S‘?emquc Wmm;
difficillimum exitu: quod quidem perficere mn ^mms operibus lon,
test, Dei. Sed hac ipsa de caus . non ,i , niS1 ems «*» qui omnia*
proposito sumus obP magnitudinem .^Sp°,ndcmUS an,mUm* nec deterrid
rumpere sola non prteT JVW qUas virtus j*
ht 'lmd*nfirmtm est Dei , fortius est /tominilms^ w ChwiT.
in tot malis quae vel premunt vel ; * “ tant0 opinionum errore
unde sit petenda salus, m?nst™* digito conamur
levent oculos in montes 'unde ™,°.nend° Universitatem getium, «
futurum, id comprobavit eventui y Wtt Suod enim Isaias PW&W
que dignitate sic eminet ut se nt ’ • ,CCt Ecc.Jes,a Dci ortu divino divin,
beat: Et erit in notissimis dieht en Ium ocu^s P^ane conspiciendam prat-
montium, et elevabitur super coUeT^^0^ W°W domut Domni in rertia
2. Huiusmodi in curis m t* > . * 7»?'
quam Apostolicae huir t; ,!nsi. IIi,cluc Nostris suum obtinet Scotia locum,
quodam nomine caram habttnii» TUfItUnKlue dikctam. Nos ipsi proprio
morare, Apostolici minkiwr o ,te annos viginti, libet enim eom®e*
ab inito Pontificatus die ecrl *n .COtls dedicavimus primitias, cum altero
curavimus. Quo ex temno cs,asttJ:arn apud ipsos hierarchiam restituendam
adniteme clero, mimon-n *C pr,lc’c are v°bis, Venerabiles Fratres, vcstrmjiu
SUa indoles amplectendu n°n. )on<) -St,|duimus istius gentis, quam quideir
?. **«■ furnus, UtnZn.7-111 PCr,d(?nCam facit- Nunc vero quori-n
alloqui vos, Venerabiles !am a^sk humanus exitus, etiam visum
videntiae documentum ;/ * P°Fl!loque vestro novum Apostolicae pr>
3* Turbulentissima ;u.1Pfrt,re'
s-exto incubuit, sicut alio- *' ernPtst:iSi quae in Ecclesiam sacculo decimo
partem abstraxit a fid " '™lum m«ltos per Europ am, ita Scotos maxrium
rnnt f:-..,. uoe cathohc^m i... ■ . tjnUf.
' Lnvmbiltbu, Fr it-:».
- i r> _ i^tnhus »!-t 1
, ! rr ' -J* 25, ” ^«P^copia Ct Epia
** ■* 1 1 , 2.
cnp] Scoti, K\
Romam Pontifici ,
527
paucos, quorum virtute rebusque gestis Scotiae nomen inclaruit At vero
mim hodie cives vestri abnuant meminisse vicisshn, quid Ecclesiae catho-
licae, quid Apostolicae Sedi debeant? Cognita vobis planeque explo^ta
commemoramus,- Est m vetustis annalibus vestris, Xinianum homi-
nem Scotum, cum ipsum legendis sacris litteris acrius cepisset studium
in spiritu proficiendi, dixisse: « Surgam, circuibo mare et aridam quae-
ram veritatem, quam diligit anima mea. Itanc tantis opus est? Nonne
Petro dictum est: Tu es Petrus , et sup<r hanc petram aedificabo Ecclesiam
nuam, et portae infert non praevalebunt adversus eam? Igitur in fide Petri
nihil minus est, nihil obscurum, nihil imperfectum, nihil adversum quod
doctrinae nequam sententiaeque perversae, quasi portae inferi, praevalere
sufficiant. Et ubi fides Petri, nisi in sede Petri? Illuc certe’ illuc mihi
eundum est, ut exiens de terra mea et de cognatione mea et de domo
patris mei merear in terra visionis videre voluntatem Domini et protegi
a templo eius».1 Itaque Romam venerabundus properavit: cumque ad
sepulcra Apostolorum de ipso fonte et capite catholicae veritatis large acce-
pisset, iussu mantlatuque I untificis maximi domum reversus, romanat fidei
documentis cives imbuit, Ecclesiamque Gallovidiensem condidit, duobus
ante sacculis, quam beatus Augustinus ad Anglos appulit. Hanc fidem S. Co-
lumba, hanc ipsam veteres monachi, quorum est Ionensis sedes tam claris
nobilitata virtutibus, et ipsi summo servarunt obsequio et alios diligentis-
sime edocuerunt. Quid Margaritam reginam memoremus, non Scotiae tan-
tummodo, sed christiani nominis universi lumen et decus? quae in rerum
mortalium collocata fastigio, cum nihil tamen nisi immortale ac divinum in
omni vita spectavisse:, suarum splendore v.rtutum orbem terrarum implevit,
lamvero si tantam excellentiam sanctitatis attigit, catholicae fidei affiatu
impulsuquc attigit. \\ allacem vero Brucemque, lumina vestri generis, nonne
constantia catholicae fidei fortissimos patriae propugnatores praestitit? Mit-
innumerabiles alios utilissimos reipublicae cives, quos Ecclesia parens
uccre numquam destitit. Mittimus adiumenta cetera per ipsam vobis
pu . ice importata; eius certe providentia ct auctoritate, celeberrima studiis
pirnib domicilia S. And reae, Glascuae, Aberdoniae patuerunt, ipsaque
exercendorum indiciorum civilium constituta ratio, Quamobrera intel-
gimus satis fuisse causae cur honestissimum nomen sanctae Sedis s pedalis
P w genti Scotorum adhaeserit.
4- 'erum magna ex eo tempore conversio rerum consecuta est,
fid.
censebimu
j * a plurimos extincta. Numquamne excitatum m
^ vero certa quaedam apparent indicia rerum, quae spem bonam dc
ben|l> * ‘,dluV:uitt ^co, inchoare iubeant. Videmus enim lenius quotidie
'ii fort1USqUe ^la^er‘ catholicos; dogmatis catholicae sapientiae iam non,
(1 ui vim 3586 an^Ca’ con temptuin vulgo adhiberi, sed favorem a multis, obse-
impedi ■ Pauc*s» perversitates opinionum, quae nimium quantum
unt lu‘hcium veri, sensim, obsolescere. Atque utinam vigeat latius
Exc<
ia Scoiu * * ^"s,or'a vitat* S Nini uni, Episcopi Cancid.ic C.i>jc scii GaUovidiae,
' tbcdo abhate Rievullcnsi comeripta.
?28
-O
5?
M".
rS-'
£2
f r
:
ftpf t J
fP-*'!
I #•# *
!•?>
Cfl
M *f
OT
>**
/"‘‘•S
t*l r#J
KlW(
l<* «<
t*H
V*>
^ "•«: _ *
J**
>r
V*
ff f
H
IPT^
-f
^ -r/
Romani Pontifices
5- ScotiSU "eTau'^1111'0"? penitUs « 'i "t w
dirinas litteras colere “ X ™ ^,en<,a ,aus »«**>
“ Nos de hoc ««««venmt
\ icJelicct m eat quam Hfvirv* TR psoruni gglj|(*rn a . ^
quaedam cum Ecclesia «rhi!ii'1!recundla sacraruin iitteranim6-”'"8'
unitatis initium *** *S5£2*
Testamenti iihnos * ah bJSEZ*? nCUSmt «minii^S*
vtaiantix* . Llu,ia catholica. nnn *i:.._j utnusqi
Testamenti libros se" ab l^c“ ,, f nau^ «U?l
maximas
Jtim inde antiquitus At* q 4 tis JIl^cgrae evasere tis * ^
-» «I «Sfcm tncolumitate %noTu^fe
Recensione vero memoria cogniti p"’,’tifem fmmortalL £££
dentim WgOe. in eodem genere 2 T Eu«enii tum Cone
porum, datis no» ;tl -5 nerc ’aoores- Nos autem in«; k j .nciaiT:
gravissime -m u " pr,don ««e* cncyciicis t" P ’ haud «narit»
ut ini • appellavimus, diligentcruue mn • ’ Ep,scoPos catholici wt
TT ac ,divina “«^SrST* ‘,uid opus -» f»
versos !'fUa ?Melibc! disquirendi” <S” 7rsu' s,mt P<»«s quos libid
dubii ’ vd< 01 SaCro vol“tnini vei clev-m? !°qUe ' etustatls «a agat trait
nt- Nimirum homines onl * c omnem> vel certe minuere no
dentes suo, non .'»f tr n °P*Wone scientiae infkm * v ■ n
P„^rdU'° me,ili quai Deis„rpr0b“ temeri“* plenum, humaa,
etiam " ' " claman‘ctn: « Honori S • ”Pcra' c0<luc minus audiunt Auge-
etiam non apertum, differ nic°l 7,',“™ Dci’ h°"<™ verbum W
temtr ‘ ,v“erabi.|mm litteramm ' ,?Cnt.lam »• 5 « Admonendi sunt
dum L ct Incognitum pro cognito •• • Ttnt 'ntcll'gant ». 3 «.Vc aliquid
dum, seu i caute omnia "ihil '«nere esse affijan.
7* ' cnimtamen cum rv i • q tract™da ». *
aucto?, SfC •ipu,‘ris’ scd alio quodam^®1,0 '"ans'Jram esse oporteret, n
sineiiln^ ' PatUs deficeret- id mi. i " Um ^octrinarum thesaurus in
STV'°minUm arbitrio lr ”; nca*°i*‘' futurum erat, si eum
auctori, 7 7,a' magisterium aliauorf08,6*' ^pUS 'gltur fu,sse apparet ab
?r cd‘ f “
munitum .. - 1 Scripturarum- m,„ i tctt-ranim rerum doctnna, tum
«i sapient£;!!Pnm’ nul,° m°do delablT’ 3581(1110 Chr,sti 'Psius auxi,il)
8UUm Icsum n DCUS Cumulateque nr.n , I er,r°rCin doccndo Possct- Cui
^ hvtstum: quj sciiie,-r ’ Jd(|ue per unigenitum Filium
germanam Scripturarum interpreta-
1 Cf. n- /
Romam Pontifices
dol, t ceteros regere qui m,, ,steno verh fungerentur: Omf„m„ ;„„re, , t i
H« mque ; magisterio cum discere fideles debam quaecumque ad sii, mm
perlinent, ipsam peiant divinorum librorum mtelUgentiam „ece«r '
S. Faole autem apparet quam incerta sil et manca et inepta 'pro£L.
«um ratio, qu, Scripturarum sensum unice ipsarum Scriplurarum toc
vungan p«se exi sumant, Nam, eo dato, suprema lev interpretandi in
ludicio denique eonsistet stngulonim, lamvero, quod supra a, lirimus „
«ac comparatus animo, ingemo, studiis, moribus ac Icendum ' ,P . ,
rem, m divinorum sententiam eloquiorum iisdem de rebus interprelabfim
Hinc discrepantia interpretandi dissimilitudinem sentiendi contentioneim.c
hldamm en«‘' m“eriam mali’ ‘>uod coneordiaeque
AQaa' .1,."d™1 ‘Iuam vere dicamus, res loquitur ipsa. Nam omnes
ll, Capertea a,<lue inter « dissentientes dc religione secT 'd
• -™ quot|Pgr?vi‘Cm h°m° qum‘ quan<l°quidem
it; rr ^'rr* Hk de •«* <««*«.. «A
itibus n, In ™ s ^ «du. eorum interpres, inculcare hominum
r viva Fcdcsiac :n i i n°n allundc acc‘P> notitiam veritatis, quam
s Dei et uh e T' .°por!ere:. Ubi «nim Ecclesia, ibi et Spi-
'critas... * Ubi ^ r ‘ C1> 1 1<kEcclCSla et omnis Kratia; Spiriti n
uritatem ;ipild tn 1 l',lansmata Domini P<^ta sunt, ibi discere oportet
Quod si cathdJ! C<1 qUac cst ab Apostolis Ecclesiae successio , * _
a,nnexj tamen mti^ i,IIO'IS 115 SenCre civilium rerum non ita coniuncti,
Jiibium nu;n f.,ii ,qUC ,n5tr sc nnitate fidei mirabili tenentur, minime est
I0- Scotnmr ** praecif1110 niagistcirii virtute et ope teneantur,
nomen cx an;,n” IJoblsc,,m dc dissidentium complures quidem Christi
flissima persenui J '"" 'I’ a.,lsclUt‘ ct disciplinam assequi et exempla san-
pisci poterunt n, T ando nduntur. At qui mente qui animo unquam adi-
I m> ,nor;mt, nisi erudiri sesc atque ali nd caelestia ea
,M:irc-. X\ t. , ?
i H;* xxi1- 3*. I :
. ,’r- 11 i6.
'ih V '• 11 [
m ,> - lv- a
iw m
34
53°
Romani Pontifices
ratione et via patiantur, qua Christus ipSC constitniT^T'
Ecclesiae sint, cui praecipienti ipse auctor fidei nerin i ."'f* dict0 «idic.
nes i ussit ac sibi: Qui vos audit , me audit; qui vos c/s ° °btL'niPtrdri
requirant alimenta pietatis virtutumque omnium cxZT' m 1^'
mus animarum vicano dedit esse sui muneris unive™ CUl ?astor miti-
dita. Interea certum Nobis est Nostris non deesse CUra Cw ’
Mippbccs contendere a Deo, ut inclinatis ad bonum Jn lbus; ,D‘Primi^
grauae suae mcitamenta adi icere. Atque minam divinT' N w* ^ *
.unitas hoc Ecclesiae matri solatium optatissimum , a Nobrs exorata fc^r
versos ad fidem avitam * spiritu et z^atTZ ilT***’ " Scot« *
queat. Quid non ipsis sperandum, reconciliata nobisn C°mplectl ctIc
fenm effulgeret undique perfecta et absoluta ven^ C°°’
rum maximorum, quae secessione interierant Sibua i^h
S* l,num* ffuo miserrimum est carere- sacrificium bonislo^«cd.
,n q“°. Iesus Christus, sacerdos idem « vfc*£ pT mUm ^
quotidie, ministerio suorum in terriTsaceXZ r ******
infinita nobis Christi applicantur merita nimbum 1 ^ V,nUtC Sacrfc
actus m crucem pro salute hominum semel effud^^^l^^
florebat integra apud Scotos, quo temoore S r t ^ ^ *m
aevum: itemque postea cum temni-, P ~ C°!Umba mor*aIe Sgd
maiorum vestrorum excellentiam ef-, ,.maMn)a Passim excitarentur, qiat
Necessitatem vero sacrificii vi« ' niS Ct pietatis posteritati testantur. -
enim est summa divini cultus ^ - natU™ reIigjonis continet In h<x
dominatorem rerum cuius 'm’ ‘lfnoscere t:t revereri Deum ut supremum
vero non alia est ratio ct c-msa ’ ? n°S Ct °mnia nostra sunt' Iim‘
pne nominatur: remotisque sac^cfi^WI^36 Proptcrca r“ divim P^*
potest. Lege veteri nnn L* i • ^ ’ n.u a nec esse ncc cogitari relic
quia id cumulate perfecit Cj .1,^enor ^vangelii: imo multo praestantiw,
fact uni praesienifi^ab'inf ^choarat* Iamvero sacrificium in Cmc
quam Christus nasceret., Sacnbcia m testamento veteri usitata, multo anu
Scium sacrificio euchirict' P°St CU.lh :,scensum hi caelum, idem illud sacn
hoc perinde respuunt flr ,*C° continuatur. Itaque vehementer errant, qu
Christus, cruci suffixus f > \entatem virtutemque sacrificii deminuat, qua
<ata. i Omnino nerfertn* S<[ne^ °bfatu$ ad multorum exhaurienda /V
ollo modo altera sed nbsohita illa expiatio mortalium fuit: nt:
sacrificalem ritum comiti ' ■* *n sacnhcio eucharistico inest. Quoniam enim
ouim fuit Redemptoris con T °mnc ten^Pus religioni oportebat, divini"
tum, perpetuum ct perenn^fi11111 sacnbc*um semel in Cruce consumm-
‘n Aeratissima Eucharist*- & eret' Uuius autem ratio perpetuitatis im-‘.
tantum rei affert, sed verit' ^Uac r,on similitudinem inanem memoriam'*
r' Kjiie huius sacrificii ni IpSani’ quamquam specis dissimili. p^P'
4 lltn’ morte Christi *, 1<r!c!1*ia s'Vc ad impetrandum, sive ad cvp .H'
est nomen meum in * "IT Ab ortu solis usque ad occasum ma-
JJJgJ et in omni loco sacrificatur, et offertur
. _ j * . *| f
***** meo M**" munda * ** lo€t
1 Hebr. ix q magnum est nomen
i, .i
meum in sjentihus
%r
Romani Pontifices
" — ' ~ 53»
ii. Iam, quod reliquum est, ad eos qui catholicum
Nostra propius spectat oratio: idque oh eam causam ut „?*“ profltcntur
proJesse aliquid opera su» velim Studere, quoad qutaSe^^
moram saluti chnstiana cantas lubet. Quamohrem ab cis nriP ’ P l*
petimus, ut huius rei gratia orare atque obsecrare Dr„m .IT"- °mnium
lumen efficax mentibus affundere, voluntatesque impellere qui
potest. Deinde, quia ad flectendos anmw lluriSS *°h*
dignos se ipsi praestent ventate, cuius divino munere sum ^ pOSSUnt’
bene moratae instituto vitae adiiciant commendationem fidei 0^°^ f
lentur: Luceat lux vestra coram hominibus, ut videant opfravTtr^Z l
unaque simul civilium exercitatione virtutum efficiant ,.t au *
•T WT*- re*'8'onem catholicam inimicam civitat'i, nisi pcATlum'
s re nuiia pius reperirf **■
u. Illud ctiant magnopere expedit, tueri teligiosisaime, imo etiam at ,
bilire firmius, septam que omnibus praesidiis tenera r ,, U~
us aetatis institutionem. Haud ^«m /tdolacen-
suppetere apud voa pubiiee iudoa fSSSSSfS
2 » *«**“ «*r"m cathoi?ra rZSJtz.zz:
litteratum scientia, ab ei g^n, a d“ “ZT ‘"T *
stissimas sibi comites ad tntrhJ ^ ’ q res hdes chnst'ana hone-
rdigionis amor et patri w c trkS l't|.0mamentum Pottuht igitur
habent vel nrimtmhk il* , (Illaecura^ue catholici apte instituta
constabilienda et augendi p"^ f8Ciplinis trad,;"dis' “
sc iSn^rir en,drnm ^
f«c humabaris docSe TlT ^ si °™'
eentiae catholicorum Z v ■ Iaudci Quo m genere benefi-
mjm BJairsenv n losissime ad opitulandum proponimus Colle-
tum a pientissimo saluberr>mum, magno studio ac liberalitate inchoa-
aemula munificentia i ’ ne.pat!a?rur intermissione collabi et interire, sed
perducant 5 " T"8 Ct,am Provehant. ad ^giumque celeriter
nrdo rite Cnn‘ .... nf ,d cst' 9l|anti providere ut ferme in Scotia sacer
' congruenterque temporibus educi possit.
animus Nobis ' !■ v n' ^ cnerabi!es Fratres, quae propensissimus in Scotos
v<8trae commenrl !f..eS 11 ’ f,c babctc ut sollertiae potissimum caritatique
probatis adhuc . ' ! In,tctls’ . orro tam navitatem, quam Nobis luculenter
proposito rln 7' ,a^? pe^he, m ista efficiantur quae non parum viden-
rn «cpTl , X •• P'rdiffi?iis «»»« «usu eat in numtbua, ut pro-
sanctissima consT' Umani.s<?ue 'iribus ad expedientium maior; sed longe
fam difficultas d’v^nac bonitatis apprime congruens. Quare non
scripta Nostra ,,i^i commovet, quam recreat ea cogitatio, vobis ad prae-
■ orantibus, Del miserentis opem numquam abfuturam.
Ma«th., v, l6t
53 2
Romam Pontifices
14. Auspicem caelestium munerum ** ^
testem, vobis omnibus, Venerabiles Fratres ^5 “' Nos,rae beoereu,-
siobeam benedictionem peramanter in Domino irnn populoiIue vestro A?:
fl-eonis XUI Acta, vol. XVIII, p, toi-,,"jP s- ' *
638.
X1"' CP' Quam reliS>osa, ,6 aug. «g,* .
■ ■ .m
. Quam religiosa catholicae v .
viensium natio commendetur, quo obscauio c.onstant'a flustris Pfru
™ «*“«? Apostnlica 1 T: T'!™ ^
cum « «•». b* Apostolica'
argumenta, inter quae «mntemorare he“e L ad”"' P'Ura
ut ad eius reipublicae regiones iari-;m. . Amotas ad \os prcft,
obeundis et religiosorum Sodalium collem^^1"08 Pacris
et solema religio et pietas aJC “ ^ quorum studt
voluptate semneta est recordatio catholici ill SUCCrescerei . Neca
ante, in urbe istius reipublicle 2? ^W*»*"* biea-
regionis collectis, doctrina, virtute JoJ UPC ,.iabltI’ v,ns cx omni parte
quidam et laetabilis animorum trdir ?T S'mis' CJU° ex M
quo st„dio avitae Religionis ^ cnito minime dubitaru*
banC Pctr* cathedram prosequerentur ? kJfli ^™ent’ quo cultu ct amore
l °* autem* Venerabiles Fratres occasioni ^ *‘Sn,ficationibus declarare,
eshficandae erga istam catholicim Cm 8ingu ans benevolentiae Nostrae
8 humilis, gratissimaeque volunt' r ^ nun,Juai» praetennisimus, addi-
non obscuris. Inter quae «ne - N°strae «bibitis indiciis profecti
* Apostolica praeterire nolumus, ?cv eoh
HflwT1 n i ips' rt,,PubIicae multum' J°n^nbus ac Pn’vilegiis praecipuis,
‘LL autem ornamenta certam V k- dlErmta*,s ct auctoritatis accessisse,
modum maiores vestri ii, ” .0h“ spc,v’ ingerebant, fore ut. queant
deinceps qui civitati pracvL„, V? !'* 'Sregiam operam contulerant, ia
c" "carent, suaque constantia i„ '''"i4 m,norc'm industriam in iis tuen.l
" om"'a i-re sibi fuisse coli nta c“hoI'c* Mei defensione eomprobarra.
^ (" J I*" ^ | *
j/u‘ Per speciem moderanti! nuPcr in ista republica fuisse legem,
«-‘Ura matrimonium itiducit Inter alienos a catholico nomine,
IUkuii conditionis homine r UV,€ vocant> quamvis ea lex non omnis
jwtontate, civilis eiusmodi rattk Quin etiarn’ Posthabita Ecclesiae
]jPtM<? 1Ca ®etfes, gravissimis . p<_nmfsa est matrimoniis mixtis, si quando
rnm,? UtCm’ in°PP««un rix, >aUS,S Ct ad :,eternam christiinJ fami-
n“P;- propter dispare^l^nt ***pi-m a lege dc non contrahendi,
.1* m is graviter Cq . cvnncrc.
Anosmli SUpftm' ministerii n,)te-|COntr'1 ^st(!l<lum Nostrae Jignifati debi-
-vpnstobcam attollin, ^ V *vini''Ia voneessam patrata sunt,
tles Fratres, vestraque studia
Ad Efipfcopti, f
cru'ient,j4
Romani Pontifices
533
ornus ut Peruviensium fidelium securitati caventes, catholicam doctrinam
dc matrimonio integram incorruptamque servandam curetis ,rmara
4. Nos quidem dc universo Christiano greee
muneris ratio postulat, haud praeter, nisimu, Jc maSlnif^f
«te docere saeptus atque prace.perc; non posse a reliKi„„c sau„ui m, '
in nrofanarum rerum comici genus natura*» nffi,»; ^ . 5' atque
1 , - • 1 — i'"S5t d reugionc seiunei atnn#.
in profanarum rerum comici genus naturae officium a novi foederi ^ q
Christo in sacramenta translatum; sacro praeeunt.- ritu S aut:t<,re
pulliorem heatioremque efiici; firmari don.es, icam ’concordi!tm-V|'ihe'
m insutui «Cius; ipsius mcolunutat. reipublicae commode pi08|,id’ Sl‘
„rn liane omnem lus.us dedttaque opera persequuti sumus Apost. ids
Utens r«,..,"» Smme sapientiae consilia,,,, , ubi etiam sredSmm i„
Chnst, fidelium memoriam revocare quum vigiles curas, quas in retinendo
honore ac sancta, e nuptiarum Ecclesia collocavit, optima humani „ncri
custos et vindex, tum quibus i de rebus in eo genere possint iurc decernere
stque cognoscere qu, re.publ.cae praesum. Es singula referre documenta
qutppc oculis vcstrts subtecta, neque propositum Nobis es, hoc l,«o neam
necessarium. Illud qu, dem haud abs re ducimus admonere i, eram notc
sta, em esse repubheae moderatoribus i„ res humanas quae matrimonium
consequuntur e, m genere civili vereamur; in ipsum vero ehristi »
nutrimonium lus et arbttnum nsdem esse nullum. Itaque iurisdictioni
'tinita^i rtm |SUbl'SSC Patlantur q »* non auctoribus hominibus est con-
ati ita. S modo nuptialis contractus sit iurc factus, hoc est qualem Chri-
2*. ,nSWU/t' tUm videre ipsis iteebit si quid inde requatur q „d
a. mseivtle pertmeat. Catholica enim doctrina est, a qua rSre im
dc, .actura nemo potest, matrimoniis Christianorum «cramemi Xni v
r,~rmd' "“i" aHa quam di''ina Eccfcsiac auctoritate ££
luerint iuvti il\, !’ rat‘l !rm.ac|ue nu^a censeri posse connubia, quae non
SK , ^.ni tiisc|p!inamque coniuncta. Ex quibus facile intel-
hfbenda conm.IV r> dentina promulgata lex capitis Tametsi, = ibi irrita
republica Trid » Y °^fr<I C!US Pri,escriptum patrata. In Peruviensi autem
m servataoue ^ CX n°n CSt Promulgata solum, sed diuturna viguit
W est cur Ann«t r c^trema ^aec ^mpora fidelissime. Quare nihil cau-
nam retineri ^ ° lca ^ non maxime velit legitime invectam discipli-
atque Pr‘ltJVS’ erudiendo vobis tradito gregi copiosius
ternam in r IU;> cxP"nHv' nc q*rid cos lateat rei gravissimae, quae ad
late et consili™*? S<1 'ntcrcst plurimum. Cupimus etiam vos auctori-
sunt constiti t* 13 CfC aP,u* cos qil> in ista republica legibus ferendis
‘■uum, Sl SL , . 1 tan"llK ;*b ipsis inire gratiam, ut in animum inducant
civium Turih^ *S ^cmjduni catholicae, cuius insident menti beatorum
tem referre *' 1 3|C Pracc^ara templa virtutis, mentem ac volunta-
,l|cndis lepihn U J K 1 ’ U^ <KI'K‘ «portere ab Ecciesiae praeceptis in consti-
s nunquam discedant, quibus rite servatis, vel ipsa naturalis
: £* 58o.
XXlV* * Kf. matrim., c.
534
Romani Pqh ttfices
populorum felicitas gignitur, spondcant^TT
decrcmim emendetur quam citius ot tollatur Z. °P'nUn da,ur* «t
iihi:rrb Ecdt,siac duar!na 5
6. intenm divini auxilii 8pe frcei ‘ «h'bcant. 1
-Vostrae y 1"’,erum “uspfem 7*2*!
'1^onfexniSASrUl‘ c;jmmisso u"ive«>^
[i-coms XIII Acta, vol. XVIII, p. 140-144] '“Pmirmis
639.
Leo XIII, Cp. Quum diuturnum, 2$ dee. 1 898.1
praetermisisse videmur^ ^nm, nihii mqm
sx sr .'Sfs
°®a'“ haud
ucLc^cae Amencae qwIuL & aiuur quartum ob memo-
communibus rationibus iatini nomims * COepimUS* flua Phimum via
obtinentis, prospicere possemus Om ' n°VUm °rhem pius (Jiniidia P*te
«Peximus, si quotquot essetis ex ™"\-f tem ad eam rem fore ner-
\°s> invit«tu et auctoritate Nostri IStlS CIVI.tatjbus Episcopi consultum ititer
Sn'l,,s ®oclandisquc pruS”"' T™""*' S\^ ooofcrcndis con'
Pepenssct, apte per vos provisum f- q5P CUK]ue vestrum U8US rerum
‘juas idem aut certe cognatum , mteIJlgebamus, ut apud eas gentes,
®,Cae d,sciplinac salva consisteret C(m,unctas teneret, unitas ecclesia-
JT*" *uque concordibus bonorum’ V^f-Ce^?nt d%ni catholica professione
uiam magnopere suadebat initum EccIesia Pub,ice Aoreret. Illud
^gati, hujusmodi proposi^m W f”q“ Consi,iunb quod vos, sententiam
tr ni Perficicndae rei tnaturit us ^ r* CUm assensu excepissetis. — Ut autem
“• ut ^‘geretis locum, ubi id i’1’, "fm vobis fecimus, Venerabiles Fra-
« maximam pariem «im.in-.d.,">bl!n<iuin concilium videretur. Porro
? CaU3a.m> quod pluribus ve / C01tUros libentius Romam, ob eam quo-
Hui^T d,fficiIIima istic itinera ad I *!xPed,t‘or buc pateret aditus, quam
ris b, r!arationi «cntentiacTestr k)ne,nquam aliquam americanam urbem
batio P°8C°hcam sedem fieri n *^ ^Uae non ®eVc habebat indicium amo-
«JiK.Q-wqSn ZZtT' quin magna a Nobis compr“’
honestor Nobis facultatem 1m,J r,mus- qua nunc conditione sumus,
^vetaJ0?: £** dum eriris', «“ “
pretandis habet iam v f!*Ur 'sacrum Uonsilium Iridentinu
... 31 <>b*s 'n mandatis, ut concilium Epi*
Venerabilibus IW •.
* nuribus Arci.;
rchtePiscopis « I- „ . -
-piscopis t x America Latina.
Romani Pontifices
535
«conorum omnium e rebuspublias Americae latinae Romam convocet in
annum proximum, -atque opportune praescribat, quas illud ad leges dirigi
oporteat. .
Interea caelestium munerum auspicem, testemque benevolentiae No-
strae vobis, Venerabiles b r at res, et clero populoque singulis concredito
Apostolicam benedictionem peramanter impertimus.
[Leonis XIII Acta, vol. XVIII, p. 201-203].
640.
Leo XIII, ep. Testem , 22 ian. 1899.1
1. Testem benevolentiae Nostrae hanc ad te epistolam mittimus, eius
nempe benevolentiae, quam, diuturno Pontificatus Nostri cursu, tibi ct
Episcopis collegis tuis ac populo Americae universo profiteri nunquam
destitimus, occasionem omnem libenter nacti sive ex felicibus Ecclesiae
u-strae incrementis, sive ex utiliter a vobis recteque gestis ad catholicorum
raiiones tutandas ct evehendas. Quin imo saepe etiam accidit egregiam in
gente vestra indolem suspicere et admirari ad praeclara quaeque experre-
ctam, atque ad ea prosequenda, quae humanitatem omnem iuvant splen-
doremqu e civitatis. - - Quamvis autem non co nunc spectet epistola ut alias
uepe tributas laudes confirmet, sed ut nonnulla potius cavenda et corri-
genda significet; quia tamen eadem apostolica caritate conscripta est. qua
1'M-qumi setnper et alloquuti saepe fuimus, i ure expectamus, ut
hanc pariter amoris Nostri argumentum censeatis; idque eo magis futu-
quod apta nataque ea sit ad contentiones quasdam extin-
as, quae, exortae nuper in vobis, etsi non omnium, at multorum
Ctrte animos> haud mediocri pacis detrimento, perturbant.
-• Compertum tibi est, dilecte fili Noster, librum de vita Isaad- Tfiomat
tanil^' C°rUm Praesertbn opera, qui aliena lingua edendum vel interpre-
'jv Mi.-.xcjH.-nmt, controversias excitasse non modicas ob invectas quas-
^ 1 rafi°nc christiana vivendi opiniones. Nos igitur, ut integritati fidei,
mu SUpr.emo Apostolatus munere, prospiciamus et fidelium securitati cavea-
’ ^ umus de re universa fusiori sermone ad tc scribere.
danit °'arum *fPturi quas diximus, opinionum id fere constituitur fun-
tlJr quo Acilius qui dissident ad catholicam sapientiam traducan-
ttctdiTe61^ *cc^e8,*am ad adulti saeculi humanitatem aliquanto propius
ac r . \‘u’ Vctcri relaxata severitate, recens invectis populorum placitis
doctrinis * indu^crc- Id autem non de vivendi solum disciplina, sed de
rk.t. S ttlam' quibus fidei depositum continetur, intelligendum esse multi
f \ M o ■ **
dlieic I ypportunum enim esse contendunt, ad voluntates discordium
sitiantur' ^ ^uacdam doctrinae capita, quasi levioris momenti, practer-
’ ‘u,t molliantur ita, ut non eumdem retineant sensum quem con-
1 1 1 , Sanctae Mariae tran^ Tiberim S. R, E, PitAjlcf O
Cn’ Ardi (episcopo Baliimorensi.
53®
Romani Pontifices
tzs^ssl ~£rr dikae ®
™'° «yc oriRo rcp„u;„r; i,Hl,m: *• it ■
Jus,. .Neque enim fidei doctrina, miam n?"'*- Ad .rcn> VaficJ?*-'
cum inventum proposita est humanis inneUr rc'c,ilvit» velit» phi|„JJ
tiiMnum depositum Christi Spumtac trtdfc Ti ,r’^'rheiend^,. «edt»*-
'lM,.kT '^claranda ... Js sensus sacrorum d!^ CUStodie»fa «Si
nendus quem semel declaravit Sancta Mater ,°g™at.uni Perpetuo eat a
sensu £* in,e,.iS0„„ac specie m^min £ Z
4- Aeque omnino vacare nil.v, . ttec,encmm >, i
catholicae doctrinae principia quaedam e, '"!' ** .•»«*• illud, ,
oblivione obscurantur. — Veritatum °nMlto praetereuntur ac v t,.
iscipJina complectitur, unus atque idciTaiw °mniUm’ 9uOtqtiot christil!
'!1,ts W* est in sinu Patris 2 F-K(i™ * ctor cst ct magister Unipmt
accommodatas esse, persane efvll?™ 2* qAtatiE
apostolos est alloquutus: F.„ntes doceu lllg,tur- S“ibus ipse Chri»
omnia quaecumque mandavi vobis ■ et «..T"” Sf?!a> ■•■tlocm® at mm
usque ad consummationem saeculi i Ou ,nr T V“fsn“" M* M „
‘ F!de *** inquit, e. catholica ™ ZZ? " *• Vatica"“"' Cortti
• l' Sc"p,°. vel tradito continentur et ih arciJcn.,i* SUM, quae in veriu
• i ordmano ct universali magisterio Mm cc csla' sive solcmni iudiric
denda proponuntur u. . abs:t f ‘ f™' 'amquam divinitus revelau «.
elth1 r“" dttrah,“ rei consilio qifovil n' f? div™'us doctrina qdd-
f 0,c9’ seiungere ab Ecclesia oin P rae<urcat ; id enim qui faxit, potio,
ferre volet. Redeam, nil enim Nol, q“' d,ssidcnt ad Ecclesiam EL
ah OV.il Christi vagantur longius- non T rcdcant uni'ersi, quicumq»
psc_ ■nonstravit. * ',on ai,° <*men itinere, quam quod Chriitn.
5* Disciplina autem r
t"«li est, quae, pro temporum j/hT hominib'ls datur, non d»
•tciat. Habet profecto EccJestn .°rUni vanetate, temperationem omnem
i-!Um et misericors; quam o[> * m ltUr? ab ^lctore suo, clemens inge-
'lbc ns’ q«od Paulus .Wolm T**™* ’nde * sui ^ordio, id praeit
sum, ut omnes facerem salvos, 5 a ^robfebatur: Omnibus omnia factu
,a tcst,s est> -Sedem hanc Anner <|atUm ycro praeteritarum omnium b»to-
i„ Sn Ctiam totius EccSae T'h ^ magisten’um modo:
dogmate, eodem sensu t aC tnbutum est, constanter quidem
i nam ita semper moderari r,,n emti[ie sententia6 haesisse; ac vivendi disci-
xerit T •gCntium’ quas amplectitur^6, Ut’ divin0 inc0,umi *ur^ diversa-
— Non Ul postultt animorum salus ’ ™ ^ rationcs nunquam m .
°c tamen privatorum u • nu,H: et,arn facturam quis dubia'i
P '-«urum hominum arbitrio definiendum, qui fer
1 (ath< c‘ iv, — ct \- 'm|
Mai\ xxvi n IQ ,
■- Hi. _ Cf v
'■ ■ u ^ ■ io.
4 r 1 XX\ 11] r n
t-01»®». t/, Fltit ,.9"f
‘ I Cor. IV athul
* Cone Vatie’ iu
• ,bKl- '• 'V—Cf. v
IO.
Romani Pontifices
537
fptcie r . '■mi- «portet: in cooue
acquiescere omnes ncccsse est, quicumque Pii VI decessoris Nostri repre-
hensionem cavere malunt. Qut quidem propositionem LXXVIII svnodiPi"
storiensis: «Ecclesiae ac Spiritui Dei quo ipsa regitur iniuriosam edixit cma'
tenus examini subiiciat disciplinam ab Ecclesia constitui, am et probatam
quasi Ecclesia disciplinam constituere possit inutilem et onerosiorem quani
libertas christiana patiatur ». 1 ^
6. Tn causa tamen de qua loquimur, dilecte fili Noster, plus affert
periculi estque magis catholicae doctrinae disciplinaeque infestum consi-
lium illud, quo rerum novarum sectatores arbitrantur libertatem quam-
Jam in Ecclesiam esse inducendam, ut, constricta quodammodo pote
staiis vi ac vigilantia, liceat fidelibus suo cuiusque ingenio actuosaeque
virtuti largius aliquanto indulgere. Hoc nimirum requiri affirmant ad liher
Niseius exemplum, quae, recentius invecta, civilis fet* c^tdUtifS
modo ac fundamentum est. De qua Nos fuse admodum loquuti sumus
imis Litteris, quas de civitatum constitutione ad Episcopos dedimus uni-
virsos; 2 ubi etiam ostendimus, quid inter Ecclesiam, quae iure divino cst
intersit ceterasque consociationes omnes, quae libera hominum volunute
ugent. 1 raestat igitur quamdam potius notare opinionem, quae quasi
argumentum affertur ad hanc catholicis libertatem suadendam. Aiunt enim,
de Romani Pontificis infallibili magisterio, post solemne iudicium de ipso
iatuin in Vaticana Synodo, nihil iam oportere esse sollicitos: quam ob rem,
eo iam in tuto collocato, posse nunc ampliorem cuivis ad cogitandum atque
agendum patere campum. — Praeposterum sane arguendi genus: si quid
enim ex magisterio Ecclesiae infallibili suadet ratio, hoc certe est, ut ab eo
Jc quis ve,lt dls«dere, imo omnes eidem se penitus imbuendos ac moderan-
«s ent, quo facilius a privato quovis errore senentur immunes. Accedit,
' sl<| a providentis Dei sapientia discedant admodum;
■ C’ ?ui,.n*. ‘qtd,s ApostoHcac auctoritatem et magisterium affirmata solem-
re m icio voluit, idcirco voluit maxime, ut pericula praesentium tem-
j-i ^ anirr,ls catholicorum efficacius caveret. Licentia quae passim cum
t?-?11 un<^‘tur; quidvis loquendi obloquendique libido; facultas deni-
mentibu ' h ‘ SCndcnd' ^ricraruinquc formis exprimendi, tenebras tam alte
cessit f ° udtT,lnt’ llt maior nunc quam ante sit magisterii usus et ne-
Nobis^' n<; 1 consc*cm‘a quis of licioque abstrahatur. Abest profecto u
mus- • <illdtcumqtie horum temporum ingenium parit, omnia repudie-
P«rimon" P°^1US q^*riquid indagando veri aut enitendo boni attingitur, ad
tendo -n'1 m ‘OCtr'n*lt' ai|,Jt ndum ptiblicaequc prosperitatis fines prutV-
‘ll expers Ulbbus sane Nobis, accedit. Itl tamen omne, ne solidae utilitatis
tiaejut posti. Sjl JL vigerc nequaquam debet, Ecclesiae auctoritate sapien-
U'tl,r U-* ad ea ven’an>us quae ex his, quas attigimus, opinionibus
3r,a Vcbltl proferuntur; in quibus si mens, ut credimus, non mala:
1 t f. X.
1 Cf. N
475
59J.
53«
Romam Pontifices
M cerre res carere suspicione minime videbuntur n .
num magisterium omne ab iis nui rhrfn : Principio enim .
Studpr^ uolinf * ' * I ChtlSUilri^ PcrfTv^iV * ^
immu fr
fidelium Spiritus Sanctus influit charismatT C apSIS temP°ribus, jn ^
arcano quodam instinctu atque agit — .Von mc<,l° nemine dJ
velle modum metiri, quo Deus tXhnmWbuS Pr°,Kt° *»«■**£
“;;U”ol“n,“ Pe"llc'. «tque ipse munerum suTrumrh' “ “*
• ator. Spiritus ubi vult spirat. 1 Unient , uorUm hbeirtmua dkrvn
eundum mensurum donationis Christi. 2 Ecquis aute^*” m "r,Uhl #*
historiam, ewdientis Ecclesiae fidem folril'Z rCpCtens APM«»W
« caedes, veteres denique plerasque ““V""» «"•*.
mare mmore Spiritus Saneti cflLone donam t ,TP°""e «1« *.
Sanctum secreto illapsu in animis iustornm ' h'S °m,ssis’ SP™»
et impulsionibus excitare, nullus est mr Ji61* e.osclue admonitionibus
quodvis praesidium e, magStm L™ ™
Spintus Sancti, qui dat omnibus "firmat* abs<lue illuminatior
veritati, haeretico fallitur 8piritu „ m “"^..tiendo et credendo
mus hae Sancti Spiritus admonitiones u ' q't°‘ ®*“,n “Plendo novi-
quodam externi magisterii adium -nr . lmPlllsujnes plerumque, non sine
tur- " Ipse» ad rem Augustinus in h ° V, utl coni paratione, persentiun-
et forinsecus rigat atque excolb n?™8 Md?!bt,S C00Peratur fructum, qui
intrinsecus incrementum n « Scilicet quembbet ministrum, ct per se dat
Deus providentissimus, uti'hom „tf , COmraunem ^gem id pertinet, qm
decrevit, ita illos, quos ad nm f P Crumque fere Per homines salvandos
per homines eo perducendo* 'lts^an.t,orem sanctimoniae gradum advocat,
sostotnus ait, per homines a Deo d * *’ utn*m‘rum» quemadmodum Chry*
'Pf° Ecclesiae exordio nosini 'sc^mus . 5 Praeclarum eius rei exemplum
Minarunt et caedis B Chrtcft • ^ ,l )Cmus: quamvis enim Saulus, spiram
ftomtne, quid me vis facere q>f!US ' ,)um audivisset ab coque quaesivisset:
«gredere civitatem, et ibi dicitur tamen ad AnaniaiT1 missus «i;
tcre3 quod qui perfectiora * . r- ‘ * °Porteat facere, — Accedit prae-
nsque viam, sunt matris errrr' ‘uJlLlr’ ,,oc ipso quod ineunt intentatam pie-
‘1L dUCL' indigent. Atcm ■ m r)lnoX11* 'deoque magis quam ceteri doctorc
lanc *d unum omnes doc-tn* ^ a?endi ratio iugiter in Ecclesia obtinuit,
orum, sapientia ac sanctiW pro^ess* sunt quotquot, decursu s«cu-
ectn ac periculose respuent*" °mcnint! quam qui respuant, temere pro-
1
I
J c
'oan., II| x
Eph., IV -
/, * t *
->nc Arauajc rt
* I->c Gratia ct, -1, Can‘ '
1 Hom , ’ «■■■ XIX.
J lom
4 Act
tfi tnitt
c* IX.
f #■
rlr
Humani Pontifices
I
539
3, Rem tamen bene penitus consideranti, sublato etiam externo quovis
moderatore, vix apparet in novatorum sententia quorsum pertinere debeat
uberior ille Spiritus Sancti influxus, quem adeo extollunt. Profecto
maxime in excolendis virtutibus Spiritus Sancti praesidio opus est omninn-
verum qui nova sectari adamant, naturales virtutes praeter modum effe-
runt, quasi hae praesentis aetatis moribus ac necessitatibus respondeant
aptius, iisque exornari praestet, quod hominem paratiorem ad agendum ac
jtrenuiorem faciant. — Difficile quidem intellectu est, eos, qui Christiana
sapientia imbuantur, posse naturale virtutes snpernaturalibus anteferre
maioremquc illis efficacitatem ac fecunditatem tribuere. Ergonc natura,
accedente gratia, infirmior erit, quam si suis ipsa viribus permittatur? Num-
vero homines sanctissimi, quos Ecclesia observat palamque colit, imbeeil-
k» se atque ineptos in naturae Online probavere quod Christianis virtutibus
exedtuerunt? Atqui, etsi naturalium virtutum praeclaros quandoque actus
mirari licet, quotus tamen quisque est inter homines qui naturalium virtu-
tum habitu reapse polleat? Quis enim est qui animi perturbationibus, iisque
vtkmentibus non incitetur? Quibus constanter superandis, sicut etiam
universae legi in ipso naturae ordine servandae, divino quodam subsidio
luvan hominem necesse est. Singulares vero actus quos supra innuimus,
saepe, si intimius pcrspiciantur, speciem potius virtutis quam veritatem
rrav se ferunt. - Sed demus tamen esse; si currere in vacuum quis nolit
aeternamque oblivisci beatitatem, cui nos benigne destinat Dem, ecquid
natura es virtutes habent utilitatis, nisi divinae gratiae munus ac robur ac-
cedat: Apte quidem Augustinus: «■ Magnae vires et cursus celerrimus, sed
praeter viam h, i Sicut enim praesidio gratiae natura hominum, quae, oh
ommunem noxam, in vitium ac dedecus prolapsa erat, erigitur novaque
1 a t c'ebltllj ac roboratur; ita etiam virtutes, quae non solis naturae
„ J'/ set euistJc,n °Pe gratiae exercentur, et fecundae fiunt beatitatis
. vrpt uo mansurae et solidiores ac firmiores existunt
oni^ i ^Ir* UC na^urahhus virtutibus sententia, alia cohaeret admodum,
08 n.ae ' irTutes universae in quo quasi genera dispertiuntur, in
vtnisse mll|*a*Uub a^tllu Qctivos; adduntque, illas in elapsis aetatibus con-
sone virtVUS* UiS- CUm Pracser|ti magis congruere, — De qua quidem divi-
n„ac u Urn quid sentiendum sit, res est in medio posita; virtus enim,
mas nJL-SiV° sb’ nec cst ncc esse potest. (■ \ irtus, sic sanctus Tho-
Potentiae perfectionem; finis autem potentiae
trii » * i r Ct n,bl* cfC idiutl actus virtutis, quam bonus usus liberi arbi-
Q>n»:— uvanu Utique Dei gratia, si virtutis
actus supcrnaturalis sit.
'alum velit aU.m v rtute®» alias temporibus aliis accommodatas esse, is
^•navit ' T verba non meminerit; Quos praescivit, hos et prae-
eonforines fien imaginis Filii sui. 3 Magister et exemplar sanctitatis
dati
'tStlls CS*I atl cuius regulam aptari omnes necesse est, quotquot
i^xxt, ,
VIII, 2r).
i
54°
Romam Pontifices
i sedibus inseri. Iamvero " •> — ..
* •*? ** « TJZTT*** **
* Pcrl,nct 'Hwl: tiiuit' „ me Ad «wAo « .
avent beatorum
diennbu^
-r m 1 Ad»^.
nulloque non tempore Christus se nobis cLb« L ‘” “ *** <*t .
* "•*"'•* 1«»vi» netote ApostoJi s.nttau “n '
rornr», M crunfixerunt cum vitii, ct cmcuui», „ *" •' ,C "» 0
virtutes mulio mine plures sic colerent, ut I, Qu“»
torum temporum I Qui demissione .-mi, ni, ohdienth T""*"' PHt
fuerunt ofmre et scrmouc, emolumento nLutimo nedum **
publicae ac civilis, tnura religiosae r! >r
io. Ex quo virtutum evangclicarum vclu»; „ .
passivae appelJantur, pronum erat sequi, m religiqsu* edi^ P***
sensim per animos pervaderet. Atque id t1rn..min' *,m v,ta« despeca»
commune esse, coniicimus ex eorum sentemii i °P,ni0»um fautori!*
Ordines religiosi nuncupant. Zm 1 ^ ^ cir<*
dissidere plurimum, utpote quae humanae
que ad inhrmos animos magis nuam aH r, 1 hn S tocrcejmt; - ■
ad Christianam perfectinn- ni^hnm 'n * es fPta! nec admodum vj];
utrique rei '"T’** b°"™. ”
usu doctnnaque Ecclesiae facile mn funj.hacc quam falso dicanti
semper probatum est. Nec sane* ‘inmZt rd,filosu,n V]Vendi g*nus mam,
sponte sua amplectantur non ennt* . .Crit°' narrll qui> a °eo vocati.
in evangelica euntes consilia QliristO praecePtorum
tlunt. Hocne dchilium • lC m,htes strenuos paratosqut «ir
«tse modum inutile a". *****’ a“'.ad ***»
adto sunt a libertiti^ • lta SL vcltorum religione obstrin^r
tur, ca nempe qua Christ Ut nn,*to P^niore ac nobiliore fn
npe qua Christus nos liberavit ,«
ii* Vjtiotj autem ^ f 1 1! i 1 1 ti i* *
aut parum Ecclesiae ,m i’ re I?losam vivendi rationem aut nonorum
invidiosum est nemn ,.an.at tsse’ Praeterquamquod religiosis Ordinik'
Ipsae vestrae foede ritat* ™fs.certe Sentict, qui Ecclesiae annaled evtilu
Harum fidei nariter V/-! \ ' ates nUni non ab alumnis religiosarum fari
<*U,H| Pl*‘ne vobis la.idi fidt,U,Zim,S 'IT' hahl,mint? qimrum uni
vero, hoc ipso terunt * tatuam publice ponendam decrevistis ■ Nm:
religiosi coetus, ubicumque quam frugiferam catholicae k
novas Evangelio imbuere er . M,nt\ navant operam! Quam pergunt mu'
mam animi contentionem C11 unian,tatls fines propagare; idque per sup-
e clero cetero, plebs cb ■ n,niacIuc' pericula! lix ipsis, haud minus (ju-
ratores, iu ventus inerit? Jn a Vcr^1 I^ei praecones conscientiaeque nWt
exempla. — Nec discri ><,rcs ^ e‘; Ecclesia denique omnis sanctio^ ;
scquuntur, atque illne m<?-n est ^au<^1;’ *nter cos qui actuosum vitae gcn,;'
qui, recessu delectari, orando afflictandoquc corp-'
; "cbr. xni, s.
M.iuh„ XI, 2»
Philip.. 11, «
1 v,
1 IV
1 i
Romani Pontifici ,
54 1
mereant,
u«nt. Quam hi etiam praeclare de hominum societate meruerint,
g norunt profecto qui, quid ad placandum conciliandumque Numen possit
Jcprn alio iusti assidua, 1 minime ignorant, ea maxime quae cum afflictatione
•n
rpyris
coni uncta est
12, Si qui igitur hoc magis adamant, nullo votorum vinculo, in coctum
unum coalescere, quod malint, faxint; nec novum id in Ecclesia nec impro-
babile institutum. Caveant tamen ne illud prae religiosis Ordinibus extol-
lant; quin potius, cum niodo ad fruendum voluptatibus procii\iu>, quam
^nie, sit hominum genus, longe pluris ii sunt habendi, qui relictis omnibus
itquuti sunt Christum.
\y Postremo, ne n miis moremur, via quoque et ratio, qua catholici
adhuc sunt usi ad dissidentes revocandos, deserenda edicitur aliaque m
posterum adhibenda. — Qua in re hoc sufficit advertisse, non prudenter,
dilecte fili Noster, id negligi quod diu experiendo antiquitas comprobavit]
apostolicis etiam documentis erudita. - Ex Dei verbo habemus, 2 omnium
officium esse proximorum saluti iuvandae operam dare, ordine graduque
quem quisque obtinet, btdeles quidem hoc sibi a Deo assignatum munus
utillimeexequentur morum integritate, Christianae caritatis operibus, instante
I^cum ipsum assiduaque prece. At qui e clero sunt idipsum praestent,
oportet sapienti Evangelii praedicatione. Sacrorum gravitate et splendore,
... . , tt c exprimentes, quam Tito ac
rnothm Apostolus tradidit. — Quod si* t* diwrsis rationibus verbt Dei
coquen i, ea quandoque praeferenda videatur, qua ad dissidentes non in
tempjs jcant sed privato quo\ i$ honesto luco, nec ut qui disputem sed
epii amice colloquantur; res quidem reprehensione caret: modo tamen
i muneris auctoritate Episcoporum ii destinentiir, qui scientiam inte-
mtatemque .suam antea ipsis probaverint. — Nam plurimos apud vos arbi-
ranmi (w'sc’ 4111 ignoratione magis quam voluntate a catholicis dissident;
„ ’ ‘ ' uniim Christi ovile facilius torte adducet, qui veritatem illis pro-
a|P,C0. quodam familiarique sermone.
M- -x his igitur, quae huc usque disseruimus, patet, dilecte fili Noster,
non posse Vnh; > * *n * r
no ■ " 1 U' <»pi mones illas probari, quarum summam Anuria/nisint
n)cnt^lC nonni,ni indicant. — Quo si quidem nomine peculiaria animi oma-
fifare y(*j[^ae>~ S*CUt a^ia n:1ti°nt-s alias, Americae populos decorant, signi -
urimini * Itcm S' statum vestrarum civitatum, si leges moresque quibus
ikiitt,.. * aort .est profecto cur ipsum rciicicndum c eamus. At si illud
immii ■ L'sc’ doctrinae superius allatae, non indicentur modo,
brains v° co^°utstt','>tur; quodnam est dubium, quin V enerabiles
dnt ia °s'ri Episcopi Americae, ante ceteros, repudiaturi ac damnaturi
. e.l£s,s *ot,qU'‘ eorum genti quam maxime injuriosum? Suspico-
gjjn et v^,VK. esse apud vos, qui Ecclesiam in America aliam efiin-
iri(|3e sjcu ni’ <}uae m universis regionibus est. — lrna, unitate doc-
ut unitate regiminis, eaque catholica est Ecclesia: cuius quon
tam
T3
542
Romani Pontifices
Deus in Cathedra Beat. Petri centrum ac fundamen» ~ -
Romana dicitur; ubi enim Petrus ibi Ecclesia. I Quam “oh CSSC‘
catholico nomine censeri vult, is verba Hieronymi ad n?™ qu,CUrnque
hcem usurpare ex veritate debet; « Ego nullum Driml ^"ra
sequens, beatitudini tuae, idest Cathedrae Petri Ln
super illam petram aedificatam Ecclesiam scio; aukZZTr T***'
colligit, spargit ». 1 )1Curn(lue tccum
15. Haec, dilecte fili Noster, quae, singularibus litteris nffl ■
ad te damus, ceteris etiam foederatarum^ civitatum F J ®C‘° muncrb
canda curabimus; caritatem iterum
versam complectimur; quae sicut elapsis temporibus muhn 17^ *
hr«sit, maiora etiam in posterum Deo feliciter ««•* i * 1 nil^0flc
portendit. — Tibi autem et fidfdih.t ■ a • “Palante, praestituo®
nedictionem, divinorum subsidiorum auTpiccm amam^ .Apo?tol,cam be‘
[Leonis XIII Acta, vol. XIX, p. $.2o] ‘lmantissimc ^pertimui.
641.
Leo XIII, cp. Gratae , 22 iul. 1899.2
Tms, FrT- ,u“ Li,tcrac- ** m .
fuerunt, quibus pastorali solli .popuum daPso mense martio datae. Nubi
taris abusum sancti Ban is^ ? tudtne patemoque affectu inveteratum ta*
pueris different amufT ‘1 hel>d°™das- in »**». tao et in ansa,
dum totus incumbis. Nii seUm jf 'Stil concrcd,^a dioecesi extermina*
siasticis sanctionibus m i»’ ^ !aC- ma a consuetudine iniquius, nii ecdt-
rum aeternam s il ut • ^ § contr^fIum: utpote quae non solum tot animi-
infert; sed eas insuper inttTidT^*1 tePieritate' in manifestum periculum
sanctificantis dvirk™ * temporis certo fraudat ineffabilibus gratiae
«sque aliquoties eo usquc^edT ^ rCgencrationis lavacrum infunduntur;
sum fuit nunnmir» ,. “uccre potest ut, quod proprio tempore orni**
Venerabilis Frater *^phm in Posteru™ sit faciendum. Dum igitur tibi,
mus; non DOssumiL lncoePtum opus strenue perficias, ultro vires addi-
ac in homines ubicunm? ta.m,()etestabiJem usum, in Deum simul impium
txsecrcmur. * * 'K in^1C]ter invaluerit, ex animo improbemus et
hs Frater, fibiqu e suhd>ltC’ prosf crc t‘bi res cedant, tibimet, Venerato-
impertimus. * 0 ^reS1 Apostolicam benedictionem peramanter
[Leonis XIII Acta, vol \rv
I. Ai A, p, \Z6y 127].
i V Ambp- •» Pu XI, c,
'tncrabili Fratri
t*n~te E^«P» Anglonensi-Timienai.
Romani Pontifices
543
642.
Leo XIII, litt. encycl. Depuis le jour, 8 sept. 1899.*
1 Depuis le jour ou Nous avons ete eleve a Ia Chaire pontificale, Ia
France a cte constamment Fobjet de Notrc soliicitude et de Notre affcc-
tion toute particulares. Cest chez elle, en effet que, dans le cours des sic-
dts, mu par les insondablcs desseins de sa misericorde sur le monde, Dieu
a choisi de preferencc les homines apostoliques destines a precher la vraic
foi jusqu’aux confins du globe, et a porter la iumi£re de FEvangile aux
nations cncore plongees dans les tenebres du paganisme. II l'a predesti-
nce a ctre le d£fcnseur de son Eglisc et Finstrument de ses grandes mu-
nes: Gesta Dei per Francos.
2. A unc si haute mission correspondent evidemment de nombreux
ct graves devoirs. Dcsireux, comme Nos predecesseurs, de voir Ia France
accomplir fi d dement le glorieux mandat dont elle a ete chargee, Nous Iui
avons plusieurs fois deja, durant Notrc long Pontificat, adresse Nos conseils,
Nos encouragements, Nos exhortations. Nous 1’avons fait tout speciale-
ment dans Notre .ettre Encyclique du 8 fevrier 1884, Xobiltssima Gallo-
rum gens, 2 et dans Notre Lettre du 16 fevrier 1892, publice dans 1’idiome
ae la France et qui commence par ces mots; Au milieu des so/licitudes. 3 Nos
paroles ne sont pas demeurces infruetueuses, et Nous savons par vous, N ene-
rabies Freres, qu’une grande partie du peuple frant,-ais tient toujours en
onneur la foi de ses ancetres et remplit avec fidelite les devoirs qvrielle im-
piise. D aut re part, Nous ne saurions ignorer que les ennemis dc cette foi
fcwte ne sont pas demeunSs inactifs, et qu’ils sont pan-enus a banuir tout
principe de religion d*un grand nombre de famillcs, qui par suite, vivent
ans init- lamentabit* ignorance dc la verite revclcc, ct dans une complete
!" 1 trcnce pour tout ce qui touche a leurs interets spirituels et salut de
Icurs Ames.
j- St donc, et a bon droit, Nous felici tons la France d ctre pour les
2 lon.s infideles un Joyer d apostolat, Nous devons encourager aussi les
^eux scs qui, cnroles dans le sacerdote de Ji sus-Christ, tra-
niutt j l ' anP(,Iisor leurs compatriotes, a les premunir contre Fenvahissc-
, ‘ 11 nafuralisme et de Fincrtdulite, avec leurs funestes et inevitables
j ^Ue[lces* Appdes par la volonte de Dieu Ctre les sauveurs du monde,
pretres doivent toujours, et avant tout, se rappeler qtriils sont, de par
**nti ^,0n.mfrne de Jesus-Clirist, » le sel de la terre », 4 d’oit S. Pa\il, ecri-
son disciple Timothee, conclut avec raison qu’ilsdoivent etrt Fexcm-
, Archevflquca, 1’^ Cquts et au Clergt dc FiMK.
, rs* S<^>.
, v/ Vt0nf|t X5!I V(>1- XII, p. 19-41.
Uatth., V. n
544
Romani Pontifices
'fi
S
%
Jr
Oo
e/’-*
K.
*-n
— t
©
*li»-
wP*
Vn
yi
W i, *
/
r
*T?
L*C
C*
N **]
M f*
K M -J
C J
i j ^
ple des fideles dans leurs parolcs et dans lenr^ ran
par leur charite, leur foi et leur purete >.. * ‘ PP avec fc pmeham.
4. Qu'il en soit ainsi du Cleme de Fnnr* „ * ,
Nousest toujours, Venerables Freres, une grande“onsoIaF " Tf**' Ct
<lre, so,t par lra relatiom quadriennalcs que vom Nous rnf °" dc ' W
VOS d.occses, confomrfment i Ia Constitlition de Si«‘, "vo>'“surl’euid,
comm.micat.ons orales que Nous rcccvons de tous lo^'"'» pjrio
_t » T j r avec vous et de recevoiT vol°^t^N°U8 aVo”sl1
digni te de Ia vie, Fardeur de la foi Fesnrir ,t » i-. . ' or|fidenccs. Oui, Jj
1 elan et Ia gcricrosite du zele !a chanV' i • '“^emcnt et de sacrifice
IVnerpie dans toutes 1« „*j fcs V & “* , '"eP“,8abl.e envem Ia pTOhM
Ia pini re dc Dieu, le salut das w, , qni „nt pour ^
les traditionncllcs at prccieuses quotas du dcrel ft ^ ““
mo°,gn/rmCS heUreUX l,C P°UTO- ici J pubTc^SS
Jui portons; t,,ut'a ia filTs™ mr "■ ttislmvjiud™ ‘=,prnf°nde “'fection que Nou
l.quc, e. pour rcpou.l * l £' *«" ■**«» *«-
tntfter dans la pri-sante U- ti ~ “ ,V°“ rdsolu- ******* dc
,es recommandent de la facon ?_ L ,quef pomts ,lluc ,cs circonstances actucl-
premiers Pasn-un de M?®K. P , i?8tante a la consciencieuse attention
sous leur au tori te de France> * des pretres qui travai lient
difficile, plus longuc et nlm qqV l! C]Uf’ p^,s un o(Hce est releve, complexe,
appelcs a |t- rnnplir. Or ,.v; -r c 0lt^tre priiparation dc eeux quisont
cellc du sacerdoce, et unmiiii-t* * *hUr a terre Une dignite plus liautc que
que cdui qui a pour obier I , S nnposant une plus lourde responsabilitr.
N est-ce pas du gouvernemenr a Cat)0n tous ^es actes libres deThomme?
que cVst . ]’art w ames (]uc Jes Feres ont dit avec raison,
dc '<* labeuw aulaeis u7h«I,rC 14 P]us>P‘>«^t ct le plus delica.
-Sunblab|cs .. ars artium r • nie puisse 6tre appljcue au profit deses
ntfifige pour preparer a reninbV^t’ animarilm ; 3 ^0 donc ne devra ctre
SIon' «ux qu’une voearinn r , 1®nement et fructucusement une telle mil-
7- Avant toute ch^ y aPpelIc- 1
Ccu5c cn qui le 'Fres-Haut a ,n>,U lmU l*C disccrner, parmi les jeunes enfants,
sa\ons que, dans un ceftdn n °u 1 ?crni< d*une semblable vocation. NoUS
recomniandations, Ies pretres ^ ^ dc d‘oc®®e8 France, graceii vos sages
; aPp’iquent avec un 2ele et C V parn*Rsts> surtout dans Ies campapncs,
>' tomnienccr eux-memes ICs t * .,ne5aflon llue Nous ne saurions trop loucr,
<m* rc,narque des disnositir U *C t’menla**‘es des enfants dans lesquels
intcllectuel. Les Ecoles ^ 8d"euaes a ,a picte et des aptitudes au
pres lyterales soni ainsi comme le premicr
1 Tim.. IV, ,,
cr- N. .56
1 s. G
jrcS- . Uo u ,
■ RrS“tae pat( .
1 I. c.
Romani Pontijict
545
( jt. Cettc echclle ascendant e qui, dabord par les petits puis par Ies
1{, "satiinaires, fera inonter jusquau sacerdoce lesjeunes gens auxqucls
; s <',,u.lir a repete 1’appel adressd a Picrre ct a Andre, a Jcan ct a Jacques:
^Laissez vos filcts; suivez-moi; je veux faire de vous des pechetirs
dliommes ». 1 . . „
i Quant aux petits Seminaires, cette tres salutairc institution a cte
jouvent et justemeni comparce ii ces pepinieres, oii sont mises a part les
plantes qui reclament des soins plus speciaux et plus assidus, moyen-
njut lesquels seuls elles pcuvent porter des fruits et dedommager de
Iwrspcincs ceux qui s'appliquent a les cultivcr. Nous renouvelons a cet
fgani la recommandation que, dans son Encyclique du 8 decembre 1849,
notrt prtdecesseur Pie IX adressait aux Eveques. 2 File se reftrait elle-
roeme .i une des plus importantes decisions des Feres du S. Concile
dc Trente. C 'est la gloirc de I Eglise de France, dans le siccle present
dVn avoir teiui le plus grand compte, puisqu’il n’est pas un seu! des
94 dioceses dont clle se compose, qui ne soit dote d’un ou de plusieurs
petits Seminaires.
9. Xous savons, Venerables Freres, de quelles sollicitudes vous entou-
ru ces institutions si justement cheres a votre zele pastoral, et Nous vous
tn fclidtons. l,es pretres qui, sous votre haute direction, travaillenta la for-
rnation de la jeunesse uppelee a s'enr6Ier plus tard dans les rangs de Ia milice
sacerdotale, ne sauraieni trop souvent mediter devant Dieu Fimportance
lucptionnellc de la mission que vous leur confiez. II ne s’aitit pas pour eux,
amme pour le commun des maitres, d’cnseigner simplement a ces enfants
fes clements des lettres et des sctenccs bumaines. Ce n*est ft que la moindre
p^tie de leur titehe. II faut que leur attention, leur z£le, leur devouement
'itin sans cesse en cveil et cn action, d’unc part pour etudier continuelle’
^tnt sous le regard et dans Ia lunuere de Dieu, Ics ames des enfants et les
in aces significat i fs de leur vocation au Service des autels; de Faut re, pour
31 tt inexpi rience et la faiblesse de leurs jeunes disciples, a proteger Ia
...iu m precicuse de FappeI divin contrc toutes les influences funestes soit
labo ^ 0rS' S°*1 du c^^ans- ont donc a remplir un ministere humble,
neux, dei icat, qui exige une constante abnegation. Afia de soutcnir leur
gc dans 1 accomplissement de leurs devoirs, iis auront soin dc le retrem-
^taux sourccs Ies plus pures de Fesprit de foi. Iis ne perdront jamais de
_ *t honorables soient-ellcs, Ies enfants dont iis forment Fintclligence, le
’ e caractire. LFEglise les leur confie pour qu’ils deviennent capablrs
des^°Ur • *^re des Patres, c’est-i-dire des missionnaires de I l-ivangile,
tt ^0ntlnuateurs de Fceuvrc dc Jdsus-Christ, des distributeurs de sa gr;\cc
,n„_\ scs saCrements. Que cette considera tion toute surnaturellc sc mele
y samment a leur double action dc professeurs et d’educatcurs, et soit
me ce lev^in qu 'i| faut melanger au mcilleur froment, suixant la pa-
Cf v-* lg‘
$Qti,
^ UL
54&
Romani Pontifices
rabole evangeliquc, pour ie transformer en m • " — '
tantief, i nner en un pam savoureux ct
io. Si Ia preoccupation constante d’une nrrmrv . ^
mation a I espnt ct aux vertus du sacerdoce dnJr ■ ^ Ct m<%enaable f
petits Semmaircs dans Ieurs relations avec Ieurs [)!p,rer les ^ tres de
'f; pnncp* e. directrice ,ue Se n,,m «e o "fc
1 econorme de Ia dfedpline, Nous n Wo™' ^d<?*,ud«. « -»
dana une certame mesure, vous otcs obligus Se eo f ^ F*«. *
1' 1 £,at et >« «nditiona miscs par lui f 1’obtoZ d ‘f’ ‘ proS™’
tr ; pUis<Iue; dans “n certain nombre de cis ccs ^^ UnivtR«*
tres employ^s soit * Ia direction des V*?>nt exi^s *• p,
vtques ou des Congregations religieuses soit A 80Us Ia tulel!«(l
dans les Facultas catholiques qUe ^Us ’ • , 1 ^«Snement sapftei
d ailleurs d’un interet souverain „ft, ‘ ouablement fond<*es IU
a q»’ii ,’ina'ic™ *>
tre.s ne *e cedant en rien pour Ia eri ^ f asse:? &rand nombre dc pn
tation officielle auv m *. 1 -cicnce, dont les gradcs sont h
au\ maitres que 1’Ftnt f™ fe h°nt ia
versttes. 4ue 1 Ltat torme pour ses Jycces et ses Cui
Part qu 'imposent les cbcMstonces^I f** pmgraminci 1
sacerdoce demcurent fideles aux mifh a * ^5? !es etudes des aspirantsat
Ce sont elles qui onr fornn* les homn°' triK*ltl0,melk» des siides pass«
'St ficre i “i juste titre, les PtZ,^ Cmments dont TEglise de Lk<
tres, sans parier de votre Bossuer ’TT’ "• ,es Mabill°" « tam d’a-
so.t par 1’elcvation des pemte , “PpC e 1 ^ de Meatut, parce que,
plene dans les plus subhmes ,v * ■tar,la nobksse du langoge, son genit
nenne. Or, c'est 1’etude ”es h e. de vS&hL
ultimes a devenir de tres vaili tnr CS ' [trPS ^u‘ a puissamment aidt crt
“ f rendus eapabJes de C UtJ? «uvricrs au Service dc 1'Egfe.
p<Ls.ser a Ia posterite et qui ennfT°Ser des nnvrages vraiment dignes de
^ la diffusion de Ia v?rf d' e nos jours a Ia defense
«tres quand c|Ies avtetd rfadde. En effet, c-est Ie propre des belles
e velopper rapidement dan- i • A p,lr des multrcs chretiens ct habiles,
v«e intellectneUe et morale en ?mC dcS JCUnCS gena tous les gemies dc
au jugemem, de Ia rectitude n ^ L|?e tc,nPs qn 'elles contribuent a donner
^ anipleur, et au langage, dc 1’elegance
des littcratures grecquTcTlaTin1!'12'!' '‘nc ,mPortnnce speciale quand il sbgit
Meree que PEgUae compte 4 bt d,Cposltairc8.d':s uhefs- d a^uvre dc scicncc
durin? 1''erill“si*clc, pendant cette farm' ses Plus precieux tresors. I!
* 'squelle les EveqUes de F pLT,ode tr»P courte de veritablc liberte,
Sion T ?U ll3 estimaient Ies nh. ranCC pouvaient se reunir et concerter les
foTr ’ a m5me c°uP) lesnhjQ PTPrCS a favoriser Ics progris de Ia nfi-
nCl es Pr°vinciaux, VindraM* la paix Puhliqiie. plusieuride
! . * J ts rcres> recommandirent de la
1 ^knh., xilt „
Romani Pantifuei
547
e
|us expresse ia culture dc Ia langue et de la litterati are latines. Vos colle-
d 'aiors d^ploraicnt deja que, dans votre pays, la connaissancc du latin
ifndit i dccroitre. 1
n. Si depuis plusieurs annees, les methodes ptdagogiques en vigueur
dans les etablissements de 1’ litat reduisent progressivement 1’etude de la
langue latine, ct suppriment des exercites de prose ct de poesie que nos
devaaciers estimaient a bon droit devoir tenir une grande place dans 'es clas-
st* des colliges, les petits Seminaircs se mettront cn garde contre ces inno-
, jiions inspirees par des preoccupations utiiitaires, et qui toument au detri-
ment de la solide formation de 1’esprit. A ces anciennes methodes, tant de
:'ois justifices par Ieurs resultats, Nous appliquerions volonticrs lc mot de
S Paul a son disdple Timothee, et avec i 'Apotre, Nous vous dirions, VtJne-
rables Fri-res, Gardez en lc depot , 2 avec un soin jaloux. Si un jour, ce
qu'i Dicu ne plaise, elles devaient tiisparaitre completement des autres
coles pobliques, que vos petits Scminaires et colleges libres les gardent
avec une intelligentc et patriotique sollicitude. \'ous imiterez ainsi les pre-
•res de Jerusalem qui, voulant soustraire i de barbares envahisscurs Ie feu
vere du Templc, lc caclierent de maniere a pouvoir le retrouver et a lui
:;ndre toutc sa splendeur, quand les mauvais jours seraient passiies. 1
14. I nc fois en possession de la langue latine, qui est comme Ia clef
at b Science sacrec, et les tacultes de 1'esprit sulBsammcnt developpecs
rar ltt\idc des belles lettres, les jeunes gens qui se destinent au sacer-
doce passent du petit au grand Scminaire. Iis s’y prepareront, par la
p*Ue et 1 exercice des vertus clericales, a la reception des saints Ordres,
niurn- temps qirils s’y livreront a 1’etude de la Philosophie et de Ia
I ncologie,
K. Nous lc disions dans Notrc Encyclique Aeterni Patris , 1 dont Nous
■Crommandons de nouveau Ia lecture attentive ii vos seminaristes et a Ieurs
-utre-N, ct Nous Ie disions en Nous appuyant sur Fautorite de S. Paul: cest
^ Tii aiaes subtilites de la mauvaise philosophie, per philosophiam et ina-
ue I aCU>m' 5 4Ue 1 esprit des fideles se laisse le plus souvent tromper ct
I *\ * Purctp de Ia foi se corrompt parmi les hommes. Nous ajoutions, et
eicncmcnts accomplis depuis vingt ans ont bien tristeinent confirmo les
-- ct ^es ‘ipprehensions que Nous exprimions aiors: •• Si l’on fait
pir la n aU-V C^dd'ons critiques du temps ou nous vivons, si l’on embrasse
ans 3 pCns^e ® affaires tant publiqucs que privees, 011 decouvrira
*"* clue cause des rnaux qui nous oppriment, comme de ceux qui
s« cj|'1fnacenb consiste en ceei que des opinions erronees sur toutes cho-
otnes et humaines, des ecoles des philosophes se sont peu it peu glis-
Pnkdtn^m totinam apud not obsoJcsccre ncc quisquam est qui nesdat, et viri
Pari^ Jn^Ut runtur- Diacitur tardissi me, eeleniEiic didiscitur a (Litt, Svnad* Patrum
s t ^ Sericos ct fideles, an. 1S49. in Oollectto I^cemisr tom* VII» coi. 86),
, vi, ao.
H Madi., J I(J.,2
( pf J » * y
t p ; N- s?s. * v ^ :
c< II, 8,
548
Romani Pontifices
sccs dans tuus Ics rangs dc h sociae et sont "
grand nombre d’csprits 1 se lil|re ac«ptcr(JV
16. N'ous reprouvons de nouveau ces doctrines n„t •
philosophicae le nom, et qui, cbranlant ia basa ^iZ * '» 'o
ccmduiscnt logiqucmcnt ou seeptiasme universe! et 4 I Wi“'°ir hu"»»,
est une prrfonde duuleur d'apprendre que denul n 'e'°n'
catholiques ont cru pouvoir se metire 4 Iu „'J yelques anate, dr.
sous le specieux prtate d’affrand£ ia raLTEf ***”&*
conduc et de toute illusion, lui denic le droit dc rie ffi ® t0Utc id« P*
?f °5rCS °peratI0ns» sacrifiant ainsi a un subiectivism/ ?ef au'de^ de ses
titudcs que Ja metaphysique tradidonnelle ionsacree ,CS CCf*
vigoureux csprits, donnait comme ndcess-dreT^*^,1 S*01*4**^
a la demonstratum de Pexistence de Dim 'i i *nebranlables fondemem,
»* * 1’ame, et de la realit^h tedve d \ . 'PUU!*h& ct * 'W
ment regrettablc que ce scepticisme doctrin^ J?ttr,cur- 11 L'3t profor
d ongme protestante, ait pu ftre accueiiii U"p°.rtatI0n «
justement celebre par son amour pour h cl*irf ?A taV*Ur dans lln
gage, Nous savons, Venerables Frer - *• “ ^ ^ ldces ct Pour ce,,e d« Un*
ISos justes prcoccupations rt N< m ‘ tqucl P°mt vous ?**&&& li-dessut
ntude et de vigile pour Lrter dTi v!;5 ^ V<m redoubler<* desolli-
cette fallacieuse et dangereuse obilnso »r , nseiSnement de vos Sdmiruires
neur Ics methodes que Nous recom P a' mettant p*us 3ue jamais en hon-
citee du 4 aout 1 879 «commandious dans Notre Encydique pre-
grands J^MuL■1en^Cd^POqUe, ^ves de vos petits et dem
physiques et naturelles II Cnm ^ ttUL!IR r ctnmgers k Pctudc des Sciences
avec mesure et dans desaues nn rT* d°ntl| tpi ’iIs 't soicnt appfiqucs, mais
9«. ^ns les; cours de sctm.f P °"8* U aest do,lc nullement necessaire
fesseuresecroient obhWs d'e\nn«A CXef^ 4tude dc philosophic, lespro-
brablqs des Sciences physiques T1" L ° C 1?' *es appPcat'ons presque innom-
dustric humaine. II suffit qua i na ^rcllcs aux diverses branches dc l’in*
grands principes ct les eonrfnc'*”1^3 L ves.en connaisscnt avec precision te
es objections que les increHit ^.10ns.soinma‘rs> ahn d’etrc cn dtat de rcsdudrt
ments dc la Revelation. CS Ilnn^ r ccs Sciences contre les enseigne-
^8, Par dessus tout il .■'Sr?’ j
dc vos grands Sdminaires ^ ^Ue’ durant detiX ans au moins, les clevc»
e> *a<Iuclle, disait un savnn^k ' Un so*n assidu la philosophic ration-
ce, D. MabiUon, leur se« rh— de son ordre et de Ii
eur apprendre a bien raisonn ** ^ S1 ^ran^ secours, non seulement pour
,LS tncUrc a menie de dcfenH * ^ c por^cr de justes jugements, mais pour
ticux et souvcnt sophistinnf C( “ f°‘ ort,l°do\e contre les arguments cap-
rn f9- Viennent ensuite T ^ adversair«- 2
4 Pgic dogmatique et Ia sacr<'*es proprement dites, a savoir b
U 1 hcolo«« morale, PEcriture Sainte, PHistoire
: I
57S.
Romani Po>t f i fice a
549
«jUgiastique et le Droit Canon. Cc sont la lea Sciences propres au pretre.
lien refoit une prcniicrc initiation pendant son sejour au grand Semtnairej
,| deiTU en pou
rsuivre Pctude tout le rtsie dc sa vie.
2c La Thiologie, c’est la Science des choses dc Ia foi. Elie s 'ali mente,
r.ous dit le Pape Sixtc-Quint, k ces sourecs toujours jaillissantcs qui sont
jlS s.tinies Ecriturcs, les decisions des Papes, k-s decrets des Condies. 1
21, Appelec positive et speculative, ou scolastique suivant la methode
qiiun empioie pour Ictudier, la Thc-ologie ne se horne pas a proposer Ics
uritesii croirc; elle cn scrute le fonti intime, elle en montre les rapports
iite la raison humaine, et i Paide des ressourccs que Iui fournit Ia vraie
philosophie, elle Ics explique, les developpc, et les adapte exactcmcnt a
lous les besoins de la defense et dc la propagat ion de la foi. A 1 'instar dc
Bffe&I, i qui le Seigneur avait donne son esprit de sagesse, dmtdligence
«de science, en lui confiant la mission de bfitir son Templo, le thcologien
:>!lle les pierres precicuscs des divins dogmes, les assortit avec art, et nar
IVncadrcment dans lequcl ii les place, en fait ressortir 1 eclat, le channe et
boautc
e .
^ es* [lonc avec raison que le menie Sixte-t Juint appelle cettc tbco-
;rjsic (ct il parlc specialemcnt ici de la theologie scolastique) un don du cici
ei de mande qu elle soit maintenue dans les e coles ct cultiv ee av ec une grande
arde ur, comme ctant ce qu’il y a de plus fructueux pour PEglise 8
'J1 besoin d ajouter que lc livrc par excellencc oii les Eleves pour-
ront ctudicr a\ cc plus de profit Ia theologie scolastique, est la sotnme theolo-
. g.ji dt St I humas d Aquin? Nous voulons donc que les professeurs
nim .hhii d cn expliquer a tous leurs Eleves la methode, ainsi que Ics prin-
v.paux articles relatifs ii la foi catholique.
'4j ^ious recommandons egaleincnt que tous les Seminaristes alent
? Ct rcj*scn*: sg livent Ic livrc d'or, connu sous Ic nom de Catc-
^ Conci 1 e de Prente ou Catechisme romain, de die a tous les
de cbarge pastorale (Catechisinus ad parochos). Remar-
du stvl * * 018 »Pai- r'td,LSSe et 1 'ex acti tu de de Ja doctrine et par l’elegance
tc ii- r' CC Catdc^1*s^nc est un precieux abrege de toute la theologie dogma-
- ress i t ’^U' ^ possederait a fond, aurait toujours a sa disposition
0Urccs a aide desquelles un pretre peut prcchcr avec fruit, s’acquit-
dte de 1 important miniate re de la confession et de la direction
rp ait ,U.,i 1 f j* «a . i 1 4 , >
L LU iC*i ac rcluU i \ ictoneuseincnt les objections des mere-
'uu\iitr'1 1 'Lt dc Pt'tlido des Saintes Hcritures, Nous appelons dc nou-
410ns . , tciu'0n» \Vnerables Frercs, sur les enscignements que Nous
°nues dans Notre Encyclique P^ovidcti tissunus Heus, * ilont Nous
IV, p ", Apost. Triumphantis ht usaJett^ 14 m artit 15SS. — Cf* HuU. Rom,, tam. *f,
8 Pretio
'ptfndof '° 'K .vuu dogmatis pemmas insculpe, fideliter coapta, adorna sapienter; adiict
» \Kln’eS^Uam' vcnustaicn. i.S. Vine. Lir., Commonit., c. 2).
iS
Oflstitution.
«OV. _Cf> X< fal
55°
Romani Pontifices
dcsirons que les Professeurs donncnt -
y ajoutant les explica, i„ns nece,, " H "1* 4 *"W „
gnrde comre des tendimees inquiSes qui IT"»
deraient pas i en ruiner lC£ Venaie^ a pr^loir
sp&ieux pretexte dVmlever znx adversat T*»** sj
d arguments qui semblaicnt irrefutablca contm v!? J?®*!* r<?v<SIf*
des Livres Saiflts, des eerivims , I atithenticite ct Ia v
dre ccs arguments a Icur “ CrU tr“ ^
Mcnque, iis one travailK, de Ieurs propres nnts^f **"?*' « P«X
Jes muraifles de Ia cite qu’ils avaien/* ■, • ! ‘l a,re des brMies dn
Encydique precitde, ainsi que dan, un a,!f '°I1 de ditenirc- Dans
J ustice de ces dnngereuses temdri, s "iwe d°CUmCnt' J Xous avoiu £
n ne ten,r au «urant des progres de I- ,"• en“l,ra« eant nos exegete
'•'a'n,em. les principes sanctioni en NoB» «»•*
nolle d« Pina, „ des C„ncncs, - ^ * matare par lautorite tadi,»
11 ' ancan. a enouveRs de nos jouns par |e Condi,
his torre rli*
1'Eglise i travers les siicteBfcn j!!>,nmC miroir 0(1 r“plendit Ia VK it
."*«* >a souvera^nc libertd £52 *" WJ3J
‘Ire de vi,e quV-IIc renfermo „„ dtudlent ne doivent jamais oer-
posenti Ia foi et qu’il n»m pennis foem *** ^ doSmati<lu<s, qui s’im-
_ e ,rectrice ct surnaturellc qui nri!'?011^ r^V0(Juer en doute. Celte
™eme temP» ^ Aambeau dont L lumt ^aT- dcstin^ ^ 1’Egfce est en
Pff ^ 1’EgUse, qui contbue nw fC fBhlBB son histoirc- Toutefdis, «
se eumpose d’un eluent divin , r ^' eS !0mmes la vie du Verbe incarne,
l ^ CpP°Sc' Paf les maitres et ctudi4 U” e,em<;nt humain, ce dernierdoit
°mnic ij est au j. c P‘lr *es eleves avec une grande pro-
mensonges j,. 3 dc J°b, « Dieu n’a pas besoin de nos
^7* h historien dc |fp j*
°.riS‘> divine, superiem-e f? daUt“l: P,us &rt pour fata ressonir
faut«U|fe ’ qU J'* aura Peplus Joval ?Ut concePt d’ordre purement terrestre
Fiv l > Kt\ ^ cn{‘ints- et parfois rn ' nen d’ss‘mider dcs epreuvesque les
dp j“pe du Christ dans Ic^cours ?Cme,dl! Ses ministres, ont fait subira cette
m l?e* eile toute scule ent C*' ^tud,^e de cette fa^on, 1’histoire
"'« stranou de Ia veri,/ et 1 1 r UC-Une ">aS"ifique et concluante ii-
f-Enfin, pourachever le , ,d,aVln‘tf du Christianisme.
|e 0ce doivent sc prenarer a °r Studes par Jesquellcs les candidat'
Cett.T C*n0“i^«. OU SSTSi lfU-rfUtUr n,inist6re' fl tm mentionner
•cience se rattache nir d • r ct de ,a jurispnideuM dc 1’Eglis,
. . Gm . 1 d'!' l,c"s intimes et tres logiques a ceUe
Lm ,*Jf mterPr«andi mdax . ■
1 <- immoJtcc liberum » (Lettre au Miniare General
’• ■ Cf- f^-onis xril Acto, vol. XVIII,
13 r
ACbM ' ,
P- 1S7-192 ’ “5 n°venibri
; cf. n. I0.
A“n,„a D„„
XIII,
/? Qimin i / j
* * r
. Th«if>I°g‘e> donl e,le montre les appheations pratiques a tout ce qui
Petrae Ic gouverncment de 1’EgUse, Ia dispensat ion des choses saintes,
l^droits ct Jes devoirs de ses ministres, 1’usage des biens temporels, dont
a ^oia pour raccomplissement de sa mission. Sans Ia connaissance
d-jDroit canonique (disaient fori bien les Peres d’un de vos conciles pro-
vinfidux) Ia theologie est irnparfaite, incomplete, semblable & un hornme
esii ^rait prive d'un bras. C’est I ignorance du droit canon qui a favo-
ri-, la naissance et la diffusion de nombreuses erreurs sur les droits des
Fontifes Romains, sur ceux des eveques, ct sur la puissance que 1’Eglise
ticijtile sa propre constitution, dont elle proportionne 1’exercice aux cir-
consunces s. 1
:<). Nous resumerons tout ce que N'ous venons de dire sur vos petits
c; vos craniis Seminaires par cette parole de St Paul, que Nous recomman-
dons .i Ia frequente ineditation des maitres et des eleves de vos athenees
redesiastiques: 0 Timothee, gardez avec soin le depot qui vous a cui con-
ii; Fuvez les profanes nouveautes de paroles et Ics objections qui se cou-
vnnt du faux nom de Science; car tous ceux qui en ont fait profession, ont
erre au sujet de Ia foi 0. 2
t;o. C’est a vous maintenant, tres-chcrs Fik, qui, ordonnes pretres, etes
tinenus les cooperateurs de vos Eveques, c’est a vous que Nous voulons
dresser la parole. Nous connaissons, ct le monde entier connait comme
.Nous, Jes quali tes qui vous distinguent. Pas une bonne muvre dont vous
•. > y cz ou les inspirateurs ou les apotres. Dociles aux conseils que Nous
Antis donnes dans Notre Encydique Rerum novarum , :j vous allez au peu-
pk, aux ouvriers, aux pauvres. Vous cherchez par tous les moyens a leur
vtniren aide, ^ les moraliscr et 4 rendre leur sort moins dur. Dans ce but,
rotis provoquez des reunions et des congres; vous fondez des patronages,
c? ctrcles, des caisses rurales, des bureaux d assistance et de pkcement
P°U- es travaillcurs. Vous vous ingenicz a introduire des reformes dans
“f re economiqtie et social, ct pour un si difficile labeur vous n’hesitez
P® a laire de notables sacrifices de temps et d*argent. 0’est encore pour
M— ccrivez des livres ou des articles dans les joumaux et Ics re-
penodiques. I outes ces choses, cn elles-memcs, sont tres lou abies
' i.j v donnez des preuves non equivoques de bon vouloir, d’intelligent
-t ^reux ddvouement aux besoins Ics plus pressants de Ia societe con-
^porame et des ames.
'l' Poutcfois, tres chers Fils, Nous croyons devoir appeler patemeUe-
(t
K
ora,. >*» »ttic.in»n doctrinarum solitae scientiae coniuni>i debet sacrorum Canonum
'oniini p!,*111^ ?Ua t^to'°Ria erit imperfecta ct quasi manca, nec non multi errores de
P^SKtotv fitin C1^* *P toporum iuribus ac praesertim dc potestate quam Ecclesia iure
pro y jj t rai 1 Pro varietate temporum, forsitan serpent ct paultUim invalescent (Cone.
a, 1S6S).
* * 0 u /
; fa| ' ° depositum custodi, devitans profanas vocum novitates, et oppo-
!.r1 vt*1 no:n^nis scicmiiie, quam quidam promittentes, circa bdem eseciderunt *
. 'J v 20, 2t)
'tf V 6tl.
J52
Pontifuvs
ment votre attention sur quelqi^^
nc manqucrcz pas de vous conformer, ™*MS v
r&llement fnictueuse ct fronde lcz ^ votre acti "
32. Souven^.tr/M.o „ .
et
tude et de purete a. Ainsi SC'CUV' ‘lwompu£ne tIc discr^innTU '
P- ' Avanf Juf, St ?***«
apotre mfatigable de tontes les grandes mi ° 3U douzi^nie siecle
de Dieu, aux droits de 1’Etdisc -t i • \ Ses C1U1 touchaient & iv
nue ..separe de ,a «taTOThS.tS? P^i*5
2r? •* “compP%rtcer£^ur„ «** p»« « Sis:
a cilante et sar>s laquelle ia vertu elle-rn v mCt °rdre dans 1 'exercice ,
prmcipe de desordre ». 2 cme Peut devenir un dtfaut et
33- Mais la discrdtitfin r 1
les fairc reussir est dautant nfus '^'d^ Lt '' le ctloix dcs ra°)™i n
sont plus troubles et heriSSe,f dc dbfc^,' I110 temps preini
telle mesure, tolle pralique de zele dou P Us nombreus«. Tcl
esqucls, vu les circonstances, ne produlm T CXC'"ents « «
din^W* ",teront «« inconvinfej et ‘‘“n “* f****1» f**«»
]a d,f 'Pljne. Or, Ia discipiine eccU ™ 4 °rdre dtabli et aux regfe d,
membre* ,, k ^ne «des,^queexige 1’union en.re l«d
• P a et I Ob&ssance des inftSrieure a IV
I1S nafllcm rfnne t... , .
membres de Ia hierarchieje respect et 1'oh-' — 6" ‘ uu,on emre ies £
des supencures. Nous je disf ' P f Lt 1 ob«ssance des inferieurs a \\
C .uursr “ L’cdifice de 1’EgIise dam^n-3"8 ,^-0S Iettrcsa ^Archev
p se sur un tres visible fondemenr *j??° J llu"m«ne est I 'archii
,-i t T - :
^ meprl,, 1,
34’ Ecoutez donc ies ■ i
St Ignace, au elerge de par ,c 6rand martyr d’Antm
EvJn C0m-mc Jt‘sus‘Christ 4 obeiTr oi * Quc tous ob«sscnt 4 leur E
JL7qUe r,t'? * « qui t„„ehe , ?.*?**“■ ,N« ««» an dehots de «
tre'^neUf n 3 nCn pait que dans , ce de 1 Eglisc, et de tnemc que X(
" nc fa,t« rien sam Votre Ev ' T" "nion avcc $on ‘“«e, vous, p
■•veque. Que tous les membres du corpspr
'Zelus animarum hud* i
diT“s’ ««• « pm».
«pinum, te'rfUS“^ charitas, t„ Jj, “? “**" Quo '>'itur zelus femdiora
c>ii, ipuquc Or^inot cha*it»tenj l,'1,n'‘ori °PUS scientia est quae zelum
"* (S. nem v 1 natvura,is in pem,rhau^ hanc M^oo«n) ct vimis
*' ■ :YiAY «* S^ r mag,S extcrminiumqij
verissime nititur in funda
Christum Dominum » (P qU°S| c,ui a«dit vc| HJ,.eius> P«simc in Apostolis ct S
<£p>«. ad Arch. Tu‘j,j' 14 p<rnn* ^cit ac si audiat vel s
*'* Cf. N. r<oi.
Romani Pontifici «
553
tteral Iui soient unis, de meme que sont unies a Ia harpe toutes Ies cordes
(je 1’instmnicnt ■>. 1
s- Si au contraire, vous agiSSicz. comme pretres, en d chors dc cctte
-oumission ct de cctte union a vos Eveques, Nous vous repeterions ce quc
jKj, Votre pred^cesseur Gregoire XVT, a sovoir que, autant qu’il depend
dV votre pouvoir, vous detruisez de fond cn comble I ordre ciabli avec une
ji suge pnlvoyance par Dicu, autcur de rEglise », 2
j6. Souvcnez-vous encore, Nos chers fils, que rEglise est avcc raison
tompanic a une annee rangee cn bataille, sicut castrorum aciis ordinata, 3
pjrce quVIIe a pour mission de combattre les ennemis visibles et invLsibles
iit Dicu et des ames. Voila pourquoi St Paul recomrnandait ii 1’imothce dc
-t comporter " comme un lion soldat du Christ Jcsus •. 4 Or, ce qui fait Ia
ferte d’unc annee et contribue le plus a la victoire, c’cst la discipiine, c’est
robiissance exacte et rigoureuse de tous, a ceux qui ont Ia charge de com-
mander.
37- C’est bien ici que le zele intempestif et sans discretion peut aise-
«at devenir la cause de veritables desastres. Rappelez-vous un des faits
Impius mdmorables de 1’histoire sainte. Assurement, iis ne manquaient
ai de courage, ni de bon vouloir, ni de devoucment i la cause saercc de Ia
.tligion. ccs pretres qui s ctaient groupds autour de ludas Mschabec pour
ambattre avec lui les ennemis du vrai Dieu, Ies profanateurs du temple,
b oppresseurs de leur nat ion. Toutefois, avant voulu s’«iffranchir des
-ait- dc Ia discipiine, iis sengagerent temerairement dans un combat ou
fe furem vaincus. L’Esprit-Saint nous dit d’eux « qu’ils n Ctaient pas dc
i race dc ceux qui pouvaient sauver Israel . - Pourquoi? parce qu ils
«.taicnt voulu nobeir qu’4 leurs propres inspirations et s’ctaient ietes en
< ant sans attendre les ordres de leurs chefs. hi die illa ceciderunt sacer-
a m cl!o, dum volunt fortiter facere , dum sine consilio exeunt in pra< -
. au^fm non erant dc semine virorum illorum, per quos salus facta
w m Israel. s ’
6 Cp. ’ nos ennemis peuvent nous servir dVxcmple. Iis savent
^ icn que 1 union fait Ia force, vis unita fortior ; aussi, ne manquent-
jlsus^Ch' * V f V tro'lcment» des qui! s’agit dc combattre Ia sainte Egi j se
>’1 donc’ ^0S chers J’ils, comme tcl est certainement \otrc cas, vous
2 qut, dans Ia lutte tonnidable cntraece contre 1 'Eelise par les sectes
Omiu
■"•a feciat ?** tpiicopum Scquimini ut Christus li >us Patrem... Sine episcopo nemo quid-
isiuAn., ^0ru,Tt a‘l Ecclesiam spectant s /S. Ion. Ant., Ip <ui Sturne, 81. Qutin-
rr - pr^A|aa|
' EaL, ut CStmm P resbyi
K
f Si
1 QuAntt
itiuiut* Dominus sint* Patre nihil fecit, ... sic ct vos sine episcopo p {Idem ad
Ephf , ‘jV cstrum presbyterium ita coaptatum sit Episcopo ut chordae citharae i (Idem
fiind
1
, lm m v°Sis est, ordinem ah auctore Ecclesiae Dio prm identissime eonstitu-
!TUI mu ,, . « -f
Cant v,VCItlllS CGrcc. XVI. Epist. Encvl. 15 aup
1 II t"’ VI’ 3*
‘ \I J-
V, f,-
1882). — Ct
.(S?.
554
Romani Pontifices
antichretiL-rmes et par Ia cite du demon h ITT ^
Eglise, il est d'une absolue neeessite „„v 0Irc restc * Dieu „ i
“ Srand ordre et en exacte *Lt.. q“ ?us «"'battiez te„« i?*.*»
MMmn
Romani Pontifices
555
en grand ordre et en exacte discipline l i™ Comb™''
hicrarchiques. N’&outez nas cJh e comm:»>de
.. ‘ „ .. ^ p*11, cei* nomines mta»*» .
lc.sel a besoin d'etre mei ange a Ia masse qu’il doit preserver de Ia
,’ntion. en memc temps que lui-meme sc defend contre elle, sous neme
rruption, en mime temps quu lut-muuv s» uwww wmuc eue, sous pei...
t/irift* savour et dc netre plus bon i rien qu’i etre jete dehors et
atttoriser en «ucuno munite ni leum ide^^T' ,Un bon **» * fe
Pourrait-il jamais oublier que. le i,mr j’ a ,l“nce dc leur |a»
leme.it promis j S()n E‘ ““ de »?n ordmation, il , «K
reverentiam } . 1 C' Ucc des «mts autels, ,, obedienfo^'
. *0, ^>ar dessus tout, Nos ehem p;i
indispensable du vrai zele sacerdotal et le ^eIez'vous que Ja conditi*
«uvres auxquelles Tobeissance hierarrhJ lIIeur W de sacccs da
et Ia samtete de Ia vie. t Jesus II qUe vous consacre, c’est Ia m tk
Comme Iui, c*est par Ja predication dt Vm ?¥ ***, aVant d’enseiS™
a la prddtcarinn ,i« i ~ . de 1 exenaple que Je pretre doit prflu
\ la fw ! r ■ . r picUiCatiOl
_ P ‘ i catio n de Ia parole « Scn-m*- \ *i \ * uuu pmuut
Peres du S. Concile de Trentel lel vl . “ *,AeK*f de ses (d«nl h
L? n?et cn ^vidence, et Ies fideles Voer/T. °lU| ^ P*ac^s^ Iine bauteur qu;
lroir pour savoir re .1 _ * ' rden* diins leur vie comme dans i»
iiunur pour savoir ce qu ’ils doivenf ;mv * '-u,,uut aans u.
CCUX que Dici, „ speciale, nent aD ' ™ C P°U "1 uoi Ies clcrcs. c' ■'
vurs actions et Ieurs manus que dant? “ doivenf si bie»
Inurs demarches, Ieurs parnles et d’«tre, Ieurs mouvvme;,..
r,vn qu. ne soit grave, modeste es autr-es cietails tie leur vie, il n _v ait
tvtteront avec soin Ies faute. „u 1 ,P v emP«sint dc
pour eux, uftn qu’i| nV iit 0t ' 7 tbez les autres, sentient tres grrvv
respec. u. 3 au un «“I de Ieurs aetes qui rdinspirc i ,« I
chcra Fik' grave^r^:^1: **int ConcUe. «lua iVous voudrions, X<-
r CJUI adopteraiftnt dans Ulre Ca'U,^S> manclueriiient assurement Ic^ pre-
ave.c a d,gnite de leur sicerd ^ !1rL t 'Cati°ns un langage peu en hamom
assistcraient a des reunions C,t-Ia sainte^ de ia parole de Dieujqui
txater Ies passions des im„ie fj“laire8 °u icur p re seu ce ne senirait qui
munes aux plUs grossieres * * cnnemis de 1’EgIise, et ies exposerai:
F , *-‘tonnement, sinon au ,r *nj(ures« sans profit pour personne et au
5Itu es* ies nianieres d etre j.e' Fes P*eux fideles, qui prendraiem b
agir, et Tesprit des seculicrs, Assure-
\ Acu, XX, 28. l " l
Act., F, i. •' * 3
d«:«t J£' ',culos ex^oue151*11 ,OCUM1 L'r,risPiciimtur, in cos unqu
ut habi tu, gestu n s<>riem Dommt , aiimuftt quotf inUtentur, Qmpropttt s
'1 n b ■ 1 ' i
Ul
“f ^2^ «»«onc. ilii ar°S| V1,1111 niarLHquc suos» omnes comp^nf f
®«nit ut eorum ^ ' ‘
£f- rrf m «Ctione* rim Tt
“ r *?Qrm. . c Tynetis
"'ant, ut eorum"? '* ,crant; k*\ ,a .... . '^mibu.i rebus, rui nisi grave, moderaro"’
d rrTn**.. C ,on<‘d eun.'»,, alFerant « ' l> ‘I’1 ipsis maxima eaent.
«nerationem (S. Cone. T
rjd.. Sess.
XXfi
flwnt
de pccdrc toute saveur
foule aux pieds, ^ .
Dc meme, le pretre, seJ de la terre, dans son contact oblige
jvJlasociete qui 1’cntoure, doit-il conserver Ia modesti e, la gravite, Ia
yjnlctc dans son maintien, ses actcs, ses paroles, et ne pas se laisser
tnvahir par la legerete, la dissipation, Ia vani des gens du monde. II
;jut, .ij contraire, qu’au milieu des homines il conserve son ame si unie a
Dieu,qu'il n’y perde rien de 1’esprit de son saint etat et ne soit pas con-
inant dc faire devant Dieu et devant sa conscience ce triste et humiliant
jvw: t otites les fois que jai ete parmi les laTqucs, j *en suis revenu moins
pretre t.
43- Ne serait-ce pas pour avoir, par un zele presomptueux, mis de cote
«S rrglcs tradi tionnel les de Ia discrction, de la modestie, de Ia prudence
ecerdotales, que certains pretres traitent de surannes, d 'incompatibles
aedes besoins du minis tere dans le temps ou nous vivons, les principes de
iiVtipline et de conduite qu’ils ont reyus de Ieurs maitres du grand semi-
On lt> v<»it aller, comme d mstinct, au devant des innovations les
r, i> pcrilleuses de langage, d’allures, de relations. Plusieurs, ht-Ias! engages
tantrairement sur des pentes glissantes ou, par eux-memes iis n’avaient
Ia forcc de se retenir, meprisant Ies avertissements charitables de Ieurs
sjpsricurs ou de Ieurs confrercs plus anciens et plus experimentis, ont
■xiutia des apostasies qui ont rejoui les adversaires de 1’EgIise et fait
taser des lannes bien ameres a Ieurs Itveques, a Ieurs freres dans le sacer-
*e ct aux pieux fideles, StAugustin notis le dit: «Plus on marche avee
orce et rapidite, quand on est en dehors du bon chemin, et plus on
stgare», 2 r
r, ssurement, il y a des nouveautes avantageuses, propres a faire
-cnar ie rovaume de Dieu dans Ies Ames et dans la societc. Mais, nous dit
H cest au Per e de famiQet et non aux enfants, ou aux ser-
ien ti-r aPPar^ent de les examiner et, s’il le juge a propos, de leur
Cr r01t ^ ^ des usages anciens et vdnerables qui composent
autre partie de son tresor. *
lrc naKl|cres Nous remplissions le devoir apostolique de met-
'cudant"2- ° ,C^UCS de ^Ameriquc du Nord en garde contre des innovations
SiCr- cn:fc autres choses, a substituer aux principes de pcrfcction con-
cnseign ement ilcs docteurs et p>ar Ia pratique des saints, dea
r-i"n(t U (CS r^1’^es d° vie morale plus ou moins impregnees dc ce natu-
redimi ■ lf nos tend a penitrer partum, Nous avons hautement
(jj^ . <lUc» ^°*n de repudier et de rejeter en bloe Ies progres acconaplis
eb temps pnisents, Nous voulions uccueillir tres volontiers tout ce
‘Enmh ’ V* ‘3-
*-«arr, iq ]>^ v v vt
xm t M' n* 4‘
i
556
Romam Pontifices
qui peut augmenter Ie patrimoine ,i,» u - ' — -
CS oiulitions dc Ia prosperi tc ptiWiq,,/ S™&aliser d
que ces progres ne pouvalcnt servir im A NoU8 aviom soL H- * "
metent de c6t< U ,,,, «ttori.d dt. ,^7"' h ca““ * bie, ^
46. En tcrnnnant ccs Jettres ,4 m, , .
g ranee ce que Nous <Scri vions j adis aux nr "t P f^^^Uer au der,
-Nous repraduisons ici unc partie de la I 1 1 dt' Notre dio^e d T'
810118 ie ,9 juillet lS66 P n,t de ]» ^ettre pastorale <jue N0„, t
f 47- « Nous dcriiaodons aux eccl&iastir,,. c ,
scrieusemeiit sur leurs sublimes nhlict^ ‘ C notre ^ockt de rffU
*» l!ue nous ^versons, et de fojre cn »? “r, <*“■»*»«« jif
n o„,e avec !eure devoin, c. to, n f ' q"C 'e"r «-**» •* c t
« prudent. Ainsi cenv-ti , • J c°nrorme aux rigles cl’im ,\i .
des moti fe de reproche et deTbSme ■ I?! enncrnis ehercheronu
malu* te*re de nobis. * ‘ ^ qUl ** «*« rso es /. ^ ^
prttre pteKM Ifcntm III'1,,,,-; ^ sc <m.ltiplient dejoer™;...
pas abandonner ses devoirs ni ‘ P pour cela se decourager il ■
*** n-iritaeiie qtr3 xr;:;:; ^ter dans
tt pm,r le mamtien de cctie auLs, . r J??* P0Ur le Sl|ut de lliu:
™n.Stre. Car c'« surlout L'7 r,r' ‘^0n l,ont » <* le hfaut t:
lic7lSaffimiC Ct Se fort'bf: cVst d-ml le-’ 'T’ d,1"S lra 'Preuves qi*
" .des transfer, nations politioucs l , ,P “? grands ™«»eurer nu mi-
«£ fa,SamC “ ^ boTnS” ^
49* *m Pour en venir * i
*daP“ -t1PnTqf' .I01'8 ,rouvons «■> enseignwnat
e«mn|St PaUl don,“it 4 *on disciple Tite*^ qUatrc m“inl's <Pe le5™»i
P e par vo® oenvres, par votre f - . • ,0»tes dtoses, donnez It bai
dr votre conduite en n r*- nne’ ^ar *'ln,L'Knl^ dc votre \ie. par
"rj'rC.cnsibles.aNou ’ " "e ®«B»M twage ,,m- Jt. paroles saimaa
«s maxime» « v c " r q?° chacun des m™bre» de notre e
^0SK donnez 1’exempic' AcX " ‘xm'Pl'“" bonirum optrnm. En Mt>
pletre et active, animOc d , “”"e,s ,ffiu'’rea, c’est-:i-dirc d'unc vie ex*
maxima t u un Venta KL» i . . . J
Audiemus. Ou,°fCCt“ * Nob» ut quaecumc, t
muni docirinu • po”lls ^idquid indacindn^ ' .Iorum tonporum ingenium pant. 0
N:^‘* «ccdtt ,,, !Wnduni P«bU^cqu™„ 'n ■mt enitendo boni attingitur/ed pJ-r
Eccle,;,; auctoritoL0n,ne’ n' unSST? profcrcndos' ,ibcnribu’
'>ns -'rchitp jt .t. 11 *BP«?nti«qu* _ . . ' s MC t xPtTs, esse ac vigere ncqusij
* Tir n s Um°r- di* , ,n ir ab,tt,a ^P“*. «d S. R, E. Prtsbyt C*rd- 1
1 Ci 1 s0*t). Cf. N. 6ao. j
grilate in hUS ^ipSUm nn 1
1 “'nat, , xefbun, sanum e]‘',lp,’;n’ !'Onorurn operum, in tloetrine, in '
' ,r,eP«ben„bile. (Ti,„ II, 7. S).
Itomani i *ontificc >
J3/
tir Une Kcompcnse pirissable, mais dans un but sur natu rei. Donnez
rcxemplcde cc kngagea Ia fois simple, noble et eleve, de cette parole saine
: irrcprehcnsible, qui confood toute opposition humaine, apaise 1’antique
juinc que nous a vouce le monde, et nous concilie le respeet, I'estinie meme
j!; ennemis de Ia rcligion. Quiconquc s’est vouee au senice du sanctuaire
a ete oblige en tout temps de se montrer un vivant module, un exemplairc
pdrfait dc tmitcs ks vertus; mais cette obligation est beaucoup plus gran, !c
lor>i|ue, par suite des bouleversements sociaux, on marche sur un terr.tin
iifHcilc ct incertain ou l’on peut trouver a chaque pas des embuches ct des
pretextes dattaque...
51. « ... In doctrina. En presence des efforts combines de 1’incredulite
d df rheresie pour consomnier Ia rui ne de la foi catliolique, ce sera it 11 n
vrai crime pour Ie clcrge de rester hesitant et inaedf. Au milieu d’un si grami
debordement derreurs, d’un tel conflit d'opinions, il ne peut faillir a sa
iission qui est de defendre le dogme attaque, la morale travestie et la justice
vment meconnue, (_ est a lui qu il appartient de s*opposer comme une
hrricre a 1'errcur envahissante ct 1'heresie qui se dissimule; a Iui desuneiller
les agissements des fauteurs dnnpiete qui sattaquent i la foi et a 1’honneur
dt celte contree catholique; a lui de demasquer leurs ruses et de signaler
cui? embuches: a lui de premunir les simples, de fortifier les timides, d’ou~
mr les yeux aux aveuglcs. Une erudition superficieUe, une Science vulgaire
ne Miffisent point pour cela: il faut des etudes solides, approfondies et conti-
dk>, en un mot, un ensemble de connaissances doctrinales capables de
iitar a\cc Ia subtilite et la singuliere astuce de nos modernes contra-
dictcurs...
i-. f ... In integritate. Rien ne prouve tant 1 'importante de ce
, que la triste experience de ce qui se passe autour de nous. Ne
en efict que Ia vie rclflchee de certains ecclesi astiqu es
Sirf1 k*5 m^Pr,ser Icur ministere et occasionne des scandalcs:
ttni ^ dfUU ' d un csprit aussi briiuint que rcmarquable. deser-
IEclfar 0,5 CS r',in^S dc sainte milicc ct se mettent en revolte contre
p ■ CCdc m^rc qui, dans son affectucuse tendressc, les avait pre-
wni J * ®ou'ernemen^ au salut des &mes, leur defection et leurs <5gare-
snm n 011t e pills so uvent pour origine que leur indiscipJinc, ou leurs
1 uvaiSes mosurs... »
rk' ■ giavitate. Par gravite, il faut entendre cette conduite serieuse,
Pni(LntJU^ement ProPrc a,! uunistre fidele
Utlui-c' ^llC ^ cu a clioisi pour Ie gouvernement dc sa fami Ile.
^•iLiir d* -e^et’ tout en remerciant Dieu d’avoir daignt- lelever a cet
nitsur'^ ^ tnontxer fidele a toutes ses obligations, en meme temps
dominer C 61 P111^6111 dans tous ses actes; il ne doit point se laisser
•lis. i\ F’XT ( 1 vdes passions, ni emporter en paroles violentes et exces-
ec bonte aux malhcurs et aux faiblcsses d 'aut rui,
dentati CUt1 ^nt‘n qu ’il peut, d 'unc maniere desintercssi5e( sans
■i -i . 1 1’ tn n* iintenant toujours iniact 1’honneur dc st*n caractcre et
M «Nm» dignitv... 17 I R
55«
^W<w' Pontifices
4 No. chors
Romani Ponti fiet f
559
OI .Vous avons Ia formo conSance quo N«T.^* ® * d“
umquement inspires par Notro affeWon p^^P“^ * N« WfcS
par vous, sol„„ 1« sens et Ia portoe quo Nd^S,,"'0"? ^
vous adrossant cos I.etcres. ons vo,|l“ Icur «fonn i
t?
55* Nous attendons beaucouo de vnnc ~
pou™s do tous les dona ot do Butes ks Sl"! ?*“««* a .i*. •
<le grandes ct saintes choscs i l'a»antanc de ItIt nccc®s,ures P«r « ,
voudnons que pas un seul d’entrc vownae se ImVaf " d' ,a soci'1'. V
iocuons qui diminuent Ia splendear i„ c ‘
son officacitd. P du cara«cre saoordotal ct nui." !.
S6- I-es temps actuels sont tristes- IWni, .
plus raonafant; il semblc annonoor W, f, cnco? I*» n*t
bouleeerscments sociaux. II faut dono comme N™ ™r CnSe red"“bkl'
«rconsraneo.,, quo „ous lnettiuns cn hZo r , ’ - a™”S * “ di«*
rll?:?' a,nsi .1ue ceux * 'a justicc, de Ia dJS T!!?” k
'is sont les vdritables a'," ‘7 , ' ct “c ' cnergio do Jos
cent aveo uno courageuse « Srf ZSP*0 !ega,imc f“V
. — courapei Kf* ,.v * ..V , “8“ 1 "me jungimur, 1 anni"'.-
lesqueIJes soni pouMeSUSamol i.n<Kftctibfc pa'ience ics vdritfs dtemclb
P r ics «mea lea semences fceondea dos vertus.
. _ >C3 au poUA «e notre divin J? "mcstes
la R<-torrcchon, Ia Vie, et de rdunir en , n Rtdempteur, qui est
5%t’r oT'0" ,S°CialeS qui sdpircnr ^ h
cours et Io ddvouonn'n{Te^[rls °UrS °'! ?°US Sommcs' r&laraem k »
de 241e-,qui. s 'inspirant de k lucturT T' P- P'CinS d* foi- ***
,Js sont les v^ritnkL . ur et de 1 vnergic de Jcsus-Christ dor
ro Christi '
ctible pa
, 5». Lour miS« '? semences i
ans ^es pays ou les oooulatin ?UX’ souvent meme penible, specralemtn:
dans 1'oubli de Di™ *' t “ •' abs0*6es P " 1« mtdrots terrestres, vk«
C. infatigable du pretre fnr+-^tC rC I£»Jon* Mais 1’acdon dclairee, chariia-
a fait en tous les temns h >!• 6 ^a!",a £race divine, opirera, coramcelk
59- Nous saluons de tom TsJ cr°}'a les prodiges de resti rrection.
antx' Perspective, tandis mi. °|S vocux ct avec une joie inefiable cette coi:.-'
■‘ccordons a vous, Viner iblo ’r t0Ute 1 ‘affectiori de Notre cceur, Nou>
^ h^cti^^obquT" aU 0eTe* Ct k tOUS Ies Cath0lilllk '
“>n“ XHI Ac'a' vo1- '57-901.
1 11 C°r., V, 2G.
643.
Leo XIH. ep. Paternae providaeque , 18 sept. i8y(>. 1
j. Paternae providaeque Nostrae in gentem vestram sollicitudinis
magnopere laetamur haud mediocrem fructum, vestra potissimum industria.
Venerabiles Fratres, fuisse perceptum, Apostolicis enim Litteris inhaerentes^
quas dedimus die n mensis iulii anno MDCeexciv, 2 studio ac labore vestri
effecistis ut et excitaretur in populo pietas, et in sacri ordinis viris vetus
disciplina revivisceret. Neque vero Nos latet quantum operae contuleritis
d incolumitatem et iura tuenda religiosorum Sodalium, <jui ex antiquis
Familiis istius regionis superfuerunt, ad eosque in pristinum instituti
■jorem revocandos; quibus utilissime consociantur al ii ex Furopa Fratres,
quorum nobilem impetum non longitudo itineris, non inclementia caeli
non dissimillimi mores retardarunt. Accedunt recentius institutae Congre-
Sationes, eaeque complures, concordi studio vestro accitae, sive condendis
mt moderandis ephebeis, sive sacris missionibus obeundis, sive aliis prae-
*!indis in sacerdotali munere, ad quae impar numero clerus iste minime
sufficeret. Non ultimam denique afferunt solatii causam Seminaria apud
vos vel aucta numero vel in melius restituta,
‘‘ F;,usta haec initia et habiti huc usque progressus spem iniiciunt brevi
fore, ut amplificatae per Nos istic sacrae Hierarchiae maiora in dies incre-
dita respondeant. Quod quidem quum probata industria ac perspecta dili-
•cn,ia vestra’ Venerabiles Fratres, tum etiam prona ad pietatem et indole
tt consuetudine Brasilianorum gens satis polliceri videntur.
^.j_, j » . rei catholicae profectum ita necessaria, ut
.««T* nonsatt8 sit; commemorari saepius et commendari velint.
fcniin° i?SII|iU^n Pertinet cura in Seminariis collocanda, quorum cum statu
randadl 'jC.csla<T ton>ungitur maxime. In eorum igitur disciplina instau-
dternr - *m ^r!m's cor^^s cst» llu°d nonnulli sacrorum antistites iam fcli-
dtcant T UCnmt).Ut sePara^s aedibus, suisque seorsim instittitis ac legibus,
WniinnM UaJni’ sPCm afferant sesc Deo mancipandi per sacros ordines,
uro!,,- jC, omus retineant Seminarii nomen; aliae, instituendis ad civilia
‘idiano c t Stentl ,US’ ^ onv'c^us vel Collegia episcopalia nuncupentur. Quo-
rfs^o1 l|SU Cf>nsta^> oiixta Seminaria Ecclesiae consilio ac proviilentiae
phnima ” ntlorc' ea contubernia cum laicis causam esse quamobrem clerici
domini L ‘lsancto proposito dimoveantur. Hos decet vel a prima aetate iugo
-'^crdotaT' tSCcrc’ Pietat‘ vacare plurimum, inservire sacris ministeriis, vitae
4 profanis ^ exe.mP ° ^on formari. Arcendi ergo mature a periculis, seiungendi
berrimas lnstltUen^‘ inxta proptisitas a sancto Carolo Borrameo leges salu-
f Ead^Uen^a^m°^Um *n Europae Seminariis praecipuis iieri videmus,
tio ad feria V lt lnC^' Periculi ratio suadet ut comparetur alumnis rustica-
c um, nec arbitrium relinquantur suae cuique ipsorum adeun-
^ Ad A
1 Cf, \ ^>f!>C0^os ct Epicopos Brnsiliflc*
5 6 o
dae famiJiac, Multa enim pravitatis IZ . "" —
m epionicis iis domibus, ubi openmuruTf “ -T1** in<*Z^ _
•n luvcniics cupiditates proni ! f,lnili^ ^anerantor .
juturi sint Offensioni populo. Rem ZticTimT deterTeaniur, aut 2^
Episcopis maxime commendem,,. ^ntatam feliciter fl „ !
Fratres, ut facta communiter Z! '\UC,toreS(luc sumus vobis il ^
in posterum prospiciatia. m° egCj adoIescentis cleri tuteS®
5- Nec minus in votis /.<-*■ i
yamlisque catholici» diariis «ignificcvimM, ut scribo*,,.
} “ cn,m’ <Iua<; nostra actas est aliunde T PrUdentcr 'mpwdaur »
mf& ^simZlZZ;ZT- cfM ct *
fer'11 r’ fmpUbK<*ro eonimgu^onmt*^ acccssione catholicorum
erendts derivatur. Neque enim . . tnc ltl coetum oratorum l»ibu>
auctoritate minus quarn litteris o mmus quam scripto, neque gratia
Adscisci etiam aliquando in eos r pt mae <luaeque causae iuvari ««.
' idetur: quin etiam 1 Z T ^ 0rdinis 'iros haud inoppor
‘cet Ecclesiae iura tueri. VeromZr!? * qU3S‘ KdiSionis «cub iZpm
tanta contentio, ut misera ambitio, Ud cavcndum maxime, ne ad haecfix
fei cat^o]icac cura impelli videann * n^f aut caeco studio, qm
sacros ministros ut cx procura ' Qu-ld enim indignius, quam digladai
civitatem inducant, seditionem 1^>ne ^P^bUcae rem perniciosissimam io
rum. cons‘tia ruentes consifr Z qUC dlscordiainr Quid vero si in detaio-
"mnm mirum quantum offensi a<T auct°ritad perpetuo adversemur? Qu.
„ ant in clerum. Modeste i - v*8 labent *n populo et quantum invidi* i
hispido ambitionis; rcinubliV- Lrltur utendum iure suffragii; vitanda omn: I
ero auctoritatis obsequio d ^ rntl|VI'1 capcssenda prudenter; a supremi:
7- Placuit desc,3cendum nunouam ’ r I
Vcro «jjetoritatis obsequi^de^ WU,nia caP^enda prod<
7- PHcuit itenim v des?scen^m nunquam,
quibus christianae rei bonn l! ^ Fratres, hortatores esse ad ea
'qregiae voluntati vestrae n_^U ' os opportune consulatur. Atque
n usum deducendis imnedim CSSent *mPares vires, nec optimis i
antea, cx publico aerario ^ tnto esset angustia pecuniae. Nequi
«rum Collegi^ aut Seminariis^^^111 Sl',nptns aul Voh]S’ illlt 1
min! ^a.Cnc restat> cui liceat inBv ^ unpnibus aut aedificationi tenif
aniih* 'n. re sPem affert * ’* FnUt^candl popularis voluntas. 1
nem' S|U! n°bilitate, in laredrir, eximiam Urasilianae gentis consuetu
Litto *• vf116 de Ecclesia Paratissima, praesertim in iis quae
tucnr ^nstris superius men n U-n’ ‘^tcpje ^anc scilicet ipsorum li
tiiximn ,n°v*8 ^‘oecesibus . 1]’ratls exornavimus, quum de dote <
Nobis IX' p1, praeciPcremus; in ^ .'ndi^nt oiaxime, nihil hab»
iu e.vcmni duc,aet ipsum cdiWa *?8dlani P°Puil pietate ac religioni
P l)nt pr0ponercmus _ op»i| non defuturum. Ac libenter qi
am ■ coignitatem, qua septentrionalis
Romani Pontifices
56i
jfijii Silis episcopis, longe numero pluribus, itcmcue catholicis colle-
scholis, ceterisque piis institutis certarim occurrunt, nisi vestra natio
domesticis exemplis iisque splendidissimis abundaret. Memoria ne excidat
kr^no maiores vestri evtnipnHa .
domesu as iauu|»« — i ne cxciaat
uLiet conspicua templa maiores vestri evtmenda curaverint, quot monaste-
I (jis dotem constituerint, quam grandia christianae pietatis ac beneficentiae
! y^is monumenta reliquerint,
S. Opitulandi autem Ecclesiae necessitatibus modi suppetunt plurcs.
his perutile ducimus ut sua in quaque dioecesi constituatur arca, quo
Pi his perutile ducimus ut sua in quaque uiwt^tsi euiisu maiur arca, quo
annua conferant stipem fideles, ab delectis e coetu nobiliore viris ac femj-
IS!^ ntl^ti Pt f!nnnmim T\A/»ot k ■ .
in
4 ' ^ livwiiivit wifi at: icmj-*
, diligendam, nutu et ductu Curionum. Decet autem horum primas esse
largiendo partes; quod optime efficient, si ev certis redditibus, quibus
ipsi fruuntur saepe lautissimis, aliquod cedant, et suj>er incertos proventus
viro diquam pecuniae sibi solvendam imponant, instar vectigalis. Nec
minus auxilio esse possunt episcopis inopia laborantibus monasteria illa
putque sodalitates, quibus amplior est res: rectiusque publico bono fue-
n't consultum si irneae diocesanae destinetur haud exigua illa pecuniae
jumma, quae in profana spectacula solet a quibusdam ex memoratis soda-
liiatibus Loniici. Hi qui denique, fortunae bonis prae ceteris affluentes,
maiorum sectari morem laudabilem velint ac testamento cavere sive piis
» vilitatibus, sive coetibus aliis exercendae beneficentiae gratia, eos vehe-
merur hortamur, ut pecuniae summam aliquam meminerint legare episco-
f \ qua hi relevati et res Ecclesiae et dignitatem suam tueri valeant.
9 egimus causam, \ enerabiles Fratres, Nos ipsis, quos tempo-
mm anuria cogit Petri stipem rogare constantius. Ceterum vos primum
cn‘‘at C0Sltafi° fiduciae in Deo collocandae, quoniam ipsi cura est de nobis; 1
aiminque subeant Apostoli verba: qui autem administrat semen seminanti,
l ‘atlftrt a< tiMnditcandttm praestabit , et multiplicabit semen vestrum, et auge-
s. ! frugum nisttttac vestrae. 2 Clerus vero ac populus, quibus regen-
^cml^d,!^!8 V n P°SUit episCOpOS’ Si.bi °culis ProP°nant pristinam
mrt . Uberalitatem, quorum multitudinis erat cor unum et anima
sdliriti U / sanc^a Ecclesiae societate multo magis quam suis de fortunis
A«o 4d C1U.ini< J afferebant pretia eorum quae vendebant , et ponebant ante
Pdhmu R orum’ 4 Meminerint Pauli verba, quibus eos ad ultimum corn-
(i pf(ltslL . °°a**}us ttutem vos, fratres, ut noveritis eos, qui laborant inter vos,
;r , 1 J ”s tn Domino, et monent vos, ut habeatis ilhs abundantius
7(2ropter opus illorum' &
[t,*e:rl v ^ caelestium munerum auspicem ac benevolentiae Nostrae
beot-fj;’ ,- ° JS* enerabiles 'ratres. Clero populoque \estro Apostolicam
.nn^^P^manter in Domino impertimus.
5 Acta, vol. XIX, p. 195-199].
’ V’ -
, l1 Ur- IK .o.
, Jct- IV, 32.
* I Thcs, v ,3S-
v . 12 14
^ 1 it
ya. tu
io
562
Romani Pontifices
644.
Leo XIII, const. Conditae a Christo, 8 dec. ,„00
ondltae a Christo Ecclesiae ea vis divinitus •
multas anteactis temporibus, plurimas aetate hac tl"l “ fcc,1"fe.
amquam familias ediderit, quae, sacro "*■*»!
0,1 an' arehg,r,S Ct m,sencordiae operibus sancteT”8"^**0
Quae quidem pleraeque, urgente caritate ChrilTV ?’"' Contcnil«
dioecesis praetergressae angustias adcDtaenJ , • fe'U,Uns itatis,
commumsque regiminis, perfectae quamdam consoc& vi h
m dies proferuntur. - Duplex porro e iriimdem S Spedem' «
scoporum solummodo approbatione . , cst rat,°: aliae, qUae Et
lantur; aliae vero de qKs Z "cZT °b T*
«ssit, seu quod ipsarum leges ac st ttuta°n c"' °nll.f’c‘s s™«mia inte
- « -
scoporum iura esse oporteat, amd,arum cIasses quaenam Ep
sunt qui opinentur incertum controve™. *S$U” 1 arum m Episcopos offici:
resanas consociationes quod attinet rr» m<*Uf manerc* Profecto, ad S,
diendum; eae quippe una inducta» S non ,ta se dat laboriosam ad expe
auctoriate. At ~
pagantur, eodemque ubitme iZT ° nimmim in dioeceses plure*.
rum in N» auctoritatem opus esiTem^ Ut.UntUr re2imine; kko Episc
tosque limites. Qui limitet » mperationem quamdam admittere
ipsa decernendi ratione Sedi dC^ co,li8ere ««
tionibus approbandis scihV^ ^ c*e consiJeta in ciusmodi com
ut piam Societatem votorum -Cer?™ a ,cluam Congregationem appre
Wra Ordinariorum iurisdicti SimP 'c,um* su^ regimine Moderatoris gentr
carum constitutionum. -- iam°W’ formant sacrorum canonum et Aptu
ucque in dioecesanis censeri VeF° P^sP*cl,urn inde Iit, tales Consociatk
oecesis cuiusque incoln™; ?e<^Ue ^P‘scopis subesse posse nisi intra fi
nist ratione ac regimine Om • a.mcn suPremi earum dem Moderatoris ad
sidibus in Episcoporum iura l^'tUr rat*one Summis societatum harum Pr
■'Copi prohibentur ne miiH c P°|cstatem nefas cst invadere; eadem E
' tcils enim si lieret tot 1 1 t x faesidum ipsorum auctoritate arrogt
*Uot Episcopi, quorum L istis Congregationibus accedere
Csset de administiationis i,n l°CCeSl^US ‘dlImni earum versentur; actumq
mem Praesidum Coneremt a e ac reginnini^ — Concordem atque unai
oportet; at ideo necesse esr at<luc Episcoporum auctoritatem u
™«odire. ““ cst al“™s alteronim Ium pernoscere atque Intel
fd autem ut, omni suhm „
n stitum sacrorum potesfi & C°ntrovers*a» plene in posterum liat, et
quaque volumus, nihil ^ ’ JUa® N«, uti par cst, inviolatam usqu'
-piscopis ac Religiosorum ordi ftnmcnt* capiat; ex consulto sacri Consil
nt ius praepositi, duo praescriptionuin Mp,!
Romani Pontifices
563
elicere visum est; alterum dc Sodalitatibus quae Sedis Apostolicae commen-
dationem vel approbationem nondum sunt assecutae, alterum de ceteris,
quarum Sedes Apostolica vel leges recognovit vel institutum commendavit
•m approbavit.
s , — Caput primum haec habet servanda:
I Episcopi est quamlibet recens natam sodalitatem non prius in dioe-
u>im recipere, quam leges eius constitutionesque cognorit itemque pro-
barit; si videlicet neque fidei honestative morum, neque sacris canonibus
ti pontificum decretis adversentur, ct si apte statuto fini conveniant.
II. Domus nulla novarum sodalitatum iusto iure fundabitur, nisi
innuente probante Episcopo. Episcopus vero fundandi veniam nc imper-
tiat, nisi inquisitione diligenter acta quales sint qui id poscant: an recte
probtque sentiant, an prudentia praediti, an studio divinae gloriae, suae-
que et alienae salutis praecipue ducti.
III, Episcopi, quoad fieri possit, potius quam novam in aliquo genere
sodalitatem condant vel approbent, utilius unam quamdam adsciscent de
iam approbatis, quae actionis institutum profiteatur adsimile. — Nullae fere,
r.i forte in Missionum regionibus, probentur sodalitates, quae, certo pro-
prioque fine non praestituto, quaevis universe pietatis ac beneficentiae opera,
ttiamsi penitus inter se disiuncta, exercenda amplectantur.
Episcopi sodalitatem condi ullam ne siverint, quae redditibus careat ad
sodalium victum necessariis. — Sodalitia, quae stipe collaticia vivant; item
muliebres familias, quae aegrotis, domi ipsorum , interdiu noctuque adsint,
cautissime, quin etiam difficulter comprobent. — Si quae autem nova femi-
narum sodalitas eo spectet ut suis in aedibus valetudinaria aperiat viris
promiscue mulicribusve excipiendis; vel similes domos excipiendis sacerdo-
n us, qui Sororum cura atque opera aegrotantes leventur; ciusmodi propo-
p P,SCopi ne probent, nisi matura adhibito severoque consilio. —
■aeterca Episcopi religiosarum domus, ubi viris fcminisve peregre adve-
permltta* 1 10S^t,'um v‘c^US(lue accepto pretio suppeditetur, nequaquam
v ■ ' ’ ^0(^alitas quaevis dioecesana ad dioeceses alias ne transgrediatur,
coiisintiente utroque Episcopo, tum loci unde excedat, tum loci quo
T™t commigrare. ^
rih|, * ^‘«em dioecesanano si ad dioeceses alias propagari accidat,
m Ps,us n*tura ei legibus mutari liceat, nisi singulorum Episcoporum
'w *n dioecesibus aedes habeat.
• ’ ’ tni< approbatae sodalitates ne extinguantur, nisi grav ibus ile
u V' conscntientibiis lvpiscopis, quorum in ditione fuerint. Singulares
VII °n°S ^P'®coP^s* 'n KlJa cuique dioecesi, tollere fas est.
■| «puellis habitum religiosum petentibus, item de iis quae,
OrriK,.1 r iiouiiun i it.ll
F ^u3[]{)np #*VTilri+ * * *-*, ♦ i . . • a
^"sdem *w P™ emissurae sint vota, Episcopus smguiatim certior nat:
yjj. c r 1 1 i 1 1 as et de more explorare et nihil si obstet, admittere.
,.„j- ' Epicopo alumnas sodalitatum dioecesana rum professas dunit-
> "Ut 00t(‘«tn^ .
• ^ids est, votis perpetuis aeque ac temporariis remissis, uno
564
Sr SS -u; :
ppM m ns
tiae officio. C1 resc>ndere integrum ipsi ,,rP ' f*
X. Dioecesana#» • . pro ««ici,
!’aber' “«”qu<= cfc virtutum studio , ' , °m,°s EP“copu, invi .
bus cognoscendi. 'Ud,0> de d,5aP'«», do oeconomi*^
Ucm *ac tamen tonjnf^gp ep s a t^n"^ K’ n * ^ 11 s » a concionibus desim,
pro sodalitatibus diooccsanis p«it» "c TP™ .nUU,u*
q en“ (num- TOl) explicate pntefinin,™ ' *d quod »
$ ' Alterum nriKmrL/
«olica Scdos vel
I ' p J- !abet scn’-inda: " m “nmicndavit aut ap.^
Vc' *"
fe«os : raCSldum «militer est fimili^ ^^T"'™ cmit'cndam ex o«m
i T'ttere' “ tunen ordinare’ »><>"« ac p».
tum Cre,is Mrvari eportet "!qUe « inMttuu' M™ pwu-
rn 0 quae ad univeream sodsTatZ ^e"’.andandi munera et procutaL,
In 'r'n'"U,r' C“nventuS sc, r :ftPr, nent' lum 9U“ in domibu
nem JKbnUm au>ent sodalitatu m' c l' ' Consiiia ProP™ ius 1
ut s'e ..P,S5°PU8» cuius in dioecesi i nv cnPbus ;K* munerum assii
^poetolieac delegatus. ':,l’cntur’ I*1- » vel per alium p,
* condonare vof*i
aint Sivc P^pema, uni
ratores Episcoporum utpote quae Probatac -1
unionum nnT 3°daIitatis universae sive * tc™ "•‘fftmen, quod penes (
m' p . rmanb Episcopis mm familiarum singularum ad c
0 J /■ EP“™ponim aunt' ^ " u*are, temperare ne liceat.
tari, oratoria!? domos sodalitatum conT^* CuiustJl,e sua’ PermittcI
as sacellis s " pub,ica seu seminUbli« ’* ^ n°Va al> iI,is tempk
Episcon ■ aeramentum aupn r P ta aPtnn* sacrum fieri in don
ordinare 111111 Slmiliter est solfemmA Proponi pdam venerationi fidd
IV n et supplicationes, quae publica
/ * Uomus sod l‘ ^ r
8C°P,S Ulr;i raan«* it^Vulir?? ?di. 81 clamura episcopali utantur I
e ^0 re a pontificiis legibus tribitur
* Sftu. XXV
«P- XVII, * n ,
Rrgul- *t M ornat
Vj
Romani Pontifice ?
Sr,5
fii quae autem clausura, ut inquiunt, partiali, utantur, Episcopi erit curare
m riu- senetur, et quidquid in eam irrepat vitii cohibere.
V. Alumni alumnaeve sodalitatum harum, ad forum internum quod
I aitinet, Episcopi potestati subsunt. In foro autem extento , eidem subsunt
1 ^od spectat ad censuras, reservationem casuum, votorum relaxationem
' quae non sint uni summo Pontifici reservata, publicarum precum indictio-
nem, dispensationes concessionesque ceteras, quas Antistites sacrorum fide-
libus suis impertire queant.
VI. Si qui vero ad sacros ordines promoveri postulent, eos Episco-
pus, etsi in dioecesi degentes, initiare caveat, nisi hisce conditionibus: ut
| 3 moderatoribus quisque suis proponantur; ut quae a iure sacro sancita
xiint de litteris dimissoruthbus vei testimonialibus, sint rite im picta; ut titulo
x&B ordinationis ne careant, vel certe eo legitime eximantur; ut theolo-
go* studiis Operam dederint, secundum decretum Auctis admodum , dic
datum iv novembris anno mdcccxcii. 1
^ II. rn sodalitates, quae mendicato vivunt, ea Episcopis stent iura,
iu.it h.ibct decretum Singulare, qutdetn, a sacro Consilio Episcopis et Religio-
rum ordinibus praeposito promulgatum dio xxvii martii anno MDCCCXCV i -
VIII. In iis quae ad spiritualia pertinent subduntur sodalitates Epi-
scopis dioecesium in quibus versantur. Horum igitur erit sacerdotes ipsis
<: a sacris designare et a concionibus probare. Quod si sodalitates mulie-
res sint, designabit item Episcopus sacerdotes a confessionibus tum ordi-
jmte tum extra ordinem, ad normam constitutionis Pastoralis curat , a
° pt0 decessore Nostro editae, 3 ac decreti Quemadmodum , dati a
■*cn> ^ ons io Episcopis et Religiosorum ordinibus praeposito, die xvti
' m ns anno mdcccxc; * quoti quidem decretum ad virorum etiam
nswiationes pertinet, qui sacris minime initiantur.
Mode t quibus Sodalitia singula potiuntur, administratio penes
(iehcf a0rCT suPrcmum maximatnve Antistitam eorumque Consilia esse
otiari *fv *n^U anim Cr” Earuin redditus a praesidibus singulis admini-
ntm p0rtCt’ Pro Evstituti cuiusque legibus. De iis milf am Episcopus ratio-
Dei cuft S Vero ^un£E certae domui tributi legative sint ad
Umf cnebCt nEamve eo ipso loco impendendam; horum administra-
e omnino er itur llll*dem ilormis gerat, referat tamen ad Episcopum, eique
•'btistit obnox‘lim: ita nimirum ut neque Praeposito neque
iirt. j. ac abt” universi liceat quidquam ex iis bonis Episcopo occul-
';onu r i Crc’ ve^ ‘n abenos usus convertere. Talium igitur bonorum Epi-
i4ncs . accepti linpensiquc, quoties videbitur, expendet; idem ne
X q- TtUr’ rcdditus ne perperam erogentur, curabit.
&D3 ecc * 1 s°dalitatum aedibus instituta curanda adiecta sint, uti
a’ Orphanotrophia, valetudinaria, scholae, asyla pueris erudiendis;
Cf \
! Cf v’ 202°'
. c}; 5* ‘029.
* Cf. N.
■ m.
20 I
i *
566
Romani Pontifices
vigwantiae ea omnia subsint ,,,„„1 . — —
stena'. hon«ratem morum, exercitationes pietati^ ^ ad r<%»nis ^
nem mtegns tamen privilegiis,
a Sede Apostohca sint tributa. S ’ ho,ls inst«utisve ejUi>m,
XI. In quarumlibet sodalitatum domibus ,-nh • .
Episcopis cuiusque dioecesis ius est invl " , SU?pI,cia P«>fitent,u,
pii ilica, sedes ad sacramentum poenitenti te rl ” Cmp a’ sacraria, oraum
tubendi. In presbyterorum sodalitiis de’ con«2*?' °Pp0rturie sUtuend
dc re oeconomica uni praesides cognoscent T? * * <WpS* fcr
num d’ aeqrC ^ virorum qui sacerdotio absUncnt^F ' ^°mhus Vero '
num disciplina ad legum normam vieeat num / Ep,SCOpi erit «nquircr
probitas detrimenti ceperit num JL!!’ , qu,d sana doctrina monimvc
S,aequa Stataque frequentia suscipLroT^T num sacn*
qmd Episcopus forte offenderit ne Reprehe^ione dignum s
C,ant moneat; qui si neglexerim ,W 1 ‘C0: mod«rotores uti prosp,
ns momenti occurrant quae moram non ~ C°nsU,at- Si tamen itum.
tum vero ad sacrum Consilium deferat pn pecfent’ decernat statim: deo*.
praepositum. derat EPISC0P* ac Religiosorum ordinis,
IUr suis quod spectat ad schoks '^is via " ' ’ * U ri ,nj ‘s quae Supra diximus, uta*
rem vero oeconomicam quod attin J Pr?*?Ue memorata instituta. -Ad
runi sacerdotio Carentium Enisam ^ *C nUm s°da!itatum item que viro-
torumve administratione m? C0gn0SCat nisi de fundorum lega-
>ncol,s juvandis. ’ IU3C sacr,s Sl™ attributa, vel loci aut dioecl
sanciVimus, nihil penitus tep.
Apostolicac decreto conceLii P," ■gm’ tUm N?stro quovis alio Sd
rfi°, nriatis’ tum etiam quae 'in r^.lmme™orabili aut saeculari consuetudine
* ce approbatis contineantur * 1CUIUS Sodalitatis legibus a romano Pon-
Praesentes vero lit tenes
empore de subreptionis aut quac^Uniqnc in ipsis habentur nullo unquam
quovis notari vel impugnari ^ ptl0nis1sive intentionis Nostrae vitio aliou'
Mrt et.cs®t-‘> atque ab omnibn«°SSt-’ Std st'mper validas et in suo robori-
■ ' Cr ,!n ‘Udicio et extra ol>< S CU*11^V1S gradus et praeeminendae inviofo-
‘lnc dccfarantcs si secus .suti r i*1? dc^ert decernimus: irritum quoque c;
qiiihi - tentLT VcI ignoranter conr ii J ■qUOqUam>. quavis auctoritate vel prae-
iseumquCi Jgcnt attentari; contrariis non obstantibu?
' olumus autem ut I •
sielll" ^"fJtard subscriptis et |. j,ctcran,m exemplis, etiam impressis, manu
bis DriinUnit'S’ cadem habeatur fi°n'^lUUurn in ecclesiastica dignitate virum
ntibus ostensis habe *** quac Nostrae voluntatis significationi
[Leonis XIII Acta vol vv F' ^
' AA’ P- 317-327].
Romani Pontifices
567
645.
Leo XIII, ep. Au mitieu , 23 dec. 1900. 1
1. Au milieu des consolations que Nous procurait 1'Annee Sainte par
le pjeux empressement des pclerins accourus a Rome de tous les points
ju monde, Nous avons eprouve une amere tristesse cn apprenant les dan-
£eIS qui menacent les Congregations religieuses en France. — A foret- de
malentendus et de prejuges, on en est venu a penser qu’il serait necessaire
au bien de FEtat de restreindre leur liberte et petit- etre meme de procc-
Jer p!us durement contre elles. Le devoir de Notre minis tere supreme et
1'affcction profonde que Nous portons a la ''rance Nous engagent a vous
parier de ce grave et important sujet dans Fcspoir que, mieux eclaires, les
homines droits et impartiaux reviendront a de plus equitables conseils, En
meme temps qu a \'ous Nous Nous adressons a Nos venerables freres vos
Coi! ignes de 1’cpiscopat frangais. Au nom des graves sollicitudes que vous
partagez avec Nous, i! vous appartient de dissiper les prejuges que vous
constatez sur place et dV-mpechcr, autant qu'il est en vous, d’irreparables
malhcurs pour 1’EgHse et pour la France.
1. Les Ordres religieux tirent, chacun le sait, leur origine et leur rai-
>ond'itre de ces sublimes Conseils evangeliques que notre divin Redemp-
teur ndressa, pour tout le cours des siecles, a ceux qui veulent conquerir
ia perfection chretienne: Ames fortes et gencreuses qui par la priere et la
omicmplation, par de saintes austeri t es, par la pratique de certaines regles
-'dforcent de monter jusqu’aux plus hauts sommets de Ia vie spirituelle.
X« sous 1 action de 1’Eglise dont 1’autorite sanctionne leur gouvemement
CtKur disciplinc, les Ordres religieux forment une portion choisie du trou-
puu de J esus-Cbrist. Iis sont, suivant Ia parole de Saint Cyprien, /Vion-
naiF <t !a partire de la gr dee Spirituelle 2 en meme temps qu"ils at teste* nt la
sainte feconditede 1’Eglise. Leurs promesses. faites librement et spontane-
Jtnl’ aPr^s avo'r ete muries dans les reflexions du noviciat, ont ete regar-
, j rospeetecs par tous les siecles, comme des choses sacrees, sources
f us rarcs vertus. Le but de ces engagements est double: dabord ele-
. personnes qui les emettent a un pius haut degre de perfection;
Ubiiite Ics p reparer, en epurant et en fortifiant leurs Ames, a un ministere
«*tencur qui s exerce pour le saltu etemel du prochain et pour le soulage-
'ntnt des miseres si nombreuses de rhumanite. Ainsi, travaillant sous Ia
'^cction supreme du Sifege Apostolique A realiser 1’ideal de perfection trace
Par A utre Seigneur, et vivant sous des regles qui n’ont absolument rien
1 contraire a une forme quelconque de gouvemement civil, les Instituts
1 l?lluv cooperem grandement a la mission de 1’Eglise, qui consiste essen_
' ^0lre chiT 1 ii, l'rancois d« titn- de Sainit M iri*, m Via PnJtre CirJinal Itichard,
”«l«* de Faris.
discipl, et haliitu \ inrintini, c. II.
r**7
—4
ticllcmcnt i Mnctifier Ics Ames et a faire du bien i iiT ~
quo. partout ou llglise s‘est trouvce en n0s,“i 'T"** C
ou a ete respecte le droit naturel de tout citoven d
qu .1 est, me le plus conforme a ses g„a,s et ?‘"do ‘boisir )e gente *
partout auss, les Ordres reliL-ieuv Perfectionnemera
unce du sol catholique, et les Eveques les w?“u' .U,ne ProJ“eticai "
*•?$** p**» d« -in, 3££* rS£S2??**S
d immenses Services .les leur origine- S V i “ "*«*"* «nt re,
flsonteulemeritedeprechcrlavStuauxfo.de “ ***» «Ifctrtt
autant que par celui de Ia parole, de forL-r et^’ ?°m°Iatdel'«ew
enseignemcnt des Sciences sacrees et nrof-m, d en*ellir les espife j
?uvres brillantes et durables le patrimoine d ? d accroitre mime par f
doctcurs illustraient les Universites par I , rVrr f.“‘*UX'arts- indant que le.
«vo,r, pendant que leurs et 1’fendue^h
d,v,n“ et huma, nes et, dans le naufmae T f !** des “"-kaw
"■me certame les chefs-dWre de P„nd„b C1VlJ,8atl0n. -uvaieati'»
rcigieiL\s^nfonfaient ^ ique sagesse, souvent d’aute
itnpendtrablcs et 14, dessechant dSfrieham mardca?K °« foret
tous Jes pdrils, eultivant, 4 la sueur de to r ,outes
<iue Ia terre, iis fondaient autour de len^ ““ en m£™ '™>P
des centres de popula, ion qui deviorem' ! n0™‘,4res « 4 ''«mbredelacnA
-ntes, gouvernecs avec douceur ni r d“ b1OUI?1,des °u des ville» Sors,
cerent 4 prendre leur essor 1 «gnculture et Industrie cemrnt..
4; Quand le petit nomhr, * i
on vit sortir des doitres des 1*5^1?* °U Ie bcso,n des temps IteuBtem,
,a d?ctrin«> qui apportant ap5tres’ t!‘minents P*r la saintete et
jsUr a societe 1’action Ia plus heu ^ CO?COure aux eveques exercerem
es Carnes, en rainenant Jes nennl fUSC Ln aPaisant ia discorde, en etoulfant
cn honneur ics principes de J* P r scntimcnt du devoir et en remetunt
5- Teis sont, brievement inH.* ^101? Ct de.*a civilisation chetiennes.
5 passe. L’histoire impartrile * es merites des Ordres religieux dans
e endre plus longuement v. i ^ a ?n,re^“str^s' et ii est superfio de sV
proehain ne se sont amoindri- - T aCtIVItt'- ni Jci'r zele, ni leur amour du
rappe tous les yeux et Jeurs veri, - |n°fi ■*°UrS' b'en qu’*ls accoroplissem
t|u aucune attaque kZ7^ bril,cnt ' d>un ' *** qu 'aucune accusation,
o. Dans cette nobIe carri , :
acdvit^ bientaisante cellea H °'r ^ ^on®ations religieuses font assaut
,,;,s de PK ^cuPent'un "lle^an«. Nous le ^elarons avec joie ut*
jem Inculquent J Ia j^ce d honneur. I.es unes, vouiSes 4 I Wgnc-
la C ^r2!00’ de vertu et de Hi» MKnu tcmPs qi|e 1’iustruction, Ils prin-
auv TqU1'U: Pubiiquc et !a nr C'°/r SUr ^q^els reposent cssentiellerient
miitA .J6?*8 ^Mvrcs de charitit P deS ^-es autres, consacrces
Jcs maLd morales daris Un Sccmirs efficace 4 totites les
blgj, Ci>’ l;s ‘nfirmes, les vieilln a Inno,nbrables asiles ou clles soij
**' S3ns ^ jamais iuame h dS* ,CS orPbebns, Jes alienes, les i
"C bes°8«c Penileuse, rcbutante et i;
Romani Ponit fur
M
dfrete leur couragc ou diminue leur ardeur. Ccs merites plus dune fois
rtconnus par les homines les moins suspecte, plus d une fois honores par
des reconipcnses publiques, font de ccs Congregations la gloire de 1'Egiise
tout entiere ct la gloire paiticuJiere et eclatante de la France, qufelles ont
toujours noblement seme et quelles aiment avec un patriotisme capable,
on )'a vu mille fois, d'alFronter joyeusement la mort.
7. II est tivi dent que la disparition de ces champions de la cliartte chre-
tienne causerait an pa\’s d irreparahlcs dommages. En tarissant une source
>i abondante de secours volontaires, elle augmenterait notablement Ia misere
publiqiic, et, du inemc cotip, ccsserait une eloqucnte prcdication de fra-
temite et cie concorde. A une societ e ou fermentent tant d elements dc
sraible, tant de haines, il faut, en effiet, de grands exemples d 'ab negat ion
d amour et de desint eressement. Et quoi de plus proprea elever et a pacifer
!f> amtb qi»e le speciacle de ccs honunes et de ces femmes qui. sacrifiant une
-ituation heurcusc, distinguee et souvent illustre, se font volontairement Il-s
f^rcset *cssoeure dt's enlants du pcuple, en pratiquant envers eux 1 egalite
mutpar le devoti ment sans reserve aux dcshcrites, aux abandonnes ct aux
fouffrants?
S. Si admirable est 1 acti vit e des Congregations fran^aises, quelle n’a
pu resttT circonscntc aux fronticres nationalcs et quelle est allce porter
i Evangile jusqu aux extremitds du monde, et, avec ITvangile, le nom,
angue, le pn-stige de la France. Exiles volontaires, Ics Missionnaircs
S f0 ';onl» a ^vers les tempetes de 1’Ocean et les sables du desert,
erlLi> '.nncs a co^quenr, dans des regions lointaines et souvent inex-
dnhW«nr 05 V01t s ^‘tahhr au milieu de peuplades sau vages pour les
du Drocb»; leur ensc»gnant les elements du christianisme, 1’amour de Dieu et
ihZn ' lra™]’ k rCSpeCt des faiblcs> k‘s bonnes moturs; et iis se
souvent h IIT' a“cndrc aucune recompense terrestre, jusqu ’4 une mort
des Infc L P.ar es ^atlSUes> ‘c ^hmat ou le fer du bourreau. Respectu eux
waenLL.^fU? aux ;lut°ntes etablies, iis n apportem, partout ou iis
w les 'inf 3 C,IVlIsatl0n et ,a P;li^; iis nont d 'aut re ambition tm. d Vclai-
cbr^L n„t’^miCs auxcluels ils sadressent ct de les amener 4 la morale
«Ileum in ’YUI. i>cnt,,nc,lt de kur d'gnitc d’hommes. II uVst pas rare,
cn aidant' • * ^ aF’Portcnt cn uutre d’importantes contributions 4 Ia Science
'itivarii-t/^r rtCbercbcs tiu’ sc ^ont 9Ur scs differents domaines: 1‘ctuJe
tE les nroT C raCCs dans I espece humaine, les langues, 1‘liistoire, Ia nature
9 C’ Ults ,du s°i, ct autres questions de ce genre.
eu admirabl^v *^n?ent sur J*action laboricuse, patiente, inf.uigable de
^ b Frano ^ S ‘lssi°nnaires quest principalement Fonde le protecto rat
jalotjx (}c 1 C’ ^u‘ gonvcrnements successi Fs de ce pars ont tous Fte
^ornent' JV conserver» ct que Notis-meme Nous avons affirme publi-
’ leur nat * j f£ S^e’ l'*ttachcment tnviolable des Missionnaircs frangis
qu’[|s )u- K>’ cs scn iccs eminents qubls lui rendent, la grande influence
des w„ assiIrcnt parti duli^rcment en Orient, sont des faits reconnus par
MlemtT1t °P,nions tres diverses et naguere cneore proclames solem
PJl les voix les plus autorisecs.
5/
Romani Pontifices
io. Dans
,s ce® conjonctures, ce ne serai, pas sculcment rin , "
Services par unc .nexplicabfc ingrati, ude, ce aerei, S'<1>0nd"iu,,1
du memc coup aux beneficos qui en derivem uue «Xfc
ganons religieuses, a IWerieur, eelte liberte ct ce, te " *“
assarer le recrutemen, de ieurs membra et lWre h’!“ ^
dt leur formation. Dautres nations en ont fait k A, i gUt* et
Apris avair aree,e i l'i„,erieur PexpeX ^ CW?*' ***«
« en avoir tui graduellement la sive, elles ont vu t Vcxl I°” rd'8'"*
propnmonnellement leur influence et leur nres.i^ . dict
de ^and^rdes irnitai an arbre don, on ^
f* qucstion *** W4
epargnerai, les Cungregationa de M Issi, mnai re™ pour fraor!' T ““ I m
tar* a le bien considerer, Eexistemv ,.t IW 7 P PpLT ks
*■» - » r rr1:^!1*
na,re germe et se devcloppe sous la J ? ?“ rel‘*"us ««*■
la direction pieuse du religio, x ensei. n ,n ? 7,81eux Paratur, ».
naturelle du rel,c„,ux co.m-mplatif ““ l1b8,,a,“»
«K etldlL^ZT 'a, sit •ation P*a*> vi «nili »
at leur prcslige, dis oue IT ^'™ent «rtainement lear amor.,
les Congregations refimeusesP|UP 'j qU ' 8 evan<?t:|lsent apprendraien, que
respect v s .n, £,i 77'h 7! *"!* dans le"r W P™«J«
questionf nous devi “ rl! ^ C,‘ ri«ueur- Mais. elevan, en™ !
que nous Paa-ona dit plus hauL^rS* !** C:on8rt:'Satlons «Ugieuses, iin>
fection chretienne; Jbtfi cst rP,w CSen,*fm la Pratlclue pubiique de k per-
1 ’Egli$e des Ames d’clite nm.r v ‘ y a et <?u '1 -v 5lura t0UJ0L)rs Jin;
serait injuste d Vmriv .F r ■ afPlrer sous ] 'influence de la grice, il
de 1’Eglise qui est Mnnt-^ C^.Se‘ns‘ sera,t attenter A la liberte mdmt
qui 1’empeche de men , /f, U1 rance P;ir un pacte solennel; car tout a
sa mission divine *" CS mes a perfection nuit au Iibre exetrice dt
perateurs devoues serait cncorc priver 1’Eglisc de c«-
saires de 1’episeopat et 1 * ,in^t"raeiir* olJ iis sont les auxiliaires nec*-
tion de Eenseignement "tt” cn cxcr9anE le saint minis tAre et la fore*
ct le devotr de disDens^ ’ cct enscignement que 1’liglise a ledroi-
puis A 1’exterieur oii est r^clame par Ia conscience des fidete
lorce dans toutes les nai!^ ■ ^ 'S S^ncraux de I 'Apostdlat et sa principale
Par 1« Congregat ions f &.du monde sonE representes principalemtnt
'Sfm rctentissemenr n-,r, ran^atscs* coup qui Ics frapperait aurait d«nk
Doiinmt. , , Cnt Partout, et e S*in*_ciL.: ^ j_. Jk
sente onffir;C?Uck‘Svid-
‘4- Enfin nous devo“'fir 7 d’aUtres nationalitfa- , .
' igieuses ce serait selnk» c ^ observer que frapper les CongrdgaW
l|ques de liberte et d’k 3 tUr d ctriment, de ces principes dAiW«
>’!,e qui forment actuellement ia base du
Romani Pontifices
57 1
consdtUtioQOel en France ct y garantissent ia liberte individuellc et collec-
!|U. de tous les citoyens, quand leurs actions ct leur genre de vie ont un
Si tl 1 t 'a. x t * . t * I t * ,
live ut w— f 7 un
liut honnete qui ne 16sc les droits et les interets lAgitimes de personne. Non,
I dans un etat d'une civilisation aussi avancee que Ia France, Nous ne
I iupposcruns pas qu ii n \ siit ni protcction ni respect pour une classe dc
I eitovens honnetes, paisibles, tres devoues a leur pavs, qui, possedant tous
les droits ct remplissant tous Ics devoirs de leurs compatriotes, ne se propo-
seat, soit dans Ics Vffiiix qu’ils ernettent, soit dans la vie qu’ils menent au
-randjour, que de travailler a leur perfection et au bien du prochain, sans
rien demander que la liberte! Les mesures prises contre eux paraitraient
diuiant plus injustes et odieuses que, dans le meme moment, on traite-
rait bien differemment des societes d’un tout autre genre.
15. Nous n’ignorons pas que, pour colorer ces rigueurs, ii en esr qui
vont repetant que les Congregations religieuses empietent sur la jurisdic-
rion des eveques et lesent les droits du clerge seculier. Cette assertion
ne peut se soutenir si Ion veut se rapporter aux sages Jois edicties sur ct*
point par 1 Eglise et que Nous avons voulu rappeler recemment. En par-
fait hapnonie avec les dispositions et Lesprit du Concile de Trente, tandis
qu’ellcs riglent d’un cote les conditions d’existence des personnes vouees
3 Ia pratique des Conseils dvangdliques et a lapostolat, d’autre part elles
respectent autant qu’il convient 1’autoritc des eveques dans leurs dioceses
rKpectifs. Tout en sauvegardant Ia dependance duc au chef de fEgliae
rlles ne manquent pas, en beaucoup de cas, d^ttribuer aux eveques son
autonte supreme sur les Congregations par voie de ddldgation apostolique.
_ 7preSf?ter 1 ^PlscoPat et le clergd franfais comme disposes a
7j,U 'r ,a™ra 1 cment 1’ostracisme dont on voudrait frapper les Congre-
_ nS re 1Sleuses» c cst une injure que les dveques et les pretres ne peu-
que repousser de toutc 1’energic dc leur Arne sacerdotale!
ation V- v n \ r> p3S Iieu.dft donner plus d’importance a 1’autre reproche
admp »an, 3UX onS^6ations religieuses, de posseder trop de richesses. En
f,„ _ 7*K 1 va^eur attribuAe A leurs propriet As ne soit pas exagerec,
nar rm, 1 conte*ter ‘luelles posse dent honnetement et legalement et que,
i' lVfUent’ CS d^P0U*der serait attenter au droit de propriete.
tdt/piT' ‘un tonsideRT en outre qu elles ne possedent point dans I’in-
majs p0l,S(,?n( ct Four le bien-etre des particuliers qui les composent,
nent iu r lfS a'uvres dc religion, de charitA ct de bienfaisance qui tour-
dlt> vont ( C II:lt*on franfaise, soit au dedans, soit au dehors ou
quc j. p rf ausser son prestige en contribuant a ia mission civilisatrice
^ | Provident» Iui a confiee.
n,., k n ( rpJiausser son prestige en contribuant a ia mission civilisatrice
,S P den0e Iui.a Confiee.
des^n S°US sdcnce rlautrcs considerations que l’on fait au sujet
quc; |a p c8ations religieuses, Nous Nous bomonsa cette importante remar-
%I]n ,.rdri,ct: entretient avec le Saint-SiAge des rapports amicaux fondes
a iiaite solennAt c; 1 , > , < ., *
ou te| • LI nei‘ '1I oonc *cs mconvAmcnts que 1 on indique ont sur
2u Safnt 7°lni quelque rAalitc, la voie est toute ouverte pour Ics stgnalcr
jpplfn,, . <l,n tst disposc a les prendre en serieux examen et a leur
s 1 y a lieu, des remedes opportuns.
Jj
£}
3
&
C/*J
3**
o
•“fi
i-.-*
0
.# **«r
V)
L*fl
M2
■
l»"*S
s
M ►•I
► r*
y%*4
YK
C*3
N
H
^4
■^9* Nous \ oulom r^n^n^nf ^ — _^_
homrara qui prcsident m.v destin tcTT U F> lt:quitab,e ‘mpaiti,|it
bo" *"s I»' distinguent le pcuplc IV , Z • 5*1" « «ur h dZ
ne voudra pas pcrdre le prdcieux natZf • N"US aV01» Ia confiJI '
tcnt les Congregat, ona r^eu^f^T moral « social SjS1
liberte commune par des lois d Wception hl VOU<,?‘ P“. en atteniZ
qucs fran^ais, et aggraver les discordes ,v. .CSSer ' semim<mt des 1J
dctnment. Une . . cor<,es ‘ntdneurcs du pavs i “*
1’avenir avec s.Vurir?" Vn;,men' grave et forte Cn,f!' ’ 11 son F>
h 'raquillite des consciences ' LT ,KSpcct dcs droits *C55
Nona n',vons ZtZ™ ' S*- le «mmeneement de wS“ »
pacifica, ion qui en Fran^
-?ns ordrc ntbgieux, nuis encorc dans>'l,ablfS avanta84s' n°n setdtao
]a Fran rCcuIe devant les difficti Ites Non, f’ poI,t]q^
ranct des prcuves particulares a ,Vr,S n avons eesse de donn-
comptant toujours quWfe v ■ / ^rencc, de sofficitudeTr !
grande e, gdnereuse repondrait comme il conviem ? ,!
« de Notre We Cs extreme dotdcur d 2
PWoudUi?nx d' Nos ““Whrfa S' dans «* «ptace!
P . que Nous ai mons, Jes nassin f ,ne Ls et condamnc a voir damis
nement, sans pouvoir mesurer iusauW ^ ,UttCr avec P^s d achir-
h ffvT q.UC N°US avons tout faitL iraie-nt, ,CUrs cxch ni conjurer d«
a. * fn^e’ !a responsabilite. En tout^, .,r *mpccher « dont Notis declinem
vues TfC?>UCS- franfais* c’est de travaffi ®“^9ln en cc raoraat-
dte C?l ItIOn’ k dc,air«r les esoSs I!^’ ans unc parfaite h™cd;
nej et rdigieus^ nUe \T01^0lJ^ sauver ^ droits et les inf&iB
lK,eZreV'StCncc> 'a Btart a'mons* tout Notre ctearpatm
2oJn Fran<* c' 4 fhumanitd pL'ntl' ™Pdncnt a J'Egiisc catho-
Et cSSm* qUC Nous *£ Sk^0* VtEUX ,a,rdents « courawer Ia
accordon? hi^ *?* >v°trc bjenwiIJanc°8!!1^PS POur cettc noble cause!
tou* i ’ ‘on-aimd EiJs vn . 1 des faveitirs divines, Nous v im
peupJe de France' la h^n' rl°-Ut r<ipiscoPat. ^ tout le elerge et i
[Leoms XIII Acta vol \ v et lCtIon «Postolique.
' p< 339-351].
Leo XIII, cp. L 646‘
r. Le rei; • C ^°Se tam*gtie, 29 iun. 190 1.1
stolica particoT0^ FamiS,*e cbbero in „ ■
Sia nei pinr ^ testimonianze di - gn) temP° <*a questa Sede Apo-
dizione^i !}! dl ubertosa pace e S!‘ °rfVole ..e Pcovvidcntc sol Icci tudine,
1 C(,rroho ai present * rrio to P111 J'n quelli di aspra contraJ*
; . per V0!- I-a gravi dclle offesc che in
■ A’ *«K i Suppeti r i
Cnen,,i dc«,; O^ini ed IstituH Rdigiori.
I
Rumam Pontifices
573
Catte agi i Ordini ed IsUtuti da v0i
iz»nct w 1 i uno i- uell aitro Clero*
in verita chi le tocca i sacerdoti o i religiosi, tocca Ja pumila degli occhi
suoi. - Quanto era tla Noi, voi Io sapete, non lasciammo intentato alcun
" che valesse a cessare da voi una persecuzione cotanto indegna non
menoc he a salvare quelle nazioni da sl acerba c immeritata sciagura V
[ ul fine gfi in piu occasioni abbiamo caldeggiata a tutto potere !a vostra
, fJma in nome della religione, della giustizia, delta uviita: ma sperammo
[ insano ehe le Nostre rimostranze fossero ascoltate. Appunto in questi giorni
® una nazionc* smgolarmente feconda di vocazioni religiose, alia quale
scmPre peculiatissime cure, furono dai pubblici puteri approvate
( promulgate Ictgt di eccezione, a scongiurar le quali av evamo, son pochi
mi, levata Ia Nostra voce, i — Noi, memori dei sacrosanti doveri, sui-
, rstrmpio di illustri Nostn I redecessori, riproviamo altamente cotali leggi
ontrane al dintto naturale ed evangelico, c alia cos tante tradizione di
msooarsi J.bcramcntc ad un genere di vita non pure onesto in se st^so
ma santo, contrane egualmente al diritto assoluto della Chiesa di fondare
ktuu rdigiost esc lusivamente dipendenti da essa, i quali lo coadiuvano
mptrncnto della sua missione divina, arrecando grandi benefici net-
j/n^ e civde; e quosti rtdondano a particolare vantaggio di
m\h nobilissima nazionc, u
“ZZ™dr,d0dnZt!!n? imP,lls?' Ci piace aprire a voi il Nostro
nmposito di nn * C-CM 'en0 <] djlnd e riceverne satu a consolaaionc; e coi
p,0 «Idi ,ll mCr'' ‘ns,em' °PPortuui documenti accioechi duriate ornor
J^iMfc prnve, e „e mCcoglinte coPiM„ merito innanri a Di„ v agii
■"femorale diletri r'r d' confor,° che ««turiscono dalla fede,
m , „4,ig N*5" r™'0, d.' Cristo: BtttH ,slis
■!/w ror mentipni * ’ * ^ersecuh vos fwrmt et dixerint omne malum adver-
iinno, per < mn , *’ />roPter mf:~ improperi, calunnie, vessazioni v*incoglie-
plirare nretest; a- * °ra h,',,n rm’ Per vpianto irtfatti si vogliano molti-
m. U-ra -,^5 *¥%*,.* deprimcn,i- emerge di per se la dcplorevole
e Ia Chiesa c- tt C K> CiMdt;de niomlo contro la dita di Dio, che
dai ^no delh ^lC.a’,e vero mira ad espellere, se possibile fosse,
UriiuTsaIinente u’tRUl l a2*0ne restauratricc di Cristo, si salutarmente e
Jtlla .. L. enc"ca- Xon e chi non sappta che una porzione eletta
<**i die pin son° > religiosi delFuno c dellaltro sesso: giacche sono
ziorif di Ges^ p10'- arniCn*C r‘1PI>rcscntiinu In Sc lo spiritu e Ia mortifica-
tendoao a ' ns^°! essi che con la osservanza dei cunsigli evangelici
^■jc| Por^art; le virtii cristiane ai fastigi della pexfezione; essi che in
lia t|u. * rLcano nssai valido aiuto alia Chiesa. Eppero non e mera-
•ntru di essi, come in ultri teinpi e con altre inique arti, imper-
* v J* r,+5.
vcrei ora la diti id moaio, massanctmd|7^lT^
L' I”" «-«tomcnte awinta a! prindpe ito"' 5/ cU' con «criW,
it-Z dise®*'° "ttiC
sltro sicte Invisi e persenui l,i P ’ *"i: *"<««.■ S,
•■ Cristo liberamento vi denaesr, iT" ^ gtam di «ta ck !
mondo, non vi darebbe eril ala,,, i''°’ v8"1'8" ‘ d™a™ c le v«L
favori: 51 * .* :3,rr'',S'? «* vi
cammmate opp„sti a lui tota|m “J™ f <%<W: ma 5
■mo; o„d'i che egli tant0 pii.TZjp.w^ n ?ren“™° Crisa, 2
'1 ravvisa pii, a se conformi in patirc ~r i ™‘- * Vl Predilige,
Umf Pedios, gaudeto-. » aspirlm dh ^T'1 ® voi' f«™«
u‘“?'r'tS “ C0"SPK>U concilii, quoniam dimiT) v qUei grand' ' 1uali ™
lumeham pati, a ? kakh Sll„, pn J Jm
j* A quella imiori 'i rli/* * *
^ungono, ancorche da voi non^r^te f^nio tk*,,a cwcfctt^
Quest. veracementc solJeciti dcila com & bened,'2ioni di tutti i bu l
essem tanto onesti cittadini, devoti e ° prosPerit*. stinano
' ' ConSregazioni religiose- e stanno • 'i patna> quanto gii asentti
'oi tanta copia di vantaLi nltm trCpldantl ai pericolo di perdere ir
j^nti, di derelitti, di inffL a c™benPfi^1°81' ^ Una moItitudin* di ind».
fanngha, , quali per lo innanzi vdvl * f*** anin'*>abile. Sono padn-
giosa e morale dei figjj affidandnli 3n° SI tranquiIIi suIJ educaziont reli-
f»J cosi necessaria unVducaW ° “ mai fo™ ™ venm’altn eu
sacerdoti, i qua|i hanno . a'u> vigorosa, feconda di virtii forti. Sono
•nisten. Sono uomini d’oeni n<Vmi auSLhari nc' loro gravi e laboriosi
mento cercano guida e stim(li( dim\' h 11 ali «n tempi di tanto perverti,
^fall autor.ta dcll V-sempu, Sonn daI consiglio vostro, awalorato
'r™" *"» '<*«> /id,l"ia v" Pr,nc,palmem" «H IWi, i «f«
■ ente, c riconoscono in voi i ri’^l.ir,im> esperti istitutori dei cicro adrir-
offrono per essi alIa ££* T- <« fi»/*» e dd popdo, * che
_ P'“ tli Noi, che dalr-ilrIV"i* Pre®*llere cd espiazionc incessand
, SM1,1 de^a C'hiesa universa ' ° ■ ' ^uesta Sede dobbiamo veglinrc sullr
ZToldt &** !*srs? 2T*T ,e insisni *!"■
n™ «l«e ei cenni, ai fcideri deTv-’1 singolare ardo"' cheTi™ F
dtl V ,c*“° Gesi, Cristo, qualunqi
si
me
1 Joan. \v .
2 i n 'r V * l9 -
, ; P«r, IV, ,,
Ac' ■ V, 41 3'
4 II Cor i
e >, ^ r'* r* >a-
11 ‘Machib w
'f t4.
Rommti Pontifices
r cnstiana c civile ntilidi sia da intraprendere, in qualsivoglia benche
inospita plaga, a costo pure d’infiniti patimenti, e aneor della vita; come
ntfecchi gloriosamente lo coraprovarono negli ultimi rivolgimenti di Cina.
K se Xoi serbiamo tra i piu cari ricordi dei Nostro lungo pontificato,
davercon Ia Nostra autorita elevati alPonore deg!i altari non pochi Servi
^ Dio, ricordiamo altresi con gaudio che la maggior parte di quelii furono
ippunto fon datori od alunni di regolari Istituti.
4. Ne, a maggiore conforto, possiamo tacervi come tra glj uomini stessi
dd seco’0, per grado e civile prudenza cospicui, non mancano animi retti
1 imparziali che si levino a commendaztone delle opere vostre, e a difesa
Jtl vostro diritto inviolabile di cittadini e de Ia vostra liberta anche piu
inviolabile di cattolici. Certo e che ad occhio scevro di passioni non puo
«iuggire quanto sia improvvido ed ignobile atto fare ingivtria a persone, le
quali nulla sperando, nulla cercando per se, si spendono tutte a curare
ogni manicra di bene nelle classi sociali. Si consideri 1’opera dei religiosi
anche solo nella solerte industria di crcsccre ne: figli dei popolo i germi
huoni di natura, che altrimenti intristi rebbero a proprio e altmi danno.
Li prevengono essi con la fede e Ia grazia, li guardano, li coltivano pazienti!
indefessi, e cosi nc maturano il discemimento dei vero, l’amore deh onesto,
■I sentimcnro dei dovere, Ia fermezza dei carattere, la generosita dei sacri-
^10: mitti, conie ognun vede, inestimabili per 1’ordine pubblico e ner la
liondczza degi i Stati.
5. Ma imanto, poichc la maligni ti dei mondo vi osteggia a tal segno,
c c pur conculcando in voi le ragioni piu sacre, s’argomenta di fare opera
t.eena e utile, arbitretur obsequtum se praestare Deo, 1 adorate, diletti figli,
confidente i consigli di Dio. Se talora ei lascia soccombere alia
° ! imtr>> non 1° fa che ad alii intendimenti di bene; e di piu suole
1« mopmate vie sbccorrere potentemente a chi soffre per Iui c in lui si
R . ,IS * 4P0nc traversie e contraddizioni a quelii segnatamente che
Nn n ,C° 'lrL professano la perfezione cristiana; al fine, come v’e
prame° s?^° .d* ciinentare e rassodare Ia loro virtu, ma di ritem-
a[ma . c riovigorime gli spiriti che non di rado s’affievoliscono nella
Ptteme 'nUrna‘ ^°^latc pertanto corrispondere degnamente alie sue mire
Mnu- ; a!n ■’ C°n ratldoppiato ardore a una vita di fede, di preghiera, di
faicrni^ffv' V,R°reggino 'n mezzo c! i voi la disciplina regolare, Tunione
priamer r CU<>ri’ * a*aCr,tA dclTumile ubbidienza, la rigidezza dello spro-
^fierosi j0 ttrrtn°’. ^ P'tta delle div ine laudi: alti siano i vostri pensieri,
ijt| ^ ProPt>siti, infatigabile lo zelo per la gloria di Dio e 1’ampliamento
tfovaic T * ^ sc s* aggiunga che voi ora per nequizia dei tempi vi
'tone ’ S"P rana(ti da esosc leggi o in somiglianti pericoli di disper-
^i ma • 0sccre*e quanto s’accresca in voi il bisogno di custodire con
pant» j i °re stud‘o l intcrezza dello spiritu religioso dal contagio dissi-
pr0Vl g . u» 1 ui tencrvi pronti e agguerriti a qualunque pm ardua
u i che giova ricordare che varie Istruzioni ai Regolari furono
r ti
trsj
r-*
O
pIM
KWN
ri ^
t
>-
N*
« «?4
«r
►*
57(>
Pontifices
opportunamcnte emanate da questa Sede A„n^ r *
zon furono stmdmentc fatte dai superiori depH nV chc altrt Prcv-
quede resti no nel loro pieno vigore e siann <*, ® ^rdm' Stesa - oM
Tutti poi, e giovani epTOvet|
Pilano essi con le loro massime v? i Vostn «ncJiti f0J,"
dono col! 'esempio: sia per voi s-lcri ’ ^UI ano con "Ii statuti vi n °K
tarli Cosi fecero, in condigni di <«i&
aJtra v.rtu pii delta. Di tali padrj e d “«•* «.a*. c
siatc d,rc con giusta gloria: Filii c, /■ • d .™08trate'i degni: tutti Z
npromettervi a buon diruto segnaiari van,,™' - Da cio
per Ia sodetJ. Voi im vro atudundovi dT^T.™ ^ ^ <S
cui vi chiam»' Iddio, Compircte i diaconi ,i n ^ ' "rado di santifiem,..
e V, memerete la ben ampia mcrccde T» , i i, *“ specialc
madre cantatevolissima profuse le «u« h Prt>tncssa. La China, ,
riportera da voi qua, i fa ricambio una ZZT “• * **“ vos,re «■*
•* s,nS°lare efficacia nclla sua mi*h,„ peraz,one P* che n,ai fcfc
paee e salute ha estremo bisogno la sori.rt P' r'’ * Salu!e' E aPP“nl° ‘
p,cdi. daI pietosissimo 8uo Reden orc o ' S°"eVarla' ricond“* A
'ente, d, parola viva, di cuorc a„tn ' occ°rrono «omini di vini, **
a lui accetti mediatori di graai , f,|' *, d,.c slano a un «™P° dinaaai
rC“re aoeieta pii, opportuno e ™i: niP0Ua
fer, nare i„ voi ; wnsj ^ d 1 '£ ‘ Wh Cr inspira la carita di Cristo, per rf
sla ‘. v°atri Istituti e ne ir,rrn 1^“ vewo ‘luanti awerjano comecho-
eoscema dev'cssere fermo e r° • "P"*' 11 conteSno 'ostro quam» pe,
aempre mite e indulgcntc- ehn.£PU?*?l altrettanto per professione su
' ' ? Ia Perfezione di quella carie'1 nC rc!'gloso deve singolarmcnte rispta-
ce e lndignazionc. Ij v' i a.vcfa muovesi a commiserazione, dOO
n.°n, Plio ;d certo non rattri«iMr .'T*' n^a^at’ dl' sconoscenza, ii vedersi reietr
V1 ncJiiama 1 'ammonimen tn Jtkr 1 ”atrl!ra: ,na -a voce autorevoJe dclla fed
Cj 110 ‘l sp!cndida magnanimit i iTm tn ^ono Hiatum: 1 vi mette infiaOE
[ u Pe)'secutiottetn imtimn - t/C *^P0sI(^° stesso: Maledicimur, et fx&-
•^oprattutto v 'invita a rir>ef,.r ‘ stistltl€mu5: M otphetnantttr, et obsecramus. ■
tore <fcD'un«m genere ^ !.SUPp,lchevo,i con Gesu, ii sommo benefit-
7- Adunque; confortucv? n °l c? troce: dimitte illis.
L}°tn V01 « tutto il mondo "cl Sienore; 3 II Vicario di Cristo i con voi:
' 11 me. {ja[ cje]0 v >jncu ,CP’ u' v' ni,nt con riverente aifetto e gn-
premo Duce ° > gloriosi vostri padri c fratelli: ii VOStT
re , * *as'stcU- j>ressf, ;i ^ ' clrContla c ricoprc dclla sua virtu. A lai
Ss,m’ ritrarne rin^a- Ii SljP CUore ^lv,no con fervorosa preghien.
Wtardtroento di fiducia c di fonte a viaret» *
^ Rori
1 l C
3 Gnii
Xll, 2j
- IV. I;
\ i
Romani Pontifices
577
;ui Je ire tutte dei mondo. Risuona ognor vivo e conso! an tissimo quel
iuo: Confidite; ego vici mundum. 1
S. Vi consoli ait res i e vi sorregga Ia Nostra benedizione, che in questo
ciomo, sacro alia trientale memoria dei Principi degli Apostoli, siamo lieti
J*irnpartim copiosa, st a ciascuno di voi, come a tutte e singole le vostre
famiglie, a Noi carissime nel Signore.
[Leonis XIII Acta, voi. XXI, p. 125-134].
647.
Leo XIII, allocut. Afferre jucundiora, 16 dec. 1901.
Afferre Jucundiora velimus: at contra impellimur ac propemodum cogi-
mur temponbus eas impertire vobis acerbitates, quarum ipsarum caussa
n sollicitudine assidua volvitur Nobis extremum hoc spatium aetatis. Vide-
licet quae rem catholicam non sinant quiescere, caussae plures passim sunt
Uaeque non leves. Persequi singulas, nequaquam est propositum; verum-
umin singulare quoddam in conspectu est fidei et morum discrimen, idque
Etestmum et domesticum, quod nulla ratione debet Nobis silentibus matu-
'Hcre. Hocne igitur apud Italorum gentem, tot iam indigne eversis rebus,
J2? ? r sa"ctltas coniugiorum in tuto esset, cui quidem civiles
iuv»m T anC Cie,t^ PePercerant? Si qua est auctoritas senectuti, si
n-tf-m UleS 1D aP0s^01('a ' oce momentum, si quicquam denique valet
JLverlCOmrnUnC,m patriam v°luntas* eos omnes, quorum in delibera-
obiestamiir r r°g.;.Ua ex ]cic tilv«>rtiis, non monemus tantummodo, sed plane
WmaHivJ per Slbl ^Uld{lllld est carum et sacrum, desistere coepto velint .
II l^ee\S^0 C°nsiderarc Ile recu5e^, sanctum, individuum, per-
jbn»ari n ‘“r lvI,no maritale vinculum Christianorum; neque id ius
•hkcrifJrf C:- ero^ari ollo unquam tempore ullaquc hominum lege posse.
^tur. I ci^f ■ “ m,ptiaS Hs .Vdle rebus' ^uae contrahantur, distra-
ctor et' ttctit ,M’ maguus ac perniciosus est error. Etenim humanae redein-
Kpudii ad «i °r IUUlrac Icsus Christus Filius Dei, consuetudine deleta
tutam. 'riToe *v ratinncm<ll,c antiquam Deo ipso auctore ab initio consti-
J nfgotiorumaVl- rnatrimonium; auctumque dignitate et virtute sacramenti,
*desiasticae »^enCre commun‘Urn imperioque potestatis civilis, imo etiam
dt iis stativi011111* ^uae nuPdas consequuntur in rerum genere civilium,
Omnis cr£rr|J| Potcst:ls rci publicae; ultro progredi, Dei nutu prohibetur.
iniun j ^Uac rata essc d'vortia iubeat, iubet contra fas, apertaque
J ■ . r^atoris sumtnlque legumlatoris Dei; proptereaque caussam
iri() <]edcn potest, coniugio iusto non potest. Illud auget cul-
J continere div^r+i, L... a.-o: -V_ r
bvperam S,stere m medio cursu acerrimarum flammas cupiditatum. —
"diria; min ° Su‘*ra^‘um petitur ab exemplis peregrinis, in re non dubie
ne au^ excuset peccata cuiusquam, multitudo similia peccan-
1 Lan
(VJ m
. XVI.
3.1
Romani Pontifice s
5?° Romani Pontifices
dum? Eo vel maxime quod nusquam reecDta Wik. r
qum reclamant vehementer opposituque auctoritas “ul,as «“'wior,,
cumque potuit, custos et vindex divini iuris ES S? ***«£*
quisqumn, minus memorem officii hodie futunn, Nw a"d™ *!*■ ■
conmvebit ullo modo, non acquiescet non fem 'r,l' T*
«m .muriam, - Qua in iniuria\e.crrimusCs ffic S^u l" *
?h rem ex c,s JPs»s hominibus, qui instituta catholin “ ma,orunW et
Iwnt, aut omnino non probant, plurimos ta^en ccmT Und**Ua<lUe P*-
publicae ratione adducti, pro perpetuitate con 'Jlionl a ** qui ■**
contendant. Revera, hoc semel constituto, rescindi m d°cte,et
T? lege evertitur constans et stabilis natura matrimi *
cm itinere consequuntur, quae NosmetipsT ai f ** * *
utrimque amorem mutuum, perniciosa inrit-i , deflevimus, debilium
tatem, in discrimine esse tuitionem Ltitutio^cmn SUf?etere ad
rum inter familias foveri semina tnh, , tl0ncm(lUe liberorum, dissidio.
In summam humilitatem evadere condii*1 pei^Ur,,1ari funditus, atque
prosperitas domesticae societatis et insa* ™U ieris* Quoniam ve» «
‘‘tesas ;:tr ^ morum **
t&ai z:
hter divino munere retinent T ^ instlUlta catllolica studiose ac fi.lt-
spes est, meliora ad extrem..m exemf.10 Patram « maiorum. Nihilomiou,
ncnt. Quantumvis enim poiiticonim* /T* con,m;.<*ui de rogatione deo
tamen habent avitae religioni T,™™ StUcJionim occupentur, no-n
eamque rerum gerendarum ‘ . ‘mres‘ neque omnino iudicium recti
natura ingeneravit, entum deserent, qua Italorum ingeniis
Coniunctis Nobismm -
biles Fratres, ut tot insiti» ; miS> c°ntcnd,tc ab omnipotenti Deo, Venen-
difficili tempore tueri bTnTg™ c™ficiis muneribusque gentem in boc
'Le0mS XI11 A«*- vol. XxTp iSs.igSj.
648.
V | j T
’ CP' vncycI* Mirae caritatis , 28 maii 1902. 1
j , * *
praelucent, Nos quidem ^°m‘num s^lutem exempla, quae a lesu Chr
studuimus, ad extremumnn° s^nct,ta^p officii inspicere et persequi jdi
^ am tempora nacti nimiX Je.utae spintum, ipso opitulante, studebim
m ^obis, docendo, admon ^'^ 'Cr*l‘ltl' et ‘ustitiae infensa, quantum -
Q> aSendo, prout nuperrima ad vos eprsi
Patriarchas Primat a
Cf>mmunioncm cum ^no^r^r Kpucopoa aliosque locorum Ordtf*1-
4 F lollca Sede habentes. : ' 'i f
Romani Pontifice s
579
, :o|ica confirmavit, 1 nequaquam intermisimus ea late praestare, quae
[{c ad multiplicem errorum contagionem depellendam, sive ad nervos
intendendos christianac vitae aptius conducere viderentur. In his autem
duo sunt recentiom memoriae, omnino inter se coniuncta, unde Nosmetpsi
opportunae consolationis fructum, tot prementibus aegritudinis causis,
recolendo percipimus. Alterum, quum optimum factu consuimus augusto
Cordi Christi Redemptoris universitatem humani generis peculiari ritu
devoveri; 2 alterum, quum omnes christianum nomen profitentes gravissime
hortati sumus, ut Ei ipsi adhaererent, qui vel singulis vel iure sociatis via,
antas, vita div initus est. 3 — Nunc vero eadem ipsa, advigilante in Ecclesiae
tempora, Apostolica caritate movemur ac prope impellimur ut aliud quid-
dam ad ea proposita iam confecta tamquam perfectionem suam addamus,
ut videlicet Christiano populo maiorem in modum commendemus sanctis-
fimam Eucharistiam, quippe donum divinissimum ex intimo plane Corde
prolatum eiusdem Redemptoris, desiderio desiderantis singularem huiusmodi
, im hominibus conjunctionem, maximeque factum ad saluberrimos fructus
redemptionis eius dilargiendos. Quamquam in Ime etiam rerum genere non-
nulla vel antehac Nos auctoritate et studio curavimus. Iucundumque me-
moratu est inter cetera legitima Nos comprobatione ac privilegiis auxisse
Instituta et Sodalitia non pauca, divinae Hostiae perpetua vice adorandae
addicta; operam item dedisse ut conventus eucharistici digna cum celebri-
u;c pariqtie utilitate haberentur; iisdem praeterea similisque causae ope-
nk; patronum caelestem attribuisse Paschalem Baylon, 1 qui mysterii
eucharistici cultor extitit insigniter pius. — Itaque, Venerabiles Fratres,
t iiac ipso mysterio in quo tuendo lllustrandoque constanter tum Ecclesiae
sollertia, non sine praeclari Martyrum palmis, elaboravit, tum praestan-
tjssuaonim hominum doctrina, eloquentia, variaeque artes splendide con-
-nderunt, libet capita quaedam alloquendo complecti; idque ut apertior
■>tquc expressior patescat eiusdem \irtus, qua maxime parte se dat praesen-
ussirnam hisce necessitatibus temporum allevandis. Sane, quandoquidem
ustus Dominus sub excessum mortalis cursus istud reliquit caritatis
'vns.u 'n homines monumentum, idemque praesidium maximum firo
tii a 5 r\ 1 Ii 4 1 \’rtt ’ 1 * * * - - . *
» mnH iNODis dc vita proxime cessuris optare felicius possumus
.. . . ILC’: excitare in omnium atque alere memoris gratiae debitaeque
re tfionis affectum erga Sacramentum mirabile, in quo salutis et sollicitis
'rimi 0I1m*Un' Studds 4uaesitae, spem atque efficientiam maxime niti arbi-
t \’°d ®acCulo, usquequaque perturbato et laboranti tam misere,
Ans remediis adiumentisque ducimus praecipue consulendum,
■ J’ "nm tngriitt, 19 mart. iqo^. — Cf. I.conis XI H Acia, u»I XXI I, p, 52-S0
p_ .1 rutum tQCTUrtt , ,15 nuiii i — t f. Leonis XI II Acta, vol. XIXj
, J ' ’ C - Iit», 21 iulii tSf>9. — t { Leonis XIII Acta, vol XIX, p. 121-135.
1 “P- Proxidmtmimut Deus, ;S no\. 1897.- C*f. Lecnib XIII Acta, vol. XVII,
- d,*334'
’ W, VI, 1^
jatA*
m.w-r-4
Romani Pontifices
non dtimnt sane QUI (lemirenhir ..*■ c
fastidio accipiant Id nempe est potilium T! dicti* .N«#r» pr0Qcj '
insidente, elanguescat in iis christian-i fu Sl|perbia,* qu0 u
religiosissimum, neces, se est, atque adeo * T’ ^ f I)bse<Nium vult 2
cumbat; ut in multos iJIud cadlt n Cahg° de <^3 rcbUs^’
hm vero tantum abest ut Nos prop^T^
certum sit contentiore potius sr.Mfn i b mto avocemur rL:,
vituperantibus veniam a Deo fratem/^6 anmiaI‘s iumen afferre a a
3- Sanctissimae ^
or ?d | alrem, perenni copia de b°nUS> P^Ptusque dcL
kuchanstia manantia qui «udi^ " ‘,f “e*'** - B<™ficia Po™ «
II * atque eminere intelliget quo fe<|ue “nsideret, illud sane p«.
“ 'Paa nempe vitam in homine' u„ , f|UaCcuratl"1-' sunt eonlmenter
mus Ch' mt“ ** *« ",m/‘ «*« = - Non?3 ?flu'rK fa*’ *"
, " . Chnslus est vi, a; qui ad ; . ,^on u"° "iodo, quod alias docui-
tst uam, ut afferret ipsis certam T ’nter homines “usam profe»
j"“ “ v"am habemt, et ahmiont iT/ "S qUam humanac ubertatem: tp
'ZT,aS et hu™*tm apparui, T,., i "' S,M!m namque ut in terris
™ l™ l^ant conti Z Z^TZ *** ** ‘ “«» *«- i*
raptsse ordtms rentm proraus novi procreatti.
cem, eamque in venae r
Novas inde homin£ cMis et domesticae pcnma»
_™‘ .mna “fficia; institutis dis -i '•Mssitudines; nova publice et priratm
■ vupuuin, hominum animos et shwt’8' ;i^ lus novos cursus: quod autr
22 moru™ traducta; atque adrl f-v'” “,d vtT'?,em re: ligionis sanctitatem*
. ne ac divinam. Huc nimirim- 'Itam bomini communicatam, caelestem
commemorantur, tignnm «pectant, quae crebro in sacris littcri
| *”"■ rcrlmm Utae, liber vitae, corona vitae, nona-
"•■mnque />„„„
4* At Vero fi?i *
■niilitudinern cum vita homini ^1Sa de.<fu.a ^c,tnus vita expressam hafc
_ 3 teram s«stcntari cibo sim natlJrab’ s‘cut idtera cibo alitur atque vigi
quo quidem Christus temnn aUgeH °Portct- Apte hic facit revoca
e ■UXent lIt panem vivum „C *C It110c*0 niOverit animos hominum
Dan&eren*t* ^ bl* et11In man ivt^f m daturus erat> convenienter probeqi
Us Jn Satietatem muJHtu i* a*ma de Prot%io quod ille, multiplicat
m,s> Patraverat ad litus Tiberiadis, con
‘ tudac, io.
ioan., VI, c,
Jr*. x. i:
T«*. HI, 4
Romam Pont i fica
58i
(istim plures ad ipsum confluxerunt, si forte par sibi obtingeret bene-
ncium. l'um lesus, opportunitate arrepta, similiter ac quum feminae
Samaritanae, ab haurienda puteali aqua, sitim ipse injecerat aquae salien-
tis in vitam aeternam, 1 cupidae multitudinis sic erigit mentes, ut panem
ilium cupidius appetant qui permanet in vitam aeternam. * Neque vero
hujusmodi panis, instat Iesus admonere, est manna illud caeleste, quod
patribus vestris per deserta p e regri nantibus praesto fuit; neque ille qui-
dtm, quem ipsi nuper a me mirabundi accepistis; verum egomet sum
panis iste: Ego sum panis vitae. 3 Idcmque eo amplius suadet omnibus
et invitando ct praecipiendo: Si quis manducaverit ex hoc pane , vivet in
actemmi; et patiis quem ego dabo caro mea est pro mutuli vita. « Gravitatem
porro praecepti ita ipse convincit: Arnen , amen dico vobis , nisi manduca' e
iitis carnem FUn hominis et biberitis cius sanguinem , tum habebitis vitam in
;o,e. Absit igitur pervagatus die error perniciosissimus opinantium
Eucharistiae usum ad eos fere amandandum esse, qui vacui curis an^ustique
mimo conquiescere instituant in quodam vitae religiosioris proposito Fa
cuippe res, qua mhff sane nec excellentius nec salutarius, ad omnes omnino
cuiuscumque demum muneris praestanti aeve sint, attinet, quotquot velint
(neque unus quisquam non velle debet) divinae gratiae in se fovere vitam
cmus u1t,rmnn est adeptio vitae cum Deo beatae,
5. Atque utinam de sempiterna vita recte reputarent et providerent ii
2TT “ VC| ingeniUm vd industri* tantopere
j , rt* temP°nim atque hominum dirigendas. At vero videmus
^ramusque ut plerique cum fastu existimem se novam ZutlZ
St minfhT171' S3eCu!o ,ndidisst propterea quod ipsum ad omne genus
enim uuoeirn ** In am™at0 cursu contendere suo impulsu urgeant. Sed
^ sodetas* d a De° ^ potius ^
febri aestuans ' ^UI lUte r<;ruin» perinde angitur ct trepidat ut qui
fi«ientcm seouin C ‘T’ prosl1mt;Ul dum anxie studet eique unice ridit,
^ocxDeo *• in^aeret labenti. Homines enim et civitates ut neces -
nisi ia Deo ner nU,’° vivcre’ moveri’ efficere boni ffuidquam
profluunt nntf m ChnstUm queunt; per quem late profluxerunt et
inorum est la.^l!aetlue et lectissima. — Sed horum omnium fons et caput
tetque vitam P°.1SSimum augusta Eucharistia: quae quum eam alat susten-
lem human CUlUi’ CX dcSKlerio tam vehementer laboramus, tum digni ta-
lUitiS aut nT Ku-aC ta0t' nunc ^cr‘ d idetur, immensum auget. Nani quid
l*111 consorr^ * ^ ,US’ tfuam c^c*> quoad eius fieri possit, divinae parrici-
ristia maxime”1^ UC lllltllraer At enim hoc nobis Christus praestat in Eucha-
ttbia sihi r ^Ua evectum ad divina, gratiae munere, hominem arctius
il ningit ct copulat. Id enim interest inter corporis cibum et
5S2
Romani Pontifices
animi, quod iUe in nos convertitur, hic nos in se converti
Christum ipsum Augustinus loquentem inducit* Xec tu ■ ’ ^ 'a re
sicut cibum carnis tuae, sed tu mutaberis in me. 'l W te
6. Ex hoc autem praecellentissimo Sacramento in n.m ■
rct quemadmodum homines in divinam insenmtm mtarrnTaT". T'
m omni supernarum virtutum genere incrementa maxira, W „ ■ habn"
fide. Omni quidem tempore fides oppugnatores habuit- nim eLi i in
mentes praestantissimamm rerum cognitione extollit’ „uia tlii,0™""
supra naturam esse aperuit, qualia sint celat, eo videturmLt ; ,<|U“
mere. Sed olirn tum hoc tum illud fidei caput- oppugnabam^ dep"'
multo latius exarsit bellum, eoque iam perventtim est m „MI ^
supra naturam esse affirmetur. lamvero ad vinotv-m f. . omnino
in animis redintegrandum perapte est, ut nihil magis nn"2r hk°
nsticum, proprie mystenum fidi i appellatum- hoc nimtr, m Eudu-
humani generis salus s.- -1 \ cu,us beneficio restitueretur
m (SS tZrtf Ulud Ap0StoU; instaurare mm
sanctorum i tT*T -m * %S0>* Eucharistia, Patrum
censenda est Siauidcm i 3tl0ms contmuatio quaedam et amplificato
honriifibus comatur ? “ca,mati .Verbi “>«■■*» cum singulis
renovatur; id ouud nr' ^uPr.tnui™ m Calvaria sacrificium admirabili modo
<ffmur mmini meo muio f" hc° sacrifl((,Uir cl
" c°niitantur . innumerabilia* hic enim omne
guinem Christi convertitor ■ Pan’S Ct vini in corPus et m’
virtute sustentamur; corpinCIm S Y* nuIIa re subiecta, divini
quam multis simul in 1 , c q 1 am multa simul nanciscitur,
rationis quo magis erga tantum • Perficitur* Humanae autem
adiu mento suppetunt" imKliiri*. ^ T* intendatur obsequium, quasi
nostra patrata- aunmm P 1 p® * in clllS(h:m gloriam, veteri memoria et
menta. Hoc ^ non lino '<"» eaque insignia monu-
mtl istarum comnu-ma^blni™0 \!demus fldem ;lli> mentem enutriri, ratio*
inaxime illustrari. °romem rerum quae supra naturam sunt
supra attigimus' scdTihn^u*111 f^c? languescat, non modo superbia quod
“*» ^ ost ,„Z.,.CPIf “'1° f“' Nam si usu venit ut quo
autem voluptatibus mente^nhh0 ?*• &d inteI!i8endum sollertior, corporis
sapientia praemonuit* & tV n , 1Psa e^bnica dispexit prudentia, divini
’ tanto mae13 in divinis rebus voluptates corporis
1 Conf., (. vil, c V
1 Ps rv . A*
* r . . 4’ 5*
, fph. I. 0. 10.
I. it.
i -SaP-, 1, ^ £8
4
Romani Pontifices
1 583
nt fidei lumen, atque etiam, per iustam Dei airnadversionem, exstin-
' unt Quarum quidem voluptatum insatiabilis hodie cupiditas flagrat,
flnesqiH' late tamquam contagio quaedam inorbi vel a primis aetatulis
inficit" Verum teterrimi huius mali praeclarum in divina Eucharistia prae-
sui est remedium. Nam, omnium primum, augendo caritatem, libidinem
coercet; ait enim Augustinus; Nutrimentum eius (caritatis) est imminutio
cupiditatis; perfectio , nulla cupiditas. 1 Praeterea castissima Icsu caro camis
nostrae insolentiam comprimit, ut Cyri Ilus monuit Alexandrinus; Christus
(m 1 xistens in nobis sopit saevientem in nostris membris carnis legem. 1 Quin
diam fructus Eucharistiae singularis et iucundissimus est quem significa-
vit propheticum illud: Quid bonum eius (Christi) est , et quid pulchrum eius,
nisi frumentum electorum et vinum germinans virgines?* videlicet sacrae vir-
ginitatis forte et constans propositum, quod, vel diffluente deliciis saeculo,
{alius in dies uberiusque in catholica Ecclesia florescit; quanto quidem ubi-
que cum religionis ipsiusque humani convictus emolumento et ornamento
est probe cognitum. — Accedit quod huiusmodi Sacramento spes bonorum
immortalium, fiducia auxiliorum divinorum, mirifice roboratur, beatitatis
enim studium, quod omnium animis insitum atque innatum est, terrestrium
bonorum fallacia, iniusta flagitiosorum hominum vi, ceteris denique corpo-
ris animique molestiis magis magisque acuitur. Iam vero augustum Eucha-
ristiae Sacramentum, beatitatis ct gloriae causa idem et pignus est, idque
non animo tantum sed etiam corpori. Quum enim animos caelestium bono-
rum copia locupletat, tum iis perfundit suavissimis gaudiis, quae quamli-
bet hominum aestimationem ct spem longe superent; in adversis rebus
Mistentat, in virtutis certamine confirmat, in vitam custodit sempiternam,
-i carnque tamquam instructo viatico perducit. Corpori autem caduco et
ibixo I ostia illa elix ina futuram ingenerat resurrectionem; siquidem corpus
immortale Christi semen inserit immortalitatis, quod aliquando erumpat,
etnimque istud ct animo et corpori bonum inde obventurum Ecclesia
■imi tempore docuit, Christo obsecuta affirmanti: Oui manducat meam
uinum, et bibit meum sanguinem, habet vitam aeternam: et tgo resuscitabo
<um \,n Novissimo die. 4 Cum re cohaeret magnique interest id considerare,
Eucharistia, quippe quae a Christo instituta sit tamquam passionis suae
^toriale perenne, 5 christiano homini castigandi salutariter sui denunciari
•'^hitatem. Icsus enim primis illis sacerdotibus suis: Hoc facite, inquit,
w mfam commemorationem, idest hoc facite ad commemorandos dolores,
Ugnfiidtiies, angores meos, meam in cruce mortem. Quapropter huiusmodi
stramentum idem et sacrificium assidua est in omne tempus poenitentiae
ac max'nii cuiusque laboris adhortatio, itemque voluptatum, quas homines
‘ JJt dfvem.v quaestionibus LXXXIH, quaesi XXXV I.
->b. IV, c. 2 in loimn., VI, 57*
z«h.. IX, ,7.
loan., VI, 55.
S. Thom.is Aquin.,
Luc*. XXII. ]<,.
Ofwtc., LVH, Offic. Je /itio Corp ChrisU
5 $4
Romani Pontifices
impudentissimi tantopere laudant et efferunt eraviT^T 7
Quotiescumque manducabitis panem hunc, et calicem ' hi h 'mPl0^ti
annuntiabitis donec veniat . > m^tem I)0rnil
S, Praeter haec, si in praesentium malorum causia
ea reperies inde fluxisse, quod hominum inter ipsos carit *®Cnt?r *n<luin
sus Deum frigescente, deferbuerit. Dei se esse filios atm ^ Cafllate adv^
fratres obliti sunt; nihil, nisi sua quisque curant- aliem ‘n ^ ^ Cl,rii!
gunt, sed saepe oppugnant in eaque invadunt. Inde crebrae ^
ordines turbae et contentiones: arrogantia asnerir J f , mter
bm; in tenuioribus miseriae, invidi *****
frustra a providentia legam, a poenan.m metu mali
dentiae quaeritur sanatio. Illud est rnn ’ consiliis humanae pru
semel Ipsi fuiusque commonuimus, ut cMum ordlnamuT'’'' ,M plo:
cihentur officiorum coniunctione auae a TV c 1 lnter se c,)n
num Iesu Christi spiritum et extern rZ °pera cd« 8«™
intulit, hac omnia mflamma^ vTurt l “ **“ ** Ch*»“
animae sed etiam corpori beatitatis aliquid velln pra^nsT'
enim immoderatum sui in knrn:n ^ . in Pr*lescns ‘dferre: amorum
tatem, quae “ *riUa"”» «**•«
tustitiae partes inter ordines civium iv, Quam<luam vero rectum est omnis
caritatis praesidio et temperamento . .°"vementer tutan: praecipuo tamen
num societate Salu^Ta ^! p t ass^l]i licebit * in !»*
conservetur. Hoc igitur ChristmT 1 ** US SUadebat> fiat aequalitas, s facu
institueret, excitanda caritati * n° qUUm au?ustum hoc Sacramentum
tatem. Haec enim ex ill i lun” ^Um’ mutuam ’nter homines fovere can-
veluti sponte effunditur neque *?’ SUaptf, natUm exsfstit’ et sua
quin immo incendatur et vigeat onorteT Sr^-2 ° “ partC desideretur’
pendant in hoc Sacramenti p r’ Sl Christi erga ipsos caritatem per-
fice patefecit, sic divitias dilliflui ^ P°,tent.iam suam et sapientiam magni-
msigni ab exemplo Chrkri g hoimws amorts velut 1 Tam
imer nos r '*"■ «« *•— *
arctius devinctil AH,),. . , . cnr|us> fraterna necessitudine quotidie
cramentuin, peropportun ^ s'^na ’Psa> quibus huiusmodi constat Sa-
ctus Cypri^s Z,™ , COmu"ct'onis incitamenta sunt. Qua dc rc «n-
biti caritate connexam etiam**: t*mtia/eT^ 'hnslumatn firma sibi atque irnepm-
Dominus corpus suum pmm toLf7JniC<l sacriflcia dedara*t. Nam qrnnJa
stum> populum nostrum auem w* / . .*?mm granorum adunatiom congt-
nem suum vinum appellat ,/> i ■* uuItca! adunatum: ct quando sangtd-
untim coactum , gregem item * >0 W tdll}te actnts plurimis expressum atque m
tudims copulatum ^SimiNt 1 n°stru,N significat commixtione adunatae multi-
btm,ilter An8ehcus Doctor ex Augustini sententia * haec
I 1 Cor., XI, 26.
j Tini., VI, ,0. '
i 3 % VI 1 h '4-
Romani Pontifice s
5«S
, . Duuuntn noster corpus et sanguinem suunt in eis rebus commendat it,
n,J.U ad unum aliquid rediguntur ex multis; namque aliud, scilicet panis ex
mitis 'eranis in unum constat, aliud, scilicet vitium in unum ex multis acinis
confluit; <t ideo Augustinus alibi dicit: O Sacramentum pietati, o signum
[mitatis, 0 vinculum caritatis. 1 Quae omnia confirmantur Concilii Tridentini
enuntia, Christum Eucharistiam Ecclesiae reliquisse < tamquam symbo-
lum eius unitatis et caritatis, qua Christianos omnes inter se coniunctos
et copulatos esse voluit ... symbolum unius illius corporis, cuius ipse caput
existi t, cuique nos, tamquam membra, arctissima fidei, spei ct cantatis
connexione adstrictos esse voluit <>. 11 Idque edixerat Paulus: Quosdam unus
paitis, unum corpus multi sumus, omtus qui dc uno pane participamus. 3 Illud
cnimvero pulcherrimum ac pcriucundum est Christianae fraternitatis aequa-
litatisque socialis specimen, promiscue ad sacra altaria circumfundi patri-
num ct popularem, divitem et pauperem, doctum et indoctum, eiusdem
aeque particeps convivii caelestis. - - Quod si merito in Ecclesiae fastis hoc
primordiis cius vertitur propriae laudi quod multitudinis credentium erat cor
unum et anima ttna; 4 sane eos tam eximium bonum debuisse consuetudini
mensae divinae, obscurum non est; de ipsis enim commemoratum legimus:
tnmt perseverantes in doctrina Apostolorum et in communicatione fractionis
panis. J — Mutuae praeterea inter vivos caritatis gratia, cui a Sacramento
eucharistico tantum accedit roboris et incrementi. Sacrificii praesertim
urtute ad omnes permanat qui in sanctorum communione numerantur.
Nihil est enim aliud sanctorum communio, quod nemo ignorat, nisi mutua
auxilii, expiationis, precum, beneficiorum communicatio inter fideles vel
caelesti patria potitos vel igni piaculari addictos vel adhuc in terris pere-
gnnantes, in unam coalescentes civitatem, cuius caput Christus, cuius forma
vantas. Hoc autem fide est ratum, etsi soli Deo Sacrificium augustum oherri
xxat, tamen etiam honori Sanctorum in caelis cum Deo regnantium, qui
1 m coronavit, celebrari posse ad eorum patrocinium nobis conciliandum
;^uf L',iamt ut ab Apostolis traditum, ad labes fratrum abolendas, qui
!am ln Domino mortui, nondum plane sint expiati. — Sincera igitur caritas
in s;llutem utilitatesque omnium, omnia facere et pati assuevit, pro-
1 nempe ardetque actuosa ex sanctissima Eucharistia, ubi Christus adest
P-1 V!VUS' ubi suo erga nos amori vel maxime indulget divinaeque impul-
cantatis impetu suum perpetuo sacrificium instaurat. Ita facile apparet
undenam hominum apostolicorum ardui labores, unde tam multae variae-
'|Ut catholicos institutae bcnemcrcndi dc humana familia rationes
Ja c ucant auspicia, vires, constantiam, feliccsque exitus.
9* »acc, pauca quidem in re perampla, minime dubitamus quin .vinnule
ujgifera cliristiano gregi accidant, si opera vestra, Venerabiles Fratres,
s|nt opportune exposita et commendata. At vero tam magnum et virtute
\ ^Uniflw thcol., ni p., q. LXXIX, a. 1.
1 i***' de Euchar., c. II.
■ U&-
' Act-. n, 42,
586
Romani Pontifices
omni affluens Sacramentum nemo satis unquam nroin I * "
nec eloquendo laudaverit, nec venerando coluerit InJI
tens, sive rite adores, sive eo magis, pure sanctequ^S P* ■*
centrum existimandum est in quo cliristiana vita Ini , '
**“• «»* habemur, pietatis modi dei"" „ 7“" ** **
eunt et desinunt. Atque ea Christi benigna invitatio h,*»; • d J,sllm condu*
I mite ad me omnes, qui laboratis , e/ owwf/ pru,nissi«
hoc praecipue mysterio evenit et quotidie impletur J\ **’* in
vclut amma Ecclesiae, ad quod ipsa sacerdotalis gratiae tuiEi*"111*
ordtoum gradus dirigitur. Indidemquc htuirit luLan P|‘ 0.do.l*rw"“
ttrtutcm suam et gloriam, omnia diviorum charisma!,,
omnia: quae propterea summam cuntrum in eo coltet tT , T’“^ ‘
ad intimam cum Christo conjunctionem per Sacralentum &,n T“
Sanguinis eius mstruat et adducat: „b eamque “
mis ipsum ornando facit vener ihili*.» i» caeremoniis sancbssi-
providentiam Ecclesia^mlri^M r.^a«n hoc etiam in genere
sacro Tridcmino Concilio edita\l! ! rifT commcn‘J:,t hortatio, in
« qT pTlus christi3nus 3 Nobis 4*
rogat et obsecrat Mr'viscera^!Ca,Vad'n’"C‘ S“ncta S>nodus' hmttt»,
qui Christiano nomine censelur !'!“ n°Stri ut °m,,es ct “T1
caritatis, in hoc concordi i • i , h.°C umtatls signo, in hoc vinculo
et concordent memor** ' ymbolo lam tandem aliquando conveniant
Christi Domini n- i r,yC|»|tanta* m“esta^s» et tani eximii amoris lesu
tium, et carnem <mm' * * * LjCtf.ni nn'mam suai" in nostrae salutis pre*
na corporis et sanguini eius' t? 5j manducan.dum* haec sa<™ myste-
devotione ac pietate et cultri rr i ^ constantIa et finmtatc, ea animi
substantialem frequenter Pa""'"
perpetua sanitas mentis- cuiulvi! P ; Ct s vcre Slt an,mac nU ct
grinationis itinere ad 1 !£?* ^nfortati, ex_ huius miserae pere-
Angelorum, quem motll pa.tnam pervenire valeant, cumdetn panem
mine manducaturi ~ p* sacns velaminibus edunt, absque ullo veU-
vidgo floruisse meliiut testis historia est, Christianae vitae cultum
quentior. Contra noti' ’ US emPor*^lls esset Eucharistiae perceptio fre-
stem panem cxP*oratum consuevisse, ut quum caele-
christianae professionis v]W "n ,astitlirent» sensim elanguescet
°Pportune cavit in Cor T , Ul tI,,JcIern ne prorsus aliquando deficeret,
sime praecepit ur mi-n -U .*° ‘^'a^crancns* Innocentius III, quum gravis*
communione DomimVi r° Um pci| sopt-‘mnia Pascha t is nemo christianus i
modi aegre datum -.f. llrpon* ‘ibstineret, 3 Liquet vero praeceptum huius-
siat in votis, ut cuicm*5*8 remedii loco; semper enim id fuit Eccle-
C'PCS- Optaret sacro q-m Ic* ,K cssent fideles de divina hac mensa parti*
ta *vnndus «t «n singulis Missis fideles adstanitf
1 Mm,ii , xi, j8
* Sc*
c. £WW" «• VIII.
' * V -8
i 3 * J 1
i
Romani Pont i fias
5*7
soirituali affectu, sed sacramentali etiam Eucharistiae percen-
; ,ne communicarent, quo ad eos sanctissimi huius sacrificii fructus ube-
nor proveniret ». . ,
io. Et uberrimam quidem salutis copiam non singulis modo sed uni-
urus hominibus paratam hoc habet augustissimum mysterium, ut est Sa-
crificium: ab Ecclesia propterea pro totius mundi salute assidue offerri soli-
tum. Cuius sacrificii, communibus piorum studiis, fieri ampliorem cum
existimatione cultum addecet; hac aetate vel maxime, oportet. Itaque mul-
tiplices ipsius virtutes sive latius cognosci sive attentius recoli velimus. —
Principia lumine ipso naturae perspicua illa sunt: supremum esse absolu-
tumque in homines, privatim publice, Dei creatoris et conservatoris impe-
rium; quidquid sumus, quidquid privatim publiceque habemus boni, id
omne a divina largitate profectum: vidssimque a nobis Deo testandam et
summam, ut Dornino, reverentiam ct maximam, ut beneficentissimo, gra-
tiam. Haec tamen officia quotusquisque hodie invenitur, qui qua par est
religione colat ct observet! Contumaces in Deum spiritus haec, si unquam
alia, prae se fert aetas: in qua rursus invalescit adversus Christum ea vox
nefaria: Nolumus hunc regnare super nos , - nefariumque propositum, Erada-
mus eum; ' nec sane quidquam tam vehementi impetu complures urgent,
quam ut ex civili atque adeo ex humana omni consortione pulsum segre-
urnt Deum. Quo consceleratae dementiae quamquam usquequaque non
proceditur, miserabile tamen est quam multos teneat divinae Maiestatis
brncficiorumcjue eius, partae praesertim a Christo salutis, oblivio. Tanwero
nane tantam vel nequitiam vel socordiam sarciat oportet auctior commu-
nis pietatis ardor in cultu Sacrificii eucharistici: quo nihil Deo esse hono-
rabilius, nihil iucundius potest. Nam divina est, quae immolatur hostia;
ptr ipsam igitur tantum augustae Trinitati tribuimus honoris, quantum
®$Utas eius immensa postulat; infinitum quoque et pretio et suavitate
exhibemus Patri, Unigenitum suum: co fit ut benignitati eius non
niiidn agamus gratiam, sed plane referamus. Dupliccmque alium ex tanto
yicnncn > insignem fructum licet et necesse est colligere. Moeret animus
reputando, quae flagitiorum colluvies, neglecto, ut diximus, contemptoque
num>ne, usquequaque inundaverit. Omnino humanum genus magnam
partem videtur caelestem iram devocare: quamquam ipsa illa quae insidet.
<anun rerum seges, continet iustae animadversionis maturitatem. Exci-
• ta 'f^hir in hoc etiam pia fidelium contentio, ut et vindicem scelerum
pacare Deum, et auxiliorum cius opportunitatem calamitoso sacculo con-
(,aTc pudeant, i Iaec autem videant maxime huius ope Sacrificii esse quae-
!'Ua' Qam divinae tum iustitiae rationibus satis cumulateque facere, tum
m nKnl'ac large impetrare munera possunt homines sola obitae a Christo
ranT* 'Artute. Sed hanc ipsam virtutem sive ad expiandum, sive ad exo-
llfn voluit Christus integram permanere in Eucharistia, quae mortis
' Cone, frid., sc„ xxi r, c. VI,
, 'uc- *IX, ,4.
Itr . XI, i9.
sr> >
—i
IflM
Romani Pontifices
ipsius non inanis quaedam nudaque commemoratio Zi " -
quamquam incruenta et mystica, renovatio est ’ VCra ct mirabile
"■ Cet.e™m: »on mediocri Nos laetitia afficimur Iib« •
quod proximis lusce annis fidelium animi ad amorem « P"**»
. _ ^ ' renovari °S»»«
in spem Nos engit temponim rerumque meliorum Mn , ‘|U0<1 ^
rt vana, ut mitio diximus, sollers induxit pictas, sodSl
eucharisticorum rituum splendori amplificando vel i f prMsmi">
«-1C. noctcsquc assidue venerando, vel illatis eidem contiimT'" - “5"®
>arciendis. In his tamen acquiescere VenenKilpo r meils ^uriisque
neque vobis; etenim multo plura £ p “<S
colunt officia, ampliore in luce atque honore S u! "*’*'
quam dignissima veneratione colatur Ouanrn.u ' antum<lue mysterium
dies urgenda; prisca instit uta, sicid 'i exScS ““«?* «*» h
charistica, supplicationes Sacramento aueustn 1 1 ,'OCtlnda’ llt sodalitia eu-
itmnes eius circumductae pompae Dhe?!i r * ad°[andum P^posito, sol-
alta eiusdem generis et sancta et salutrrim^!!!3 *tabeniabaIa
quae prudentia et pietas ad rem suadeat S,? practerea aggredienda,
dum, ut frequens Eucharistiae mne * i *neo praecipue est elaboran-
Id monent nascentis Ecclesiae au ^ cathohca® gentes late reviviscat,
ciliorum decreta, id auctoritas^Par SUP” mernoravjmus, exempla, id Con-
virorum; ut enim corpus, ita ani™,™ % sanctlsslnio™m ex omni aetate
autem maxime vitalem nraehtr « IS CI ° Saepe indiget suo; alimoniam
tae adversantium opinar in n °Sa,nCta Eucharistia- Itaque praciudb-
causae penitus tollendae* ea Pni L$ mV torum tin™res, speciosae abstinendi
lius tum ad redimendum tempuT ^?nii;( J?1 qUa nihil fid.eli P°Plll° uti‘
ad Christianos revocandos c P*. dict^ls r£tum mortalium curis, tum
magno erunt momento constanterQUe retinendos. Huc sane
maximo autem cleri navitae an,loru™ ordinum hortationes et exempla,
Redemptor Corporis et Sammn" UStna‘ Sacerdotes enim, quibus Christus
tradidit munus, nihil nrofcrf S,SUI m^stena Conficiendi ac dispensandi
rependere, quam ut Ipsiu ° rVCl.us.Pro summo accepto honore queant
optatisque sacratissimi CorW'CUC anat,cam gl°riam omni ope provehant,
tiferos tanti Sacramenti S-m ia L’iu s obsequendo, animos hominum ad salu-
«• to fot, £ ,1^“ fo"'“ invitem ac pertraham,
fructus quotidie uberiores cupimus, ut praecellentes Eucharistiae
christiana virtute, feliciter - prfncniant> hde, spe, caritate, omni denique
mentum rei quoque publieie^f?*0*1116’ ldflUe ln sanationem atque emoiu-
magisque eluceant consilia .at’ ***■ Providentissimae Dei caritatis nwps
perpetuum. ’ tpu taie mysterium pro mundi vita constituit
!3* Quarum Nos rerum • W
nirn divinorum caritadsnur/ \r Sp°’ ^cnerahiles Fratres, auspicem mant-
et singulis vobis et vestrn * °S^rae tcstc‘ni, Apostolicam benedictionem
llmils' CStro cu,us1« Clero ac populo peramanter imper-
tUon“ X"1 Acta, vol XXII
AJUI- P- 115-136].
Romani Pontifice 1
589
649,
Leo N1IJ, Htt. ap. Vigilantiae, 30 oct. 1902.
r. Vigilantiae studiique memores, quo depositum fidei Nos quidem
lonse ante alios sartum tectumque praestare pro officio debemus, litteras
encyclicas Provident issimus Deus anno Mocccxcrn dedimus, 1 quibus com-
plura de studiis Scripturae sacrae data opera complectebamur. Postulabat
enim excellens rei magnitudo atque utilitas, ut istarum disciplinarum ratio-
nibus optime, quoad esset in potestate Nostra, consuleremus, praesertim
cum horum temporum eruditio progrediens quaestionibus quotidie novis
aliquandoque etiain temerariis, aditum ianuamque patefaciat. Itaque uni-
versitatem catholicorum, maxime qui sacri essent ordinis, commonefecimus
quae cuiusque pro facultate sua partes in hac caussa forent; accurateque
persequuti sumus qua ratione et via haec ipsa studia provehi congruenter
temporibus oporteret. Neque in irritum hui usmodi documenta Nostra ceci-
dtrv Jucunda memoratu sunt quae subinde sacrorum Antistites aliique
praestantes doctrina viri magno numero obsequii sui testimonia deferre
a vos maturaverim; cum et earum rerum, quas perscripseramus, oppor-
tunitatem gravitatemque efferrent, et diligenter se mandata effecturos con-
■ - arciu. Nec minus grate ca recordamur, quae in hoc genere catholici
uommes re deinceps praestitere, excitata passim horum studiorum alacri-
T Verumtamen insidere vel potius ingravescere caussas videmus eas-
S* quamobrem eas Nos Litteras dandas censuimus. Necesse est igitur
Eois^^r81?* Ur?Cri Praescnpta; id quod Venerabilium Fratrum
, P riigentiae etiam atque etiam volumus commendatum.
dam atirtnnV1*0, M,iiUS llbc,nifs?ue res e sententia eveniat, novum quod-
tliviniK Im 1 ^ ,-°Strac subsidium nunc addere decrevimus. Etenim cum
nttate ».in cxPhatre tuerique Libros, ut oportet, in tanta scientiae va-
catholin' ,‘nT^ nU1 tlp c' err0R,ni forma, maius quiddam sit, quam ut id
«mmunia ipsTrom* T* u^UL^ue Posslnt sinSuIi. expedit
Ap&toiic-p PT j . admvari studui ac temperari auspicio ductuque Sedis
tiae (fenero * |*Uteni commode videmur posse consequi si, quo providen-
9Ua sermo *lS Protnovendis disciplinis usi sumus, eodem in hac, de
silium ,ven^ ^St’ utamur‘ caussis placet, certum quoddam Con-
euQ- gijjj k’LUtl )Clunntur, Commissionem gravium virorum institui: qui
quia et ex a A*™ Provinctam, omni ope curare et efficere, ut divina elo-
ipuj nostro ISttl°rer*1 quam tempora postulant, tractationem passim
afflatu „ ,j°S ,inven,ant, ct incolumia sint non modo a quovis errorum
puam se i U> 0111(11 opinionum temeritate. Huius Consilii praeci-
quae uru Cm e^Se aridecet Romae, sub ipsis oculis Pontificis maximi: ut
versum ch .■ a^ls,ra et Cll9t°s est Christianae sapientiae, ex eadem in uni-
nstianat- reipublicac corpus sana ct incorrupta huius quoque
Cf. x
62
t.
1
59°
Romani Pontifices
um necessariae doctrinae praeceptio influat. Viri autem Z ;
Silium coalescet, ut suo muneri, gravi in primis et ‘ ■ TMfcCh.
satisfaciant» haec proprie habebunt suae navitati «2?^ CU^W
3. Primum omnium probe perspecto qui sint in hic r •
ingeniorum cursus, nihil ducant instituto suo alienum hodit
industria reperent novi: quin imo excubent animo ^
utile in exegesim Biblicam, ut id sine inora assum-,’ r qUld dles
usum scribendo convertant. Quamobrem ii multum
philologia doctrinisque finitimis, earumque persetmen v*™* WcolcQda
collocent. Cum enim inde fere consueverit S^int^m* pr0gressi?^
slcre' Inde et,am tiobis quaerenda sunt arma ne veritatis”^5^0 “**
errore concertatio. - Similiter danda est onera nt U * -,mpar Slt «">
apud nos, quam apud externos, linguarum vetemm oT !* sit
aut codicum maxime primigeniorum peritia- mZn, * T
est utriusque opportunitas facultatis * ^ cnim m his studiis
dJ.' ictidem clmri5r n,m “UCt0ri“em — •
sertim laborandum ivlJZl Abeant Idque prae-
sentiendi agendique ratio, sane nonT^ ° Cath?(1C0S invalescat illa
huitur heterodoxorum sententiis cerini 3’ qUa sc*bcet P*us "i'1110 tn-
gentia ab externae eruditionis mn ° q-U“* ^ermana Scripturae intelli-
enim cuiquam catholico iit-, aPParatu sit in pnmis quaerenda. Neque
esse dlIbia> quae fusi,ls aiias Ipsi ^
magisterio Ecclesiae interpretand^tT H ^^C1° Permis,sse Scripturas, sed
ad aedificationem doctrinae chrisri- adldlss.e’ tn rcblJS ficici et morum,
sacrae Scripturae habendi in ‘irUt P^m^ntium, eum pro vero sensu
Ecclesia, euhis est iudicaro i ^ V™ ^ ac renet «nc* Mater
sanctarum; atque ideo nemini 1^° intcrPretationc Scripturarum
unanimem consensum p cre contra hunc sensum aut etiam contn
— Sm'prm «— “^retari,.
vtintur, obscuritatem illustraud-m.™"’; ■Mt,ad rd’«",sam lllam' flua “»*
ieges, verum dux et mamvr V - - bmde l,on vaIeam hermeneuticae
legitimum divinae SrrintI' a lvulItus data «pus sit, Ecclesia; demum
neque ab cis tradi posse aui mnTZ -CXt” E.ccIesiam ««Utiquam repenri,
verint. — Erg0 viris oui r ‘gl.®!enum iPslus auctoritatemque repudia-
diligentior quotidie sit cnsfnHi °nSl l° fuennt* curandum sedulo, ut horam
s* qui forte heterodnvnc , i . a P^cipiorum: adducaijturquc persuadendo,
sius observent audiimn.". I^,lraa^r praeter modum, ut magistram studio*
tholico interpreti ut ■ i CC cs,am*. Quamquam usu quidem venit ca*
capiat adiumenti: sed CX a lcn’s auctoribus, maxime in rc critica.
nan», quippe pcrcinienHa« °nC *°PUS at .delectu est- Artis criticae discipli-
•^‘'bis vehementer ,>rnu. tVi <"nilus hagiographorum sententiae perutilem.
'dlubita loco ope h(-t< mt' US’ nos^ excolant. Hanc ipsam facultatem.
cuant* ^ ideam tamen ne t*):'|‘,nirn> Nobis non repugnantibus, iideift t’®’
,ac consuetudine intemperantiam iudicii imbi-
it' it .
' Conc* Vatie., ,Wi. n,
Cjp- ll' dt '«tf. - Cf. N. ,0.
Romani Pontifices
59 1
hani: siquid in hanc saepe recidit artificium illud criticae, ut aiunt, subii-
niiuris; cuius periculosam temeritatem plus semel Tpsi denuntiavimus.
Tertio loco, in eam studiorum horum partem quae proprie est de
«ponendis Scripturis, cum latissime fidelium utilitati pateat, singulares
quasdam curas Consilium insumat. Ac dc iis quidem testimoniis, quorum
<tnsus aut per sacros auctores aut per Ecclesiam authentice declaratus sit,
viv attinet dicere, convincendum esse, cam interpretationem solam ad sanae
benneneuticae leges posse probari. Sunt autem non pauca, de quibus cum
nulla extiterit adhuc certa et definita expositio Ecclesiae, liceat privatis
Joctorihus eam, quam quisque probarit, sequi tuerique sententiam: qui-
bus tamen in locis cognitum est analogiam fidei catholicamque doctrinam
servari tamquam normam oportere, 'amvero in hoc genere magnopere
providendum est, ut ne acrior disputandi contentio transgrediatur mutuae
cantata terminos; neve inter disputandum ipsae revelatae \critates divinae-
que traditiones vocari in disceptationem videantur. Nisi enim salva con-
jtnsione animorum collocatisque in tuto principiis, non licebit ex ^riis
multorum studiis magnos expectare huius disciplinae progressus. - - Quare
hoc etiam in mandatis Consilio sit, praecipuas inter ductores catholicos
rite et pro dignitate moderari quaestiones; ad easque finiendas qua lumen
iudicii sui, qua pondus auctoritatis afferre. Atque hinc illud etiam ennse-
quetur commodi, ut maturitas offeratur Apostolicae Secli declarandi quid
catholicis inviolate tenendum, quid investigationi altiori reservandum,
quid singulorum indicio relinquendum sit.
0. Quod igitur Christianae veritati conservandae bene vertat, studiis
Scripturae sanctae promovendis ad eas leges, quae supra statutae sunt,
tonsilium sive Coni missionem in hac alma Urbe per has litteras institui-
J"ib. Id autem Consilium constare volumus cx aliquot S. R. E. Cardinali-
us auctoritate Nostra deligendis: iisque in communionem studiorum lalbo-
i-rmjue mens est adiungere cum Consultorum officio ac nomine, ut in
sams urbanis Consiliis mos est, claros nonnullos, alios ex alia gente, viros
aut°>rUm ^°c trina sacra, praesertim biblica, sit commendatio. Consilii
’ un tTlt conventibus habentiis, et scriptis vel in dies certos vel
po re nata vulgandis, et si rogatum sententiam fuerit, respondendo con-
'^itioU US' dtn^Uc omnibiis modis, horum studiorum, quae dicta sunt,
njt 1 , incrcmcnto prodesse. Quaecumque vero res consultae commu-
crint, de iis rebus referri ad Summum Pontificem xolumus; per
autem ex Consultoribus referri, cui Pontifex ut sit ab actis Consilii
. )|fl avcnt • ~ Atque ut communibus iuvandis laboribus supellex oppor-
^ suppetat, iarn nunc certam Bibliothecae Nostrae Vaticanae ei rei addi-
^ P*'item; jbique digerenti am mox curabimus codicum voluminum-
■ a re Biblica collectam cx omni aetate copiam, quae Consilii viris in
dum Slt’ <lUOnjm instructum ornatumque praesidiorum valde optan-
dj j.cst locupletiores catholici Nobis suppetias veniant vel utilibus initu n-
jte ns! atque ita peropportuno genere officii Deo, Scripturarum Auctori,
jUe Ecclesiae navare operam velint.
i- '“Ctcrum confidimus fore, ut his coeptis Nostris, mpote quae chri-
592
Romani Pontifices
stianac fidei incolumitatem semDiternam™.*.
etent, divina benignitas abunde faveat; eiusque^u"1”1 8?Utem rcct» sptr
m hac re praescriptionibus catholici, qui sieris t"w’ ApMtoli‘=* Sedi,
absoluto numeris omnibus obsequio respondeat '* dedid.
8. Quae vero in hac caussa statuere ac rlnp0
et singula uti statuta et decreta sunt, ita nta et faT* V®Um est> «orarm
mus et tube mus; contrariis non obstantibus esse ac mane« volu.
[Leonis XIII Acta, vol. XXII, P
650.
Leo XIII, ep. cncycl. Fin dal principio, 8 dec. ,902.t
gravi condizionf de^socfed 'noTta I",°ntlficat0j Ponendo Noi mente alie
piu urgenti doveri delTApostoIico ufficio W qucTT^ T®
I ssime cure alia educaaione ,lel Clero V, , ‘ q I11? dl m'ol8«rc spm-
divisamento ad operare nel pODolo ' edevam° mfatu che “8"' Nosiro
rebbe tornato i„ vano, "ve Xl ecci • ^‘°ne di wite *•
e t igoroso Io spirito sacerdotale P ctdes,as.t,co non si serbasse integro
da Noi, di prowedervi sia con ® ^ n0n .cesfammo, quanto era
documenti diretti a tale intento p?^ortune istitutioni, sia con parecchi
II Clcro d 'Italia Ci rnuove Venerabili' particolare sollecitudinc reno
un argomento di si grande rili ^ p „ ^ a trattare ancora una volta
esso ne porge di dflttrim i; - ' e c ,nvero e continue testi monianzt
™n l„dcP IWacria “de?setnP^d ,*Io: !“ ,e « P<-= di addi»
coopera al movimento Jattolico ch«.°r ™PU “ C h dlrczl0ne dei v«“".
siamo tuttavia dissimul-m* t. " . 'L 1 1 sormnamente a cuore. Non no>-
come da quafche temno vad' ^reocc'JiPaz^one delfanimo Nostro al vedere
novazioni inconsulte cosi ^ \ * serPe8B^odo una cotal bnmiatfin-
forme dei sacri ministri > a ^nrrna2^0ne» come aiTazione multi-
sarebbero a deplorarsi ove * avv,sa™ le gravi conseguenze che
pronto rimedio. Ond’e I 1 C tcnden5:e innovatrici non si apportasse
perniciose dei tempi stimirirrT a Preservarc il clero italiano dalle influenzf
marc 'n questa Nostra i ../f0 ^>S‘l ?PP°5ll,na> Venerabili Fratelli, richia-
regolare 1 'educatione errl**»^4- ' Vtn e ,nvariabili principi che debhoi
s. II Sa.,,,l ! C5 “las"“ e tutto il sacro
! f ' d*Etali.i
Ioa"., \X, 2,
Romani Pontifices
593
Baj V(;nir meno; corne, per fedelmcnte aituarlo, non dovra mai cessa r di
ficorrere a quei soprannaturali presidi e a quelle norme divine di pensiero
e di azione che gli die Gesii Cristo, quando inviava i suoi Apostoli per tutto
11 pondo a convertire i populi al Vangelo. Quindi S. Paolo nelle sue lettere
vien ricordando, non csscre altro il sacerdote che il legato, il ministro di
Cristo , il dispensatore dei suoi mistcri , 1 e ce Io rappresenta quasi collocato
inluogo eccclso, 2 quale intermediario fra il cicio e )a terra per trattare con
Dio gimteressi sommi delTuman genere, chc sono quei della vita sempi-
terna. Tale il concctio che i Libri santi ne danno dei Sacerdotio cristiano,
doe di un’istituziooe soprannaturale, superiore a tutti gFistituti terreni e
alTatto separata da essi come il divino dalTumano. — La stessa alta idea
emerge chiara dalle opere dei Padri, dal magistero dei Romani Pontefici
cdeiVescovi, dai decreti dei Concili, dall 'unanime insegnamento dei Dot-
tori e delle Scuole cattoliche. Che anzi tutta la tradizione della Chitsa e
una voce sola nel proclamare che il Sacerdote e un altro Cristo , e che il
Sacerdozio si eserciia bensi in terra , nta ut mentamente annate rato tra gli
ordvti dei cielo; 3 poiche gli son date da ammnistrare cose dei tutto celesti, e
fit i confcrtto un potere che Dio non ojfido neppure agli Angeli’, * potere e
ministro che riguardano il govemo delle anime, ossia Parte 'delle arti. #
Lrcio educazione, studi, costumi, quanto insomma si attiene alia disciplina
sacerdotale, yenne sempre dalla Chiesa considerato come un tutto a se,
non pur distinto, ma separato altrcsi dalle ordinarie norme dei vivere lai-
a c‘ ~ ^ distinzione e separazione deve dunque rim anere inalterata
joiche aj tempi nostri, e qualunque tendenza ad accomunare o confondere
eilucazionc e Ia vita ecclesiastica con la educazione e la vita laicale, ha da
uu.icarsi riprovata nonche dalla tradizione dei secoli cristiani, ma dalla
< jttnna stessa apostolica e dagli ordinamenti di Gesii Cristo.
P crtamente nella lormazione dei clero e nel ministero sacerdotale
■jrin vunk- che si abbia riguardo alie v arie condizioni dei tempi. Quindi
I' n Tf' Pens*cro di rigettare quei mutamenti che rendano
£r c Liem sempre piu efficace nella societa in tnezzo a cui vive;
... ,ZI aPPunto per tale consideratione Ci e sembrato conveniente di
^7«*« 111 csso una P*11 solida e squisita coitura, e di apri re un campo
‘ I j'r^° a ,suo ministero. Ma ogni altra innovatione che potesse recar
C0Jn'| 1 Pregiudizio a cio ch e esscnziale al sacerdote, dovrebbe riguardarsi
a^° Wasimevole. 11 sacerdote e sopra tutto costituito maestro,
Armini q f!af,tt.,re delle anime, e guida ad un fine che non si chiude net
e a vita presente. Ora non putri egii mai corrispondere appieno
; ,0: V1, 4; 1 Cor- IVi
^.aCtr^c>t,urn t-Him m terra peragitur! sed caelestium ordinum d ossem obtinet et
o, Chrysost , De Sacerdotio, lib. UI, n, 4}.
uirt c. 1 w>*ium enim m terra peragitur! sed caelcstiui
* , mLTlto (S. Io. Chrysos t., Dc Sacerdotio , lib, iii, n, 4;,
- cnim terram incolunt m caque commoramur, ad ea quae in cadis sunt dia-
CnmmL. : i t4 * •
pnrm nt tiq im nrijut Angelis, neque Arcti Afl'
rram incolunt m caque commoran
i'dh 4i 1 CC!mini5M sunt, potestatemque acceperunt, qu;
; Dcu* - flWd., n. 5). g _ _g _
" tst arcium regum n animarum (S. Gregor* M , ReguL Past.t part, I, c . I)„
///+
33
594
Remmi Pontifices
So
a cosi nobili uffici, se non sia, quante raestieri v -
“** « divi“; « non Sia fornito a
un nomo di Dio; sc non ponga ogni cura in aw-alorarTf " *?* ch'
co la efficaaa dei esempm, conforme all'ammonimcmo .“«gnamon,
‘ nnciPe.d^h Apostoli: Forma facti gregis e\ ani», Te^1 sacripa%i
fano 1 tcmpi’ e le condiziom sociali cantnnfe si ^ ■ Comu^ *
]C Pfr°Pne ® massjme doti che debbono rifuleere nT l qUestC£
f,sta 1 pnnciP» della fede; ogni altro corrdn n t SfCerdotc <*ttofico
certo commendevole, manon avrA, rispetto alPuffi atUrae cd UfDano
secondana e relativa importanza — Se pertanto h U° .SacerdotaIe» che una
i Clero si pieghi, fin dove e lecito, aibisogni delS™*0^ * *hBto chc
doveroso e necessario che alia prava corremt t ! presentc. c altrd
fortemen te resista, E cid mentre rUnr i dd fColo> non cI'c cedere
sacerdotio, vale altresi a renderne piif frutUs^"1-6 ^ fine dd
decoro e procacciandogli rispetto L 0r, ° mm,stero« "cscendoeli
nto dei naturalismo tenti inquinare rmn ' PUr tropP° “me lo toi-
sociale: spirito che WC^^TcmeT, ^
I1' ' lI,sce 1 cuori e li volge alia ricercu dei itr nbe,Ia ad 0Sm
Dl W to spirito, cosi malefico e ^ ™ TdllCk trascurati & «emi.
che qualche influsso non possa fnsimTP° .dl^U*°; grandeMe e a temere
Mfiie /ra i meno esperti 'i ri Vi **ff fS* anc u* *ra ecclesiastici, nus-
gravita di condoce , I ft r “ f*bbcro’ * venir meno a
rezza al fascino di ogni novita* il i KL a. ‘sacerdote* d cedere con legge-
* n^aggrori; il perdere quella DMdl m C°n indocilita pretenziosa v.
t necessaria, **»» «* discutere che tanto
ben piu deplorevole perche m * * Cna fcde e dl morale- Ma ctTctio
secuirebbe nel sacro ministero Tll t0 .da"?* deI P°PoI° cristiano' nt'
non conforme al carattere di K-> t * 2 paf°k> lnducendovi un linguaggio
4- Mossi da td7co * t b“dl*°re de,rEva”geIo.
Con P*u vivo studio raccom^ 'lfl0ni’ ^°| sei*riamo di dover nuovamemee
gclosa cura mantenuti ndlr 3^e- C le Innanzi tutto i Seminari siano con
della mente come a cmella Hoi sPinto proprio, cosi rispetto ali 'educazione
son° 'sclusivameote destin a' a,ore’ ^on si perda giammai di vista, ch‘essi
Per quanto legittimi ed nnor • 'L.,PrLP'ir'l["t; ’ giovani non ad uffici urnam»
11 m*ntstri di Cristo t ° -1’ m.a ad ‘dta missione, poc’anzi acccnnat t,
soprannaturale, sara setnm*- ‘ " ‘f* /nt>l<ri (R 2 Ha tale rifiessso, tutto
'Iero di Francia data 1\* ' peV? e’ come notammo gi;i nella Hncidicaal
pare PLT Ia retta formazinn*^ 0m J^9> 3 ritrarre nonmc preziose non
sJt,u,ti* ne’ quali si educarm dei.chjenci» ^a per allontanare altresi dagl’1*
dme morale o religioso -- p ^ pencoio cosi interno coine estemo, dor*
estraneo agit avanzamenti pSpc*tt]> ^tu di, poiche il clero non dev’essere
1,1 «umente buono cd mile “?"! buon» disciplina, si accctti pure quanto
Sl ncon°sca negl'innovati metodi: ogni tempo
-• ! It- j-
* t-or., I\ ,
Cf N- 642.
Romani Pontifices
595
,uoj contribuire al progresso dei sapere umano. Pero vogliamo che su tal
proposito siano ben ricordatc lc prescrizioni Nostre intorno alio studio
jdK Intere classiche, e principal mente della Filoaofia, della 'Feologia, e
Jelk srienze affini: prescrizioni che demmo in piu documenti, massime
wjj3 dctt.i Hnciclica, di cui Ci piace percio trasmettere a voi un esem-
plare, unito alia presente. — Sarebbe al certo desiderabile che i giovani
rtclesiastici potessero tutti, com e dovere, fomire il corso degit studi sem-
rrc aIl’orabra dei sacri Istituti. Ma poichi gravi ragioni talora consigliano
che alcuni di essi frequentino le pubblichc Universita, non si dimentichi
con quali e quante cautele i \'escovi debbano cio loro pennettere. 1 Yo-
eliamo dei pari che s’insista sulla fedele osservanza delle norme contenute
in altro piu recente documento, in ispccial modo per quanto concerne le
Iftturc od altro che potesse dare occasione ai giovani di prender parte
comecehessia ad agitazioni esterne. 2 Cosi gli alunni dei Seminari, facendo
■iforo di un tempo prezioso e colla massima tramiuilliti degli animi, po-
ironno raccogliersi tutti intorno a qucgli studi che h rendano maturi ai
jrandi doveri dei sacerdozio, singolarmente al ministero della predicaziont e
drile confessioni. Ben si rifletta, quanto grave sia la responsabiliti di quei
•accrdoi i che, in tanto hisogno dei popolo cristiano, trascurano di prestar
opera propria nelFesercizio di questi sacri ministeri; e di coloro altresi che
■n \i porta no una illuminata operosita: si gli uni come git altn tnal corri-
spondono alia propria vocazione in cosa che troppo importa alia salute delle
“““* E 4ui dobbiajno richiamare lattenzione vostra. Venerabili Fratelli,
:Ja speciale Istruzione che volemmo data in ordine al ministero della
'Ina Pa™!u;a e desideriamo che se ne traggano piu copiosi frutti. Rispetto
pw a ministero delle confessioni, si rammenti quanto severe suonino le
r,~ ^ 1 PM1 insigne e mite dei moralisti verso coloro che non dubitano
«to inciti nd tribunale di penitenza; 1 e come non meno severo sia
ento dell insigne Pontefice Benedetto XIV, che poneva tra le mag-
;!^! caa™ta della Chiesa il ditetto nei confessori di una scienza teolo-
morale qual s addice alia gravitii di cosi santo utficio.
ministri dei Signorc c neces-
,, „ • - con sempre maggior vigore e
^ ! rc/ ordmamento scientifico, anche il disciplinare e I’educarivo
^ n Seminari. — Non vi si accolgano che giovani i quali olfrano fon-
gj PeranZt di \ oler consecrarsi in perpetuo al ministero ecclesiastico. 4
u.u segregati dal contatto e piu dalla convivcnza con giovani non
^ucodo» rU<' r° ^ CT_sPestun> est S. Conar. EE. ct RR. dat, dic - 1 iulii 1896, ad Italiae
1 Ijttu*1* ani’',:,rum Religiosarum Moderatores. — t'f. N. 20ti.
c * °,flC l*e^a '*• C'ongr. dr$ili V EE. SS. (Iri ~i ni-nn.iio 190.’, sulf.umnc
P- cns,,an:' c dcmocmtico-cmtiana ia Italia. — Cf Inonis XIII Acta, \ol XXII,
ujU T ' S Congr. dei \ V, ( RR. dtl 31 Itiplio 1S94 a tutu gli Ordinari
* S Am ‘reri0ri Ordini c (.'ongri-g-izioni religiose. — Cf. X. 2034.
1 (Vir, 'J '■ Pignori, Pratua dtl Confessore, c. 1, § III, n. tS.
c‘ lr'd,, scss> XXII I, c. XVIII, de reformat.
?■ 6 al nobile scopo di preparare degni
Vcncrabili Fratelli, che sia volto, e t
596
Romani Pontifices
aspiranti al sacerdozio: tale comunanza potra ner „*
/erars, a tempo e co„ singolari cautcle, finche’ n J ^ C ** ^ , ,
prowedcre, conforme alio spirito deila d " r Sia dat0 $ nW* '
dmo quanti neleoraoddla loro educa/ione m Pr ' ' ccd**«*tica ?
J* Vocazfonc sacerdotale, 'e nellCm«^7c^^
« st usi somma ponderazione, musta r,mn ■ clilenci agli 0rj„
San Paol° a Timoteo: Manus cito nemini LL m iT™0 I
posporre a qualsiasi altra consideratione che n mtt0 «& convi(T '
inferiore a quella rilevant ipsima deila diVnkfcLl ^ " SCmpre da *J5
poi grandemente, che a formare negli i^nni deU?! m,[liater»- — Importa
d* Gesu Cnsto, nel che si assomrm ^ntuario un’imafiinc^
raton e grinsegnanti alia diligenza c aIIaCdU<^,0,le CcdcsiasticM mod
congiungano Pesempic di una vita d tu pr°pria deI ko
Piare di chi presiede, La condoita^
persuasi v o per ispirare negli animi loro ilV, 'n.gUaggJO P,fl eloquenti c
<1 amore al bene. Un opera diurnor i “nvrj"?to dd pmpn d0VcP
iirettore dt spmto prudenza non ordinarii ° nc Ufde Pnncipalmcntc da]
ufficio che desideriamo non manchi in indefessei ■» tafc
dato ad ecclesiastico molto esperto nelh ^eimnario> v“oI essere afn-
af ,UI non sa™ mai abbastanza raccom, ?! *?.* Pcrfczi°ne cristkna. Ed
'* Un.n' coIla maggior sodezza quella nieh 5*° d ,mfondere e c°ltivar ne,;
special mente pe! clero, di utjjL ;„*!• \?..quaIe e P" tutti ferenda, m
prcmunirli altresi da sia * Illi
. i laseiarsi talmente prendere all f!?00’ ?°!. in)requente tra’ giovam*
a inv ua. d propr;0 avan7 ‘ir 0l^e degi i studi, da non cum poi
*** dei Quanto
prati a quel forte spirftcfdi V chlt;nci* meglio saranno tem-
3 gloria divina c Ia salvezza dellJ - ^ C1 L a tutt0 necessario per zelut
ne C cr° italiano sacerdoti che di <mime: ~ Non mancano, Ia Dio merci,
«ro dei Signore, penetrlt^ prove * <!«**> possa un min,
antl c u' Pcr dilatare ii remio di p° mirabile Ia generosita di qtiti
dn\ terre incontrare fatir\ * JC^U ^risti>i c°rrono volenterosi in Iod-
«*• «. rnartirio. 't,Ch<:' Pr'^bni c 3tcnti d'„g„i mani™, ,i
6. Dj questa guisa .
mente coitura dcllo spirit » e (uip Pr0v Vlde ed amore voli cure nella conve-
?SI ' ®*ovane levita, qUaJe I» jn^fgno’ VLTn*1 a grado a grado fomun-
ed I bisogni dcl popolo cristi,n,> nh!Cgg0n° ,a santiti* dfeHa sua vocazi«ic
<l,rr‘? cfsere protratto am 1 , T. -i t,roc'n,° m verita non e breve; eppurr
c 1 gmvani sacerdoti non c'. ^ ! ^e.mP° dei Seminario. Convicne infatti
a vengano confortati dall-i an° aSc,atl senza guida nelle prime fatichr,
'• a Pmdcnza, e Ia p,eti. p‘*rtIcnza de’pii’i provetti che ne maturinolo
_*!?. accademiche, ora coi, n ’^drC,Spcdientc altresi che, ora con eserciu-
1 nua*nente esercitati ne^Ii °. 'I-0 ConPerenze, si allarghi luso di tenerli
siicri
1 |
1 * tenoth, v -i ,
1 itmofh rv - o
t / t o*.
Romani Pontifices
597
- E manifesto, Venerabili i*‘ratelli, che ejuanto abbiamo sin qui rac-
I tomandato, Iungi da! menumamente nuocerc, giova anzi in singolar modo
i quella operosi ti sociale dei Clero, da Noi in piu occasioni inculcata come
necessaria ai nostri giorni. Poiche coIPesigerc la fedele osservanza delle
nonne da Noi richiamatc, si viene a tutelare cib che di silTatta operosita
Jjvcsserc Panima e Ia vita. - Ripetiamo dunque anche qui, e piu alta-
mente, esser mestieri che il Clero vada al popolo cristiano, insidiato da
pgni parte, e enn ogni sorta di fallaci promesse adescato segnatamente dal
scdalismo ad apostatare dalla fode avita; subordinando pero tutti la pro-
pria azione allautorita di coloro, cui Io Spirito Sunto ha costituito 17 seoti
f-r regere h Chiesa di Dio; senza di che scguirebhe confusione e disor-
dine gravissimo, a detrimento anche deila causa che hanno a difendere c
j promuov ert . Anzi a tal iinc desideriamo cbe i candidati ai sacerdozio,
iiil tirmme dcll,i loro educazionc nei Seminari, vengano convenientem ente
jnunatstrati nei documenti pontifici che riguardano la questione sociale e
-i dt mocrazu cristianj, astenendosi peraltro, come piu sopra abbiam detto,
dal prendere qualsiasi parte al movi mento esterno. Fatt i poi sacerdoti si
udgano con parti coi are studio al popolo, stato sempre 1 oggetto delle piu
amorosc cure deila Chiesa. 1’ogliere i figli dei popolo alia ignoranza delle
a'-* spirituali ed eteme, e con industriosa amorevolezza avviarli ad un
.,'tR onesto i \ irtuoso, raffermare gli adulti nella l*edc dissipandone i
untran pregiudizi, e confortarli alia pratica deila vita cristiana; promuo-
ire tra i aicato cattolico quelle istituzioni che si riconoscano veramente
'c“a 3 ™gl loramento morale e materiale delle moltitudini; propugnar
-pra nuto i principi^ di giustizia e canta evangelica, ne’ quali trovano equo
ttnpcramento tutti i diritti e i doveri deila civi! convivenza: tale c nelle
r pue sue parti ii nobile compito deila loro azione sociale. Ma abbiano
tntcp^ Prts<"n^c’ c^e «mche in mezzo al popolo il sacerdote deve serbare
. ?,! suo 'lllgusto carattere ili ministro di Dio, essendo egli posto a
U T-atj* 7’ P1** nc*palmen te animarum causa. ' Qualsivoglio maniera
doveri Par|Mji 6 P0!10^* ^ scapito deila dignita seccrdotale, con danno dei
riprovata C 3 dl"sc*P^na ecclesiastica, non potrebbe esser che ait a metu e
S r
Cimnnn C° V enerabili Fratelli, la coscienza deIFApostolico ufficio
?iv1 rdcvare’ considerate le condizioni odierne de! Clero d’I-
otudintTv . ? Mt'an?°’ tdlL 'n cosa di tanta gravita ed importanza, alia solle-
jc| Vos.r ** j3 \° ^sprete congiungere Ic piu solerti ed amorosc industrie
^'ivvseov Zt ’ ISP'rand°vi spccialmente ai luminosi esempi dcl grande
PrMcri’ (,'U' ^3n ^ado ^<trromeo. Portanto a dare effetto a queste Nostre
rag. ^j?1' avTctc cura di farne argoiuento delle vostre regionali Confe-
|ir; jj- consiglian i su quei provvedimenti pratiei che secondo i partico-
m«ntj ed I| L s,ug°le Diocesi vi semhreranno piu opportuni. Ai divisa-
della V' * 1 bi liherazioni nostre non mancheri, ove sia d’uopo( i) presidio
1 ^stra autonti.
M., Regul PmLt pun II, c. VI L
598
Romani Pontifices
i). Ed ora con parolc che ne viene snnnh
£"* paterno, Ci volgiamo a voi, quanti ,Le 5Tc“dof rl'?1 dtl
dando a tum c a cuscuno, che mettiate ogni TZt ' **.
•sunpre pui degnamente alio spirito proprio delh P g nci Corrispond(
A vo, ministri dei Signore diciamo con pf(, ra„io!„ '“** «St
sempltci fedeli: Obsecro itaque vos ego vinctus Z n^- n°n disse «• Paulo'
vocatione, qua vocati estis. * L 'amore dclia comune , ‘nT' f t}"’ »**
c nnvtgoraea tra voi quella concordia di pensiero c d “ ' C*ioa "'«d.
ic forae C rende pii, feconde le onere Tn t . ' “ . d onc' chl-' addo»;
e alia societi, quando il Clero dVni narionc 'Pj •“U"0 ‘nfesti alh «'>8»»
per Ia difcsa della fede e della morale criariatu^aTf0 ad •Unini cwnP«i'
dilettissimi, cui particoJari vincoli concinno 1 " aPPVticnc a voi,
precedere a tutri gH altri coliwm^ ^Zm ^ H W
obbedienaa alia voce e ai comandi dei viarii di 'r' illimil
Ie bentdiziom di Dio sn-nr!^ an° dl Gesu Cnsto.
» voi, Fapostolica benedice,
effusione di cuore impartiamo cf° tl c vostre CUrc alfidato,
[Leonis XIII Acta vnf vvn
*lcta- '0l- XXH, p. 246-259].
651.
U° X'"' °P' D»m multa, 24 dec. ,902.'-
1* Dum multa
8C,‘mus Aequatorianam* E cd^^ ^ mifcnjm statu,n ad q™m «d«*
«que prolatis edictis, quibus vm SUmU® °PPortljnis pul
non modo ecclesiastico sed .**, ' i* !lcItudme pastorali commoti, legi i
<l'io eaedem rogabantur rerin Wni ,v,no ,lln Aversis, inde ab eo tempe
que operam impendentes marf non dubitastis, omne studium omnei
a Pern*cioso consilio retmh/»^, R lnt5^ra' Publici oratores legibus fereoc
ac facilitate in religiosam ^ ^aud vos ^atet quanta animi indulgent
incubuerimus, quae ui pJu* **ae vestrae tranquillitatem reintegranda
momenti est. At quae snes cr C>I.IC\tIL ,c'v*tatis bonum maximi profeci
tonano fere universo ifFnl. Z5 a Nobis susceptae ac populo etiam Aeqte
clcteribus iniuriis satisfact^n ^ 171 lscre ej£ciderunt. Etenim non umd
itat- sunt eaeque gravissim i im.non vcrum etiam aliae iisdem superad
canones dioecesim sabl-itm^ 11 !m constitutam quamdam secundum sacro
fi ne ullo Sedis Apostolicae pv;^1 enius/ Episcopos vacantibus dtoeeesihui
unpediiam diversis modis m-u Cmt Pr*vdt‘gio, propositos scimus; ac taodflt
- <em attingimus eum .. lninniJ ebristiani sanctitudinem cognovimus
postoHcis Litteris, die x FeL^*6* *a Nobis declaratam, tum marirw
1 t^ph (v , ,roani anni MDCCCLXXX,3 quibus dedita open
‘ «««ito A»,.; mm\
5 ^pi-topo Quitenstum cetcrisquc Acquatoris Episcope
Rom a n i Po n fificet
5 99
docuimus quae christiani connubii natura sit, quae firmitas, quot curas Eccle-
ia contulerit eius honori ac iuribus tutandis, quaeque sint in eo partes
0 testatis civilis. Cum scilicet humanae Redemptor ac restitutor naturae
Christus Filius Dei matrimonium Christianum dignitate auxerit sacramenti,
omne apud christianos matrimonium idem sacramentum illico est, nec ratio
contractus a sacramenti ratione seiungi nullo modo potest: quo fit ut,
integro permanente civilis potestatis iurc eos effectus moderandi quos civi-
|e> appellant, matrimonium auctoritati subsit Ecclesiae. Exploratum prae-
terea est, eumdem gentium omnium Redemptorem Iesuin delevisse repudii
consuetudinem, auctumque virtute sancta matrimonium ad firmitatis legem
revocasse, quemadmodum ipsius voluntate Dei est ab initio statutum.
Sequitur idcirco ut Christianorum matrimonium, simul ac perfectionem
omnem sit adeptum, sanctum indit iduum, perfectumque consistat, nec,
nisi occupante coniugcm morte, ratione ulla posset, secundum eloquia
sacra, dissociari: Quod Deus con i unxit, homo non separet . Nimirum multi-
plicem humani generis utilitatem lesus Christus spectavit; nam ad bonos
mores servandos aut restituendos nihil magis conducit, neque ad mutuum
fovendum in utroque coniugc amorem, ad familias div ina quadam vi con-
firmandas, ad institutionem tuitionemque sobolis, ut par est. repristinan-
iiim, ad sustinendam mulieris dignitatem, ad decus denique prosperi tatem-
<]ut‘ comparanda familiaris civilisque consociationis, utilior atque etiam
praestabilior cogitari res ulla potest.
.v Quapropter pro supremi Docturis officio, quo custodes ac vindices
ac ecclesiastici iuris existimus, vocem attollimus, omninoque impro-
bamus latas nuper in ista Republica leges de matrimonio, quod vocant
ovili, ac de divortiis, unaque simul illa reiieimus, quae in sacram Eccle-
siae disciplinam apud vos attentata fuere. Quod, vobis repugnantibus sta-
Iuta{; ac iussae huiusmodi leges sint, adeo civilium incremento renim ac
Bionis rationibus contrariae, non est, Venerabiles Fratres, cur animo
‘rangamini; immo vero exaugendum vobis rei sacrae studium, vigilantia-
que adhibenda maior est. Pergite igitur, ut facitis, neglecta ac contempta
Ccesiae ^ura invicte defendere; fideles, vestris curis concreditos, edocete,
Mjm- hic imbuite ut debitam iis qui praesunt reverentiam servantes, doc-
nnae religionis catholicae adhaereant atque ad eam mores instituant; ac
omr)es unanimiter enixis impcnsiSQUe precibus a Ss, Christi lesu Corde,
■rnnium prima nationum gens vestra devota solemniter est, contendite
I suae misericordiae abundantiam Acquatorianae Ecclesiae iucundior.i
^igiri tempora velit. Comites consortesque et dolorum et obsecrationum
irarum Nos usque manemus; quum interea testem benevolentiae Xo-
*“*c divmorumque munerum auspicem, apostolieam benedictionem vobis
s tisque fidelibus peramanter in Domino impertimus.
I iconis XIII Acta, voi. XXII, p. 260-263].
600
Romani Pontifices
652.
Cum
Abbas
Leo XIII, const. Cum sicuti, 28 mari. ,,;03.
um sicuti ad Mos retulit dilectus filii. e !4;i i i
. s s: Anse,mi dc Lrbe et Primas Ordinis t Bentdictf
sima ordinis consuetudine, statis quibusdam anni diebus M “"'I"'5
suis generalem ab omni transgressione votorum et re*. I Abbates.mofladtt
et ordinationum impertiri soleant absolutionem Nos^hu p™stitutionioi
et spiritualis privilegii emolumentum accedat, haec quae infra 7*^° ^
statuenda censuimus. Nimirum dc Omninotemi* n ^ • • SCnpta sunl
■orum Petri e, Paoli Ap„s,„I„r„„ eius L o ^ ZsiT “ “ **
singulis atque un, versis Ordinis S. Benedicti Monachis e KJT?*1
versis, ubique terrarum nunc et in ^ ^ ratribus con-
anno, diebus semel tantum a Primate^iusdem 2S!?t',b“-8' ia
cedimus et largimur ut serv ?, ,dl"18 dral*n“>K 1 eoo-
Benedictionem cum adnexa Plenaria Ini T ,s0 ut!onem Generalem ku
formula ad id a . I reclPcrc «Mfc
mensis ruBuT^Xf S ^ “ ““ “P*“
larium hoc privilegio fn.emb m 111' . d,0rum 0rdi""'n Ree»,
confessione rite expiati et Saem' SynirrrfecTpro'chntk f
SSSttSSS»^- 'S
VblutXa ^^^S^Crpetuis futllris foribus valituri,
impressis, manu alicuius Notarii dS” |nins,,™pt,s 8611 exemplis etiam
hvclesiastica dignitate consritm**^ ‘51. sul>8CnPtIS et sigillo personae m
quae adhiberetur ipsis praesemih mU"'?S eadem prorsus fides adhibeatur,
[Annales O. S B r , ^ exhibitaC vd «tensar.
*• (a’ IlS93-i9oS), p. 91, 92].
653.
PiUS X’ CP- «"cycl. E supremi . 4 oct. .
3
evecti fuimus' vobil' nr-l' *1"' cad>edra' ad quam, consilio Dei inscruubi;
■>»* Nos lacrymis IS."? ? “£UtU™> ■*« *«■"* commemorare qu
depellere a Nobis conati Pr_e.c‘^ll:i formidolosum hoc Pontificatus om
ti^ impares, converti* r ; idcnnir equidem Nubis, etsi omnino mer
nere m rem Nostram posse quae Anselmus, vir sancti»
' t? 3. 1 ii [ j |i|
QuudraRcsimae; Vigilia PcmecoM™”^1?1'” Nativitat» Domini Nostri Icsu Christi; t ip
Jmnium Sanctorum .. <Ep , f u' ' "*,,w Assumptioni* Beatae Marine Viripni*; Vipl
Cf. N. 58(1. P- 2 febr ■ »904). i
s Ad Patriarchas Primates a -i •
P cm ct communionem cum \,,, . ,.*pISCf,*,ns Fp i scopos afiosque locorum OrJinario
* l colica Sede habentes.
Romani Pontifices
601
nuis, querebatur, quum, adversans ct repugnans, coactus est honorem epi-
,c0 'a(uS suscipere. Etenim quae ille moeroris indicia pro sc afferebat,
tjJcni ct Nobis proferre licet, ut ostendamus quo animo, qua voluntate
Christi gregis pascendi gravissimum officii munus exceperimus. Testantur ,
sic ille, 1 /nervinae meae et voces et rugitus a gemitu cordis mei, quales nun-
mtam de me, ullo dolore , memini exiisse ante diem illam , in qua sors illa gravis
orthii piscopatus C an! nanae risa est super me cecidisse. Quod ignorare nequi-
r erunt illi , qui, ea die, vultum meum inspexerunt.,. Ego magis mortuo quam
licenti colore similis, stupore et dolore pallebam. Huic autem <U mt electioni,
imo violentiae, hactenus, quantum potui , servata veritate , reluctatus sum. Sed
•,m, velim nolim, cogor fateri quia quotidie indicia Dei magis ac magis cotuitui
1 ruo resistunt, ut nullo modo rideam me ea posse fugere. I ude tam non tam
hominum quam Di i, contra quam non est prudentia , rictus violentia, hoc solo
intelligo me uti deberi consilio, ut, postquam oravi quantum potui, et conatus
sum ut, si passibile esset, calix iste transiret a me n biberem illum..,, meum
nnsum et voluntate, postputans, me sensui et voluntati Det penitus com-
mittam.
1, Nec plane repugnandi causae, multae et maximae, defuerunt Nobis.
Praeterquam enim quod honore pontificatus, ob tenuitatem Nostram, nullo
Pact0 dignaremur; quem non moveret ei se successorem designari, qui,
oim Ecclesiam sex fere ac viginti annos sapientissime rexisset, tanta valuit
alacritate ingenii, tanto virtutum omnium splendore, ut vel adversarios in
sui admirationem traduxerit et memoriam sui nominis factis praeclarissimis
consecrant? Dein, ut praetereamus cetera, terrebat Nos, quam quod ma-
.ume, ca quae modo est humani generis conditio afflictissima. Quem enim
ateat, consociationem hominum gravissimo nunc, supra praeteritas aetates,
■V'1 intimo urgeri morbo; qui in dies ingravescens eamque penitus exc-
tteii\ ad exitium rapit.- Morbus qui sit, intelligitis, Venerabiles Fratres: defe-
thoa 8ces.sioque a Deo; quo nihil profecto cum pernicie coniunctius, secuti -
.'I® rojhetae dictum: 2 Quia ecce, qui elongant se a te, peribunt. Tanto
igitur ma .0, pro pontificali munere quod demandabatur, occurrendum esse
■ V**™* ^kitrabamur enim Dei iussum ad Nos pertinere: Ecct
das !iU1 r’ s,tPcr gentes et super regna, ut evellas, et destruas . et disptr-
dissipes, et aedifices, et plantes ;9 verum conscii Nobis infirmitatis
rat, negotium, quod nihil simul haberet morae et difficultatis pluri-
»um, suscipere verebamur.
v A * » .
p •' U a!neiT’ quoniam numini divino placuit humilitatem Nostram ad
f 5 ampbtudincm potestatis provehere; erigimus animum in co qui Nos
: 'Kar I v**tutc freti manum operi admoventes, in gerendo pon-
Chr U 4 C ununi declaramus propositum esse Nobis instaurari omnia in
ns ,J’ 4 ut xidelicet sit omnia 1 1 in omnibus Christus. 5 - Erunt profecto qui
t ppp L in, cp.
tXXII, 27.
'«em., I. IO<
^e»*. I, 10.
Uloi>. III, 11.
I.
* h
602
Romani Pontifices
divina humanis mctientes, quae Nostra sit anirni mens '
ad terrenos usus partiumque studia detorquere il,\ mt|mtur «qu,
cidamus, omni asseveratione affirmamus nihil velle xT ‘nanem sPem pnt
Dco' ^^.consociatione,,, I, foturo" ^ ",llil
auctoritate, administros. Rationes Dei rationes Nostn M' l'"'us ««w
vires omnes vitamque ipsam devovere decretum est IT a'1"'1 pro
Ium a Nobis expetant, quod voluntatem animi patefadaMm' T
mus semper: Instaurare omnia in Christo/ P ’ hoc unum dabi-
4- Quo quidem in praeclaro opere siiseinir.r^i,, . i
Venerabiles Fratres, alacritatem afferi sum^m q“* illudN*'
fore vos omnes strenuos ad perficiendam rem r ?U°d Iccrtum habena,
ternus, ignaros vos. non sane iuT 1UT ™ ad,utores- ,J cnim si dubi.
■Ibus belli, quod nunc, ferme ubique commmE “ pUtaren™'» nefarii
sus Deum. Vere namque in Auctorem suum A™ at<,Ue al,tur
";pkf *-*•« connriunrrr^nni^.-r
nullaquc habita in * l Dei «»«**
numinis ratio: quin^ nm ’ ^ Privatim’ supremi el»
recordatio Dei "atque noti o ZLT^l ""** ^ *
quae supremo tempore * X' piu?e metuat neccssc est ne malorum,
libamentum quoddam ac vehit* ^ dlP'1' Slt Perveniitas haec animorum
Apostolus ,o£TiIC n ? CX° Um: nCVe MUS perdUimis' de V
«Wndi^^uSnS~ tcrns "*■«** Tanta scilicet audi
gnantur, quaeque homini eum rcve3atac fldei documenta oppu-
praefracte contenditur! E contr!° 0ft!Cm mterc^dunt to!lere delere proreus
propria est Antichrisli nnD i ’ <?Uac’ secundum Apostolum eumdem,
invasit, extollens se t„nr 1,11110 ipse, temeritate summa, in Dei locum
Uci notitiam extinguerc iLPP’ <Uatur Dcus; tisque adeo ut-
aspectabilem hunc mund.. ,m ?n.se ne^ueat» tamen maiestate reiecta
adorandus In temni, n . 111 Sl 1 *Pse veluti templum dedicaverit a ceteris
6. Hnlmv, *"»— *
nullus est sanae m.»,,*.* CUm mortalium certamen qua sorte pugnetur
abuteoti, rernm omniumT' 77*'. Datur 9uide“ holn. libeksri»
victoria a Deo semner st- °nt,lton.s ‘us atque numen violare; verumtameo
homo, in spe tziumnht ' <*W” et‘am tum Pr°pi°r clades imminet, quum
“ «‘Tipturis :In2‘l !“»•• Haec ipse Deus nos admone:
tiae ae maiestatis immem^ ^ scilicet peccata hominum, 5 suae veluti poten-
t (iniquam potens rr„ftll/ ] f mo.x VCro> Post adumbratos recessus, excit olus-
" ««>. 0 confringet repi, a inimicorum morum’
S tob, XXI, I4.
* 11 Tb«>S.. U, q
11 tw, n, '
S»P-. XI. Z4,
Ps- t. XXV II ft- \
1 p*. t.xvii. • s-
Romani Pontifices
603
ul norint omnes quoniam rex omnis terrae Deus . 1 et sciant gentes quoniam
homines sunt. -
~ Haec quidem Venerabiles Fratres, hde certa tenemus ct expectamus.
Attamen non ea impediunt quominus, pro nostra quisque parte, Dei opus
maturandum nos etiam curemus: idque, non solum efflagitando assidue:
Exsurge Domine , non confortetur homo; 3 verum, quod plus interest, re et
verbo, luce palam, supremum in homines ac naturas ceteras Dei dominatum
adserendo vindicandoquc, ut Eius imperandi ius ac potestas sancte colatur
ab omnibus et observetur. — Quod plane non modo officium postulat a na-
tura profectum, verum etiam communis utilitas nostri generis. Quorumnam
etenim. Venerabiles Fratres, animos non conficiat trepidatio ac moeror, quum
homines videant, partem maximam, dum quidem humanitatis progressus
liaud immerito extolluntur, ita digladiari atrociter inter se, ut fere sit omnium
in omnes pugna? Cupiditas pacis omnium profecto pectora attingit, camquc
nemo est qui non invocet vehementer. Pax tamen, retecto Numine, absurde
quaeritur: unde namque abest Deus, justitia exsulat; sublataque iustitia,
frustra in spem pacis venitur. Opus nistitiae pax. 4 - Novimus equidem non
paucos esse, qui studio pacis ducti, tranquillitatis nempe ordinis , in coetus
factionesque coalescunt, quae ab ordini’ nominatu. Proh tamen spes curas-
que inanes! Partes ordinis, quae pacem afferre turbatis rebus reapse queant,
unae sunt: partes faventium Deo. Has igitur promovere neccsse est, ad
t a? que quo licebit plures adducere, si securitatis amore incitantur.
8. Verum haec ipsa, \ cnerabiles Fratres, humanarum gentium ad maie-
Matem Dei imperiumque revocatio, quantumvis licet conemur, nunquam
nisi per Iesum Christum eveniet. Monet enim Apostolus: Fundamentum...
midnemo potest ponere, praeter id quod positum est. quod est Christus 1 esus . 5
*.ct icct unus ipse est, quem Pater sanet ificavit , et misit in mundum ; 6 splen -
or 8 r/ figura substantiae eius , 7 Deus venis verusque homo: sine
^0. cum. ut oportet, agnoscere nemo possit; nam neque Patrem quis
msi It/tus, et cui voluerit Filius revelare . 8 Ex quo consequitur, ut
1 cm omnino sit instaurare omnia in Christo atque homines ad Dei obtem-
perationem reducere. Huc igitur curas intendamus oportet, ut genua homi-
. In lristi ditionem redigamus: e<> praestito, iam ad ipsum Deum
' gravent. '^d ^cum inquimus, non socordem illum atque humana negli-
^ni, quem mat e rial istarum deliramenta effinxerunt; sed Deum vivum
m, unum natura, personis trinum, auctorem mundi, omnia sapien-
mie providentem, iustissimum deniq ue legislatorem, qui sontes plectat,
racmia proposita virtutibus habeat.
! Ps- xbvi, s.
IX. ai.
Ps- IX, 20.
;■ ^xxu, ,7.
, J c°r. IM.
, !:■*• r-
. Hcbl--. t. i.
*l!«th.( XI
? *7
I
Romani Pontifices
T
9, Porro qua iter nobis ad Christum pateri* T '
Ecclesiam videlicet. Quamobrem iurc rj.J ' antc 0cu^ m. .
Chnsuis, quaesitam su. sanguinis pretio; cique doctrin'"'1'1'' ‘llam SS
praecepta legum commendavit, amplissima rimul hZ*
ttae numera ?d sanetitatcm ac salute,,, h™ ™ ** gr,
10. \ detis igitur, Venerabiles Fratres oml,. ’ l
pariter officium sit demandatum: ut con W, " ?'mm Nob« vcbism*
pientia aberrantem, ad Ecclesiae discinFnam - hom,n“m, a Christi *.
sto subdet, Christus autem Deo. Quod si De0° in^T f Ecclesia vc*> Chii*
iniquitatem cessisse aequitati gratulabimur P faventt- perficieirua
magnam m caelo dicentem: Xunc Jacta est saZ^T^ fdicilcr ****
nostri, et potestas Christi eius. 2 — Hie tamen 1 *
°7' <¥* « opera eniti opus «t m s«Ius 3** reSp°ndeat **
aetatis huius proprium, penitus eradamus lmmanc ac detestabile,
substituit: tum vero leges Evaogelii sancti ** nCmpe homo Deo
dignitatem vindicanda; adserendac altuiT " r
que eiusdem sunt documenta de sancit,,., ' ’ Ecclcsia «radit», qmt.
"f P-^ili, de bonorum ^ comuS", de ducatione Joctri-
pubjicam rem administram- aequilihr; T<!"C USU’ <lc in «s qui
nos Christiano institum Stlt ST**#" varios civitatis J
Dn nutui obsequentes, i„ pontificatu nrm N? Profcct°
unh parte prosequemur. Vestrum mitem ^q^enda proponimus, ac pro
ate’ sciemia, agendorum usu studio Cn.t’ ^ cn.crablZes Eratfts, sancti*
Nostris obsecundare; nihil aliud • U,m pnmis dlvZnae gloriae, industriis
formetur Christus . a spectantes praeterquam ut in omnibus
ii. Iam quibus ad rem lanio
snnt L‘n,n] de medio sumpta p u aniUr adiumentis, vix dicere oportet;
™™us i„ii8, qui formando in ce”eriroCt' « Christum fo,-
- d sacerdotes mens spectat v . ' Christo officio muneris destinantur
initiati sunt, eam in populis 1 CS ^ratres* Sacris namque quotquot
normt, quam Paulus suscenkc . niscum versantUr, provinciam sibi datam
met* quos iterum parturio doner f cstatus est amantissimis iis verbis: FilitH
munus queant, nisi priore s i ^TcT*- Aristus «*■ ^obis. 1 Qui tamen explere
ut ldutZ Apostoli eiusdem uc,/'*. lnsrnm induerint? atque ita induerint,
? ,ro tn mt’ Christus; 5 Mihi -'•i- P<1^ P^ss*ftt: l wo autem , iam non ego: civit
c> omncs pertinet hortatio m- * trtstus est? ° Quamobrem, etsi ad fide-
r<un aetatis plenitudinis Christi 7 urra>,iils--- m virum perfectum, in mensu-
tl0 ^Ungitur; qui idcirco dici praCciPue t:imcn ad i 'Ilum spectat qui sacer-
111 11 fu Christus, non una sane potestatis
\ Ap«‘/x Il^to Eutropio> n- 6. . f|H
- S: ,v' ■- ’
4 Gal . 11, ao
: p*;*,,*, 1.
Kphcs., |V, ,3
Romani Pontifice t
f-C*
communicatione, sed etiam imitatione factorum, qua expressam in se Chri*
.jj imaginem praeferat.
12. Quae cum ita sint, quae vobis quantaque, Venerabiles Fratres no
| nenda cura est in clero ad sanctitatem omnem formando' Huic, quaecum
que obveniant, negotia cedere necesse est. Quamobrem pars potior dili"
gentiarum vestrarum sit de seminariis sacris rite ordinandis moderandisQue
ut pariter integritate doctrinae et morum sanctitate floreant Seminarium
coriis quisque vestri i delicus hubelote. nihil plane ad cius utilitatem omit-
tentes, quod est a 1 ndentma Synodo providentissime constitutum - --
Qmm, vero ad hoc ventum erit ut candidati sacris initiari debeam ne
quaeso excidat animo quod Paulus Timotheo perscripsit: Manus cito ne~
mtiit imposueris, * dlud attentissime reputando, tales plerumque fideles
futuros, quales fuerint quos sacerdotio destinabitis. Quare ad privatam
quamcumque utilitatem respectum nc habetote; sed unice spectetis Deum
ct Ecclesiam et sempiterna animorum commoda, ne videlicet uti \Do
stolas praecavet, communicetis peccatis alienis . 3 _ Porro
nan recens atque e seminario digressi industrias vestras ne desiderent
Eos, ex animo hortamur, pectori vestro, quod caelesti igne calere oportet
admome saepius, incendite, inflammate ut uni Deo et lucris animet
bTJtehom^ FRltrCS’ dr,i^n,i-ime provide-
bflam crmnfMj. . LX insidiis capiantur novae cuiusdam ac
” r I- TrC ChnStUm n0n ^doIct’ fucatis astutisque
errores invehere nititur; quos
taii (iH. n. ApOStoIus 1 im°theum monebat, scribens: Depositum ai-
T™ n°V*aUS- « W £im sc«n-
i2£L m&ZTTT ?na Mm ‘ H“ •«« non
iurioribus aui mil ° dlS”OS CN,;;timemus illos e sacerdotibus
Persequuntur, ut inl^f in °mni *BM* genere,
nias refellendas inct * 'tnl‘llcni tl|endam atque osorum fidei calum-
etiam ;MHTtKsinTnrofit t'"' ' frumt5fncn hatld P^umus,
quamvis Sac£J , profitemur, primas Nos semper delaturos iis qui,
nili iloscc ius m, umanasqne disciplinas minime praetereunt, proxime
nenim auae nio™m utilitatibus se dedant, eorum procuratione mu*
Nobis iiiapna ;:C::d0tT deTmt divinac «Ioriac 8tudiosum- Tristitia
attatem nostr ’ V con!muus ^olor cordt Nostro, 5 quum cadere etiam in
panem, et not " consPlc*nius 1 erem lac lamentationem: Parvuli petierunt
cuiusque inp ^ Vw fingeret cts. Non enim de clero desunt, qui, pro
'°Mae uti [it V'1'0' °ptram fQrtc navcnt rebus adumbratae potius quam
m \J?* ‘lt Vcri,m Iltjn adeo inulto numerentur qui, ad Christi
M SUniant Prophetae dictum: Spiritus Domini ... unxit me,
1 ^cs»- XXI n I r
• I T m,.. v i * '■ ’8'
V,aa.
I R”d‘' Vf> SO, 31,
ix. ,
( i«l * **
hrcrl-, VI, 4.
6o6
Romam Pontifices
evangehzare pauperibus misit me, sanare contritoT^t "
SST"f '™"“- 1 Q»«m tamen fugi ““S f™'*"' «*.
homines ratione maxime ac libertate ducantur ...V ■ ”b'1" Fra"«, nZ
simam esse viant ad Dei imperium in humanis m'?1™18 ^'Phnant p
plane sum ejui Christum oderunt, qui lieeiesi ,,,, '""K f' S1 " '""idiim!
ignoratione magis quam pravitate animi' de on.h U-' Evan8cl'em hon»,
'i t»°'ant, blasphemant. " Idque non in I dlMris: P*»i.
aut in infima multitudine, quae ideo in cirorem "fV0 Um rtP';™e a
exoultis etiam ordinibus atque adeo in iis a"ls, sed
ceteroqut polleant. Hinc porro in plerisque l/ec ns J ir' ^
Ub, maior wmnorimA, ibi ctiam |ftiu , “ f, msdtia; u. id„m
Apostolis a Christo mandatum est; it» ^ QuW'
*3- Nunc autem, ut ex docendi J ' mtes 3
tur atque in omnibus jcrmelur CAr/s^ldl*'"?0 pr° spc
Wrabilcs Fratres, nihil omnino csse memoria insideat
notwne Dominus. * .Allici animos ad Deum cfhc:lcms- ^cnimiin
ratur perperam; quin etiam errores a P r quodam conatu,
«prehendere, damno magis qu^ utilS^r mcr?aT<i> vitia vch^enfc
dc7? Atf-tolw hortabatur; Z JX 2 [UaUquAndo ^ Timotheum qui.
6 - Certe eiusmodl nobi^ l1lc™pa; attamcn Edebat: ». om
s«c /psum alloquutum legimus T’1 prodidit Christus. Vmk,
esf> * Wf reficiam vos. ? I.ahornn^ f ^ «**“• ** '*Wr, h ornm
Mr>at' n’S' qu' Pc«ato vel errore °m oncnitosclue non alios intdli-
’ ? maSlstro mansuetudo! orne T*?rentur* Quanta enimvero in divino
miseratio! Cor eius plane ninWr •aV1?>, quae m aerumnosos quosfec;
tn>* ”■* non ‘ t amabit; ... calamim " lS 'er^*s' tDedi spiritum meam super
*?* «Stinguet. 7— Quae porro C,,ntil'ct, et imum fumi ^
ngatur necesse est, qui sunt c/ ben*S™> 8 ;ld Mos edam por-
^hnmur et benedicimus, ita de tp^' VCJ 1,08 inimicc insectantur. Mu*
' nus, blasphemamur et /b 811 US Pr°hrebatur, persecutionem petimur
'lr‘ Consuetudine enim aliorum ™^/1 P.eiores forte quam sunt viden-
L exemplis, malesuada demum ' j,rac,utbratis- opinionibus, alienis consilii?
Mmt. at(anien eorum volunt , 'crecundia in impiorum partem translati
gestiunt. Quidni Speremus chri-V1!1 * C° ef* depravata, sicut et ipsi putan
em ^pulsuram atque allatum , ian.ac cantritIS flammam ab animis caiigi-
quandoque forsitan laboris rrnT’ f'""1 Dci Juincn et pacem? Tardabitur
n rtIctus! se<i caritas sustentatione nun*
1 Luc„ V | ¥c
■ lud.. ,0 *' '9-
‘ n?J • XXV"|.
I " **'« ■ x'-v. u.
‘‘ IV. 2
. - XI, ,8.
J*-, XLII t ,
^ xiii, i
JhrtL lv -
* 1 v * *3* s.
Romani Pontifices
07
quam defatigatur, memor non esse praemia a Deo proposita laborum fm-
utibus sed voluntati.
14. Attamen, Venerabiles Fratres, non ea Nobis mens est ut, in tote
hoc opere tam arduo restitutionis humanarum gentium in Christo, nullos
vos dcnisquc vester adjutores habeatis. Scimus mandasse Deum unicuique
de proximo suo.1 Non igitur eos tantum, qui sacris se addixerunt, sed uni-
versos prorsus fideles rationibus Dci et animorum adlaborare oportet; non
marte utique quemque suo atque ingenio, verum semper Episcoporum
ductu atque nutu; praeesse namque, docere, moderari nemini in Ecclesia
datur praeter quam vobis, quos Spiritus Sanctus posuit regere Ecclesiam
Dei. s - Catholicos homines, vario quidem consilio at semper religionis
bono, coire inter se societatem. Decessores Nostri probavere iamdiu bona-
que precatione sanxerunt. Institutum porro egregium Nos etiam laudatione
.Vostra ornare non dubitamus, optamusque vehementer ut urbibus agrisque
late inferatur ac floreat. A erumenimvero consociationes eiusmodi co primo
ac potissimum spectare volumus, ut quotquot in illas cooptantur Christiano
mrc constanter vivant. Parum profecto interest quaestiones multas sulni-
littr agitari, deque lunbttt et officiis eloquenter disseri, ubi haec ab actione
luerint seiugata, I ustulant enim actionem tempora; sed eam quae tou sit
tn divinis legibus atque Ecclesiae praescriptis sancte integreque servandis,
m religione libere aperteque profitenda, in omnigenae demum caritatis
X^modi totChriori "u!10 SU' aUt tcrrenarum utilitatum respectu. Illustria
e u.modi tot Christi mtlitum exempla longe magis valitum sunt ad commo-
S-rn!0S [aPiendosQ«e quam verba exquisitaeque disceptationes: fiet-
riurimi' ' |UtA,ahieCt° metu* dePulsis praeiudiciis ac dubitationibus, quam-
1 irihtum traducantur pfovehantque ubique notitiam eius et
urhihn q-U-‘C ' •!:t‘miunam sohdamque beatitatem sunt via. Profecto si in
erit Ihl! ’.n ?aglS ‘!U,busvis praecepta Dei tenebuntur fideliter, si sacris
ij cu * 1 1 yc<-l sacrarvi en torum usus, si cetera custodientur quae
J ~iJ|UMM,vltae «"»»« pertinent; nihil «Innulum, Venerabiles
luce solitm* n. U|nl Crl1 "herilis ut omnia in Christo instaurentur. .Neque
febunt ci ' ^ e$t,Um bonorUl? prosequutionem spectare existimentur:
Militate’ T*r'!m qn:1,n llU;ic maxime* ad huius aevi publicasque civitatum
aritate i,., n*linque obtentis, optimates ac locupletes aequitate simul et
patienter^f ,nr,r . - adt n,nt’ vcro afflictioris fortunae angustias sedate ac
Quotquot CrCIlt>, p VCS non cupiditati, sed legibus parebunt; principes et
ac dii in rcyiPuhlicam gerunt, quorum non est potestas nisi a Deo , 3 vereri
'Mrit dclv S,lpCtUn\ tnl‘ Qu*d plura? 1’unc demum omnibus persuasum
Sf-iqite Ecclesiam, prout! al> auctore Christo est condita, plena inte-
^•bertate 'v^rT^ ^,U1 ncc abeme dominationi subiid; Nosque in hac ipsa
et^ 'Qdicanda, non religionis modo sanctissima tueri iura, verum
Junnni populorum bono ac securitati prospicere. Scilicet pietas
ficcli., v \’i 1
■'Ci t XX ^
XI II,
1.
6oS
Romam Pontifices
(id omnu : utilis est/ 1 caque inrnltimi „ • ~~ - — ^
pulchritudine pacis. 2 'C ',RCnte> sedebit reapscZZt
15. Deus, qui dives est in misericordia 3 hanc I " 1
Christo Iesu instaurationem benignus festini hununanim gentis
«"■rr»tis, tedmixrentis Dri i TjT'TV‘M m>m op" ^"
Prccc W r k! ’i,ra F™«. » «I
Chn?t, menta. Utamur praeter praUn^L n con«"^mua **
concthandac Nobis, qu„„iam hj litte™ X7 F"”
J ariali Rosano est instituta, quidquid DeceO*8 vdamUS’ <,uac «colod,
' rPm ““gustae dicando edixit' publica de oct“>>ri muu
rcci ratione, Nos pariter edicimus et confirma * 0mnia ciusd™i fcrai
FcEe0nS,tllam “dh,b*antur tussimus Dei MaBfas"9*"* “**'«
ncclesiae patronus, sanctique Petrus et hP»nsus, cathal,a
■6. Quae omnia ut rite eveniam S aPost°l°™m priaci»,
nentur divinarum gratarum subsidia uh"*^ V°l* pr0 ***W»SL
\uius commendatos voluit, complue * w u’ <>uos Dci P™*™*
populoque vestro ApostoUcam g£!t b“ Fralret. de
impertimus. dictionem amantissime in Domina
[Pii X Acta, vol. I, p. Im6j
654.
X, motu propr. Inter pastoralis officii,
**2 n°v. 1903.
inter pastoralis officii «nll.v:» r
ra,quam inscrutabili Provirlpnf‘U *?°n ,n°do <Je Suprema hacCathc-
•‘t c etiam de Ecclesiis singulid ISJ'"ni e* v°luntate, licet indigni, tenemus,
Domus Dei servemus aS - pr°cuMubio « praecipua, ui decottn,
na celebramur, populusaue pu I?°yCamus> Ubi augusta Religionis myste-
EuTh eXC,piendani> sanem Altari* ^ ^ Sacramcntorum *■*
har!st,am adorandam ut 1 * ' S? nfici° adstandum, augustissimam
1 nrgicis communium Ecclmda ltIue m publicis iisque solemnibus Sar
rat ,n 1 emplo necesso < <f ac precum particeps fiat. Ne quid igitur occur-
tantiiu, imminuatur nihil :n n ^ 'd(d*um pictas ac devotio avocetur, vr
'itarem Sanctitatemque pnmis 9uod sacrarum Caeremoniarum g«-
8 atr indignum evadat. ’ ideo Domo orationis Deique maie-
Abusus, qui ^
fi;ffi^nCn'ni an*mus ad 'unlw incidere possunt, omnes non attingimus.
iimos qui evellatur nl re<luentioribtis convertitur, eumque inter
, . ’ imm°, ut vel illic sic interdum deploran*
, J1™., IV, 8.
, /A «8.
« pPhca- «. 4-
R-m,, ix. ,6>
Dan> »r. 39. i
Romani Pontifices ^
jus, ubi cetera omnia, tum ob Templi pulcritudincm atque magnificentiam,
tum ob caeremoniarum splendorem ordinemque accuratum, et Cleri fre-
quentia, ct administrorum sacra agentium dignitate ac pietate, maximam
laudem mereantur. Abusum dicimus de rebus quae ad cantum sacramque
musicam spectant. Re quidem vera, sive huius artis ipsa natura nutanti
atque varia, sive indicii ac inorum per saeculorum cursum secuta immu-
tatione, sive funesta illa vi, quam in artem sacram ars profana atque thea-
tralis exercet, sive voluptate quam musica directo producit, neque facile
ciebitis finibus potest contineri, sive denique praeiudicatis opinionibus levi
«pen in rem sese ingerentibus, ac deinde vel in cordatis atque pus homini-
bus tenacius adhaerentibus, voluntas in id usque contendit, ut a recta
m commode aberret, <lua,n si,Ji statuit consilium, unde ars ad cultus ftmu-
htum adhiberetur, e Ecclesiastici canones, Conciliorum generalium pro-
vincialtumquc mssa, praecepta pluries edita a Sacris Congregationibus et a
Summis Pontificibus, qui Nobis praecessere, satis apene decLrarunt
Dono ncc eodem parvo, quod ultimis hisce decenniis in iPsa nostra
-Ima l rbe pluribusque patriae nostrae Ecclesiis curatum est, valde quidem
dotamur, eoque praesertim cm nonnullae nationes prospexere, ubi da-
S?L studiosi, ac Sancta Sede approbante, et Episcopis
rn florentes coetus quum convenissent, musicam sacram apud
-mtulas fere Ecclesias « ve Oratoria amplissimo honore retinuerunt. Hoc
t ' °nUn,1 'inpL' abest ut commune sit omnibus; itaque Nostra ipsi
srrinev I,r if' •'! m,:rcm. £rcreR!t:s querelis brevi h«c temporis
Pontificatu c a ?imno P^cu‘t humilitatem Nostram ad supremum Romani
inoatiemp - ‘ sPlce,n c'chere, undique Nobis oblatis diuturnioris morae
oblooui el.",U|nen nSir‘ ‘nr<;‘r cunis praecipuas hanc ducimus, in ea
ciis a rect-1^ ° 1 amnarc. quae in cultus caeremoniis et ecclesiasticis oth-
'pirinis veri* -*i '"r ne,rtanl- ^,lni enim vehementer Nobis cordi sit ut
latusQuc scr^JnStianUS m fidciibus omnibus undequaque reflorescat invio-
hdeamne " Ur' -mtC 01.Tln,a sacrarum Aedium sanctitati dignitatique nro-
pnujo C0QuP°r Lt’ ub! scibcet 6deles congregantur ad eundem spiritum ex
sanCtis M vt n?,Cessano. hauriendum, hoc est ex actuosa cura sacro-
tione * ^rilS| Pu^Iicis solctnnibusquc Ecclesiae precibus communica-
Dej bened' Uil,,tra sI)cfabbnus fore ut ad huius modi finem assequendum
odorc^ 10 ■ U.nde *n nos demittatur, si Dei obsequium, potius quam
unde aii^ n Itatls as<-’^dant, contra in manus Domini flagella committat,
v„ „ . ,l\iniJS Redemptor indignos e templo violatores cicci t.
Pracserinr u*5 1 posterum omen sui ignorantiam excuset, utque circa
utavirr,,,.. i C rc nonnulla, ambiguitas quaevis tollatur, opportunum existi-
. Ltl pnncipia indicare, quae tn cultus caeremoniis musicam
siac p tr‘tntUr, atque simul, veluti in unica tabula, praecipua Eccle-
__ Cpta m abusus magis frequentes describere. Itaque, motu proprio
scientia Nostr.ini li /iKfruWMHMu r>it. miravimus rnt hnnirm,
tt
Ctrta ‘ , v.stvio IR\|IK lllvb * UrtVj Lit, 1JLU1U piupno
Codici \ SCICIlt :1’ Bostram hanc Instructionem edi curavimus, cui tanquam
cat \lm i mcra^ Juridico v\ plenitudine Auctoritatis Nostrae Apostoli-
°bserv L^iS lvi^ui volumus, Nostro hoc Chrirogmpho diligentissimam cius
omnibus praecipientes»
^ nr
39
9
%
3
* f*»
\S>
C/5
>*■
G
rn
i
*-!
??•
L*8
is
I*
T-/i
CA>
I -f
0^
r1
f.,mi
0
, i
1 rt*i
Kw
mU
k J
n
j
6io
Romani Pontifices
INSTRUCTIO DE MUSICA SACRA.
I. -Principia ceneraua.
i. Musica sacra, utpotc solemnis Lituruiae n-ir^
generalem participat, qui gloria Dei est, sanctificio eCmilm ' '“i! *■»
Ad sacraram caeremoniarum decus ac splendorem l"n<!uc «Am
rit, quuinquc peculiare cius officium in Itoc versetur tu* U*” lpsa COf:i 1
liturgtcum textum exornet fidelium menti ' •. ' ‘ aplls “■***.
addicitur maiorem vim eidem textui adiungendi SSW™*
ad pietatem excitentur, meliusque animum <1 s’ ponat d T r ,fiA
consequendos, qui a celebratis divinis Mvstcriis proveniun t
est, in primisque renrf&tm i XX Und P7'dC“
exoritur, universitas* J undt aJu nota suapte
Cum saucia esse debeat m i r
ipsa amovendum est, sed etiam *v ^ anum occlirrar> non modo e.x rc
nitar. ’ tU ttMUn “ rat,one> W**- per exsequutores pnp*
25* se enim aiiter * — *
Liturgiarn admittens, sibi polimur *' COncentuum ***»«
^t:r:;dcn -r1, *** *****
modo notam suae euntem • 338 peculiarem quodam-
cae sacrae naturae tren-r-.r 'r‘US,CCS constituant, hae tamen eo ritu mu.-i-
accipiens, ingrate ferat 1 Subuc,antur> ut «emq ex exteris gentibus, eas
N. - Musicae sacrae genera.
buiusmodi cantus Red c<>ncen ti!>us maxime inveniuntur, igitu*
patribus haereditate Sia<* (jmanae Proprius est: unum hunc ab antiqui.'
in Codicibus litureici CCe^it’ t.lunc sumrna cura longo saeculorum cuna
proponit, hunc in ir imne tamquam suum directo fidelibus
reccntissima studia nd**^*’ * Elturgiae partibus unice constituit, quem
reddiderunt. pnstinam integritatem puritatemque tam feliriur
I Ita de causis ■ "
exemplar ita habitujf ?nf IU s ^antus tamquam musteae sacrae supremum
magis musicum opus 1UrC *?x ^aec generalis enuntiari queat'
magis ratione sua affllt sacrum esse atque Ututgicum ,
minus Templo dipnmn „ *' Sa^ore me/os gregorianmn ara dat; contra < •
Kaque vetUS gr™ "m& «* ‘,h ««*<• . .
tuendus est, quum omn ** Cantus tradkione perceptus late in sacris reti-
centiae suae amittere j;r«. CCI^° habeant, divinam rem nihil tnagnin-
untee cum hoc musico genere consocietur.
Romani Pont, fice £
i ! i
Nominatim autem gregonanus cantus in populi usum restituendus
curetur, quo ad divinas laudes Mysteriaque celebranda magis agentium
artcnJ antiquorum more, fideles conferant.
Memoratas hactenus notas praeter modum possidet quot^ue cla *ico
prouti vulgo dicitur, polyphonia, Romanae Scholae praesertim, cuius
saeculo XVI Petrus Aloisius Praenestinus exstitit perfector; nec desiit postea
exquisitae excellentiae, tum liturgicae tum musicae, opera proferre Clas-
sica enim polyphonia ad gregorianos concentus, exemplum unicum musi-
cae sacrae omnis, plane accedit, atque inde una cum gregoriano cantu ad
sollemnia Ecclesiae maxima, quae in caeremoniis pontificiis habentur,
excipi meruit. Quare et ipsa late in Sacris restituenda erit, apud insignio-
res Basilicas praesertim, apud cathedrales ecclesias, apud seminaria aliaque
ecclesiastica collegia, ubi ad rem necessaria minime desiderentur,
f 5. Ecclesia artium progressum indesinenter coluit, eique favit, ad reli-
gionis usum omnia admittens, quae hominis mens bona pulcraque per sae-
culorum cursum invenit, salvis tamen liturgicis legibus. Recentissimuro
itaque musicae genus et ipsum probatur, quippe quod opera excellentiae,
sapientiae, gravitatis plena exhibeat, sacris caeremoniis non indigna.
Quia vero recentioris musicae genus ad profanum usum praecipue ortum
Mt, m hoc maior erit collocanda cura, ne eiusmodi opera hodierno stvlo
accommodata quidquam profani alferant, ne ve theatralia argumenta redo-
«nt, neu denique in ipsis formis externis ad exemplum profani cantus
affingantur.
6. Inter varia recentioris musicae genera, theatralis stylus, superiore
sactu ° cum maxime m Italia vulgatus, ad divinas res prosequendas minus
neus usus e*!, natura enim sua gregorianae rationi classicaeque polypho-
wc, atque ideo supremae legi sacrae musices cuiusvis opponitur. Prae-
^ — 8truvtutta, rythmus, coment tona lismus, ut aiunt, recentioris
1?’ non,1,s’ n,;dL‘ respondet iis, quae cantus vere liturgieus postulat.
III. - De tentu liturgigg.
sacris i>r°^r'^S ^omanac Ecclesiae sermo latinus est; itaque in sollemnibus
mari- !-UrglCJS Proh*h®ntvir omnino cantus, vulgari eloquio editi; coque
QuCJ var’ahilcs, vel communes tum Missae, tum Officii.
Proposit*Ullin ° S‘1Cds hturgicis singulis textus musices proponendi ac
subvert'I0>niS °rt^° aI>Rr‘me ierint constituti, neque licet ordinem hunc
Vej . LTe* neque praescriptos textus ad nutum mutare, neque ex integro,
versus [li'1 ,nT;irtL onuttere, nisi forte Rubricae concedant textus aliquot
Ecclcs .d simP *cdcr ii' choro recitantur, suppleri organo. Unum, iuxta
y yj ( 1 Romanae consuetudinem, conceditur, post sollemnis Missae
^tatun f<V^ ca,1^Cu^um Ssmae Eucharistiae. Permittitur etiam, post rite
Vtrj . ■ bssae Offertorium , reliquum tempus dare bre vi canticulo super
,‘J ' Ecclesia approbata.
L’ CJC*US liturgieus canendus est, prout exstat m libris, nullo \erbo
fjUs ^ 1)1 nuH° postposito, indetritis iterationibus et syllabarum abruptioni-
f ,,r'Mis amotis, atque ita semper, ut ab audientibus percipi possit.
6l 2
Romani Pontifices
io.
IV. - De forma externa sacrae musfcae ofrrum.
Singulae tum Missae tum divini Officii mrt^
sus formamque servare debent, qualem traditio 'Jde-ZT* ^ *
optime cantu gregonano exprimitur. Alia est igitur ratio ^
qua Gradude, Antiphom , Psalmus , Hymnus, Chria in fvT ^
». Peculiares autem hae normae serventur: ”
a) Kyru\ Gloria, Credo etc in IVTi^cn
que textus propriam. Non itaque l,'«t ea i'2 • praest'fe™' «i rari
quas, unaquaeque pars musicum opus absolutum C0",P°nt'‘
secerni possit m eorumve locum substitui Rttat’ C]UOti a «liqui
Caere»,™/,,/,', communiter comi
tum, et concentus cos, qui mJI f*™s.Ps*,,ere’ « gregorianun, m-
simili modo apte dispositos. l un- u lce nuncupantur, sive versu»
proponantur, du^odo ^ce in ooe^ i h $ ^ P$aJ m ‘ cx “tegro musict
vetur, id est talis ut cantore n- „ p .bus Psa,inodiac forma proprias*
cemibus, sive modis e cantu ete^rC ”2^ SCSe Wdeantllr sive novis cc
praeseferentibus. ° ^ nano depromptis, vel eius simji^^wn.
ve,amurm' ^ ("“lice di cmccTto) exch,Juntur proreK ,
rem non licet cimTco 'e™?,? r™a “ntiqi'ihls tr«iita serretur. Quaimb-
plia priore flebiles illas fn™ l Z !” efg°' eos modos aptaro, qui in slro-
appel latas, m altera vero Gimit*'-1 >C3ri^ vulS° Emansa, cavatum, aJa^to
d) Vesperarmn A t r r,> CtC*’ fest!vum genus.
dni Proponantur. Quod si 6 greg°rianis modis sibi propriis genero
tur> numquam iis erit wm er )lm> singulari aliquo in casu, musice eanan-
amplitudo. ~ P toniacus modus, neque canticuli vel cantionis
v- - De cantoribus.
■J ^ ^ g,
8trorunuji;t. proprii sirnt^' sacerdo,is ad altare sacra peragentis Adniini-
°rt;ani modulatione const i"eniPcr cx uno gregoriano cantu nullaqut
est, quorum \ ice ecclesi ki .-10 ’ rL,I,fiIUS cantus liturgicus Chori Levi tarum
opera ipsi ferunt, mavim Cl L‘lntores proprie (unguntur. Quae igitur rnusi.M
procedere debent. sa tem cx parte, ad cboralis musicae normam
^ on tamen uniu* *
Umquam praevaleat ur 1Z '.nc[°s Prorsus arcetur; ea vero nc in sacris io
nt,td significationis aut hariri ' . tL X Lus Pars hoc ritu perficiatur; sit imo l’
P * itii.Ttc colliggfyj. niu nidicii, arcteque cum reliqua chorali wm-
Romani Pontifices
iwf/iutn runujices ^
ij. Quum cantoribus in ecclesia munus vere liturgicum sit, consequi-
tur, mulieres, talis officii expertes, ad chori partem agendam, aut ullo
modo in musicum chorum admitti non posse. Quod si acutae, vel acutis
proximae voces adhiberi velint, antiquissimo Ecclesiae more, id pueri prae-
stabunt.
14. Ne quis denique cantor in ecclesiae chorum inducatur, nisi con-
stiterit de eius pietate atque integritate vitae, cumque modestiam reIi?io-
nenKjue praeferre, quae sanctum decent officium, cui ipse addicitur. Rei
insuper conveniet, cantores, dum in templis canunt, vestibus ecclesiasticis
ac superpeiliceo indui; quod si in suggestu locum habeant, fidelium oculis
ultra modum patente, eos dathris abscondi.
\ I. Di? organo ET MUSICIS instrumentis.
15. Quamvis musica ecclesiae propria solummodo vocalis sit licet
tamen musicam organo moderari. Speciali ratione, debitis terminis, serva-
tbque tutelis servandis, aha musica instrumenta adhiberi poterant: num-
proscripta SpCCml1 Venia 0rdinarii iux*a Caeremonialis Episcoporum
d». Quum cantus primum semper locum obtinere debeat, organum
liaque musica mstrumenta camum adjuvent, numquam opprimant.
di™„ Zam ,nStrUmCmis late "'<1“ fetta» «or-
“T ■ CantUm socians-. vel «idem praeludens, intcrlu-
iur ’ • mo 0 J.ux(a naturam liuius instrumenti propriam perduca-
' Z r m qUll,tltUm' quibus muska '«e sacra pollet, quamque
penus memoravimus, particeps esto. ^ H
inditum esftCJ!!P^h’ tUm mil's‘c' instrumenti, cui vulgo pianoforte nomen
tum edent 111 instrunuentorum omnium maiorem vel minorem strepi-
tJntinmlnilfm, r Utpofc ,5-ymPai,orum cuiusvis formae et molis, crotalium,
zo ^ similium, usus vetatur.
|,mn]ne proIllhetur symphoniacorum catenis (vulgo hande musicali)
licebit admi^a krC; tantu.m sPeciaIi aliqua ratione, ex venia Ordinarii,
ninlj |oco , 1 c°nim manipulum delectum, numero circumscriptum, ca-
musicuni o°n^ruentCint q1*' spiritalibus instrumentis ludant, dummodo et
que conJ- Ct Co^ata ad td>ias \ox gravem stylum redoleant, eundem-
2i i ‘irern tt omnino similem vocis organi propriae.
niacorilm c^t°mp*S tA,ra templum ab Ordinario permitti potest sympho-
concentds ryerv,ie Participatio, dummodo ne quovis modo profanos psallat
unum tribu* ptandl!n} est» ‘n huiusmodi vicibus, symphoniacis munus hoc
vujparj ei ’■ Ui "tu-dc aliquod canticum moderentur, sive latino sive
Pompae a(j".l]Ut) 3 cantoribus propositum, aut a piis Congregationibus, quae
m
l. I
• c- XXVII I
n. II
6f4
Romani Pontifice .
' ^ITL'RCICA£ MUSICAE amplitudo.
22. Minime licet, cantus sive sonus e™«» „„„ ,
ipus caeremoniae licurgicae conveniens immorari’"!" f
mta, r. Sancus i„ Missa ante elevationem S"„| 7 “***»
q«am et .pse sacerdos, sacra peragens, cantorum ^ * 1«*
Olorui et Credo , ad gregorianae trtfiti™'.* tLm h:il>cre del>i{L
Gloria et CWo, ad gregorian^ t^ii^Z;;Lrt^n, ^ -
. 23- Damnandum denique habendumque loco -ih» L ora sunt0-
m sacris caeremoniis secundae partes deferri H eoissimi, &
haec famulatum musicae praeJt: Tuum cTnt«^ 5
musica s,t* humilisque eiusdem ancilla. * nDJSI Pars hitargm
vnr. - Modi ad rem exsequendam praecipui.
ciantur* *** - - ■
niUMcam sacram callentium, quibus m m COnstitu^t, appnnu
munus committant inquirendi in musici P ortun,ore W poterunt modo,
Uir. Neque id solum curent ut sint i * °PC^’.1!!aC su,s in Amplis canas,
virtuti respondeant, atque optime exhibcaniur ^ ** ****
tinis decxedsr”Cra«^na^i^^^^^ejn^'U e ^1°, ecckM^ticis coUegiis, ex triifaji*
supra laudavimus gre?orianu« ia e ^n.orc omnibus colatur, queo
rem ad i uvent, late subactorum tradl.tione Reptus; quique praesum
tes. Item, ubi fieri poterit . ‘mi™s Confirmando, laudibusque cumulan-
vehatur ad sacram Cantorum institutio pro-
sequendam. P ’ ' fJmam hona™q"c musicam liturgicafli optime
canonici, quae thcolo^te#SS?*^ Liturgiac, moralis disciplinae, iuris
principia legesque musie-i ! US lm,in rtl bnturj. ea ne omittantur, quae d
modi institutio peculiari - r?** ProPius accedant; imo curetur, ut em-
sacrae perficiatur, ne citri''"1 IP°ne de Pulchri specie, seu de aestheuca arte
ignari, quae necessariae • '* *"! stm'nar'is dimittantur harum cognitionum
27- Curae quoque sit m c,1^tum ecclesiasticum integre absolvendum
/«r Cantorum restituantur' ' 3pU tcmpla saltem praecipua, antiquae .v
factum est. Haud tamtn J!,,?m*u“npduin optimo fructu pluribus in '
has ycl in templis mimi ;,'Vlnae re' studioso clero difficile erit St
acillimum inde inveniet ir^ >iJS Ct rustic*s condere; quin etiam modun
■ld ipsorum utilitatem n PU|- se conSrcg«Uidi pueros atque grandiores natu
. *f Superiore" raISr 'qUC °P‘imum cxcniplufu.
c\ enantur; ubi autem non * sacrae scholae pro viribus sustineantur aup
tnim ,m>menti est Ecd<- .'n • *l ea consti tuenda opus conferatur. Modia
et Cant°nim institutionem4^ !PSa,,n atI suoriim magistrorum, organicorum
meum >ere, itixta vera artis sacrae praecepta.
loci-‘
’ SWS‘ XXIII, dr rrf
' f 'f
ift
Romani Pon tifia .<
6i>
IX. - Conclusio,
20. Denique chori magistris, cantoribus, ecclesiasticis viris, seminario-
rum, collegiorum, sodaliumque religiosorum moderatoribus, Curionibus,
templorum Rectoribus, collegiatium cathcdraliumque ecclesiarum Cano-
nicis, atque praecipue Dioecesium Ordinariis commendatur, ut omni dili-
gentia sapientibus hisce reformationibus faveant, iamdiu desideratis, atque
ab omnibus constanter invocatis, ne ipsa Ecclesiae auctoritas, quae non semel
tl:s proposuit, nunc autem rursus suadet, in contemptionem adducatur.
fS. R. C. L)ecr. Authent., n. 4121. - Cf. etiam Pii X Acta, vol. I,
P- 75-87]-
655.
Pius X, ep, Opus a Catcchismis, 8 dcc. 1903. 1
Opus a Catcchismis sollerti et actuosa egregiarum feminarum pietate
jpud vos ante annos octodecim institutum in gratiam puerorum, qui nihil
iatn de doctrina religionis in scholis publicis audirent, rogasti tu quidem
ri!;lL"r> ut voluntatis Nostrae significatione aliqua ornaremus. Nos vero ea
legentes quae perscribenda curasti de ortu, progressione, fructibus istius
uraris, magnam scito cepisse animo voluptatem, praesertim quum in hoc
etiam facto videremus divinae praesentiam bonitatis, tempestiva suggeren-
"\t! consilia et auxilia bonis ad communem salutem. Ac mirum non est,
. c tam opportunam dc regno Christi ac de proximis bene merendi
ni ionem Decessor Noster illustris probavit admodum, it pontificalis indul-
ftnii.ie muneribus ditavit; quum eadem celeberrimo civitatis indicio, ut
Mtepinuis, in genere operum humanae societati utilium primas tulerit.
mc dicere vix attinet, eam Nobis, non secus ac Decessori Nostro, caram
•^'-purnque esse: co magis quod ipsius nunquam fortasse tanta fuit, quanta
<>■'. ledte non modo opportunitas sed necessitas. Quando enim, ut usuvenire
^■'edolemus, eripitur aut coangustatur sacro ordini nativum ius docendi
jJ ''ICc’ "uviino res postulat ut sacerdotum ministerio navitas opituletur
■ quo puerilis saltem actas fidei morumque principia incorrupta
,'ni at" Quarc pias feminas saluberrimo deditas operi, de quo loquimur,
t Jb P™ nicr*t0 Allaudamus, um hortamur vehementer, velint tuna quo-
J ie a acritate studioque propositum persequi; simul oramus enixe Deum,
■ 1 arum fortunet labores, augeat numerum. Auspicem caelestium dono-
^ acsingularis benevolentiae Nostrae testem habeant Apostolicam Bene-
‘Juneni, quam tibi primum, dilecte Fili Noster, atque etiam clero popu-
'•'Averso peramanter in Domino impertimus.
I 1 X Acta, vol. I, p. 101, 102I.
ni
0 I ilio Nostro 1'nincisco S. R. E. Pn-sbylcro Curdiruli Rtchnrd Archicpiscopo
6i(y
Hornam Pontifici,
656.
Pius X, cp. Quoti Nobis, S dee. ,Vo3.i
Quod Nobis est in votis ut «_■
tatem nec non sanctitatem /iturgicarum funcr^™™*1 dt‘corem ct di~
,dtN'0S permovit, ut Nostro peL^CW T rcflor^mc, v f
voluntas de musica sacra cmL n,- Ch"ro8rapfco, quaenam sit
notum faceremus. 2 In hic ont-ira ‘ P!^lm -3d Cll,tus farnulatum
«e J:t:prrsrIaTdraN;b“^
zztr,-1** et r^s
-odo peplis, cl,ris> d*
u*I parum sane ad finpm . . "Expugnabilibus,
oultus famulatum admittitur T. S"nUm intcndatur, ob q„cm _ ,,
-,n“. -si res per se bonas c’t auaT?™* c?nven“"6ae, non offerendi Os
Ecclesiae pracscriPti°ne5 de musiS^c^no"*^’ 'Mic° Suasu'" lut
«e duorum, de quibus foE n°nn,s' ‘—«littam tp*
•‘liquando Clerus et Chori nianistri M " , ’ pnnc'p'0™- fundamentalia
“e Mc™ genus sponte florescit pl“c -‘^'b bonum »
Ul" d'cs «petita facta testantur <i P “r“n'f ln ,0CIS. tum prattenU
— preces, non honamenta '"n 5« “ ^ “b "'s prina'P“ **«£
ren> canonicarum commina. ,, fl- «veriora vei repetita, non p»,.
”!• auS «Item vituperabib- a oue ' ' “f .?UidqUam «tetur,
volita contendit, e. per potantia cludem EcclL
permanere. P a"n0i piu™™* in eodem vituperabili rerum sta»
ctae Urbfe, “ ?**** 3 felibus huius Nostrae diJc-
ls 'VLC is. omni prorsus ritione ^ ^ C^ntn et supremae Ecclesiae AuctoriU-
*r’ ncminem magis N<XDLT~ Minime sane inficiandum vide-
,C.X Costro accipit ore* no °^S 'ir^ Persentlrc debere, quam qui recti
1,8 Suf>iectbms Nostris natem - ™inc™ msuPer exemplum officiosae ac filn-
quam primum nobiliusaue pt, ditionibus maiori sollicitudine exhibere.
'Sl'u,n’ lustris pastoralibus p r,,Stl ^.re£*s agmcn, Romanam scilicet Ecde-
addatur, istiusmodi exemn/.mf 'SCOpl CUris sPcci;iiiter commissam. Hisce
UC ur,dique conveniunt in oit Un*VersUrn per orbem clarescere oportere.
e-urcuntur, atque spintum rLtf* astores ct fideles, ut Christi Vicarium
*ytum sepulcra visitantes atn„ fianf’ ,,nMnis Venerandas Basilicas e; ?’
r,;;rni-"-3 P°mpa aC splendor * ? au ent,ssimo studio sacris solemniis, <
‘ aw'/x* >’■< moribus nostris Ar HC.per ann* cursum celebrantur, adstai
°ffc!m cedant, iam sua aetate aiebat “
"‘“•SS**"'1 'r“**
in L rliL- V/canum in
Romani Pontifices
617
ctu
S XIV praedecessor Noster, in I.itteris encydiris Annus qui,1 cum
nimirum de musica sacra loqueretur: optamus , ne moribus nostris offensi
nudant. Et ulterius, attingens abusum, qui tunc invaluerat, musicalium
instrumentorum, idem Pontifex aiebat: Quam igitur opinionem de nobis
occepturi sunt, qui ex illis regionibus , ubi nullus musicorum instrumentorum
usus est , ad nos, mstrasque urbes proficiscuntur , in quarum Ecclesiis con-
cintus musicos audient, non secus ac in theatris aliisque profanis locis, facili
quisque per se consectura assequi potest. I 'enient etiam , haud dubium est,
exim ex illis regionibus, in quarum Ecclesiis, cantus et musica instrumenta
adhibentur, perinde ac in aliquibus nostris fieri solei , Sed si isti homines
prudentes et pii sint, dolebunt quidem , in cantu et sono nostrarum Ecclesiarum
remedium illud, quod malo suarum Ecclesiarum curando afferri optabant , non
imenisse.
Anteacta aetate, in musicis compositionibus, quae in Ecclesiis solebant
proponi, valde minus forsan quam hac nostra, earum difformitas a legibus
ct prascriptionibus ecclesiasticis persentiebatur, et scandalum forte minus
patebat, quod esset nimirum inordinatio diffusa magis et frequentior.
Nunc tamen, cum tantum studium egregii viri, in rationibus Liturgiac
atque artis in cultus serv itium illustrandis, impenderint; cum tot in orbis
rcclcsiis, in sacrae musicae restauratione, plane consolatorii et haud raro
exquisiti ructus sint partu grav issimis, quae interciperent opus quaeque
etcitir sunt devictae, difficultatibus minime obstantibus; cum denique
nm-ssuas omnimodae rerum immutationis animos universim pervaserit,
a u us omnis, hac ex parte, intolerabilis tactus est, idemque removendus.
Iu ^itur, pro eo, quod tibi demandatum est, Nostri in Urbe Vicarii
[ ntua i us Generalis, praenobili officio, ea ipsa suavitate, quae tua est,
minori fortitudine, efficies, nullum Nobis dubium, ut musicae,
1‘rhi'111 cccesils cappcllis tam cleri saccularis, quam regularis huius
M ?roPDnumur’ Nostris plene respondeant Instructionibus.
(Ur 1 U a,.,n c*m tibiis Missarum, Litaniarum, quae lauretanae nuncupan-
mod-i ^mni tu. Astita, removenda erunt aut corrigenda; ast qui omni-
Kclesiis St lUratl°nC-'TK- l-t'Ct ' CSt cantus V esperarum in Festis, quae in variis
^tdis Fa 'Ct m *,asd'c,s ct'L*brantur. Liturgicae praescriptiones Ca eremo-
frustra ir m ■- ^ nec non scholae classicae ro manae pulchrae traditiones
Jus p-' r ■, 1IS ICtlu'^ercntur- Devotae cleri psalmodiae locum, cuius et popu-
roomm CpS t rat’ intenninabiles musicalcs compositiones super verba I’sal-
ct ut P^^erunt, omnes ad normam actae veterum operum theatralium,
I',‘ta(.- - UrTm’ cltl0at* operis pretium, adeo infeliciter, ut ne inter peioris
chris 'ln^10^,COS Fr<'*a,U)s concentus quidem tolerari possent. Devotio
lorurn StUnd.E'ctas exinde certe non proliciunt; pascitur quidem nonnul-
ti j11,1101"1 lnScnio pollentium curiositas, maior tamen pars offensionem
tur y( , . Irn Pabtur, ac quomodo tam malus usus usque perseveret, mira-
ranim v°lumus, illum radicitus exstirpari, et solemnitatem Vespe-
•uxta liturgicas leges a Nobis indicatas, ubique celebrari.
cr. x.
3‘J5.
1
wq3vs smmvai
I I
618
Romani Pontifice
Basilicae patnarchales, ob Eminenda, jmorum Z
sitorum sollicitam curam providumque aelum, PTOcedli 'P“
aemulabuntur, prae ceteris, basilicae mmores, ecclihe ™ir-“^*5»
chialcs, it, denique ecclesiae et capnellae rcm,lariu,rnr? C"la‘ae3cP^
Et tu, vide, ne indulgentia utaris ne m„S ' " °rd"",m-
ctando, non minuitur, quinimo augetur; et Shia^^friS' tu.
nenda, immediate firmi terque ictus feratur V , ‘"n .,nanus securi apv
que verbis fides, quacum gratia « rS'"* ^ *Z
Inter imtia, ob novitatem, quidam forte mirabo n ? "gItUr‘
stros et chori directores, quidam forto imprTemra.us ' “*** ^
se res n bonam viam recipiet, et in nerfJno P‘ * CXSlst*t; sccl paub®
cum psalmodiae natura convenientia, omnes pulchritudi"1 1 tU,r8:cis
conspicient, numquam antea fortasse perpenfas d
!UlC notabiliter cone
traliere, ut populum detineam, qui ali<luat™t|‘ pm-
fiet cum pietatis emolu, ’ m ' J*. “ ?braturi "« ™>*. imo n, avi™ id
fiet cum pietatis emolumento ae c um fide S ^ ‘“/i., im0 *
sermo Vesperas cxcnmt et P ., n aulilicatione, quominus aptu
benedictio P ' Ct F“tum “mnet solemnis SStfii SaenmL.
nioiiis in ^ornni bus* e t^ingu lis^r WSU .8‘n^Iari tr;lctctu.r Cllra
ubi ingens illudque electissimum ern,nan,st ct Collegiis ecclesiastici?,
mundi regione, scientiis ! *. ,uvenu™ clericorum agmen ex omni
Novimus, et id Nobis m-u,nri e ^ Vcra spiritu ecclesiastico foccuniiatur.
con adeo florvrc, ut eadt-m^lK*8* 80,atl0»^ Paribus Institutis sacram musi-
ria, nonnulla Colleeia mf Is efse PCss'nt exemplo. Sed nonnulla Semini-
stuque haud sano eorum n S?Pen( njni ncglectu, aut minima idoneitate ju-
commissa sunt nliirimnn J/US f‘mtus ^structio ct musices sacrae directio
.ii l-> Plllr|miim desiderare c,n..m»
Inum ent, sollicite et hutV r.* E*
maxime, ut cantu* (,n.„ . rei om,iem curam impendere, instando
aliorum, ex omni repionp a^US\lllxta Concilii Tridentini, et innumerabiliiM)
peculiari apprehcmhtnr V, nnir!c‘a^I!nn et Iboeccsanorum, praescriptiones
Instituti functionibus ' r >d‘'r uu ' ^ *** P^rimum, in publicis privatisque
Alias, ut verum fit * r'
rat* nisi in libris erratis171^’ Cantllm ffregorianum pars maior non no«*
turnumque studium aut f017nr t|s’ contractis. A erumtamen sedulum dm-
maxime meriti Clrca l^lJd insignes viri, iidemque de arte s3cn
Cand» qreei.riam,? I "* ™"UKavit.
restitutus, «[ualis i rmi ^nmaevae pnritati tam concinne, iuxta vota.
Ecclesiarum in venitu rT.?- tra"smissus est, et in codicibus plurium
?britudine adeo nova in ^ SUaVls' ^acibinoUs intellectu apparet, et pul*
'n venibus cantoribus °PIna£a Peditus, ut, ubi introductus fuit, veram
* unc autem, cum in ius ; 11 °Iuptatem excitare minime retardaverit.
_>i 1 1 1 alacritate, fructum, *jxse*IUe,*dis voluptas immiscetur, cuncta maim1
N olumus igiUlr i,, ?*™iliori. vSKfl
n' 1us ^ °1 legi is et .Seminariis huius almae Lrb*‘»
Pomtini Pontifice*
619
perantiquum cantum romanum rursus introduci, qui iamdudum in nostris
ecclesiis et basilicis resonabat, et deliciae fuerunt praeteritarum generatio-
num. pulchriori christianae pietatis aetate. Et quemadmodum oli m e romana
Ecclesia ille cantus in alias occidentis Ecclesias diffusus erat, ita est in votis,
juvenes clericos, sub Nostris ipsismet oculis instructos, rursus ilium in
suis Dioecesibus invehere ac diffundere, eo cum rev ersi fuerint sacerdotes,
pro Dei gloria operaturi.
Nostrum oblectat animum hisce ordinationibus instare, quum proxime
simus celebraturi centenarias tertia et decima vice redeuntes solemnitates
ab obitu gloriosi ct incomparabilis Pontificis S. Gregorii Magni, cui eccle-
siastica plurium sacculorum traditio harum sanctarum compositionem tri-
buit melo diarum, et a quo ipsis inditum nomen.
Diligenter in illis Nostri carissimi iuvenes exerceantur, quos audientes
lactabimur, si. prout Nobis relatum est, una simul convenient, in proximis
centenariis solemniis ad sancti Pontificis sepulcrum in Vaticana Basilica, ut
cregorianas melodias exsequantur, Liturgiae tempore, quam, Deo iuvante,
Xos hac fausta opportunitate celebrabimus.
Interea, Nostrae peculiaris benevolentiae pignus, sit Apostolica Benedi-
ctio, quam I ibi, clero, omnique Nostro dilectissimo populo peramanter
impertimus,
[b. R. C. Decr. Authent., n. 4125. Cf. etiam Pii X Acta, vol. I,
p. 68-74].
657.
X, motu propr. Romanis Pontificibus, 17 dec. 1903.
t. Romanis Pontificibus maxime semper curae fuit, ut singulis in orbe
errant in Ecclesiis tales praeficerentur Pastores qui probe scirent strenue-
\a erent tantum sustinere onus vel ipsis angelicis humeris formidandum.
V| quo actum est ut ab antiquis temporibus plura iidem ediderint, quibus
1 pro Episcoporum U lici delectu traderentur nonnae vel tam tra-
vntarum observantia urgeretur.
■h* acc intLT speciali quulcm recordatione digna censemus i]ii.!^.. ante
> j^anctuin 1 ridentinum Concilium, Supremus Pontifex Leo X. 1 post
Ini Vero’ -Xystus \ , a GregoriusXlV 3 atque Urbanus \ !1I 1 de quali tatl-
ti-nq fovendorum deque forma in eorum promotione servanda sapieit-
‘ constituerunt; Nobis tamen in primis memorare libet quae a piae
1 !t il ' ^>,t>ernae tfbpositiatlis, rdila tertio Nonas mait 1514. — C f. N. (»5.
r> Ul B *mnt*Ma, edita undecimo Ivi), ftbr. 1 <>S7- — Cf. Bull. Rorn., toni. 4. IV,
>■ 391-40 1,
1 j UI 1 editu Idibus muti 1591. — Cf. N. 171.
Xlv'™111" C’rc' servandi praescriptione-- Cone. l‘rid. et Const. Onm Gre-
[ p * ' 'n Processibus de elinendis Episcopis, cJit.t an. if>i7 (Cf. BuII. Rom., toitt. 6,
-v.t' Trid. huc de re nititur sess. \ II, cup. 1, se--. XXIV, cap. 2;
‘ A~XV, CJp ,
()20
Romani Pontifices
Romani Pontifices
memoriae Decessoribus Nostris Benedicto XVI i « r 77~ —
sunt. Quorum alter methodum hac in re trravfL* .C Xlil 2 decr f
ZSP** “*"*■» doI<™. «rn instaurare c' "La„ P °? inv'™m*
ioncificalus anno, Constitutione Immortalis mcmortl ' “,dc a P"»» .
Cardinalium Congregationem instituit, cuius esset - i pccu,lllri™ S. R, £
bus forma et ratione in electione et confinmt one’p " » 4
regionum eouaque a Sancta hac Sede ,1T„' Lp,s“P<’nim «tcZ
nem praeficiendorum Italiae dioecesibus sedulo “d
3* Providentisstmi huius instifiift -.1 » Pr,lt-stare.
probatis, vix dum, licet inviti, universalis EcdSkf cxPcnemia ««*.
nente, tractanda suscepimus, ail iiftul perficiend guberilacula- Eeo dbpo.
mmn intendimus. Quem in «4^^ ProvehendumqiIe £
a Lc°nc XIII fundatam Contire^LlTS d ebgendls Ep,W
S. Officii, cui Ipsimet immediateVaesidemurco ^ Cong^ti«“
ac statuimus ut, servatis ex integro rationih ^8mentantes> dieeenumui
Episcoporum pro locis Sacris Con2re^ Inft *?"?• quae in «Actione
Negotiorum Ecclesiasticorum Extruordfnl ^8 ^ Pr°Paganda Eide «
‘,ar,bus Constitutionibus aut Co^rd^tis r^ ^ Suhiectis> vd ul)i P«*
bemur, ceterorum omnium EpiscoDOrum 1 1 nioderatur* Jn praesens adfii-
preniae S. Officii Congregationi veluT ^ - ac Promotio eidem Su-
4- Et quoniam huius Congregationis CT'™2 -PSU1S proPria’ ^feratur
bra « officiales ad suum nfunus fid l^ pr°pnum <**> <lu°d «us mem-
om rubus et cum omnibus secretum" °beundum inviolatumque m
excommunicationis maioris latae «em* ^rvandum sub poena teneamur
edaratione incurrendae, a ciin n ' . .llUlae' .ipso lact0 et absque alia
pore Successoribus Romanis Pnnf.fi1 'u ' ^°f)IS at<?uc a Nostris pro tem-
ni tenti ariam ipsumque D. C-irdin’ r 'bU« pr,vati'.e .etiam quoad S. P<*-
articulo mortis, absolvi queant - » Poenitent,anum, praeterquam in
omnino poenis et sanctionihnV * ^ prorsus °*>Iigationc sub iisdem
eclaramus omnes et sinrmlnc en.cn ln posterum volumus atque expresse
Mnt‘ cluos in negocio de elitr' ’ ^UlUf,cumf!llc dignitatis ac praecminentiic
Congregationem Episcopis nn!^ P<T SUpradictam Supremam S. Officii
contingat. ' * q OVJS modo. nitione vel titulo partem habere
5- ut autem eidem Si
“iendo negocio certa et ei ! V”! *R Congregationi in gravissimo hoc expe-
Sequendam, opportuna Iro ,10rnia P|*aesto foret, methodum ca in it
c'a quac accuratissima (irrUCt ,nne’ s*ngiHatim describi curavimus; qua,
®ntiamque inquisitione ,>, ! Pr(,IT1(,\endonim fidem, vitam, mores pru-
vunus Per>culum de doctrin ^ s^atuirnus> in plenum vigorem revoci-
Praescriptionum S. c-ir 1 » qUod ab ‘Psi*s promovendis, habita ratiore
°ranin° faciendum p^!pim^0raaei *" Cono, Prov. .Mediohn. I, P- *
——i aTh^**** ***» au, KJ
1 Bulla Immorar' *7S7 'Cf. JBencd x,v * nov- »74« (Cf. N. .102), et (
Acla» vol. 1 p U in™f>riae, cd,ta ‘i y tom 4. p. 5°9*5J4-
' P* «47-ist. UMa Undcc!mo Kal. oct. ,S7S. — Cf. L«nii
Romani Pontifices
f>2t
( 6. Quae quidem omnia ut per ipsam met Supremam Congregationem
l s odicii plane adimpleri valeant, mandamus denique, ad quos spectat, ut
Sedium Episcopalium, ut supra non exceptarum, vacatio eidem in poste-
rum, litteris ad ipsius Cardinalem Secretarium datis, quamprimum ac recto
tramite noiificctur.
j. Haec edicimus, declaramus, sancimus, contrariis quibuscumque non
obstantibus.
[Pii X Acta, vol. I, p. 113-116].
658.
Pin X, const. Commissum Nobis , 20 ian. 1904.
[Cf. Codicis luris Canonici Docum. II. — Cf. etiam Pii X Acta, vol. III,
p. 289-292].
659.
Pius X, litt. ap. In praecipuis , 23 ian. 1904.
1. In praewpuis laudibus Leonis XIII fel. ree. Decessoris nostri quis-
oiK aequus rerum aestimator hoc ponit, quod is adolescentis Cleri studia
ordinare convenienter temporibus aggressus, Sancti Thotnae Aquinatis
iscipltnam in primis instaurandam summa contentione curaverit. Etenim
,1 An ingeniorum cursu commotus, quum videret genera quaedam philo-
«p landi ac de gravioribus doctrinis disputandi invalescere, quae catholicae
tentati nequaquam congruerent, mature occurrendum periculo censuit,
m e alumnis sacrorum impenderet; eo magis quod statam rationem
' I fj?runi’ Ecclesiae indicio ac sacculorum usu probatam, animadverterat
P unarum ex cupidine recentior.i consectandi defecisse. Itaque institutis
racceptisquc philosophiae Christianae ac theologiae Ducem Magistrum-
daL)Stlllm resdtllb Coctorem Angelicum, cuius divinum ingenium anna
profiV^T ad ^endan® veritatem, multipHcesque errores hac etiam aetate
igandos perquam idonea; siquidem quae, nati ad utilitatem omnium
ji p irum* Nancti Patres Doctoresque Ecclesiae tradiderunt principia sapien-
nertio J fl?mo. ^ boma aptius, colligendo ex eorum scriptis, composuit,
ac . tu t ntllls illustravit. Maudquaquam tamen Pontifex bonas scientiae
ritus S'|,ntS’ ^l!:,S bod'erna pareret studiorum agitatio, neglexit; quin imo,
j[(c< . T,C0'S 11(1,1 posse digne suum tenere locum, nisi apparatiore quodam
'un nnaC COmraeatu instruerentur, idcirco eorum de gravioribus rebus insti-
fov j111 °PP°rtunis eruditionis incrementis ornatam voluit. Iamvcro ad
jjjSci . ani’ clu*ini Enc\ elicis litteris Aeterni Patris 1 indixerat instaurationem
orbif ln ie Pbomist*cae, subinde m Urbe Roma, utpote quae catholico
tuit etlam in genere exemplo deberet esse, propriam Academiam insti-
• ancto I homa Aquinate eam nuncupans, cui propositum esset cxpli-
622
Romani Pontifice ,t
es
»r*l
► * r*j
) ' MR
b*
hw
n
2>
. , ,;"“ulu*un* munmcus auxit. Eidem narem n,,
nacis vel Lyceis magnis attributa esset, attribuit f , ’ n? ****** Vel At
doctoris m philosophia gradum suos alumnos qui finf ^ Pr°movcr,di
nculo laudabile scientiae specimen Bollemnf pericula c
anno Mocxrxcv statuta, quae Academiae ad tempus Dra ^e,U* Dcn“
rando, certas ci leges, quas diutinum cxpwim2SiP ^aescr,P«^ tm,
sissct, in perpetuum dixit. 1 tum c°nmiotias forc H
2. Ad Nos quod attinet, quando Pontificatus T\W* • •
traditae a patribus sapientiae inimica fortasse miris m **** * * emP°]
omnino oportere ducimus, ut quae Decess am ‘ h -’ ™ mHv***m
doctnnaequc Thomisticae constituisset e i rohV ^
etiam in spem uberiorum fructuum nmm u giosissime servanda atqi
ronianam a S. Thom, “T“- * 3
» xr p,slI,ac u°nis ** «
in mmZ Z S"1T SOdal -s q,,am «te-»* «Sita*
don.a commentariis illustrando, vel eiJSto « ,**!"“* scn,c"'i“
7Uf ‘PW «ova investigando, vel eisdem fnri CV°lvendoJal<lue « f*
placita philosophorum- oruni-iwm ^ trutina pensando recemiomn
nas philosophiae progressiones non * a.mur eif libenter, quod gcnru-
lissimae contentioni diuturnit™ r ,?*?■ IOCJ,tcr adiuvent. Verum ne nobi-
ut voce et auctoritate Nostra sn i issi0nem afferat, magnopere cupimus,
renovatis auspiciis in proDositif n -US suiaiant etiam alacriores, ac tanquam
ad hos tantummodo spectet, sed nertm^r™' cohortatio m
que in catholicis orbis ternm’ i leat’ utl debet, ad omnes, qmcum-
habear.t, a via et ratione An Cadunt: nimirum'
tidie studiosius insistant , JlJln‘ttls «unquam discedere, in eandemque
sollertiam laboreSque‘"L \cht™enter ««em universis auctores sunrn
communem illam rationi - p°,I1.Lr,mt ni;,\ime- ad coercendam pro virili [
r^Mmedismttm dicimus K U'PK Pystem, quae longe lateque serpit:
tus vel minimum sentiat perniciosos ablatus sacra praesertim iui
4- Ceterum hZT 0^UC °PC™ Providendum est
demiae ronianaoa Sanetr rr\ ’ Pnvi eS,a> iura, quae Decessor Noster i
rau et firma esse volumus «u°nij C^U ct aUnlniit, ea Nos omnia etsinj
cumque* IU 3cmus: contrariis non obstantibus qoib
ttl! X A«a, vol. I, p. 135-138},
jp. : ..
^ 9 i8tjj _ C'C j *
C l. Lcoms XIII Acto, voJ, XV, p. J93*1?'
Romani Pontifices
623
660.
Pius
X, motu propr. Nostro motu proprio, 25 apr. 1904,
Xostro Motu firoprio diti x.xti novembris a. mcmiu, 1 ac subsequenti
Decreto, iussu Nostro, edito a Sacrorum Rituum Congregatione, die \ m
ianuarii a. MCMIV,8 Romanae Ecclesiae vetustum cantum gregorianum resti-
tuimus, illum ipsum, quem a patribus accepit, quem in suis liturgicis codi-
cibus fideliter servavit, quemque novissima studia ad pristinam puritatem
felicissime revocarunt. Ut autem opus inceptum, sicuti decet, perficiatur,
Nostraequc Romanae Ecclesiae omnibusque eiusdem ritus Ecclesiis com-
munis textus liturgici cantus gregoriam suppeditetur, npis Nostri T\po-
graphei Vaticani, libros liturgicos, in quibus cantus Sacrosanctae Romanae
Ecclesiae a Nobis restitutus continetur, edendos decrevimus.
Quo vero omnia eveniam pleno omnium consensu, qui a Xobis vocan-
tur vd vocabuntur, ut rei tanti momenti operam suis studiis navent, et
opus debita cum diligentia atque alacritate procedat, normas, qi:ae sequun-
tur, statuimus:
«) Ecclesiae concentus, qui gregoriam dicuntur, in sua integritate ac
puritate iuxta vetustiorum codicum fidem restituentur, ita tamen ut pecu-
Ii2i> etiam ratio habeatur legitimae traditionis, quae in variis codicibus
continetur, atque praxeos hodiernae liturgiae.
') Ok specialem Nostram erga Ordinem S. Benedicti praedilectionem,
perspectam habentes operam a Monachis benedictinis adbibit am in genui-
nis Romanae Ecclesiae concentibus restaurandis, praesertim vero a Mona-
c -is Congregationis Gallicae et Monasterii Solesmensis, volumus, ut pro
sc editione, redactio partium cautum continentium, peculiari modo Mona-
c 15 ongregationis Gallicae et Monasterii Solesmensis concredatur,
vOpera sic parata, examini ac revisioni subjicientur particularis Com-
mirionis Romanae, a Nobis nuper in hunc finem institutae. Ipsa, quoad
>nnnn( quae textuum compilationem et tvpoeraph icam redactionem respi-
Clllnf1 p ^ I - r I P ft 4
■ 1 secreto jurato adstringitur; quae obligatio ad illos quoque extraneos
«tendenda erit, qui ad suam operam eidem fini dandam requirentur. Ma-
Mtria insuper cum diligentia in suo examine procedet, cavens ne quid evul-
6®uir, de quo sufficiens atque conveniens ratio reddi nequeat, et, in rebus
,l>. consilium exquirens aliorum virorum, extra Commissionem et Reda-
sui°' Krn’ -U* ^uoafi ll0c studiorum genus praestantes habeantur, atque in
'? ludiciis auctoritate polleant. Quod si in melodiae revisione difficultates
liturgici textus occurrerint, Commissioni consulenda erit altera Com-
™®iohistorico-liturgica, iam antea apud Nostram Congregationem SS. Ri-
lilni '«stituta, ita ut ambae concordes procedant quoad eas librorum partes,
quae obipfHi» . • r ■
'vuuni utruiue commune constituunt.
G- N. 654.
R- C. Decr. Aulhent., n. 4>J<-
6 2 4
Romani Pontifices
d) Approbatio per Nos Nostramnuc SS »;► ' ' ’ -
danda libris cantus, ita exaratis atque editi; l:**"?
nemmi liceat libros Iituigicos approbare, nisi hi Cnt’ llt **£
continentibus, vel sint omnino conformes editioni a Tvno Cam"s
ed,tae sub Nostns auspiciis, vel saltem, iuxta Com mli? W*0
ita conformes, ut allatae variantes ex auctoritate bl ? Iudiciu*. *
gregonanorum provenire ostendantur. b °rUm altorum codicum
t) Litteraria Vaticanae editionis prunrietic q. „
rditoribus atque tvpographis cuiusvis regionis ^ rescm,!Jr-
* ,itat
traditionalis cantus iuxta scientiam, hiatoriam^in ^ ?nl“i"™s uniut«n
giei cultus, prouti saltem hodierna «*•
sonbus facultatem aliter disponendi reservantes ^'risque Suo*.
P- 242-247]. tr' Autll<-nt-> n- 4>34- — Cf. etiam Pii X Acta, vol. I,
661.
• ius X, lltt La ristorazione, 5 maii 1904.
CriSt0' Cl,c d si™ M*
fetato, la buona !*££&£»£? * V** «*»*)*
Sull mtegriti della vita deeli ,1,* ! ’ 3 prova delle vocaziom, IW
troppa indulgenti le norte a° e* a caute^a Per non aprir loro con
mondo nessuna cosa £ Cn<\ , Sa"tu?no* Pcr regnare Gesii Cristo nel
COn 1'5empio* con Ia parola econ?3 •°niC la Santita dci cIero’ Pcrcf*
come dice un antico pro ver hin scienza esso sia guida ai fedeli, che,
sacerdos sic populus. J’ saranno sempre quali sono i sacerdoti: sim!
Luggiamo infatti nel Q c' ... ' '^99S9l'r '
°d pietatem ei Dei cultum it - 10 d* Frento: A i hi! est quod alios magis
Sc divino ministerio dedteamer “ T- lnsl>,<at eorum vita et exemplum , qvi
locum conspiciantur in t< t ’ ^UUm [n,m a rebus saeculi in altiorem sublati
ex m(iue sumunt quod i>n it anuPf*Jm ln speculum, reliqui oculos coniiaunt.
"TP <*iara la ,(Sf M' *»!, cap. t, * Da questo
Proni anni, siano non soln' ; c 1 L V‘lmatl nePa sorte dei Signorc, fin dai
1 rei»dano sale della terra c i" 0r^latl a quclla picti e a quclla dottrina che
ojeditata e pr.it i cata sotto UCC mondo> ma la santita della vita abbiano
P Ir|a nei Seminari. Ve; q„„,na ' !Lr‘ ante osservanza ed una accurata disci-
alte a^er'* daranno frutti U*a*fI ‘nfattI si educano le tenere piante, che,
C le dovranno coltivare h Ppi°j1'. ne' feminari si preparano gli operai,
coraggiOsi arieti, che dovr ° ‘t’*ffnorci e fi nal mente si escreitano i
oo sostenere con fortczza le divine battaglie*
' AI Signor Cardiae pieir .... |H
t >i V icario Generale per la Diocesi di Roni*-
Romani Pontifices
625
Con multa ragione pertanto i padri dei S. Concilio di Trento, dopo
Ij gessione XXII (cap. iS, de rej.fi in cui fu decretata 1 1 istituzionc di
micsii novizisti ecclesiastici, pieni di santa allcgrezza si congratularono a
licenda, ripetendo che, se il Concilio di 'Frento non avesst stabilito che
questo, non si sarebbe dovuto lamentare ne Ia sua Junga durata, ne le gravi
difficolti e pene, che si erano sostenute.
E qui Noi dobbiamo rmgraziare la Ib idenza, che, per la sollecitu-
Jine e generostti dei Nostri \'enerati Predecessori, la citta nostra, non solo
provveduta di ottinii Seminari pei bisogni della Diocesi, ma e ricca di
Seminari c Collegi pcr quasi tutte Ic nazioni: ii che apre ii cuore non solo
sila speranza, ma alia certezza che Ia picta e Ja scienza di questi alunni
che si spargono per tutto ii mondo produrranno frutti di benedizione.
Convinti pertanto e persuasi della necessita che quanti aspirano al Sacer-
do/io siano educati nei Seminari per mantenere e coltivare Ia vocazione
alio stato ecclesiastico, ed afiinche le vocazioni vere si possano meglio cono-
a-tre ilni Superiori, che devono rendere ii bonum testimonium prima che
buj:li aspiranti stessi vengano imposte le mani; persuasi che quanti hanno
b vera vocazione niente maggionnente desiderano che di entrare in questi
cenacoli, do ve pei cclesti carismi dello Spirito Santo si preparano alia
missione, a cui sono divinamente chiamati (e chi sente altrimenti lascia
moto a dubitare sui Ia verita e sincerita della sua vocazione); coi voto, che
ii unti si credono chiamati al Sacerdozio, fin dai primi anni, sc fosse possi-
bile, entrino in questi asili della pieta e delio studio; confermando pienamente
'illiti) hila, Sig. Cardinale, ha disposto in proposito con le lettere circolari
retteai Revmi Ordinari d*Italia negli ultimi tre anni decursi; siamo inol-
tre vtnuti nella determinazione di stabilire:
t° lutti i Chierid della Diocesi di Roma, come quelli che dalle di-
Diocesi d Italia vengono mandati a Roma dai loro Revmi Ordinari
pcr attendere agli studi, debbono essere conviitori in un Seminario o Coi-
«'Sw ecclesiastico.
■"lO 1) ‘k, I
. . T cr Pri,vvcdLPt, quanto e possibile, a quegli aspiranti della Dio-
. - 1 ,onia c^e non potranno pagare la retta, vogliamo che i posti gratuiti
e erainano Romano siano riservati agli studenti di Teologia che si tro-
ino in detta condizione; e solo nel caso che non vi fossero aspiranti teologi,
F^ano goderne studenti di Iliceo. Vogliamo altresl che a tali posti possano
nominati anclie gli studenti non romuni di nasetta, purche apparten-
m<1 Per domicilio a questa Diocesi.
pj ^*° , ^accrduti che a domanda dei loro Vescovi verranno a Roma dalle
, . Sl d i talia» sia per un curso di perfezionamento nella Filosofia o 'Ico-
i ’ a Jlcr ‘requentare le scuolc di diritto canonico e civile negli istituti
\ erst
8atr— , sia pcr gli studi universi tari, od anche per Ia pratica nelle
uacrL Congregazioni Romane, dovr.mno essi pure entrare come alunm in
n seminario o collegio ecclesiastico.
(j( 4" Mi studenti csteri, con le commcndatizie dei loro Revmi Ordinari,
;:r-"0 Ptocurarsi il posto nei Collegi delle rispettive nazioni, e, qua lora
mancassero, in un altro Collegio ecclesiastico.
uc6
Romani Pontifices
r „ ?l'.rc™f£,lcnza di m disposizioni nin
50“^di.“0™' «•“"“"•r «i» p-o„VeX™?rttt 1
SITflt-.r,. 1 .. _ ‘‘ UCf,ei I chi*,
J f"*4* ,studcnti Per “«citare l*TSJ!ll*',<i
doloroso d dover pnvare siffatti Collegi dei t-iovani «... • ‘?"vi“«n l
itano tale offici rv m-i * V - dcntI’ c^(i coICabit
ecclesiastico VI escreitano tale officio; ma a quito bia^oTl ^
provecdere a tempo , Direttori det singoli Istituti da" - ^ C; P“lra"“
sitJ d, informare quei giovani alio spirito eeclesilst t „^7 ,W U "+
Seminari. uaumico co» la disciplina ^
6° In nessuno dei Seminari o Collegi ecclesiastici di lt
accettato come alunno chi non nresemi I, ,i' * , , . Roma
quale s’impcgm di ricevcrlo in Diocesi a studi SU° °rdittario' 1
™g,om 1 Nuperiori stimassero di doverlo licenziare T ° qi!!ndo per j!tr'
dovranno essere riconosciute da cotesto Vicaria*». ’ SUddette doma^
_ 7° e L ni versit Gregoriana e ddla Minens i Q * * „
\ aticano, e d Collegio di Prona trinda * , ’ 1 Senunan Rothanot
come uditore ordinario, neZI^tn” o o% ™7 ^ V ** alle
prova sentta di essere convittore in i.n r u • cerdotc- c^c niln es
nario. Per i Sacerdoti rlanTn ' ,°"e8’ • ccd“iasti“. * in U. M
nchieda il permesso scritto di coJto vSrial" ST? ’
anche per gli ecclesiastici che desiderann „ T' d,sPos^am '%■
romane. * 1 *ar Pra^ca nclle Congregationi
il 4° anno di Teologia^e non™0880^1- Saccrtiozi° c,li non abbia compluto
alunno, almeno perire mni in^q3 S.Upc.rata la prova» e non sia
Le conumichL.rSienor c“r 7™™° 0 CoI,Cgio
perche nel suo zelo illumini t t ma C* pCr tcmp0 flueste disposiziom,
intimi e ne sorvecli “’™natQ..Pel govcrno del,a Nostra Diocesi, Elk ne
osservanza, deroeando "n° vfnturo ;,nno scolastico la scrupoloa
contrario. Ii Le imn-irt;*. * ° '* ^ua un<Iue consuetudine o privilegio in
[Pii X Acta vol r m° C°n partlccdare ;Jffetto 1’Apostolica Benedizione
l ^ -vcia, vol. I, p. 257-261].
662.
P",S X’ a"oc,,t- Duplicem, .4 „ov. 1904.
Oupljcern nn^fte -i
convocavimus nt ,i i V c,ul ani amplissimum Collegium vestrum ad
dis. sinu.Iqm de nts c US,®e7tis **» in «“"«orum album rite ref.
Utraque res cum sane mao-n* & 'P‘SC0PIS hodierno die vobiscum agere
tuna laetitiae sunt aditu .rt ’ *Um atque iucunda: verum haud op
incendium, quo nlun>o temporum. Nam praeter calamitosissimum
Nos, qua sumus et esse '"i Vu'nsts ?ncnt» extrema flagrant, quod qui
supplices obsecramus D - Ct>emus Ift homines universos caritate pate
quaedam sunt quae jm.w Ut IC3tingui celeriter velit, propiora ei
ebristianarum excellenti MU Inem Nobis efficiant. Etenim a contempla
hominum multitudinem Urtu.tu,n, divertere mentem cogimur ad ingen
ini vix aliquam ebristiani nominis umbrarum f
Romani Pontifices
627
nent; quumqu^ gestit Nobis animus, ejuod pastores bonos viduatis dare
festis multis posfumus» simul vehementer dolet, quod aliarum, nec ita
pinearum, viduitati consulere iam nimium diu prohibemur.
2. Facile intelligitis nationem hoc loco spectari eam quae, quum sit
mter catholicas nobilissima, tamen alienis a religione studiis multorum com-
movetur iamdudum et iactatur miserrime. Scilicet eo processit ibi mala-
mm renim audacia, ut de domiciliis disciplinarum aulisque indiciorum
simulacrum Eius, qui unus est Magister aetemusqui hominum Judex,
exturbatum publice fuerit. In multis autem incommodis, quae ibidem Eccle-
siam pranunt, hoc in primis grave conquerimur, impedimenta omne genus
inferri woju.mi.i 1 i Episcoporum; nisi quud graviora quoqtte agitari tonsilia
videmus. Iamvcro huius tantae offensionis idoneam causam frustra q[uaera>
praeter illam, quam modo attigimus: nam quae in Apostolicam Sedem coni i-
citur criminatio, non ipsam in conditionibus pactis mansisse, ea ciuidem
quantum ab honesto, tantum distat a vero. Hanc porro propulsare calum-
niae labem in conspectu vestro, Venerabiles Fratres, necessarium ducimus,
antequam ad ea, quae proposita sunt, accedamus.
3- Nonnulla memoramus ignota nemini. Superiore ineunto saeculo,
juum teterrima novarum rerum procella, quae in Galliam incubuerat, veteri
disciplina civitatis eversa, avitam late religionem afflixisset. Decessor Noster
meli tae memoriae Pius \II et moderatores reipubltcae, ille quidem salutis
animarum divinaeque gloriae causa sollicitus, hi vero ut stabilitatem rebus ex
religione quaererent, icto inter se foedere, pactionem fecerunt, quae ad sar-
cienda hcclesiae gallicae damna, camque in posterum tutela legum munien-
am pertineret. 1 Ad pactum autem conventum accessere deinceps solo civi-
ss potestatis arbitrio organici qui vocantur articuli', at contra accessionem
uusmodi non modo Pius repugnavit re recenti, 2 sed qui consequuti sunt
omani Pontifices, oblata sibi opportunitate, praesertim quum eorum vis
Meorum urgeretur, acerrime restiterunt. '!dque iurc optimo, si quidem
,inim n,^ura legum consideretur: legum, inquimus, non pactorum; quippe
consensio Pontificum nulla unquam intercessit. Igitur hae leges nequaquam
pu icam securitatem spectant, de quo genere cautum erat in primo pactio-
Jiis rapite . Cultus publicus erit , habita tamen ratiom ordinationum , quoad poli-
Ut>”’ yiias Gubernium pro publica tranquillitate necessarias existimabit. Neque
itn est dubium, si leges organicae continerentur hoc genere, quin eas,
nicmor obligatae fidei, receptura esset et servatura Ecclesia. Nunc vero
ius i.stis de disciplina atque de ipsa doctrina Ecclesiae statuitur; pugnan-
. orJventis plura sanciuntur; abrogatisque magnam partem iis, quae in
7 c.it udicae commodum pacta essent, ecclesiasticae potestatis iura \indi-
UUI civilj imperio; a quo proinde non tutela exspectanda sit Ecclesiae
senatus* At praestat ea, quae inter Apostolicam Sedem et rempubli-
**** §*uucanam convenerunt, partite perstringere.
1 ^acc<|Il i di Concordaii, p. 561-565.
••Mmcut. ( >i,
Ufifit
iiictuosatot, 24 maii
Cf, IluIJ. Rom. Coni , toni, ti,
62 8
Romani Pontifices
4- Pertinent illa ad definiendsi'» nfni»
mm *EE%£g*3+. -m,
A/«” <****. - ipottolica, R0m„n„ /,4^ „ 7 '«!“■ «*W facu||£;
rr rum in hoc *»- ™ tZJTzn »
Ide8t PubJ,Cae securitatis nomine, sanciverit i V CfCta’ <** »
quorum non ita late campus patet, eo ipso Clln'r ™ Suu,n excipit j*
utpote quae, quum supernaturalem v icam VcclcZl '"' ”,hl1 'se [JCWSt‘
excedant erniis auctoritatis. Manet cr£o
bhea, quidquid fidem moresque .J£t ST 8 °*ente et P™*»nfc
trioque Ecclesiae; ipsius esse instituent ’ mne 111 do«iinatu esse arh-
c-que fidei morumque m
pm ProP*« rea, nec nisi ipsam posse nnn, / Consen’cnt et foveam
nae principia et instituta vL pro offic n n T pracficcw* ^ chS
nistros sacrorum dicimus et in primis Ep “ Pr0n,0V«"'. *■
ahqind de severitate iuris sui remitti KccTe s** 2 & /UC 1/ ‘US retinendae gW*
publicae eos nominandi, quibus^ 2
tas «“»«K ^‘l-aquam valet aut v!,i ’« IT™ ^ munus- At vem fW-
m.ta' ^tenim assumere et collocare pm potest, quod institutio «w-
eique parem dignitati attribuer^S^ V? *?■* **
peculiare, ut id cum civitate comm»n‘ ’ 'US fSt ^cc esiae ‘ta propniim
SUf: non Possit. Relinquitur ut SaIva rationc‘ divini manens
Vel* aliud, nisi designare et sistet T' “ re\Pub,lcf nominatio nihil sit
3VKem ‘doneum et ipse agnoVerit * p°st,° lcae Sed! Pontifex, s
eque enim ita nominatum c-m ’• , eP^scopatus honorem promoves;
ante religiose ponderanda nerstm- Instltut,° necessario sequitur; sd
mimis episcopatum Pontifex 'nr * SUnt rncnta* ^uae &i portc obstent, quo-
tamen lege cogi poterit r T° COnsc,entia f^ii, cuipiam conferat, nulb
d-m putant. P raU°m,m ™™nta patefacere, quare non confer
Ad Ikicc} certis n
magistratu civitatis adhiberi ,nes<lue pd Deum preces Ecclesia pro summo
quahBcumque demum huius fi constltu‘t» in quo amicam se civitati fort,
7* Ista quidem pactum !> m tcmPeratI° publica, pollicetur.
statuta: quod vero ad nraet V L cluo loquimur, in praesens et futurum
citroque compositam. Vrrv-,*^ i™ fernPus> transactionem continet ultro
etractis publice; quat. boni i» r t*rlw !n bon*s» Ecclesiae non multo ante
j ;-t. praebituram se Clero su ' ?X avi(;!l1 c°ndonat; civitas autem fidem
,c’ ut aPParct. de veri nnni;n» ?ttonnn> $**<*<■ < a: usque statum dectat. .Agitur
^.C.crta s,'pulata sit, nnn ,» c^,Iiltractu, quo quum certa praestatio pfl>
iu« VatUr’ tarnc:| ius maneri* • ub,Um» ^nictsi illa conventio foedusqur
r,.:r Potationem eCT"" aut rera ">** *
f* exposuimus su '"digere.
neces^an^nw* L,l|>lta’ t,e quibus inter Galliam et AfOr
’ ^-,cs aesdmat, iudex 010 Utr*que tempore, convenit: quisque i'
y* Nurn EcdC3ia ClZ "' C°nVCntis non steterit.
r^ipul>licae nominandi Episcopos imqujm
Romani Pontifices
629
n
tract.ivit? Immo vero candidatus, quos respublica proposuisset, partem
lauri: nwMtnain. canonu t o «• imi Oundsi factum quandoque est, ut ali-
quos non institueret, maximis semper gravissimisque de caussis, eisque
<\tr.i genus politicum positis, facium est, ttu.is causas non semel ipsi magi-
stratus rcipublicae deinceps cognitas probavere: nimirum ne religio, cui
quidem Pontifex sumni.mi curam diligcntiamque necessario debet, aliquid
detrimenti caperet.
10. Iam de legibus, publicae tranquillitatis ratione perlatis, obscurum
non est Ecclesiam, in exercendo sacrorum cultu, quod promiserat praesti-
iisse: cuius ceteroqui illustris ea est et pervagata doctrina, Deum esst cuius-
n> in homines potestatis fontem, ideoque civilium quoque iussa et vetita
legum, si quidem iusta et cum communi bono enni uncta sint, sancte invio-
Jateqtic esse servanda.
11. Nec minus aequam se fidamque impertiit reipublicae Ecclesia, quae-
cumque usque adhuc extitit constitutio temperatioque civitatis. Semper
enim iis qui praeerant, quum de statuta formula Deum precaretur, non
caelestem modo, quod caput est, opem, sed etiam civium optimorum gra-
tiam conciliare studuit.
12. Denique quam fideliter transactionem de facultatibus suis factam
custodierit, vel ex hoc intelligi potest, quod nemo unus molestiam ab Eccle-
'ia u^am unquam passus est ob eam causam, quod ipsius bona ad hastam
publicam quaesita possideret.
13. Quaerere iam licet, utrum civitas pariter, quae sua essent ex foe-
dere officia, impleverit.
J4- Statutum principio est, catholicae religionis exercendae liberam in
facultatem fore. ,\t suppetere libertatem istam hodie dixeris,
qirandu ad Pontificem, summus qui est magister et custos catholici nominis,
interdicitur Episcopis aditus atque etiam missio litterarum, inscia Republica?
Quando sacrorum C onsil iorum, a quibus. Pontificis auctoritate et nomine,
negotia Ecclesiae universae in Urbe Roma administrari notum est, spemun-
nn publice ac refutantur acta, quin immo ipsius actis Pontificis vix parcitur?
Quando id non dissimulanter agitur, m nervi incidantur viresque religionis,
■ nenuis lis, quae, Dei provitlentis nutu, praesto sunt Ecclesiae utilis-
sima ad suum fungendum munus adiumentar Neque enim reputare, nisi
magnej uim angore, possumus religiosarum familiarum recentem cladem;
H’- ^ quidem ad exterminandas finibus patriae haec una ratio valuit, avi -
j rc ’S tonis in populo fautrices extitisse efficaces: non valuit ad retinen-
> si minus ornandas ut oportebat, optimorum cogitatio meritorum, quae
5 (l|,1Mi tempore essent in cives suos profecta. Ecquid tam contrarium
Unctae cum Apostolica Sede amicitiae ac foederi, quam hac tanta iniuria
contumelia eos affectos esse, quibus nihil habet Ecclesia carius? Quin
naT ' Cttcras *d genus molestias ingens nuper cumulus accessit. Ete-
fa -,certum “ccepimus circumferri edictiun, quo Sodales illustris cuiusdam
1 lae lt quidem ratae legibus, ab ipsis dioecesium Seminariis, quibus
. ‘Sna cani salute sacri ordinis praeesse diu consueverunt, abire excedere
tttur. Huc scilicet c\asit promissa religioni libertas, ut Episcopis iam
6 jQ
Romani Pontifices
non Ucrat, prout fuerit melius, aistitutiool T
ndemque m negotio tanti momenti ac pondc k . *Krx '“«ru,
quos sem per experti sunt optimos, segregare. 8‘U>1Ur adi"!«« ab
15* Quamquam illud inulto pravius * *
vinculum. Ipsa rei natura clamat, quod SIT" APos,ofc° U*
tdni’ Praesert,,n Sl ad summum ecclesiastici ordini' ’ msmuti0nem cano
posse, salva maiesta.e religionis, cadere in %£*?»*■** sit, .
ingenio, doctrma dignus tam celso munere • vKU ^r .'r'''*' P Pr° •**
3“ !egc' *•«** non omnes, q„os re pubi 1?' —
ad episcopatum promovendos putat; verum nrnb, ^“gnarit, conii,
sit, alios, quos reperorit idoneos, assumit a Hos n “®*G?,*V** llul''l
■cet: admonitamque de consilio suo rempui ™, 1 m,nus- «N» I
legitime incepta perficere, his vero r°8"; u'pro illis quide
suetudinem Apostolica Sedes usque /It vel,t Huinsmodi «
offensione, quamdiu utriusque JLtaifc cn ' t’ me“.ori*“ tenuit i
nntem dudum respublica; Nega! inxk«^ <*
m* ‘l1108 JPsa nominavisset; nominativi ■ C’ lcJ>udjare quemquam e
u-rea obstinat non ante sinere eos ctui Tr jiro^1?cue_vu3t omnes; prop
lnsUtUl> quam qui repulsam ab ips’ Lerinf^Jl ^ Ec,clesiac- cano"[i
lamvero usque eo extendere vim k.nnt* *ldem probationem ferant
acta reipublicae, nativum ct sacrosancti!!* ut fa,cu^;LS* concessu Pontifici
utrum qui nominati sint digni sint f esiac “1S ldidat PcrecrutanJ
tmn sed subvertere: contendere autem Z T° ““ intcrpretari Pac
quidem canonica institutio detur h„„ 1 qUI PrR‘ter«totur, ne ali
consmui Episcopos in Gallia ’ rec,d,t «dmodum, nuUos velle posthac
Quod deruam* ui
clericorum sustentationi consultu Ul?et C0nVt‘ntIonis partem, qua honestae
. Plscopis aliisque sacrorum adi -1*- <f*-’ I1Um *Psam servat Respublica, quum
"f Kbtis et mdefenSTuod ^ 1 •tnS* nuIJa ***** questione aut iudicio,
ad Ebidinem suam, detrahit5 ‘ .cP,saime usuvenire nostis, legitimum victum.
tiac Perfringitur. Neque enim *„■ a1'1 I011 ^oedcr*s tantum hic lex, sed iusti-
strat, putanda est voluntate ,-n^°’ quod ,stiusmodi alimenta raim-
niagnam, debiti exsolvut ^ ' Can Ecclesiae, 'ernin portionem, nec it
audituque tam tristia dic<MH*mUm’ ^eiKrabdcs fratres, haec memoratu
ialUcis gwem patimur eNi L?!^equi' Xam moerorem, quem ex rebus
tuus posse, maluissemus L lr!’ corT,milnicando vobiscum, intelligeba-
tot Potissimis Ecclesiae 81 enti? premere; etiam ob eam rem, ne
Wotsum queriojonj,, C()n ,!s’ l!llos(in Gallia numeramus, aegritudinis
!SMma Ecclesiae improbe vi, i.*! arcntls exacueret. Verumtamcn jura sam •
a eno notata crimine nror* ‘lta’ ‘,c dignitas praesertim Apogtolicae Scdb
^'am requirebant. Idque nr," " f- Nob,s ^postulationem injuriarum
PatLTna certe rn nudo cum acerbitatis sensu ad’
r 1 t*? figenda Nos qu , vo untate erga gentem Gallicam; ii
<8 E“rm "Ulli co'>«dimuesr0<)U' "°" poU'st essc dubium- I)e'
' crc> sPerandum non est r, j
t Jrc ut institutarum contra Eccl
Romani Pontifices
63 r
cursus consistat. Quaedam his ipsis diebus eventa certissimum fecere
^r-1' m cos qui ad gubernacula sedent Reipublicae, sic esse in rem catho-
r ^animatos, ut ultima sint brevi metuenda. — Omnino, dum Sedis Apo-
''T-c documenta non obscure loquuntur, professionem e hristianae sapien-
sf° 'aiuicc posse cum Reipublicae forma consistere, ii contra affirmare velle
Alentur, Rempublicam, quali nunc utitur Gallia, ciusmodi esse naturae,
ut nullum habere possit cum christiana religione commercium: id quod
dupliciter Gallos calumniose petit, ut catholicos nimirum et cives. - At
eveniant licet quantuim is aspera; nequaquam Nos aut imparatos offen-
tkm aut pavidos, quos Christi Domini illa vox ct hortatio confirmat: Si
,m pir secuti sunt, et vos per sequentur. 1 In mundo pressuram habebitis: sed
mfiditt, ego vici mundum.2 Interea tamen Nobiscum vos, Venerabiles I'ra*
tres, humilium instantia precum a Deo contendite, ut qui potest unus
deducere unde velit et quo velit impellere hominum voluntates, auspice
Virgine Immaculata, pacem tranquillitatemque Ecclesiae suae benignus
maturet.
[PiiX Acta, vol, II, p. 184-196].
663.
Pius X, const. Vacante Sede ApostoIicat 25 dec. 1904.
[Cf. Codicis luris Canonici Docum. I. - Cf. etiam Pii X Acta, vol. III,
pag. 239-288] .
664.
us X, ep. Experiendo , 27 dcc. 1904,
3
Ut
Experiendo plus satis cognitum est, tam instabili hominem esse natura,
vel diligentissimus quisque officii, nisi opportunis subinde stimulis exci-
atur, sensim frigeat ad virtutem, ac tandem languescat prorsus in vitium-
que decidat. Ab hac naturae conditione quum sacerdotes profecto soluti
Oon sint, idcirco ne suis partibus aliquando prae languore desint, certa
adhibeant subsidia oportet, quibus identidem reparare vires et alacritatem
redintegrare pristinam possint. Subsidia ciusmodi non obscure videtur Deus
'dic, ut potissimum in pio aliquo recessu, idest seorsum per dies aliquot
a tu tactam vitam reputando, quaerantur. Cogitavi vias meas , et coni trti pt < t >
m testimonia tua. 1 Perspicuum id quidem ratio facit, qua cum Aposto-
!is se gessit Christus Dominus. Qui quum, doctrinae legisque suae destina-
tos orbi universo nuntios, interca in vkos et castella Iudaeae et Gahlaeae,
X\ , 20,
‘ Dilecto Filio Noatro Petro Titulo SS. Quatuor Coronatb S. R. E. Presbytero Car-
inal’ h<-‘Spighi Noatro in L rbe V icario.
1 P*. GXVIll, 59.
'V)
> K J
f -24 '
u ,
— <
63Z
^ Pontifice,
praedicandi Evangelii causa, soleret mittere "IZ .
fWBsentque awlieme, ad solitudinem invit-d,’ .e K’ ubi «nae docui.
laborando vel magis deinceps fierent I ’ ,uo' acri'atis animi, „
reqmadti fusilium. 1 ' * «•orsum ui iesertm hL P“'
Iamvero non Apostolos tantum, quo,
quicumque Apostolici ministerii par icioe, n “lfo<Ju«--bau.r, «d
excitasse Dominus putandus est; ut nimbum ' T"*1 ,lac »**'.■
modo officit, sed etiam vitae ct sal terrae ct lil^ 0b,.Sanctimo"iani n,
dii esse deberent, iidem praesidium retinendae Ct ‘,uasl *W*i
maximum usurparent, augendaeque sanctimon,
Wr -- Ced,
inconstantiam naturae, ex quo die sacris inithti T’ °b ?*** qUarn
tis defervescit, in non paucis dissimn.r iUmus* dlutumitate in mBi.
a-uetudo, quae quotidfe «• WiJ
evadat, Accedunt buc pJnXT^ri, ZT ^ Cetera *• £
nistratione sacerdotalis officii subeunda Denim"3’ ^ Saepe SUnt in admi'
dantj pulvere etiam religiosa corda ' i quum I,ecesse sit de mtm-
sacerdotem tenent, in mfdiis mundi ilwSf^ mult0.magis necessitas tat.
rcbus omnino apparet oportere ‘ !,Tm™ ~ llabi,3,u“>- Quibus
spiritus, si quamlibet vitiositatem •* ' ^CCt0S ln n°bis denuo excita»
rem ad discrimina constantiam induS®*? agendo COntractam, si nuio-
nis cuns» atque e magisterio mn. V° i“mi,s> in Amissis Joco quotidia-
tamur, unde olim bono incensi^tudfo *SC.ipHnam regrcssi, illuc rever-
vocem, quae nos de officiis admnn * Pr°divimus, dociiesquc exripian
tetur atque urgeat. ad P°*>» hor-
et agitatione communis vitae -e 3m proderit> 9uam longe a strepitu
"7'Picnda munera quies ^ lJuipPc animae ad Spiritus Sancti
tld cor eius, 2 ‘ ‘ mcissuna: Ducam cam in solitudinem, et lunm
J-tjuidem non *
difficultatibus, m olest iis^pTriculisnTi^0^?? UHuni posse rePeriri <iui> Ml
c* intervallo requirendum *i • q c collocatus* non tamen sentiat subin
ICUntur' vxercitia suppeditant pra®s,dlum* quod spiritualia, qu
qnoruni est actio In qui videmus haec ipsa at) iis qutdt
rateque frequentari, ab iliic eris'<lUc immendabilior, cupide expeti acc
aestimari videantur. OuitP ,« Cr°‘ utinam paucis, ita negligi, ut minin
*gcnter quotidie, diligAni;,, ercator cI,J>vis, cui sum sui negotia corc
°ncs computabit; sacerdos S quotann*s acceptorum et expensorum r.
non"1 De‘ VeSotia administret <,U'Sp,:*m c«ratorque animarum, qu
* colligens aliquantis > co districtam rationem redditurus
d| inc facta, atque disniVi 'Uqu,t llld'cd lance ponderabit hinc oli
discrepet? 1 dlSpiClet «rum vocationi suae congruat, an Lj
1 Muc, vi
°*«- II, M. l7|
Romam Pontifice s
Hi
Im
, ploranda quidem t'*» divina benignitas, ut omnibus ad unum Clericis
persuadeat huiusce opportunitatem instituti, quod tanta tis affert adiu-
menta, unde sc rite praestent ministros Christi et dispensatores mysterio-
rum Dfi- Nobis interca, qui in universa gubernanda Ecclesia praecipuam
quandam curarum partem huic Almae Urbi debemus, ad temperandam,
ut oportet, Romani disciplinam Cleri, visum praesertim spiritualium
exercitiorum morem fovendo dirigere.
Quare Sodalibus et e Societate Ie$ti ct a Christi 1 fissione et Vincentia-
nis significavimus, gratum Nobis eos facturos, si per unam singulis mensi-
bus hebdomadam (quantum spatii est a vespertinis diei dominici ad matu-
tinas horas proximi Sabbati) in suo quique asceterio urbano sacerdotibus
navare operam voluissent Qui Sodales quum paratissimos responderint
«se esse .Vostris obsequi votis, iam tuum erit, Dilecte Fili Noster, usque
ab initio appetentis anni opportuna praescribere, ut quotquot Romae, prae-
ter religiosas familias, sacerdotes numerantur, omnes, nullo cuiquam suffra-
gfflte privilegio, spiritualibus exercitiis in aliquo e ternis asceteriis, quae
dicta sunt, saltem tertio quoque anno vacent.
Dubitandum minime est quin einsmodi praescriptiones universi omnes,
ad quos datae erunt, magna cum voluntate >tudeant perficere, atque hoc
pso consolari Nos; qui quidem ad propositum, quod, necessitatibus tem-
porum adducti, urgemus, instaurandi omnia in Christo, nihil tam valere
arbitramur, quam recta studia et exempla Clericorum. Auspicem divinorum
munerum benevolentiaeque Nostrae testem, tibi, Dilecte Fili Noster. Apo-
Benedictionem peramanter in Domino impertimus.
[f» X Acta, vol. 1, p. 41S-422].
665.
1 iu> X, motu propr. Inter multiplices, 21 febr, 1905.
. ^nttr ™uUipliccs curas, quibus ob officium Nostrum Apostolicum pre-
inuir, 1 ,1 etiam imponitur, ut Venerabilium Fratrum Nostrorum, qui
^■ charactere praefulgent, pontificales praerogativas, uti par est.
aiB miir- f enim Apostolorum sunt Successores; de tis loquitur Cypria-
nec T n dicens. Episcopum in Ecclesia esst t / Ecclesiam in Episcopo;
11 «t adunatur hcelcsia sine Episcopo suo, imo vero Spiritus ipse San-
t ‘(gere Ecchnam Du (Act. XX. 2S). Quapropter Prcs-
(Scss X’ ,0<S <SU PfiPeopos, iure definivit Tridentinum Concilium
v ’ c’ ?). Iit licet Nos, non tantum honoris, sed etiam iuris-
on's principatum supra ceti ros Episcopos, t\ Christi dispositione.
Iamqua»rt o 1 .
! *' oucccssn res, geramus, nihilominus rratres JNostri sunt Lpi-
db 1 U Satra Elrdinatione pares. Nostrum ergo est, illorum excelsae
extolle ^ SCdu^° Pr^picere. eamque pro viribus coram christiano populo
I;V n
praesertim Pontificalium usus per Decessores Nostros Romanos
1 Ces aliquibus Praelatis, episcopali charactere non insignitis, conces-
r>.H
Romani Ponti fias
WF
sus est, id saepe accidit, ut. vel molo hominum
nifius interpretatione, ecclesiastica disciplina |1au,i p.niU’, Vt! P^autk
nt, et episcopalis dignitas non parum iniuriae *** detr'nientum Cept
Quum vero de huiusmodi abusibus ad | i
•scoporum quurdac .Irbtnc sunt, non abnuerunt IV-u' T' Sl<km 'i
£* P?,Ula,i0,,,ibl,s sive •\pS*fe,0^N“«i
Congregationis decretis pluries ad rem editis In h '. S,Vc S- Ktuaa
Benedictus \I\, per epistolam S. Rituum d,.ma.5Mm' •ntend.n.-
mami mdccxliv SSAm Dominus noster » ga on's da,am dic n,
*» *»W »nw« Mine UI I„ ,/u.Z Bcnediaie
bns HDcecxvm Cum imunne, i, 3 et rursus idem' i/ ’ dlc ** dcw>-
“e‘ ^nonos Pontifices, * et Pius IX die «"Occa
‘]uac sequuntur; dc Praelatis FnismL e ,ineniorandi m primis decitu
-pcembris atocux e, ab Ate^ndrO «*
VMI apHhs MOCLXXXIV dc Cm„n,VK p Jtum. dem decreta diu
mdcclii de Canonicis Urbinatibus; ’ T “
Protonotarns Tiiuiaribus, a I‘i„ p„ Vii , pr,l,s “«a®»*
gust, mdcccxxii de Canonicis Barensib,” " « di“
iiiscc tamen vel neglectis , \ * *
catis, hac nostra aetate saepe videre eTp^« *“*
ct Praerogativarum usu, pnu. ->t rl;m „■ _n „ 10®> lmm°derato insignium
tatem et honorem eorum nui ' ontl^c‘1ia> viliores reddere dim.
Nostris edita docmnenta^m^n Posth:l,H',”,tur sapienter a Praedecessoribus
ciatur, atque insuper Draem-m; lm°J ^ t!,s nov'um robur et efficacia adii*
bus consuetudinibus m mntrarii^ md°^ mos iu®te geratur, sublatis orni»
gativis, exemptionibus, ititJuIti V* —i ainP,ioribus privilegiis, pracr
specuili vel specialissima mention *;$wjbusvis personis, etiam
titulo et iure, acquisitis asserti , J*0*8* nonunatim, collective, quons
Nostrorum et AnostdlieJ* q V r r’ aUt. Praetensis, etiam Praedecessorum
confirmatis, aede quibus ' Tt* (i;istltlltionibus, Decretis, aut Rescripti
mentionem fieri evnnJc;» U UK’ ut * 11 Armentur, necesse sit peculiariter
gica scientia peritorum '°tW a ^l,°t d irorum in canonico iure et litur*
tia, ac dc Apostolicae nr ^- ni.all,rt" PcrPensa» motu proprio, certa scieo-
praecipimus, ut in nn«t est‘ltis plenitudine, declaramus, constituimus,
posterum, Praelati Episcopis inferiores, aliique, dc qui-
1 * iS * R_ t _ * ,
1 Cf. Heued, XlV «ull t **'(k
1 f' ^ull. Rom. Cont ' , ,m,‘ 3’ p' -t4J*44ft
Bul|. Rom 12 ' °m‘ *5. P- .4,-i45.
* Cf. A«a Pii jx ' .;'"1 *5* P- 61S-621.
• Cf, S, R c ; VI> P* Mi.
7 Cf. S. R c nw- Amhtnt - 0. liii
; Cf. S. R c; SlCrr "• I7a«i
‘ er. s. R c f'ctr' Authenr,, n. 24, S
Cr- Aulhtnt., n, :f>..
Romani Pontifices
63S
[)[,> infra, qua tales, non alia insignia, privilegia, praerogativas audcai t
sjl,i vindicare, nisi quae hoc in Nostro documento, Motu proprio dato,
continentur, eademque ratione ac forma, qua hic subiiciuntur.
A) DE PROTONOTARIIS APOSTOUaS.
Quatuor horum habeantur ordines - 1. Protonotarii Apostolici de
numero Participantium, septeni qui Collegium privative constituunt; -
II. Protonotarii Apostolici Supranumerarii; - III. Protonotarii Apostolici
id instar Participantium; - IV. Protonotarii Apostolici Titulares, seu hono-
rarii (extra Urbem).
I. - Protonotarii Ap<‘>TOLrcf de nitmero Participantium.
2. - Privilegia, iura, praerogativas et exemptiones quibus, cx Summo-
rum Pontificum indulgentia, iamdudum gaudet Collegium Protonotariorum
.Apostolicorum de numero I articipantium, in propriis Statutis nuperrime
ipsonttet Collegio iure reformatis inserta, libenter confirmamus, prout
determinata inveniuntur in Apostolids Documentis inibi citatis, ac praeser-
tim in Constitutione Quamvis peculiaris Pii Pp. IX, diei ix mensis februa-
rii micci Uit, 1 paucis exceptis, quae, uti infra, moderanda statuimus:
. 3- “ Protonotarii Apostolici de numero Participantium habitu praelati tio
utuntur, et alio, quem vocant pianum, atque insignibus, prout infra
tns 16, 17, iS describuntur.
f - Habitu quotidiano incedentes, caligas, collare et pileum ut ibidem
,t ^ts^*irc poterunt, ac insuper Annulum gemmatum, quo semper iure
'tUiitur, etiam in privatis Missis aliisquc s.icris functionibus.
^U(K* vero circa usum Pontificalium insignium. Xystus A in sua
-Jihittoiu Laudabilis Sedis Apostolicat sollicitudo , diei vi mensi februa-
ni Mruxxxn , - Protonotariis Participantibus concessit: Mitra et quibus-
de ilj^* 3 l,ii ^ l,nhficalibus insignibus, etiam in Cathedralibus Ecclesiis,
onuu tamen Praesulum, si praesentes sint, si vero absentes, absque
consensu, etiam illis irrequisitis, extra Curiam uti ; in obsequium
nte
manens
rt mar'° loci veniam semper exquirere teneantur, ac insuper consensum
• a 1 -cclcsiae exemptae, si in ea sit celebrandum.
P‘'!'Tili; b peragendis, semper eis inhibetur usus throni,
di S 111 cu ' ct cappae; item septimi candelabri super altari, et plurium
1 "nim assistentia; l aldistorio tantum utentur; apud quod sacras vestes
mere . i* > i* ■ . ■
tui iint. i ro concessis erum in citata Xysti \ Constitutione*
1 Cf n i! l1* xo^* ^ P* 400-415,
T c_ u[1* tom. 4t tVf p. 165*166.
VI“ u. C. I>^
am \uthent,, n. ii**
►
r
M'1 Romani Pontifices
tquibuscumquc aliis IVnliticalibus insicii.,,- .TITI ""
declaramus ea, quae ipsis Episcopis extra dioecesin, mn,™' ilW%l
Dmnums roburum numquam dicent Au .■v,/,/, ,?! . "' “'“dicti |
tientur numquam, nec versus illi prtmh “o.
"irn, sed in Missis tantum pontificalibus Vili ‘ "°mt“ a .u
mutam Benedicat «W. de mo'rc ^pZb^cl^
abstinebunt, assistente Episcopo loci Ordinario 'ra ^ua Medici]
Ep, scopo Si, maior, ad item' pe^’ ^ ™ *"*.£
7* -Ad Ecclesiam accedent** Pnnhfl , r / : un*
tes, habili, praelalitio induti, «ipra **•*•"«
pectoralem, a qua alias absti,mbu,n; V, " "l, '
diamur, ad fores Ecclesiae non evcioicnlur n 'n j P ,am P”®»'"!
monurio ac duobus clericis non i„L r- Ordinarius loci, sed a C-;
tantum aqua lustrali signabunt, tacto «SStonf*1 Dgp'ita,ilH,sI!'i>
"" ''"I"'1" nu.„quam btK. P",*“0> *»»
functionibus adbibenda? aura™rit' 1’?rticiPantib“s pontiSol»
serico rubitii coloris commK o r, ’, ?emnw' Pcnd“s * hn
9- Mitra i„ ipsomm PonXnrKr°: " .a,mili ««o m
tamen pretiosa) quae cum simnti • i ' *nt e!t **** aurca fnumqu,
(E XVII, nn. i % ££ X’P' a,te™r! iuxta Cerem. £
et in exsequiis eis uti licebit Pii, 7, ’ n.,SI.s,n’Plrci’ diebus pocnitcntolSs
poterunt. 1 lM" coloris sub Mura dumMBI
J ~ Romae et extra *i nA tv/t * .
brandam aCcedant habitu ^ * •ssani .lectam cum aliqua soijtninitate ce!r
actionem persolvere poterumTnte pracparationem et En('m3
tum instructo, vestes sacras ih ■ i». *- are* 10 penu^exon'° pulvinaribus trn
assistentem habere -ic d./ * • r *ln assu|r,er<-1, aliquem clericum in a
nem et Palmatoriam T7r °S in en°rcs ministros. Fas erit praeterea CfflO-
i>f«. In aliis 5 1 cWm cum Manutergio in lance
Palmatoriae. In Missi* 1 SImP ,CI Sacerdote ne differant, nisi i
nmt etiam Canone et UreetTcum^*?1^ |Cd n°n pontificalibus- uti
11 : - Testimonium autem cvhibcl? •“* ad Manutergium-
arae m perinsignem hunc ™.t b .cupicntes propensae voluntatis
prunus dicitur et est in u”1’ .tlUI Inter cetera praelatorum Coii
locorum Ordinariis sunt °mana .! una> Pro tono tariis Participantibus, q
facimus declarandi omnib^61*1^’ cr ’PS0S Abbates praecedunt, facufta
orandae, sive in oratorii - 1UiS’ T11 t^,ssae ipsorum intererunt, ubivis t
auditionem dici festi nn f n%aLs,sive in altari portatili, per eiusdem Mi
I2- - Protonotarius ept0 nte pianeque satisfieri.
1 annum ab actl lcus c*c numero Participantium, qui a
* aec,mo saltem disceaS* rotonotariatu Collegium deseruerit, aut i
ril|tiem, iisdem priviW». ^ ^'nque alios, iu.vta Xysti V l
lpso cr,t adseriptus. gavisus luerit, inter Protonotarins ad itisiin
Romam Pontifices
f,37
Ii. - PROTONOTARII ApOSTOLICI SUPRA N UME R-VR 1 1 ,
i Ad hunc Protonotariorum ordinem nemo tamquam privatus aggre-
nuitur, sed iis tantum aditus fiet, qui Canonicam potiuntur in tribus
Capitulis Urbis Patriarchalium, id est Lateranensis Ecclesiae, Vaticanae ac
Liberianae; itemque iis, qui Dignitate aut Canonicam potiuntur in Capi-
tuli' aliarum quarumdam extra Urbem ecclesiarum, quibus privilegia Pro-
tonotariorum de numero Apostolica Sedes concesserit, ubique frutnda. Qui
tnim aut in propria tantum ecclesia vel dioecesi titulo Protonotani aucti
sunt, aut nonnullis tantum Protonotariorum privilegiis fuerunt honestati,
neque Protonotariis aliisve Praelatis Urbanis accensebuntur, neque secus
habebuntur ac illi, de quibus hoc in Nostro documento, nn. 8o et Si,
erit sermo,
14. - Canonici omnes, etiam Honorarii, tum Patriarchalium Urbis, tum
aliarum ecclesiarum, de quibus supra, tamquam singuli, insignibu> et iuri-
bus Protonotariorum ne f ruantur, nec gaudeant nomine et honore Praela-
tomm, nisi prius a Summo Pontifice inter Praelatos Domesticos per Breve
uthtripti sint, et alia servaverint, quae intra n. ^4. dicuntur. Protonotarius
auttm ad instar, qui Canonicis eiusmodi accenseatur, eo ipso privilegia
Protonotani Supranumerarii «acquiret.
15. Protonotani Apostolici Supranumerarii subiecti remanent proprio
Ordinario, ad formam Concilii Tiidentuii (Sess. 24, c 11), ac eorum bene-
licia extra Romanam Curiam vacantia Apostolicae Sedi minime reservantur.
i }‘ ~ Habitum praelatitium gestare c alent coloris \iolacei, in sacris fun-
ctionibus, idest caligas, collare, talarem vestem cum cauda, nunquam tamen
explicanda, neque in ipsis Pontificalibus celebrandis: sericam zonam cum
1° ,J:> floccuIis pariter sericis a laeva pendentibus, et Palliolum, seu Man-
ttjtttum supra Rocchettum: insuper nigrum biretum flocculo ornatum
co vm rubim ; pileum item nigrum cum vitta serica, opere reticulato exor-
p iui, t. .uMhin rubtm coloris, cuius coloris et serici erunt etiam ocelli, glo-
m *, exiSlJl,;> torulus collum et anteriores extremitates vestis ac Mantelletti
exornans, eorum subsutum, itemque reflexus (paramani) in manicis (etiam
•wchetti).
17.
|r -Mm autem habitu uti poterunt. Praelatorum proprio, vulgo piano>
ti j j,lt'rtPlboiiibus, conventibus, sol omnibus audientiis, ecclesiasticis et
V1 • l^vst caligis et collari violacei coloris, veste talari nigra cum ocel-
^ h ‘i nilis, torulo ac subsuto, ut supra, rubini coloris, serica zona viola-
' J.CUm Liciniis pariter sericis et violaceis* peramplo palUo talari item serico
. ’* non undulato, absque subsuto aut ornamentis quibusvis alterius
J!* ac Pileo nigro cum chordulis et sericis flocculis mbitti caloris. Cami-
lni habitu incedentes, caliuas et collan v iolacci coloris ac pileum gestare
Ut supra dicitur.
air 1 * ' Propriis insignibus seu stemmatibus imponere poterunt pileum
j l!nscis ac flocculis duodecim, sex hinc, sex mde pendentibus, eius-
11 T,,"lni coloris, sine Cruce vel Mitra.
658
Romani Pontifice
19. Habitum et insignia in choro Dignitates Z r. '
Prout Capitulo ab Apostoli» toffZSl? Cm0nki «MU»
nnnus veste tantum uti violacea pravi., titia e™?* ,W“! 5
gmbus, msi tamen alia vestis tamquam insigne vi!''"11, Sub ^«libn,,
usu Rocchetti et Mantelietti in choro attendat, *0nfc sit “Ihibcaj,
indultu permissa; aliae enim Protonotarii, s n • 1 •Utfum ha« w »
uaun inter Canonico, tenebit, neqHiri b ul Wb""asi*^«
Iibus accrescent. nibutiones lucrabitur ou3#
> 4M*iL so
20. appani laneam violaceam nellihiic ». .
aestn-u autem rubini coloris serico ornatam^ i„T' ' bibcn,°
uus, m quibus locum habebunt post 'mtonoM Capp,:,lis p«
Canon, „ Protonotarii, qui Praciat non 1 «rticipantcs. Ii „
tanorum, non vero omnibus iuribus vauTn, T, tamu"’ *«■
Cappeibs locum non habebunt ncouc „hr 7 ,'3 Cl ‘4 dict®>>
”* ^b,Vrela'i‘"' “ pi"K0- *
21. Habitu praelatitio induti clericic rt„u ■ 7« 1 ntluam potemr
Dignitatibus, etiam collegialiter linitis atn„ ^p™’, Presbytcns, Canonid
mim, quibus Pontificalium nriviWJ 1 Praclat,s Ordinum Regu:
«ro Vicariis Generalibus vef CapSb^" aTT’
draiium collegialiter sumptis Ad C S’ Abbatlhua* et Canonicis Catht
ctent, sed tantum sese in clinabunt ** EPiscoPum ™n gcmiflt
saens vestibus induti functionibus i 1 T ,Ci d“ctu turificabuntur; item i
22. - Gaudent indi ^ n b W choro ^sistant.
visitandi atque approbari in n7 ***?**■ d°mi rU.ri^ue’ ab Ordinario loc
■ischatrs, Pentecostes, Assumnrin °*\ Cn ** s°lcnin ior*bt,s diebus (excepti
Pauli, nec non loci 1’atroni nrinr "r* ??* V’* SSi Apostolorum Petn et
vel alius Sacerdos, in pronriam ^ IS estl.s^ celebrare ipsi Missam poterunt
cohabitantium commoditatem ’ ?fmsan&l,,nconim, affinium, familiarium et
autem altaris portatilis, omnin * ° l3m ad PraccePtum implendum. Privilegio
23. - Licet iisdem carcrc se sciant.
bonis Servorum Hei mm ^on^cere de causis Beatificationis et Canoniza-
aber sb e Collegio Protnr 3ri!en PmiIegio uti non poterunt, si eo loc
. 24- - Rite eliguntor Tr 0rUm Pa"icipanm„„,
piorum Institutorum in Titrr°nS<oVat0res Ordinum Regularium alionimqu:
stolicos, etiam pro cami« ,1Cts_ ynodalcs, in Commissarios et FudicesAf»
professionem Fidei rrcu* XI?C lc,ali!>us et ecclesiasticis. Item apud ips«
■tutem turibus et nraer lfT^^1cUn^• cx °^c*n ad eam adiguntor. It
anonici Protonotarii in q ^V8’ VIC et num* 23 expressis, frui possint,
rea insigniti sint Oportet ICo °gia aut in lure Canonico doctorali lau*
25 - Extra Urbem ,.t -
eam tribuendi quoties et n,11'^*!'11'1 'cn*:i Ordinarii Joci, cui erit arbitrio-
I; 1:1 m consensu Praelati L 0 C1.urhua s°Jcmnitatibus voluerit, atque obtento
r oHUhcah ritu Missas et v! ^ exemP^. in qua forte celebrandum sit
2nt‘ Quod functiones t nT7 aU^e sacras functiones peragere
toST? C°"W % ««.'.Capitulo praesente,^ '
' Documenta. ’ Ordinant consensu, providea
Romani Ponfijict t
^ _ Ad ecclesiam accedentes, Pontificalia celebraturi, ab c.ique rece-
jenteS} habitu praelatitio induti, supra Mantcllcttum Crucem gestare po--
sunt pectoralem (a qoa alias abstinebunt); et nisi privat im per aliam por-
iam ingrediantur, ad fores ecclesiae non excipientur ut Ordinarius loci, sed
2 Cicremoniario et duobus clericis, non tamen a Canonicis seu Dignitati-
buc scipsos tantum aqua lustrali signabunt, tacto aspersorio sibi porrecto,
et per ecclesiam procedentes populo numquam benedicent.
Pontificalia agent ad Faldistorium, sed vestes sacras in sacrario
assument et deponent, quae in Missis erunt; o) Caligae et sandalia serica
cum orae textu ex auro; b) Tunicclla et Dalmatica; r) Cm\ pectoralis sine
gemmis, c chordula serica rubini ex integro coloris pendens, auro non inter-
tevLi, simili flocctdo retro ornata; <i) Chirothecac sericae, sine ullo opere
pltngio, sed tantum orae textu auro distinctae; c) Annulus cum unica
gemma;/) Mitra ex serico albo, sine ullo opere phrygio, sed tantum cum
orae textu ex auro, et cum laciniis similiter aureis, quae cum simplici ex
lino alternari poterit, iuxta Caerem. Episcopor. (I, XVII, nn. 2 et \)\
haec vero simplex, diebus poenitenrialibus et in exsequiis una adhibebitur;
?) Canon et Palmatoria, a qua abstinendum coram Ordinario seu maiori;
h) 1'rccus et Pelvis cum Mantili in lance; i) Gremiale.
28. - In Vesperis solemnibus (post quas benedictionem non impertien-
:.ir) aliisque sacris functionibus pontificali ter celebrandis, Mitra, Cnice
pectorali, Arnuilo utentur, ut supra. Pileolus nigri dumtaxat coloris, non-
nisi sub Mitra ab eis poterit adhiberi.
29; ~ pontificalibus functionibus eisdem semper interdicitur usus
r*™’ pastoralis baculi et cappae; in Missis autem pontificalibus, septimo
candelabro super altari non utentur, nec plurium diaconorum assistentia;
resbytemm assistentem pluviali indutum habere poterunt, non tamen
<wam Episcopo Ordinario aut alio ^racsule, qui ipso Episcopo sit maior;
intra Missam manus lavabunt ad Ps. Lavabo tantum. Loco Dominus vahis-
nunquam dicent Pax vobis ; trinam benedictionem impertientur nun-
quatn, nec versus illi praemittent Sit nomen Domini et Adiuiortum, sed in
•ussis tantum pontificalibus, Mitra cooperti, cantabunt formulam Bemdi-
. cw, de more populo benedicentes: a qua benedictione abstinebunt
Pisunt* I jiiscopo loci Ordinario, aut alio Praesule, qui ipso Episcopo sit
^or cuius erit eam impertiri. Coram iisdem, in pontificalibus celcbran-
^ - btra simplici solummodo utantur, et dum illi sacra sumunt para-
I"ent(l’ aui solium petunt vel ab co recedunt, stent sine Mitra.
^ ~ De speciali commissione Ordinarii, Alissam quoque pro defunctis,
pontificali ritu, celebrare poterunt Protonotarii Supranumererii, cum Abso-
wne in fine, Mitra linea utentes; numquam tamen eamdem Absolutio-
'm lmP<-*rtiri illis fas erit, posr Missam ab alio celebratam; quod ius urn
crvatur Episcopo loci Ordinario.
c 3r- “ Romae et extra, si ad Missam lectam cum aliqua solemnitate
■ lirandam accedant, habitu praelatitio induti, praeparationem et gratia-
jIJn! actionem persolvere poterunt ante altare in gcmiflexorio pulvinaribus
3"*ll,n instructo, vestes sacras ab altari assumere (non tamen Crucem pec-
640
Romani Pontifices
tor;
duos
'iilem et Annui um), aliquem clericum in Sacris
os inferiores ministros; Canonem ct Pa In uitoriam t?**6**** He
Mamm-rgio m lance adhibere; sed ante r l rc’c”m ctpc!vim ’
rinc- Zm Si"'rlici S"*** di ZZ7T™ * •**!
G-none, Urceo cum Pelvi, .Tm^ bu*‘ *p££2
cousuemdiuc in propria ecclesia lu.ee
3 Canonico 1 rotonotario A posto) im c
peragere cum ornamentis ac ritu superius cn.md«™T *«**
terminus propriae dioecesis; extra a.Itcm mu, K *“ "***,
tonoterus «d „„/flr, ut infra dicetur, concessum ™tu * m“' P™nP*
ssaJ^ ** *
Ordinariorum veia, ac Praesulum ecclesiam, n arUm «M* “pat*
ificaha agant cum ritu atque ornamentis “"Ptsram consensu, P»,.
Icet :i,Itlim ex ipsis inter Praebito r ’ 2lS’ 2p recens*ti3* Insuper
«mpcrLea,am in privatis .Mimis, *mi adscriP'^
tarii Apostolici Sup'ranumcmrii' ‘fru !? !”* *?i** ^uibus dumtaxat Promi»,
««tui Canonicorum SSr U cu” «*■ i**
nequibunt, nisi Prselati Urbani folT"*' 'PS'-' mHVam «Mt 8.«
“tum vel Dignitatem promotiont « “ antca sua'ad Canon,-
*^ter Praelatos aggreeationia au spicatae lam possessionis, atque
rotonotariorum Particip intium Vt**’ ^,c'tur» testimonium Collegio
**.t? ac vel per le^!!Z T ' “ram ■>*» Collegii D«3t
tis iusiurandum de more ditum.?: torem » Fidet professionem et fideiita-
proprium Ordinarium cerrm ' * <innt’. ,ic tb' dis postea, exhibito documento
syIloge Pmtonotario™™ Quibus otis, eorum nomen in
35- - Canonici ecciesi™' “censebitur.
menb Motu proprio editi nni e***? ^rbem* qui ante Nostri huius d(
cum Canonicatu, sunt assuciiiuti^qi^^^^- Privi^ff'a Protonotarionim,
«pensantur; iusiurandum tamun fi ,<'*pc{?ltl0ne Brevis, de quo supra, n.
lntra duos menses. .■ Selitatis coram Ordinario suo praestab
& - Collegialiter, tamciuam n, • . . H I
aeremoniale Episcoonm.« * pontificalibus functionibus, ia
utantur, quam simplici no' SaCr,s vest*hus induti adsistentes non alia Mi
njUl insignibus ct nrivii ■ ,niqu,im hoc et ceteris f ruantur Protonetur
concessionjs .ii,tcr i, ' ' /,Xtra propriam ecclesiam, nisi in diplom;
„e„m Bubdiaconatus non «;* :momcus tamen, qui forte ad ordinem s
**' lIll,,,n utatur, Jn funeti, n;rr0ni0tUS’ IR<Pie 'n choro cum aliis M’1
.. °,n .labcbunt, pnout (n pl)nt :ll!tCm praedictis inservientem de M't
pv.en?ni ihaconi, Subdiacnn! U ' 1 ! !S Un’ Celebranti competit. Qui ini
gmtas, vel Canonicus aur^h ^r^byteri assistentis munus agunt,
ra nQn Utentur; qU:<^ t ^Privilegiarius pontificaliter celebi
md adhibere poterunt Episcopo soleflii
K orna ni Pon tiftet
celebrante, ut dictum est dc collegialiter adsistentibus: quo in casu cum
ministrant, aut cum Episcopo operantur, maneant detecto capite
37. - Protonotarius Supr an ume rarius defunctus efferri aut tumulari cum
Mitra non poterit, neque haec eius feretro imponi.
3$. - Ne autem Protonotariorum numerus plus aequo augeatur, prohi-
bemus, ne in posterum in ecclesiis, de quibus supra, Canonici Honorarii
sive intra, sive extra dioccesim degant, binas partes excedam eorum J
Capitulum iurc constituunt. ’ qm
39- - Quj secus facere, aliisve, praeter memorata, privilegiis et iuribus
uti praesumpsennt, s. ab Ordinario semel et bis admoniti non paruerim
to ipso, Protonotanatus titulo, honore, iuribus et privilegiis, tamquam -un-
guli, privatos se noverint. ' ^
40. - Sciunt praeterea, se, licet forte plures una simul, non tamquam
ff ccclesl!u: Canomet, sed tamquam Protonotarii conveniant, non idcirco
Collegium praclattmun constituere; verum, quando una cum Protonotariis
«it numero Participantium concurrunt, v. gr. in Pontificia Cappella. tunc
qua-M imum corpus cum ipsis effecti censentur, sine ullo tamen amplissimi,
tollegu prae, ud, CIO, ac servatis eiusdem Cappellae et Familiae Pontificiae
consuetudinibus.
41. -Si qiris (exceptis Canonicis trium Patriarcha! ium Urbis) quavis cx
DSftem ™ Canonicatum dimittat, cui titulus, honor « praero'-
Pmtonotam Apostolici Supranurnerarii adnexa sint, ab eiusmodi
uio honore ct praerogativis staiim decidet. Qui vero Pontiticiui» Breve
P ri u T aggregat‘°nis obtlnucnt- ho™m tantum privilegiis deinceps
I H Protonotarii Apostolici c ad instar .
Pr0t0notar,OS Apostolicos ad instar Participantium illi v in
volut-rif 'C! a numorantur, quibus Apostolica Sedes hunc honorem conferre
rifi ni,jK„B ^’Sn*tates et Canonici alicuius Capituli praestantio-
oi instar 1 C° Lgla ‘tt‘r btl,his et privilegia Protonotariorum, cum addito
fnim 1 .U lcluf utviuia, fuerint ab eadem Apostolica Sede coi lata. Canonici
•meti s U1 3llt m proPf*a tantum ecclesia vel dioecesi titulo Protonotarii
stati n ^ 3r> no®huIIis tantum Protoneuariorum privilegiis fuerunt hone-
secus Uh'T ro^ono^arns aliisve Praelatus Urbanis accensebuntur, neque
Si I-,»8 C >Untnr ac hli dc quibus hoc in Nostro documento, nn. 80 et
'* tru sermo.
hontr ' * ^niIonotarii Apostolici ad instar, tamquam singuli, turibus
Protono11*” e°. lp,<i0 sunt Praelati Domus Pontificiae; qui vero ideo sunt
m 'iri1 tlu,a alicuius ecclesiae Canonici, Praelatis Domesticis non adnu-
lonolari^’ ;'St per Brc.vc Pontificium, ut num. 14 dictum est. Omnes Pro-
a ttts tar subiecti remanent, ad iuris tramitem, Ordinario loci.
titulo et honore gau-
Atv^. '-■tiionict alicuius Uapitult, si vacent extra Romanam Curiam,
lP°stoIicae q.„i; • ■ K
oeui nunnne reservantur. Beneficia vero eorum, qui tali titulo
lenita Pene^cla diorum, qui Protonotarii ad instar tii
t,,..*. 'J1[lc)uani Canonici alicuius Capituli, si vacent extra
i'°>- ut.
41
64
Romani Pontifices
1
A
Ct honore fruuntur tamquam privata oen^n- ' ~ — —
lica Sede conferri. ‘ ’ non poterunt nisi abApoj
4.v - Quod pertinet ad habitum praclatitium a-
S“m,,Wt? et c)horalia habitum e, locum CT 5 COm'™»'
omnu. observabunt, uti supra dictum est de Pmr 1 ^'5cia Capp
"»■ nn. 16, i7, l8, 19, 20 dL 1 rot0notan,s Supran^
46. - Iisdem turibus eaudehimr 1
ciemii acta Bcatificationis et T*-
vatores, ce teris que; item recipiendae Fidei nmlW e,ectl0Ijis ia Co*
cem, thurifieationis, quibus omnibus frumuu^-M^’ rc\?rciu*a* «< C
4/- - De venia Ordinarii ct Pr i«.,i;e . nu itionibus.
Urbem. Mistos. „on
poterunt, prout supra notatur, ubi dc Praenotari! 'T “ 0n,atu "ltta
26, 27, 28, 29; verum his legibus- \?cc F„, . SuPranumerariisI na:
utantur, sed una cum ministris 'in ^ 1 aId,stono’ nt-‘c Gremiali unqu,
sedeant; caligis et sandaliis utantur sericior L°r°pert0 panno co,on‘s di
serico flavi coloris ornato et simili ™ T’ CUm orae te«u ite
mento; Mitra simplici ex serico dn SenC,S ch,rothecis sine alio om.
qmdem distincta, cum rubris U ,d ™ast;eno- nu,,« ornamento, ne in er
tantum, assistentem Presbyteru^hS * Vlttas* ^xtra Cathedrales ecclo
modo non assistat Episcopus Oi-H** ^ potcrunt P^viali indutum; dura
maior. Crucem pcctolX ^ ** aIiuS Praesul ■>»
serico violacei e/integro colori ^ gCmmis gercnt* appensam funS
itanda vel legenSn “ T mtertexto* $""£ quae in Mi,,
et legent. Manus intra Miss m? T’^1 ** scamnum> sed ad ^tare cantabum
48. - Poterunt 1!? avent tantum ad Ps. Lavabo.
Praesulis ecclesiae CI" CX*ra Urbem, de venia Ordinarii et cum
ornati, ad scamnum, mon* V" iSCnSU| ]^,tra' Crucc pectorali et Anoulo
cuius Missam ipsi nomifi/- Tes 'yterorum, celebrare Vesperas illius festi
ctione in fine). Iisdem *!*' CT ‘lc;tlJn ‘S1,u' vel peregerint (absque henedi-
tamen commissione Ordin- eodem que ritu uti licebit, dc speciali
hus ab alio quolibet Pn .1 '?rU’ !". * esperis festi, cuius Missa in pontificafi-
ctissifQo Sacramento -ol ' * ° Ct t: rcttIr’ itemque in benedictione cum Sad*
sion ibus, ct in una ex u yun tamen trina) impertienda, in Proces-
de quibus in Pontificali a >soIutianibtis in soletnnioribus exsequiis,
, n m T"lcal1 Romano.
49* - Romae Missam 1 .
praelatitio habitu sint imi t-Cam . *lUa cum solemnitate cekbrantes, a
merariis, n. constituti Ca rct,neailb quae de Protoriotariis Supr.iwi-
s'onc Ordinarii, eodem cxl r;< Urbem, de speciali tamen copiDU'-
tamquam Praelati hmi, Se $erent; aliis in Missis et functioni^
-'dhibeant. s ICI* UL n- 7‘^> Palmatortani tantutn, si velim
* jr^k * j—
Romam Pontifice 1
que suae ad Canonicatum vel Dignitatem promotionis, initaeque posses 'io
nis ac inter Praelatos aggregationis testimonium Collegium Protonotariorum
Participantium exhibeat. I um coram ipsius Collegii Decano vel per se
vel [>cr legitimum procuratorem, Fidet professionem ac fidelitatis iufiur n
dum. de more, praestet; de his denique, exhibito documento, proprium
Ordinarium certiorem faciat. Qui vero tamquam privata persona huiusmodi
titulum rite fuerit consecutus, non ante privilegiis eidem titulo adnexis uti
potent, quam legitimum suae nominationis testimonium memorato Collegio
exhibuerit, Fidei professionem et fidelitatis iusiurandum uti supra edi
derit, dc his que omnibus authenticum documentum suo Ordinario attulerit
Haec ubi praestiterint, eorum nomen in syJIoge Protonotariorum recense-
bitur.
5I’ “ 9U1 ant<' has Llttcras* proprio editas, iuribus gaudebant
Protonotaru ad instar, tamquam alicuius ecclesiae Canonici, a postulatione
Breus, de quo in superiori numero, dispensantur, quemadmodum et a
lureiurando, ut ibidem dicitur, praestando, quod tamen proprio Ordinario
intra duos menses dabunt. K v no
52. - Habitum et insignia in choro Dignitates ct Canonici Protonotarii
gerent, prout Capitulo ab ApOstolica Sede concessa sunt; potenint nihilo-
violacea praela, if a eum zona
» rS,TTviT T^.T’U4m inSigne ch0rafc Sit a£Ihibenda. Pro
• 1 . lantclletti in choro attendatur, utrum haec sint sneciali
T cn,m ,vo— “m.
ii» aeereacen, n°nICOS *'** distribut.ioncs equiret, quae
tamqua,n Canonici* pontificalibus functionibus, iuxta
^Hemur ErC0p0rUmr SaLTis veslibus induti- sistentes, non alia
hisignibus et nriviN*1” lCI* nCC unquani ,'U1C sUisve supra memoratis
twsiunis dini^ . "rS C*^tr? propnam ecclesiam uti poterunt, nisi in con-
saltem Subdi * * ^ labeatUr‘ CanoniciIS tamen, qui forte ad ordinem
:n;l!us r -sit promoti,s’ nc in ch™ CUm «b»
Mitra non habeh! ,Ur’ " ^tionibus autem praedictis inservientem de
m Misci sni . n ■ Pr,|ui in Pontificalibus uni Celebranti competit. Qui
agunt dum S*?WCOw Subdiaconi aut Presbvteri assistentis munus
celebrant Mif ®n,tas» veI Canonicus, aut alter Privilegiarius pontificaliter
solemniter ,1 j' uUntur; quam tamen adhibere poterunt. Episcopo
Casu, cum ni ^ rante’ ut dictum est tlc collegialiter adsistentibus; quo in
_ nilnL‘'trant, aut cum Episcopo operantur, maneant detecto capite.
non Dniar . u,t0nofar*us $4 mstar defunctus etFerri aut tumulari cum Mitra
55° - N nCC eiUS fcrctro ipsa imPoni-
bernuj n* ^ a'ltem Protunotariorum numerus plus aequo augeatur, prohi-
sive in tr * ^ postcruni in ecclesiis, de quibus supra, Canonici Honorarii,
CioumI,. ’ oxtra ihoecesim degant, binas partes excedant eorum, qui
-6 n U,re consthunnt-
uti pratN 'Ul SCCUS *JcerL'. aliis ve. praeter memorata, privilegiis et iuribus
iip.eririt, si ab Ordinario semel et bis admoniti non paruerint,
1 Si
fi
644
Romani Pontifices
eo ipso, Protonotanatus titulo, honore,
guli, pnvatos se noverint. Prjviiegn'gi tamoin •
57* - Sciant praeterea, se, licet forte nlur ^
gfflff*1*» “ *«at» eiusdem CnppeHaVc V""? am|,l,s';im"
suctudirubus. Wc,lae et Familiae Pontifi^;,
.0 c- • UflC|K cor>
aut
Statrni ab iisdem titulo, honore et nn ot?r!oruni <*d instar adne\a .*
m, im Breve inter Praelatos «JS?,™ d«id«- Q-i vcroP„
legus deinceps perfruetur. S obtmuem, horum tantum p»
%
IV. - Protonotarh Apostouci TITI I ,RK sn. „„
1 ' lKU Sfcl honorarii,
T. 5?- “Cum Apostolica Sedes non c,*k; , ... *
‘Udares seu honorarios nominandi sed v" !-S r,cscrVavcrit *rotonotari*
tonotanorum Participantium e t fori! tN' “ntUS AP^toIicis, Collegio^
quam de eorum privilegiis ac praero^iT’ lilud deIe8av*nt; m
conditiones renovare placet quibus nS 3 ‘qu,d ^cernamus, leges seu
quisque candidatus valeat evehi iuvM p?”!ftetJUc ad eiusmodi dignitatem
nstitutionem Cum innumeri Idibus a ** ^ Praedecessoris Nostri
<*>• - Quoties igitur tCCembr- WDCCOEVin datam. i
praebeatur, proferantur, ab Ordin*ir'° r0t0n.otanatu assequendo postula
in ubie: m de honesta familhe enn^v^^113’ testlmon ia, quibus eoas
quinque et viginti; ,o d, " “nd,“onei *« de aetate saltem annon
«troque, aut canonico V, 1' M™'1 ac ««“be; 4° de I.aurca docto
Ptura> 5” de morum honesti T , vcl in S- Theo», vel in S. 3o
mne, 6« de non communibiw ‘ ®?vl*afc’ ac c‘c Sona apud omnes arstim
comparatis; 7° de idonei tam 1 1 n 'Cc esiae bonum provehendum Jaudibi
lauta etiam annui census rit roton°tariutum cum decore sustinendur
f1!. - Quod si huiusmorf ?C’ IUJ{tI1 regionis cuiusque aestimationen
<-'>etui collective ab Anostnl * J0^°notariatus honor alicui Canoniconu
tonotarioa nominandi, neminfL™- “nfcratur (<!“«* m eoilectivtP»
? quLs Dignitatem aut (q. - cri P0®8® delegarim declaramus), eo ipse
ai|iJs nuncupabitur. n,catum est legitime conaeqiiutus, Protono
- Pariter, nu ; y: ..
ptMr> }li)Q munere dumr !L/enCr!*IS mt ^tiam Capitularis munere fun*
. C’ 81 ^‘unitate* aut Canoni f5e.rdurante» erit Protonotarius Titularis!
n i ^rcsse Ve^t, habitu Proton"8/11 •■rt ^a^edrah non gaudeat, quando
Ur' tani Pnielatitio, qui infra describitur,
1 Cf* Hult. Rom. Coi» I
t0t,t ’ «»">* ‘S. p. ,4i.I45,
Romani Pontifices
645
63. - Protonotarii Apostolici Titulares sunt Praelati extra Urbem qui
tamen subacti omnino manent locorum Ordinariis; Praelatorum Domus
Pontificiae honoribus non gaudent, neque inter Summi Pontificis Familia-
res ud munerantur.
64. -Extra Urbem, dummodo Summus Pontifex eo lori non adsit
in sacris functionibus rite utuntur habitu praelatitio, nigri ex integro colo-
ris, idest veste talari, etiam, si libeat, cum cauda (numquam tamen expli-
canda), zona serica cum duobus flocculis a laeva pendentibus, Rocchetto
Mantelletto et bireto, absque ulla horum omnino parte subsutum aut orna-
mentum alterius coloris ferente.
65. -Extra Urbem, praesente Summo Pontifice, descripto habitu indui
possunt, st hic tamquam chorale insigne concessus sit, vel si quis uti Vica-
rius adfuerit.
66. - Habitu praelatitio induti, omnibus clericis, Presbyteris, etiam Cano-
(jiicis, singulatim sumptis, praeferantur, non vero Canonicis, etiam Colle-
ctarum, collcgialiter convenientibus, neque Vicariis Generalibus et Capi-
tularibus, aut Superioribus Generalibus Ordinum Regularium, et Abbati-
)Us, ac Praelatis Romanae Curiae; non genufiectunt ad Crucem vel ad
tpiscopum, sed tantum sc inclinant, ac duplici ductu thurificantur.
• . uPer tiab,tu quotidiano, occasione solemnis conventus, audien-
'’aca etiam Romae et coram Summo Pontifice zonam tantum
seneam nigram, cum laciniis item nigris, gestare poterunt, cum pileo chor-
da ac floccis nigris ornato. ‘
68. - Propriis insignibus, seu stemmatibus, pileum imponere valeant,
gruin tantumnmdo, cum lemniscis ct sex hinc sex inde flocculis pen-
tnnbus, item ex integro nigris.
69. Si quis Protonotarius Titularis, Canonicatus aut Dignitatis ratione.
r _ro Intcistt’ c’ rca habitum se gerat iuxta normas Protonotariis ad instar
constitutas, n. 52, vestis colore excepto.
a,, " fr**cris operantes, a simplicibus Sacerdotibus minime differant;
, Urbem in Ahssis et \ csperis solemnibus, pariti rque in Missis
tum * "?qUe *uncdan*^us solemnius aliquando celebrandis, Palmatoria t.in-
^ ipsis utenda conceditur, excluso Canone atiave pontificali supellectili,
c a -U0d Pcrdnct ud acta in causis Beatihcarionis et Canonizationis,
.l_, Privam electionem in Conservatores ac cetera, iisdem iurihus. £au
Jnt, quibus fatu
0!ctuin est.
ruiir Protonotarii Supranumerarii, uti nn. 23 et 24 supra
'ntular tfle^l ’a t oruni qui, tamquam privatae personae, Protonotariatum
jjVt - a.ssequuti sunt, non vero qui ratione Vicariatus. Canonicatus
~* grivatlS *odcm gaudent, ab Apostolica tantum Sede conferantur.
nn;,!' * , ovennt autem, se, licet forte plures una simul, non tamquam
“mus ecclesia/» r* • • , ,.f .. . ■
pftii ' canonici, sea tiunquam Protonotam, convemant, non ideo
*cgtum constituere.
quarn — ‘ clu‘ Protonotariatu Apostolico honorario donati sunt tam-
ntQi‘t un*' *U -1** Personae» ritulo, honoribus et privilegiis Protonotanatus
e in^ n’s‘ antea diploma suae nominationis Collegio P rotonotariorum
uti
Romani Pontifici s
Participantium exhibuerint. Fideique prof.-«i„„
dum c°ram Ordinario, aut aiio viro in eeo !? •’ “ ««Uti, j*.
iuennt, nisi idem ptaestiteri ««em,
ZT recensentur, tantummodo f**" £
s,s Jtmite utjp^
75* ~ Qui SCCUS fiiccre nluem.
sumpserint, si ab Ordinario seine ’ ST**'’ deSCriPta. privilegii, uti
honore et iuribus ProtonoUrii p^ival “ adm°niti V«5L"J£
l^ypz?Gpr^:Tcr; r™ ^ quod s' Pmwc^
nomine atque Oigmtat» „ ^
Canonicatu q»ka
“ Wnb“ ‘PSIUS Protonotariatus excident lps0- tllu,°' h«"-
_ B[ DE CETERIS PRAELATIS ROMANAE CURIAE.
praeemiaeatut
oae bedjs placito, exornantur ™ RottaMe Cu™ Collegia, Apoa*
raostici etsTnSlil « •*"«“« Praelati Urbani seu fc
Apostoheum Obtinuerim, Palmat r mpe' qui talcs «•■"uneia.i, Biett
Pontificali supellectili) in Missi, cm ‘ pDSSlm (non vero Canone aut aJn
oolcmnitme celebranda; item'^ Vd f ™ }**. « *i
autcm habitum sive nn .1 .• - clu® solemmbus functionibus.
I <lrc poterunt> iuxta Romanae Cur;0 3 lt,um’ sive’ <Juem vocant> Piimm'
b ^r nn' * 17; numqtaT tomi ' COnsf ^udinem, prout supra Jescn-
cras vestes ex altari assumere v»u V?tiS ta,ans caudarn explicare, nequr
- ^°ecuJo et pilei \itta mw,C^nt' "CC, *^° ut‘ colore, quam violaceo,
1S* LtI:,ni *n pileo stemmati bifR rLtICU,ato distincta, sive chorduiiset
0rum aliquo, constet de main * S ln?Ponendo» ut n. rS dictum est, nisi,
L ma,°n Particulari privilegio.
QWNONNrfm' CANONICIS ET ALIIS,
PR.ALLATO R rru " L IS PRI LEGIIS
ORUM PROPRIIS LUUNTUR.
tftU Romanorum Pa«^c .
tatibus1 P°nUfical‘a aIiis Collepi^nT ,nciu^cntla» insignia quaedam praela*
consuo* ^U°CUnic|nu nominr ni, ' M'rtim Canonicorum, conimve Digni*
cu,n autem .veI a Pris< is temporibus tribui
Prci in l lS,'at‘ ' boantur -itlerr* ' pnv*‘c£,a deminutionem quamdam epi-
~'Huia Principio infcl I?'"'0 « * iure strictissime U*
omnlior,1 ^ ®iiquod e\ siinra n,CS' CXPressc Volumus, ut, in pontificalium
p suffragentur pm ile£™ ””nor“i» Collegiis pertinenti in posterum
pi.un quae, superius descripta, competunt
Romani Pontifices
f»47
Protonotariis sive Supranumerariis, sive ad instar , et quidem non ultra
propriae ecclesiae, aut ad summum dioeceseoa, si hoc fuerit concessum,
limites; neque ultra dies iam designatos, aut determinatas functiones; et
quje arctiora sunt, nc impcantiir*
H 81. -Quoniam vero de re agitur haud parvi momenti, quippe quae
ecclesiasticam respicit disciplinam, nc quis audeat, arbitraria interpreta-
tione, maiora quam in concedentis voluntate fuerint, sibi privilegia vindi-
care; quin potius paratum sese ostendat, quatenus illa excesserint, minori-
bus coarctari; singulis locorum Ordinariis, quorum sub iurisdictione vel
quonim in territorio, si de exemptis agatur, aliquis cx praedictis coetibus
inveniatur, demandamus, ut, tamquam Apostolicae Sedis Delegati, Aposto-
Jicanim Concessionum documenta ipsis faventia, circa memorata privilegia,
intra bimestre tempus ab hisce Nostris Ordinationibus promulgatis, sub
poena immediatae amissionis eorum quae occultaverint, ad se transmitti
curent, quae intra consequentem mensem ad Nostram SS. Rituum Con-
gregationem mittant. Haec autem, pro suo munere, omnia et singula hisce
Nostris dispositionibus aptans, declarabit et decernet, quaenam in posterum
illis competant.
Haec omnia rata et firma consistere auctoritate Nostra volumus et
iubemus: contrariis non obstantibus quibuscumque.
[Pii X Acta, vol. II, p. 26-27].
666.
Pius X, litt. encycl. Acerbo nimis, 15 apr, 1905. 1
1. Acerbo nimis ac difficili tempore ad supremi pastoris munus, in
urmersum Christi gregem gerendum, arcanum Dei consilium tenuitatem
* o-train evexit. Inimicus namque homo sic gregem ipsum iam diu obam-
u at vaferrimaque insidiatur astutia, ut nunc vel maxime illud factum
e^e vm eatur, quod senioribus Ecclesiae Ephesi praenuntiabat Apostolus:
tiUnn!(,m mtrabunt ... lupi rapaces in vos, non parcentes gregi, 2 Cuius
ilnj Un rc%i°sac rei inclinationis, quicumque adhuc div inae gloriae studio
nintitr, causas rationesque inquirunt; quas dum alii alias afferunt, diver-
i pro sua quisque sententia, ad Dei regnum in hisce terris tutandum
rcstituendumque sequuntur vias. Nobis, Venerabiles Frates, quamvis
et 3 ?0tl rc<Puamust iis maxime assentiendum videtur, quorum iudicio
dma CSCnS an*morum remissio ac veluti imbecillitas, quaeque inde gravis-
ortuntur mala, ex divinarum ignoratione rerum praecipue sunt repe-
diu ' ^,l)n^ru*t *d plane cum eo, quod Deus ipse per Oseam prophetam
1 'jt nofl est scientia Dei in terra. Maledictum, ct mendacium, et horni -
1 jl j
Irorum '-1 en<rr®l*ilcs Fratres Patriarchas Primates Archicpiscopos Episcopos aliosque
1 , rtl>narios cum Apostofica Scdc pacent ct communionem habentes.
Act- XX. 29.
64S
m
e! « adulterium mmidav„,„„ . .
Propter hoc lugebit terra, et infirmabitur omnis ’„! ■ , ,
t. h re quidem vera, aetate hac nostri’/ haiuati»«t. i
" populo, qui m summa ignoratione ‘•““"Plwimo. i, ,
querimoniae. _ <h«m\^T3SS^- ^ do,w! »£££?
tantum aut aequioris coetus homines sisnifie,ClmU* r’t’Pu,um. non Du
Ignorantiae excusationem ev » , sl*”,9ci>“«s,qui saepcniL™ P
ni1"1 *■ Gratia, quae notissimum ", n-sUurationi! quidquam nerer
nnm, nihil dc Sacrificio atgZ “d qUm“tUm ;,d • *£
assequimur ac retinemus p„! , * de Sacramentis, quibus gratiam iV,-
tudinis nullo paeto ac™L ur und™1™’ ** *•*«■ iJ^SE
sicque ad vita"di »c deponredil
abs.‘t “lutis, extrema agenZ q Veni,ur' « sacerdos, «*.
cantati in Deum impendi m/m re? T" "T"**’ <!"“ fcwmbe au.«
* '“'«a. quod fere usui enit ^ ed?cendo summatim re: ligionem tribui
“«** « « sacerdotis *** «neremS monens .
a 0 De°_ ;rcmclldam aeteP™“S?neam «fbitratur, et minime pls-
ma n- merit° scripsit benedictus XIV rw*0 30 1?° ingrediendam
"‘“tuam eorum partem, oui JZ ’ Dcccssor Noster; Illud dbmm.
perpetuo subire ob ignorantiam t™* SU^tcl1s damnantur, eam cahndtate,
sarto delunt , ut inter electos at CH<irum fida, quae scire et credm n<v -
3. Haec quum ita ' v pienfUTt 2
tanta .sit modo inque dies' ^_.cnera^dcs Fratres, quid quaeso mirabimur, i
Sc ’n ’Psl's gentibus 0119* _?efc^t’ 1100 inter barbaras inquitnus natio: m .
,a consuetudinum denni-. ^ n°mine feruntur, corruptela momr::
1cns ,li!cc edicebat: Fornimt ' 3U US ^u*dcm apostolus ad Ephesios seri-
nontuutur m vobis, sicut 1 V a‘itn>>' (j,,n‘is immunditia, aut avaritia,
Vtro sanctirnoniae Jnijc ac l! i $<mrfos: (,ut turpitudo aut stultiloquium *.V
sapientiae fundamentum talum moderatori, divinarum rerum
* ts' }Uin quasi insipientes 1 / .* itaque fratres, quomodo cat&tcrt&e-
' ’ Sl <l ‘!lt*digentes quae sit volunt ‘ ' ^rof>lnia ttolife fieri impruihn -
auctore Deo honesti rectimie^ °'Untas na,nque hominis inditum ib ipw
1 t) umorem, quo in bonum non adumbratum s*d
. ^ ts- ■
Romani Pontifices
nomam i on tinees ,
_ 049
sincerum veluti rapiebatur, vix retinet adhuc. Corruptela primaevae labis
depravata, ac Dei factoris sui quasi oblita, eo affectum omnem convertit
ut diligat vanitatem et quaerat mendacium. Erranti igitur pravisque obeae-
catae cupiditatibus voluntati duce opus est qui monstret viam, ut male
desertas repetat iustiliac semitas. Dux autem, non aliunde quaesitus, sed a
natura comparatus, mens ipsa est: quae si germana careat luce, divinarum
nempe rerum notitia, illud habebitur, quod coccus coeco ducatum prae-
stabit et ambo in foveam cadent. Sanctus rex David, quum Deum de veri-
tatis lumine laudaret, quod menti hominum indidisset: Signatum est, aiebat'
super nos lumen vultus tui, Domitu 1 Quid porro ex hac largitione luminis
sequatur addidit, inquiens; Dedisti laetitiam in corde meo; laetitiam videlicet,
qua dilatatum cor nostrum, viam mandatorum divinorum currat.
5. Quod revera ita esse facile consideranti patet. Deum namque eius-
que infinitas quas perfectiones nominamus, longe exploratius, quam natu-
rae vires scrutentur, ehristiana nobis sapientia manifestat. Quid porro5
labet haec simul summum ipsum Deum officio fidei nos revereri, quae
«cotis est; spei : quae voluntatis; cantatis quae cordis: sicquc totum homi-
ntm supremo ilh Auctori ac moderatori mancipat Similiter una est Icsu
Ihnsti doctrina, quae germanam praestabilemque hominis aperit dignita-
tm, quippe qui sit filius Patris caelestis qui in caelis est, ad imaginem eius
actus cumque eo aeternum beateque victurus. At vero ex hac ipsa dumD
tate eiusdemque notitia infert Christus debere homines se amare invicem
m fratres, vitam heic degere, ut lucis filios decet, non in commessationibus ,
1 I S r mn m a*m«s, et impudicitiis; non m contentum , et aemula-
, mbet pariter omnem sollicitudinem nostram proficere in Deum,
imk na”1 '^SI CUra ^ df ^°bis; iubet tribuere egenis, benefacere iis qui
acre r aeternas an*mi utilitates fluxis huius temporis bonis antepo-
hnmln; C 3UtT- °mn,a sin^uIatim attingamus, nonne ex Christi institutione
suad«»hi Upef IUh ‘iudent‘ demissio animi, quae verae gloriae origo est,
rtttfio . r ,tL Pr3ecipitur ? Quicumque ... humiliai trit se,.., hic est maior in
njs cjjyg. 0runi^ ^ x °a prudentiam spiritus docemur, qua prudentiam car-
parati L.amus’ nti,t,tiain, qua ius tribuamus cuique suum; fortitudinem, qua
titate Dat!"18 0mn1*1 ptrPetl' crectoque animo pro Deo sempiternaque bea-
adamern IamUr* tcmP.eran^am denique, qua vel pauperiem pro regno Dei
igitur ib * LU'!n Ct *n *f,ya cruce gloriemur, confusione contempta. >tjt
lumtn 3 > Clnst un;i ®®pientia, non modo intellectum nostrum mutuari
9«o cv h ° ' c"tatcm assequatur, sed voluntatem edant ardotem concipere,
^ 1 ,amtIr ,n Deum cumque Eo virtutis exercitatione iungamur.
niptiont'^e CtiU*dcm ubsumus ut cx his asseramus, praxitatem animi cor-
ft0J1 j ■ _ que morum non posse cum religionis scientia con iungi, U tinam
Alitia' P ni,11’° probarent facta! Contendimus tamen, ubi crassae igno-
c tenebris sit mens circumfusa, nullatenus posse aut rectam volun-
1 P». iv, 7,
! J.0"1'- xm. ,
XVIII, 4
Romam Pontificis
6^o
tatera effit aut mores bonos. Apertis namque oculis si „,,, .
.Ile sane de reeto tutoque itinere declinare: qui Wm
hutc per.ct.lum certe quidem imminet. Adde porro eor lai»«
s. bde. lumen penitus non sit extinctum, spem ficer,- 7 P ?ntm m'TOi'
si utramque .ungitur et morum pravitas et fidei ifi, ,,,, ''™da,i,'*l W
m ent medicinae locus, patetque ad ruinam via g at‘0flem defectio,
7- Quum igitur ex ignorantia religionis tam m„ir .
ventur damna; alia vero ex parte, quum tanti * „S“' P* *
necessitas atque utilitas, frustra enim christhni I, * • lnstitottonii
speratur qui ilia ignoret: iam ulterius na S
sit perniciosissimam hanc ignorantiam cavere mentibus^T’ CU1US dcniURl
scientia animos imbuere. — Quae res VenemMi adco<lUe neoessam
bitationem: gravissimum namque^d mZf h’ Fratrra- nu!'™
sunt animarum pastores. Hi sane ex flhri-t' 0mnes Pert“>“i filMpit»
agnoscere tenemur ae “ PTepC°' crcditas * -
Dabo vobis, sie nempe Deus pmfemiam ?' I,0C , primUD> «• te*
meam, et pascent vos scientia et doctrina 1 110?™!'’?”’ *
bat: Aon... ntisit me Christus lianti- ndc ct Apostolus Paulus ».
primas eorum partes^ xd indicans viddiem
m instituendis ad sacra fidelfbus ^ * m°d0 EccIesiae sunt P<«iti, m
quantique eaqsite^uTDeUumno taU^ P^SCqU1 sliPervacaneum ducinrn,
hus ad levandas T*,s!£, 7rih T ^ miseratio* <««»
lon?c maiorem quis^etret h-d mus’ ^agnam a Deo habet laudem. At
corporibus utilitates Sed a*- *** at.udmm et laborem, quo, non flu\a
nuis? Nihil profecto’ optatiu^nL3^'8 d°CCnd° monendo(llle
Servatori accidere, emi ri» ’ r ■ gfatlUS ^ueat lcsi1 Christo animaram
nfms misit me. 3 ^er sajam professus est; Evangelizare pmtpt •
9* Hic tamen \ i •« „
Urgere, nullo sacerdotem* nLt!'1, I es fratres, hoc unum consectari atque
nexu obligari. Etenim in SceSf g,ravt°ri officio tcneri> nullo arctiori
tiam adiici, quis neget? / /* lc at , Xltae sanctimoniam debere scien*
reapse severissime Eccles** sacerdotis custodient scientiam. 4 Atque illam
sum id vero? Quia sciJiiafre<k1,r*^ ,n.,,'.s clu* sacerdotio initiandi, Quor-
expectat, illosque ad P.,nCC* 3 CIS d‘vinae notitiam christiann pld*
'ex ore cius: quia ajwelu / .1),n^fr?ltnd:un destinat Deus: Et legem requirer-t
in sacra initiatione saceH 7““ exercituum esL 5 Quamobrem Episcopus.
vestra spiritualis medicina * 1 / cand'datos alloquens: Sit, inquit, docttw*
ut !n lege sua die ac nrt f>°*>u/° i,nf providi cooperatores ordinis nostn;
doceant. 0 L vu ‘ fontes, quod legerint credant , quod crediderint
\ [Crc* In; «s-
, Cor‘. h 17.
Luc., IV, lS.
iMal.ich.. ii -
* Ibtd. ' ?*
* Pont‘f. Roui.
Romani Pontifices
651
10.
Quod si nemo est sacerdos, ad quem haec non pertineant, quid
porro de illis censebimus, qui, nomine ac potestate curionum aucti, ani-
marum rectoris munere, vi dignitatis et quodam quasi pacto inito, fungun-
tur? Hi quodammodo pastoribus et doctoribus sunt accensendi, quos dedit
Christus ut fideles iam non sint parvuli fluctuantes, ct circumferantur omni
vento doctrinae in nequitia hominum; veritatem autem facientes in caritate
crescant in illo per omnia, qui est caput Christus. 1 ’
11, Quapropter sacrosancta Tridentina Synodus, de animarum pastori-
bus agens, officium eorum hoc primum et maximum esse edicit, Christia-
nam plebem docere. - Hinc iubet illos, dominicis saltem diebus festisque
sollemnioribus, de religione ad populum dicere, sacri vero Adventus tem-
pore et Quadragesimae quotidie, vel saltem ter in hebdomada. Neque id
modo: addit namque teneri parochos, eisdem saltem dominicis festisque
diebus, per se vel per alios in fidei veritatibus erudire pueros, eosque ad
obdientiam in Deum ac parentes instituere. Quum vero sacramenta fue-
nnt administranda, praecipit, ut qui sunt suscepturi, de eorum dem vi, facili
vulsari que sermone, doceantur. ’
ia. Quas sacrosanctae Synodi praescriptiones Benedictus XIV decessor
Noster, in sua Constitutione Etsi minime, 3 sic brevi complexus est ac distin-
ctius definivit: Duo potissimum onera a Tridentina Svnodo curatoribus am-
rr ST, iml>°sita: dierum, Ut festis diebus de rebus divinis sermones ad
populum habeant ; alterum, ut pueros ct rudiores quosque divinae legis fideique
rudm-ntts mformait. — Iure autem sapientissimus Pontifex duplex hoc offi-
cium distinguit, sermonis videlicet habendi, quem vulgo Evaneelii explica-
lonem vocitant, et chnstianae doctrinae tradendae. Non enim fortasse desint
minuen 1 a oris cupidi, persuadeant sibi homiliam pro catechesi esse
r:C: Jl‘°d qi!ain ,Putetur perperam, consideranti patet. Qui enim sermo
:lm‘ ° Aangeho habetur, ad eos instituitur, quos fidei elementis imbutos
instihitift^01*!!1 Panern d’CL‘rcs> qui adultis frangatur. Catechetica e contra
libi' vM?C ' Ud CSt’ ^llod Pctnis Apostolus concupisci sine dolo a fide-
raunus°Vat' qU1S* 'l modo ffcn‘t>s infantibus. — Hoc scilicet catechistae
Christiani * ' entat0m .a^uam tractandam suscipere vel ad fidem vel ad
vero em °\mPrcs. Pertinentem, eamque omni exparte illustrare: quoniam
ratione ',tae iuiis docendi esse debet, oportet catcchistam compa-
a insUtUcre ca inter quae Deus agenda praecipit quaeque homines
sacris vel'101' p °St ^ae<i’ exenlphs opportune usum, quae vel e Scripturis
haiistrit e)c “cc*csiastica historia vel e sanctorum virorum vita sapienter
pacto ' SUa erc audito.res eisque, intento veluti digito, commonstrare quo
^ mponant mores; finem denique hortando facere, ut qui adstant
7“^*“ “ declinent, virtutem sectentur.
baU(j ‘ C1,mas 1 q iidern eiusmodi tradendae christianae doctrinae munus
vis invidiosum esse, quod minoris vulgo aestimetur nec forte ad
1 Ephes., iv ,.
1 Sc» « ’ 4’ ,a‘
‘ Cf. N
Sc ;
■ V. cap. 2, y(f . Scss XXII, c.t|>, S; Scss. XXIV, cap. 4 ct 7, Jt r</.
3-4'
ftZ2
Romani Pontifices
m
—4
popularem laudem captandam aptum. NoTtam^ i ^
censemus, qui levitate magis quam veritate duo ^ ^ iud‘dUin t,r.
sacros, qui, sincero divinae gloriae studio vej J^r' °rat0res pnfe!
«*•* Vetiim illorum labor lZnm ZT™'- pr°bandM «JtS?
chisUrum; qui si dees,, fundt™
aedificant domum. Nimium saepe orationes '1 1 , van"m laborn,!"
mae concionis plausu excipiuntur, hoc unum ’ atlss,nM<:. quae confcl?
us; animos nullatenus movent. E contra a“’c|>u“nt,,r “< pruriam Jir
quamv,, et simplex, verbum illud est de ouo n ^ insti,utio. b*
g£* *“»* *»*er. e/ «fc * ’rJJ "^f^etcsta,“rP«fe:
' 7 ** eam, e/ verminare , r ^ K
et Pan™ comedenti: sic erit verhul fant' et dat i«w#
revertetur ad me vacuum sed fari e ^ *Zrediet™ de ore nm- Z
qui, ad religionis v eritates illustrandis n Putamus de sacerdotibus i .
plane qui ideo commenda, ™e Zb' evo I**?» “"“»«* fe'
“• ?U1 ci“smodi volumina” r fmet n‘Ur- .Qu0,us tamc" 1«
labor, atque optatis respondentem? T ??m<,ue ^ *“"«** mamt
a' «te fiat, utilitatem audi „tibus iu, ''° "u,em ***
14. Etenim fnuod ,,i ; n «inquam non affert.
advertisse juverit) ingens modo Tomm"" f“®Um' ministron,m J¥ t*m
qui de religione omnino ignorant vel e/ numerus atclue ,n dies augetur,
fidei notitiam habent, ou*if IIn? « fmtUm de Deo christiarwq*
tatis, idololatraruin mom v, ‘ pcrmittat- m media luce catholicae ve
Quam nudti eheu! sunt, non puemdid-
nius^ sed adulta " 1
nesciant prorsus; qui Cfirisri deVCXa aetate> qui praecipua fidei mysterii
<*edam in ;,n0m] r audit0> resP°ndeant: Quis esi,.,, ut
fiare iniquissimas, inhonestis nVV11”8 Struere ac nutnrc> pactiones cor,-
ocnore occupare aliamu» ;j &° iorum procurationes gerere, aliena guri
Hinc Christi legem iimonm ^enus ^ag*tiosa haud sibi vitio ducunt
SL’d vel ea cogitare scient!. ^ ^UaC non m°do turpia damnat facinorj
causa, obscoenis voluntarii* a^"c optare; etsi forte, qualibet demum if
lationes, nulla sibi rei i vi nn K- U' ‘detinent, inquinatissimas tamen cogi-
capitis multiplicantes — - w lmecta, Suscipiunt; iniquitates super capille
^el inter miseram plebem h!* C P°rro’ ltcr;!sse iuvat, non in agris solun
lus '.nter homines ampliori* oc(eurrunt, verum etiam ac forte frequm-
scientia, qui vana freti e V miS> a^lie adeo apud illos quos irtff-i
QUGecumque quidem i itione religionem ridere posse autuman! d
Ll "T™**'- 3
L rra speratur quae semen non excepi
B ® tempore fuerint
>x ^{u> c°JIfgimus i ure, quum fides id aet^5
I? d^m'b*nemora«^ ' ‘T™ SP«*™ quae .v,...
,sn» doctrina institutae! PKgeni« «Pectes, si non tempore
'■v riUo colligimus iure. auum Ii'
; !s- lv. io, u
. "T - ix- 36-
JQt
Romaht Pontifices
653
usque co langueri t lu in multis pene sit intermortua, sacrae catechesi* tra-
dendae officium vel negligentiua persolvi, vel praetermitti omnino. Perpe-
ram enim ad habendam excusationem quis dixerit, esse fidem gratuito
munere donatam nobis atque in sacro baptismate cuique inditam Equidem
utique quotquot in Christo baptizari sumus fidei habitu augemur; sc. ' divi-
nissinwnx hoc semen non ascetulit... et facit ramos magnos i permissu rn sibi
ac veluti virtute insita. Est et in homine, ab exortu, intelligendi vis* ea
uraen materno indiget verbo, quo quasi excitata in actum, ut aium exeat
Haud aliter Christiano homini accidit qui, renascens ex aqua et Spiritu
Sancto, conceptam secum affert fidem; eget tamen bedesiae institutione
ut ca ali augenque possit fructumque ferre. Idcirco Apostolus scribebat*
FidiS ex audtlu, auditus autem per verbum Christi; - institutionis autem
necessitudinem ut ostenderet, addit: Quomodo... audient sim praedicante? *
,6. Quod si, ex huc usque explicatis, religiosa populi eruditio quanti
momenti sit ostenditur, curae Xobis quam quod maxime esse oportet ut
Doctrinae sacrae praeceptio, qua, ut Benedicti XIV decessoris Nostri ver-
bo utamur, ad Dei gloriam et ad animarum salutem nihil utilius est insti-
tutum vigeat semper, aut, sicubi negligitur, restituatur. — Volentes igitur,
' enerab!les Fratres, huic gravissimo supremi apostolatus officio satisfacere’
atque unum paremque morem in re tanta ubique esse; suprema Nostra
"CT“* «Sbupte. in dioecesibus universis' okenunds « °xe-
quenda constituimus districteque mandamus.
didluw^mtn' ^niVe?’ a° gcntTat,m quotquot animarum curam gerunt,
soarium CIS aC CSmS Per annum* nullo excepto, per integrum horae
ad Mliitcm11' !?*■ Ct P.Ue aS dc ns’ Huac quisque credere ageneque debeat
.. lutem adipiscendam, ex catechismi libello erudiant.
hmtJt,T',rTU*r 'dnUi. tcmporibus’ pueros ac puellas ad Sacramenta
dies plures SUScipienda Praeparent, continenti per
atoue ali!'1*1.1*’ aC pCCUIiari. omn‘no stlJdio, feriis omnibus Quadragesimae
«t homhrt u. °PU j e,nt’ d*e^us Post festa Paschalia, aptis praeceptionibus
•uncti nr' 01 1US ad°k‘sccn,u!c,s et adolesccntulas sic instruant, ut sancte
“ a Pnntum de altari libent.
cui : n omn*hus et singulis paroeciis consociatio canonice instituatur,
Congregatio Doctrinae Christianae, Ea parochi, praeser-
taicos haba^fr °tum, numerils s*t exiguus, adiutores in catechesi tradenda
iitiu ni " c >unt’ 1 11 sc huic dedent magisterio tum studio gloriae Dei,
tribuerum Cl"3l{ ucranda® Indulgentias, quas Romani Pontifices largissime
nJm Ljr Hous m urbibus, inque iis praecipue ubi universitates studio-
. vea, gymnasia patent, scholae religionis fundentur ad erudiendam
’ -'lare,, IV, 12
• Rom., X.
: «bid.. t4. 7-
c°nstit. litti minime, § 13.— -Cf. N. 524.
654
Romani Pontifices
fidei
scholas
i veritatibus vitaeque christianac institutis foZl
r as celebrat, ubi religiosae rei mentio nulla inficitur ™’ q0ae
\ I. Quoniam vero, hac praesertim tempestate cnmlm
ac puerilis rehgtosa eget institutione; parochi
curam gerentes, praeter consuetam homiliam de mia**
diebus omnibus m parochiaii Sacro est habenda e! h f ’ quac ^
morem duxerint ad populi frequentiam, illa tantum ev^ t ^
diuntur, catechesito ad fideles instituant facili nulH > PU qua PUeri ««.
tum accommodato. Qua in re Catechismn T • " sermone et ad c>
ordine ut quadriennii vel quinquennii' “ <5
quae de Symbolo est, de Sacramentis, de Decalogo rf n™ **"*• '
praeceptis Ecclesiae, ® * de Oratione et 4t
17- Hacc Nos quidem, Venerabiles pr.i^, .
«nuimus et iubemus. Vestrum modo erit effiwreut "‘i'" *P°‘Ul#“ «►
dioecesi, nulla mora atque integre exeeminm i ’ Vestra
pro auctoritate vestra cavere ne mi. tIoni .mandentur; vigilare porto»
S“ «» remisse ***
>«Ud assidue commendetis et ureeltis ononet , Q f. re*P“
chesis praeceptiones habeant ««7 rr P ,rtLt> ut parochi ne imparati eat*.
nL‘ Aquantur humanae sapientiae verba" se PracParatioi5c: «
ntate Dei , i Christi excmnlnm . * » T** d! m ^mphcitate cordis et me
a constitutione mundi * loouehatitr qui quamv,s abscondita eructaret
tutos, praestitisse novimus- de auibu - r"" ct.AS°s‘°cs' 2 Uommo "w"
runt nmmoper, rudibus populis »Lm G^T“ Magnus a“*a‘: Cmm-
praedicare,* Ad ndmirrf. ana et capabilia, non summa atque ardua,
rudibus, hac temnest ue ^ ‘UItem qnod a£tinet, homines magnam parti*
,8. Nol m P °Stra*. sunt ^censendi. * F ^
sibi, in hoc genere trnet^ i* simplicitatis studio persuadeat qm
quin immo maiorem Di^ °’ nU ° a*K)n‘. nu^aque meditatione opus esse:
longe est reperire oratnrr. L' qU?m qu°dvis genus aliud, requirit. Faeilit'
stam, qui praeeentr«n/. V^1, qui copiosc dicat a6 splendide, quam catidii-
igitur facilitatem conifmdi °nln|! '* p,lr!t' liludul>ilem. ()u.ifflolHK)llt
teneat, nunquam “Tct "'7* a "otura sit naetns, hoc p-ebt
tinimi fructu esse dicturum “d p"eros vxl ad p“pulum c“
ditum. Falluntur sane nld„^,„ <?7nmc,,“,.,.#nc Pa,«,,m a“luc ‘T
gcmius agere se posse autifmant p PC" tc ‘afdjt.tte fisi, hac m re ncsl-
auditores, eo maiore m,,,!;, i, - contrario. quo quis rudiores nactus -
u ritai . adco a vuj . . J? diligentia utatur oportet, ut sublimissimi»
aciem accommodet ouib 1®entia remotas, ad obtusiorem impcritonim
adipiscendam sunt ncxx^saria^' 6 ’*C saP’cn^3US* ad aeternam beati ilKm
* Cor., i, I2
xiii u
s «*!.. 34. 35'
4 Moral., I, XVII, cap.
Romani Pontifices
65S
19, Iam igitur, Venera b i ic.-> Fratres, Mosis verbis, in hac postrema lit-
terarum Nostrarum parte, liceat vos alloqui: Si quis est Domini, tangatur
gtiht. 1 Advertite, rogamus quaesu musque, quanta animarum clades ex una
divinarum rerum ignoratione veniat. Multa forte utilia planeque laudatione
digna, in vestra cuiusque dioecesi, sunt a vobis instituta in commissi gre-
gis commodum. \ (.litis tamen, prae omnibus, quanta potestis contentione
quanto studio, quanta assiduitate hoc curare atque urgere, ut doctrinae
christianae notitia cunctorum pervadat animos penitusque imbuat. Unusquis-
que, Petri Apostoli u timur verbis, sicut accepit gratiam, in alterutrum illam
administrantes , sicut boni dispensatores multiformis gratiae Dei. -
20. Diligentiam industriasque vestras, beatissima Virgine immaculata
intercedente, fortunet vobis Apostolica Benedictio, quam, testem caritatis
Nostrae ac caelestium gratiarum auspicem, vobis et clero ac populo cuique
credito amantissime impertimus.
[Pii X Acta, vol. II, p. 69-84].
667.
Dius X, ep. Sollicito, 5 maii 1905. 3
Sollicito vehementer animo hisce vos litteris alloquimur, adducti, ut
intelligius, earum indignitate rerum, quae, non uno quidem nomine impro-
aruae’ L aram Lusitaniae urbem recens commoverunt. Hae nimirum cum
pro t-a cura, quam de alumnis sacrorum gerimus, incredibilem quamdam
® acgntu inem afferunt, tum causam nimis idoneam dant, quam nictno-
<s. ostranim partium, capimus, cohortandi vos, ut ipsam sacrae iuven-
-smstuuuon^ studiosissime accuretis. Equidem non diffitemur, huic
duiss lC1.° audquaquam d cesse Solitos, ac praesertim his viginti annis stu-
stitu C ' t^r?ru®' disciplinam temperationemque Seminariorum melius con-
jjstaK' 1 } ln boc genere, etsi bonos cepistis adhuc laborum fructus, \ide-
desid!^11, ,P|St> I.nu^a CSSc' rciiqua, in quibus elaborare necesse sit. Iamvero
nL, C.rari *l !qu’d vestrae, in hac causa, diligentiae pastoralis, quaesumus,
tali Pa iamtrU- Nimium quantum Ecclesiae populique christiani interest,
c uricorum Seminaria, qualia Tridentina Synodus providentissime
lecti ‘ PKi:il,s nempe artiumque bonarum domicilia, ubi rite atque ordine
■ „ 11 sPtTn ditini ministerii iuventus virtutibus doctrinisque debitis
f j. rtw | * 4 | * 4 ■ t t *
ncan ■ enim ex tuis, si quidem instituti vSiu rationem inviolate reti-
ah ' Pracc arat- sunt utilitates in commune expectandae, ita si vel paullum
■ j . lone deficiant, maxima sunt ex iisdem metuenda incommoda: id
tnstls rcrum experientia confirmat. — Quare si vobis est, quod sum-
; ^od.. xxxii, *6.
‘ > r* ,V> to'
llj^n l tcto i ilio \ ostro h>si ph Scbastiano S* R* Presb. C ird. \eto r.itn irchsc OHs-
,UKp ac ^en<rabi(ibu5 Fratribus Arduepiseopi* ^ Episcopi» Rc«m Lusi Uniae,
Sl‘S3- XXIII, rrf., c. ,S.
656
Romani Pontifices
3
|
§ ee
>> M»)
IMaJ
pi* /“■'S
Nw
K (*r<
ha»
i *V
o
jis**
C/3
<**3
"'I
V.
V
i
it
mopcre debet «t ;, cordi, suppleri Clerum vestrum sacerdottW T~
inscientia aut desidia aut probrosis moribus sanctissimum ls* 9ui ncn
rent, verum scientiae ornatu, studio animarum, inteeritate dede*
dignos praestent, similiter vestrum cuiusque Seminarium ?
patet oportere. Hoc igitur omni ope excolite, hunc 'inquimu b'S Cord
mdustnae vestrae campum, in quo quum sancte studi^-uuA?”™^
Ium putate cetera officii vestri munia magnam nartem^ VCWati eritis'
Quamquam ad parandam sacerdotum copiam, qui diemratelTl^™05'
rctj neant, non satis luerit eam tantam curam fa, Seminari nd“Usq"°l 0«
gnum profecto istud, sed nequaquam in isto omnia, jltt* "f
adsciscendis ministris sacrorum nihil temere nihil * * ^ ut in
fiat. Religiosissime servandum est Episcopo num/p* ' C0a3cicntia officii
viter admonuit: Manus cito ^ $*"** ***
°mnis, in negotio huius momenti ac^nondt^T f .v per,CljlorUin p!c"a est
cavendum, ne quo studio ct favore homirm * <^tmat,0: at muIt0 magis
pam, minus di^no, imponat « “!* *
minime suspicio eius carW In , a 0 tUrilm c-st Acinus, ut
in consecrandis clericis nullum “nqVan? vestrum possit: illud potius, ut
videatur, etiam atqt‘“ *
unumquemque vestrum atrinmr ‘o* ' ™ In tota hac «, quae ita
ipsius Lusitanae Fccleshf- « i*V dtt,.ngat universos, propterea quod ad
contendere ct eni ^ ne satis habetote, pro viribus
identidem' cupTus o^ ’ ■ inter V°S frendo, defctis
Itaque, quoniam interii'- nill;Mme ‘ul commune propositum conducat
scopomm coetus h-ih lfVC acceP*mus esse morem solemnes Epi-
»b LncpoZt ma,r opt;ram' ut eum m
Auspicem rliv!n’ m> lic Cl,,a lfxlUimi'r, revocetis.
' obis, Dilecte Fili Nmi™ mut!crum et paternae Nostrae benevolentiae testem
’'ratrcs' Aposto,icam
IP*« X Acta, vol. II, p. ^j/
668,
X, cp. Acre netar/umque, 14 maii 1905. 1
temperant, iarnuX^ ad^rsi^ t ^ remPublicam Aequatorianam
diuturnitate defervcsrtf , a Ecclesiam susceptum, tantum abest ut
Iam horum cnn«ii;-, 1 ’ ammam putius concipiat in dies maiorem-
uiiustis vinculis imnedi1*0 iSpeCt3re’ :U^ rc^?,oncrn Catholicam non modo
quae rogantur et sanci^ r ^ |SC^ cvertcn(lam funditus, clare indicant istae
nanda, c|iiibus civili* «U?tU^ cgCs' s' famcn leges ea sunt decreta nomi-
s“a remotis, quid statuerit01** ^erPcram de rebus, a ratione et potestate
1 \ c*‘icnihilibus Fr it } • HrI
m RcPuWi« Atquai0rian;;;uS rt Filiis Episcopis cctcrisque locorum Ordini
Romani Pontifices
- _ 657
Apostolica quidem Sedes, pro paterna sua in civitatem vestram bene-
huia permultis perque magnis testata exempli-, quum nihil praetermi-
- miod Imstilcs mitigare animos posset, tum de reliquo facilitatem indui-
• nciamquc omnem paratissima est ad redintegrandam pacem adhibere. —
Inierim vero Apostolici sanctitas officii, quemadmodum decessorem No-
.rrum /c| ree. Leonem XIU impulit, ut, datis ad vos litteris, 1 violata Dei
gccIesiac iura vehementer expostularet, ita nunc, quando novae niaio-
rtMjUC d0|cndi causae in hoc genere existunt, impellit Nos, ut illatas reli-
poni inia ruis eo magis conqueramur.
Sane haec talia deplorare satis non possumus, dc quibus iam non-
nulli vestrum, valde se Nobis probantes, questi sunt: sanctitudinem stabili-
tatemque matrimonii christiani inique attentatam; exturbatum bonorum
pusionibus Clerum; disiectas religiosorum familias, nativamque pote-
-utem sollemnia Deo vota nuncupandi coangustatam improbe; varia per-
fiinctioni sacri ministerii allata impedimenta. Atque ad ista omnia, quae
quidem maximo Nobis moerori sunt, vobisque, quotquot estis sacrorum
Antistites, intolerandam rerum conditionem creant, cumulus quidam acce-
di! t\ eo, quod pleraeque dioeceses diutius iam Episcopos suos desiderant,
hmvero huic ipsi incommodo, singularem in modum gravi, quod multo-
mm causa malorum continet, ne fiat remedii cunctatione gravius, sentimus
mature ratione aliqua medendum esse,
f Sed alia praeterea est cura, quae Nos magnopere sollicitat: v eremur
quippe, nec sine causa, ne istorum, qui in civitate praesunt, exempla sen-
dm in iis, qui subsunt, tantum possint, ut veterem exploratamque istorum
cum Romano Pontifice coniunctionem extenuent. Quapropter vestrum erit,
Wntrabiles Fratres et Dilecti Filii, omnem operam diligentiamque conferre
1 populum, ei efficere, ut catholici homines, arctius in dies vobis et per
' s Apostolicae Sedi adhaereant: iidemque, vobis auctoribus, concordi nisu
c sl‘va verecundia civili auctoritati debita, contendant quavis legitima ope
rcirc damna, quae religioni publice importata sint.
S- hi primis vero excitate omnes et hortamini ad officia rite servanda
christianae vitae, illa praesertim, tinorum custodiam praesens rerum per-
i irbatio difficiliorem facit. Quibus ex officiis duo nominarim commendanda
unt. Alterum, ut ista direptione ecclesiasticorum bonorum quidquam demi-
Ill! ^crosancto iure dominioque Ecclesiae nc putent, ideoque religiose
^ uint obtemperandum esse sacrorum canonum in hac re praescriptis,
?. 1 s Abitas subire poenas adversus huius sacrilegii reos gravissimas, velint,
teruni^ ut, quoniam divini cultus necessitatibus consulere, redacta ad
pium. Ecclesia non potest, subsidio huic veniant catholici, uti par est.
c 'Untptus eiusmodi, pro sua quisque facultate, suppeditent.
■■ C-ettrum nolumus, propter has temporum acerbitates
despondeatis
;in,mum- Adspicite in auctorem fidei et consummatorem lesuin; qui cum
2* tentehls per omnia. Ecclesiae suae similia perpetienda fore denuntia-
,ttJIn' qu»d ipse vicisset mundum, in sc confidere eam mssit. Hac igi-
1 Cf N. 651.
W.
Vi i
4-?
* m-
65S
Romam Pontifices
tur fidu™ «“'“i». v«* alacres, Ecclesiae sanciae aSl
que interea Deum implorabimus, ut et vobk ™ ‘ ’ COmet*dite; \
meliorem Reipublicae istius moderatoribus J?*! *
auspicem bonorum et paternae Nostrae benevolentiae 11
rabilcs Fratres et Dilecti Filii, et Clero populoque ve 7"' T' V
Benedictionem peramanter in Domino impertimus’ Ap°s“litl
[i ii X Acta, vol. II, p. 95-97].
669,
Pms X, motu propr. Crux pectoralis
h n « itus, 24 mau 1905
episcopali, *g
indultam esse, opportunis eum cauU^ ’ Van'McmP°ribus, a S &
tudinc plus minusve notabili Quod a fb ° restnctJ0ni^us> at<lue cum amj
proprio diei a, febru“'ren& a^r a^ 61 C,*“ N°s"° «•
Apostolia de numero Puti, -in, o- ' q Pernlls,mus, ut Protonou
qui ad instar Part™,oa„ ti, m P , m> “° non Supranumcmrii atqar i
tificalia ECCMam *
lern, ea forma, quae ibi pvnm^ , ’ C utem Sestare possint pector
Sanctae Romanae Ecclesiae Cardi^T0”^ ItaqUe Nos animadvcrtenu
ficibus Nostris PraedecessorilM,‘ T?*’. ^ Sententias a Summis Pont
repraesentare Apostolos cum pk - V138’ “ esse praecipua Papae membr.
atque coadiutores Vicarium I > . *mSt Crant .ministrii tamquam consiliari
Apostolicum Coilepium v C* ass^stcre 'n catholico orbe regendo; 0
similes esse, et JfZfaZl T™ mUnd'.“'™dia“ «■* •*
atque firma stabiiisque manere di-hY^1”’ EcclesUfe ianua vert>
venire, ut insi in ql„. ,debet «nsemus maxime ct omnino oo»
videantur quoquo modo sccS^f^ — I Prae,at0 “fc”01* ^
cis pectoralis deferrn f , * ^ um 'S11111, ,us publice privateque Cra-
Pro sacris functionibus* 15? * omnibus Episcopis, atque, praesertim
ct regularibus: quo paucis a,iis Caelatis, sacculari hu,
mis cardinalitia dinnifio * *♦ , ta aPPareat tum publice tum private sub
crationem entsconafom «' Muoque S. Collegii membris, quae come*
bus et lutaris ^ Ordine °n 'k^6311^ Nos omnibus Cardinalibus praesenti-
insignitis, concedimus e pres ferali ae diaconali, episcopali caractcre non
ac privarim se Cruce n »'? P^jTctuum ac sine ulla limitatione, ut publice
ut> quoad hoc, milium YYr °rnart vjicant; atque volumus et iubofflU,
P3^ insignitos et Cardinal »' LSEr'mtn inter Cardinales, charactere episco*
bus concedatur, omnihn U ’ eo“ern charactere non insignitos; ita ut omni-
coram Romano Pontific ,qUC Retanda sit praefata Crux pectoralis, etiam
C ab bac dio, ius illam ferendi competat nui"-
1 ^ . _
Cf, K.
5*
Romani Pontifice*
im cardinalibus, episcopali charactere non insignitis, quam ceteris,
totius orbis Episcopis. Irritam atque nullam declaramus quamlibet
contrariam exceptionem seu restrictionem, ct decernimus, ut, quod in hoc
Nostro Motu proprio continetur, semper stabile ac firmum teneatur.
rg g c, Decr. Authent,, n. 4160. --Cf. etiam Pii X Acta, vol. II,
p, 9S-100J.
670.
Pius X, litt. ap. Provida , 18 ian. 1906.
Provida sapientique cura quavis aetate Sancta Ecclesia legibus latis ea
disposuit quae ad Christianorum connubiorum firmitatem et sanctitatem
pertinerent. In quibus legibus illa eminentem locum habet, qua Sancta
Synodus Tridentina 1 clandestinorum matrimoniorum pestem abolere ct ex
populo christiano extirpare contendit. Magnam es hoc Tridentino Decrero
utilitatem in universam rempublicam Christianam promanassc et hodie
quoque promanare apud omnes in confesso esi. Nihilominus, ut sunt res
humanae, contigit alicubi, et praesertim in Imperio Germanico, propter
lamentabilem maximamque in religione divisionem et catholicorum cum
haereticis permixtionem in dies augescentem, ut cum praedictae legis obser-
\antia incommoda etiam quaedam nec levia coniungerentur. Nimirum cum
« voluntate Concilii caput Tametsi non antea in singulis paroeciis vim
obligandi habere coeperit quam in illis rite esset promulgatum, et cum
luce ipsa promulgatio an facta sit multis in locis dubitetur, incertum quo-
ciu. non raro sit an lex Concilii obliget etiam acatholicos uno aliove in loco
morantes, maxima inde ac molestissima in plurimis Imperii Germanici locis
tuta est mris diversitas et dissimilitudo, plurimaeque et spinosae exortae
sunt quaestiones quae in judicibus quidem persaepe perplexitatem, in populo
. e 1 findam legis irreverentiam, in acatholicis perpetuas cierent quere-
_ criminationes. Non omisit quidem «Sedes Apostolica pro nonnullis
nnaniac dioecesibus opportunas edere dispositiones et declarationes,
quaij tamen iuris discrepantiam minime sustulerunt.
Iquc haec moverunt complures Germaniae Episcopos ut iterum iterum-
1 Je dern Apostolicam adirent communibus precibus, huic rerum condi-
1 ni rcraedium petentes. Quorum preces Decessor Noster f. r. Leo XIII
OCnjp"* — * * ■ « *
vota
pic excipiens, praecepit ut ceterorum quoque Germaniae Praesulum
exquirerentur. Quibus acceptis et loto negotio in Suprema Congrega -
nc‘ acrae Romanae ct Universalis Inquisitionis mature discusso, Nostrum
^ «Dicio
a^errc. Itaque
— *nquismoras
_ 0 cio intelleximus praesenti rerum statui efficax et universale leva-
Ci.^ 4uc ex certa seientia et plenitudine Nostrae potestatis^ tifh
stan r sanctitati firmi tatique matrimonii, disciplinae unitati et c
- ■ Certitudini iuris» faciliori reconciliationi pocnitcntium* ipsi quoque
11 tranqui!!itati publicae* declaramus, decernimus ac mandamus:
ut
con-
<1
rrf .
G6o
Romani Pontifices
I. in universo hodierno Imperio
Tridenti m quamvis in pluribus locis, sive Tmfhi conol:
?? Pcr lcS‘'‘™"' "hservantiam, nondum fuL^r T™ publ™i«£
inductum, tamen inde a die festo Paschae (idest a die H Pn>mulS*»«
huius anni mdiesimi nongentesimi sexti omnes l^fa-Mqiiinta apn!l
immunes a forma Tridentina servanda, i,., ad ,,-h ' '*» C,
quam coram parocho et duobus vel tribus te' I , r ,mtW * ™« al
celebrare pemsint. U!> test,bw va''dura matrimon|^
II. Matrimonia mixta quae a catholicis cum i,,
contrahuntur, graviter sunt manentque prohibka^T “ ?'
Viquc causa canonica datis integre f, rm,> 'e • ,accc*nte iusti
per partem cadiolicam **** «*£
omnino in facie Ecclesiae coram Ucet inW
branda sunt, adeo ut graviter dei in quant qui Imm **■*
mo si q„i ca.hohci £
ici operam exquirunt vel admittunt n|;,, i LC ebrandts ministri acathr -
censuris subiaccnt. ’ 3 uc patrant delictum ct canonici
Cii»' Imperii Germanici pha»
"cs vi irritanti capitis Tametsi Romj,mrum Congregationum derisio,
vata forma tridentina iam contric , ‘TT’*!? S,biect!1 f"cr"nt. i» *r-
contrahenda, dum '«oclo:ncxC<alhTlllCqUOd aVertat) inW™
sententia nuIHtatis Drontf r i mn r tCt canonicum impedimentum, net
Paschae huius am!i iLtinif^h!'^^ clandestinitat‘s ante diem festum
usque ad dictam diem perseveraveriT^’ * ^tUUS C0niugum consenstB
idque expresse declarairmc A g ■ nt’ pu> n»ui»n» habi-ri vulumus,
II I. Ut autem iudidbu’ ,^quc decernimus,
iisdemque sub conditiomhii . ^ C^‘''st'ci's tl|ta norma praesto sit, hoc idem
decernimus de matrimoniis -ic^th nctl0niJ>u* declaramus, statuimus ac
ticorum, inter se in iisdem * * i IcorUm' sive haereticorum sive schisnu*
clUe contractis vel in nnci rc810ni 113 non servata forma Tridentina hucus-
acatholiconam conium im a contra^cndis; ita ut si alter vel uterque
siastico controversia incidat «f CrT,[.c‘^tJ^lcani convertatur, vel in foro ecdi-
cum quaestione validitati ■ * ^ ^ ,d!fate matn*monii duorum acatholitonm;
trahendi connexa eadem ni‘ltnmonji ab aliquo catholico contracti vel con-
pariter habenda sini rna‘Mmonia, ceteris paribus, pro omnino validi
. demum Decntnm i *T
'J!at» praecipimus Imneni n . ' >C ?NlOStrurn ad publicam notitiam pent-
!<)ecesanas aliosque onnn»+> ernian,c‘ Ordinariis ut illud per ephemen*
tts Ll)m clero popufom.f. ^ niort*s 'nodos ante diem Paschae anni curre®’
[Pii X Acta, vo im *’ COmm”"iccnt. 1 I
’ 0J- fII> P- 9-J2].
Romani Pontifices
66 1
671.
pius X, ep. encycl. Vehementer /Vos, ii febr. 1906. 1
1 Vehementer Nos esse sollicitos et praecipuo quodam dolore angi,
rtrun, vestrarum causa, vix attinet dicere; quando ea perlata lex est, quae
^um pervetustam civitatis vestrae cum Apostolica Sede necessitudinem
violenter dirimit, tum vero indignam miserrimamque Ecclesiae in Gallia
conditionem importat. Gravissimum sane facinus, idemque, ob ea quae
ovili societati allaturum est aeque ac religioni detrimenta, omnibus bonis
deplorandum. Quod tamen nemini arbitramur inopinatum accidisse, qui
aiiidem postremis temporibus, quemadmodum sese adversus Ecclesiam rei
publicae moderatores gererent, attenderit. Vobis certe nec subitum accidit
ntc novum, Venerabiles Fratres; quibus ipsis testibus, Christiana instituta
plagas tam multas tarnque magnas, alias ex .diis, accepere publice. Vidistis
violatam legibus Christiani sanctitudinem ac stabilitatem coniugii; dimotam
de scholis dc valetudinariis publicis religionem; abstractos a sacra studiorum
((virtutum disciplina clericos et sub arma compulsos; disiectas spoliatasque
bonis religiosas Familias, earumque sodales ad inopiam plerumque redactos
rerum omnium. Illa etiam decreta nostris: ut aboleretur consuetudo \ctus
vtl auspicandi, propitiato Deo, legumlatorum ac nidicum coetus, ve i ob
memoriam mortis Christi lugubria induendi navibus; ut sacramentis in iure
uxendis forma speciesque abrogaretur religiosae rei; ut in iudiciis, in g)m-
3S1,si In terrestribus maritimisque copiis, in rebus denique omnibus ditio*
ms publicat, nc quid esset aut fieret, quod significationem aliquam christia*
r -t professionis daret, Iamvero ista quidem et id genus cetera, quum ah
Ecclesia sensim rem publicam seiu egerent, nihil fuisse aliud apparet, nisi
endus quosdam consulto factos ad plenum discidium lege propria indu-
cendum; id quod ipsi harum rerum auctores profiteri plus semel et prae se
**** tton dubitarunt Huic tanto malo ut occurreret Apostolica Sedes,
panium m se habuit facultatis, totum eo contulit* Nam e\ una parte admo-
hortari gubernatores ( ialliae non destitit, etiam atque etiam con-
^ hunc quem instituissent discessionis cursum, quanta esset inconi-
orum consecutura moles; c\ altera autem suae in Galliam indulgenti
c\oien tiaecjne singularis illustria duplicavit documenta; non absurde
^ w » sc ita posse, tjui praeerant, tamquam insecto officii gratiaeque \ inculo
mere in declivi, atque ab incoeptis demum abducere* — At huiusmodi
^ !a* conata et Decessoris et Nostra recidisse mI nihilum omma
siquidem inimica religioni \is* quod contra iura catholicae cunis
n
?' l)^ FiHi* Nostris Franci sco Mariae S. R E, P«*b. Cud. Riehaid Atchicpiscopo
Hecift V,ct0ri i-uciano S. R, E* Pr^b, t ard. Lccol ArchlCpUcopO Burdigalrnsi, Utro
bffch ( S R' Prc*h. Card. Coullit- Archicpiscopo Lugdunensi, losvph Guilelmo R E.
■; Archicniscono Rhcdontnsi ccttriJQUf ^ rnt r
f 4cgpk 1 1 i
Archicpiscopo
-piscopis atque universo Clero ct populo (r ^ 1 1 uu
•ntbilibus Fratribus
iC’
p
£
% *
3C*
4 ra
■j t «i
” r:ti
i
$ *
pn* -
pC ^
^1***
>•* . ^
W* pfpM
h*-1 *•
J>/ ► f*
hU
ca
C/
pM
[ ^
C
A
662
Romani Pontifices
vestrae ac vota recte sentientium diu contenH^ ~ — ~
“f?.11 E“,es“' empore, ut comeientiu t>Tor^gni,'il' «tefe
postolicnm vocem tollimus, et mentem animuim,,,*»? sanct*«iimi 5
rabtlcs Fratres et dilecti Filii, patcfacimi»- oumT'^™™''0^^
semper ^ ^ L,,rimm prol^ “™'w« ^
est, eo vel amantius complectimur. Pm^qui, nunc «ro, w,
2. Civitatis rationes a rationibus Ecclesiae
falsissima, manimeque perniciosa sententia e« “SS” 0p0,tere' W*
nitatur fundamento, religionem nullo pacto debere"—™"'’ I""»!»
hominum singulorum conditor ct ^nte^tor' 7“^ ™n rai"“ <Z
quam esse supra naturam, non oterf ^
soJavuac mortalis prosperitate metitur fct,onem civitatis
civiiis societatis: causam ultimam ciriuni q Cons,st,t causa prarinu
extra hanc brevitatem vitae hominibus nr ’ ' ** semPitcrna beatitud..
-bcae, plane negligit. Quod contra ad ari tam^Uam a,ie»ani reipu-
tJue boni, ut hic totus est fluxarum adeptionem Sum.mi iI,ilJS absolut,.
j • , non niodoUnonUobIsse "sed"1 °h° dispositUs’ «umt
descriptionem pervertit rerum lumnZLl °P?rtere’ ~ JWi
m,.l!ua; Pro^cto utriusque societatis ?r Deo sapientissime constitu-
requirit. Nam, quoniam ambae lZT- hg,0Sae> et avi,is> concordi®
tamen imperium exercent, ncccssit-it fi/” SU° <lUae5ue genere, in Mjdem
ejusmodi, quarum cognitio et dii V ’ ut (-ausae inter eps saepe ensem
civitas cum Ecclesia cohaereat f .Vdlcatl® . Susque sit. Iamvcro, nisi
°ntura sunt semina utrinaue ! 'h* *CX I,! ipsis causis concertationum
cum animorum anxietate, ^ iudicium
societati civili detrimentum* h-.„ ■ ostremo nttxiiiium importat ijw
tehgione, qunc summa d,"' ZlZ? *** «■* •» P«thabto
Sancre Custodienda, non potest a^8tra ac*est homini ad iura et orficd
3’ Itdciue Homini p
niones, qUae ad dissociandam^b ’U,LJsn?otJl rofellere atque improbare opi*
res Uunpusque tulit, non destiteninpCv!eS,a- remPub,icam Pertinerent, qua!»
pJunes magnificeque exDosnV * -domina tim Decessor illustris, I. eo XI Ii,
principia sapientiae alterin * tP, lnta deberet esse, secundum christianac
“ quaedam, ait, interced-u*8 !,°CIetat*s convenientia cum altera: inter qua
coniunctionj non immerit ntCCS'st est ordinata colligatio, quae quidem
omine Copulantur a.i.j;, comParatur, per quam anima et corpu
gerere se tamquam si nriI ‘Ulte5u ‘Civitates non possunt, citra $c
aIlenam nihiique Drofuhlr * °™nmo n°n esset, aut curam religionis
constituit, ab actione v , " - Ecclesiam vero, quam Deu*
1Um’ a Societate domesti- ut ere, a legibus, ab institutione adoles
4- lamvero, s; Cont 'naSnus et perniciosus est error».1
quae Ecclesiam ab se sc >US iast3uc agat quaevis christiana civ
■- "’'*>ct ac removeat, quam non est proband
Plst' enc ^"tortale D« t vnH
f un, dau Uie , „„
1 no'- 'O- MD0CCLX30CV. — Cf. N. S?2-
Romani Pontifice >:
663
hoc ipsum Galliam, quod sibi minime omnium licuit! Galliam dici-
dri'*'ouani longo saeculorum spatio hacc Apostolica Sedes praecipuo quo-
T ^ ac singulari semper amore dilexerit; Galliam, cuius fortuna omnis et
hinnio nominis et gloriae religioni humanitatique Christianae cognata
^ ner fuerit! Apte idem Pontifex: « Illud Gallia meminerit, quae sibi cum
Anostolica scjc sit, Dei providentis numine, coniunctio, arctiorem esse
vetustiore m<fue, quam ut unquam audeat dissolvere. Inde enim verissimae
uaeque laudes, atque honestissima decora profecta... Hanc velle turbari
necessitudinem idem foret sane, ac velle de auctoritate gratiaque nationis
Gallicae in populis non parum detrahi ». 1
- Accedit autem quod hacc ipsa summae necessitudinis vincula eo
sanctiora iubebat esse sollemnis pactorum fides. Nempe Apostolicam Sedem
nttr et Rcmpublicam Gallicam conventio eiusmodi intercesserat, 2 cuius
uliro et citro constaret obligatio; cuiusmodi cae plane sunt, quae inter
civitates legitime contrahi consueverunt. Quare et Romanus Pontifex et rei
Gallicae moderator se et suos quisque successores sponsione obstrinxere,
in iis quae pacta essent, constanter permansuros. Consequebatur igitur, ut
ista pactio eodem iure, ac ceterae quae inter civitates fiunt, regeretur, hoc
tsi, iurc gentium; ideoque dissohi ab alterutro dumtaxat eorum qui pepi-
gtrant, nequaquam posset. Apostolicam autem Sedem summa semper fide
conditionibus stetisse, oinnique tempore postulasse, ut fide pari st.iret eisdem
civitas, nemo prudens suique nidici i homo negaverit. Eea autem Respu-
blica pactionem adeo sollemnem et legitimam suo tantum arbitrio rescindit;
violandaque religione pactorum, nihil quidquam pensi habet, dum sesc ab
Ecclesiae complexu amicitiaque expediat, ct insignem Apostolicae Sedi
anuriam imponere, et ius gentium frangere, et ipsam commovere graviter
^'ciplinam socialem et politicam; siquidem nihil tam interest humani con-
atus ct societatis ad secure explicandas rationes populorum mutuas, quam
'■ pacta publica sancte inviolateque serventur.
E Ad magnitudinem autem iniuriae, quam Apostolica Sedes accepit,
ressionem non mediocrem factam esse liquet, si modus inspiciatur, quo
modo. Respublica pactum resolvit. Est hoc ratum similiter iure gentium
'|iu in moribus positum institutisque civilibus, ut non ante liceat conventa
inter civitates solvi, quam civitas altera, quae hoc velit, alteri se id velle
t Jrt apiTtecjue ipsi legitime denuntiarit. lamvero hic voluntatis huiusmodi
-puti Apostolicam ipsam Sedem legitima, non modo denuntiatio, sed ne
2 tpridem significatio intercessit. Ita non dubitarunt gubernatores Gal-
achersus Apostolicam Sedem communia urbanitatis officia deserere,
jjuaciel minimae cuique minimique momenti civitati praestari solent; neque
'■^m veriti sunt, quum nationis catholicae personam gererent, Pontificis,
Un,mi Ecclesiae catholicae Capitis, dignitatem potestatemque contemnere;
quidem potestas e<» maiorem ab iis verecundiam, quam chilis ulla
* In «Hoc. ad pcrcBr. Gallos hnh. dic nu apr. an. Moccctxvwm. — Cf Leonis XIII
455. 456-
ii ccoltu di Concordati, p, 561-565*
664
Romani Pontifices
s toa
potestas postulabat, quod aeterna animorum bom * ^
rum finibus circumscribitur. sPectat, ncque
7- Sed iam ipsam in se legem considerint. *k
est novae Nobis multoque gravioris quere! m°d°
Respublica quum revulsis pactionis vinculis ab Fc ? .Ur.cau8a- Prini
quens omnino erat, ut carn quoque rnissVm f ,*CC,CSIa «***deM J
muni frm libertate sineret. At nihil minus factlm** ** C<MM*88*
mtis esse constituta, quae, odiosum '** PJura hic -,,
civih imperio subesse cogant. Nos vero cum r E, Csiac lrrogando,
quod lusce sanctionibus civilis potestas in eas ?*****& ferimu
t ^bitnum unius est sacrae potestatis- tum qUarum indici,
nem ac fortunam coniecit duram incon [t\EccIcs'am pallicata in
sanetis ipsius iuribus adversissimam. ° amqUC niaximc> attl»c eam sacro
o. Nam primum huius dern»M t •
qua Christus Ecclesiam conformavi fcriZT^'0^ ‘PSm °ffead^
l 1 atnbus doctrina confirmat Ec<LC?P , *mm Ruitur « tradri
pastorum et doctorum auctoritate di ? m-vst,cum esse Christi «mu*
nUlTj’ in cIUa aliqui praesunt ceteris cum ™\Um’ * ,d est socfetatcm bomi*
cendl' ^dicandi potestate 3 Est .Vir, i P ena perfeCtatiue regendi, d>
TqmI{S; duP«c«n scilicet omipSur T Vi * *****
a ^gem, id est eos, qui i„ i “ pt‘Lrsonarum °rdincm, pasto»
et multitudinem fidelium- ataue h; h’erarchlae gradibus collocati sum,
Ut in sola hierarchia iuT J*0*'1** Ua Slim « distincti,
consociatos ad propositum soriet f fi' rcsideat. movendi ac dirigendi
gubernari se pati, et rectorum seoui muI|tltudinis autem officium sii.
nus Martyr; « Dominus noster cu?. dU oIjedientcr. Praeclare Cypri
Episcopi honorem et EccloJ ,? T praeccPta metuere et servare dcbcmtu,
oquitur, et dicit Petro: j- rabonem disponens, in Evangdi,
poruin ct successionum vi<v> p°- ’ l> ^U!a es Petrus, etc. Inde pertcm-
decurrit, ut Ecclesia suoer K ?PISC°POrUm . ordinatio et Ecclesiae :
SI,lc Pcr eosdem praenositnc P ^'opos eonsti tuatur, et omnis actus Ecc!:-
Contra ea, legis h» -gubernetUr V idque ait , divina lege fimda-
publici non hierarch iae diviV? prat scripto, administratio tuitioquecultu-
defertur consociationi civii ,J.U® .f0"***0»» relinquitur, sed certae cuidam
sonae legitimae, quaeque in ^ q,,ldcrn forma ratioque imponitur per-
ci'! ibus uti instructa iuribu rcbg,os* cultus genere sola habetur
elationem huiusmodi temni/? * 3 0 ligationibus obstricta. Igitur ad conso-
ecclesiasticarum tum movent;.?11*1 acd,^dorumque sacrorum usus, renun
-piscoporum, dc Curionum ? ?,m fidarum possessio respiciet; rpri d-
emPus’ permittetur irhitu* 1 1 Seminariorum aedibus liberum, licet
m’ ,PSius erit administrare bona, corrc
1 Ephcs.. IV .
* Ma*th.ixxv„ *1‘
V «. « alibi ' ,8'a°; XV». 18. Tg; XVIII T , TI „ Cor
* S. Cvn. «T . vvltl» >7; 1 tt., II, is; II Cor..
ypr-. fcpist. Vvvi„ . .
\ 1 1 f '
A,I,> ct alibi
» S. CvDr r • ' ‘y* 'VViJ!* ‘7: Tit
-Pr^» hpisx^ XV Vl it / .
-^AAill («]. XVv ri i i
* 1 iflpsos), n, i.
Romani Pontifices
_ 665
stipes, pecuniam ct legata percipere, sacrorum causa. De hierarchia vero
silentium est. Statuitur quidem, istas consociationes ita conflandas esse,
quemadmodum cultus religio* i, cuius exercendi gratia instituuntur, propria
disciplina ratioque vult; verumtamen cavetur, ut si qua forte de ipsarum
rebus controversia inciderit, cun dumtaxat apud Consilium Status diiudi-
cari oporteat. Perspicuum est igitur ipsas consociationes adeo civili potc-
jtiti obnoxias esse, nihil ut in ei» ecclesiasticae auctoritati loci relinquatur.
Quantopere haec omnia sint Ecclesiae aliena dignitati, contraria iuribus et
constitutioni divinae, nemo non videt: eo magis, quod non certis definitis-
que formulis, verum tam vagis tamque late patentibus perscripta lex est
in huc capite, ut iure sint ex eius interpretatione peiora metuenda.
9. Praeterea nihil hac ipsa lege inimicius libertati Ecclesiae. — Etenim,
fi prohibentur sacri magistratus, ob intcriectas consociationes quas diximus,
plenam muneris sui exercere potestatem; si in easdem consociationes summa
vindicatur Consilio Status auctoritas, eaeque parere alienissimis a iure com-
muni statutis iubentur, ita ut di (lici Ic coalescere, difficilius queant conti-
ftvre; si data divini cultus exercendi copia, multiplici exceptione minuitur;
erepta Ecclesiae studio vigil antiaeque, custodia templorum Rcipublicac
attribuitur; ipsum coercctui Ecclesiae munus de fid. ac morum sanctitate
condonandi, et severiores irrogantur clericis poenae; si haec et talia san-
ciuntur, in quibus multum etiam libido interpretandi possit, quid hic aliud
agiUir, quam ut Ecclesia iri humili abiectaque conditione locetur, ct paci-
ficorum civium, quae quidem est pars Galliae multo maxima, per spectem
conservandi publici ordinis, sanctissimum ius violetur profitendae, uti velint,
0 tgionis Mine: Quamquam Civitas non comprimenda solum divini cultus
professione, qua totam vim rationemque definit religionis, Ecclesiam vulne-
‘!t, sta eius etiam vel virtuti beneficae intercludendo aditus ad populum,
u nctmncm multipliciter debilitando. Igitur satis non habuit, praeter cetera,
t mc* submovisse religiosorum, unde in sacri ministerii perfunctione,
institutione atque eruditione adolescentis aetatis, in Christianae procu-
ionc beneficentiae praeclara adiumenta suppetebant Ecclesiae: nam
inanis eam opibus, id est necessario quodam ad i itam ct ad munus
^hsidio, intervertit.
.I0' banL' ;,d ea quae conquesti sumus damna et iniurias, hoc accedit,
^ Ma de discidio lex ius Ecclesiae sua sibi habendi bona v iolet atque
nuntiat. Etenim de patrimonii, magnam partem, possessione, nrobatissi-
Qi ' t ll* t'tnbs quaesiti, Ecclesiam, alte iustitia reclamante, deturbat;
1 r'te constitutum sit, addicta pecunia in divinum cultum aut in
t Quinctorum solatia, tollit atque irritum iubet esse; quas facultates
^ «olicorum liberalitas christiants utique scholis aut variis Christianae bene-
uhC-- "lstitutijjj sustinendis destinarat, eas ad instituta laicorum transfert,
1 Plerumque aliquod catholicae religionis vestigium frustra quaeras: in
quidem pau t, una cum Ecclesiae iuribus, testamenta voluntatesque
'P^s auctorum everti. Quod vero per summam iniuriam edicit, quibus
Ecclesia ante nactum conventum utebatur, ea posthac civitatis aut
, _ „ ’ I 1 % . 1 ■ . 1 1 * .. t - . ; v T _
Pforinciaru
m aut municipiorum fore, singulari Nobis est sollicitudini. Nam
666
Romani Pontifices
si consociationibus divino cultui exercendo m,.„ - , "
gratuitus nec definitus conceditur, concessum r temPlort»n. Ut v*i(jemt
que exceptionibus extenuatur, ut rcaose rem i bub*smodi tot tw
magistratus obtineant. Vehementer praeterea dS* *****>* omne Sit
neque enim cernimus abesse periculum, ne iumisr., r fnct,tat> templo^!
cilia, eademque carissima memoriae religionique ^^nae ““«tat» 2
in manus quum deciderint nr„f. ■ • k,OI11quc lallorum Joci „ f
Rempublicam 1« offia" s.f£ Pf**lor. In eo
simul fidem sollemni pacto obligaf^ ^ndl, W* sumpte
Elcnim nullam dubitationem hoc habet quod in la««t gravia
menta, Rcmpublicam Gallicam ouiim *„ , psa rcl gatae testantur mom
praebendi Clero unde vitam deeenteT Sibi susc^
dignitatem curare posset, „on gSL*?nnT? “ Pub,i“» S*5
verum ut eam, quam proximo temnor t? .mUatls bejUgnitatisque gutij
ptionem bonorum, saltem ex parte aliqua ^CCle®IaP^|f esset pubiiee dirc-
quum Pontifex, concordiae smdens ^«0^“* C°dem conveme,
molestam exhibituros iis, ad quos dimnm P St
^ contlJtione constat recepisse m n ^ * <cc esiae bona pervenirent, sub
honestae et Cleri ct divinfeultu, tafe,!?"™ R«mPubhcam perpetuo em
Ecclesiae ^«a/ h*"c
enim potest esse dubium ni,rn m, u* Pnt cxlguo futuram damno. Neque
factandam conjunctionem et ^ W ^ facu,tatis ad ** S
stare aut vigere queat civitas* et ^ °nf™ ammorunb quae si desit, nulli
quisquis est in Gallia vir bimus qUam’ h,s «naximc Europae temporibu
naem velle debet. Nos quidem « , retlllc ornans patriae, salvam et incolo*
_i - , * # nem vestram cariS.^S?P,° Deccssoris- a quo exploratio imae
rc tueri apud vos inrcwnV mia^ cfP,rni,s baereditatem, quum avitae
vjmus semper et contendimus a*6™ IUnum feremur, hoc simul specta*
cordiamque, cuius nullum vini-.' (COmnil,ncm omnium vestrum pacem con-
propter intelligere sine m wn . ” UI11 ‘Irc*nis quam religio, confirmare. Qua*
patratam esse rem, quae cnnpiiT^ n°n F0SSUmus, cani auctoritate publica
rc igiosis contentionum faces 1 )” *S Ia.m P°Puf* studiis funestarum de rebu?
videatur. ' nctendo, perturbare funditus civitatem
- I2‘ Itaque, Apostolici Nn<tr«‘ as -
IUr,i 11 quavis impugnatione 1 r ? Cn memores, quo sacrosancta Ecclesiae
suprema, quam obtinemus C.CI? .cre ac servare integra debemus, Nos pro
Rcmpublicam Gallicanam ,',nitl,s» auctoritate, sancitam legem, quae
am namus; idque ob e-m RC Jr' Um ab Ecclesia separat, reprobamus ac
mi.uria ^eum, quem solUn? v exP°suimus causas; quod maxima afficit
cuiu$\ is reIigiosj cultus eynm ^ eiUra*> principio declarans Rempublica®
Pm> icam pactorum fidem* n*" \m’ naturae itis gentiumque violat et
1 vrtati adversatur Rrlv ^ constitutioni divinae et rationibus intinus
quod iustitiain
+
evertit, ius oppriment
■■■ ■ uod
multiplici tituli quod iust,tiam .
_ viter Apostolicae Sedis conventione legitime quaesitum; quou
Inem’ ( 'vritm et { ni, pn,tatt*m ac personam Nostram, Episcoporum
l°I,COS offendit. Propter*. de rogatione,
Romam Pontifices
667
latione, promulgatione eiusdem legis vehementissime expostulamus; in eaque
testamur nihil quidquam inesse momenti ad infirmanda Ecclesia lura, nulla
hominum vi ausuque mutabilia.
,, H.tcc ad istius detestationem facti vobis, Venerabiles Fratres, Galli-
«no populo, atque adeo Christiani nominis universitati edicere habuimus. —
Equidem molestissime, ut diximus, afficimur, mala prospicientes quae ab
hac lege dilectae nationi impendent; maximeque commovemur miseriis,
aerumnis, laboribus omne genus, in quibus fore vos, Venerabiles Fratres,
Clenimque vestrum cernimus. Attamen, ne his tantis curis affligi Nos
frangique patiamur, prohibet divinae benignitatis providentiacquc cogitatio,
atque exploratissima spes, nunquam fore ut Ecclesiam Iesus Christus
ope praesentiaque sua destituat. Itaque longe id abest a Nobis, ut quid-
quam formidemus, Ecclesiae causa. Divina est virtutis eius stabilitas atque
constantia, eaque satis, opinamur, tot saeculorum experimento cognita.
Nemo enim unus ignorat, asperitates rerum hac temporis diuturnitate tn
tam incubuisse et plurimas et maximas; atque, ubi virtutem non humana
maiorem deficere necesse fuisset, Ecclesiam inde validiorem semper auctio-
remque emersisse. Ac de legibus in perniciem Ecclesiae conditis, hoc femie
usuvenire, historia teste, scimus, ut quas invidia conflaverit, eas postea,
npate noxias in primis civitati, prudentia resolvat: idque ipsum in Gallia
haud ita veteri memoria constat contigisse. Quod insigne maiorum exem-
plum utinam sequi inducant animum, qui rerum potiuntur; matureque
religionem, effectricem humanitatis, fautricem prosperitatis publicae, in
possessionem dignitatis libertatisque suae, omnibus plaudentibus bonis,
restituant.
. H* Interea tamen, dum opprimendi exagitandi libido dominabitur,
nlii Ecclesiae, si unquam alias, oportet, induti arma lucis, 1 pro veritate ac
1 Usti t m, omni qua possunt ope nitantur. In quo vos, magistri auctoresque
ceterorum, protecto, N cn era biles Fratres, omnem eam studii alacritatem,
ugilantiam, constantiamque praestabitis, quae Galliae Episcoporum vi-tus
c spectatissima laus est. Sed hoc potissime studere vos volumus, quod
maxime rem continet, ut omnium vestrum in tutandis Ecclesiae rationibus
;lna Mt sententiarum consilioruniqtie consensio Nobis quidem certuin
*■ iberatumque est, qua norma dirigendam esse in his rerum difficultati-
Us operam vestram arbitremur, opportune vobis praescribere; nec dubi-
torulum, quin praescripta vos Nostra diligentissime exeeuturi sitis. Pergite
ut instituistis, atque eo etiam impensius, roborare pietatem commu-
ntni, praeceptionem doctrinae christianae promovere vulgatu ^remque facere;
Crr°rum fallacias, corruptelarum illecebras, tam late hodie fusast a vestro
^misque grege defendere; eidem ad docendum, monendum, hortandum,
•Dandum adesse, omnia denique pastoralis caritatis officia conferre, ~Nec
elaborantibus vobis non sc adiutorem strcnuissinHim praebebit Clerus
;^er’ ^tiein quidenu viris affluentem pietate, eruditione, obsequio in Apo^
Sedem eximiis, promptum psratutnquc esse no^tnitis, se totum
Ror»>*, XII L 1?
1
f*6S
*
Romani Pontifices
vobis pro Ecclesia scmotieminiii* — —
qui sunt huius Ordinis, in hac tt^np^utc" Tt"'* dcdere- Ccrtc aut.
oportere, quemadmodum fuisse AnnJnl ! ' tKnt sic se animat r
digni habiti sunt pro nomine lesu 'contum r aCCepimus> Sedentes a ?
ntatc remota: quin imo, caritatis memores nr‘jdversus quempim, 3v
'35? aequ,,a,e i'”uriam- <—*
vox Nostra tum tes^o^effu^^ ?sds in Gallia; vobis*,
d,I.gere n°n finimus, „„„ ^ZiSS^ST "! *
sitas ,w!7 "*2 <testinasse Pwas hominim siri •„ “ <|uac. “"“‘"ent. soli*
Itas, imo hoc denuntiasse insigni audaci» «. n «"‘abiis vcstnsimp.
“ ,G.all’a nomm- Eum nempe contendunt ,'e',nostis: «m ralhoi
««ns fidem, quae avis e. miioribuS B|t ' r;lhCre radi'd‘“* « *m
damque amplitudinem peperit vobif ev, P‘ ™C ProsP<™t™ vere».
Pscem tuetur tranquillitatemque dolsrie “ len,m“"> «to*
adipiscendam sine fine mansuram In huhTd r “*• mUnit ad 1»**.
«cumbendum vobis pU,a,is esse sc fc t f ** »
Abuctte igitur, si quae insident Lfe^ n- h°St,,cs %•» ***
param, ut tanta omnes coasDiration» t’ dlscordl4nim semina; ac dat,
e™, uncti sitis, ^ °d' “m f « agendi sim, Iit,,*,
propugnanda, atque ea causa qUlbus una «demque est c*a
fuant, aliquam privati indicii <!r.'squp non debeat, si ops
ra*ac virtutis exempla detis onort.M"1 acere* Omnino magna gene-
° cmm est, avitam rcligionenfi n* tlUantum est in vobis, vultis,*
»'ene facientes ministrif Dei d,VP ' d“Crimine eripo* in quo be
conciliabitis, ,s Du' *"»■ peculiari modo benignitate^ tti
j f) ^ ^ \^0 |j* v I
literque sustinendum^ illa d,gne slls<ripiendum, recte uti-
praeceptis Vosmetipsos confhrm !Xln?a arbitremini: christianae sapientiae
pm essio catholica eluceat- et *»r e-"1 •** C>t 11 1 ,e>c moribus atque omni vit3
1 rt rS*°sac rei procuratio r-n C ,nrKj cum iis cohaerere, quorum proprii
a’i^?.°d caP,Jt est, cum hac T Sace^dot*^Us mmirum et Episcopis vestris
La io icorum fides et convcnien P^S.0.ICa .^cde» 111 qua» tamquam centro,
11* 2^! ad ,uvnc Pro Ecclesia n S 1 ei actl° n't,tllr- Sic ergo parati atque
* , u uciac Vestrae tota rati P ^'^^‘'tionem fidenter accedite; sed videte,
L'’rco opportunitatem -uivilu ^ i e° cons*s*:ats cuius agitis causam; ciu>
*• periclitandum ^ •,mplorarc nc ***** Nosvero, quamdiu *
tmur; laborum, curarum TT'1 1>racscntes cogitatione animoque v
h«mili aHunnr rUm -nulquc prece *
bus C -KUS’ Ut resP*ciat GalIi-lmCI apud Auctorem Statoremque Eccles
enter’ deprecante Miri- camque tantis iactatam flut
<l mmacuiata, in tranquillum redigat.
Acr„ V. ...
Romani Pontifices
66 (j
j- Auspicem divinorum munerum, ac testem praecipuae benevolentiae
jtfge, vobis, 'N encrabilcs Fratres ac dilecti Filii, Apostolicam Benedictio-
nem amantissime in Domino impertimus.
■pii X Acta, vol. III, p. 24-39].
672.
Pius X, allocut. Gravissimum , 21 febr. 1906.
1. Gravissimum apostolici numeris officium impleturi, vos hodierno die
jd Nos convocandos eensuimus. — Multa profecto acerba aeque atque iniu-
bta, per calamitosissimam hanc tempestatem. Ecclesiae quotidie inferuntur
ac Nobis, qui, quantumvis immeriti, illius regimen, Christi vice, tenemus.
At memores tamen eiusdem Christi patientiae, certisque illius promissis
mti, adversa quaeque miti animo tolerare nitimur, ut sicut ille ambulavit et
Nos ambulemus in spe gloriae filiorum Dei. — Sed erum, tam grave atque
vehemens Ecclesiae ac Nobis impositum nuperrime est vulnus, ut illud
nequeamus silentio premere, nec, si velimus, nisi neglecto officio, liceret.
Praecipitis plane, Venerabiles Fratres, de ea lege velle Nos loqui, tniuriae
plena atque in perniciem catholici nominis excogitata, quae paullo ante de
seiuganda civitate ab Ecclesia in Galliis sancita est. Equidem in encvclicis
l|tt£r!S- quas paucis anic diebus ad Galli arum Episcopos, Clerum ac popu-
Aiin dedimus, 1 I ustus iam ostendimus, quam ea invidiosa sit, ac Dei atque
Ecclesiae inlesta iuribus. Sed ne muneris apostolici quotamcumque prae-
lenvHse partem videamur, propositum est ea quae ediximus, in amplissimo
conspectu vestro strictira persequi, graviterque confirmare.
2; hntmvero <[ii i eam non reprobare legem possimus, quam ipsa, quam
praefert, inscriptio malitiae convincit ac damnat? Agitur, Venerabiles Fra-
ues, de civitatis ab Ecclesia invehendo discidio. Lex igitur tota quanta
est m aeterni summique Dei contemptu nititur, cum nullum deberi Illi a
(■n itate honorem pietatis contendat. Atqui non singularium modo hominum
tommus ac dominator, sed gentium etiam ac civitatum Deus est: quem
t l1intlc agnoscere, vereri, colere ipsas nationes, quique illis praesunt, opor-
v publice. Quae si quidem oblivio ac discessio iniuriose adversus divini
- 'aninis maiestatem ubique fieret; in Galliis vero ingrate magis longeque
P^ictosius. Nam si veteres Gallorum laudes pro veritate quis aestimet, eas
Dm-m )ongc maximam ex religione profluxisse latebitur atque ex perpe-
' a’ clu‘ie i^de oriebatur, cum Sede liac Apostolica necessitudine.
3* Accedit, civitatis cum Ecclesia coniunctionem solemniin Galliis pa-
j°rum fide fuisse firmatam. 8 At vero, quod nulli civitatum fere usuvenit,
‘ime,s’ dignitatis perexiguae, id factum est cum Apostolica Sede, cuius
UHa est in orbe auctoritas et amplitudo. Etenim pactio tlla, solei
cShinta, nullo servato urbanitatis officio, nulla, quod tamen
mnis aneo
i ure gvn
* Cf. N. 671 .
'-f- Rnecoltj di Concorduti, p. 561-565.
■
6~o
Romani Pontifices
lium cavetur atque in civilibus institutis „„ v '
vvndae conventionis significatione. MniuTS^. "uUa- ^ .
Jidej religione, rescissa est. tum Partis arhUfu, , f'
4. Nunc autem si porro lepis inait. 1 1
eius r°gatione constitutionem ipsam Spectamus> ecqUjs non
sanguine Ecclesiam conformavit? Nimirum S ?U* Chrislus
nulla Episcoporum incidit mentio: c comr , ad “ °a Roma"' ffi
cullus tu,t,° “«“"i consociationibus defert,, '”""strat'" tota pubfo'
gmso genere Respublica civilibus ““
2“* COn“°'crs,am contigerit oriri, flh „0I1 i- aBnoscit' Quod si
Nostro sed ab uno Sintus Comlio cogn sce„da “di», „
a- Quid insuper, hac lege lata d» u at' d'rin>“uk
Venerabiles Fratres, in memorati- ■?**• censende»
Hetc autem ut pressius dicamus: urohibin '“L'r'S 'lbenus «posuin.
ainTi""!' .c,1.rlstlam,m populum pro pient ,1.“ ^ a,tcra. An:
•dtcra, Christiano populo profitendae Ii , " ?erK potestate tcSm „
ctissimum Ius adimimr: SSdS' U“ dcb«. redoni. sese »
'nult.phe, ex eapite debilitatur aut omnln T ‘,0nlinum consociatione»
6- Quae profecto vini .fi, ; • omn,no intercipitur.
accessionem habet non levem 'mld “''‘T’?* llin,inuti" postnauuni*
■usutia. frustra obsistente pactom,,, fid p ^ 'mpcno' frustra rectmntt
" — »»
«s omen, qU0 sanctissimi^ EcdcT™ ™ Communicads, apostolici men»
enemur, sententiam Nostram de )f ^ /Ura. tlltar* omn' °pe ac propumum
soJemmter proferimus. Ea mvtllT. “ amPIiss'^ etiam coetu vSttt.
ungimur, uti Deo optimo maxi '.SUprema auctoritate qua Christi m
ae infestam, schismati faventem °rlnjunosam* divinae constitutioni Ecde-
NW* a^V?rsam> bonorum Ecclesia °.S.trac a.c igniniorum pastorum aucto-
MS et ^Postolicae Sedi invin/ . 6 ,rt:Plricem, iuri gentium oppositam,
ln* nj11 versis infensissimam Ha °Sam' ^P1Scopis, clero ct catholicis Galli*
tcaramu®* eamdem leeem mnamus et reprobamus; simulque bdiiiihils
P“Ua Ecclesiae iura ^ ™ncP*m mdloque i„ eventu adversa., pa-
o. Nunc vero ■ t «nturani.
s^ Lt ‘ a( Ilgimur> CUm flenti1)? Ga,JonJm gentem patet cor Nostruin: caS
Z "e. ***■ esto! qui, quod tam «*
. as’* SU| -torres aedihtisi ^ 08 deferbuisse putet. ReligiosOnm
a, ■J’"3’ ^tianam institutione sollicite cogitamus: adolescenti 'in
tns v.Ur’ ^P*scopos fratres Mn5f L's‘derantia, paterna trepidatione pr
eimii-I'r U U>ra mct!,l'ntes jn' „ •? *? C. erum omnem in tribulatione p”1
Praech,,!!111^^05 tii:n,llLU' patento* fidclcs e:l lege oppressos dili
nulinr per aetates Omnes r- n- rrianOssimoque corde coinplectiiaui
scen- Uni au^acia ac neouiria !:UUm Jn Religionem sanctissimam ment:
***m, prae, unquam: spes autem est, mi.
” *■ J J f -x . . I . 1 ' 1*1 _ • < I _ _
Lntt temP°re, Praccl;irior-/pn.[,l,ll,L^1,,Jt unc!uani: spes autem est, mit
interca filios dilectissimos vehementi
Rumaui P(,!ttificf f
1)71
s|j,it hortamur ne, per asperitates et angustias rerum, fracto ikmfesove
sint amnio. \ igilcnt, stent in fide, viriliter agant, maiorum sententiae memo-
res: Christus amat Francos . Aderit illis semper Apostolica haec Sedes, quae
primigenam Ecclesiae Jili,ini jima iilctitiam, cantatemque suam desiderare
nunquam permittet*
[Pii X Acta, vol. III, p. 44'47]-
673.
pius X, motu propr. Religiosorum Ordinum,
iq mart. 1906.
Religiosorum Ordinum familias, utpote quae praeclaro semper et adiu-
mento et ornamento fuerint Ecclesiae, peculiari quadam Nos providentia
studioque prosequimur; in primisque dandam operam arbitramur, ut con-
stanter pergant, pro necessitatibus temporum, salutares esse ac frugiferae.
Hanc ob causam, quoniam ipsae, praeterquam sanctarum exercitatione vir-
tutum, etiam doctrinae laude floreant necesse est, Nos c re esse haud ita
pridem dux 'mus, aliquid in hoc genere statuere. Etenim, noveramus qui-
dem Sacram Congrcgationen, Episcoporum et Regularium negotiis et con-
sultationibus praepositam, auctoritate Decessoris Nostri fcJ. rcc. Leonis XIII
ic n noveinbrL mdcccxcii, prudentissime praescripsisse, 1 ut professi
t.im 'o torum soleimium, tum votorum simplicium ab Ordinariis locorum
a sacros Ordines non admittantur, nisi, praeter alia a Iure statuta, testi-
moniales litteras exhibeant, quod saltem per annum sacrae theologiae
jperam dederint, si agatur de sub diaconatu; ad minus per biennium, si
e ,aconatu; et quoad presbyteratum saltem per triennium, praemisso
rC^U 'lr* abonim studiorum curriculo». Sed praescriptiones huius-
° ,! videbantur suos omnes fructus efferre posse, quam si
con-1' ltl ™ S;lc.ros Ordines legitimo experimento probare dehvrent, sc in
_ K tHutib doctrinae studiis satis profecisse. Id quod ceteroqui sacrosancta
tabet ntirU ^nu^tls 'usserat; nam Scss. XXIII, cap. 7, de refonu., haec
dili "enlTat,m: « Episcopus ordinandorum omnium mores et doctrinam
^genter investiget et examinent »; nominarim autem de Regularibus eiusd.
privile I2 -' PcSuJarcs non sine diligenti Episcopi examine ordinentur,
m„ f,s ^U|huscumque quoad hoc penitus exclusis >. Opportunum igitur
obsole r' • ninC ^ Hdentini Concilii legem revocari, quae diuturnitate
,jje ^ 1 • 'dque Nos anno superiore praestitimus pro 1 rbe, quum
"dari Cn‘sls Motu proprio decrevimus, - ut quicumque sive de sae-
t-Jtct i re^Jari ctavro ad sacros Ordines promovendi essent, omnes,
Xi?stri° neni'nc’ doctrinae periculum facerent in Curia Cardinalis Vicarii
Cf. N.
tf- J>n X Acta, vol. II,
■Ozo.
149-151-
1
2
m
672
Romani Pontifices
Nunc vero placet, etiam ex consulto Moderatorum q ' ^
ms Episcoporum et Regularium, memoratum Nostram T* C°n^
litteras extendere. Quare Nos, Motu item omnrh» dc‘CrctUni per
ut tn Italia et in insulis Italiae ditioni subfectfs aC iubcnnji
Instituta votorum simplicium, vel ad votorum solemnlum °m VeI *
ante ad sacros Ordines promoveantur, quam ab Euium P?rt!nentes» a
doctrinae examine probati aint idonei: sublato, ad fiESl %■
ctum, quocumque contrario privilcKio. etiam specialissima *
bone digno, abrogataque quacumque contraria conVuenH Ua
"ima et inimcmomh, quam in futurum quoque induci nr' h lT
examen qua ratione instituendum sil Eoiscooi defin' P™1"1"»". Id
bunt. quemadmodum Nos eo pr« UtK “ 1 Suevero».
candidati non solum i„ & rebus nuae art A r Pr°PT It
sed in abis quoque de theologia dogmatic i P‘rti"" :
eontrarus non obstantibus quibuscumque v"18 penCU,“» '“«■
[Pii X Acta, vol. III, p. 58.6oJ.
rr*j
674.
PUIS X’ htt‘ ap’ <?“«#*«" in re biblica , 27 mart 1906.
quam antM^mnh^,^1 Cantllm est jlodic momenti, quantum fortasse nun-
imbui diligenter ■ jt,nf ! ** adoI^ccntes clericos scientia Scriptu raram
Bibliorum habeant in l,t non modo vim rationemque et doctrinam
possint ct in divini verbi JS— ** COgnitam' sed etiam scite P^bequt
ab oppugnationibus 1 ,Sten° versan> « conscriptos Deo afflante libro
iraditL e^ '«n, Tm '“'"'t11»" defendere, qui quidquam d, verna.
Decessor Noster ■ roP5e.rea ’n Litt. Encycl. Providentissimus, 1 recte
AciukliubriSr?.^ **"» «t. Ut insueris Se rd
gravitas disciplinae et t ^ 3ntUr divinae. litterae, quemadmodum ct ipsiu-
rem haec Nos nn . emPonJm necessitas admonent ». In eamdem autem
E Sacrae Scripturi*135"0/*1^ Vldentur profutura, praescribimus:
complectatur oportet' PraecePt10. Jn quoque Seminario impertienda, ista
nem Bibitorum textui pnr?111.11' notiones de inspiratione praecipuas, cano-
neuticas; deinde > ■ m ^ ni,ll"L’muni potissirnasque versiones, leges hernu*
cuiusque gravitam 1 .?r,am Mtnusque restamenti; tum singulorum, pr°
11 D.?cipl,"lc « «W
quot annos debent ii * 1 rriu u,n ln totidem annos partiendum est,
sacrarum disciplinam m?1 es';lc tntra Seminarii septa commorari ob
quisque alumnus t<f m Ia‘ lta llt> horum studiorum emenso spatio.
. Maceria Seri T ” “nfeqcrit. I
cuiusque Seminarii comf *r‘ldcndae da constituentur, quemadniodun
nis copia suppetat !° ct ftcultates ferent: ubique cavebitur, ut aluru-
es Percipiendi, quas ignorare sacerdoti non Ite*
1 Cf. N. 62t.
Romani Pontifici r
673
[V Quum ex una parte fieri non possit, ut omnium Scripturarum accu-
ta explica^0 in schola detur, ex altera necesse sit omnes divinas Litteras
'ardo11 esse aliquo pacto cognitas, praeceptoris erit, peculiares et proprios
habere tractatus seu introductiones in singulos Libros, corumque histori-
am auctoritatem, si res postulaverit, asserere, ac analysim tradere: qui
tamen aliquanto plus, quam in ceteris, in cis Libris immorabitur ac Libro-
partibus, quae graviores sunt.
V. Atque is ad Testamentum vetus quod attinet, fructum capiens ex
iis rebus, quas rccentiorum investigatio protulerit, seriem actarum rerum,
quasque hebraeu> populus cum aliis Orientalibus rationes habuit, edisseret;
legem Moysi summatim exponet; potiora vaticinia explanabit.
VI. Praesertim curabit, ut in alumnis intelligentiam et studium Psalmo-
nim, quos divino officio quotidie recitaturi sunt, excitet: nonnullosque Psal-
mos exempli causa interpretando, monstrabit, quemadmodum ipsi alumni
iuapte industria reliquos interpretentur.
VII. Quod vero ad novum Testamentum, presse dilucideque docebit,
quatuorEvangclia quas habeant singula proprias tanquam notas, et quomodo
authentica esse ostendantur; item totius evangelicae historiae complexionem,
ac doctrinam in Epistolis cetcrisque Libris comprehensam exponet.
M II. Singularem quandam curam adhibebit in iis illustrandis utriusque
Testamenti locis, qui ad fidem moresque Christianos pertinent.
1\. Illud semper, maxime vero in novi Testamenti expositione memine-
nt, suis se praeceptis conformare eos, qui postea voce et exemplo vitae
erudire ad sempiternam salutem populum debeant. Igitur inter docendum
commonefacere discipulos studebit, quae sit optima via Evangcln praedi-
candi: cosquc ex occasione ad exequenda diligenter Christi Domini et Apo-
stolorum praescripta alliciet.
X. Alumni, qui meliorem de se spem facient, hebraeo sermone et graeco
'dico, atque etiam, quoad eius fieri possit, aliqua alia lingua semidea, ut
)<i.tca aut araba, erunt excolendi. Sacrae Scripturae magistris necesse est
atque theologos addecet, eas linguas cognitas habere, quibus libri canonici
sunt primitus ab hagiographis exarati, easdemque optimum factu si colant
“Omni Ecclesiae, qui praesertim ad acadcmicos theologiae gradus aspirant.
■ «que etiam curandum, ut omnibus in Acadcmiis de ceteris item .inti-
qi,|\ maxinae semiticis, sint magisteria . (Liit. Encycl. PrtnHdentis nutus),
- E In Seminariis, quae iure gaudent acadcmicos theologiae gradus con-
enendi- augeri praelectionum de Sacra Scriptura numerum; altiusque pro-
pterea generales specialcsquc pertractari quaestiones, ac biblicae xel archeo-
ogiae, vel geographiae, vel chronologiae, vel theologiae, itemque historiae
*** Idus temporis studiique tribui oportebit.
- I. Peculians diligentia in id insumenda erit, ut secundum leges a
^missione Bibfica editas, delecti alumni ad acadcmicos Sacrae Scriptu-
f ulus comparentur: quod quidem ad abmeos divinarum Litterarum
T** Seminariis quaerendos non parum valebit.
^III, Doctor Sacrae Scripturae tradendae sanctum habebit, nunquam
ac°mmuni doctrina ac Traditione Ecclesiae vel minimum discedere: uti-
674
Romani Pontifices
r*~,
que vera sc.ent.ae hu.us mcremcnta, quaecumque
m, rem suam convertet, sed temeraria novatorum S“"'rlia 1*1
jdem eas duntax.it quaestiones tractandas suscipiet 1,11 ^
intefl.gentiam et defensionem Scripturarum conducar T™
magisterii sui ad eas normas diriget, prudenti*»* nlnno tJUt‘ '-tio;
elicis Providentissimus continentur. P p,cnas' Lteensfc,
.. Alumm autcm quod scholae praelectionibus ad han^
disc.pl, nam deerit, privato labore suppleant oportet Quum
Iatun omnem enarrare Scripturam magister prae angustiis uT ^
possit, pnvat.m ips., certo ad hanc rem constituto snfrio n , T *
vetens novique Testamenti attentam lectionem contiSuabunt •*“ ***“
mum factu ent, breve aliquod adhiberi commentarium oLdo™ *
obscuriores locos illustret, difficiliores explicet. ’ q d pportur=:
XV. Alumni in disciplina biblica, ut in ceteric •
nimirum e scholae praelectionibus profecerint periculum°?T‘ qim{UI11
historicam et ' crri cam TJo 'T”" ‘>uacstionibus. "droAnm,
atque experimento orohl!.? . ad e”ges,m Pertinentibus, respondebit;
s graccique — pretarionis gnamm B
prete HJ.LTlt 7"‘ diVinarUm Litteraru“ studiosi, ut, prae, rr intr-
etis m qm de rebus “m h*c ^ipi™ e»»,»
de K™ , hv 0™ uamV« Tmtmncnti, de vi* Christi Daa»
bus facile 1 ,ncn ,us et peregrinationibus Palestinepsibus; ex qui*
XVIII Hnin rnorui]lclue bibli eorum notitiam imbibent,
ficiatur in auovi« ^atial Nubitur pro facultatibus opera, ut modica cw-
in promptu sint eminano bibliotheca, ubi volumina id genus alum
[Pii \ Acta1U\ aT l'n1LmtlS’ contra™s quibusvis non obstantibus.
* m, p, 72-76].
675.
Ptus X, motu propr. Dei providentis, ,0 iul. 1906.
* *
uientem^ cum s opportune Ecclesiae temporibus sub
religiosorum OrHinii™11 osten<^UIlti tum hoc praeclare, quod veterib
ctisque, nova instituta3 ° convers*oncm publicarum rerum dispersis^
nullo id genu.s vinculo Uj ,SVnc^as tM>demque solo simplicium votorufflJ
domos, eisdem tamen f . ^ncl‘!>’' qtiarum sodales, licet in plures distrih'
co preposito, ut nerfi. .t-8* : U* *l° s,d> uno sununo praeside omnes viuu
onem virtutis ipsi assequantur, seque proximum
Romani Pontifices
<>75
causa in variis religionis aut misericordiae operibus exerceant. Profecto
sodalitatum istiusmodi, tam bene de Ecclesia deque ipsa civili societate
merentium, sperandum est, numquam defuturam copiam: hodieque libet
agnoscere, usque adeo eas increbuisse, ut nullum videatur esse ministrandae
caritatis christianae genus, quod illae reliquum fecerint. Verumtamen, quae
fst humanae conditionis infirmitas, ex ipsa ista talium sodalitatum frequen-
tia, nisi temperatio aliqua iuris accesserit, fieri non potest quin aliquando
.-aerae disciplinae perturbatio quaedam oriatur ct confusio. Itaque ad hoc
avertendum incommodum plura iam Apostolica Sedes edixit; nominatimque
cavit, ne ibi sodalitas nova conderetur, ubi per alias iam conditas necessita-
tibus loci satis consultum esset; neve ulla usquam sineretur institui, quae
aut redditibus careret, ad sodalium victum necessariis, aut quidquam minus
decorum in titulo, in habitu, in opere exercendo prae se ferret. Praeterea
Sacrum Consilium Episcoporum et Regularium negotiis praepositum non-
nulla praescripsit antea servanda, quam hae sodalitates earumque constitu-
tiones approbatione aut laude Sedis Apostolicae honestarentur. At vero
«perimentis compertum est, nondum per has praescriptiones satis esse
provisum, ne sodalitates ab suis exordiis in eo statu collocentur, unde
postea, quum Apostolicae Sedis comprobatio erit assequenda, debeant
magno saepe cum detrimento recedere. Quare, de eiusdem Sacri Consilii
sententia, haec Xos quae infra scripta sunt, motu proprio statuimus:
I. Nullus Episcopus aut cuiusvis loci Ordinarius, nisi habita Apostoli-
cae Sedis per litteras licentia, novam alterutrius sexus sodalitatem condat
aut in sua dioecesi condi permittat.
II. Ordinarius, huius licentiae impetrandae gratia, Sacrum Consilium
pi scoporum et Regularium negotiis praepositum adeat per libellum sup-
plicem, quo haec docebit: quis qualisque sit novae sodalitatis auctor, et
Qu.t is causa ad eam instituendam ducatur; quibus verbis conceptum sit
sodalitatis condendae nomen seu titulus; quae sit forma, color, materia,
P^tes habitus a novitiis et professis gestandi; quot et quaenam sibi opera
-0 -a1 itas assumptura sit; quibus opibus tuitio eiusdem contineatur; an simi-
■J1 dioecesi sint instituta, et quibus illa operibus insistant.
, * Accepta Sacri Consilii venia, nihil iam obstabit, quominus Ordina-
lU1\ novam sodalitatem instituat aut institui permittat, eo tamen titulo,
•' itu, proposito ceterisque rebus ab ipso Sacro Consilio recognitis, pro-
uesignatisve: quae numquam deinceps, nisi eodem consentiente,
immutari licebit
/ Conditae sodalitatis constitutiones Ordinarius recognoscat* verum
^ prius approbet, quam eas ad normam eorum, quae Sacrum Consilium
L ac causa decrevit, exigendas curaverit*
Jiff as*^uta sodalitas, quamvis decursu temporis in plures dioeceses
m en dum pontificia
uriorum iurisdictioni subi;
Us,!* u$<}Ue tamen dum pontificiae approbationis aut laudis testimonio
■lruent, Ordinariorum iurisdictioni sub i aceat, ut Decessoris Nostri Conati-
°nc Gonditat sancitum est,
Cf. x
44.
1
tsr
676
Romani Pontifices
Quae vero per has litteras decreta sunt, ca Nos r-n, . c _
mus, contrariis quibusvis minime obstantibus. * hrni;
fi ii X Acta, vol. III, p, 141-14.}],
a 'olu-
676.
Pius X, litt. encycl. Pici ra„im„, 28 iul. Ipo6.,
1. lieni I animo di salutare timore ner h
vremo rendere un giorno al Principe dei nitori r fV™sln,a’ *c
dei gregge da lui affidatoci. passiamo i di N,«ri S 'S'° *
onde e aBliua di p reseme IWana ^Tcn amo l£j*****
■N-Ol Ia parola dei Profcta: Clama, m cesses quasi tuba T ““
e non manchiamo, ora di viva voce cd ora ner >,;! 'i ;
gnre, di nprendere, ecciiandn soprartutto IomIo dei NotriP '(‘m’ *J*
scopato, onde spieghi dascunn i, Nostrl I'ra,c11' «■nc-
1 'ovile, a cui Io Spirito Samo Io cbhc preposio P°™""ltl'
~ * « P» I»
I 'energia dei vostro nasioral m* , tta attenztone dei vostro spirito e tuta
pro vano i funesti effetti; e se con m°, C°?lr° Un ti,sordine» di cui gia «
radici, conseguenze aneor nin f r 300 °rtC n°n SVc^a daWe pni irae
Abbiamo influi sotriocchi lc \cttl re “ provcnin"? degli a*U
telh; lettere pienc di tristezza e Hi 1 P°,chl fra vol> ° Venerabll‘ Yn'
d 'insubord inazione e d'indiPmden-a k' qUah deP,orano lo SP^
clero. PurtroDon „«>_#£ .<■ ~ M mam^esta qua c Ja in mezzo ,i
ai nostri giomi; e glj effetti ^ Veleno corromPe largamcme gli animi
S- Giuda: Hi fJL sono qucl!i ciie S'a dcscrisse 1 apostolo
s‘a,en °«‘«n blaspheZn™ Jtr"d“i autan ‘P™* ■»
costumi, il disDre/? . .. c oe a,la P1U degradante corruzione de
Ala chc tale sniritn ‘*P^rt0 1 °Kni autorita e di coloro ehe Ia eserdtanoi
ai quali niu Dronpiu!"^ f* GOmeccbcssia fino nel santuario ed infetti colon
A utio illorum, obcdualV^, <‘omen‘r dovrebbe ia parola dell 'Ecclesiastico:
d 'immenso dolore —.FAX <*lecUo; * ^ cosa questa che Ci ricolma 1’animo
spirito va menando e - ^ S0Praltu^to ^ra i giovani sacerdoti che si funesto
vevoli teorie intorno sParfiendosi in roezzo ad essi nuove e ripro-
grave, quasi ad actiuisr ** nJtura stessa deNobbedienza. E, cib ch’e pi^
gfave, quasi ad ;1C(111:.. stessa dell obbedienza. E, cio chc
ribelli, di tali massime ’ tempo nuove reclute al nascente stuol"
1 giovani, che n ei recimi ^ ' i ,aGendn propaganda piu o meno occulta
3- Pcrtamo, o \ cnerabil.* T"!d! prcP:,rano al sacerdozio.
alia vostra coscienza n« •] ■ ratc^h sentiamo il dovere di fare appe
, , * I rc c, deposta ogni esitazione, con animo vigort
Ai Venerabili Fmt.ll, \ ■
!* - LVII1, I( Arci vesco vi c Wscovi d*Iulia.
* lud., 8.
* III, I.
Romani Pontifici i
677
not-
uri costanza diate opera a distruggere questo mal seme, fccondo
conseguenzc. Rammentate oundra che h» Spirito Santo Vi
1 t?Q ,, r cogere. Rammentate il precetto dt S, Paolo a Argue cum
omni imperio. Nemo te contemnat. 1 Esigete severamente dai sacerdoti e dai
•fitcnci qudila obbedienza, che, se per tutti i fcdeli e asrolutamente obbli-
Mtorta nei sacerdoti costi tuisec parte precipua dei loro sacro dovere.
■ \ prevenire perii di hmga mano il moltiplicarsi di questi animi r’
•osi gioveii assaissimo, Venerabili Fratelli, 1’aver sempre presente Palto
animiinimctito dclI’Apostolo a Timoteo: Manus cito nemini imposueris. 2 E
h f.idlidt infatti ncIPammcttere alie sacre ordinazioni quella che apre natu-
r.dmente la via ad un moUiplicam di gente nel santuario, che poi non accre-
tu letisia. ■ Sappiamo esservi citta e diocesi, ove, Iungi dai potersi lam in-
ure scarsita nel clero, il numero dei sacerdoti i di gran lunga superiore
illa neces sita dei fedeli. Deh! qua! motivo, o Venerabili Fratelli, di’ rendere
cosi frequente la imposizione dclle mani? Se la scarsita dei clero non pub
essere ragione bastevole a precipitarc in negozio di tanta gravidi; In dove il
clero sovrabhmula al hisngno, nulla e chc scusi dalle piu sottili cautele e
da sommn severi ta nelia scelta di coloro, che debbano assumersi alFonore
sacerdotale. Ne 1’insistenza degli aspiranti puo menomare ta coipa di sif-
fatta facilitfi. 11 sacerdozio, istituito da Gesu Crista per Ia sahezza eterna
delle anime, non e per fermo un mesticre od un ufficio umano qualstasi,
a! quale ognun che il voglia e per qualunque ragione abbia diritto di lihe-
nmente dedicarsi. Promuovano adunque i \resco\ i, non secondo le brame
0 lc pretese di chi aspira, ma, come prescrive il Tridenti no, 3 secondo Ia
necessita delle diocesi; e nel promuovere di tal guisa, potranno sceglterc
solamente coloro che sono veramente idonei, rimandando quetli che mostras-
sero inclinazioni contrarie alia vocazione sacerdotale, precipua fra esse Ia
indisciplinatezza e cib che Ia genera, Forgdglio della mente.
5- Perchfe poi non manchino i giovani che porgano in se attitudtne per
essere assunti al sacro ministero, torniamo, Venerabili Fratelli, ad insistere
con piu premura su cib che gia piu volte raccomandammo: sull ohbligo eioe
che vi corre, gravissimo dinanzi a Dio, di vigilare e promuovere con ogni
wllecitudine il retto andamento dei vostri Seminari. T ali avrcte i sacerdoti
tjuali \ 01 li avrcte educati. — Gravissima e su cib la lettera che 11 diresse,
ln data 8 diccmbre 1902, 1 il Nostro sapientissimo Predecessore, quasitesta-
mcntodcl suo diuturno pontificato. Nulla noi vogliamo aggiungervi di nuovo:
nchtamiamo solo alia vostra memoria lc prescrizioni in essa conteniite; c
^ccotnandiamn vivamente, che al piu presto sieno messi in esccuzione i
- ostro ordini, emanati per organo della Sacra Congregazione dei \escoti e
sulla concentrazione dei Seminari, specialmente per gli stu^ 1 ^e a
°fi*t e della Teologia, a fine di ottenere cosi il grande \antaggio den-
| R. 15.
’ 1 Timoth., V, 22.
^CS*. XXI, (If Tif, c.
‘ Cf. N. 650.
2; SCSS. XXIII, dt Ttf . c
16,
678
*
Romani Pontifices
vante dalla separazione dei Seminari niceoli f • o
n0n6mrL Va"‘e dC"a ■—*' fatruzL^d "an' ■**.*.
"mangano "«mtenuti ndlo'spirj|o
ma ali 'alta missione di ministri di cS^rr '°Vani' non 3 ci'S,r
{S ' d?u'^w affini, specui, nent d^ q "“t' di Fd«ofe, 4?
tenendost alie pontificie presenyinn, ,7 Sacra Serit tura, si cn! • *
volte raccomandato da 1 venerato N ’ ^ ° studl° & S. Tomm ^
ApoS,„.ichc dcl 23 gcn„a“ fS***«« c da C*}T
corressero dZTc^tLV 2**
dallinscgnanicnto quanri Mn ann^fi0 ^ 611 a,,'>"“™ndo se''®'*
11 fr°q «entarc lc pubbliche UniVcreiti'^™ dC'lc ricevm<; '
moit° ^ «s
„ ' V S ,0nn,name"‘P impedito chc daaX pCr P3"3 *i k
mr, ,1? C1f“'a ad “Bibioni csterne- /I <fcl S"™»" fwi.
™ d' poraall C di periodici s,iv™ Ptrc,° intcrdiciamo lorolaie'
qualcuno di cnaj ■ . . tucl> sabo per questi nlfim.* a e
alunni c Pnncp,, stimato dal Vesmv, ' C pcr “««.
aiunm. _ S, mantenga con ,™„„ covo «Pportuno alio studio <W
disciplinare. - Non manchi tl/uitl”*8^ Vlgor<i 6 viX'k™
r;mo u„m„ di pruden2a 0da^ n7.; &**«*, i, dimJ
S T'T- ■ l,Ua,c’ <••«*" -re indefie ^ * «* I*
v ’ £.5 11 Primo fondamento dcli-, ■ ’ 1VI 1 8lovani in quellasob
WaW, FrateIli, ovc s"“ da “ i Sac".d°P>l'- - Queste a„™. .
ii ni, £ V' porSono sicuro affidamentf r sctenziosamente e costantcmenk
" q7Ua,"'a VOSt,ra "•*> e cortTr, n CreS“re «»• - **
7' oe non che it r|,'c r u^cra*
da noi lamentato, i„ talunf^cl ^"subordinMione c d'mdipcndeim, rinora
d sran I„„ga magglori. <**> va assai pji, F,lrc, c„„ d™i
j .. en c mvasi da si reprobo eoi 't n01! mancano di coloro, i quali sono
della predica2ione, sc „e fann P °' che' i>b"-'»ndo dei sacro m inisti m
ter,ori cd ap“toii' apcrtame"te' c°n rovina e scandalo dei
Congregazione dei Vescov£c ‘^ntecessore, per mezzo della Saeta
questa grave materia 21» r^° ^t ^chiamd 1’attenzione degli Ordinan
cio documento Noi le manm£ ,Sposiz,oni e le nomie date in quel ponti-
usuenza det Vescovi, perche l^110 u rfnnov iarrtp^ onerando su di esse la
_ ? ( P,lr°le di Nahum nnif.i^n'0 'm<) ad awcrarsi mal in \crun di
, '' avere facolta di predirar^ ^ )<>rmstaver»nt pastores tui.3 — Nessuno
Z"r ' - 1 sa«rd ,t r’"*! **“ * «*• « «fari*, et «mriiu.fr>-
I cdiciire senza lc Icttcrc ^ dlocesi o»n debbono ammettera ,
testimoniali dei proprio Vcscovo. - La mato»
1 « N. r,M
1 Cf v o
1 ni, l8. +-
‘ C«"c. Tnd.. s<-ss v
* t tUp,
de r?f'
Romani Pontifices
679
dove disse:
. „ nredicazione sia quella indicata dal divin Redentore,
de 3/ lU' evangeiium... 1 Docentes eis servare omnia quaecumque mandati
t Ossia, come commenta il Concilio di Trcnto: Annunciantes cis vitia,
quae
'tos declinare, et virtutes quas sectari ofiortet, ut poenam aeternam evadere
distem gloriam consequi valeant .3 Quindi si bandiscano dei tutto dal
mHw eli argomenti piu acconci alia palestra giornaiistica ed alie aule
Lademiche che al luogo santo; si antepongano le predichc morali a con-
ferenze, il men che possa dirsi, infruttifere; si [>arli non in persuasibilibus
Linam sapientiae verbis, sed in ostensione spiritus et virtutis. 4 Percio la
fonte predpua della predicaztone devono essere le Sacre Scritturc, intese,
excondo i privati giudizi di menti il piu delle volte offuscate
bile passioni, ma secondo Ia tradizione della Chiesa, le interprctazioni
dei Santi Padri e dei Conci H.
y). Conformemente a queste norme, Venerabili Fratelli, egli e duoj -*
chc voi giudichiate di coloro, ai quali vien da voi commesso il ministero
ddla divina parola. E qualora troviate chc talun di essi, piu cupido degli
interessi propri che di quelli di Gesu Cristo. piu sollecito di plauso mon-
bno clie dei bene delle anime, se ne allontani; e voi ammonitclo, cor-
reggetelo; e se cio non basti, rimovetelo inesorabilmente da un ufficio,
di cui si manifesta ailatto indegrvo. — La quale vigilanza e severita tanto piu
dovete \oi adoperare, perche il ministero della predicaztone e tuito pro-
prio di voi ed e parte precipua delFufficio episcopale; e chiunque^ oltre
di voi lo esercita, lo esercica in nome vostro ed in vostro luogo; ond e che
resta sempre a voi il rispondert innanzi a Dio dei modo cnl quale viene
disptnsato ai fedeli il pane della parola divina. — Noi, per declinare da
parte Xostra ogni responsabilita, intimiamo ed ingiungiamo a tutti gli
Ordinari di rifiutare o di sospendere, dopo le caritatcvoli ammonizioni,
iinchc durante la prcdicazionc, qualsivoglia predicatore, sia dei clero se-
colare sia dei regulare, il quale non ottemperi pienamente alie ingiun-
uoni ddla precitata Istruzione emanata dalla Congregazione dei \cscovi
cRegolari. Meglio e che i fedeli si contentino della semplicc omelia e della
•'piegazione dei Catechismo fatta dai loro parroci, anziche dover assistere
•i predicazioni che producono piii male che bene.
10, Un altrr> campo, dove tra il giovanc clero si va trovando purtroppo
ansa ed eccitamento a professare e propugnare la esenzione da ogm -iogo
d; legittima au tori ti, e quello della cosi detta azione populare cnstiana.
Xon m, o Venerabili Fratelli, perche questa azione sia in se nprovevole
0 porti di sua natura ai disprezzo delFautorita; ma percht non poc 1, rain^
tendendone la natura, si sono volontariamentc allontanati da e norme c e
a rettamente promuoverla furono p reseri tte dcl Predecessore ostro c im
mortale memoria.
' Mare., xvi, ,s.
' XXVII r,
3 I-oc. cit.
* 1 Cor., II 4,
20.
6So
Romani Pontifices
2C
Imm
j
rjr hej
*s> *mK
> C 2
#* — ■
' >
ir. Parliamo, bcn Pintcndete, della Istruzione nl • "
lare cnst.ana cmano, per ordine di Leone \ ’ ^one p**
degh AtFan Ecclesiastici Straordinari il „ Z* - Sacra CongrJLr“
smessa a ciascun di voi, perche nelIc^ispJtlv"T ° '9°2’ ‘ e che\ T'
- a-*» Istnizione altresl Noi “ ™**e IW
Nostra potesta ne rinnovia.no tu.tc e sit Z2 c.c* P*nH
confermiamo c rinnoviamo tutte le altrc da ,\f' pri;sc!’IZ,0,li; comc „ur
nel Motu proprio dei tS dicembrc toor- r>‘ "J S‘fs' all'u°P° aJL,
s““d,: st°'.ia ?Tra circo,are ?r**z
otgrctano di Stato, m data 2S Jugi io in0j. a R ° Nostro »1 Cardia
12 In ordine alia fondazione e direWone di f r
deve fedelmente ostentare quanto i prc/cZl „ t» 8 * peri°d®. “ d*
Apostoltca 0#rior„,„: . m , cl„0 P 1 «• 4* della &***
Ord, nanorum venia, diaria vel folia periodica mZ V",”"nm' «hV> prani,
mente, senza tl previ0 assenso delTOrdinario *rW” _ p
Care sentto di aorta, aia di arvtanetut r l!™’ dd C,cro P«* N*
meratnente tecnico. Nellc fondE?!?- g ,°S° ° mora'c, sia di ^
menti debbono previamente esaminarai' edT ‘ * gl‘ statmi ereqola-
conferenze sull 'azione populare TcriS™ ?Pr°VarS' da«,0rdinana. - L.
mento, da nessnn sacerdote o cbicri,- ° 'nton'0*q“alunquealtniaigj.
Permesso delPOrdinario dei luovo f n P°‘,'?nno essw' 'enute «aa H
nel popolo avvwsionc alie classi I,n*ua8«,°, che possa imntt
«rnrio a, VCro sptrito di «rifttoE T p ?■ *" »
pubblicazioin cattoliche ogni parJare rh " SIm,Im^ntf da nprovare nelle
denda Ia pieta dei fedeli ed accenni’ ** ^pirandosi a novid malsani
s/w,u>’ move direziom ddln CiT nuom °rtentamenH della vita m-
nuova vocatione sociale dei der, T’ num'fi “sPt,(iziom de W anima modem,
dnti, spccialmente i «iovanf h' Z“ ■"*“* Cristhna « «mili. - 1 *>«■
debbono nonditneno procedere' s,a. iodevolc che vadano al popole,
comandi dei Superiori ecelcsiasnV; 1?°° dovuto ossequio aH'autorilS e ti
subordtnazionc, dell’azione nnra.u ' • P"rc “ccupandosi, con Ia dttn
pjto «di togliere i fi»!] ,if.i _ cristiana, deve essere loro nobile c6m-
eterne, c con industrios ,,^00,a ‘l 'Snoranza delle cose spirituali cd
virtuoso: riafFermare uti •> rTJCV l?ZZa avv*ar^ ad un vivere onesto c
pudici, e confortarli nlh nr,V n<j ^Lde dissipandone i contrari pre-
laicato cattulico quelle ictif3 ■ C a v*fa cr Atiana; promuovere tra il
rnigIioramento ntor iit* - llZ!oni’ L^le S1 nconoscano veramente efficaci
-tt0 * principi di ffiustiri^ ^ ' ena!cl dei,c m(>Ititudini; propugnar sop«
temperamento tutti i dirirr . . canta evangelica, ne’ quaJi trovano equo
biano sernpre presente \ * * ' , Vcri de,Ia civil convivenza... Ma ab-
serbare integro il SU(, ° ‘int lc |fI niezzo ai popolo il sacerdote deve
V so carattere di ministro di Dio, essendo egli
Ltonis "V 1 1 t ,
1 Cf. t>i, V 1 Ac,a- '°1. XXIX, n
■ cr. , i ,V a- ™i. t. p, p'
, 11 'x Acta, vol. r - , 1 *s-
*5 Cinna io i897 _ rj Pv. 3t~’3!7-
8-28,
Romani Pontifices
68 1
,o ( cap(, dei fratelli animarum causa: 1 qualsivoglia mantera di occu-
r,r'i dei populo a scapito della tl ignita sacerdotale, con danno dei doveri
della disciplina ecclesiastica, non potrebbe essere che altamente ripro-
c della
vau
i^, Del resto, Venerabili Fratelli, a porre un argine efficace a questo
fuomare d idee ed a questo dilatarsi di spirito d indipendenza, colla Nostra
iutorit.1 protbiamo d’oggi innanzi assoiutamente a tutti i chierici e sacer-
doti di dare il nome a qualsiasi societa che non dipenda dai Vescovi. In
modo poi piu speciale, e nominatamente, proibiamo ai medesimi, sotto
pena pei chierici d inabilita agli Ordini sacri e pei sacerdoti di suspensione
i pso facto a divinis, di ascriversi alia Lega democratica nazionah , il cui Pro-
gramma fu dato da Roma-Torrctte il 20 ottobre 1905, e Io Statuto, pur
senza nome dell autore, fu nelTanno stesso stampato a Bologna presso Ia
Commissione Provvisoria.
14. Sono queste le prescrizioni, che, avuto riguardo alie condizioni
presenti dei Clero d’ Italia, ed in materia di tanta importanza. esigeva da
Xoi la sollecitudine delTApostolico uffido. Ora altro non Ci resta, che
aegiungere nuo vi stimoli al vostro zelo, Venerabili Fratelli, affinche tali
disposizioni e prescrizioni Nostrc abbiano pronta e piena esecuzione nelle
vostre diocesi. Prevenite il male dove fortunatamente aneor non si mostra;
estinguetclo con prontezza dovr’e sui nascere; e dove per isventura sia gia
adulto, estirpatclo con mano energica e risoluta. Di cio gravando Ia vostra
coscienza, vi imploriamo da Dio lo spirito di prudenza e fortezza neces -
sana. Ed a tal fine vi impartiamo dall intimo dei cuorc 1’Apostolica Bene-
dizione. * - ■
[Pii X Acta, vol, III, p. 163-173].
677.
Rius X, Iitt. encycl. Une fois cncore , 6 ian. 1907.
*• (*e fois cncore les graves evenements qui se prdeipitent en votre
"ollIe Pays Nous amenent a adresser Ia parole a 1'FgIise de I rance pour
* soutcnir dans ses eprcuves et pour la consoler dans sa dotdeur. C est,
^ quand les fils sont dans la jveine que le cteur iln Peri* doit plus
1^8 jsmais s incliner vers cux. C’est, par consequcnt, lorsque Nou> \ous
'ovons sonlfrir qUc, du fond de Notre Sme patemelle, les flots de ten-
fressc doivent jaillir avee plus dabemdance et aller vers vous plus recon-
,f,ttarits et plus doux.
-■ Ces souff rances, \'enerables Frferes et !>ien aiines Fils, ont un echo
°u!oureux dans toutc FKglise cathdlique en ce inornent; mus Nous les
rcssentons d’une fa9on bien plus vive cncore et Nous y compadssons avec
, p' M., liegut. past., pars II, e. \ II.
-P’ BncycL H dcc. 1002. — * Cf- N, f>5®-
. Ad S R e. Cardinales, Archicpiscopos, Episcopo», un,vmumqu« Clerum ac popu-
Iuitl c;aiii.ie.
68a
Romani Pontifices
„ tendressc, qui, grandissam avecv^^ZZ7T^T~~
que jour. 'PM'ls' s™b]e s'accroi
J. A ces tnstesses erudies, ie Maitre .i mi|a
tion on ne peut plus precieuse a Notre CTOr F ' “* Vrai' coW,
Inebranlable attachement a 1’Eglise, de votre «j v“! Cst Vt"« <W
Apostobque ct de I’union forte ct nrof<>n!l ^ !nd<f<Wible J cc S; '
«tte fidclite et de cette union Nous en q q‘" r*8ae P*"™
connaissions trop la noblesse et'la generositdT *“* d’aVana'' ® N*
a cramdre qu^en plein chatnp de bLilleT 7 ^ franfais l»rm
™5 ™gSfiN„us „-cn ,pro„L„s ~.<a dcsunion put se gL„ **
C L magnifique, que vous donnez ,c tn,oi . ‘ 1 J(J1C lmmense au SMet,
ment devant 1'EgIise tout entiere Nous^Th1^' CQ V0Us m lo^ant hautc
Pere des misericordes, auteur de »usTe * f°"d d“ -S
4* recours a ce DiVi. me • ,
que lom de sapaiscr, h lutte sWmue et vTs d'mmt p,us nicess^
TUcU des cceurs, C’est encore Ze Z Vcut prix demdncrd»
densus des Kodzons de ce monde reoorf ,°>anCe ^ levant Jljomme au
vm Ie L’iIlusion cn effet nW m ^SUrnJj*Ure^ent son regard Iasi
tout ce qui est surnaturel, parce que P S p°SSlbJc- 0n a declare laguencj
et w ce qu’on Veut rayerde cccur * surnatureI- «ieu sc trouve,
5. Cette lutte sera acha^e r^ ,77 * 'T™™' «’«*
Qu au fur et 4 mesure quVIIe SP h de1,*Part deveeuxqui kmeneot
Ce!,es ^ue v^s avez connues iuscm’H ^ ^ cpreuves Phls <Jures <1*
meme prohable. La saeesse r< J ;qu.1L' vous attendent, c’est possiWe.d
parer. Vous Ic ferez simplemcm f-rf d°nC * cllaci,n de vous des’ypri-
quclle quesoit la Molencc de Ia k )ra.1* amment et avec confiance, sure qi
vos mains. ‘ ^ata)He, finalemcnt la victoire restera alta
^ * Le cJc cette V* W
Union avec ce Sicce Annet, r' SCr‘1 ' c,rc Union, union entre vous d’abord.
■nvincibles, et contre elle t U^U Cette double union vous re
7; Nos onnemir^e Ct m **?*."
et avec une surete de vu ■ ' pas m<-Pns> du reste. Des la premiere I
nuef lieu, vous separer de ^ran<^e’ ont choisi Jeur objectif: cn
division parmi vous. Dem * ?US b ^ba're de Pierre, puis senu
y s°nt revenus sans ces ** .tL nioment» iis n ont pas cbange de tacti'
mulcs t*n\ eloppantes et 'j c. Par tous les moyens: fes uns avec des
eynisnie, Proniesscs eant ^ . Un' ^ ^ iiabilite, fes au tres avec brutaliti
menaces et \ iolences pnmcS ^«-'shonorantes offert es au schis
\ ovante fiddite a deiom* t a Uc nils en jeu ct employe, Mais votre d
mo>cn de vous separer de tsi* CeS t.cnt;lt,ves- Savisant alors quelcmeiJi
,c ^rostolique iL 1>‘ °US’ c l'tni* 'ous oter toute confiance d
a presse, a jeter Ie disrr ' c?* Pas ^esite, du haut dc la tribune et di
mein t en calomniant \() 'Jf >Ur ^os *,L,CS’ en mecon naissant et pari
8* L’Eglise, a-t-on d lntc,Ulons-
1 l^c y appelle la persecn» *urtbe :i Sl1 scite r la guerre religieusc en I
1(,i! \ tolente de tous ses v ceux. — Etrange
Romam Pontifices
683
jiion qu une accusation parcille. Fondec par Celui qui est venu dans ce
onde pour lc pacifier et pour reconcilier 1’hommc avec Dieu, messa gere
dpaix sur cette terre, PEglise ne pourrait vouloir la guerre religieusc
>tn rqnuliant sa mission sublime et en y mentant aux veux de tous.
• ? i_ j . ** ** J’ -n contraire
aujourd*hui, a ne
si la naiv H
0 A cette mission de douceur patiente et d amour, elle reste au
• t restera toujours fidele. D ailleurs, Ie monde entier sait aujourd’
jus pouvoir s’v tromper, que si la paix des conscicnces cst rompue en
:rJflce. ce n’est pas du fait de i iSglise, mais du fait de ses ennemis. Les
esprits impartiaux, meme lorsqu’ils ne partagent pas notre foi. reconnais-
stntquesi on combat sur le terrain religieux dans votre patrie bien aimee,
o nVst point parce que 1’Eglise y a leve 1’dtcndard la premiere, mais c’cst
paret quon lui a declare la guerre a elle-meme. Cette guerre, depuis vingt-
tinq ans surtout, elle nc fait que la subir. Voila la verite. Les dedarations,
mille fois faites et refaites dans la presse, dans les congris, dans les convents
roafoniques, au sein du Parlement lui-meme, Ie prouvent, aussi bien que
les attaques qu’on a progressivement et methodiquement menses contre
elle. Ces iaits sont indeniables et contre eux aucunc parole ne pourra jamais
prevaloir. L iiglise ne veut donc pas Ia guerre, Ia guerre religieuse moins
tncore que les autres, et affirmer le contraire, cest Ia calomnier et Tou-
trager.
10. Elle ne souhaite pas davantage la persecution violente. Cette pvrse-
cution, elle la connait pour l avoir soufferte dans tous les temps et sous
tous les cieux. Plusieurs siecles oasses par elle dans le satig lui donnent
donc le droit de dire avec une sainte fierte qu elle ne !a craint pas et que,
tuutes les fois que ce sera necessaire, elle saura 1’affrontcr. Mais la perse-
cution en soi, c’est k- mal. puisque elle est 1’injusticc et qu elle empeche
lliomme d adorer Dieu en liberte. L‘Eglise ne peut donc pas la souhai-
iir, minie en vue dti bien que dans sa sagesse infinie. la Providencc en
■ ( tuujours. — En outre, la persecution n est pas seulement le mal, elle
Cn en core Ia soufl rance, ct c est una raison nouvellc pour laquelle, par
pitie pour ses enfants, 1’Eglisc, ejui est la meilleurc des meres, ne ia desi-
cca jamais.
1 *• ^ll reste, cette persecution a laquelle on Iui rcproche de vouloir
p^iibser et qu’on se declare bien decide a lui refuscr, on la Iui inflige cn
reaite. N a-t-on pas, tout dcrnuTcment encore, expulse de leurs eveches
cs Eyeques, meme les plus venerables, et par 1 Mgc et par les vertus; chasse
l s^inaristes des grands et des petits seminaires; commcnce h bannir
deures de leurs presbyteres? '1’out 1’univers catbolique a vu ce spectacle
3vtc tristesse et, sur le nom qu*il convenail de donnera dc pereilles violen-
Ccs. il n a pas hesite. f
En cc qui touche les biens ecclesiastii] ues, qu on Nous accuse d avoir
^andonnes, il importe de remarquer que ces biens etainct pour une partic
le Patrimoine, plus sacre encore. des trepasses. II n etait donc pas plus
^8 4 1’Eglise de les abandonner que de les livrer; elle ne pouvait que
ics laisser arracher par Ia violencc. Pcrsonne ne croira, du reste, quVtle
3,t d^iberement abandonne, sinon sous la pression des raisons les plus
6S4
Romani Pontifices
.mpcncu*.,. u- qui lu. avait <St<S ainsi confiiT^Tr^
pour I <.'vurc.ce du ctlltt, p„ur |'cntreticn des cdiKrl “ »«*
matlon dc scs clcrcs et pour Ia subsistanc* de L * P»
dement nuse en demetire de choisir entre I, „„•* “'™>tes. - o,
sacr«. pour JT
i • . ** ouusjsiance de • 1 ^UU|
dement nuse en demere de choisir entre Ia ruin? T T-T C'<
comente i sa constitution, qui est dWinc d,V '* “ *•»««..
pra meme de Ia pauvrete, de laisser toucher en e» fS"* a
declarer les biens eccldsiasdqucs ^va“„LTu Paa “4
celte epoque I liglise n'a pas cree dans son s, P0<,Ue dc-tenniui. ..
soumettre eette Creadon a des conditio,,,' Z Z' °rganism‘- «te ‘
constitution divine de eette Eglise, mise ainsi d-m Pp°ur'0n ccrtai,le «ec 1,
ser: attnbuer ensuite ccs biens i des tiers ‘^'Ration delen^
biens sans maitre, et, finale,,, em. aflinner <p, V„ ,aLVJ .f*".®' dev™“fc
pas l Eglise, mais qu’on dispose seuleirwL ,l ?. tfns,0”"odepo*
« n est pas simplemen, raiLner en soni ist I»*
h plus cruelle des spoliations. _ Steliati™ L* *?V?0"ter ,a d*wii
chcrchcrait en vain a pallier en dbvL., , ‘ l<;'n'aWc du reste et mV-
morale I, qui ces biens pt, issent etre attribui SS** ‘““f Pm«
feter Ia personnalite civile i, „„i |e bien ™ m’ • Etat *“ mat,re de <*
aux etablissements Catholinne, P 1 1 u exige qu’elle soit cottftd
II lui aurait ete tacile de !!! ^. aU* aUtrcs' «, dansmuslr
cultoelles i des conditions en LJ^mc*5!* '* *"»«*■» *» assocutin
de PEglise, qu'elles etaient censeas devoivT*^ aV“ '* consntu,io" *■
u Or rVet .. - ■ , 'NLeb aevoir scrvir,
. d ^r, L precis ^ment pp p e .
tions cultuelles, La Ini I.- o , n a fa,t* relativement aux associa*
^ ce sujet vont directement te^e sorte que ses dispositio»
titution, sont essentiels a 1,P, r COntre de droits qui, decoulant desa cons*
ciiie ecciesiastiquc fjase in,.; i iT ?0tammenc en ce qui touche la hienr-
Iui-meme, De plus |a Ini af.C c (Dnn^e 11 s°u oeuvre par le Divin Maitre
80111 dc IVxclusive compitcnee dl aS1°ciati?ns des aitributions q.
concerne 1'exercice du eult • ■ ' aut0ritc ecciesiastiquc soit, en ccqu
ministration des biens I-' fi S01* < n cc cIld concerne la possession ct laJ*
soustraites a la juridictinn 1'’ sr‘dcrncnt ces associations cultuelles sont
bles de 1’autorite civile v Slastique, mais elles sont rendues justicii-
procedentes Encvclioue- P°urquoi Nous avons ete ament, dans W
les sacrifices materi<-l« < * cnndantner ces associations cultuelles, nulen
H- On Nous a acrn * condamnat,°n emportait.
l‘te dit que Notis avi(>nS ^.ncorc de P:lrti pris et d’inconstqucnce. Ji
aPprouve en Allemairn * v ■ ° d approuver en France ce qui avait i
que de justice. Car cn/ ^ . ***» Ct rcPr°che manque autant de fondemc
des points et qu’elle n adL-inande fut condamnable sur hi'
;| L'Carter, cependant les -Ctl .MUc toldree, k raison de maux plus gram
reconnait exprcssLtnienM S ,U*t,0ns .Sont t(>ut a fait di fftrcntes et eette I
fait Pdint. olera relue catholique, ce que la loi fran^aisei
1 Cf. \
f>7 1
Romani Pontifices
68
n
Oii.uU a la declaration annue Ile, exiget pour 1'exerdce du culte, elle
'offniit pas toute Ia securi te legale qu’on etait en droit de desirer. Nean-
. Kfpn mi’tn principe les rcunions des fideles dans les eglises naient
jns jjjen qU'en principe ics reumons ues naeies uans les egi
ricun dcs elementa constitutifs propres aux rcunions publiques et qu’en
,• jt ,| sojt odieux dc vouloir Ics lcur assimiler, - pour eviter de plus grands
maux liglise aurait pu etre amenee a tolerer eette declaration. Mais, en
itatuant que le cure ou le desservant ne sentit plus >• dans son eglisc ■ qu’un
ceupant sans titre juridique; qu’il serait sans droit pour fairc aucun acte
iTaiiminisiration ■, on a impos e aux ministres du culte, tlans 1’exercice
iiutnc de lcur ministere, une situation tellement humili de et \aguc que,
Jaas de pareilles conditions, la declaration ne pouvait plus etre acceptet».
i6. Reste la loi rdeemment votde par les deux Chambrcs.
jr Au point de vue des biens ccclesiastiqucs, celte loi est une loi
dc spoliation, une loi de confiscation, et elle a consomme* le depouillcmcnt
Jc l Eglise. Quoique son Di\ in Fontlateur soit ne pauvre dans tine creche
et soit mort pauvre sur une croix, quoique elle ait connu clle-memt la pau-
vrete des son berceau; les biens qucllc avait entre les mains ne lui en
uppartenaient pas moins en propre et nui n’avait le droit de l'en depouil-
!er. Cette proprietd, indiscutablc a tous le points de vue, avait ete encore
offidellemcnt sanctionnde par l’Etat: ii ne pouvait par consequent pas la
violer. — Au point de vue de 1’exercice du culte, cette loi a organise 1'anar-
chie;cc quelle instauro surtout en effet, c’est 1’incertitude et le bonplaisir.
Inartittide si les edifices du culte, toujours susceptibles de d csaffcctatlon,
serunt mis ou non, en attendant, a la disposition du clerge et des fidi les;
incertitude s’ils lcur seront conserves ou non, et pour que! laps de temps;
arbitraire administrati!" reglant les conditions dc la jouissance, rendue emi-
nemment precaire; pour le culte, autant de situ ations diverse s en France
!i y a ile communes; dans chaque paruisse, le pretre mis a la discretion
, | autorite municipale, et, par consequent, le condit a Fetat possiblc orga-
n,se d un bout a Fautrc du pays. Par contre, obligation de faire face a
‘«•ites les charges, meme les plus lourdcs, et, en meme temps, limitation
^•tamit-nne en ce qui concerne les ressources destindes a y pourvoir.
. s'> a«e d’hier, eette loi a- 1 -elle dejit soulevc d’innombrabIes ct dures
mtiques dc la part d’hommes appartenant indistinctemrnt a tous les partis
po tiques et a toutes les opinions religieuses, et ces critiqucs seules sulfi-
'Jiint a la juger.
rk. i! est ais e de constater jvar ce que Nous venons de votis rappeler,
' tnerablcs Frdres et bien aimes l*'ils, que cette loi aggrave la loi de sepa-
ralIon bious nc pouvons des lors que Ia rdprouvcr.
Le texte imprecis et ambigu dc ecrtains des articles de eette loi
!l!:l dans une nouvelle Iumirrc le but poursuivi par nos ennemis. lis veu-
nn detniirc FEglise et declmstianiser la France, ainsi que Nous vous
U'.ons tl<5ja dit, mais sans que le pcuple v prenne trqp garde et qu .1 y
puiss^ pour ainsi dire, faire attendon. Si lcur cntrepr.se etait vnument
Pulaire, comme iis le protendent, il ne balanceraient pas k la poutsui-
Ut> videre rt h \ et- ct a en prendre hautement toute la resppnsabilite.
686
Romani Pontifices
Mais, cctte responsabilit^, loin de 1'assumcr iis
SCnt Ct' pOUr mK“,v «*■*• a» Ia «jettent
g,1Se' ,eur victi.:
'ctiint p
•* ri:pOf:C
nc
me
toutes les preuves, c’est Ia plus ^datante oue lenr '
pas aux voeux du pavs. q Ieur ltuvre nefaste
20* C est en v£un, du reste , xt
crueile de repousser les lois qui ont lm T* mis di,ns k ntc«
atUr6s sur Ia patrie ef sentam Ia reprobation Jes maux qu 'ibi
f^re r? *** «*>-& m^er ttB
r"ier ,a rcspon“ * -
VCtf* hN°tr^devoir- —I
de Nous investi r, malgre Notre indiVnit*: n char& dom i! a piu au 5
^le-memc, foi que vous professe, avec NousX 7** ia foi du
Nous n aunons pu agir autrement sans fiS N dlctfUt Notre condiam
sans forfaire au serment que Nous avons P,LdS Notre c°nsciencc,
d< P*?rrc’ et sans violer Ia hidrarchie cuhl^ entmontant sur Ia Chaire
Par N. S. Jesus-Christ. Nous mt.nl base Sonnee a rEg!i<
verdict de Thistoire. Elie dira par t
droits supdneurs de Dieu a defendr. v' jmmuablement fixes sur Ie>
pouvoir civil, ni combatire une fonl u" " aV008 pas vouhl humilier le
1 **"*» mtangibie de Notre Sei Lenr °!lvrernrcment. mais sauvcgardtr
que Nous vous avons defendu de t l *faitrc> Jesus-Christ. - Elie din
dresse, 6 bien aimes Filr "u“ V* f°rce de Notre immense tt»
pour 1’EgUse, dont !•&«« l l q"C N?u* avons et recbmon,
c est le respect de sa £ £ ?• *** * ime P-* **
dxrte; que, si l'on avait fiit drnit i m UC’ ,nvioIabiIite dc ses biens et li
ratt pas ete troubldc cn Frnn.. 7 Notre demande, Ia paix religieuse n’au-
st desi rabie, y renaitra. — FII. 7 C Jour.0^ on Fecoutcra, cette pah,
ndfositd magnanime None n’ /1' Ln n cpie Sl’ s^rs d 'avance de votre gt-
•sacrifices avait sonne c V 't ‘1Vons P‘,s ^esitd a vous dire que 1 'heure <ts
de toutes choses, ciue Thnm/ °U.I" raPPL’^-T au nionde, au nom du iWaitrf
hautes que ce! les des contiuHeU ' *?* d°S prdoccuPatidn3
supreme, 1’inviolable ioie de l’-‘ 1 enssables de cette vie, et que Ia joie
s u rna turei lemen t accomnli r . lumaine sur cette terre, c’est le tfcvoir
sen’* ct aiine malgre tout °UtL coutc» et pnr 14-meme, Dieu honori,
22- Confiant que la V;.
Kpouse du St. Esprit vn.lf Im™act,1<Je, Fillc du Pire, Mere du Verk
« jours meilK-urs comm, endra de la IYis Sainte et Adorablc Triniti
Nous en avons la ferine tstnjP* 3®e de I aeca Imi e qui suivra Ia tempete,
acc')rdons Notre Bdnedirr/ L’r‘,ncc> est du fond de Ffime que Nous voti'
qu '*votrc elerge et au Dn„T t p0StP!i3Ue* •' vous, Venerables Friits, ma
[Pii x Acta vol v P ‘ fran?ais t0^ emiei
’ u ■ P- 7-‘7j-
r.
Romam Pontifices
687
Pius X, allocut. Accogliamo , 15 apr. 1907.’
j. Accogliamo colla piu viva compiacenza i sen timenti di devozione e
di amore figlialc verso di Noi c di questa Sede Apostolica, che Ci avete
significati in nome vostro c dei vostri dilettissimi confratelli per Tonore
[ della Porpora a cui fostc chiamati. Ma se accettiamo i vostri ringraziamenti,
dobbiamo pur dire, che le preclare virtu di cui siete adorni, le opere di
/clo che avete compiute, e gli altri segnalati servigi che in campi diversi
svete rest alia Cliiesa, vi rende\ aim pur degni di essere annoverati nell albo
dei Nostro Sacro S enato. E Ci al licta non solo la speranza, ma la certezza,
che anchc rivestiti della nuova dignidi, consacrerete sempre, come per il
p.issato, Tingegno e le forze per assistere il Romano Poncefice nel governo
della Chicsa.
2. Se sempre i Romani Pontefici hanno avuto bisogno anche di aiuti
esteriori, per coinpiere Ia loro missione, questo bisogno si fa sentire piu
viv amento adesso per le gravissime condizioni dei tempo in cui viviamo
e pei continui assalti, ai quali c fatta segno la Chiesa per parte dei suoi
nemici,
3. E qui 11 ia crcdiate, Venerabili Fratelli, ciie Noi vogliamo alludere
* vt r ™
.11 tatti, per quanto dolorosi, di Francia. perche questi sono largamcnte
compensati dalle piu care consolazioni, dalla mirabile unione di quel Vene-
rando Episcopato, da| generoso disinteresse dei clero e dalla pietosa fermezza
dei cattolici, disposti a qualunque sacrifizio per la tutela della fede e per
I a gloria della loro patria; si avvera 11 n 'nitra volta che le persecuzioni non
,inn° CaL‘ mettere in evidenza e additare alTammirazione universale le virtu
dei perseguitati, e tutto al p i u sono come i flutti dei mare, che oella tempe-
i.ta “^ngendosi negli scogli, H purificano, se fosse necessario, dal fango che
h avessc insozzati.
4j E voi Io sapete, \ enierabili Fratelli, che per questo non temeva la
icsa, quando gli editti dei Cesari intimarono ai primi cristiani: o abban-
^nare il culto a (i esu C risto o morire; perche il sangue dei Alartiri era
semente di nuovi pro$eliti alia fede. Ma la guerra tormentosa che le fa
npUcre: luxe m pure amaritudo nua amarissima , e quella che deriva dalla
a 'erraziotu- delle menti, per la quale si misconosconct le sue dottrine e
sjnpete nel mondo il grido ili rivolta, per cui furdno cacciati i nbellt dal
eiflo.
5 E ribelh pur troppo son quelli che professano e ditione.
. r[nt s'ibdole «ti errori mostrucisi suila evoluzione dei dogma, s
an?vl0 puro, -vale a dire sfrondato, come essi dicono, dc
dono sotto
sui ri torno
e sptegazioni
; 1 Vi Viro . Emmcmiasinios in Cowbiorio dici 15 «1»»*«* Cardinales creatos quo dic
'lrctum ipsj, imponebat post habitam orationem «h Eminentissime Card. Amttdc Cavat-
siriarcha \ cnettarum.
rrr
68S
Romani Pontifices
della teologia, delie definizioni dei Concili
emancipazione datla Chieaa, pero in modo niovo.Tena ribeiwf^
esserc tagliatl tuori, ina nemmeno aMOggcttarsi ner -e L — • r»
pne conv.nz.oni; e fii.aln.cmc, sull 'adattemento ai ,Zni allt
lare, nelio senvere e nel predicarc una canti aenzl S * ■ * »•
i tenera as&jj t^;
muCTedenti, che apre a tutti purtroppo Ia via all'etcrna rovin
6. Vo. bene vedete, o Venerabili Fratelli «. »- , ln^
dere con tutte le forze 3 deposito che Ci venm Sjdato ' ‘SP** «►
dl essere in angustie di fronte a questo attacen ' "°n abbiam“ «IWt
compendio e il veieno di tutte le eresie che ten b' 4 “n'eres«.im il
della /ede e ad annientare il Cristianesimo 1 * iCal:!arc 1 fondjmaj
7- Si, annientare il Cristianesimo, perche Ia S™, q •
erette. moderni non e pii. Ia fonte sicur. ■s- mt..r-a per questi
cono alia fede, ma un libro comune “SwT cbc aPP^«-
dottnnc dogmatiche, intese peri a ioJmtZ °r° S' rcst™8e*
renzia dairispirazione poetica di kd.ife.rn Per poco non si «-
della llihbia e Ia Chieia peri, Llu, n °n,’er0- ^tthna ««T-mt
entica, che s'impone allaTeologia^h r /n* "Jf? * df,lla cosi d«“> sciena
■nente tutto i relativo e somrnn «ude sch.ava. Per Ia tradizionc tinil-
1'autorita dei Santi Padri Enittl 3 m".tazlon!’ c <luindi ridotta al niemi
i" opuscoli, in ^Zmri 7"'. a,tri m°.ri ■ f-H-
in certi termini ambigui in certi* f L RC ,lno In romanzi c $ involgonq
uno scampo alia difesa * Der n .orme nebulose, onde avere sempre aperto
dere pero gli ineautiMaccT “ «***“ —i « U
perche qualora conosckte^ V»83* • VOSlra’. Venerabili Frattlli,
di questi seminatori dl zizzania . ^Q$tn S“fffaSanei nelle vostre regioni
miate dei periculo . n,; V * 1,11 uniate a Noi nel combattere, Ci infor*
Sacre Congrecazioni t)r sono ^poste fe anime, denunciate i foro libri alie
Canoni vi sono conces - mKl,!e e rattanto, usando delie facolta che dai Sacri
altissimo che avete assunt e,n,Krnente condanniate, persuasi delTobbligo
combattere I 'errore* n t rr i a,lltarc d Papa nel governo della Chiesa, di
9- X>el ^ fino
tempo opportuno gU a, uti neceWe^ 0 dde“lss,m‘ W <*• ci,dal4”cl
invocato disccnrl-i t-, * n,c Ia IjenediziOnc Anostohca che avcU
«si, sopra i Ven. r T’ “! e aul popoli delie vosW Di»-
loro presenza questa ! CSCM' 1 ,c S*' cldti figli, che deCorano con h
fonte per tutti ne terimor>ia, sui vostri e sui loro parenti; e sia
lazioni. cia^cuno delie grazie piu elette e delie soavi conso-
[Pii x Acta, vol. IV, p. Z(,7.z69l
Romani Pontifices
679.
Pius X, ep. Sub exitum , 6 maii 1907. 3
Sub exitum mensis huius, ut: accepimus, lina simul conventuri \os
e>tis 11 1 Instituti Catholici Parisiensis, cuius patrocinium geritis, rationes de
more cognoscatis. Quoniam, propter difficultates temporum, ea quoque res
in consultationem vestram venire posse videtur, quid ipsi Instituto facia-
tis in posterum, Nostrum esse putavimus haec ad vos, pro rei gravitate,
scribere. Equidem intelligimus, iniqua Civitatis vestrae ab Ecclesia seiun-
ctio in quantas vos rerum angustias coniecerit. Destituti scilicet reditibus
legitimis, ideoque adacti ex piorum collationibus tuitionem divini cultus
omnem petere, aegre plerumque habebitis quod novis necessitatibus tot
tantisque suppetat, nisi sumptus, quamvis utiles, non adeo tamen necessa-
rios, minuere studueritis. Verum nolimus, hoc parsimoniae studio, quid-
quam detrimenti Instituto inferri de quo loquimur. Neque enim illud ponen-
dum est in genere earum rerum, quarum iacturam fieri liceat, sed quas
vel magno negotio retineri oporteat. Facile apparet hoc misero Galliae tem-
pore unam omnium maxime in discrimen vocari, iuventutem. Subducta
quippe, magnam partem, de vigilantia tutelaque Ecclesiae, in publica cogi-
tur gymnasia et lycea magna, quae quidem ad extrahendam radicitus ex
animis religionem fere comparata esse dixeris. Tam vero, si tanto huic malo
mederi omnino non possumus; at saltem, ut in usum iu venum nostrorum
catholica, quae restant, studiorum domicilia conservemus integra, eniti pro
viribus debemus. Itaque non potest esse dubium, quin vos Institutum Fari-
siensc tueri posthac, ut fecistis adhuc, atque etiam ornare velitis, quemad-
modum Religionis defensio postulat. Nostis, in athenaeis publicis propria
Raedam magisteria ad impugnationem catholicae veritatis nuper esse con-
?t|tii[.i. Optandum est, apud Institutum vestrum similium disciplinarum
magistros esse, qui adversarios refellant. Sed quo pacto id commode, hoc
«tnoVo sine onere fiat, vestrum consilium erit. Vos autem dabitis operam,
jfi praeterquam idoneis magisteriis, numero etiam auditorum Institutum
■1r'[ut: propterca curae vobis erit, de dioccesanis vestris adolescentes clericos
*pri bonae eo plures submittere, qui philosophiam ibi et doctrinae sacrae
studia penitus colant. — Ac de philosophia, petimus a vobis, ne unquam
patiamini in Seminariis vestris minus sancte observari quae providentissime
Utteri? Eneyc licis Aeterni Patris Decessor Noster praecepit. 2 Permagni ad
. v-ucis sieicrm jratrts uecessur ivwiu r*"v”i — 7 = .
custodiam et tutelam Fidei hoc interest. Certe Nobiscum doletis, c Clero
Praesertim ad * '
nas, novitate
Cvldlll r IQvl HOL IIHLILbU tv , , .
Praesertim adolescenti quasdam cmmpere coepisse, periculi et erroris ple-
doctrinae enthonene, bed
Dikcto Filio Nostro Francisco Mnria, S. R, E. Presbytero Cord.nah R.chard Arch.e-
^'isi.nsi cctemque Archiepiitopi. e. EpUcop.s cx G.11k InsOtiit. Csthohc,
°ari»iensis l>atronis.
Cf* N, 5^8
v*t rrt.
Ai
6go
Romani Pontifices
eas fere non aliunde proficisci patet, quam a .
sap.ent.ae veter, s, quo ratio pl.il,,,.., 'I.andi princil, ?st', 'l'1'*»' >
! lmill'l,ll‘l hcclesiac praeconio consecrda c tho*asticorun,i _
vestros alumnos sacri ordinis „„„ debetis vc le' ,
tanttim imbui quantum in leeitimi Ibf • ^1,,OSophiae nn,
«*** «• «benus « aC nemp^r nrr;10"1- ^
Aquinatis: ut solidam deinceps possint ^.c^ * ,? d,sc'pli"™ C
scientiam percipere. —Auspicem divinorum mtuJ^T* ™<)“' bc
benevolentiae Nostrae, vobis, dilecte Fili Nos er t“ pnK»»
Ap^obcam Benediaionetn amantissime impertimus Fl»«
[i II X Acta, vol. V, p. 38-40].
3
z so
I.
<**; *■
io
* t , j
EE f*«4
K J
V7 >«K
> C J
- >
680.
Pius X, litt. encycl. Pascendi, 8 sept.
i - Pascendi dominici gregis mandatum Nobis Hivm.V. ..
m primis a Christo assignatum habet t , ”^’vnmus officium ,dm,
vigilantissime custodiat repudiatis nrnf * d'tae Sanctls deposi
«itionibus falsi nominis scientiae Ch * vocum novitatibus atque oj
™ nullo plane non temnor c holi™ * qU'dCm SUprCmi P™*"* P*
bumani «eneris
e 1 Stores,* errantes et in ' , Ruentes perversa,* vanil<
cnicis Christi, postremi In,- , ' "" ,mttentes‘ 1 ' erum tamen inimicor
f' r- «ibus omnino mvis^ZiT^™ “*?? ad™' 3<lum ***
dere, ipsumque si n..,-,nt ri qUe PIenjs» vitalem Ecclesiae vim ,
silere Nobis diutius haud li ^,stl regnuni evertere funditus nituntur. Qu
benignitas, qua, spe sanioris ^onsdiM?0'1 SanCtissimo decssc v‘dearm,f'
reputetur. " ' “uc usque usi sumus, officii obii'
2 Qljjj 1 9
fautores errorum iam^oi^intP^ lntt:rPonamus ^ud in primis exigit, qu
quod dolendum mavim apertos hostes quaerendi sunt modo; venu
Hcclesiac, co sane imecmiv U,nqi!e est* in ‘Pso latent sinu gremioqi
biles Fratres de multis * T’ ,qu° ,nmus perspicui. - Loquimur, Vener
miserabilius, exipso sar *jat 10 1Cnrum laicorum numero, qtiin, quod lom
nullo solido philosonh* otl|m coetu, qui, fucoso quodam Ecclesiae anwn
imbuti penitus doctrinV* ^ ^^ologiae praesidio, immo adeo venerati
eiusdem renovatores ** qUac *d> Hcclesiac osoribus traduntur, Fccles»
audacius agmine otn ,0ni!1J Past habita modestia animi, sc iacutant; factoqu
incolumi divini Reparat * Sanct,Us esi m Christi opere impetunt, ipsa h 'i:
que hominem extenuant^ ^crsona’ tll|am, ausu sacrilego, ad purum pu|llf1.
Patnarchtia P1 *
p ac* * ' communionem cum V^^1'|tp'lco*,os Epiaeopos nliosque
, Act • XX. .io. ***** Sede habentes.
Ac* -XX. 30.
*]i- ' J**
U * I» IQ.
11 ri«., mt ,,
locixutti ttrif'1
Rumam Pontifices
691
Homines huiusmodi Ecclesiae Nos hostibus adseribere, etsi miran-
tur ipsi, nemo tamen mirabitur iure, qui, mente animi seposita cuius penes
Dctun arbitrium est, illorum doctrinas et loquendi agendique rationes cogno-
rit Enimvero non is a veritate discedat, qui eos Ecclesiae adversarios quovis
alio perniciosiores habeat. — Nam non hi extra Ecclesiam, sed intra, ut dixi-
mus, de illius pernicie consilia agitant sua: quamobrem in ipsis fere Eccle-
siae venis atque in visceribus periculum residet, eo securiore damno, quo
illi intimius Ecclesiam norunt. Adde quod securim non ad ramos surculos -
que ponunt; sed ad radicem ipsam, fidem nimirum fideique fibras sitissi-
mas. Icta autem radice hac immortalitatis, virus per omnem arborem sic
propagare pergunt, ut catholicae veritatis nulla sit pars unde manus absti-
neant, nulla quam corrumpere non elaborent. Porro, mille nocendi artes
dum adhibent, nihil illis callidius nihil insidiosius: nam et rationalistam et
catholicum promiscue agunt, idque adeo simulatissime, ut incautum quem-
que facile in errorem pertrahant; cumque temeritate maxime valeant, mil-
ium est consecutionum genus quod horreant aut non ob firmate securequc
obtrudant. Accedit praeterea in illis, aptissime ad fallendos animos, genus
vitae cummaxime actuosum, assidua ac vehemens ad omnem eruditionem
occupatio, moribus plerumque austeris quaesita laus. Demum, quod fere
medicinae fiduciam tollit, disciplinis ipsi suis sic animo sunt comparati,
ut dominationem oninem spernant nullaque recipiant frena; et freti men-
daci quadam conscientia animi, nituntur veritatis studio tribuere quod
uni reapse superbiae ac pervicaciae tribuendum est. Equidem speravi-
mus huiusmodi quandoque homines ad meliora revocare: quo in genere
.-navitate primum tamquam cum filiis, tum vero severitate, demum, quan-
♦ # * 4.
quam inviti, animadversione publica usi sumus. Nostis tamen, \ enerabiles
intres, quam haec fecerimus inaniter: cervicem, ad horam deflexam, mox
«tulerunt superbius. Iam si illorum solummodo res ageretur, dissimulare
forsitan possemus; sccl catholici nominis e contra securitas agitur. Qua-
propter silentium, quod habere diutius piaculum foret, intercipere necesse
est! ut personatos male homines, quales reapse sunt, universae Ecclesiae
«monstremus.
4- Quia vero modernistarum (sic enim iure in vulgus audiunt) callidis-
simum artificium est, ut doctrinas suas non ordine digestas proponant atque
‘n unum collectas, sed sparsas veluti atque invicem seiunctas, ut nimirum
ancipites et quasi vagi videantur, cum c contra firmi sint et constantes.
Pistat, Venerabiles Fratres, doctrinas easdem uno heic conspectu exhi-
rt primuni, nexumque indicare quo invicem coalescunt, ut deinde erro-
rum caussas scrutemur, ac remedia ad averruncandam perniciem praescri-
bamus.
5* I t autem in abstrusiore re ordinatiin procedamus, illud ante omnia
fandum est, modernistarum quemlibet plurcs agere personas ac veluti
m « commiscere; philosophum nimirum, credentem, theologum, histon-
CUtn- criticum, apologctam, instauratorem: quas singulatim omnes distin-
«portet, qui eorum systema rite cognoscere et doctrinarum anteces-
ponsequutionesque pervidere velit*
*$
692
Romani Pontifices
S
pf
4
■Ht
6. lam, ut a philosopho exordhmnr- u i "
tum in doctrina iJJa modernistac ponunt fllnj.
' * huius humana ratio phaenonJiis omni™ h 7 r g°
apparent eaque specie qua apparent- earum t C UdUur’ rchus videlicet ^
tus nec potestatem habet. Quare nec ad n ^ praeterMi termino ‘ '
I,Illls exsistentiam, ut ut per ea mZ • , DcUm se «rigere notiT
Deum scientiae obiectum directe nuJhr' CntUr* a^n°scerc. Hinc i?
quod attinet, Deum subiectum P0SSC: ad histnri m ?
aUtem Postris, quid de naturali theohZ n n?6 Censen^m esse d a
de c.v/mm revelatione fiat facile nuiS ,UU d° >Wtilis rr^ibilitatn '
penitus c medio tollunt 'et ^ ..qUc P^piciet. Ea nemne mna
quiunt, systema ac itundiu^^^H
Synodus sic sanciebat: Si qUls divefi/ f) ffcIes,a* siquidem Vathn,
mmimi nostrum, per ca quae facta sunt n \"”T f/ Venm^ Cr™torm<i
ZT COgn°Sci non P°ss<> «nathLa sit • 1 ’;t” ^ J**** *»■«* W,
posse aut mH expedire, ut per revebtionern^r^' *, *“*
« «Wwr, anathema Ht l ZZ ***** W *ftw»
“ «*rw jfeftfr ? CmUm; ** 9** retehi
cuiusque experientia aut impicat ion, Zi 7 T” **»»» ^ ■*«.
«V- 3 - Qua vero ratione ***** ”t0veH «*l
nc’ atl ethmmum scientificum atoim / f ./mwo- 9U1 solum est in ignora-
COntra 50tUs «st in inficiatione nA,., 1 n?‘ir? modernistae transeant, qui
eo quod ignoretur utrum humanarum q“? ldCI[C° ratiocin:ltio™ ioit£
enc, fiat gressus ad eamdem liistori- J',cnt,!,m h,stonac intervenerit Deus
3C si reapse non intervenerit- novit 1 nC^ ?Cto omnino Deo explicandam,
fixumque est, atheam debere esse scf T ^ P°Ssit* Id ***** ratum V»
finibus non nisi phaenonZt ZlT "? ItCmc^ historiami » q»
quidquid divinum est. — Qln P°J Z™ °C'JS> cxturbato penitus Deo ei
risti persona, quid de incine ,oc rma :,bsurdissima quid de sanctissimi
anastasi deque in caelum ascensu t^n m°rtisqhe mysteriis, quid pariter de
7- Hic tamen agnosticismar * ,Cndui.n SJt» mox plane videbimus,
pars negans habenda est: ,v . n ^^plina modernistarum, non nisi ut
Ur. Harum nempe ad aliam Ut aaint’ Jn innnanentia vitali constitui-
raris est sive supra naturum ^ ^Procedunt. — Religio, sive ea nam-
a mittat oportet. Explic-itio* ^ tlUOt ,1ct lactum, explicationem aliqua
revelationem ob reiecta ,lutein, naturali theologia deleta ad itu que ad
gelatione qua«bet^L^^s ^menta intercluso, immo edam
s ra Es* igitur in ipso homin - *IS Sl,^ata> extra hominem inquiritur fru-
orma, in vita onininn Im qUaercnda: ct quoniam religio vitae quaedam
J *? Principium asseritur rcPerienda est. Ex hoc imrnanentioe rtH-
modl «hgionem esse iZ’ r porro cuiuscumque phaenomeni, cuius*
am dlCtUItt est, prima veluti motio ex
» Zfnet- can- I-
1 v%T~ ll-
,<iet can. IU
Romani Pontifici '
693
p;am seu impulsione est repetenda: primordia vero, si de vita pressius
Luamur, ponenda sunt in motu quodam cordis, qui re-mur dicitur. Eam
ob rem, cum religionis obiectum sit Deus, concludendum omnino est,
fidem, quae initium est ac fundamentum cuiusvis religionis, in sensu quo-
Jam intimo collocari debere, qui ex indigentia divini oratur. Maec porro
divini indigentia, quia nonnisi certis aptisque in complexibus sentitur, per-
tinere ad conscientiae ambitum ex se non potest; latet autem primo infra
conscientiam, seu, ut mutuato vocabulo a moderna philosophia loquuntur,
in sukonscientia, ubi etiam illius radix occulta manet atque indeprehensa. —
Petet quis forsan, haec divini indigentia, quam homo in se ipse percipiat,
qua demum pacto in religionem evadat. Ad haec modernistae: Scientia
atque historia, inquiunt, duplici includuntur termino; altero externo, aspe-
ctabili nimirum mundo, altero interno, qui est conscientia. Alterutrum ubi
attigerint, ultra quo procedant non habent: hos enim praeter fines adest
mognoscibtJe. Coram hoc incognoscibili, sive illud sit extra hominem ultra-
que aspectabilem naturam rerum, sive intus in suheonsdentia lateat, indi-
gentia divini in animo ad religionem prono, nullo, secundum fidetsmi scita,
praevertente mentis iudicio, peculiarem quemdam commovet sensum : hic
vero divinam ipsam realitatem, tum tamquam obiectum tum tamquam sui
caussam intimam, in se implicatam habet atque hominem quodammodo
cum Deo coniungit. Est porro hic sensus quem modernistae fidei nomine
appellant, estque illis religionis initium.
o. Sed non hic philosophandi, seu rectius delirandi, finis. In ciusmodi
enim sensu modernistae non fidem tantum reperiunt; sed, cum fide inque
ipMi fide, prout illam intelligunt, revelationi locum esse affirmant. Enim-
uro ecquid amplius ad revelationem quis postulet? An non revelationem
(licemus, aut saltem revelationis exordium, sensum illum religiosum in con-
suentia apparentem; quin et Deum ipsum, etsi confusius, sese, in eodem
religioso sensu, animis manifestantem? Subdunt vero: cum fidei obie-
jaim sit aeque et caussa, revelatio illa ct dc Deo pariter et a Deo est: habet
eum videlicet revelantem simul ac revelatum. Hinc autem, Venerabiles
rar(^, affirmatio ilia modernistarum perabsurda, qua religio quaelibet,
diverso adspectu, naturalis una ac supcrnaturalis dicenda est Hinc
conscientiae ac revelationis promiscua significatio. Hinc lex, qua conscientia
Tt igiosa ut regula universalis traditur, cum revelatione penitus aequanda,
fl!l Sl|hesse omnes oporteat, supremam etiam in Ecclesia potestatem, si\c
laec doceat sive de sacris disciplinave statuat.
. 9 Atiaincn in toto hoc processu, unde, ex modernistarum sententia,
”des ac revelatio prodeunt, unum est magnopere attendendum, non exigui
^difkni momenti <>b conscquu tiones histonco-crtticas, quas inde illi eruunt.
Incognoscibile, dc quo lociiiuntur, non se fidei sistit ut nudum quid
*“« ailgularf; sS «mra in pLnomenn .-.liquo arcu- inhaerens, quod
^amvis ad campum scientiae aut historiae pertinet, ratione tamen aliqua
pratergreditur; sive hoc phaenomenon sit factum aliquod naturae, arcam
qridpiam in se continens sive sit quivis unus ex hominibus, cuius inge-
nmna acta verba cum ordinariis historiae legibus componi haud posse vi d en-
3
X>
gos
£
,
Io
^ w n
r*
£JS K<u(
i *J
V **K
> K}
2 >
H
694
Romani Pontifices
tur. Tum vero fides, ab Incommam. 11^, J
gitur, totum ipsum phaenomenon compcctitnr n Ulm pllai:nom«o ,,,.
permeat. Ex hoc autem duo consequuntur PriL m ‘M* V'>
transfiguratu^ per elationem scilicet supra veras ili " qua'dam phaci»,,.:
at materia ad induendam divini formam quam fide cond”",n«. quaapn.J
durn, phaenomeni eiusdem aliquapiam sii vn,.?' ,.cs( ,"duc'ura. ixi .
nata quod fides illi, |oci temporisque adiunctilTv it
non habe,: quod usuvenit pLci^e, ^^^2?
temporis, coque amplius quo sunt vetustiora Ev „ <Jnle"ls “gitur
1 erum modermstac eruunt canones; qui alteri adir.™"0 h°C caf“,c hiat*
habito, cmices historicae fundamento einstituum B 'm «e**»»
lur; Sitque illud e Christi persona petitum 'no P rra ifa'*
t<a atque historia nil praeter homfnem offendum T “‘"t"’’ *»
f a«"ost.c,smo deducti, ex eius historia mrid d r8°' " primi “"»»*
dum est. Porro, vi alterius canonis Christi n redo,« dtb-
est a hde: ergo subducendum ib e i ^ t‘’"a t"s,or«:a trmifymi,
uones historicas. CVehit SUpra
de figurat a est: ergo removenda sunt ST’ dCm pen5°na Christi a &
verbo, ingenio, statui, educationi eius io $CPn0nes* acta: quidquid, uno
respondet. - Mira equidem ratiocL^ Cmpori quibus vixit-
critice. q JdCm «*wcui«ndi ratio; sed haec modemistanim
^wncti/to/cru^n ‘ 1 germ cn'c y "l r' Vitl\lem 'nWnentim, e latebris «J*
quae in religione q ui4s foere 1 * ratio pariter omnium,
informis, eiusmodi sensus Dau|i„tSUnt utura- Rudis quidem initio ac fert
unde ortum habuit adolevit ^ 3tqUe ,nfluxu arcani illius principii
diximus, quaedam pr°^essu hTanac «tac, cuius, ut
superaatuialis, originem* sunt n lgItur I‘cIlSJon,s cuiuslibet, etsi
nes. Nec quis catholicam exceutam sgTKUS merae explicatio*
nam ea in conscientia f’l immo vero ceteris omnino parem:
unus fuit nec erit vitali t *’ e cctissimae naturae viri, cuiusmodt nemo
pent profecto, qui haec P™Cessu im>,tatientiae, non aliter, nata est, ■- Stu*
sacrilegium! Attamen Vtn# j* / tantam acI asserendum audaciam, tantum
dulis effutita temere 'cnth p** u* fratres, non haec sunt solum ab mere*
haec palam edisserunt- t I'l b°m'n^s’ irnmo vero e sacerdotibus plurrs,
lactant! Non heic iam 'd > lJ>lls^ue ^tiiramentis Ecclesiam se instauraturi''
naturalis ordinis veluti ius trih tTrore affitur, quo naturae humanae super*
ut nempe sanctissima r*f S-tn Ue ‘itur> Longius admodum processum est
a natura, ex se suacnip6 — ° nostra/ ‘n homine Christo aeque ac in nohi»,
aptius ad omnem sun -r C<bta '‘Armetur. Hoc autem nil profecto
Synodo ture summo van* ^ltUra ^ ort|inem abolendum. Quare a Vatica/u
ei Pvr latiorum quae n >/, U/Um flIU’ Qu^ dixerit, hominem ad cognittiMf'
°f °nnis tandem veri et /5 S‘^er< t\ initus evehi non posse, sed ex seip®
debere , anathema sit 1 °m P0SS€SStOnem iugi profectu pertingere posst
1 Hrt't Jr
m.
Romani Pontifices
<>95
Huc usque tamen, Venerabiles Fratres, nullum dari vidimus intelle-
,*!' U j|a^et autem et ipse, cx moderaistarum doctrina, suas in actu
fWi locum. ^ ^ dein pacto, advertisse praestat. — In sensu illo, inquiunt,
^pius nominavimus, quoniam sensus est non cognitio, Deus quidem
^Tmini sistit; verum confuse adeo ac permixte, ut a subiecto credente
°ut juinime’ distinguatur. Necesse igitur est aliquo eumdem sensum
'Illustrari lumine, ut Deus inde omnino exsiliat ac secernatur. Id nempe
ad intellectum pertinet, cuius est cogitare et analysim instituere; per quem
Junio vitalia phaenomena in se exsurgentia in species primum traducit,
:um autem verbis significat. Hinc vulgata modernistarum enuntiatio: debere
religiosum hominem fidem suam cogitare. — Mens ergo, illi sensui adveniens,
in dimdem se inflectit, inque eo elaborat pictoris instar, qui obsoletam
ubulae cuiusdam diagraphen collustret ut nitidius efferat: sic enim fere
quidam modernistarum doctor rem explicat. In eiusmodi autem negotio
mens dupliciter operatur; primum naturali actu et spontaneo, redditque
rem sententia quadam simplici ac vulgari; secundo vero, reflexe ac penitius,
vd, ut aiunt, cogitationem elaborando , cloquiturque cogitata secundanis sen-
tentiis, derivatis quidem a prima illa simplici, limatioribus tamen ac distin-
ctioribus. Quae secundariae sententiae, si demum a supremo hcclesiae magi-
sterio sancitae fuerint, constituent dogma.
12. Sic igitur in modernistarum doctrina ventum est ad caput quoddam
praecipuum, videlicet ad originem dogmatis atque ad ipsam dogmatis natti-
-am. Originem enim dogmatis ponunt quidem in primigeniis illis formulis
■implicibus, quae, quodam sub respectu, necessariae sunt fidei: nam revela-
to, ut reapse sit, manifestam Dei notitiam in conscientia requirit. Ipsum ta-
tien dogma secundariis proprie contineri formulis atlirmare videntur. Eii^
»rro ut assequamur naturam, ante omnia inquirendum est, quaenam inter-
cedat relatio inter formulas religiosas et religiosum animi sensum. Id autem
aulc intelliget, qui teneat formularum eiusmodi non alium esse finem, quam
nodum suppeditare credenti, quo sibi suae fidei rationem reddat. Quamob-
tni mediae illae sunt inter credentem eiusque fidem: ad fidem autem quo
ttinct, sunt in ad aequatae eius obiecti notae, vulgo symbola vocitant, a
redentem quod spectat, sunt mera instrumenta. — Quocirca nulla confici
ationc potest, eas veritatem absolute continere: nam, qua symbola, imagi-
® sunt veritatis, atque idcirco sensui religioso accommodandae, prout
h' ad hominem refertur; qua instrumenta sunt veritatis vehicu a, atque
IVU.I IUI, T , ,
f) accommodantia vicissim homini, prout refertur ad re igiosum sen.-un
iectum autem sensus religiosi , utpote quod absoluto continetur, in ni o
X‘t adspectus, quorum modo hic modo alius apparere pottst im\ 1 er
no, qui credit, aliis atque aliis uti potest conditioni ms. rg
b'. quas dogma appellamus, vicissitudini eidem su ?essc e ’
'pterea varietati esse obnoxias. Ita vero ad intimam evolutsonem dog-
‘'S expeditum est iter. — Sophismatum profecto coacervatio inhmta,
ac rcligionem omnem nessumdat stc delet*
'3. Evolvi tamen ac mutari doBma non posse so1*”" ?^d “f‘"
' mistae ipsi perfracte afiirmant, et ex eorum sent.nt.ts aperte eonsc-
696
Ko™ Pontifice,
\n
I
ce
0
t/5
:✓*-
4 4
c>
^ b, ^
33
>
r- ►•**
# * ■ v
i 4V
i «*j(
fc *\3
7
o
>
pa
#
H
~ asasas- • s;„7
arras i
formulae, praesertim sf mere imaginaiil-ie** 5^gCn?Um ««, qu^
inventae; nihil enim refert admodum earum o? ■P-r° ,pS° **■§£ th
qualitatis; sed ita, ut eas reliptostis ngnus# ut etiam num#.
adhibita, vitaliter sibi adiungft. U,K1Ua’ si opuw
fonnula pnmitiva acceptetur a corde ab eoaufZ dlCamUS’ ***** esi
155 duf“ Slt ,abor. quo secundariae formula . I1C,JlUr: ItenNuc sub c*.
quod debeant hae formulae, ut vitales $iJ , n^<gnuntiir. Hinc accidit
tem accommodatae esse ac manere Qua^ 2b?L * **?* * * St
modi accommodatio cesset, amittunt illae oriZiZ CX causa
indigent. — Haec porro formularum (i„ P- migcmas notiones acinimn
instabilis, mirum non est illas modernistfsTT™ &k vis ac fonu[“
qui nihil e contra loquuntur atque extollunt* n ° fudlbno ac despectui;
qut religiosam. Ideo et Ecclesiam ■ ™ S' Iollg'°sum sensum vitari,
■'.mere incedentem, quod * ■“«^«me carpunt fcj*.
vim ac moralem minime distingui «7*7* S*nificati°ne religiosam
labore ac tenacissime inhaerens rcli.n f"mulls *°bone carentibus caso
equidem * duces caecorum 1 ^ dilabi P^tat, -5
insaniunt ut aeternam veritatis n ? SC,Cnt,ae noniine inflati usque w
pervertant: novo invecto svstemam °nem cc germanum religionis sunsua
«Aditate, ventas, uLcerZfZtZ * pr°*Ct« * «**i
t> «ditionibus posthabitis doctrinae a/ * ^ quaentw sanctisque et apostolicu
S‘a Pr°i>«tae adsciscuntur anibus „ ««rft» n«r oft Eetk-
!iotnines perperam arbitrantur i ^ ^ <m lPsam fttlctri ac sustineri vanum
Iam si, ad^credenteni^D ro^et! ^ CS f‘ratres> tle modemista ut philosopho. -
philosopho distinguatur iUud qU,S Velit unde hic in modernistis i
tatem divini ut fidei obiWrn 1 ,V®ft*re ncccsse est, etsi philosophus «aff*
ab hi reperiri nisi in credent k 'ldimttat' hanc tamen ab illo realitatem non
«ttque ideo phaenomenorum anJ1?0' 11 f °hiectum sensus est et affirm.ition'
extra sensum exisfcat atom» a®m non cxcedit: utrum porro in se illi
ac negligit. £ contra mn i a- rmatl°nern huiusmodi, praeterit philosophus
««vini reapse in 1;,^ cr^nti ™um ac certum est, re*L
S1 postules, in quo tanden^k ^^ RtC Pr®rsus a credente pendere. Quod
privata cuiusque hominis ^oc crcdentis assertio nitatur; reponent: in
.a fationalistis dissident ■ l€Htta‘ ~ qua affirmatione, dum equidem
Opinionem discedunt. R ’ Z protesuntmm tamen ac p.seudo-mvsticonjnt
esse agnoscendum cordk MC ‘ ^'sserunt: in sensu religioso quendam
tatem attingit, tantamoue n Un' t|Uo homo ipsam, sine medio, Dei ree-
L1 tum intra tum exu-;1 j1o ^ exsistentia Dei haurit persuasionem deq»e
m,ncrn 'lctI0nc« ut persuasionem omnem, quii
vol. i
Ep. Cncycl , ■ „ 1 •
S an Aos- 7 kal. iul. 1834. — Cf. Acta Grf». 3tS 1
’ P‘ +33. 434
Romani Pont i fiet i
697
t\
scientia peti possit, longe antecellat. Veram igitur ponunt experientiam,
^mque rationali qualibet experientia praestantiorem: quam si quis, ut
rationaiistae, inficiatur, inde fieri affirmant, quod nolit is in eis se ipse
coisMtuerc moralibus adiunctis, quae ad experientiam gignendam requiran-
tur. Haec porro experientia, cum quis illam fuerit assequutus, proprie vere-
juv credentem efficit. —Quam hic longe absumus a catholicis institutis!
Commenta eiusmodi a Vaticana Synodo improbata iam vidimus. — His
semel admissis una cum erroribus ceteris iam memoratis, quo pacto ad
atheismum pateat via, inferius dicemus. Nunc statim advertisse iuverit, ex
hac experientiae doctrina, coniuncta alteri de symbolismo, religionem quamli-
bet, ethnicorum minime excepta, ut veram esse habendam. Quidni etenim
in religione quavis experientiae huius modi occurrant? occurrisse vero non
unus asserit. Quo iure autem modern istae veritatem experientiae abnuent,
quam turea affirmet; verasque experientias unis catholicis vindicabunt?
Neque id reapse modernistae denegant; quin immo subobscure alii, alii
apertissime, religiones omnes contendunt esse veras. Secus autem sentire
nec posse, manifestum est. Nam religioni cuipiam quo tandem ex capite,
secundum illorum praecepta, foret falsitas tribeunda? Certe vel ex fallacia
ifnri/i religiosi, vel quod falsiloqua sit formula ab intellectu prolata Atqui
sensus religiosus unus semper idemque est, etsi forte quandoque imper te-
ctior: formula autem intellectus, ut vera sit, sufficit ut religioso sensui homi-
mque credenti respondeat, quidquid de huius perspicuitate ingenii esse
queit, Unum, ad summum, in religionum diversarum conflictu, moderni-
stae contendere forte possint, catholicam, utpote vividiorem, plus habere
ventatis; itemque Christiano nomine digniorem eam esse, ut quae christia-
nismi exordiis respondeat plenius. — - Has consecutiones omnes ex datis
antecedentibus fluere, nemini erit absonum. Illud stupendum cummaxime,
catholicos dari viros ac sacerdotes, qui, etsi ut autumari malumus, eius-
moai P0rtenta horrent, agunt tamen ac si plene probent. Eas etenim
errorum talium magistris tribuunt laudes, cos publice habent honores, ut
Sl n quisque suadeat facile, illos non homines honorare, aliquo forsan nu-
mero non expertes, sed errores potius, quos hi aperte asserunt inque vulgus
spargere omni ope nituntur.
H* Est aliud praeterea in hoc doctrinae capite, quod catholicae veritati
et omnino infestum. — Nam istud de experientia praeceptum ad traditionem
«iam transfertur, quam Ecclesia huc usque asseruit, eainque prorsus adimit,
nimvero modernistae sic traditionem intelligunt, ut sit originalis experien-
.** quaedam cura aliis communicatio per praedicationem, ope formulae
Intellectivae. Cui formulae propterea, praeter vim, ut aiunt, repraesentati-
* 11,71 ' 5ltggestivam qua udam adseribunt virtutem, tum in eo qui credit, ad
IfWw» religiosum forte torpentem excitandum, instaurandamque experien-
iflwi aliquando habitam, tum in eis qui nondum credunt, ad si usum rt ligto-
^ Pnmo gignendum et experientiam producendam. Sic autem experientia
rell‘giosa late in populos propagatur; nec tantummodo in eos qui nunc
SUnl Per praedicationem, sed in posteros etiam, tam per libros quam per
Verb°rum de- aliis in alios replicationem. — Haec vero experientiae commu-
698
Romani Pontifices
radices ^"doque agit vigetque; suescit ouaIu)on
t r. \igLre autem, mode misti 5 argumentum (i ' -«Lun
-.,am promiscue habent. Ex
statim ac
0mnfc
quotquot exstant veras esse, nam secus nec viverent ^ 16i°nes
16. Re porro huc adducta, Venerabiles Fratres 'Sfl^
ad recte cognoscendum, quem ordinem modernistae
et sctcmiam; quo edam scientiae nomine historia aoud » *** fidtra
Ac primo quidem tenendum est, materiam unioh.W °S notatur- -
alten externam omnino esse ab eaque seiunctam FvJ mate«ae obiect;
spectat, quod scientia incognoscibile sibi esse nmfi 't™ u’™ ld UniCi
utriquc pensum: scientia versatur in phaenomenk ' „Hlnc ***”*
fides e contra vereatur in divinis quae scient» b' nuI,us fidci Iwr
conficitur, inter fidem et scientiam nunauam ? Undtd«
suum quaeque locum teneat, occurrere sibi T'
atque ideo nec contradicere. — Quibus <; .nvicem nunquam poterunt
aspectabili occurrere natura rerum qu ie id °5Ueiito^
humanam Christi vitam: negabunt. Nam etei h,T t"*™ *****
tur> tamcn> quatenus vita fidei imbuuntur t a<-c phaenomenis accoism-
modo, transfigurata ac defipuratn t e ‘l 1 d e ’ tlll() supni dictum est
et in divini materiam 3 **** *■* ** abrepa
vera patrant miracula vereaue* f»titr hnm pos“nti uberius, an Christo
in caelum conscenderit: sciemh 3 Praetfnscnt* an vere revixerit atque
tamen nulla erit inter utram™* agnost,Ca ahnuet, fides affirmabit : ex hoc
philosophos alloquens ChrLi?* Nam al?nuet alter ut philosophus
Utatm SClIlCCt Un,'Ce contcmpIatus secundum ^
Christi vitam spectans omm , **** V* crcclens Cl,m credentibus loquutus,
i7. Ex bi.s M lf rT W tdvitUr 3 fide et in fide-
et scientiam alteram ■ suValte^iiT^^ qU' re?Utct Posse °Pinari* fidcra
de scientia quidem ri r t ■ ' . * U1 a . Penitus ratione esse subiectam. Nam
non uno tantum sed trinliV^^ .existi™ablti sccus autem de fide, quae,
namque advertere coorti * capitc’ saentiae subiici dicenda est. Primum
(“te quamque de ilh h V. m 3C!° C1U0V!S religioso, detracta divina raiii-
tim vero religiosas formuhn C^mnitiam clui credit, cetera omnia, praes»*
atque ideo cadere sub ** as\ P acnomenorurn ambitum minime transgredi,
excedere; auamdin »_„SC,C^tiani‘ ^ccat utique credenti, si volet, dc mund’
,, m 1rniJndo deget, leges, obtutum, iudicia scientiae
Praeterea, quamvis dicturo
atque historiae n.,m„ * *,,unao «eget, It
est Deum solius fideFSelk* ^ effu8ict- .
dendurn est, non tame w ' . ,ccturn. ‘d dc divina quidem rcalitak conce
dum in ordine ut airint ^acc Quippe scientiae subest; quae,
«t attingit atque ideale Qu^“ phdosoPhaturi quidquid etiam absolutum
Dei ius habet eT v^uucirca philosophia seu scientia cognoscendi de
riuin invaserit, corrige SU* evcdtJbohe moderandi et, si quid extn-
giosam cum morali et ' * n ,nc tnodernistarum effatum: evolutionem idf*
tradit quem magistrum ,nte ectua!i componi debere; videlicet, ut quidar:
hnnio dualitatem in st Se^UuntUr’ eisdem subdi. — Accedit demum quod
mtima urg« necessiM* «T n°n patltujr: quamobrem credentem quaed^|
^ em cum scientia sic componendi, ut a genere1
Romani Pontifices
699
discrepet idea, quam scientia exhibet de hoc mundo universo. Sic ergo
«inficitur, scientiam a fide omnino solutam esse, fidem contra, ut ut scicn-
iji e extranea praedicetur, eidem subesse. — Quae omnia, Venerabiles Fratres,
contraria prorsus sunt iis quae Pius IN Decessor Noster tradebat, docens: 1
philosophiae esse, in iis quae ad religionem pertinent, non domitum sed ancil-
lari non praescribere quid credendum sit, sed rationabili obsequio amplecti,
mqut altitudinem scrutari mysteriorum Dei, sed illam pie humiliter que me-
ari. Modemistae negotium plane invertunt: quibus idcirco applicari queunt,
quae Gregorius IX item Decessor Noster de quibusdam suat aetatis theo-
logis scribebat: 2 Quidam apud vos, spiritu vanitatis ut uter distenti, positos
I « Patribus terminos profana transferre satagunt mvitate; caelestis paginat
intellectum... ad doctrmam philosophicam rationalium inclitunulo ad os t trita ~
tienem scientiae, non profectum aliquem auditorum ... Ipsi, doctrinis variis ct
pngritris abducti , redigunt caput in caudam, et ancillae cogunt famulari regi-
nam.
iS. Quod profecto apertius patebit intuenti quo pacto modemistae agant,
accommodate omnino ad ca quae docent. Multa enim ab eis contrarie
videntur scripta vel dicta, ut quis facile illos aestimet ancipites atque incer-
tos, \ erumtamen consulte id et considerate accidit; ex opiniune scilicet
quam habent de fidei atque scientiae sejunctione mutua. Hinc in eorum
fibris quaedam offendimus quae catholicus omnino probet; quaedam, aversa
pagina, quae rationalistam dictasse autumes. Hinc, historiam scribentes,
nullam de divinitate Christi mentionem inficiunt; ad concionem vero in
templis eam firmissime profitentur. Item, enarrantes historiam. Concilia
it Patres nullo loco habent; catcchcsim autem si tradunt, illa atque illos
cum honore afferunt. Hinc etiam exegesim theologicam et pastoralem a
scientifica et historica secernunt. Similiter, ex principio quod scientia a
ude nullo pacto pendeat, quum de philosophia, de historia, de critice dis-
seniIlt> butheri sequi vestigia non exhorrentes, 3 despicientiam praecepto-
‘■■m catholicorum, sanctorum Patrum, oecumenicarum synodorum, rnagi-
sferii ecclesiastici omnimodis ostentant; de qua si carpantur, libertatem
p i adimi conquirunt. Professi demum fidem esse scientiae subiiciendam,
desiam p assim aperteque reprehendunt quod sua dogmata philosophiae
opinionibus subdere ct accommodare obstinatissime renuat: ipsi vero, veteri
ad hunc finem theologia sublata, novam invehere contendunt, quae phifo-
sophorum delirationibus obsecundet.
’9- Hic iam, Venerabiles Fratres, nobis fit aditus ad modernistas in
U<)IogjCo agone spectandos, Salebrosum quidem opus: sed paucis absol-
vendum, — Agitur nimirum de conciliantia fide cum scientia tdque non
— Cf. Baronius, Annales Eccles
t ^rev, od Kp. Wratislav. 15 iun. i8s7-
Ep. ad Magistros ihcot. Paris, non. iul. 122^.
,onl- 20, p, ss- n
’ Prop. ,9 jamn. ; heonc x, HuII. Exsurge Domine. «5 mn. .520. Via nobis Jacta esi
auctoritatem Conciliorum, et libere contradicendi eorum gestis et tuduanA torum
fr«*. et eonfidenter confitendi quidquid verum videtur, sive probatum fuent, sive reproba-
Um a ^cumque Concilio, — Cf. N. 7 6-
joo
aliter quam una alteri subiecta l*'n in
utitur principiis, quae usui ‘Wlogu,
aptat, pnncipia inquimus imtumentiae ei svmh, !,nu '’ ad crcJ
®Ss
.«.«««, f ,n homine. Hinc ^
ttt ’*Pr<H*entatomes obtecti fidet esse f , Iterum; philosonho
certum est fidei obiectum esse Deum in 17. Y"‘hol^i crcdtfc
senialmnes dttnnae realitatis esse svmbolieas i 'f""*1'* 'sltllr wlligii: L
Errores profecto maximi: quorum utero, , r^"0 9™*°'*™* ‘buL
tus inspectis patebit. — Nam m ,l , ‘luam s,t perniciosus coit,
bola talia sint respectu obZ ***"
Olentium primum, inquiunt, credenti ne'T ‘T'™'5 Slnl "Mmir,,-
Plus nimio inhaereat, sed iff, utenSum „ PS' tomube « formula ;
verita., , quam formu|a . "dum un.ee ut absolutoe adh»,
unquam assequatur. Addunt pm^ "«“«"1« exprimm *
htbendas quatenus ipsum iuvcrinf ad “ .e,usmodl esse a credm,
ad impedimentum; incolumi utique ' ‘■ommodum «lim datae sum no.
betor formulis, quas publicum mlgistcrium am'' ‘f S°Cia!i rt'sl’cc,“' *■
t>am exprimendam iudicarit unemtli,, \ P ,Us ad commutiem consciro-
quidpiam non edixerit. - De ,dem maSisteri™ s m
sentiant, difficile est indicare ■ Z 7 ™ T ^ quid rcaPse
.m Co c°II«cant, quod Deus Len* * cadt*m «mnium opinio. f5unt qui
[Pf "hi homo; qUod ** * «VP
>abet. Ahi m eo ponunt quod irt ^n ,inte^ Htgttur, reprehensionem non
?!**“ P^ae cum causae secunl De\un* sit Cllm itione naturae «
<■ t-lct Alii demum sic exnlir-ini C’ qUm 0rd’nem superna tu ralem reapse
significationis; id autem ciim l? ’ • “ SUspicionem efficiant pantheistiV*
20* Huic vero immanentia. nr enh e.oruin doctrinis cohaeret aptius.
"intui drcina vocare possumn ■ °nunc*ato ahud adiicitur, quod dc ptrrn-
fino experientia privata iK a,,.#,* ^.Uat?, duo in^cr se eo fere modo differunt,
p um rem collustrabit: sitmi . Per tra ditionem transmissa. H,um-
®I.a* Inquiunt, et Sacramenta ■ Vi»* CS-,a ct Sacramentis deductum. Ecclt-
JVCt id agnosticisnms m!i ' ‘Pso instituta minime credenda *unt
(•"nscientia religiosa ut cet > *** r,sto nil praeter hominem novit, curas
, immanendae, quae e\t trorum "ominum, sensim effoimata est: cavet
tx solutionis, quae ut ,, ^rnas’ 111 ,lllin|, applicationes respuit: cavet item
‘idiiinctorum sibi succedf*m^ni,na tT°*vantttr tempus postulat et quancUm
reapse rei cursum fuisse «sa.ndfc,*!?! *“!?* dcmum historia, quae tafan
insto fuisse instituit r\,- / tamen Ecclesiam et Sacramenta mebtt!t
°nrnes in Christi conscientia ^ Qui vero? Conscientias christianas
semine planta. Quoniam i'» ',rtu^c quodammodo inclusas affirmant, ut ri
min^s \itam Christi vi veri Perniina vitam seminis vivunt; christbw
vina e>,t: t et c|lrjs.- lccn * sunt. Sed Christi vita, secundum fidem,
mo^r^6 Ct Sacrailu,ntis initiem ??■* S* ieitUr ,iacc decursu aetatum,
L a Christo ac div uuu- iurc omnino dicetur initium n«ra»
nn esse. Sic omnino conficiunt divinas esse
Romani Pontifices
oi
I uam Scripturas sacras, divina dogmata. — His porro moderni starum theo-
| . ■ fcrme absolvitur. Brevis profecto supellex: sed ei perabundans, qui
mineatur, scientiae, quidquid praeceperit, semper esse obtemperandum —
Honim ad cetera quae dicemus applicationem quisque facile per se viderit
2i. Dc origine fidei deque cius natura attigimus huc usque. Fidei autem
cum multa sint germina, praecipua vero Ecclesia» dogma, sacra et religiones,
libri quos sanctos nominamus; de his quoque quid modcrnistai doceant,
inquirendum. — Atque ut dogma initium ponamus, huius quae sit origo et
natura iam supra indicatum est. Oritur illud ex impulsione quadam seu
necessitate, vi cuius qui credit in suis cogitatis elaborat, ut conscientia tam
sua quam aliorum illustretur magis. Est hic labor in rimando totus expolit n-
doque primigeniam mentis formulam, non quidem in se illam secundum
logicam explicationem, sed secundum circumstantia, seu, ut minus apte ad
inteJIigendum inquiunt, vitaliter. Inde fit ut, circa illam, secundarim quae-
dam, ut iam innuimus, sensim enascantur formulae; quae postea in unum
corpus coagmentatae vel in unum doctrinae aedificium, cum a magisterio
publico sancitae fuerint ntpotc communi conscientiae respondentes, dicun-
tur dogma. Ab hoc secernendae sunt probe theologorum commentationes:
quat cctcroqui, quamvis vitam dogmatis non vivunt, non omnino tamen
sunt inutiles, tum ad religionem cum scientia componendam it oppositio-
nes inter illas tollendas, tum ad religionem ipsam extrinsecus illustrandam
protuendamque; forte etiam utilitati fuerint novo cuidam futuro dogmati
*
materiam praeparando. De cultu sacrorum haud foret multis dicendum,
nisieo quoque nomine Sacramenta venirent; de quibus maximi mode mista-
nim irrores. Cultum ex duplici impulsione seu necessitate oriri perhibent;
omnia etenim, ut vidimus, in eorum systemate impulsionibus intimis seu
necessitatibus gigni asseruntur. Altera est ad sensibile quiddam religioni
tribuendum; altera ad eam proferendam, quod fieri utique nequaquam pos-
' t sine forma quadam Sensibili et consecrantibus actibus, quae Sacramenta
icimus. Sacramenta autem modernistis nuda sunt symbola seu signa: quam*
Vls non vi carentia. Quam vim ut indicent, exemplo ipsi utuntur verborum
quomndam ; quae vulgo fortunam dicuntur sortita, eo quod virtutem con-
ceperint ad notiones quasdam propagandas, robustas maxinicque percellen-
t® animos. Sicut ea verba ad notiones, sic Sacramenta ad sensum religio-
•'■'im ordinata sunt: nihil praeterea. Clarius protecto dicerent, si Sacramenta
Jjricc ad nutriendam fidem instituta affirmarent. Hoc tamen Tridenti na
’ } nudus damnavit:1 Si quis dixerit hacc sacramenta propttt solam fidem
wtriendam instituta fuisse, anathema sit. ... ,
22. Dc librorum etiam sacrorum natura et origine aliquid iam delibau-
IriUSi hos, ad modemistarum scita, definire probe quis possit sylJogen r.y/v-
r,rntiarutnt non cuique passim advenientium, sed extraordinariarum atque
um, quae in quapiam religione sunt habitae. - Sic prorsus moder-
docent de libris nostris tum veteris tum novi testamenti. Ad suas
lamen opiniones callidissime notant: quamvis experientia s>r praesentis
1 Sei*. VII, de Sacramentis i» genere, can. $•
702
'
■
i3
g
5/5
i
I o
c
^ fj*
>o
- <
Romani Pontifices
tempons, posse tamen illam de praeteritis aeque ar i e.
sumere, prout videlicet qui credit vel exacta n,r de futuris n
modum praesentium vivit , vel futura per praeoccunatL^
theologia modemistarum, per mmaneiuiam ,11 d,ent<:m: «d. uti fe,
utalem. — Quaeremus, quid tum de inspiratione» Ha" “ **""««*•
impulsione .11,, ntsi forte vehementia, ncuua '1 '
?d l,dcm suam verb» scriptovc aperiendam adieitur tqern',tur' 1“ “«te
m poettca inspiratione; quare quidam aiebat; Es, n ™ q“d ‘*W»
calescimus illo. Hoc modo Deus initium dici dehe, f** "ol>ls' Vm
librorum, - De qua pract„ea in,p7r. Z ^ ' ““P1™’8'* ac™»
omnmo esse in sacris libris quod illa caren addum' "*
eos crederes orthodoxos quam recentiores alire oui 2S*
invehunt. Sed haec **■
cismi praeceptis indicamus humanum r ' Nam S‘ »»
hominibus exaratum, licet ius theolmr lcet °P«s, ab hominibus pro
praedicandi; qui demum inspiratio r g C‘l per imm<™?ntiam divini
demistae Irorum 5^^^" P°SS't? Generaie“ uttqaemo-
Sensu nullam admittunt. PWtonH? “severant, catholico tama
Ecclesia imaginatur -Ponimf^V; °^ernnt, quae modemistarum schola de
credente quovis, in eo pfteserdm d'U?Kci: necessitate oriri, una in
sit mictus experientiam n*r fi i ^ 1 Pnmigemam ac singularem aliquam
quam fides c«n"mu . ^ ^ CUm communicet; altera, post-
dum in societatem et ad r P Ures evascnt» ln collectivi late, ad coalescen-
dum. Quid igitur Ecclesia?™™*^ b°num tuendum, augendum, propagan-
tionis conscienti irim ■ ' , * r Us conscientiae collectivae seu consocii-
aliquo creden," 1“«. « P^ane*** «Wfr, . Ph»
tas quaepiam modenr 1 C lcUf prcj catholicis, a Christo. — Porro socie-
omnes in communem '«* aUCjOI!ltate Adiget, cuius sit officium consociat*
ter- quae, in religioso co^tn ,,nfere' et conipagis elementa tueri pruden-
5*a catholica auctoritas t. ’ °Ctnn® et cultu absolvuntur. Hinc inficdi-
auctoritatis huius mV r^emina; disciplinaris, dogmatica, cui t utilis. — lan
atque officia repetent!-» *!> CX °,n£Inc colligenda est; ex natura vero wri
ritas in Ecclesiam ex-/' r,ietentIS aetatibus vulgaris fuit error quod auctu-
UHtocratica merito hab0^^ acccsscr‘t> nimirum immediate a Deo; quarr
modo Ecclesia e con- '^Ur' ^ed hacc nunc temporis obsolevere, Qu°
auctoritas ab insa f~_i collecti vitate emanasse dicitur, eo pariter
sia, ex conscientia rclV '** Vlta. ei emanat. Auctoritas igitur, sicut Ecde-
etionem si spreverit 1081 nritur’ atHue ideo eidem subest; quam subtt-
' ' vi mus, quum libertar* ^ ranil|dem vertitur, lia porro tempestate nunc
f-t. itu conscienda pubi it 15 Sen^us 'n fastigium summum excrevit. In ®yili
‘eque atque vita, una rCgimen invexit. Sed conscientia in homine
' Ult Scitare bellum ar 'fr ' / '*S* LrKu ,n hominum conscientiis intestinum
,L' a,lcloritati Ecclesiae officium inest detno03
Romani Pontifices
7° 3
... formis; co vel magis quod, ni faxit, exitium imminet. Nam
B ens profecto fuerit, qui in sensu libertatis, qualis nunc viget, regressum
^ e fieri aliquando autumet. Constrictus vi atque inclusus, fortior se pro-
ninifet Ecclesia pariter ac religione deleta. — Haec omnia modernistae
ratiocinantur; qui propterva toti sunt in indagandis viis ad auctoritatem
i ederiae cum credentium libertate componendam.
, , Seti enim non intra domesticas tantum parietes habet Ecclesia,
quibuscum amice cohaerere illam oporteat; habet et extra. Non una nam-
que ipsa occupat mundum; occupant aeque consociationes aliae, quibuscum
commercium et usus necessario intercedat. Quare iura igitur, quae sint Eccle-
siae officia cum civilibus consociationibus determinandum est etiam, nec
aliter determinandum nisi e\ ipsius Ecclesiae natura, qualem nimirum
modernistae nobis descripsere. — In hoc autem eisdem plane regulis utun-
tur, quae supra pro scientia atque fide sunt allatae. Ibi de obtectis sermo
erat, heie de finibus. Sicut igitur ratione obiccti fidem ac scientiam extraneas
ab invicem vidimus, sic Status et Ecclesia alter ab altera extranea sunt ob
fines quos persequuntur, temporalem ille, haec spiritualem. Licuit profecto
alias temporale spirituali subitei; licuit de mixtis quaestionibus sermonem
interseri, in quibus Ecclesia ut domina ac regina intererat, quia nempe
Ecclesia a Deo, sine medio, ut ordinis supematuralis est auctor, instituta
ferebatur. Sed iam haec a philosophis atque historicis respuuntur. Status
ergo ab Ecclesia dissociandus, sicut etiam catholicus a cive. Quamobrcm
catholicus quilibet, quia etiam civis, ius atque otheium habet, Ecclesiae
auctoritate neglecta, eius optatis, consiliis praeceptisque posthabitis, spretis
immo reprehensionibus, ea persequendi quae civitatis utilitati conducere
arbitretur. \ iam ad agendum civi praescribere praetextu quolibet, abusus
ecclesiasticae potestatis est, toto nisu reficiendus. Ea nimirum, \ encrabiles
Fratres, unde haec dimanant, eadem profecto sunt, (piae Pius V I decessor
Noster, in Constitutione apostolica Auctorem fidei, solemmter damnavit.1
25. Sed modemistarum scholae satis non est debere Statum ab hcclc-
>ia seiungi. Sicut fidem, quoad elementa, ut inquiunt, phaenomenica scien-
tiae subdi oportet, sic in temporalibus negotiis Ecclesiam subesse Statui.
Hoc quidem illi aperte nondum forte asserunt; ratiocinationis tamen 'i
coguntur admittere. Posito etenim quod in temporalibus rebus Status pos-
unus, si accidat credentem, intimis religionis actibus haud contentum,
i[i externos exilirc, ut puta administrationem susceptionemve Sacramento-
nun; neccssc erit haec sub Status dominium cadere Ecquid tum de eccle-
siastica auctoritate? Cum haec nisi per externos actus non explicetur; Sta-
u,i. tota quanta est, erit obnoxia. Hac nempe consecutione coacti, multi
t „ ,. .. ^ n Dto datam Ecclesia» ut rommunUaretur
* rop. 2. Propositio, quae statuit, potestatem a is
attorih,.. . ■ ■ . . 1 • tic intctUelo, ut a camrnumtatr fidelium
'Qnou^qut rurtt eius /nmiitri pro salute tnnn.urtt i,
'Stores derivetur eecUuaUic, ministerii ac rtgindm* poUS as: haeretica.- I rop 3- Insu-
» irrialf sie rxpheOta ut Romanttt
^mie Statuit Romanum Pontificem esse caput minis renate. / ... ....
' i n ipf ee/i ah Ecclesia twttttittcm mtntstfTtt QCClpiQt
non a Christo w persona heatt PrM. **<* <**> / *
Z Petri 'urc^or. verus Christi vicanus ar totius Ecclesiae cafut poliet unsversa
■Cclaia; haeretica. — Cf. N. 475.
I
7°4
Romani Pontifices
Bfc . £ Pistantibus liberalibus cultum
externam quamlibet religiosam cnn °— Cm sacrum externum •
tomZjt j„v“te“c,aiTnCm 6 medi° ■ollum’ T- *
nondum ad haec natam .. re adn*tuntur, — OunA •' e S101^
impellunt sua se spont/ind^L','1"111"’ PC‘Unt ln!erca ut Eccl?*1'™1'
Wc de auctoritate iZ W
* scilicet commentantur cn'r •‘“f" Senti>™- «* 5^ &■
nequaquam potest, nisi una sb ™ ° religiosa in
utantur, formula. Utraque autem , "nsocl°tonlm eonscicntia, unaou,'*"'
munera expostulat, cuius sit reperire aoTf “i**®1 m,*-
mum conscientiae rectim r P determinare formulam n
messe oportet ad fotmulai^^, ' quiden> menti saris' ZS
at Porro coniunctione ac veluti fi ,* Cn c°mmunitati imponendam |.
tum potestatis camdcra pTrs5b»tk *T Wmtis «wSLT**
denn istae collocant. Cura igitur mani^''™ *ed**» **■£
tandem aliquando nascatur, et publfcum ffi •“ COnsc,cm'is Angulanl*
m commodum mandatum haheoe 0 Cium m carumdem conari»,
^conscientiis pendere, ac proindea f0nSeq.uitur "«essario, iW *
iramil Q":,pr0pter Angularium lfominum c P°PV,ar“ fcr™s esse Mett*
tmpulsiones quas sentiunt palam™" ' COmeic"t,as Pmhiberr quMn.
praepedire q„a dogma ad nccess ,rri prof!tKln,ur. et criticae vim
utilitatem permissae non usus cs, u "i011"10"05 impellat, potestati* id
potestatis modus tempcratiooue s , ,SCdna ,usus- ~ Similiter in usa fc»
neco, notare ac proscribere nulla adh,‘.bcn.da- Lib™ quamlibet aatlS
"c’ tyrannidi profecto est’ nr LXpllcatl0nc admissa, nulla dtscepu*
j'S (iu°ddam iter repenendum ut ~ ^uare bcic etiam medium
'ni- Interea temporis cathoii' .aiJctomat* simul ac libertati integra sint
p - !>er\antissimoin se publicf» rC affendum> ut auctoritatis quidem
intermittat. ■ — Generarim veni^°^SeaT?r,i 8V° tamen obsequi ingenio non
«asticae potestatis finis ad snir'^ ,5 ^cc*csia praescribunt: quoniam ecde-
mnem esse tollendum, quo ili? !? 13 Un*cc Pcrtinet: externum apparatum
11 r- n quo illud sane netdfmti 3t mfuent«t«m oculos magnificentius onu*
anien unice animis concludi- ! ’iU r®Inncrn» ets« ad animos pertineat, non
sti tutorem recidere. C 10norern potestati impensum in Christum
2o* Porro ►
absolvamus, restat, Venerihii^* de<IUe Var«o eius germine materiam
postremo foco modernistanirr ' ^ ut de utrorumque explicatione
v * **?’ *n reb"gione, quae . .^raecc7M l audiamus. • — Principium hic gert-
^nandum. Hinc gressu m f -'at* ,:i1 Variabilc non esse, atque idcirco
Put est, videlicet *t iUud« ^od in eorum doctrinis fert
> 1 1n, quos ut sanctos ve °mm' ^°gma igitur, ecclesia, sacrorum cul-
vid! °mn,a alimus, evolutio ■mir’ q"'n ctiam fides «psa, nisi intermortua
niodcr qUCatl Si « pnete ?"’! T™ k*ibus debent Neque hoc minin»
mod StlS ,rad*ta. Positi habeantur» quae sunt de horum singuli* a
Lrn'stiS ipsis descriptam^ T evoIutioni* i ege, evolutionis rationem a
a emn-s- Et primo quoad fidem. Primigenia.
Romani Pontifices
7°5
inquiunt, fidei forma rudis ct universis hominibus communis fuit, ut quae
ex ipsa hominum natura atque vita oriebatur. Evolutio vitalis progressum
dedit: nimirum non novitate formarum extrinsecus accedentium, sed ex
nen asione in dies auctiore sensus religiosi in conscientiam. Dupliciter
jutem progressio ipsa est facta: negative primum, elementum quod vis extra-
neum, ut puta ex familia vel gente adveniens, eliminando; dehinc positive,
intellectiva ac morali hominis expolitione, unde notio divini amplior ac
lucidior sensusque religiosus exquisitior evasit, Progredientis vero fidei cae-
dem sunt causae afferendae, quam quae superius sunt allatae ad eius ori-
ginem explicandam. Quibus tamen extraordinarios quosdam homines addi
oportet (quos nos prophetas appellamus, quorumque omnium praestantis-
simus cst Christus); tum quia illi in vita ac sermonibus arcani quidpiam
pracsetul erunt, quod fides divinitati tribuebat; tum quia noxas nec ante
habitas experientias sunt nacti, religiosae cuiusque temporis indigentiae
respondentes. Dogmatis autem progressus inde potissimum enascitur, quod
fidei impedimenta sint superanda, vincendi hostes, contradictiones refellen-
dae. Adde his nisum quemdam perpetuum ad melius penetranda quae in
arcanis fidei continentur. Sic, ut exempla cetera praetereamus, dc Christo
factum est: in quo, divinum illud qualecumque, quod fides admittebat, ita
pedetentim et gradati m amplificatum est, ut demum pro Deo haberetur. —
Ad evolutionem cultus facit praecipue necessitas ad mores traditionesque
populorum sese accommodandi; item quorumdam virtute actuum f ruendi,
quam sunt cx usu mutuati. — Tandem pro Ecclesia evolutionis causa inde
“iitnr, quod componi egeat cum adiunctis historicis cumque ehilis regimi-
ni publice invectis formis. — Sic illi dc singulis, Ilie autem, antequam pro-
cedamus, doctrina haec de necessitatibus seu indigentiis (vulgo det bisogni
significantius appellant) probe ut notetur velimus; etenim, praeterquam
omnium quae vidimus, est veluti basis ac fundamentum famosae illius
methodi, quam historicam dicunt.
-7* In evolutionis doctrina ut adhuc sistamus, illud praeterea est adver-
cn cluni quod, etsi indigentiae seu necessitates nd evolutionem impellunt»
■ ' tamen unis acta, evolutio, transgressa facile traditionis fines atque ideo
3 Pr,m«genio \itafi principio avulsa, ad ruinam potius quam ad progressio-
nim traherct. Hinc, modernistarum mentem plenius sequuti, evolutionem
ex c°nnictionc duarum virium evenire dicemus, quarum altera ad progres-
^°nem agit, altera ad conservationem retrahit. — Vis conservatrix viget in
jCL' conti ncturque traditione. Eam vero c.xcnt religiosa auctoritas;
'qut tani iure ipso, est enim in auctoritatis natura traditionem tueri; tam
^ potitas namque, a commutationibus vitae reducta, stimulis ad pro-
?ressionem pellentibus nihil aut vix urgetur. E contra vis ad progrediendum
raP'ens atque intimis indigentiis respondens latet ac molitur in privatorum
, * illorum praecipue qui vitam, ut inquiunt, proprius atque inti-
m,us attingunt. En hic, Venerabiles Fratres, doctrinam illam exitioeissi-
mam cffcrrc caput iam cernimus, quae laicos homines in Ecclesiam subin-
*er* ut progressionis elementa. — Ex convento quodam et pacto inter binas
nasce vires, conservatricem et progressionis fautricem, inter auctoritatem
«w m.
ij
70 6
fd
d
^ *
ifpfli
<f*rt
*?<
L
N>(
*?
K* S*/
^ Wl*
p»* J
?*4i*
Jf*’ ►***;
35 F«*
l “w
'{ f+s.
J' I, }
Romani Pontifices
videlicet et conscientias privatorum, progressui
N™ privatorum conscientiae, vel harum quacdan. in'1'”3"0"'8 “"««u
cnvam agunt; hacc vero in habentes auctoritatem \“mc"ntiam oli
conflare atque in pacto manere. — Ev hio C0S'tclllL' illos pactio^
conflare atque in pacto manere. - Ex his autem ommf™"1” '“M P»«i»
modenustae mirentur adeo, quum reprehendi
e,s culpae vertitur, ipsi pro officio habent religio» «E “v "
conscientiarum nemo melius novit auam mei * * P endo. Necessiutt
conscientiarum nemo melius novit quam insi L !! T C"d°- Necet
(tunt quam ecclesiastici auctoritas. Eas igkur neccssitatT^'' iU“
sc colligunt: unde loquendi publice ac scribendi XI a
pa. cos. si volet, auctoritas” ipsi conscienti "offiefl^ Z5Z?* °
experientia norunt non sibi reprehensiones deberi sed W F®*
ipsos latet progressiones sine certaminibus haud fieri
cettamma: smt ergo ipsi pro victimis, sicut prophe ae , T 'T
■fleo quod male habemur, auctoritati invident «I ni Chns,.us- S
ultro concedunt. Quenmtur tantum onn f • ' m am cxsequt munu
cumus animorum tardaturhor^meTnl r' *”«“!*! sic «
nam leges evolutionis coerceri possunt infrin»" * "?oras a6™88"™: vnia
tuto ergo itinere nermint- ™ P ! *’ ,nfnng‘ °mnmo non possum. Insti
bilem Audaciam fucatae d’Jnl!Sf- qUfm'?S redarg“ti et damnati; incredi
simulate intont m^ mulZTT °bducen*s- Cervices quidm
tur audacius. Sic autem volentes 0™^™° SUSCCperunt Perse(luljrK
tenent, auctoritatem srimi, I, 1 ' m° 1110 prudentesque agunt: tum quu
‘ilis est intra Ecclesiae ‘ dam 6886 non evertendam; tum quia na
immutent: auod hmn P 1 Inanere> ut collectivam conscientiam sensim
( . J J 1 1 \ ^ ^]| j T3 — * t * ■ j ^ se non advertunt conscitn^n
venditare ? SS‘derC% ^Ue ideo nullo eos iure illius se interpreta
ribus nihil Jihfi' \^ne^abdes fratres, modernistis auctoribus atque acto-
in sententia ^raer ' ,mrnUtabi^ Ecclesia esse oportet. Qua equidem
decessor Noster h non caruere* ‘His nimirum, de quibus Pius IX
gressum summis IsH dlvinae revelationis inimici humanum fi-
ne sacrileeo ausi i/*"- <^crenles' tn catholicam religionem temerario
Perfici queat 1 _ n P 1 osoPfucttm aliquod inventum, quod humanis
demis tarum novitas- at,one praesertiin ac dogmate nulla doctrinae mo-
reperimus, sic enunchtanv^ • 3 CSt\q,lam m p" 1X ®y]labo reP robat,®
cta continuo et i„ 1 r V ' >U!na relatio est imperfecta et idcirco subc
deat: 2 solcmmn ^ ° ^^grcssui, qui humanae rationis progressioni respes-
doctrina auam De™ W at‘cana Synodo per haec verba: Neque enim fid*
humanis ingemis t ^ ‘ j ° ' velut philosophicum inventum propositu >■.
tradita, fidelitet -/ / */V /*' <d inquam divinum depositum Christi spon:< ‘
dogmatum is 0 ,,,,,.° (t tnjcillihihter declaranda . Hinc sacrorum qu^
flater Ecclesia nr - Lrpitui) , retinendus^ quem semel declaravit Svu>6
j m m a,) ((j xcttsu fi/tions iutelligcnti/ie spcctc it iu)^rt
Bncvcl fiiji */
t k/til piurihui —
Syl ,, nrtm - ' 9 nov- ^46.
' • prof’- 5- — Cf. x. u +
-Cf. N. 504.
Romani Pontifices
707
ucidtndm' 1 quo profecto explicatio nostrarum notionum, etiam circa fidem,
tantum abest ut impediatur, ut imo adiuvetur ac provehatur. Quamobrem
eadem Vaticana S\o'. niiiri sequitur: Cf escat igitur et multum vehementer que
proficiat tam singulorum quam omnium , tam unius hominis quam totius Ercle-
‘dee, artatum et sacculorum gradibus, inteUigentia , scientia, sapientia; stdin suo
dumtaxat genere, in eodem scilicet dogmate, eodem sensu eademque sententia. -
29. Sed postquam modernismi assectatoribus philosophum, creden-
tem, theologum observavimus, iam nunc restat ut pariter historicum, cri-
ticum, apologetam, reformatorem spectemus.
30. Modcmistarum quidam, qui componendis historiis se dedunt, sol-
liciti magnopere videntur nc credantur philosophi; profitentur quin immo
philosophiae se penitus expertes esse. Astute id quam quod maxime: ne
scilicet cuipiam sit opinio, cos praejudicatis imbui philosophiae opinatio-
nibus, nec esse proptcrca, ut aiunt, omnino obiectivos. Verum tamen est,
historiam illorum aut criticen ineram loqui philosophiam; quaeque ab iis
inferuntur, ex philosophicis eorum principiis iusta ratiocinatione concludi.
Quod equidem tacile consideranti patet. — - Primi tres huiusmodi historico-
rum aut criticorum canones, ut diximus, eadem illa sunt principia, quae
‘upra ex philosophis attulimus: nimirum agnosticismus, theorema de trans-
figuratione rerum per fidem, itemque aliud quod de defiguratione dici posse
■ btirn est. Iam consecutiones ex singulis notemus. — Ex agnos/ icismo hfsto-
m' 15011 ‘diter ac scientia, unice de phaenomenis est. Ergo tam Deus quam
quilibet in humanis divinus interventus ad fidein reficiendus est, utpote
3 pertinens unam. Quapropter si quid occurrat duplici constans
cemento, divino atque humano, cuiusmodi sunt Christus, Ecclesia, Sacra-
menta aliaque id genus multa; sic partiendum erit ac secernendum, ut quod
umaniun fuerit historiae, quod divinum tribuatur fidei. Ideo vulgata apud
mo cmistas discretio inter Christum historicum et Christum fidei, Eccle-
5|arn historiae et Ecclesiam fidei, Sacramenta historiae et Sacramenta fidei,
ataque similia passim. — Deinde hoc ipsum elementum humanum, quod
F 1 “Stoncum sumere videmus, quale illud in monumentis apparet, a
per transfigurationem ultra conditiones historicas elatum dicendum
et' Adiectiones igitur a fide factas rursus secernere oportet, casque ad
ipsam amandare atque ad historiam fidei: sic, quum de Christo
Ijjaur' ' ‘1‘bdquid conditionem hominis superat, sive naturalem, prout a psy-
p 0 exhibetur, sive cx loco atque aetate, quibus ille vixit, conflatam. —
‘aeterea, ex tertio philosophiae principio, res etiam, quae historiae ambi-
ro non excedunt, cribro vclutt cernunt, climinantquc omnia ac pariter
3d hdem amandant quae, ipsorum indicio, in factorum logica, ut inquiunt,
on sunt vel personis apta non fuerint. Sic volunt Christum ea non dixisse,
audientis vulgi captum excedere videntur. Hinc de reah eius histo-
na dc,ent et fidei permittunt allegorias omnes quae in sermonibus cius
,cci'rnint. Quaeremus forsitan qua lege hacc segregentur? Ex ingenio homi-
iide
ndcin
! 1
'°ns[- tr , Fifiut, cap. IV
-^>C, Clt
Cf. N- «o.
mTfcRNn \s s
X
rf L
cr
FI9)
J
>
r~ mU
rr *<?*
^ 1 ^
:>. o
- >
— I
708
Romani Pontifices
sti
CtLi
ca
T\
nis, ex conditione qua sit in civitate usus, ex edueatinn*
facn cutusquam complexu: uno verbo, si bene novim. C’ ^ at3lUn^
tandem aliquando in mere ***** r^Z ^ «*»> qu*
personam ,psi capere et quasi gerere: quidquid vero nnrib ^ Chn
ipsi fuissent acturi, id omne in Christum transferunt Z e m adiun^
eludamus, a pnon et ex quibusdam philosophiae nrinrin'L lgltUr> ut <%*
quidem sed ignorare asserunt, in redi, quam vocan hi!t
Deum non esse affirmant nec quidquam divini egisse- ut h Chnsl!Jm
tantum patrasse aut dixisse, quae ipsi ad ’ lU hom,nem vero
patrandi aut dicendi ius tribuunt " C tCnipora "fe«iL
31- Ut autem historia ab philosophia, sic critis *k u-, •
pjt conclusiones. Criticus namque, indida^L^mu! *k S**?* SUas acci’
monumenta partitur bifariam. Quidquid post dicrm^riT"™ 1!™^
tioncm superat, reali historiae assumat- Jen aH fT; , P 'Um ob,n,n3-
nam ablegat. Has enim binas historias aeeuranl* JH' "stonanl
fidei, quod bene notatum voh.u ul , , , ’ gU"m; Ct hist”ri“
Hinc, u, iam «‘«pp«*
reapse fuit sed ad fidem pertinet- alter «„7 ‘ 1 ’ Cr qUI mtlVm
alter qui solummodo in n^T' ^ C.?rt0 Ioco ^rtaque vixit aetate,
exempli causa, est Christus q ®mmentatl.onibus fid^ rcperitur: eiusmodi,
^ fx: — :rge,iuni exhibct: quod u*
jMonumcnS mu Affiximus15 h,lI.?°phl ac.. ' n ,historiam dominatus absolvitur,
cum suo dogmate vitalis i,LZ'™tiaeTu qu^om^ r™"' phi,0S“phu!
cu iuscum que^emana^ !?“** nmnationfm «se expheanda. Tqui "iub
indigentia' uaniam . * *““* «««««io est in necessitate seu
oportet, et illud historice-1 In ne ff ^ f“CU"” i’08? nccessitattra “nciP'
numenta iterum sivemn ; t-t s* P°stenus. — Quid tum historicus? Mo-
scrutatus, indicem ev W L . ®3Cns cont*nentur sive aliunde adducta,
tum ad cultum «-w-r ' con“Ctt singularum necessitatum, tum ad dogma
ex altera, locum habucTe spectantium, quae in Ecclesia, altem
monumenta aua.. e 1 • . . °fectum indicem critico tradit. Hic vero ad
aetates sineul-is r! 1 ■storiae destinantur, manum admovet; illaquc per
per praecepti memor foetum T ^ resPondcant sinSuIa: eius seni-
dem fieri aliaumr! * necessitate, narrationem facto anteverti. Equi*
•psurn esse foeto rr * ^°SSJt’ tIuasdam Bibliorum partes, ut puta epistolas,
monumenti cuTushhcr ********* Crcatum' Quidquid tamen sit, lex est,
aetate exortae in Eerlr ' 36 -tCm .non :dder determinandam esse, quam «
te rea est inter foeti L3U Urm,scu*UscIUe necessitatis. — Distinguendumprtt*
enim uno die nasci c,1'UsPiam exordium eiusdemque explicationem: quod
Hanc <>b causam deb-t^' ^°n n*S' dccursu temporis incrementa suscipit
distributa bipartiri iten Lritl1‘‘us monumenta, per aetates, ut diximus, iam
cationem pertineant se *' U fa Tiae ad onginem rei altera quae ad expli-
33- Tum denuo phdow7 f3qUe nJrsus ordinart Per tempora.
SIC exercere, uti evolutir ^ ° "cus est> qui iniungit historico sua studia
n,s Praecepta legesque praescribunt. Ad haec histo-
Romani Pontifices
70q
nttmpnta iterum scrutari; inquirere curiose in adiuncta conditto-
ncus m°nuii*«w» . . . ,
uc (juibus Ecclesia per singulas aetates sit usa, in eius vim conserva-
tricem in necessitates tam internas quam externas quae ad progrediendum
nellerent, in impedimenta quae obfuerunt, uno verbo, in ea quaecumque
ad determinandum foxint quo pacto evolutionis leges fuerint serva-
post bacc tandem explicationis historiam, per extrema veluti linea-
_ent3) describit. Succurrit criticus aptatque monumenta reliqua. Ad scri-
piionem adhibetur manus: historia confecta est. — Cui iam, petimus, haec
historia inscribenda? Historico ne an critico: Neutri profecto; sed philoso-
pliu. Tota ibi per afirioi ismum res agitur; et quidem per apriorismum hae-
resibua scatentem. Miseret sane hominum eiusmodi de quibus Apostolus
diceret: Evanuerunt in cogitationibus suis ... dicentes enim sc essi sapu ntes,
iluUi facti sunt : 1 at bilem tamen commovent quum Ecclesiam criminantur
monumenta sic permiscere ac temperare ut suae utilitati lotiuantur. Simi-
nini affingunt Ecclesiae, quod sua sibi conscientia apertissime improbari
«ntiunt.
34. Ex illa porro monumentorum per aetates partitione ac dispositione
sequitur sua sponte non posse libros sacros iis auctoribus tribui, quibus
reapse inscribuntur. Quam ob causam modcrnistac passim non dubitant
asserere, illos eosdem libros, Pentateuchum praesertim ac prima tria nvan-
gelia, ex brevi quadam primigenia narratione, crevisse gradatim accessioni-
bus, interpositionibus nempe in modum interpretationis sive theologicae
rive allegoricac, vel etiam iniectis ad diversa solummodo inter se i ungenda.
— Nimirum, ut paucis clariusque dicamus, admittenda est s‘italis evolutio
librorum sacrorum, nata ex evolutione fidei eidemque respondens. Addunt
vero, huius evolutionis vestigia adeo esse manifesta, ut illius fere histon*
describi possit. Quin immo et reapse describunt, tam non dubitanter, ut
suis ipsos oculis vidisse crederes scriptores singulos, qui singulis aetatibus ad
libros sacros amplificandos admorint manum. — Haec autem ut confirment,
criticcn, quam textuahm nominant, adiutricem appellant; nitiinturque per-
suadere hoc vel illud factum aut dictum non suo esse loco, aliasque ems-
m ,tli rationes proferunt. Diceres profecto eos narrationum aut sermonum
quosdam quasi typos praestituisse sibi, unde certissime judicent qui suo
quid alieno stet loco. - 1 lac v ia qui apti esse queant ad decernendum, aesti-
volet Verum tamen qui eos audiat de suis exercitationi u. c
sacros libros affirmantes, unde tot ibi incongrue notata datum est
dcrc- credet fere nullum ante ipsos hominum eosdem libros voluu^t
neque hos infinitam propernodum Doctorum multitui inem quaq ^
fmatam «a», UigcJ plane c. eruditione et sanemodme r.£e o ngt d h.
Ptacstantiorem. Qui equidem Ductores sapient.ss.m. tantiori abfuit 1 1 Scn
P*» sacras ulla es parte reprehenderent, ut unmo, quo Mas - cru.a .
'“'penitius, .... maiores divino Numini agerent gratias, quoti , a cum h m -
Wbtis louui ,ii"iv,tnm esset Sed heuf non «s adjumentis Doetorcs no.tn
>n saern? , , ,t nibus modernistae! schcet magistram et
sacros libros mcubucrufit* quious
Ad Rom . , I, zi t
bibliotheca
«i VTKRMUS SACEXDOTAUS SANC n !’f r
'IO
Romam Pontific
rs
ducem non habuere philosophiam ouaei^T^
sc jpsi Judicandi normam sibi delegerunt _ 3 negatione Dei, *
cuiusmodt in re historica modernistarum sit mettadf ^ pPatere
dium historicus excipit; pone ex ordine Jemm, v'
textuahs. Et quia primae causae hoc competit ut virtrT^ tUm mtcrna tum
tibus communicet; evidens fit, CnticL cL^ni SU;un CUn^qiT
cen, sed vocari iure agnosticam, imnanmtistam evo/ ^mpim e** S
qui eam profitetur eaque utitur, errores cidemln ^ IW/aw: '**» id»
licae doctrinae adversari. — Quam ob rem minm^ ,C,t“ profiteri « catho-
apud catholicos homines id eenus c rZ 7 ,T°Pere vi^ri N
geminam habet causam: foedusTn 3 !*» «5J
genens arctissime inter se iun^ntur, variate ^
sensione posthabita: tum vero audacia nrixinv. ^ Um ac rellgl0nuai dis-
ceteri uno orc extollunt et sciential ^ qUisque ^
portentum aestimare per se volet facfolZ™ T™'’ qUa‘ qui n(m®
ignorantiae accusent; qui amplectitur aginmci adonuntur; qui neget,
haud pauci decepti: qui si rem attenti ’ 30 ,audlbus exornent. In,
arn,,„ praepotenti orria&m domini cThfcT"'’ '“'"I5™1- ~ & W
assensione quaedam circumstantis wri ! . - Cvium “«‘morum incauta
omnia permeat luemque diffundit — c Cor[uPtl° gignitur, quae per
35- Hic apud modern istas dupliciter a
directe primum, materiam sih; , , ph,IosoPho et ipse pendet. Nm
praecipiente conscriptam: directe A?* hlStontim> philosopho, ut vidimus,
cia. Inde illud vulgatum in schoh uj*| n?u*uatus ab dio dogmata ac iudi-
apologesim controversias de r,.V ■ ° e™Istarum praeceptum, debere novam
psychologicis. Quamobrem !®IOne mmere historicis inquisitionibus et
rationalistas monendo ' P° °Sotac modernistae suum opus aggrediun-
ex historiis vulgorSl ,?^011^ *"*«« non sacris libris aeve
scd ex historia reali nm,r. ' ^ 11 quae veteri methodo descriptae sint;
data. Idtjue non tunsi , ^nis ,Praccepti°nibus modernaque methodo con*
hanc tantum historiam vert^T™ argl'mentati asserunt, sed quia reapse
scribendo sinceritate scc. * ere arbitrantur. Dc ad serenda vero sua in
Ut sub eodeSn vexilln stin I >Unt 'am aPud rationalistas noti sunt, iaro.
Vtrus catholicus respueret ^n'** n^rentes» hiudati: de qua laudatione, quam
Ecclesiae opponunt o i ■S’ SI 11 Prattdantur, eamque reprehensionibus
perficiat videamus Finis C 301 T*0 pact0 :lP°l°gcsim unus aliquis istorum
nem fidei adhuc expertem UCn,j5j * assequendum praestituit, hic est: horni-
rifntiam assequatur .L° 1 , ce.rc’ !lt cam de catholica rcl igione exfx-
mentum. Geminum -id h C* mod®rnistarum scitis unicum fidei est funda*
' li!t! ■ iTimum ex atnuKti ^ pa,Ct UCI ; ‘duecttvum alterum, alterum subiedi-
ptaesertim catholica viti/^111” Proccd^t*> e®qtic spectat, ut eam in religione-
quemque itemque histon ein virtutem inesse monstret, quae psychologum
na incogniti aliquid Cel f ,nt mentls SUad™t, oportere in illius histo-
gioncni, quae modo vst u>c> ostemiere necessum est, catholicam reli-
almd praeter progredi’ 0I?niTio «»» quam Christus fundavit, seu non
invexit. Primo igitur gernun ' ii '' r gCTrn*n,s explicationem, quod Christus
,K fl,,;*lc sit, determinandum. Idipsum porr°
J
Romani Pontifices
yn
Mrrmil.t exhiberi volunt: Christum adventum regni Dei nunciasse, quod
brevi foret constituendum, eiusque ipsum fore Messiam, actorem nempe
divinitus datum atque ordinatorem. Post haec demonstrandum, qua ratione
id germen, semper immanens in catholica religione ac permanetis , sensim ac
secundum historiam sese evolverit aptaritque succedentibus adiunctis, ex
iis ad sc vitaliter trahens quidquid doctrinalium, cultualium, ecdesiastica-
m formarum sibi esset utile; interca vero impedimenta si quae occurre-
rent superans, adversarios profligans, insectationibus quibusvis pugnisque
superstes. Postquam autem haec omnia, impedimenta nimirum, adversarios,
insectationes, pugnas, itemque vitam foecunditatemquc Ecclesiae id genus
fuisse monstratum fuerit, ut, quamvis evolutionis leges in eiusdem Eccle-
siae historia incolumes appareant, non tamen eidem historiae plene expli-
candae sint pares; incognitum coram stabit, suaque sponte sc offeret. Sic
illi, in qua tota ratiocinatione unum tamen non advertunt, determinatio-
nem illam germinis primigenii deberi unice aprmismo philosophi agnostici
et cvolutionistae, et germen ipsum sic gratis ab cis definiri ut eorum causae
congruat.
36. Dum tamen catholicam religionem recitatis argumentationibus asse-
rere ac suadere elaborant apologetac novi, dant ultro et concedunt, plura
in ea esse quae animos offendant. Quin etiam, non obscura quadam volu-
ptate, in re quoque dogmatica errores contradictionesque repenre sc palam
dictitant: subdunt tamen, haec non solum admittere excusationem, sed
quod mirum esse oportet, iuSte ac legitime esse prolata. Sic etiam, secun-
dum ipsos, in sacris libris, plurima in re scientifica vel historica errore
illiciuntur. Sed, inquiunt, non ibi de scientiis agi aut historia, verum de
religione tantum ac re morum. Scientiae illic et historia integumenta sunt
quaedam, quibus experientiae religiosae et morales obteguntur ut facilius
in vulgus propagarentur; quod quidem vulgus cum non aliter intelligcret,
perfectior illi scientia aut historia non utilitati sed nocumento fuisset. Cete-
rum, addunt, libri sacri, quia natura sunt religiosi, vitam necessario vivunt.
i.1111 vitae sua quoque est veritas et logica, alia profecto a veritate et logica
rationali, quin immo alterius omnino ordinis, veritas scilicet comparationis
ac proportionis tum ad nudium (sic ipsi dicunt) in quo vivitur, tum «n! n^m
pv ratione.
kgi
'critas, quique sacros fibros sic aestimamus quod Spiritus Sancto inspirante
a>nscripti Deum habent auctorem , 1 hoc idem esse affirmamus ac men ac
W®**» seu officiosum ipsi Deo tribuere; vul^que AugttSOm^nmus.
semel in tantum Ltoritatb fitstifiu» offirmo obguo ‘
illfirtim i.-l . , ...i.:, tum. ut cuique videbitur vel ad
■ uni librorum particula remanebit , quuc non, u
mor» difficilis ve/
a, uu « , pemiciosisima regula ad men
«« q«od idc-m sanctus
auctotis consilium oQiaumquc i* h
Cone, Va t,t de Re tt.* c,
1 1-
*‘Pm. 2H
Cf. N. 16«
bibliotheca
ri:vrf.UNU \S S\CC'sD01 M tS SANI n HT
7t2
Romani Pontifices
Doctor adjungit: In
w cis, scilicet Scrinturis ,ii,„ / . ' - —
*" V“" ^ m*L ~ Sd inodcrnistac «
- ""'s 'bris «* subind<fr,tiodna^“^ «C
nciam, quae nulln , ncs occurrere ,.i
Concedunt praeterea, in sacris „uns eas <=„Kirt j • - « -..iur
doctrinam quampiam probandam, quae nX
tur; cuius modi sunt quae in prophetiis nitm r flmdW>em0 **
ampliuSTpartifiCia qUaedam Praedicationis quae a vitT | ^ *£
amphus. Permittunt, immo vero asserum- I-/ uta kN'tima fiUnt 0llti
tempore adventus reeni Dei manCe crr^^ T™ T™ “
v.dcr, debet; nam et ipse vitae legibus tenebatmi T , miru™. «quim
siae dogmatibus? Scatent haec etiam apertis n 9U.ld post haec de Eccfc.
quarnquod a logica vitali admittuntur, veri t ti ^ !"««•
W qU'PPC dc, infinito “Situr, euius infiuiri unt r ” ^ "°n aJv'™'»u,;
W omnia probant tuenturque, ut profiteri au n c D«mm, a*»
honorem haberi excellentiorem quanfeomr Zl ■'*??' m"Um '**
^Cnrt?diCti0nf’ qUid "0n Pr°babitur? *la ** -Sn,“*<-
fidem disponi potest, venLn^tiam^W^^d'* "'fi1" a,gumcmis ai
apologetae ad immanmtiae doctrinam ? Ad qUcr? finem modenustae
homini persuadeant, in ipso atque in ■ rCVertuntlir* laborant nempe ut
slbus «'ari cuiuspiam C,US "atu™ “ "toe 1«.
cuiuscumque sed talis omnino aultifZh ex,81:ntian>. nec religionis
prorsus inquiunt ab explicatione 4ae perfecta “ ^ ‘f* Cn,m ***«
Nos iterum oportet, non desiderari e nt) . **lc 'autem queri vehemen-
s tmm^cntiae doctrinam ut doctrin? '0ICIS hominibus* qui quam-
utuntur; idque adeo incauti Liunr T pro apologi
solum et convenientiam videantur ’ "i" •” n;Uura humana non capacitatem
quod quidem apologetae cathnl’ . llttcre nd ordinem supernaturalem.
demonstrarunt sLper sed ' r 5' °Ppom,nis ^hibitis temperationibus
ramen verius dicamus! '“T? ™"TS ^xigentiar*. - Ut
invehitur, qui volunt moderatiori» re ‘fl0nis figenda a modernistis
t!la‘lim’ h homini nondum civ u !*■ audln* ^am qui integralistae appellari
stran volunt, quod in ChrUri * tpsum Scrmerri in ipso latens, demon-
missum est, — Sic igitur V con*pIcntla riiit atque ab eo hominibus trans-
methodum, summatim deser'^3 1 CS,^ratres’ apologeticam modemistarum
agnoscimus: methodum nm^am:-"Ctn”is eorum Pia™ congruentem
ac atdificandum aptas ,sr<! -» i i*’ 11 Ul lm ^^trinas, errorum plenas, non
sed ad catholicos ipsos ad h Uostrtlcncil],n. non ad catholicos efficiendos,
cuiuscumque omnimodam iacreMm trahendos, immo etiam ad religionis
-»8, pail-- , )Uam eversionem!
am ea- quae huc usour i*, denda de modernista ut reformator est.
quam acri innovandi studin t?*U|ltl 'SUmUs> abunde manifestant quanto et
Ju.m rL‘s oninmo onine-s ' loniincs ,erautur. Pertinet autem hoc stu-
p u os»op]iiam in sacris nr-ip« .T-'16 ‘,pud catholicos sunt. — Innovari volunt
nVnr' fSUcohlm ad historiam nhd! scnu.nan.,s: “a ut, amandata philosophia
l^^^^®^2^a^doltectiitii)Us , °Phiac inter cetera quae iam obsolcve-
Jia den - y tradatur philosophia, quae una vera
Lh t teologiam innovandam, volunt, qimm
TlOstrat;in ( ir t ,r.
,HUL resi
Romani Pontifices
7*3
. ritjonaIcm dicimus, habere fundamentum modernam philosophiam.
[Vitium vero theologiam, niti maxime postulant in historia dogmatum. -
Historiam quoque scribi et tradi expetunt ad suam methodum pracscri-
puque moderna. — Dogmata eorumdemque evolutionem cum scientia et
Storia componenda edicunt. — Ad catechesim quod spectat, ca tantum in
atecheticis libris notari postulant dogmata, quae innovata fuerint sintque
*d vulgi captum. — Circa sacrorum cultum, minuendas inquiunt externas
religiones prohibendumvc ne crescant. Quamvis equidem alii, qui syinbo-
lismo magis favent, in hac re indulgentiores sc praebeant. — Regimen Eccle-
siae omni sub respectu reformandum clamitant, praecipue tamen sub disci-
plinari ac dogmatico. Ideo intus forisque cum moderna, ut aiunt, conscicn tia
componendum, quae tota ad democratiam vergit: ideo inferiori clero
iprisqut laicis suae in regimine partes tribuendae, et collecta nimium con-
iractaque in centrum auctoritas dispertienda. — Romana consilia sacris nego-
tiis gerendis immutari pariter volunt; in primis autem tum quod a sancto
tijjim uim quod ab indice appellatur. — Item ecclesiastici regiminis actionem
in re politica et sociali variandam contendunt, ut simul a civilibus ordina-
tionibus exsulet, eisdem tamen se aptet ut suo illas spiritu imbuat. — In re
morum, illud asciscunt americanistarum scitum, activas virtutes passivis
anteponi oportere, atque illas prae istis exercitatione promoveri. — Clerum sic
comparatum petunt ut veterem relerat demissionem animi et paupertatem
B' " i
cogitatione insuper et facto cum modemismi praeceptis consentiant. — Sunt
itmm ^ui’ magptris protestantibus dicto Jubentissime audientes, sacrum
!Psum ,n sacerdotio coelibatum sublatum desiderent. - Quid igitur in Eccle-
'ia intactum relinquunt, quod non ab ipsis nec secundum ipsorum proiiun-
riata sit reformandum?
39’ In tota hac modemistarum doctrina exponenda, Venerabiles Fra~
videbimur forte alicui diutius immorati. Id tamen omnino oportuit,
1 m nc, ut assolet t de ignoratione rerum suarum ab illis reprehendamur;
ut pateat, quum de niodernismo est quaestio, non dc vagis doctrinis
nijfloque inter se nexu coniunctis, verum dc uno compactoque \Fduti
^tporc, in quo si unum admittas, cetcni necessario sequantur. Ideo dida-
1 ,3 ratione usi sumus, nec barbara aliquando respuimus verba, quae
^odernistae usurpant. — Iam systema universum uno quasi obtutu respicien-
nemo mirabitur si sic illud definimus, ut omnium haereseon conle-
aum «se affirmemus. Certe si quis hoc sibi proposuisset, omnium quot*
m fucrunt circa fidem errores succum vel uti ac sanguinem in unum
5°n crre: rvm nunquam plenius perfecisset, quam modemistae per ecerunt.
mrno vcro tanto hi ulterius progressi sunt, ut, non modo catholicam reh-
sed omnem penitus, quod iam innuimus, rel.gionem deleverint.
H’"c enim rationalisterum plausus: hinc qui liberius apertiusque mter rat.o-
^listas ]0
quuntur, nullos sc cfficaciores quam
modemistas auxiliatores
inisse gratulantur. — Redeamus cnimvcro tantisper, \ enerabilcs ra re ,
Vitiosissimam illam apnosticismi doctrinam. l-a scll,cet* L’x parlc intc c_
^ °mnis ad De,
^ P^rtc
:um %
L* cuiusdam anin
aenosttasmi cioccriuum. — ■ -
u-i nncchiditur homini, dum aptior sterni putatur
,j sensus et actionis. Sed hoc quam perperam, quis
i
50
aDS
^ M*{
i W
i
X
S/5
✓
*%
H|A
^ }trv
KcJ
fi
•1
W P*i
Tfc»
0Mp»
it j|
—4
7J4
Romatti Pontifices
non videat? Sensus enim animi actioni rei resnonde, —
externi sensus proposuerim. Demito intellectum- lm™ qUam in,ell«lu
quos tam fertur, proclivius sequetur. Perperam «»» '
quaevts de sensu religioso communem sensum „ „ m; nam Pk»»Ui
autem sensu docemur, perturbationem aut «cun "ioT8"3^ ““
non adu, mento sed impedimento esse potius ,“m“ ™ an,m' Me
inquimus ut in se est; nam verum illud alterum ,\c'st'*a,,onc™ veri, <„
sensus et actionis, si quidem ludendo /s, .ZnTnlA ^ »
confert, cuius scire maxime intereat sit necne ™r, ad™*ll,m konia
nwnns aliquando incidet. — ExNrhta;,,,, psUm DetJs, cum}
inferunt. Sed quid hacc ad sensum iJhun anh^t" ' tanto operi adiutricta
quam quod vehementiorem faciat; ex qua vehemenrif fi ^ plane' pra£!er‘
nuor persuasio de veritate obiccti Hm h-wr \ ,fiat ProPorti«Mr.
sensus ille animi desinat esse sensu. aJ^JP*"*** non
per deceptioni obnoxiam, nisi regatur in hi lnunutam naturam,^
mant et iuvam, nam sensus qUO infensior « ? T "V™ VW0 iUam
vero de religioso sensu hic -i,n „ - / ’ p rc lure cst ^nsus.-Cur;
Probe, Venerabiles Fratres 8^^^lSPenent? in.eo intenta, r
•tem doctrina quae ipsam regat prudentiam' Kc ^ s,t °PUS' «*»
tline, qui PdTS »■& ex librorum co»l
doctrinam tamen longe ln "ull«> pretfe
citateni praeseferunt • -i ,su^t,Jl0remque ad observandum Re-
videtur aut saltem i’ 9 *?. Slbl arrogant- Equidem Nobis umentis e&
gationc, expcriimtlL E 'I 't SUmm°pC'rc pr° vms-
vero, ut ner transcur-n ^ ere» ^ciiiusmodi modernistae venditant. Cu:
firmitas, non eadem tribuatur flj?* Slham™ experientiarum tanta vis cd ...
asserunt de devio itin - >quam plura catholicorum millia se haberr
atque fallax? Homtnu tT* ^U° moc*ern,st:ie incedunt? Haec ne tantum fala
semper, sensu snlpm ‘iUten! P3.rs maxima hoc firmiter tenet teqebitjiK
Dei notitiimi Dertina' C cxP,encnt,a* nullo mentis ductu atque lumine ad
gio nulla. - jqec m( 1 nunquam posse. Restat ergo iterum atheismus acrtli-
doctrina. Nam «; . Crni.stat meliora sibi promittant ex asserta sxirbolim.
symbola sunt* ecauid ^ 'S jme lectualia, ut inquiunt, elementa nihil nisi D(-:
divinae? ciuod si it-i f*™ lmi n<’n sit ipsum I)ei nomen aut personalitati'
ad pantbeismuni via* 'n;i Pcrsona^tate ambigi poterit, patetque
theismum. ducit der t ‘ ^ Cm :iUtcm> videlicet ad purum putumquepn*
:*n eiusmodi r, ' a immttnentia divina. Etenim hoc quaerifflv-
quid tum a catholin t T , ei|m ab homine distinguat necne. Si distinet' ■
ft iieitrSi non distin > °C*nna differt, aut doctrinam de externa revelatione -
dernistarum vult utif,"! ’ pantheismum habemus. Atqui immanentia haec
ut homo est proficisci ‘l nilttlt £ 111nc conscientiae phaenomenon ab hernia
esse Deum cum hcm‘ C8't,nia erS° ratiocinatio inde infert unum idtmq^
praedicant, inter scie ‘ ^ quo P*nAcisnius. — Distinctio demum,
ctum enim scientiae 81D lt fidem, non aliam admittit consecutionem, GW*
gnoscibilis, lannem ; C08n°8cibilis realitatc ponunt; fidei e contra in inct>‘
eegiu. -sci bile inde omnino constituitur, qu°d ',i!l
Romani Pontifices
7*5
obiectam materiam et intellectum nulla adsit proportio. Atqui hic proportio-
L\ defectus nunquam, nec in modernistamm doctrina, auferri potest. Ergo
incognoscibile credenti aeque ac philosopho incognoscibile semper manebit
Hgo si qua habebitur religio, hacc erit realitatis incognoscibilis; quae cur
ttiam mundi animus esse nequeat, quem rationalistae quidam admittunt, non
videmus profecto. — Sed haec modo sufficiant ut abunde pateat quam multi-
plici itinere doctrina inodcrnistarum ad atheismum trahat et ad religionem
omnem abolendam. Equidem protestantium error primus hac via gradum
,ujt* sequitur modernistamm error; proxime atheismus ingredietur.
io. Ad penitiorem modemismi notitiam, et ad tanti vulneris remedia
aptius quaerenda, iuvat nunc, Venerabiles Fratres, causas aliquantum scru-
tari unde sit ortum aut nutritum malum. — Proximam continentemque
causam in errore mentis esse ponendam, dubitationem non habet. Remotas
vero binas agnoscimus, curiositatem et superbiam. — Curiositas, ni sapien-
ter cohibeatur, sufficit per se una ad quoscumque explicandos errores.
Unde Gregorius XVI decessor Noster iure scribebat: 1 Lugendam valde est
quonam prolabantur humanat * rationis deliramenta , ubi quis notis rebus stu-
(/{«/, atque contra Apostoli monitum nitatur plus sopor t quam oportt at sapnt,
sibiqut nimium praefidens , veritatem quaerendam autumet extra catholicam
Ecclesiam, tn qua absque vel levissimo erroris coeno ipsa invenitur. Sed longe
maiorem ad obeat carnium animum et in errorem inducendum cohibet effi-
cientiam superbia: quae in modemismi doctrina quasi domicilio collocata,
® ta undequaque alimenta concipit, omnesque induit aspectus. Superbia
fnirn sibi audacius praefidunt, ut tamquam universorum normam se ipsi
habeant ac proponant. Superbia vanissime gloriantur quasi uni sapientiam
possideant, dicuntquc elati atque inflati: Non sumus sicut et teri horni tus ;
ct ne cum ceteris comparentur, nova quaeque etsi absurdissima amplectun-
tur et somniant. Superbia subjectionem omnem abiiciunt contendunt que
auctoritatem cum libertate componendam. Superbia sui ipsorum obliti,
aliorum reformatione unice cogitant, nullaque est apud ipsos gradus,
nulla vel supremae potestatis reverentia. Nulla profecto brevior et expe-
itior ad rnodernismum est via, quam superbia. Si qui catholicus ex laico-
fum coetu, si qui etiam sacerdos Christianae vitae praecepti sit immemor,
quo jubemur abnegare nos ipsi si Christum sequi velimus, nec auferat
superbiam, de corde suo; nae is ad modernistarum errores amplectendos
aptissimus est quam qui maxime! — Quare, Venerabiles Fratres, hoc prunum
o (licium esse oportet superbis eiusmodi hominibus ob>isUrcf cos
tenuioribus atque obscurioribus muneribus occupare, ut eo amplius depri-
rnaiHur qU0 ac tollunt altius et ut, humiliore loco positi, minus habeant ad
tttendum potestatis. Praterea tum ipsi per vos tum per seminariorum
Moderatores, alumnos sacri cleri scrutemini diligentissime; et si quos su-
Ptrbo ingenio rcpcrcritis, eos fortissime a sacerdotio repellatis. Quod utinam
Pt tactum semper fuisset ea qua opus erat vigilantia it constantia
1 r . , . , u * i ;tli » u, — Cf. Actt J f ^ qK l ,
J-p, Encyd, Singulari No$t 7 1L1 ' 1 ^
p- ^ 434.
4*. Quod si a moralibus causis ad eas au^T^Tii
prima ac potissima occurret ignorantia q p - b ,ntellectu sunt venbm
sunt, qui doctores in Ecclesia esse ac vid . nirm'ero modernistae qu ^
pinam plenis buccis extollentes asDernflrm„."^,Un^ mod«nwm phi£
pluam plenis buccis extollentes aspernatione sci i moderna® phiC
eius fuco et fallaciis decepti, sunt amnl(‘v aSt,Cam’ n°MiteX
prorsus, omni argumento caruerunt ad qU°d ajte»m kmml
et ad sophismata refellenda. Ex connubio autem !^nfusionem tollenda
fide diorum systema, tot tantisque erroribus ‘abu^dan ^ philosoP^Z
4*’ Cui Pr°pagando utinam minus studii (*r ’ 0rturn hahuit-
eorum tanta est alacritas, adeo indefessus . ./;Urarum ^penderent f Sed
insumi vires ad Ecclesiae perniciem, quae si n ^ ^
adiu mento. - Gemina vero ad hlh-nl adhibitae, summo forcn-
complanare quae obstant nituntur, ™
perquirunt atque impigre patient, Vin en ■ V* pr°S,nl
mui” t]uac su,s illi conatibus adversari ■ mri d hlbc,'t ~ Tr» sunt potis,,,
methodus, Patrum auctoritas et „ „|u “«?»«: .«chohrfe, philosophandi
haec acerrima illorum pugna '“‘««cum. Comn
sticam dendent passim atque «mtranunt^*^!? “ the°l°giam schola-
s,vc ex metu, sive p„,iuS ’ utr ,o e ' C 'd “ '«"«tionc facit.,
ccrum eum odio scholasticae merilli rZ ’ •CertUm *“ s,udium "ovum
aum manifestius quod quis nm ) 1U? SemPer> nullumque est indi-
quum incipit scholasticam hotrereTul' 1"C,n™ favm incipiat. qmm
™ Propositionem qui feSTT/ f* ^ IX «— *
doctores scholastici theologiam ZrX , , W et quibus antiqui
snentiarumque progressui minime Uenmt' tcmPurttm nostrorum necessitatibus
callidissime ~ Traditionis vero vim et natu-
1 ant* tamen semner c-ith lt dHus m°mentum ac pondus di-
amnavit eos, qui audent c„... °.K,h auctnnta*s Nicaenae Sinodi II, quae
it0,tes spernere et novitatem ( < ‘H< un‘ sce^es tos haereticos ecclesisticas tradi •
abfuit ad subvertendum auidn um tH[ 1 xco§ttQre„. aut excogitare prave a ut
cae 2 Stabit Synodi CoLt S ^" X e^timis aditionibus Ecclesiae cathoh-
sanctae catholicae et IV profcssio: lSitur regulas, qm
quam ah orthodoxorum am - r. - ri 1 <lt *(n>! ° sanctis famosissimis Apostolis,
11 ' quolibet deilaquo Patre ac ' * ' l.>US ’u <non f t localibus Conciliis vel etiam
d<rt profitemur. 3 JJndc Ii “"n >0 Pfi e/esiae traditae, sunt , servare ae custo -
1,1 professione fidei haec ' ontifu.es Pius IV itcifique huius nominis IX
rus traditiones , reliquas, me X, '7"^ v,)luerunt; Apostolicas et ecclesiasti -
unssime admitto et amplector i”* E*jriestae observationes et constitutiones fu-
modernistae de sanctissimi. fL.i . cc secus quam de Traditione, indicant
<-Uru vulgo ut omni imidem CL|t>Uc atribus. Eos temeritate summa tradu-
ignorantiae summae Q la! "X d,Kniss^os, ast in re critica et historica
‘ iSyii. n 11 * ‘u t‘ltc qua vixerunt, excusationem non
v nr°p. 13.
N. q
■■ - ^
AIan»i, tom
Cf v . ^
' E ’ -N, ION.
t f. v.
S43
I (j
<-ol tfio
I
Romani Pontifices
7 1 7
[cibcat.
Denique ipsius ecclesiastici magisterii auctoritatem toto studio
* iiurc atque infirmare conantur, tum cius originem, naturam, iura sacri’
r cnL-rtendo, tum contra illam adversariorum calumnias libere ingemi -
Miidi' Valent enim de modernistarum grege, quae moerore summo Decessor
Noster scribebat : / 7 mysticum Sponsam Christi , qui lux vera est, in contemptum
,! invidiam vocarent tenebrarum filii consuevere in vulgus eam vecordi calumnia
imktere, f/, conversa rerum nominumque ratione et vi, compellare obscuritatis
,mm. altricem ignorantiae , scientiarum lumini et progressui tnfmsam . 1 - -
fljie cum sint ita, Venerabiles Fratres, mirum non est, si catholicos homi-
• o. quistrenue pro Ecclesia decertant, summa malevolentia et livore rnoder-
niitae impetunt. Nullum est iniuriarum genus, quo illos non lacerent: sed
ignorantiae passini pervicaciaeque accusant. Quod si refellentium erudi-
tionem ct vim pertimescant: efficaciam derogant coniurato silentio. Quae
quidem agendi ratio cum catholicis eo plus habet invidiae, quod, eodem
tempore nulloque modo adhibito, perpetuis laudibus evehunt quotquot cum
ipsis consentiunt ; horum libros nova undique spirantes grandi plausu exci-
piunt ac suspiciunt: quo quis audentius vetera evertit, traditionem et magi-
sterium ecclesiasticum respuit, eo sapientiorem praedicant; denique, quod
quisque bonus horreat, si quem Ecclesia damnatione perculerit, hunc, tacto
agmine, non solum palam et copiosissime laudant, sed ut veritatis mar-
tyrem pene venerantur. Toto hoc, tum laudationum tum improperiorum
strepitu, percussae ac turbatae iuniorum mentes, hinc ne ignorantes audiant
inde ut sapientes videantur, cogente intus curiositate ac superbia, dant
rictas saepe manus ac modernismo se dedunt.
43- Sed iam ad artificia haec pertinent, quibus modemistae merce>
>uas vendunt. Quid enim non moliuntur ut asseclarum numerum augeant?
In sacris seminariis, in Universitatibus studiorum magisteria aucupantur,
quae sensini in pestilentiae cathedras vertunt. Doctrinas suas, etsi lorte
implicite, in templis ad concionem dicentes inculcant; apertius in congres
sibus enunciant; in socialibus institutis intrudunt atque extollunt. Libros,
ephemeridas;, commentaria suo vel alieno nomine edunt. 1 niis aliquan o
idemque scriptor multiplici nomine utitur, ut simulata auctorum inu titu
diut incauti decipiantur*. Brevi, actione, verbis, proelo nihil non tentant,
«os febri quadam phreneticos diceres. - Haec autem omnia quo tructu:
■«nes magno numero deflemus, egregiae quidem illos spei, quique Jicc e-
S!ac Utilitatibus optimam navarent operam, a recto tramite deflexisse. 1-
nmos etiam dolemus, qui, quamvis non eo processerint, tamui. u,r
acre hausto, laxius admodum cogitare, eloqui, scnbcre consulunt
♦W cMhilieo. decet. Sunt hi de laiconm. coctu, sum «*“m “
Jhh numero; nec. quod minus fuisset exspectandum, r
familiis desiderantur. Rem biblicam ad modermstarum
^"senbemlis historiis, specie ^^''^JamVoIuptlte, in lucem diligen-
TJliUn videtur aspergere, id, manifesta *
ut
luv
Motu proprio Ut i )
P* fto*66
_ Cf, Leonis XIII, Acta* \ol. XI
;iS
Romani Pontifices
tissimc ponunt. Sacras populares tradltumcs .n^w
delere omni ope conantur. Sacras reliquias ve’(u',Lre I"0*» duo
ctui habent. Vano scilicet desiderio feruntur u T n mendatas d*L
quod futurum non autumant si ea tantum dicant T "* ^ lpsis f»q»atS
omnibus sunt dicta. Interea suadent forte sibi T*q SCmPcr quae* i
et Ecclesiae: reapse tamen offendunt gravissime dST"* " prai'sla'e D»
quantum es mente qua ducuntur, et quia nen di , ° S"° taMun ipsi "f«l
ausibus conferunt. peniti lem operam modernistan^
44' Huic tantorum errorum qumini
decessor Noster fei. rec. praesertfm in 'c bibUca^ L“ »»
actuque conatus est. Sed modernistae .ni „ ? occurrere fo«i'er dic
rentur armis: observantiam demissionemnn . . . us’ non bis facile ter-
verba Pontificis Maximi in suas partes detorseram™ ffcctantcs su^m,
transtulere. Sic malum robustius in dies fachm? n T" aU°S qu<M|ii*‘
Fratres, moras diutius non interponere decr Quamo^em, Venerabiles
*"• - Vos tamen oramus et iZTrlnitT™ ^ mc
diligentiam, fortitudinem vestram desiderari vel " ? — graVi
vero a vobis petimus et exspectan us tr Patiamini. Quod
ctamus a ceteris animarum pastoribus ab^W ^timus acclue et €XSpe-
iuventutis, imprimis autem a summi’ r <rducatonbus et magistris sacrae
I. Primo igitur ad studia magistris,
ut philosophia scholastica studiorum lacror^mT^^ Pr°bcqUC mandamtb
Utique, st quid a doctoribus *rh / ! ‘l<“ro,r m lamentum ponatur. -
parum considerate traditum • « ' l™ttas vel mmi“ subtilitate quaesitum ul
miniis cohaerens, veldmiouc cnu ex^orat*s posterioris aevi doctrinis
est aetati nostrae ad ImfZl ° ** Probab^d & nui io pacto in animo
scholasticam quumsZ^™/™^”''. Puod rci «l»t est, philosophum
quae a sancto Thoma Aimim, l,nu'‘icnbI:nusJ eam praecipue intclligimus,
Nostro sancitum est id V .vSt tnidlta; de clua quidquid a Decessore
mus et confirmamus,' strictecrue Iiflm* V°Iumus’ et.clua sit «P^ instaura*
ent, sicubi in seminariis neglecta h^T****™*™ mbemus* £PiscoPorum
diantur urgere atque exigere EiH ™ ,-Ufnnt» ca ut m postemm curto-
praecipimus. Magistm^ ?T * m re^Slos°rurn Ordinum moderatoribus
deserere, praesertim m re lrl°”<:nius ut r'te hoc teneant, Aquinatem
Hoc ita posito nhiIocnr.K.1 '*F non s*tlc magno detrimento esse.
tur diligentissime. ThenI ^ Un amc‘nt0> theologicum aedificium exstrua*
stis ope provehite ut de . . Venerabiles Fratres, quantapote-
stimatione magnoQue 1 SLminar!’S e5re<hentes praeclara illius exi-
Nam m magna et rnultibli ' )Ua^tur» dludquc semper pro deliciis habeant
olnicitur, neminem latet sacr, ‘ tH.urum C0Pta Quae menti veritatis cupidae
ut vc,us sapientium effatu,, 1 O o”,a>n ,!u principem sibi locum vindicati,
ut et inserviant ac velat * /r <>tc>ty scient ns et artibus officium incumbere ,
Ut more famulentur. . - Addimus hete. eos
^ L-c o XIII i .
* Lc° XIIl! Ut' Zte7n PatrU‘ ~~ Cf* N’ 578.
p. *67-a70. ' i /« "V., «o de* 1889. — Cf. Leonis XIII Acta. voL St
Romam Pontifici 1
7*9
v ki* luide dignos videri, qui, incolumi reverentia erga Traditionem
,nm ^ m #< * * * * # * 1 * « * *
Patres et ecclesiasticum magisterium, sapienti mdicio catholicisque usi
mutuato
quam
urmis (quod non actlue omn‘bus accidit) theologiam positivam, m
Ili nominis historia lumine, collustrare studeant. Maior profecto
inifhac p0Sitivat; theologiae ratio est habenda: id tamen sic fiat, ut nihil
vcfiolastica detrimenti capiat, iique reprehendantur, utpote qui modemista-
mm rem gerunt, quicumque positivam sic extollunt ut scholasticam theo-
logiam despicere videantur.
Dl profanis vero disciplinis satis sit revocare quae Decessor Noster
sapientissime dixit: 1 In rerum naturalium consideratione strenue adlaboretis:
m in genere nostrarum temporum ingeniosa inventa et utiliter ausa , sicut ture
Mirantur aequales , sic posteri perpetua commendatione et laude celebrabunt .
Id unien nullo sacrorum studiorum damno; quod idem Decessor Noster
gravissimis hisce verbis prosequutus monuit: - Ouorum causam errorum, st
quis diligentius investigaverit , in eo potissimum sitam essi inte fliget, quod nostris
hisa temporibus, quanto rerum naturalium studia vehementius fervent , tanto
negis severiores altioresque disciplinae defloruerint : quaedam erum fere in obh-
:w>k hominum conticescunt; quaedam remisse levit erque tractantur, et quod
indignum est, splendore pristinae dignitatis deleto , pravitate sententiarum et
immanibus opinionum portentis inficiuntur. Ad hanc igitur legem naturalium
disciplinarum studia in sacris seminariis temperari praecipimus.
II. His omnibus praeceptionibus tum Nostris tum Decessoris Nostri
■aculos adi ici oportet, quum dc seminariorum vel Universitatum cntholiea-
mm moderatoribus et magistris eligendis agendum erir. — -Quicumque modo
quopiam inodernismo imbuti fuerint, ii, nullo habito rei cuiusvis respectu,
tum a regundi tum a docendi munere arceantur; eo si iam funguntur,
removeantur: item qui inodernismo clam aperteve favent, aut modemistas
1 'udando eorumque culpam excusando, aut Scholasticam et Patres et magi-
sterium ecclesiasticum carpendo, aut ecclesiasticae potestati in quocum-
que ea demum sit, ohedientiam detrectando: item qui in historica re, u
archeologica, vel biblica nova student: item qui «ieras negligunt disciph-
"^.aut profanas anteponere videntur. — Hoc in negotio, Venerabiles I- ratres,
praesertim in magistrorum delectu, nimia nunquam erit animai versio e
constantia; ad doctorum enim exemplum plerumq u componuntur '
1* Quare, officii conscientia freti, prudenter hac in re at fortiter ag«o u.
lan vigilantia ct severitate ii sunt cognoscendi ac deligendi, q • -
initiari postulem. 1'rocul, procul esto a sacro ordine novitatum amo . *P
contimniees animos odit Deusi - Theologiae ac 'uns canomci laurea
in posterum donetur, qui statum curriculum ****** Pf'™
lina antea non elaboraverit. Quod si donetur, innniierd onatm u « . Q
dt celebrandis Universitatibus sacrum Consilium Iquscoponim -
1 mvt iMiaumi! ‘ciliaribus tum regulan-
™rilm negotiis prepositum clericis Italint tmn ^ tt 1C n.rtj
hus -Ji Lj 3 M ad nationes omnes posthac perti
nere
ls praecepit anno Mncccxrvi, " ea
Cf Acin S
1
Afloc.
1 I*oc(
3 Cf* \
/
cit
nimii 1 SSo.
o \ 1
Sedis, vot XII. p- 486-488.
I
3
H|
2
3»
>• b*j
2* L
l 4
flpt I
G W
rr<)
•'f*
7
7
r*\
✓
>
i
— I
720
Romani Pontifices
decernimus. — Clerici et sacerdotes qui catholi™ . ■ ~~~~
Instituto item catholico nomen dederim, disdniw'^
in h,s fuerint, m civili Universitate ne diic™ , ?1® magis, n
posterum ut ne fiat edicimus. - Episconi m'ii‘h ; 'S " l’crnw»ro
Institutis moderandis praesunt. S'
imperavimus, ca constanter serventur. " 1 11 quac ^aettm.
TII. Episcoporum pariter officium
modernismum olent pro veli untque, si in 'lucem edkf^T S"ipta *■»
nondum edita prohibere ne edantur. — Item libri n ne epntur cavere, i
mentaria quaevis huius genens neve
tonbus m Universalibus permittantur non enim ml ! ^niinarus "««audi
quae contra mores conscripta; immo etiam maris ^
mitia vitiant. — Nec secus indicandum de m. g! ’ 1 °d planae vib
mbus, hominum ceteroqui non malae mentisT^111 scriptio,
nac expertes ac recention philo^nh a u qU' ***** discipfi,
nituntur et ad fidei, ut inquiunt,' mnitotes ^nW^ 7 ^
versantur oh auctorum nomen h,in transferre. Hae, quia nullo metu
affcnmt ut sensim ad modernismum qui^vcVar1013110"^’ P'US ^
quicumque in vTst^uffiuscui^sn^r1^ r*’ Ut -”1 re tam Sravi praecipiamus,
perniciosi, ii ut exsulent fortiter J? * d,occesi prostant libri ad legendum
Etsi enim Apostolica Sedes ad huius™!! r’ S°!cmni etia™ wterdktem
operam impendat* adeo timon ■ dl scriPta e niedio tollenda omnem
bus pares^sint vires Ex L 'fi? CrCVerc’ ut vix notandis omni-
quum pcr longiores moras malum Tnvilffit vT'0^* p3rCtUr medicini
Antistites, omni rin-tn .,i * . n . Ult- ' olumus igitur ut sacrorum
ribus posthabitis, suaviter m P°K L’nt‘a carn,s deposita, malorum clamo-
piant; memores quae Leo XHT <:ons.tantcr suas quisque partes si
scribebat: Ordinor ii \ Constitutione Apostolica Officiorum 1 1
scripta mxia sua Woeera' ** f*
auferre studeant In i , . tC diffusa proscribere et e manibus fide
datur. Nec qtiisn - * 5 l"C em *,,s verbis tribuitur sed etiam officium a
rumve librum ad Nos dettd?? ffidi i.n?p]evisse autumct’ si unum i
vulgari sinuntur. Nfvi ’ °l,m a 11 bone multi dividi passimacj
Kbri alicuius auctor ea sit '"n™ e°S ,tencat* Venerabiles Fratres, quod
appellant: tum quia stmnln? ' faCU tat? donatus, quam vulgo Imprin
vel benignitate nimia nimia ve fid? tUm quia VeJ ncSligentius
m religiosorum forte ordinih. . drCta dc auct0re conccPta- <luotl Postrcr
'dem omnibus convenh ,-i US 3 Aquando evenit. Accedit quod, sicut
nocentes in altero uh ' U >US' 'ta a^ero in loco sint adiapl
audita prudentum semen?', ? tompIexUs cssc queunt. Si igitur Episct
notandum consuerit ' 1 orum riam librorum aliquem in sua dtc
Pes utique decenter fin?8*'1?1-1 uJt;ro hicimus immo et oflicium manda
cendo; integro tamen hViPr° ''b’ do nem, si sufficiat, ad clerum unum <
°P° arum catholicorum ofiicio libros ab hpis
Cf. N, 632.
t
Romani Pontifices
21
'
notatos minime venales habendi. • — Et quoniam de his sermo incidit, vigilent
Episcopi ne, lucri cupiditate, malam librarii mercentur mercem: certe in
aliquorum indicibus modernistarum libri abunde nec parva cum laude pro-
ponuntur. Hos, si obedientiam detrectent, Episcopi» monitione praemissa,
bibliopolarum catholicorum titulo privare ne dubitent; item pouoreque iure
ii episcopales audiant: qui vero pontificio titulo ornantur, eos ad Sedem
Apostolicam deferant. — Universis demum in memoriam revocamus, quae
memorata apostolica Constitutio Officiorumm habet, articulo XXVI: Omnes
w facultatem Apostolicam consecuti sunt legendi et retinendi libros prohibitos,
nequeunt ideo l egere et retinere libros quoslibet aut ephemerides ab Ordinariis
locorum proscriptas , nisi vis in Apostolieo induito expressa facta fuerit potestas
kpndi ac retinendi libros a quibuscumqiie damnatos.
IV. Nec tamen pravorum librorum satis est lectionem impedire ac
venditionem; editionem etiam prohiberi oportet. Ideo edendi facultatem
Episcopi severitate summa impertiant. - — Quoniam vero magno numero ea
sutu ex Constitutione Officiorum , quae Ordinarii permissionem ut edantur
postulent, nec ipse per se Episcopus praecognoscere universa potest; in
quibusdam dioecesibus ad cognitionem faciendam censores ex officio suffi-
cienti numero destinantur. Uniusmodi censorum institutum laudamus
quam maxime: illudque ut ad omnes dioeceses propagetur non hortamur
modo sed omnino praescribimus. In universis igitur curiis episcopalibus
censores ex officio adsint, qui edenda cognoscant: hi autem e gemino clero
eligantur, aetate, eruditione, prudentia commendati, quique in doctrinis
probandis improbandisque medio tutoque itinere eant. Ad illos scriptorum
cognitio deferatur, quae ex articulis XLI et XLI i memoratae Constitutionis
h™ ut edantur indigent. Censor sententiam scripto dabit. Ea si iaverit,
Episcopus potestatem edendi faciet per verbum imprimatur, cui tamen
praeponetur formula Nihil obstat, adseripto censoris nomine. In Curia
remana, non secus ae in ceteris omnibus, censores ex officio instituantur.
(-'S audito prius Cardinali in Urbe Pontificis \ icario, tum vero annuente ac
re ba rite ipso Pontifice Maximo, Magister sacri Palatii apostolici designa-
dt, Huius erit ad scripta singula cognoscenda censorem destinare. Editionis
fultas ab eodem Magistro viabitur nec non a Cardinali \ icario Pontificis
'c Antistite eius vices gerente, praemissa a censore, prout supra diximus,
aPprobationis formula, adiectoquc ipsius censoris nomine. Extraordina-
res tantum in adiunctis ac pcr quam raro, prudenti Episcopi arbitrio cen-
“ns mentio intermitti poterit. — Auctoribus censoris nomen patebit
"uriquam, antequam hic faventem sententiam ediderit; ne quid molestiae
^n.sori exhibeatur vel dum scripta cognoscit, vel si editionem non pro-
ham' - Censores e religiosorum familiis nunquam eligantur, nisi pnus
Moderatoris provinciae vel, si de Urbe agatur, moderatoris generalis secreto
*n‘<wia audiatur: is autem de eligendi moribus, scienda et doctrinae
'ntegritate pro officii conscientia testabitur. - Religiosorum moderatores
de Ravissimo officio monemus numquam sinendi aliquid a suis subditis
l-'P,s edi, nisi prius ipsorum et Ordinarii facultas intercesserit. — Postre-
rn' edicimus ct declaramus, censoris titulum, quo quis ornatur, ndn|
v°t ne
4(1
c
—M
722
Romani Pontifices
valere prorsus nec unquam posse afferri ad privita7^~j '4-*
mandas. P 1 e,Usdem opiniont%
His universe dictis, nominarim servari h;i; •
articulo XUI Constitutionis Officiorum in itef verba W.
c/ero rceculan prohikmlu, quominus, absque braarifo ^C“."tur: >'l i
duirui z el folia periodica moderanda suscipiant Q.la dlttanorm ttm
utantur, ea, moniti primum, priventur. - Ad , Z(\ T Venia W,
correspomUntium vel collaboratorum nomine vui™ «„? T1 aUi""’ *
qucmius evenit eos in ephemeridibus vel commemari ° q“0,*ra
msnu labe infecta; videant Episcopi ne quid hi n. Cnpta mode.
atque a scribendo prohibeant. Idipsum rdilioLrum'’ “ S™3™1 "“"a»
stent gravissime admonemus- qui si neol.^c moderatores ut prae-
tate Pontificis Maximi provideant - illT™/8™' °rdinarii *“*
a catholicis scribuntur, quoad 'fieri Do«.P, 8 «*■*•<**.
Huius officium erit folia singula vcMibdlos des,?,'atum
tunc perlegere: si quid dictu» periculose ““ Cdl'a’ V*
gendum miungat. Eadem porro EniWi' f d Tiampnmum corti-
faverit. P m> Lpiscop,s facultas esto, etsi censor fons
quibus suas' modenristoe opudones^ U* '^i 'SUpra memoravimus. utpotein
dotum conventus Episcopi in nosfr ” Pl T* proPagare student. Sactr.
Quod si siverint, ea tantum i • 01111 aben ne siverint nisi rarissime,
ad Episcopos Sedemve a n. M,H nt’ Ut.nu^a ^at re™m tractatio, qu«
postuletur, quod sacrae nnf > r °.1C Un Pe.r^inent.» ut ndl*l proponatur vd
nismum sapit quidemid n/ K *! °?cupatloncm inferat; ut quidquid modfr-
sermo cont!<£<*t ■ - CaetU VcI laicismum* de eo f#&*
tempestate permitti oportet nuJhw^v^V^® SingVlatim' scripto, aptaque
litteris sui Episcopi commendatus — O, * m d,OCCes' sacerdos intersit, ms
excidant, quae Leo xm • • Omnibus autem sacerdotibus animo ae
dotes Antistitum suorum ^ravissime commendavit; J Sancta sit apud sactr-
sub magisterio Ebismn °m ontas' Pr° certo habeant sacerdotale munus, wi
honestum futurum * eXertcatur, neque sanctum , nec satis utile, mqu>
^ Q
ptionesque dari^i nonTiec?! J. T™’ <|U’d iuverit ‘ussa 3 Nobis Fraect‘
votis cedat, visum e-t i . lte ^rmiferque serventur? Id ut feliciter pw
Episcopi, 2 antc annos ^]<'1.r)‘niVLT'SaS dioeceses proferre, quod Umbrorum
res, sic illi, iam jit «■ * \ 'J Pro SUIS prudentissime decreverunt. Ad erue
divulgentur, aut adhuc esat^e ***?** a<! i,nPediendum quominus ulterw
tur effectus , qui ex ffl(i /• / tmPu iaiis magistri per quos perniciosi perpttuin-
Porrmmui vestigiis inh ll^ ^a^loTle ,n,tuarunt ; sacer conventus, sancti Caroh
rum utriusque cleri eon^/^’ m un<>quaque. dioecesi decernit probato-
errort s serpant aut dir 'f auus stf pervigilare an et quibus artibus noo
consiliis remedia enhim mn! ttflirt idque Episcopum dc hisce docere, ut collatu
/ ‘ ’ qmbus td mali ipso suo initio exstingui possit, tu d
I’ ti c* V” j *j »
1 Arr n Mwtlnnnm Gallorum K r i
ct CaB«». Epp. rin,K.... ’ febr- 1884. — Cf. N. 590.
,8«; tit. 6,
Romani Pontifices
/23
„ mamH perniciem magis magisque diffundatur , vel quod peius est in dies
Mihmeturet crescat, — Tale igitur Consilium, quod a vigilantia dici placet,
in singulis dioecesibus institui quamprimum decernimus. Viri, qui in illud
adseiscantur, eo fere modo cooptabuntur, quo supra de censoribus statui-
mus. Altero quoque mense statoque dic cum Episcopo convenient: quae
tractarim decreverint, ea arcani lege custodiunto. — Officii munere haec sibi
demandata habeant. Modernismi indicia ac vestigia tam in fibris quam in
magisteriis pervestigent vigilanter; pro cleri iuventaeque incolumitate, pru-
denter sed prompte et efficaciter praescribant. — Vocum novitatem caveant
meminerintque Leonis XIII monita; 1 Probari non posse in catholicorum
■criptis eam dicendi rationem quae, pravae novitati studens, pietatem fidelium
ruitrf videatur loquatur que novum christianae vitae ordinem, novas Ecclt-
tuu praeceptiones, nova moderni animi desideria, novam socialem cleri voca -
tionem, novam christianam humanitatem, aliaque id genus multa. Haec in
fibris praelectionibusque ne patiantur. — Libros ne negliqant, in quibus piae
cuiusque loci traditiones aut sacrae Reliquiae tractantur. Xeu sinant
ejusmodi quaestiones agitari in ephemeridibus vel in commentariis foven-
dae pietati destinatis, nec verbis ludibrium aut despectum sapientibus, nec
-■labilibus sententiis, praesertim, ut fere accidit, si quae affirmantur proba-
bilitatis fines non excedunt vel praeiudicatis nituntur opinionibus. — De
jicris Reliquiis Igiec teneantur. Si Episcopi, qui uni in hac re possunt,
urti norint Reliquiam esse subditiciam, fidelium cultu removeant. Si Rc-
-tquiae cuiuspiam auctoritates, ob civiles forte perturbationes vel alio
quovis casu, interierint; ne publice ea proponatur nisi rite ab Episcopo
recognita. Praescriptionis argumentum vel fundatae praesumptionis tunc
‘antum valebit, si cultus antiquitate commendetur; nimirum pro decreto,
amo MDcccxcvi a sacro Consilio indulgentiis sacrisque Reliquiis cogno-
cendi.s edito, 2 quo edicitur: Reliquias antiquas conservandas esse m ea tene -
rctiunc m qua hactenas fuerunt, nisi in casu particulari certa adsint argumenta
f 'as<ls suppositicias esse. — Quum autem de piis traditionibus iudi-
CI1 !ti fUcr'b illud meminisse oportet: Ecclesiam tanta in hac rc uti pru-
traditiones ciusmodi ne scripto narrari permittat nisi cautione
te adhibita, pracmissaque declaratione ab Urbano VIII sancita;3 quod
*tsi rite liat, non tamen facti veritatem adserit, sed, nisi humana ad cre-
cru urn argumenta desint, credi modo non prohibet. Sic plane sacrum
^nsiluini legitimis ritibus tuendis, abhinc annis xxx, edicebat: 4 Eius-
J 1 'ifpur itiones seu revelationes neque approbatas neque damnatas ab Apo-
ica Sede f uissc, sed tantum permissas tamquam pie credendas fide solum
mwa- hixta traditionem quam ferunt , idoneis etiam testimoniis ac monu-
’!entu c°nfirmatam. Hoc qui teneat, nictu omni vacabit. Nam Appan-
00,5 Cl‘itisvis religio, prout factum ipsum spectat ct relativa dicitur, con-
litstruct
P- 8-1S.
, Collectanea
cr. n. ,
'ccr
b. C NN, EE, EE" 27 1 Q02. -
C. dc Prop. Fide, vol. II. n. njn.
-Cf. S. R. C. Decr. Authent,, n. 3419
Cf. Leonis XIII Acta, vol. XXII
b
719*
maii 1877,
7*4
P
Tt
q cc
:y
>
5
83
> >*fn
£ pU,
~jr J*-*
|6
Romani Pontifices
' ' f
— H
ditionem sempcr habet implicitam de veritate facti* ~~
est, semper in veritate nitit.tr, fertur enim in ner,,™™'1
qu. honorantur. Similiter de Reliquiis affirmandum !!^,.!^ San«««n,
Silio ugUantuu demandamus, ut ad socialia instituti „ ‘ 'cmun' c«-
quaevts de re sociali assidue ac diligenter adiiciam ' 'T' ad «»P»
.Ilis modcrmsmi lateat, sed Romanorum Pontificum „r q“id »
spondeant. cum Pracceptj0ntbus rc-
VIT. Haec quae praecepimus ne forte ohIivm«i i
mandamus ut singularum dioecesum Episconi annn ******* voJumus «
praesentmm litterarum, postea vero tertio quoque anno ^il T ^ **
atoia decernuntur, itemque d” S**^^**8** Epi-
autem in seminariis ceterisquc catholicis institutis^ fisnon"'' prJ?"“'n
Ordinarii auctoritati non si,K<tmt ir 1,s non exceptis quae
ordinum religiosorum pro suis iniungimtV* M°deratorihus *■■*»
omnYcred^ffitlltrtm £& d— - ^«tem
calumniam rcfricent. qua sinienrb ?MC 1,8 certe flutentur ut veterem
traducimur. His accusationibus *R lumanitat;ls Progressioni infesti
tuis argumentis refellit, ut no^^mid^ooDmi ^
Institutum omni ope provehere in 1, , °Pponnrm,s’ mens est Peculiare
catholicos sapientiae firm in ’ quo nivantibus quotquot sum inter
omne genus eruditionis mh p8"63’ .^“dqtitd est scientiarum, quidquid
F«it Deus m Z * T™ ^ promovit,
que Ecclesiam Christi « ** Imp eamus> suppetitias ferentibus quicum-
Interea vobis Venerahil ampiectuntur- Sed de his alias. -
confidimus superni Iu ,v ■* ratr^S> de 9uorum opera et studio vehementer
morum discrintine ex gliscentibus^ )°t0 an‘m° exoramus ut* in tanto ant-
sint videatis et ; i US undequaque erroribus, quae vobis agenda
batis. Adsit vobis virtm f** V' *lUae Aderitis °mni vi ac fortitudine incum-
nostrac; adsit prece at(^e aLii?0U V,^^8’ 3Uf °r Ct C0nsl,mmat0r fidei
interemptrix. V ... . ° ' irS° immaculata, cunctarum hacresum
solatii, Anostolirnm V Lr°r p?®nus car>talis Nostrae divinique in adversis
tissime impertimus Benedictionem vobis, cleris populisque vestris aman-
[Pu X Acta, vol. IV, p. 47-114].
681.
|| JJj
■ ' ’ m0tu pr°Pr* Praestantia Scripturae , 18 nov, I9<>7-
i- Praestantia Serimur-.,- e
Eitteris Encyclicis P* Macrae enarrata, eiusque commendato studio,
anno mdccclx xxx i i i i°i*1 re< Mtsstmus Dem, datis XIV kalendas decembre-'
leges descripsit oniK.. c° ^voster immortalis memoriae Decessor.
1 us Sacr°™n> Bibiiorum studia ratione proba regere»-
Cf. n. 631.
Romant Pontifices
725
I j[>risque divinis contra errores calumniasque Rationalistarum assertis,
!irmjl et ab opinionibus vindicavit falsae doctrinae, quae critica sublimior
ludit' (,uas quidem opiniones nihil esse aliud palam c.st, nisi Rationalismi
ommenta quemadmodum sapientissime scribebat Pontifex e philologia et
finitimis disciph itis detorta.
7 2 Ingravescenti autem in dies periculo prospecturus, quod inconsulta-
rum deviarumque sententiarum propagatione parabatur, Litteris Apostoli-
cb Vigilant iat studiique memores , tertio kalendas novembres anno mdcci < 11
dati?, 1 Decessor idem Noster Pontificale Consilium seu Commissionem dc re
Biblica condidit, aliquot doctrina et prudentia claros S. R. E, Cardinales
complexam, quibus, Consultorum nomine, complures e sacro ordine adiccti
sunt viri, e doctis scientia theologiae Biblioramque Sacrorum delecti, natione
varii, studiorum exegeticorum methodo atque opinamentis dissimiles. Sci-
liatid commodum Pontifex, aptissimum studiis et aetati, animo spectabat,
fieri in Consilio locum sententiis quibusvis libertate omnimoda proponendis,
t:\pendcndis dis ceptan disque; neque ante, secundum eas Litteras, certa
aliqua in sententia debere Purpuratos Patres consistere, quam quum cognita
prius et in utramque partem examinata rerum argumenta forent, nihilque
isset posthabitum, quod posset clarissimo collocare in lumine verum
sincerumque propositarum de re Biblica quaestionum statum: hoc demum
emenso cursu, debere sententias Pontifici Summo subi ici probandas, ac
deinde pervulgari.
y Post diuturna rerum indicta consultationesque dilige-ntissimas, quae-
dam feliciter a Pontificio de re Biblica Consilio emissae sententiae sunt,
provehendis germane biblicis studiis, iisdemque certa norma dirigendis
perutiles. At vero minime deesse conspicimus qui, plus nimio ad opinio-
nes methodosque proni perniciosis novitatibus affectas, studioque praeter
modum abrepti falsae libertatis, quae sane est licentia intemperans, proba t-
que sc in doctrinis sacris equidem insidiosissimam maximorum que malo-
rum contra fidei puritatem fecundam, non eo, quo par est, obsequio sen-
tentias eiusmodi, quamquam a Pontifice probatas, exceperint aut excipiant.
4- Quapropter declarandum illud praecipieodumque videmus, quema -
modum declaramus in praesens expresseque praecipimus, universos omnes
conscientiae obstringi oflicio sententiis Pontificalis Consilii re i. ^a’
"i11' quae adhuc sunt emissae sive quae posthac edentur, p*rt e at et t
lu Sacrarum Congregationum pertinentibus ad doctrinam probattsque a Pon-
. , ...... detrectatae oboedientiae tum
nec posse notam tum uurev, . . *
irc pravi quotquot verbis sen*
se suhticieTidi x
^ meritatis devitare aut culpa propterea vaca.- ^ ■ : a p n
?** amcntiM has tales impugnent; idque praeter scardalum quo -
’ ' neo possint, anis, ut piuri-
dant,
ecteraque tpnbus in causa esse coram
. ’ in h“ *rrat«<>uc p”.TC,niritt.a compluriun. modemistarum
a- Ad haec, audenuores quoud.e i »pin e p M vim cffic.1C|tatem-
pressuri qui soiihismatibus artificiisq mepf m <wy,, auod
1 , 1 ,, colum Lamentaout sane exitu, quoa
nituntur adimere non Decreto -
{ N (i+i).
726
Romani Pontifices
v nonas
verum etiam
iulias anni vertentis S R «»> tt t . . . 1 ~ — - — .
Litteris ,
' mcnsis Septembris istius eiusdem anni 2 a Dltntct gregis, dati, ,
iteramus confirmamusque tum Decretum illud C UCtonta*e Nostra ApostoR !
mac, tum Litteras eas Nostras Encvclica* id r<?n8rcgat,0n,‘s Macrae Sur-
adversus contradictores; illudque d^ela™,, ^ £
Deus avertat, eo audaciae progrediatur ? df,?t'rnin>"a, si oui .
i>mDroh'?US d0C(rinisque in alterutro documento C| propKill'i
aL<! r ' ‘eCj!Ur| ccnsura ipso facto plecti Cmitc’ n d S“/?ra
Apostoluae Sedis irrogata, a quae prfma es £?? DoCmles
sem, Romano Pontifici simpS £c°mm“"i™i„„ibus Itu,
meatio salvn poenis est inteUigenda, in quas cmV HafC aUtmi excora™-
menta quidpiam commiserint, possint uri q C°ntra mtnW* ^
resum, incurrere, si quando eorum n P™PaSat0«* ^^tsquebl
haereticae sint, quod quidem de uWusque 2rr 0pm,0nes
semel usuvenit, tum vero maxime ou Z V documentI *vtWM§»
omnium imereseon collectum , propugnant odernistarum errore, id t;.
f>. His constitutis, Ordinariis dioecesi, m vr .
Consociationum denuo vriiementeruue e n M°dcratunbus ^osanm,
magistros esse, Seminariorum in n£ commendamus, velint pcmligts „
nim imbutos, novarum nocentium™, * rcpertosque cm>ribus modemisu-
scripta Sedis Apostolicae Utc.mi quc..rerum Sttidipsos, aut minus ad prae-
dicant: a sacris item ordinibus ndV dociles, magisterio prorsus inter-
dubitatioms inudant doctrinas se rnnSCCnteS jexc^u<iant, qui vel minimum
cas. Simul hortamur, observare r ,nsec an damnatas novitatesque maiefi-
nimium quidem percrebrescentia nc. C.essent ,lbros aliaquc scripta,
tales, ut improbatis per EncvcHcis T^rr °p,£IOnes Pr°clmtatesqiie geram
sentiant; ea summovenda curent dicta
magis c studiosae iuventiitiu Pl > * ®c,.n,s hbranis catholicis multoquc
verae etiam solidaeque fiver' . ^nqVe manihus. Id si sollerter accuraverint,
sacrorum Praesulum sollis.', ^ mstltutloni mentium, in qua maxime debet
i* nacc i\os universa ,+ r
mus et iubemus comrir" ' lrma consistere auctoritate Nostra volu-
[Pii X Act„ VO? V S n°n °bs,an,ih« quibuscumque.
v°i. jv, p. 233-236].
682.
g X' C°nSt* SaPfe”ti consilio , 29 hin. 1908.
ren* eorumque coepti rwfi PontI^ex Xystus \ , Decessorum vestigiis i
Con8regationes, quarnnHr ICn*’ sacros Cardinalium coetus, seu Roi
numero \ oluit, ac suis qua^m.' r”?8"1 ad ?trta ne£olia institutae, a
* Cf. x 1 >s L nuluis contineri. Quare Apostolicis 1
* rr v* J'
; cf- n.
3 er N 68oJ
1 Cf. X. 553,
Romani Pontifices
727
XXI1 nicnsjs lanuarii an. MDLXXXVII, queis initium Immensa, 1 eius-
nS’di Congregationes constituit quindecim, ut, «partita inter eas aliosque
J"°manae curiae magistratus ingenti curarum negociorumque mole , quae
1-t ad Sanctam Sedem deferri, iam neccsse non esset tam multa tn Con-
Utorioagi ac deliberari, simulque possent controversiae diligentius expendi,
■■[\-elerii faciliusque eorum expediri negotia, qui undique, sive studio
religionis ac pietatis, sive iuris persequendi, sive gratiae impetrandae, aliisve
je rausis ad Summum Pontificem confugerent.
Quantum vero utilitatis ex sacris his Congregationibus accesserit sive
...i ecclesiasticam disciplinam tuendam, sive ad iustitiam administrandam,
sive ad ipsos Romanos Pontifices relevandos, crescentibus in dies curis
negotiisque distentos, compertum ex Ecclesiae historia exploratumque omni-
bus est. ... T
Verum decursu temporis ordinatio Romanae Curiae a Xysto \ potissi-
mum per memoratas Apostolicas Litteras constituta, haud integra perstitit.
Nam ct sacrarum Congregationum numerus, pro rerum ac temporum neces-
sitatibus, modo auctus est, modo deminutus: atque ipsa iurisdictio unicuique
Congregationi primitus attributa, modo novis Romanorum Pontificum prae-
scriptis, modo usu aliquo sensim inducto ratoque habito, mutationibus
obnoxia fuit. Quo factum est ut hodie singularum iurisdictio, seu competi ti-
tia, non omnibus perspicua nec bene divisa evaserit; plures ex sacri* Con-
gregationibus eadem de re ius dicere valeant, et nonnullae ad pauca tantum
negotia expedienda redactae sint, dum aliae negotiis obruuntur.
Quapropter haud pauci Episcopi ac sapientes viri, maxime vero S. R. E.
Cardinales, tum scriptis tum voce, et apud Decessorem Nostrum fel. ree.
Uonem XI II, et apud Nos ipsos saepe institerunt ut opportuna remedia
bisce incommodis afferrentur. Quod Nos quidem pro parte praestare c^ira_
iimus datis Litteris die XVII mensis decembris anno MCM1IT Romanis on
'ifmbus;‘i aliisque datis die XXViii mensis ianuarii anno MCMTV Quae m
Ecclesiae bonum ; a itemque altis datis die xxvi mensis maii anno mcmv i
Macrae Congregationi super negotiis. * .
Cum vero tn praesenti res quoque sit de ecclesiasticis egi us in
olligendis, maxime opportunum visum est a Romana Curia ucerc imciunu
11 ipsa, modo apto ct omnibus perspicuo ordinata. Romano onti ct _
iaeqne operam suam praestare facilius valeat et suppetias erre pe
Quamobrem, adhibitis in consilium pluribus S. . Roma-
»»>«« ac decernimus, ut Congregationes, Tribunalia e. OBm, qu“
'am Curiam componunt ct quibus Ecclesiae universae nego . a Pianda
«ervanlur, post ferias autumnales decurrentis anni, hot. c i
• Novembris mdccccv..,, non alia sint, praeter
ia. quam ouae nnesenti Constitutione decernuntur, eaque numero ordine,
1 dm Muae praesenti consimm t„ibus uuae sequuntur.
umpetentia, divisa et constituta maneant - g
1 Cf. BulI, Rom., tom. -t, IV, p* 392-401'
3 Cf. N. 657,
1 Cf. Pii x Acta, vol. b P- Mi->44*
Cf. Pii X Acta, vol. Ut, p- «6. l*7'
1
i
a W
*- ► *|
rjn
>■
r;
ac /‘'S
C ^
> ► *»
“ h4p<
0P Km
1 **
- r>
>
■V*
J**-*
72S
Romani Pontifices
5 I.
s
SACRAE CONGREGATIONES.
1. - Congregatio Sancti Officii.
1. Hacc sacra Congregatio, cui Summus Pontii
fidei et morum tutatur. ' t,fex Pr*eest, doctrina*
2. Eidem proinde soli manet judicium ,L> u ■ ...
quae suspicionem haeresis inducunt. aeresi aI,,stJtJe criminibus,
3* Ad ipsam quoque devoluta est universa res ^ ini .
doctrinam spectet, sive quae usum respiiS Wdu,s<!ntBS’ ** *»
fe.a4'sc-^nda!ldtmn"tl\LrroCrPta Uti ^""««iac, **
Cliu tribuitur: quidquid ad Episcoporum' Con*re«alio™ c«i-
Congrcgatio Consismrialis; Jo.Narionem vt m vinfa
religiosis institutis emissorum Conereeatio v 'ot.°nin’ ‘n "Weail
praeposita. ' '“°nSreg«to Negotus sodalium religioso,™
disciplina W
circa pnvdegium, uti aium, Paulinum et imn/r" ^ ca,co.?"osc™<)l «“
et nH-\tac religionis versantur pedimcnta disparitatis cultu?
matrimonio, sicut etiam de alii/sar^ Ca attinSunt dogmaticam de
1 ue alIls Sacramentis doctrinam.
2‘ Congregatio Consistoriali.
2. Ad primam specla^nH^^^1?0’ C;,Sque dist*nctas partes complectitur,
terea in locis Congregationi d^P 0 parar<; agenda in Consistoriis, sed prae*
etses et capitula tum r Fide non obnoxiis novas dioe-
constitutas dividere- EnV- ' ™ ™ }um .collcPiat(l constituere; dioeceses jam
Auxiliarios Episcopdrum digern- canolde.'™0™ Apostolic°s' Adil,'orM *
eligendis indicere ictn^n.i . rr ’ anomcas inquisitiones seu processus super
nam. At si viri elidendi t !®.enter expcndere; ipsorum periclitari doctri-
extra Italiam, administri nm ,.loeceses constituendae aut dividendae sint
ius> ipsi documenta excinient** 1 P.^!>llcis Neg°his- v«lgo Secretoriae 5/a-
storiah subjiciendam 1 P°Mttonem conficient. Congregationi Consi*
1 ter
regimen, modo Contzre^r'1 c?niIirehendit, quae ad singularum dioecesium
versi m referuntur nUae(, 1<>ni c. c ProPaganda Fide subiectae non sint, uni*
hactenus pertinebam *etqUe 1 Con«rcR;it'ones Episcoporum et Concilii
1,1 posterum spectent vi 'T' ° 0ns'st°riali tribuuntur. Ad hanc proinde
Ordinarii tenentur' nl,a SUpL‘r unPIet«a vel minus obligationibus
s,m de suarum dioJ,U,gn,t,° c.on,m Episcopis serii
I i 1 i £ f | l J. 3 *-■* 1. -r ■ ■ • ■
quae ab Episcopis scripto rclaD
lni’ Edictio V posto licarum visitationum, cxj*
Romani Pontifices
729
earum quae fuerint absolutae, et, post fidelem rerum expositionem
j Nos delatam singulis vicibus, praescriptio eorum, quae aut necessaria
vm fuerint aut opportuna; denique ea omnia quae ad regimen, disciplinam,
temporalem administrationem et studia Seminariorum pertinent.
1 Huius Congregationis erit, in conflictatione iurium, dubia solvere
circa competentiam sacrarum Congregationum.
Huius sacri Consilii Summus Pontifex perget esse Praefectus. Eique
Cardinales a secretis S. Officii et Secretarius Status semper ex officio accen-
'cntur, praeter alios, quos Summus Pontifex eidem adseribendos ccnsuerit.
6. A secretis semper esto Cardinalis a Summo Pontifice ad id munus
eligendus: alter ab ipso erit Praelatus, cui Ad sessor is nomen, qui idem fun-
getur munere a secretis sacri Collegii Patrum Cardinalium, et sub ipso
sufficiens administrorum numerus.
7. Consultores huius Congregationis erunt Adsessor Sancti Officii, et a
secretis Congregationis pro Negotiis ecclesiasticis extraordinariis, durante
munere: quibus accedent alii, quos Summus Pontifex elegerit.
3. - Congregatio de disciplina Sacramentorum.
['■i uui 1 1 | r l t 1 1 1 i, J 1 «IlllCliU/l VJIllf 111 Ll fJUllU 1 1 n c x- u j ijij * ^
ii, secundum ea quae superius statuta sunt, et sacrorum Rituum C un-
itionis circa caeremonias uuae in Sacramentis conficiendis, ministran-
1. Est huic sacrae Congregationi proposita universa legislatio circa
disciplinam septem Sacramentorum, incolumi iure Congregationis Sancti
Officii,
gregationis circa caeremonias qu ae-
dis et recipiendis servari debent,
2. Itaque eidem Congregationi tribuuntur ea omnia, quae huc usque
ab aliis Congregationibus, Tribunalibus aut Officiis Romanae Curiae decerni
conccdique consueverant tum in disciplina matrimonii, uti dispensationes
ia foro externo tam pauperibus quam divitibus, sanationes in radice, dispen-
’3tio super rato, separatio coniugum, natalium restitutio seu legitima tio
“* 'n disciplina aliorum Sacramentorum, uti dispensationes ordi-
dendac, salvo iure Congregationis Negotiis religiosorum soda
^Um praepositae ad moderandam eorumdem ordinationem; dispensationes
respicientes locum, tempus, conditiones Eucharistiae sumendae, Sacri litam 1,
nandi Augustissimi Sacramenti; aliaque id genus, .
3* Quaestiones quoque de validitate matrimonii vel sacrat r fi u s
afiasque ad Sacramentorum disciplinas spectantes, eadem Congregatio din-
J1*- incolumi iure Sancti Officii. Si tamen eadem Congregatio
'livismodi quaestiones iudiciario ordine servato esse tracta na.,
ad sacrae Romanae Rotae tribunal remittat. .
oii' cCTS7-lfati0ni 'UliC’ Patribua Car-
,nt Cardinalis Praefectus, qui praeerit aacro Ordini, anquni ...
*nalibus a Pontifice Summo eligendis conflato, cum Secretario alusque
Necessariis administris ct Cons Altoribus*
prolis; tum i
nandis concedendae.
BIBLIOTHECA
^ vtv.Rmt \S SACERDOTAUS SAM H t*FT
73°
Romani Pontifices
4. - Congregatio Concilii,
l Huic sacrae Congregationi ri mr-c .. *
.d universam disciplinam cleri saeciiliris popuBmelS *«
2. Quamobrera ipsius est curare ut Ecclesiae™.* t 3ni rcfertUr-
genens sunt ieiunium (excepto eucharistico , quod adC *
festorum, cum tata.
ran quae parochos et canonicos spectant- item • fi‘C,es; modc'
uniones, pia legata, pia opera, Mr^.rm, stipes, benefici? ^ f*
ecclesiastica, arcas nummarias, tributa dioecesin-, ,l?„ ,JU! °®™. bom
Sunt. Videt quoque de iis omnibus 0uie ad il' •’ hu,us"nodi attin-
pertincnt. Eidem Congregationi facuUis est 'munit!ltcm «clesiasticm
mbus requisitis ad assecutionem beneficiorum, q^Mk^Toidhl '
collatio spectet. juoiiu* aci Urdinanos eorum
et * Conciliorum celebratior
suppressa coetus seu conferentia referuntur,
$ione. g g t °nC Spec,aI,> ^ae ^uctenus fuit, pro Conciliorum «rf!
omnibus causis” ne^mia 8regiUl° tpbunal competens seu legitimum in
plinae, seu, ut vulgo dicitur sPcctantibus* quas ratione disci-
cetCTa ad sacram Romanam Rotam
Hs, ea quaf W°^Xitu r^1' r et uniu,r> ^ua Congregatio specu-
5. - Congregatio Negotiis Religiosorum Sodalium praeposita
ad sodalL rclifrinl(^U71^rC^a^n *,Jcbc*um s*bi vindicat de iis tantum, quae
adstrictos, ct ad t Utmi'st|lle SL'XUS tum solemnibus tum simplicibus votis
more religiosorum S H™* CIuamvis SIne vot>s. in communi tamen vitam agunt
pertinent sive ree ! 1 Cmt!Ue ‘u^ tertios ordines saeculares, in universum
cuni aliis, ■ ‘1L:‘,tur Inter religiosos ipsos, sive habita eorum ratione
scopos et relieiosos:l|i<f1^n!a **** nit)lierarula afsumit> quae sive inter Epi-
religiosos. Est -mte n|ls<lue sexus sodales intercedunt, sive inter ip$®
disciplinae, seu ut^r ?°™Petcns in omnibus causis, quae ratione
sive convento sive a S° Ct’ ^tne*1 disciplinari aguntur, religioso sodali
rendae, incolumi , HC °R’ ceterac fld sacram Romanam Rotam erunt defe-
tionem spectantes ^ U,re ^anc** Officii circa causas ad hanc Congrega-
3- Huic denique f - , ,
iure communi nm 0ngregatj°ni reservatur concessio dispensationum *
Pro sodalibus religiosis.
Romani Pontifices
731
6. - Congregatio de Propaganda Fide.
Sacrae huius Congregationis iurisdictio iis est circumscripta regionibus,
.j jacraHierarchia nondum constituta, status missionis perseverat. Venun,
■j regiones nonnullae, etsi Hierarchia constituta, adhuc inchoatum aliquid
araeseferunt, eas Congregationi de Propaganda Fide subiecta esse \ olumus.
2. Itaque iurisdictione Congregationis de Propaganda Fide exemptas
(t ad jus commune deductas decernimus in Europa ecclesiasticas
nnnincias Angliac, Scotiae, Hiberniae, et Hollandiae, ac dioecesim Luxem-
burgensem; — in America — provincias ecclesiasticas dominii Canadensis,
Terrae Novae et Foederatarum Civitatum seu Statuum Unitorum. Negotia
proinde quae ad haec loca referuntur, tractanda in posterum non erunt
penes Congregationem de Propaganda Fide, sed, pro varia corumdem na-
tura, penes Congregationes ceteras.
3. Reliquae ecclesiasticae provinciae ac dioeceses, iurisdictioni Con-
gregationis dc Propaganda Fide hactenus subiectae, in eius iure ac pote-
state maneant. Pariter ad eam pertinere decernimus A icariatus omnes
Apostolicos, Praefecturas seu missiones quaslibet, eas quoque quae Con-
gregationi a Negotiis ecclesiasticis extraordinariis modo subsunt,
4. Nihilominus, ut unitati regiminis consulatur, volumus ut Congregatio
de Propaganda Fide ad peculiares alias Congregationes deferat quaecumque
aut lldem attingunt, aut matrimonium aut sacrorum rituum disciplinam.
5- Quod vero spectat ad sodales religiosos, eadem Congregatio sibi
vindicet quidquid religiosos qua missionarios. sive uti singulos, sive simul
umptos tangit. Quidquid vero religiosos qua tales, sive uti singulos, si' e
simul sumptos attingit, ad Congregationem religiosorum Negotiis praepo-
sitam remittat aut relinquat. _ .
6. Unitam habet Congregationem pro Negotiis rituum orientalium, eut
integra manent quae luic usque servata sunt.
7* Praefectura specialis pro re oeconomica esse desinit, omnium xtro
bonorum administratio, etiam reverendae Camerae Spoliorum , Jp-Sl Congre
gattortt de Propaganda Fide committitur. , _ . .
N Cum hac Congregatione coniungitur coetus pro u/uotu icest
dissidentium.
t
_ Congregatio Indicis.
, }■ Huius sacrae Congregationi» in postorum erit non solum delatos
1'bi libros diligenter excutere, eos si oportuerit pro ''^V Jicrbit via si
concedere; sed etiam es officio inquirere, qua opportumorc
S* J» ™lgus edantur scripta ”ripU
Ordmaru.r."" reducere. quam *»*'***,._ „d normam Const. Officio-
nim ad verte re, caque Sanctae btuli den
TUm* «v i an, mdcccxcvij. 1
1 Cf, \ ,
1! ms Si I I.OG*DYS SVilJiMiSM
732
Romani Pontifices
2' .Cfum vcro llbror'™ prohibitio persaepe prorosb, u , ~
I defensionem, qui linit est etiam Congregitionii f
‘ “ ,n P«ten.n» omni, quae ad libmrum “ mldl 0fficii' *<*
sola, utrtusque Congregationis Patres Cardinales pmini1«
secum invicem communirarp n™*.:** . *) Consultores, ajjj,.;
nistri secum invicem communicare pZn<
secreto adstringantur. P M’ et 0mnes hac de re cade
8.
Congregatio sacrorum Rituum.
“ m
1. Haec sacra Congregatio ius habet videndi et . . a-
quae sacros mus et caeremonias Ecclesiae h,?L ucn<i' '* om»
autem quae latius ad sacros ritus referuntur cuitisnuS^T' S**C,“* “»
tura a haque id genus, de quibus, sive servito * SUnt Prae«*mi»
disciplinae, hoc est, uti aiunt, , i //,iea S/L' r'° ^
2. Eius proinde est praesertim advitrilare^nr |lsccPtctur,
diligenter serventur in Sacro celebrando in S ' "tUS ac ««wiiiit
divinis officiis persolvendis in iis denm’,, S famentls administrandis, is
cultum respiciunt; dispensati ’ ' 1 0,nn,bu8 cluae &**e lati»
privilegia tam personaha et ad tempus inS,g,"'a " ho,10"s
sacros ntus vel caeremonias pertineant' elarmr f” " pCrpttUa' 1“ *
SUS irrepant. * ’ fcJjr8in> et cavere* ne in haec abu-
zationem Sanctoni^Tvel i? r ad beatI'ficationem et canoni-
4- Huic Cdnereeationi -j- 3S C 1CIuias quoquo modo referuntur.
ftturgicus et coetus pro sacro conemtu^ C°ttUS ^twgicus, coctus historica-
9- - Congregatio Cakremoniaus,
que ad eam pertine mmi! hactenus ipst tributa integra servat; ideo-
culi servandarum et *-i ^ LT*1 *° ^at're_mor>iarum in sacello aulaque pontifi*
pontificale sacellum Derasum"’* Unctionun,i Huas Patres Cardinales extra
tta tum Patrum Cardinal' ’ 1 Lmtlllc quaestiones cognoscit de praecedcn-
Sanctam Sedem mittunt 1Um> tum h*egatorum, quos variae nationes ad
io.
Congregatio pro \’LrnT.,„
'GOTIIS ECCLESIASTICIS EXTRAORDINARIIS.
. ea tantum negoti i u
mini subiiciuntur t q., * ' n ‘KC Congregatio incumbit, quae t
praesertim « 2aQu“?° P,°nt!fice Pcr Cardinalem Secretarium
1 ' ad p;ici,i conventi . ‘rubli-S civilibus conjunctum aliquid
i' Cum var"» civitatibus referuntur.
ius v
Stat
1 1.
CON GRRGATIO STUD IOU UM.
huic siicriH.1 C!
versuri debeam maiora^hf ’ ^ com™sSa moderatio studiorum in quibu
naea’ St l1 quas vocant Universitates, scu Facul
Romani Pontifias
733
e ab Ecclesiae auctoritate dependent* comprchen^ iis quae a
uies, q familiae sodalibus administrantur. Novas institution
rt IS ndit approbatque; facultatem concedit academicos gradus conferendi,
^bi leatur de viro singulari doctrina commendato, potest eos ipsa
conferre.
§ II.
TRIBUNALIA
1. - Sacra Poenitentiaria.
Huius sacri iudicii seu tribunalis iurisdictio coarctatur at! ea dumtaxat
quae forum internum, etiam non sacramentale, respiciunt. Itaque, externi
fori dispensationibus circa matrimonium ad Congregationem de disciplina
Sacramentorum remissis, hoc tribunal pro foro interno gratias largitur,
absolutiones, dispensationes, commutationes, sanationes, condonationes,
excutit praeterea quaestiones conscientiae, easque dirimit.
2, - Sacra Romana Rota.
Quum sacrae Romanae Rotae tribunal, anteactis temporibus omni laude
cumulatum, hoc aevo xtiriis de causis iudicare ferme destiterit, factum est
ut sacrae Congregationes forensibus contentionibus nimium ci. narentur
Huic incommodo ut occurratur, iis inhaerentes, quae a Decessoribus No
stris Xysto V, Innocentio XI 1 et Pio VI sancita fuerunt, non solum sube-
mus per sacras Congregationes non amplius recipi nec agnosci eaui-as
contentiosas, tam civiles quam criminales, ordinem judiciarium cum pro-
cessu et probationibus requirentes » (Litterae Sccretariae Status. XVII apri-
lis Mdccxxvhi); sed praeterea decernimus, ut causae omnes contentiosae
non maiores, quae in Romana Curia aguntur, in posterum devolvantur ad
^crae Romanae Rotae tribunal, quod hisce litteris rursus in exeratmm
locamus iuxta Legeftt pTopniuu^ qu*ini in appendice praesentis c
ionis ponimus, salvo tamen iure sacrarum Congregationum, pmut superius
descriptum est.
3
SiiiXATURA APOSTOLIC A.
-m supremum Signaturae A post °1 icae t n bu ” ‘ d ta m0dum
esentibus litteris restituimus, seu ‘ dinatione tribunalium Signa-
niemor.ita Lege determinatu r , antiqu
dapalis gratiae e* iustitiac suppressa.
*%♦
734
Romani Pontifices
§ m.
OFFICIA.
r* — Cancbllaria Apostolica
r. Huic Officio praesidet unus ex S. R F T-.m; n
Cancellarii, non autem Vice-Cancellarii' nontn lrd,naIlbusl qui posth:
vetustam consuetudinem in sacris 0^ JT' Ipse »
fungitur. consistoriis, ex officio, notarii mune,
2* Ad Cancellariae officiurn in niKtprnm u
reservatur munus, Apostolicas expedire litteraTmi s/* ProP™
rum consiatorialium provisionem c\rr, , , ■ ph,mbo ««a henefido
institutionem, et pro aliis maioribus Eccl d,.oecra,"m « Mpitidorui,
3. Unus erit earum exneS 1 , ne?0,"S “"«“"dis.
«de, iuxta nonnam seorsim Zdam T, T' ■ ° per viaa
**« scm,am. * C.a„,„™la2' "S m°diS qui dicu"'”P
4- Expedientur memoratae litterae seu /?„//. ,
nis Consistorialis circa negotia ad eiu - i • <de mamlato Congregati
mandato Summi Pontificis^irea *,lh . lt!risc!lctl0nein spectantia, aut t
Iis casibus ipsius mandati terminis. Servatls ad unguem in singi
v«i t™rxf^„Pra;:larra' qui dicuntur ^m***** «*
muma in subscribendis Anosrol^n ™wn vel mmm‘, quae ipsius crai
tonotariorum ApostolLm™ “ Bu"‘S transfc™tur ad collegium Pr.
eipostcl, eorum, qu. vocantur participant, a de numen.
2* " Dataria Apostolica,
Datarii, non vero Pro n o U-^US ex f'- Cardinalibus, qui in postemn
2 Ad I),, .'Datam, nomen obtinebit.
* ‘a !Jatanam in posterum
nu*n tribuitur, Cognoscere r . ■ V .°C unum tamtI,Jam proprium ministe-
consistorialis Apostolicau s .V °neitatc eorum qui optant ad beneficia nor
litteras pro eorum collatione- °°n?cerc ct expedire Apostolicas
'ibus requietis; curare n * ' ' lere 111 con ferendo beneficio a conditio-
nuis conferendis bun.-fi tnsmnes ct (,nt;ra quae Summus Pontifex in memo-
3- In his omnibu ImPosuerit.
seorsim dandas servabit3^^'8 n°rrnas Pecul«Lres sibi proprias s
3- ' Camera Apostolica
Huic 0fficio cura
llUm Sanctae Sedis quo rdfqUC admin*stratio bonorum ac i urium tenijpora-
C1 > pracest S R. p Cardiiv'r?rr* Praesefdni baec vacua habeatur. Ei Otfi*
2 me rarius, qui in suo munere. Sede ipsa
Romani Pontifices
73-
. eeret ad normas exhibitas a Const. Vacante Sede Apo-
M exercendo sc gere-
S JOff dec. MDCCCCV.
I I ** T
4'
Secretaria S tatus
nffH-ium hoc cuius est supremus moderator Cardinalis a secretis Sta-
, t «t e publici.1 Negotiis, triplici parte con.tabit. Pnma pars m nego-
^'ordinariis versabitur, quae Congregationi iisdem praepositae exa-
minanda subi ici debent, ceteris, pro diversa eorum natura, ad peculiares
Congregationes remissis; altera in ordinaria negotia incumbet, ad eamque,
■ i 'cetera, pertinebit honoris insignia quaeque concedere tum ecclesiastica
tum civilia, iis demptis quae Antistiti pontificali domui praeposito sunt
reservata; tertia expeditioni Apostolicorum Brevium , quae a vanis Congn.-
ntionibus ei committuntur, vacabit. — Primae praeerit Secrc tamis Cun-
Jitgationis pro Negotiis extraordinariis; alteri Substitutus pro Negotiis
ordinariis; tertiae Cancellarius Brevium Apostolicorum. Inter harum par-
tium praesides primus est Secretarius sacrae Congregationis - cg
extraordinariis praepositae, alter Substitutus pro ordinariis : egotus.
5. - Secretariae Brevium ad Principes et Epistolarum latinarlm.
Duplex hoc Officium sua munia, ut antea, servabit, latine scribendi acta
Summi Pontificis. _ „ . •
In posterum vero in omnibus Apostolicis litteris, sive a ance . _
a Dataria expediendis, initium anni ducetur, non a dic Incarnationis
nieae, hoc est a die xxv mensis martii, sed a kalendis ianuants.
Itaque Congregationes, Tribunalia, Officia, quae dixiim^ p^ttiras
nanam Curiam constituent, servata eorum, quae an A ■ ' , _ merius
«stabant, propria constitutione, nisi immutata fuen* 8®?“”sive speciales
praescripta aut secunduru legem ac normas sive 8e
quat Constitutioni huic adiiciuntur. 2 « p trj jn posterum
Congregatio, quae dicitur Reverendae Fabricai ■ , ^posro]ti-
Unam sibi curandam habebit rem familiarem *ls‘ 1L XTV statutis
Jjm, servatis ad unguem in hac parte non?!j '\mcCu data.*
tonst. Quanta curarum die xv mensis noveni - - sjve historiae; obtifo
Coetus studiis provehendis sive sacrae Scrtp u > ncnt in statu
& m administrando; FUei in Urbe praeserva»**. P*">
V10 ante. . Tjrhis quhe ipsius erant
Sublata Congregatione Visitationis n • m C(,etum, penes Orbis
lura ct munia, ad peculiarem Patrum Car
icariatum constituendum, deferimus.
1 r:r v ,, . a.i Sedi*, vol. I, p- 36*,cS-
er. N. 663. . e, .... cf. c«**n’ Ac,° P'
! Cf. p» x Acu, vol. 1\. P iM--.*--
' Cf. Bcncd. XLV BulL. u»m- -1* p' 3 4'
^-4 1 6-
1
3
5§| f
3»
•/ >> <~-i
■sf-
C |
rfi I' " 1
iO
*■** >**»j
?EE
:>' w*4
*
go
*>
— «t
■j6
/?ow««, Pontifices
In omnibus autem er cmnni» • _
officHs hoc in i
P° p ®“fu* fucril ““ significatum. °b'S *■■«*» pro £
i raeterca, sententiae quaevis, sive gratiae • ■
approbat, one indigent, eaceptis iis pro quffius ' , ' ,uatiti“. fontis* I
bunabum et Congregationum Moderatoribus A"1 «foonJ TJ
sim, exceptisque semper sententiis tribunalis 83^““^ faculta,'s trtui»
Apos Obcae de ipsarum competentia latis. ' Rotac e' SigMtlUK
HUIC Constitutioni .accedunt u„.c „
tum particulares, quibus disciplina et modus^rarT "?“* *“'*
gatinnibus, I nbunalibus, Officiis praestituir, tan“. ncS01la in Coam,
unguem ab omnibus observari mandamus q““ ,e»e* « «1
s- e- - -
stolica statutis, ‘ Constitutione Vacante Sede Apo-
Decernentes praesento* r n
ac fore, suosque pienari^ , 1^1 X ™“V f operent
ad tjuos spectat aut pro temlre^Llu r,30™" at(iu' “baj, « iHis
per omnia plenissime suffragari atoue ir »° ^ spec^ab,t' la omnibus ct
,s a quoquam contigerit attentari Isi n. Um e.sse et inane s* secus super
Apostoli cae regula de iure quaesito " <,bfantlI>us Bostra et Cancellari*
et ordinationibus Apostolicis vel om» ° fn^°' ®bl*sque Constitutionibus
suetudinibus, ceterisque contrariis hT k ™ltate.alia roboratis statutis con-
dignis. trams quibuslibet etiam specialissima mentione
[pii X Acta, vol. IV, p. , .g../,. .
P* 7-19]. * Cf. etiam Acta Ap. Sedis, vol. I,
683.
Dius X, exhortatio /-/0«^.»^
na*rent animo, 4 aug. 1908.1
stolus ad Hebraeos scribeh SU2nt^uc P|ena formidinis, quae gentium Apo-
cio praepositis debitae ,,ra (*Uum dios commonens de obedientiae offi-
rationeni prQ animabus 'ves/rJ^jlr, a?7na,,at: ^si enim P^rvigUani, quan
pertinet, quotquot in Ecclesia* ^urr- Haec nimirum sententia si ad omnes
pertinet, quotquot in Ecclesia „ . ;
impares, supremam in e i . prJesunt at maxime in Nos cadit, qui
atcluc interdiu sollicitudine <^on^atcmi Deo dante, obtinemus. Quare noctu
quaecumque ad incolumi» ^ rneditari atque eniti non intermittimus
baec incolumitatem faciant .t ; J ,X- ^ Inter
quaecumque ad incolumia V “"a— -
a<7c unum praecipue NTf ■ ac*aiit et incrementa dominici v
q11' pro muneris officio °jC^at' bomines sacri ordinis eos omnino esse,
Vla dc r^bgionis statu bcm f cn*' Persuasum enim habemus, hac maxime
n<- esse laetiusque sperandum. Idicrco, statim ut
Ad Clerum Cnh r
1 X,«' »7. ' 'lCUm in **«-*** natali Mcerdo,u SUi.
Romani Pontifici f
737
Pontificatum inivimus, quamquam, universitatem cleri contuentibus, mul-
tiplices eius laudes elucebant, tamen venerabiles fratres catholici orbis
Episcopos impensissime hortandos censuimus, ut nihil constantius, nihil
cfikMcius agerent, quam ut Christum formarent, in iis, qui formando in
ceteris Christo rite destinantur.1 Sacrorum autem Antistitum quae fuerint
in hac re voluntates probe novimus. Novimus qua providentia, qua navi-
tate in excolendo ad virtutem clero assidue connituntur; de quo illis non
mn laudem impertivisse, quam gratias palam habuisse libet.
At vero, quum ex huiusmodi Episcoporum curis iam plures e clero
gratulamur caelestes concepisse ignes, unde gratiam Dei, t\ impositione
manuum presbyterii susceptam, vel resuscitarunt vel acuerunt; tum adhuc
conquerendum supcreSt, alios quosdam per diversas regiones non ita se
probare, ut in ipsos tamquam in speculum, prout dignum est, plebs Chri-
stiana coniiciens oculos, sumere possit quod imitetur. Ad hos porro cor
Nostrum per hasce litteras patere volumus; videlicet ut cor patris, quod in
conspectu aegrotantis filii anxia palpitat caritate. I lac igitur suadente, hor-
s 'tionibus Episcoporum hortationes addimus Nostras: quae, quamvis eo
spectent potissimum ut devios torpentesque ad meliora revocent, tamen
etiam ceteris admoveant velimus incitamenta. Commonstramus iter quo
quisque studiosius in dies contendant ur vere sit, qualem Apostolus nitide
expressit, homo Dei, * iustacque exspectationi Ecclesiae respondeat. — Nihil
pbne inauditum vobis aut cuiquam novum dicemus, sed quae certe comme-
ininisse omnes oportet: spem autem indit Deus, vocem Nostram fructum
non exiguum esse habituram. Id equidem flagitamus: Ri novasnsni... spiritu
tmmis vestrae, it induite novum hominem, <ftti secundum Deum creatus tst in
tWf/ta, et sanctitate veritatis'. 3 erit que hoc a vobis a quinquagesimo sacer-
tfjtii Nostri natali pulcherrimum acccptissimunique munus. Quumque Nos,
ut animo contrito et spir itu humilitatis 1 exactos in sacerdotio annos recogita-
blnius Deo; quidquid humani dolendum sit. videbimur quodammodo expiare
admonendo vos ct cohortando ut ambuletis digne Deo per omnia placentes ®
Qua tamen in hortatione, non vestras tantum utilitates tuebimur, sed com-
lnilIles etiam catholicarum gentium; quum aliae ab aliis dissociari nequa-
possint. Etenim non eiusmocli est sacerdos, qui bonus malusw uni
Slhi queat; sed eius ratio et habitus vitae sane quantum habet consequentis
«*** in populum. Sacerdos reapse bonus ubi est, quale ibi donum et
tantum est !
Hinc porro, dilecti filii, hortationis Nostrae exordium capimus, ut vos
n,mirum ad eam vitae sancti moniiurii quam dignitatis gradus j < GX^.1
te!nus. Qui cumque enim sacerdotio potitur* eo non >ihi tajitum, sec a n$
:'ntt'Ur 0w»> namque Pontifex ex hominibus assumptus, pro tomi us con-
; cr- n. 653.
I Tim., VI, it.
’ f.piu-s , IV, 23, 24.
ban., III, 39,
1 Cole
jSH ,
I , io.
Co/. ///
47
IV.IOCTOYS SVHKn.UVM
J»» f
# •»
Romani Pontifices
stituitur m iis , ?a<w /)«„„. i Idipsum et Christ irT~T
significandum quo demum actio sacerdotum spectet
cum luce comparatos voluit. Lux ergo mundi sd terra °5 CUm ^ ,teaHta
Praccipue fieri N'
pamer fugat, mstitutionem eiUsmodi pro nihilo fere” , “ vera Kw
UTbo tradat, exemplo suo non comprobet? Oui audinm ' quiesMr<4»
qutdcm, sed non immerito obiicient: Cmraeutur L n’ ““""«ta ii
?*■£* doctrinamque respuent, nec 322 ST#* “»
ipse Christus, factus sacerdotum forma, re Drimiim cc- Oeam oh rm
Carpit Ierns facere et docere. * — IUm sanctimonh ’ .t u' ’"*• *«fe
dum sacerdos sal terrae esse poterit- comiotnn ' ^°-S odul admo-
integritati minime aptum est conferendae- un “ conlarai''»»
corruptionem inesse oportet Quanrnni, , % - ? l"“cm sancti>® «tat. ibi
litudinem, sacerdotes E, ?, Z * dich^^od^fv }**
“srss-.-s ; si-r- - -
I», fungimur •^^SSaTSjStT^ T™* f- !™
legatione fungimur . 6 OW* ey>
4 ad amicorum nun^^^l^*® W^nads^
Pos autem dixi amicos: au i * , dscnPs,t* lem non dicam vos servos...
feci vobis... Elepi vos et h . omnta Qu oecumque audivi a Patre meo, notu
nobis persona Christi TT*??* €^ttS* et ftuctum afferatis. 7 — Est igitur
quo ille intendit eo \Lruu ct- eSatl° ver<> ab ipso data sic obeunda, ut
ea demum tna'aZ£Z! Quoniam vero idem velle idem **
et in ChriC?" "i tl tCnrUr- Ut amid’ hoc sentirt in nobis- 3
debemus doctrinis 'cL imPollutus‘ 8 «t legali ab «,
nos ipsi primum s m/ conci Iare ^dem hominum, easdem nimirum
culparum levando* an ef‘ ut P°testatts eius participes ad animos vinculi»
?°nan 008 0nwi *»&■ «Portet ne illis implicamus. At
tute pro mundi 'f *U1S ln Pr,lcce^entissimo sacrificio, quod perenni vir*
ille ad uxTcll : -nn0Var debe™* « «imi conformatione, uti q
in specie soIun.mft^lpSU? u m,llt host,a™ immaculatam Deo. Nam si oT
ecquid a nobi* n ° 1L .^U.ra’ tanta a sacerdotibus postulabatur sanctit.
puriorem tali fr>> ' lctima est Cliristus? Quo non oportet igitur e
carnem hanc dividint ’** ’ ^Cm' Quo s°l(iri radio non splendidiorem mm
»»« «s •££& fr11^ Unsuam qMt rn
olerum, sic insHhit- q aPte o. t.arolus Borromaeus, morationibus.
* 1 raeminissemus, dilectissimi fratres, quanta et qua
; Hcbr - v, i. ,m|9
’ llt-. I, t6.
I,
M«th.t V, ,3.
1 cor., IV, ,
; ” Cor., v. *>.
Ii tr i 1 1 3 * t6.
H«br„ vir,
b- lo'ln- Chryw».. ilom_
Romani Pontifices
739
digna in manibus nostris posuerit Dominus Deus, quantam istiusmodi
consideratio vim haberet ad nos impellendum ut vitam ecclesiasticis homi-
nibus dignam duceremus! Quid non posuit in manu mea Dominus, quando
proprium Filium suum unigenitum, sibi coaeternum et coaequalem, posuit?
In manti mea posuit thesauros suos omnes, sacramenta et gratias; posuit
animas, quibus illi nihil est carius, quas sibi ipsi praetulit in amore, quas
sanguine suo redemit: in manu mea posuit caelum, quod et aperire et
daudere ceteris possim... Quomodo ergo adeo ingratus esse potero tantae
dignationi et dilectioni, ut peccem contra ipsum? ut illius honorem otTen-
dani? ut hoc corpus, quod suum est, inquinem? ut hanc dignitatem, hanc
vitam, cius obsequio consecratam, maculem? «
Ad hanc ipsam vitae sanctimoniam, de qua im at paulo fusius dicere,
magnis Ecclesia spectat perpetuisque curis. Sacra idcirco Seminaria insti-
tuta; ubi, s! litteris ac doctrinis imbuendi sunt qui in spem cleri adole-
scunt, at simul tamen praecipueque ad pietatem omnem a teneris annis
sunt conformandi. Subinde vero, dum ipsa candidatos diuturnis intervallis
gradatiin promovet, nusquam, ut mater sedula, hortationibus de sanctitate
assequenda parcit. Ineunda quidem ea sunt ad recolendum. Quum enim
primo in sacram militiam cooptavit, voluit nos ea rite profiteri: Dominus
pars haeredi tatis meae, et culicis mei: tu es, qui restitues haeredi tatem meam
munP Quibus, inquit Hieronymus, monetur clericus ut qui, vel ipse pars
Dommi est , vel Dominum partem habet, talem st exhibeat, ut et ipse possideat
Pontinum, et possideatur a Domino. - — Subii iacon is accensendos ipsa quam
graviter est allocuta! Iterum atque iterum considerare debetis attente quod onus
hodie ultro appetitis,... quod si hunc ordinem susceperitis, amplius non licebit
e proposito resilire, sed Deo... perpetuo famulari, et castitatem, illo adiuvante,
servare oportebit. Tum denique: Si usque fuistis tardi ad ecclesiam, amodo
debetis esse assidui: si usque nunc somnolenti, amodo vigiles: ... si usque nunc
inhonesti, amodo casti... i idete cuius ministerium vobis traditur! — Diaconatu
porro augendis sic per Antistitem a Deo precata est: Abundet m eis totius
f ima virtutis, auctoritas modesta, putior constans, innocentiae puritas et spi-
ntualis observantia disciplinae. In moribus eorum praecepta tua fulgeant , ut
suae castitatis exemplo imitationem sanctam plebs acquirant. — Sed eo acrius
inoua commonitio initiandis sacerdotio lacta; Cium magno timore ad tantum
gradum ascendendum est, ac providendum ut caelestis sapientia, piobt mares
't dtuiuma tustitiac observatio ad id electos commendet ... Sit <*</<)/ r itat i < strae
delectamentum Ecclesiae Christi , Ut praedicat iarn atque exemplo aedificetis
donmm, idest familiam Dei. Maximequc omnium urget illud gravissime addi-
tu«i; imitamini quod tractatis: quod profecto cum Pauli praecepto congruit*
exhibeamus omnem hominem perfectum tn Christo It su. 3
1 alfs igitur quum sit mens Kcclesfae de sacerdotum vita
csse possit, quod sancti Patres ac Doctores omnes ita de ea re consentiant,
tif
a, mirum nemini
! Xv- s-
kp- UI, ad Vcp *tianu Di n. 5
a Colus*., IT aS,
BIBLIOTHECA
Extern v r \s s acerdot k\ js sancti pf t
Rortumi Pontifices
ut i las fere nimios quis arbitretur: quos tamen si prudenti ' "
nihil eos msi apprime verum rectumque docuisse iudic-ibim, a est,m<^ •.
sententia haec sum mat.m est. Tantum scilicet inter ,^1* EMUm P°"»
bet probum virum intercedere debet discriminis „ria^ • m et ^«nK-
terram: ob eamque causam, virtuti sacerdotali 'cavendi»? CaelM*
gravioribus criminibus sit affinis, sed nc minimis aui U t** S°Ium *
tam venerabilium indicio Tridentina Synodus stetit " quo 'iroruin
m lugerent le r ia < (i ani delicta, ,/<M„ 15^^ Zt-Z^ ***
non re ipsa, sed respectu peccantis in auem ♦' ■' maxinia scilicet,
Piorum aedificia, illud concit: DoZn^ TeTsaZctllT * *-
. 3am .sanct,taa •«■««. qua sacerdotem carere sit nrf^£L K
m quo sit ponenda: id enim si quis ignoret vel ZZ, est
certe in discrimine versatur. Equidem sunt mii 'nnZZ™ a.CClpl.at’ magno
tcarnur sacerdotis laudem in co collocandam u.nnino esse "ut
utilitatibus totum impendat: quamobrem dimissa fer ri’ 1 sese a,l0rU[n
tum, quibus homo perficitur L, t 1 d “ diarum cura \irtu-
omnem atque studiumTssc c olidam “ ** *
veatque Haec sane ■ aut activas Virtutes quis excolat exer-
De ea Decessor noster fel ree 'rUm tluanmm Habet atque exitii,
virtutes, alias temporibus ',m *‘C P'° S",a sapltn,is edi>*:3 ' Christianas.
,.o« 4WSS2Z* ST** csse> is so,um ^ *
fieri imaginis Filii mi i M 7 °S P>aesctlil> i f praedestvuwit conforma
est; ad S rj< ulam a ^ unctitatis omnis Christus
sedibus inseri lamee-n^b™ neccssc , cst» quotquot avent beatorum
«d idem heri, d hodie: ipl «TlZ.da^T i ^™!i“li.bus saccl,,is’
homines pertinet illmb n; ■, Ad ommura ISltur aetatum
nulloque W^lnl.rr c .?* * **■** mi,is « **•*
ad mortem- 7 valunlu. r >tus se n"bis exhibet factum obeditnim uu/t u
rororo, Z'm r™XrI7‘8 T AP0Stoli 0«... »« OW*
si quidem sncct im uti u tt.\ e/ ioncupisccnttis ». 8 — Quae documenta
attinentj ipsiquc nr-i - 1Ur‘lcl,K”KIue fidelium, propius tamen ad sacerdotes
apostoli» ardore subfecfrt oZ Slb? haheant quae idt‘m Decessor Noster
colerent ut Inm.; .. ’ . 9U!1S utinam virtutes multo nunc plures sic
ani ini. obedienti t fu s?nct,asim‘ praeteritorum temporuml qui demissione
mtmtomttximo, nL'llmn,n-rnUa> ^°teniei ^uerunt °Pcre ct sermone, emolu*
vertere non abs r(. rucnZT^rZZ ^ Plll,hcae ac civilis». Ubi animad-
larcm abstinentiae . ’ n,n,hcem prudentissimum iure optimo singu-
al>ncKaS™S^o^,ltl0?Cm irUuUsse> *** evangelieo verbo dicimus,
• SUI- 0u,PPc h« praesertim capite, dilecti filii, robur et *-
1
Sl'ss- XXII, ,/r rrf
S P». XCII, e, J" 1
1 Horti., v7n!,<’,7Yj/<'''fMe- aJ ArChiep* Haltimor., 32
4 H*br., XIIL 8.
* XI, 2l).
Philipp., n_ s
Cal„ V,
ion. 1899. — Cf. N. 640.
J
Romani Pontifice i
. jnlctus omnis sacerdotalis muneris continetur: hoc neglecto, exori-
tur quidquid in moribus sacerdotis possit oculos animosque fidelium offen-
jt,re Xam si turpis lucri gratia quis agat, si negotiis saeculi se invol-
vat si primos appetat accubitus cetcrosqiie dcspiciat, si carni et sanguini
acquiescat, si quaerat hominibus placere, si fidat persuasibilibus humanae
sapientiae verbis: haec omnia inde fluunt, quod Christi mandatum negligit
conditionemque respuit ab ipso latam: Si quis vult post me venire abneget
metipsum. 1
Ista Nos quum adeo inculcamus, illud nihilo minus sacerdotem admo-
nemus, non sibi demum soli vivendum sancte: ipse en inivero est operarius,
quem Christus exiit ... conducere in vineam suam, 2 Eius igitur est fallaces
herbas evellere, serere utiles, irrigare, tueri ne inimicus homo superseminet
zizania. Cavendum propterva sacerdoti ne, inconsulto quodam intimae per-
fectionis studio adductus, quidquam praetereat de muneris partibus quae
in alionim bonum conducant. Cuitismodi sunt verbum Dei nuntiare, con-
fessiones rite excipere, adesse infirmis praesertim morituris, ignaros fidei
erudire, solari moerentes, reducere errantes, usquequaque imitari Christum:
Qui pertransiit benefaciendo ct sanando omnes oppressos a diabolo. 3 — Inter
hacc vero insigne Pauli monitum sit menti defixum: A eque qui plantat est
aliquid, neque qui rigat: sed, qui incrementum dat, Deus. 4 Liceat quidem
euntes et flentes mittere semina; liceat ea labore multo fovere: sed ut ger-
minent edantque optatos fructus, id nempe unius Dei est eiusque praepo-
tentis auxilii. 1 loc accedit magnopere considerandum, nihil praeterea esse
homines nisi instrumenta, quibus ad animorum salutem utitur Deus; ea
oportere idcirco ut anta sint ciuae a Deo tractentur. Qua sane ratione?
Nuin lilia putamus vel insita vel parta studio praestantia moveri Deum ut
opem adhibeat nostram ad suae gloriae amplitudinem' Nequaquam: scri-
ptum est enim: Quae stulta sunt mundi elegit Deus ut confundat sapientes: et
infirma mundi elegit Deus, ut confundat fortia: et ignobilia mutuli , et cantem -
ptihlin elegit Deus , et ea quae non sunt, ut ea quae sunt destrueret. J Lmim
nimirum est quod hominem cum Deo coniungat, unum quod gratum cfh-
c'at» atque non indignum eius misericordiae administrum: Qtae morumque
sanctimonia. Haec, quae demum est supereminens fesu Christi scientia,
sacerdoti si desit, desunt ei omnia. Nam, ab ea disjunctae, ipsa exquisitae
doctrinae copia (quam Nosmetipsi nitimur in clero prern u ri , 'f *1!
agendi dexteritas ct sollertia, etiamsi emolumenti aliquid vel Ecdmac <■
ungulis affefre possint, non raro tamen detrimenti iisdem sunt fiebibs C. A.
Sanctimonia vero qui ornetur et affluat, is quam multa possit, 'd “lll l s:
mirifice salutaria in populo Dei aggredi et perficere, complura « omm
«tate testimonia loquuntur: praeclare, non remota
*ta Viannev, animarum in exemplum curator, eu. honores Caelttum Ilea
1 Matth , XVI, 24.
1 Matth., XX, 1.
3 Aci, X, 38.
4 I Cor., II!, 7.
1 I Cor., I, 37, 2S.
i f
3
55-' 1 {
3 W
>' >»«(
feC
?a
?T
'~*J 4, *»
7J2
Romani Pontifices
toni ni Nusmct decrevisse lactamur e
tio divina exposcit: homines videlicet mtindo^Si!**®^ Wtt vo«.
ipse sit crucifixus; homines in novitate vitae -imi et 'luibus mundt
monet, t m laboribus, in vigiliis, i„ Munii, fc qui_ p »
numinis, m suavitate, in Spiritu Sancto, in cantat ’ "c ****• « **.
t(i/i) seipsos cxluheant ut ministros Dei- imi u„;r,. . m f,r!a' «‘vtrheai.
alios eodem adducere omni ope contendant cacics,il1 "udant, «
Uuomam vero, ut nemo unus innor-, i , ,
est voluntatis nostrae, quoad haec nratiae subsidl' T*" Ca"nus <™««s
«olus Deus ipse pnnidit, ne
ZZt; r in *** stud^p4Ca^in,US’SU,,° ,cn,p°K
nem nltr et sanctimoniam is necessario int " Sane Pacatio,
sine altera nullo modo possit. Quocirca c-m ™ "SUS, UC a,tera «se
sententia Chrysostomi: Arbitror cunctis' ew <lnea omnino veritati est ea
impossibile sit absque precationis praesidiatui f"*
S,tinus concluStt: Vere novit recte vivere qui re ‘t * Ug- 'e' " acute<lue Augu-
documenta Christus ipse et crebri hnrtS M0M/ or«"* 3 Q^e nobis
■*? persuasit. Nempe «emplo ^ &•
subibat solus; noctes solidas totus in eo ■ -'!! ! t;>Crta sccedcbat» vel montes
bat: quin etiam, Stipantibus turbis ■ Igeba.t; Amplum frequenter adi-
orabat; denique suffixus cruci ,m. V- ercctls ’n cacb,m oculis palam
valido et lacrimis supplicavit Patri ^\[ntef ?lort!S d<>Iores, cum clamore
mus» sacerdotem, ut m-adum nffi M°C *gJtur ccrt,lm ratum que habea-
Studio eximie deditun;St TooSrt!qU'! dl8,,e.SUStineat «■£
ex consuetudine potius id Sacpius quidem dolendum quod ipse
oscitanter psallat vel pauculaa CX an*mi" ar^ore; qui statis horis
partem tribuat alloquendo iw tCTSerat preces, nec deinde ullam de die
nuilto impensius ceteris m,- ■ ’ Slin5um adspirans. Sed enim sacerdos
"•«•fi 1 cui inhacrX PnJh.s r, " W* Oportet , aufer
/O m ea in gratiarum actione- « SbV S,Uadcbal; 0ra/‘<»“' '-tutate, vigilat ■
sanctimoniae propriae aenuo • • . i / wtmmssum? orate . G Animo quippe
sese d^nt occasiones ut in n * L*Us abenae cupido quam multae per diem
ac pertinacia, virtutum innm-.CUm .er‘)tur • *^ngpres intimi, tentationum vis
negligeniiae crcberriime t/ ’ r*'1Tllssl° ac sterilitas operum, offensiones et
incitant ut ploremus coram iT Cn,U,n :u* ‘llc^c^a divina; haec omnia valde
ad ipsum meritis facile lii * ormn°’ aL\ praeter impetratam opem, bonis
causa oportet. In ea ..... es_ca|nUs- Neque nostra tantummodo ploremus
nobis vel maxime irnolor ifi. atIUS ubl(luc funditur, scelerum colluvione,
standum apud Christum k Cst d*v'ina clementia; nobis in-
sime prodigum: Parce n„.„ • mira >lb Sacramento omnis gratiae benignis-
’ Uomu^> parce populo tuo.
1 n Cor * V[. S et seqq.
Hom. iv « '00rat-
Luc.. xvm,5r
* Coloss., IV , *
* I Thew., V, i ~j ,
Romani Pontifice r
7+3
■^TTN^pnrtc caput eat, ut aeternarum rerum meditationi certum
t imn imiitulie concedatur. Nemo cst sacerdos qui possit hoc sine
^airiu- nota et animae detrimento praetermittere. Ad Eugenium III,
V^ndun alumnum, tunc vero romanum Pontificem, Bemardus Abbas
S' m Imus scribens, eum libere obnixeque admonebat, ne unquam a quo-
^.rn divinorum meditatione vacaret, nulla admissa excusatione curarum,
. multas et maximas supremus habet apostolatus.^ Id autem se lurc
\ noscere contendebat, utilitates eiusdem exercitationis ita enumerans pru-
d ntissime: Fontem suum, id est mentem , de qua oritur , purificat considera»
iv». Deinde regit affectus, dirigit actus, corrigit excessus , componit mores, vitam
kQwtat et ordinat; postremo divinarum pariter et humanarum rerum sctm-
tiam confert. Ilaec est quae confusa disterminat , hiantia cogit , sparsa colligit,
secreta rimatur , vera vestigat, verisimilia examinat, fida et fucata explorat
Haec est quae agenda praeordinat, arta recogitat , ut nikil m mente nn eat
aut incorrectum aUt correctione egens. Haec est quae m prosperis adversu
praesentit, in adversis quasi non sentit; quorum alterum fortitudinis , alterum
prudentia cst 1 Quae quidem magnarum utilitatum summa, quas medita-
tio parere est nata, nos itera docet atque admonet, quam sit illa, non modo
omnem partem salutaris, sed admodum necessaria.
Quamvis enim varia sacerdotii munia augusta sint et plena \enerutio
is, usu tamen frequentiore fit ut ipsa tractantes non ea P ant" ^ua ^ar
st religione perpendant. Hinc, sensim defervescente animo, faci s grassus
d socordiam, atque adeo ad fastidium rerum sacerrimarum. . ccciit,
icerdotem quotidiana consuetudine versari neccsse >it quasi in mei io Ttl1^
is pravae’, ut saepe, in pastoralis ipsa caritatis perfunctione, sit si i 1 1
lesccndum ne lateant inferni anguis insidiae. Quid, quod tam est p > ’
c mundano pulvere etiam religiosa corda sordescere, Apparet lguur q
> quanta urgeat necessitas ad aeternorum contemplationem quoti ie v^
indi, ut adversus illecebras mens et voluntas, reno\ato su im e ^ >
sfirnientur. — Praeterea expedit sacerdoti quadam instrui au rc
?ndi nitendique in caelestia; qui caelestia sapere. eloqui, sua^t
-‘bet; qui sic debet vitam suam omnem supra humana m>u i ’ ’
S fr“ sacr“ muncr' ??'•.. “cunh‘1' c nativam cum Deo coniun-
ici. Iamvero hunc anum habitum, ham dit<ltionis praesidium; id
lonem eflicit maxime ac tuetur quotidiana loncius persi
in
tuetur quuuu- ^ ^ sit longius perse
prudenti cuique tam perspicuum ^ ♦ tristem, ex eurmr
De consid., I, I* c- 7
i
(XTO )VS SV U\SjUL>
f / \ t f w . —
f
V
r
jr
►p
(*?i
i *
f"S
744
Romani Pontifices
£emeb!>nt. e.xSll|tabant, ZT ~
vix quidquam in ipsi5 rcsid(.; de7l' ™ ' "3'“ ah iB“ sunt?- --hem'"'
S™ S?” «lilecra erant "olim^abemCuh ff
“ Clr«"‘" mensae Domini et alie, 'T 'l,a! gestiebat ania,!
«£?,« P/?CCOrdlis «"** feBcite^r^S ^Core s“° !n"!^
enutrita. p Jn,“. «>n«ac meditationis «3j
su7eg;s;':,;:' z 7' nee,i^ *»
r-.K
CUni P» colloqui, quum de e„ • ,)7 "“<««• Nec enim assi
-^oeimpeetion^^^ca^l r'-/ -- vcl comilia <***.
leatur in ,psis fere intermortuum ’ Vo* ’ “* evan**Bcu»> «*«e
facundiae laude clarescat, vocem minime i7”nqUamavis P™*™'* vel
? '"''citer audiant: strepit enim diffluo rcddlt Pilstorls boni, quam ov«
fecunda exempli, non sfne relil t f Tu ""**• itclue intcrdl»" damnosi
dissimiliter Ii, j„ ceteris par " « „ W °fftnsione ,\«
solKlae utilitatis proventus^ vel brevk h qu‘>Pe vd nullus ®h
eaelcsti, quem sane devocat uhe rimo J /• Q°ns^uit^ imbre deficiente
facere qu.dem non possumus nuiHo 7 *""*”* «• 3 - Qoo loro
™ novitatibus abrepti, contra 1«,-, V'hemen,er doleamus, qui pestife-
meditando e, precando „p 1 “ Sent,rf. n°" vereantur, impcnLmque
caectasl Utinam, secum P^-tam arbitremur. Proh fiimL
9Uorsum evadat neglectus iste rnnt onsi erantcsJ aliquando cognoscerent
" 8upcrbia et co^mal ^andi. Ex eo nimium ger-
PJ trnus animus et commemorare / ^,m,s amari excrevere fructus, quos
ls a,nnuat Deus; qui benigne omnino resecare exoptat. Opta-
gratiae et precum effundat ut i ^ rcsfIC,cns> t:inta in eos copia spiritum
communi cum gaudio volente» rr°reni deffentes suum, male desertas vias
» «m Apostolo, ^ ipse Deus »ir' ^t,.1cCant’ L':!t>tiores persequantur. Item ut
mU rir~ V'S.Cenbus Icsu Christi 1 " ^ ^eSt!S’ cluo modo eos omnes cupia-
9u3t Christi Domini est: Videi^’ ^n> J,ite insideat hortatio Nostra,
citandi studio Umuscuiusaiif f i 1 ** at< > €* orate, 5 Praecipue in pie me-
Cla’ *<tcntidem rogantis* / tLif '^0™* mdustria: elaboret simul animi fidu-
■ '»»ne, doce nos orare. * Nec parvi quidem momenti
!Hcb*-. x, 3a r ^ WM
Icrcm., XII u
, E«t,.. XXXV 2I
* l>h'Upp., I, s
Marc-. Xn r
Luc- XI, x.
33.
I
Romani Pontifices
745
obis ad meditandum debet peculiaris quaedam causa; scilicet quam
15 vis consilii virtutisque inde profluat, bene utilis ad rectam anima-
m 1 ..«m onus omnium perdifficile. — Cum re cohaeret, et est memoratu
^.inoli Caro Ii pastorale alloquium: « IntcIUgite, fratres, nil aeque
desiasticis omnibus viris esse nccessariun ac est oratio mentalis, actio-
_ nt)stra3 omnes praecedens, concomitans et subsequens: Psallam, inquit
propheta, et intelligam. 1 Si Sacramenta ministras, o frater, meditare quid
ficib. si Missam celebras, meditare quid offers; si psallis, meditare cui
et quid loqueris; si animas regis, meditare quonam sanguine sint lava-
ue - Quapropter recte ac iure Ecclesia nos ea davidica sensa iterare fre-
quentes iubet: Beatus vir, qui in lege Domini meditatur; voluntas eius per-
r.aiut t lit ac nocte; omnia quaecumque faciet semper prosperabuntur, — Ad
haec, unum denique instar omnium sit nobile incitamentum. Sacerdos
enim, si alter Christus vocatur et est communicatione potestatis, nonne
talis omnino et fieri et haberi debat etiam imitatione factorum5... Summum
ifilur studium nostrum sit in vita Iesu Christi meditari , 3
Cum divinarum rerum quotidiana consideratione magni refert ut sacer-
' *»■*■** *
dos piorum librorum lectionem, eorum in primis qui divinitus inspirati
sunt, coni ungat assiduus. Sic Paulus mandabat Timotheo: Attendi lectioni. ■*
Sic Hieronymus, Nepotianum de vita sacerdotali instituens, id inculcabat.
\ unquam de manibus tuis sacra lectio deponatur: cuius rei hanc subtexebat
causam: Disce quod doceas: obtine eum, qut secundum doctrinam est, fidelem
utmonem, ut possis exhortari in doctrina sana, et contradicentes retinet n.
Quantum enimvero proficiunt sacerdotes qui constanti hoc praestant assue-
tudine; ut sapide praedicant Christum, utque mentes animosque audien
potilis quam emolliant et mulceant, ad meliora impellunt, ad Miperna
trit^nt desideria? — Sed alia quoque de causa, atque ea in rem vestram,
dilecti filii, frugifera, praeceptio valet eiusdem Hieronymi: Semper tn manu
foa sacra sit lectio. 6 Quis enim nesciat maximam esse in amici animum vim
cuiuspiam amici qui candide moneat, consilio juvet, carpat, excitet, a
errore avocet: Beatus, qui invenit amicum verum 6 ... qut autem incinit t >
[f«»7 thesaurum. ’ Iamvero amicos vere fideles adscnbere ,ps« nobis pios
libros debemus. De nostris quippe officiis ac de praescriptis legum^ di c -
plinae graviter commonefaciunt; repressas in animo caeleste»
URV’ desidiam propositorum castigant; dolosam obtur >an ^ *
mmU8 probabiles affectiones, dissimulatas, coarguun :nf lita cum bene-
J^penumcro incautis patentia. Haec autem mnru.i ^ ^ scj amicorum
"ieritia praestant, ut se nobis non modo 3m,cos I ‘ jjjieat nUasi lateri
Ptrquam optimos praebeant. Siquidem habemus, quum Ubea , 1
1 Ps- C, 2
orationih. ad clerum.
D* imit. Chr,, l, i.
. 1 Tim., IV, 13.
Ep. L\'l 1 1 ad Paulinum, n. 61
Eccli., XXV, >3.
' *bid., VI, I4.
746
Romani Pontifices
adhaerentes, intimis necessitatibus nulla non ho
“ r*«*.Fios; qUo
. . larorum piorum sduberrim^^Iffi nu.n(Itlarn timi.
quidem eaque insignia declarant exempla: at mufu
Romani Pontifices
1M
— iiujia non hnr-i
nunquam est acerba, consilium nunquam cuoidum P 'P'0S; «"«a»,
dus aut mendax. — 1 :t • pnium, sermo
Augustini cuius promerita in Ecclesiam' amnii ***** «•£
runtt Tole, lege; Mk, lege... Arripui (fflTSTS *** *
i tn silentio**. Quasi h/rp ■ f apostoli) aperui
fu ejz:::tnup -* WSs
1 s.aePius accui»t nostra aet.tr- 7
-- — snn offundantur et saeculi rtt
■ quod pus d. vinisque libris longe alio, , 2**
bam praeoptent, ea quidem scatenti, ' , ?"*
ii;: * . * * ii is la tuiti a errore KUnj_
. , Q,tasi htcc securitatis ihfmamrdi “““ ap°St(!,i)'_ «M» d
tenebrae diffugerunt. * Sed contra he
homines e clero tenebris dubitationis sensim offundam
sectentur, eo praesertim quH - ■ 0ttUndant
atque ephemeridum turbam
ac lue. Vobis, dilecti lilii, cavete: maK
ncvcs.nite spe fraudulenta illudi lti*vc>« n pr°' ccta"luc “elati m fidi»
sptccrc. Certi Custodiantur lines, tum ' amtC/Pl'"* ™mrauni b°n° pra-
tum quos prudentia cernat et caritas st?i- * *8lae cSes praestituam,
animo imbiberit, concepti exitii n„rr * vencna istaec semel qui.
Porro emolumenta tmn '‘ -rfr qU‘dem e,ri'*iet d™"a-
stium quaesita, futura certe sunt sacerdori ulf” “ V* medi“ti°“ «!«•
accesserit, unde ipsemet dignoscat an 1«^«°™’ r “HP™
m usu vitae perficere Est nnri„ •, , Cta et mcthtata religiose studeat
tum Chiysostomi sacerdoti^ ^ **? eSreSium quoddam documen-
an, equam" somnus 9“«“* °“b -**
nent cxtge, et imae inierit tu / cium conscientiae tuae, ab ipsa ratio*
poenam sume. 1 Quam rectum' fl CrtUI‘ amtiKa — fodica e I dilania, et it A
dentiores pietatis magistri lucuwtSST^^'^
hortamentis. Praeclanim ;n i .4- lnumt> optimis quidem monitis et
Integritatis tuae curiosus exploratu, ^”v P *** e.disciP.lina Sanc,i *&&&
mina. Attende dia» * ‘ ' Vl am lllant tn quotidiana discussione exa-
cognoscere T.. pTZJITcT *** - — 4M* “
Sinit
mte te. tamquam ante alium ]'^resstones tuas nnfe oc,(hs Statue tt
um vere sit, s
. I * I r* * t
icet quanta illi sedulitate sui
p*;.m • t *» ' l sic te ipsum plange 3
1-tiam in hac parte probrosu:
negotif f'd' JvmS le hri8ti "
negotia procurent: quam ■ . , i ,,UL,t- ”ce
restrieteouc r,hm7. . l i lCf1e data ct accepta conferant; quam accurate
excitent ad sarcicnd-K* v-11*!1’ iacturas factas ut doJeant, seque ipsi acrius
pandos honores iU| * . vf7°' ‘luibus fortasse artiet animus ad aucu-
scientiae praedieafinn«Cm . 'arem au6cndam, ad captandam praesidio
perarduum, sanctimonii vidtl^ V fIor,.arn; nc£otium maximum idemque
nuis, \am vix interd ^hect adeptionem, languentes, fastidiosi tracta-
propterca paene silves1*? apUd n°S co-^^'mils ct exploramus animum; qm
iioinitiis pipri tyCl X^<>n ‘Sccus.ac yinea pigri, de qua scripturo:#'
rant urticae , et oheru - *' et .^r ^neam viri stulti: et ecce totum reptet'
n up( fj\. l{ tn cuis spinae, et maceri o lapidum McstfUd^
1 Cnnf,. 1. vi H, c
te ln p,: '*• »■ ».
r * PUssinciae
XV I %
i ■ *
c- V. ,lr
‘/uotiit, r m ipsius vitam.
t , j ngriivescit res, crebrescentibus circum exemplis pravis, sacerdo-
T ' vimiti haud minime infestis; ut opus sit vigilantius quotidie ince-
. ac vehemcntius obniti. Iam experiendo cognitum est, qui frequentem
• censuram et severam de cogitatis, de dictis, de factis peragat, eum
t..,]erc animo, simul ad odium et fugam mali, simul ad studium et
• diiroin boni. Neque minus experiendo compertum, quae incommoda et
.bmna fere accidant declinanti tribunal illud, ubi sedeat iudicans iustitia,
. d rea et ipsum accusans conscientia. !n ipso frustra quidem desideres
tJin :{oendi circumspectionem, quae adeo in christiano homine proliatur,
minoribus quoque noxis vitandis, eamque verecundiam animi, maxime
sacerdotis propriam, ad omnem vel levissimam in Deum offensam expave-
iCditis. Quin imino indiligentia atque neglectus sui nonnunquam co dete-
rius procedit, ut ipsum negligant poenitentiae sacramentum: quo nihil sane
I opportunius infirmitati humanae suppeditavit Christus insigni miseratione.
- Diffitendum certe non est, neerbeque est deplorandum, non ita raro
contingere, ut qui alios a peccando fulminea sacri eloquii vi deterret, nihil
tale metuat sibi culpisquc obcaliescat; qui alios hortatur et incitat ut labes
animi ne morentur debita religione detergere, id ipse tam ignave faciat
atque etiam diuturno mensium spatio cunctetur; qui aliorum vulneribus
oleum et \inum salutare novit infundere, saucius ipse secus viam iaeeat»
nec medicam fratris manum, eamque fere proximam, providus sibi requirat,
hoi quae passim consecuta sunt hodieque consequuntur, prorsus indigna
conm Deo et Ecclesia, perniciosa christianae multitudini, indecora sacerdo-
tali ordini!
Haec Nos, dilecti filii, pro conscientiae officio quum reputamus, opple-
tur animus aegritudine, ct vox cum genii tu crumptit: ^ ue sacerdoti, cjui
tenere locum nesciat, et nomen Dei sancti, cui esse sanctus debet,
infideliter polluat! Optimorum corruptio, teterrimumi Grandis dignitas seteer-
^Um\y sed gr and is ruina eorum, si peccati! ; laetemur ad ascensum, s<d tinna -
{U^ Nupsum: non est tanti gaudii excelsa tenuisse > quanti moeroris dt
imioribus corruisse! * Vae igitur sacerdoti, qui, immemor sui, precandi
J ludium deserit; qui pianim lectionum pabulum respuit; qui ad se ipse nun-
fluam regreditur ut accusantis conscientiae exaudiat voces J Neque cruce
animi vulnera, neque Ecclesiae matris ploratus movebunt miserum,
eae feriant terribiles minae: Exeaeai cor populi huius, et aures eius
dsiruca; et oculos eius claude: ne forte videat oculis suis, et aurnu* suit t tt ,
f“ corde $uo i n te l ligat, et convertatur, et sanem eum, 3 — ™ ' e '
^quoque vestrum, dilecti (ilii, avertat dives in misericordia - D
sc
don
fi111 Nostmm intuetur cor, nulla prorsus in quemquam
amaritudine affe-
t Urn' St'ri omni pastoris et patris caritate ^in^ omnes
tn<rn nostra spes, aut gaudium, aut corona g
Usum Christum? 1
est
alariae? nonne vos ante Dominum
30, 31.
; prov., XXIV,
‘ S. Hicron in Ezoch.. 1. XIII, c. *H.
VI, io.
I THm,
10'
II, Itj,
bibliotheca
n
ijp"
•ri
8
74S
Romani Pontifice.
At videas ■ ipsi, quotquot ubique estis, quaen™, * ^
consto, Ecclesia inciderit. Videte pariier et ^TJ0
ofiiaum vos teneat, ut a qua tanto dignitatis quam 2ct
contendatis adesse et succurrere laboranti Itaouo d°nab «*«, cid
nunc opus maxime est virtute non i Jferi n V" T' SI'
rwta, operosa, paratissima demum facere pro Chri ?”P ^ mtegra’ «P
ahnd quidquam est quod cupidiore Nos affim U et Pati fortia. \,Q
singulis et universis. - In vobis igitur 1' nZjT*™1" «
castimonia, nostri ordini lectissimum ornamenTum h°nori‘
adsrmilis efficitur angelis, sic in christiani nf h CUllls nitore sacerdos,
ctisquc fructibus fecundior. — Vigeat nfim«h • C ve"5raI,|Ii°r praestat sa
dientia, iis sollimni ritu promiss i niL ^ — 18 auct3^Us «Vwentitet
,uit ** praecipue S %*“. "*■ «£
raentes animiqne arctioribus e Apoatohcae iustiasbr te
Kxcellatque in omnibus caritas „ui|* „ ‘™s nw‘,l'us Evinciantur. -
stimulis qui humanitus uroent' inv h, °‘ ° qUafrens (tl“ ™ «at u;
Cohibitis, Vestra omnium studia ad incremem 1tc'"U-‘in,s <;uPid»c ambit»
latione conspirent. Vestrae benofiri, . “"f* J,vtnac ftlortac fraterna atm«
carorum. Cimiorum, „rii„n„„ quam ”• !s «“>S™ Impnim
Otant densi adolescentum greges ri^irath m"1"! vd "mim'tuv
cos undique cincti et corr.mteii, 'sml, f rd'S,on's 5P“ “fissima, fclt
imperticndn, quod rursus eniv.W„ 'e a“cres' non modo, sacra catechesi
liceat ope consilii et sollertiae , omni quacumque
vando, tutando, medendo ‘ \£ene op^meque mereri de omnibus. Snble-
sitiatis, lucrari vel obstringere dem“"1.velltis ac propemodum
impigre, quam laboriose SL ‘ Chnsto. Ab mimicis eius heu quam
rum immenso! . Ol> Ii m no? trepide agitur, instatur, exitio armi-
gaudet et gloriatur in der P°t,S*ime. caritatis laudem Ecclesia catholica
atque humanitatem affer^ *,SU°t’ c"nst,anam pacem evangelizante, salutem
laboribus, profllso non " ** J V .Kentes UsclUt: ^rbaras: u bi ex magnis er
latius in dies profertur sanSu,nc consecratis, Christi regnum
Quod si, dilecti filii efV^ ! °S Sa:ncta enitet novis palmis augustior.—
calumnia, ut persaepe f>S'K c‘lr'ti,t,s vcstrae officiis simultas, convicium,
deficere bene facientes 1 \ rtsP0nderit, nolite tristitiae succumbere, nolit <
nieritisque insignia oui * .,Ua °CU'os °kversentur illorum agmina, numero
nomine asperrimis ’ih P°st olorum exempla in contumeliis pro
fratresque ■Sanctorum ^ m^ledicti benedicebant. Nempe filii
laudes nuntiat Ecclesi' ^nin? .n,'m'na splendent in libro vitae, q
instaurato et aucto *i 1 °n a>>,u< crimen gloriae nostrae! 2
quidem efficacius v-il ■)”' °rt ’ndn,s C^T* spiritu gratiae sacerdotalis,
^Jiaecum,yi,. nni 1 wslra» iJeo adspirante, proposita ad
branda — n,,« 1 -
<Hiaeeum„ue jai . * e 'ltu lustra, Deo adspirante, proposita ad
suimus, certa quaedam ,”i’,^u>rantJa’ — Quapropter ad ea quae supra
t!ae custodiendae tt ii [LCr< ' lsu,n est, tamquam subsidia cider
cni ae opportuna* J£st primum, quod nemij
1 r r rr*.
* 11 r’hc«., HI, ,f
1 M«ch., tx, to;'
l
Romani Pontifices
749
■tum et probatum, sed non item omnibus re ipsa exploratum est,
animae recessus ail Exercitia, quae vocant, spiritualia; annuus, si fieri
■
I
j
! ' vtl apud se singulatim, vel potius una cum aliis, unde largior esse
Ei* consuevit; #Uvis Episcoporum praescriptis. Huius instituti udlita-
hm Ipsi satis laudavimus, quum nonnulla in eodem genere ad cleri
‘lm j disciplinam pertinentia ediximus. 1 — Nec minus deinde proficiet
animis, si consimilis recessus, ad paucas horas, menstruus, vel privarim vel
tin, muniter liabeatur: quem morem libentes videmus pluribus iam locis
inductum, ipsis Episcopis faventibus, atque interdum praesidentibus coetui.
Aliud praeterea cordi est commendare: adstricriorem quamdam sacerdo-
tum. ut fratres addecet, inter se coniuncrionem , quam episcopalis auctoritas
firmet ac moderetur. Id sane commendabile, quod in societatem coalescant
.i mutuam opem in adversis parandam, ad nominis et munerum integri-
niffln contra hostiles astus tuendam, ail alias istiusmodt causa. At pluris
profecto inter est, consociationem eos inire ad facultatem doctrinae sacrae
excolendam, in primisque ad sanctum vocationis propositum impensiore
cura relinendum, od animarum provehendas rationes, consiliis viribusque
collaris. Testantur Ecclesiae annales, quibus temporibus sacerdotes passim
in communem quamdam vitam conveniebant, quam bonis fructibus id
genus societas abundant. Tale aliquid quidni in hanc ipsam aetatem, con-
gruenter quidem locis et muniis, revocari queat? pristini etiam fructus, tn
gaudium Ecclesiae, nonne sint recte sperandi? — Nec vero desunt instituti
similis societates, sacrorum Antistitum comprobatione auctae; eo utiliores-,
quo quis maturius, sub ipsa sacerdotii initia, amplectatur. Nosmetipsi unam
quamdam, bene aptam experti, fovimus in episcopali munere; eamdein
damnum aliasquc singulari benevolentia prosequimur. Ista sacerdotalis
gratiae adiumenta, eaque item quae vigil Episcoporum prudentia pro rerum
opportunitate suggerat, vos, dilecti lilii, sic aestimate, sic adhibete, ut magis
ifi dies magisque digne ambuletis vocatione qua vocati estis, ~ ministerium
Ustrum honorificantes, et perficientes 111 vobis Dei voluntatem, quax nempe
est sanctificatio vestra. ^
Huc enimvero feruntur praecipuae cogitationes curaeque ostrae. I r0J
^-e 1 sublatis in caelum oculis, supplices Christi Domini \°ct> 11,11
',rs,|m clerum frequenter iteramus: Pater sancte... sainttfita eo.. *
pietate laetamur permultos ex omni fidelium ordine 1 ° ,lsCII"t ^'-ol licitos'
' habere, de communi xc-stro et Ecclesiae bono vehememe. m k, ^
dia ipsa saeculi consuetudine,
Deo votivas non intermi^ conttn-
eorum praera i" "
2 aedp,, neque ..«nnllim» ■ -
^mus, clemens idem et providus, atque
( i:i etiam iucundutn accidit, haud paucas esst
11 solum in sacralis septis, sed in ine
i j- ,. , r- 1 in I 'rlu Vicarium, 27 d*1-- 1904.
*'P' bxprricndo, ntl C urii. W V n
* Ephes., jVi
Cf. X 664.
75
0
Romani Pontifices
Corde divitias gratiae, caritatis, virtutis omrZ • — ' — -
giat 1 1 r. Postremo, libet gratam ex in ^
dc votis faustitatis quae, appetente sacerdotii NostH 7 ? *** «S
lultiplici pietate obtulistis: votaque pro vobis \Tn nata 1
™mt’ magnae Virgini Matri concredita vmLnm .i ^ CUmul^
Haec etenim illas sacn ordinis k* lices primitias evo Apostoloru'n Rcg»
admodum perseverarent unanimes in oratione don/ ° a'° Cllocuit ‘lunn
virtute: eamdemque ipsis virtutem multo sine\innT ,nduerentl)r supe*
impetravit, consilio auxit et communivit, Vul ,V a iT dc*^
marn. — Optamus interea, dilecti lilii ut mv r! n Iab°nim laetis*,
vestris cum gaudio Spiritus Sancti- ausnic/in ^ ®xultet » cordib
trux11?' PtTT T volu"'=»'-;™pcrtim„r B**8ah^
^ 1 X Acta- vo1- IV, p. 237-2641;
684.
Ph,S X’ C°nst* p™mfig*ndi9 29 sept. 1908.
cursu temporis i/ Ece^ircSo <-nCS 3C IcgeS non idem *emper
consuetudo invaluit ut eirum ° ** 'Ult. modus> a pluribus tamen saec
tioribus quibusdam* Urbis affixT!"1*-811* Pub,ice proponerentur fretjii
ranensis Basilicae ™lva Lf ^ praeserti”> ad Vaticanae ac L
publicae centro et communi ivit^fiaT*6' iniquam in Christianae t
promulgata censebantur, rimQue-H? Proi™lgarcntur, ea ubic
quum promulgandae levis ntio ot S ! plen,ss.lmam obtinebant. Veni
cui integnim est consrinn- ■ m°dus a legislatoris voluntate pende
temporum ac locorum as mnoyare ;iC moderari formas, aliasquc p
anteactis temporibus ,pp',rtim,tllt‘i Sufficere: idcirco factum est, ut. 1
nes, memorata forma' h V 00111151 Apostolicae Sedis leges ac Constituti
Recentius, sacrarum * praesertffiTr^9 Urb-S affixae locis Promul.?aremu
Pontifices, ad lei/cs i-im 1-*. , , on2reSationum opera, quibus Roma
bantur, id fere in conSr ‘‘ 7 *" cc aramlas ant ad novas constituendas, uti
creta, in Officio a secr -t’ U inem ven‘t* ut acta Sanctae Sedis ciusque dt
hoc ipso promulinr-i kV* a pi,> ccbla essent legitima auctoritate v1
nequit, quin acta iosa r * oblici sic luns effecta, dubitari -
clausulis, contrariis quibi itviT ‘‘■f®0*’ tUm ^uod plerumque ...
'io esset vel expresse v -l • erogantibus, tum quod id genus prom
promulgandi rationi eu/q^ aPPr°bata a Pontifice Maximo. Huic t;
tst Supremae auctorit-u^ ^ ^ V*S esset» s°Icmnitas illa deerat, quair
n«n modo a Nobis s ■ 1' . * yIS accedere. I-.a <le causa complures Epi»
tUm novissime in p<)Sl^i !■ , °.st ns ct*am Decessoribus, quum saepe ;
flagitarunt, ut a suprem* p Clrc^ Ius canonicum in codicem redigene
Ull< !I' quo novae nronnU 'Cc e*1*2® auctoritate Commentarium propon
acta vulgarentur. g trentur ecclesiasticae leges, et Apostolicae S
Romani Pontifices
/5
ti
r. itur mature perpensa, adhjbitisquc in consilium aliquot S. R. E.
jLlbus, Antistitum, quos diximus, excipienda vota rati, auctoritate
V ira Apostolica. harum Litterarum vi, edicimus, ut, ineunte proximo
01 \tDCCCCtx, Commentarium officiale de Apostolicae Sedis actis edatur
{Juni/ typis.’ Volumus autem Constitutiones pontificias, leges, decreta,
aliaque tum Romanorum Pontificum tum sacrarum Congregationum et
Officiorum scita, in eo Commentario de mandato Praelati a secretis aut
maioris administri cius Congregationis vel Officii, a quo illa dimanent,
insuta et in vulgus edita, hac una, eaque unica, ratione legitime promul-
gata haberi, quoties promulgatione sit opus, nec aliter fuerit a Sancta Sede
provisum. Volumus praeterea in idem Commentarium cetera Sanctae Se-
dis acta referri, quae ad communem cognitionem, videantur utilia, quan-
tum certe ipsomm natura sinat; eique rei perficiendae sacrarum Con-
gregationum, Tribunalium et aliorum Officiorum moderatores opportune
consulere.
Haec edicimus, declaramus, sancimus, decernentes has Litteras Noeras
firmas, validas ct efficaces semper esse ac tore, suosque plenarios et inte-
gros effectus sortiri atque obtinere, contrariis quibusvis non obstantibus.
[Acta Ap. Sedis, vol. I, p. 5, 6].
685.
X, motu propr. Cum per Apostolicas, 7 aPr* 19I°-
Cum per Apostolicas Nostras Litteras de Romana Cuna quae incipiunt
Sopienti Consilio, m kal. iul. an. mdccccvhi datas, 1 universam rem de
indulgentiis, idcoquc et curam circa rectam et prudentem earum mo era
tionem ct onus invigilandi super earumdem publicatione tt impressioni,
imi Supremae Sacrae Congregationi Sancti Olfieri devolutam vo uerunus,
ad praecavendas dubitationes quascumque quae ex concessioni us ia
materia aliter quam per praefatam Sacram Congregationem ortc . . •
hole oriri possent, utque omnibus plane constet de earum a (
ice ct efficacia, Suprema Nostra Auctoritate, motu proprio a q -
SC,Cnlia’ deintus ac decernimus: i particulares, quae
m respiciam ipsas p ‘rsonas patentium tantum, . ***** *>»l
^1Cra Congregatione Sancti Officii esse recogno^en ' , sacerdotibus
. a. Iden, dicendum de facul.aui.u- -necs* . qm - jJnccttndi
3° Concessiones indulgentiarum ct ac ■ Offirii illas authentice
»*« tantum postquam Sacra Congregatio Sanet.
cognoverit; concessiones, eas efficaciam tantum
4» Quoad praeteritas, demum, consessio
‘ Cf, N. 6S2.
1
bibliotheca
* V VTKkM (\S SACEKDOTAI.IS f>\M n pri
/ 'tornasti Pon iific.es
75*
habituras, si intra sex menses ab huius Nostri •
Sacrae Congregationi exhibitae ab eaque reboeiuS f V’**"* ci*
5° Idcirco impetrantes oosthar hnin * lJLnnt;
poena nullitatis gratiae obtentae cxemnlrT,'? ' ^P"****» ‘«teri
haberi
At&tSasjas? quibr ^ *
[Acta Ap. Sedis, vol. II, p. 224, j26j gn'“' non “itibus.
686.
Pm.s X, const. Apostolicae, 15 apr. ,9I0-
. APost°hcae Romanorum Pontificum «„i r •. •
**> primordiis, praecipua pars fu i t „T r?",?tudims’ v'el «i» 'P™ Ec<
constanti ministerio illorum esset - fIam P°pulx salus efficaci
Attendite vobis et universo erem i» n„ ^enda.ta.* cIe qmbus scriptum
^«uiuaijum, sedet
inditum est Suburbicariis.
ntinus qlam ceten? efaSSUf** d.igniwIis. et “«llentia doctrinae, n<
provehendae fidelium salutis S' ^raesertIm hberaiitate, munificentia, stud
ipsorum iurisdicS^KtS 2***. « °<’K in !“ca «■**
testantur. Verum, recentiu ’ * lK'' q 11 c tempora historiae raonumen
ipsorum regimen effecerunt 7™*« JiS"111"' 6 “diuncfa ,on«e immul"
dioeceses graviore in necessitate venamur T' en,mvcr0
tiamque desiderant. Nam m» - * ‘antur et impensiorem curam vigilat
dis agris plerique dediti • * ° eac.t,s temporibus suburbani populi, coler
tiplicatis commerciis .v' ^ !te ‘,n! tutamque ducebant, hodie, mul
confluentium hominum ^ Itl0r.1 *Us *t,neribus, auctoque proinde numen
men. Ex altera vera mJr ° i5UOtlb ,anum vocantur Fidei moruinque discri
multiplicata, ut eorum . .° >euru a Cardinalibus in Urbe negotia adeo stm
quibus Ecclesia nunc pae"/' m° e °bniantur, praesertim ob tot tantasqui
liis et impendendis curf» ’ v necessitates. Quo fit ut suppeditandis auxi-
rerum conditione rnaxin' C^ll..US’ Cl,,nr>ussae iisdem dioeceses in praesenti
npud Apostolicam Sede lru ac praestandae operae in negotiis quae
tempus ut vires inu-r m'” Pcrrr<'etantur, ingravescente praesertim aetate,
opportunum et necessarii i n°n su^'c‘ant- Ni» de causis Apostolicac Sedi
fcgiminj aliquam . ' wsu,u 1 suburbicariis dioecesibus eorumque
P--;ra[.s someiK^urn suppi
ritualibus necessifcatihr.o ,c ^^"anto levior et suarum dioecesum sp
‘s mc*lus consuleretur.
Romani Pontificia
«P- — ,
nZ
Quare omnia matura deliberatione complexi, adhibitisqus in consilium
pluribus S. R. Ii. Cardinalibus, quos inter Suburbicariis, firmo manente
;uri constituto de optione et nominatione Patrum Cardinalium ad subur-
bicarias dioeceses, vi praesentium Litterarum constituimus ac praecipimus
ut drea Episcopos Cardinales Suburbicarios eorumque Sutfraganeos legum
capita, quae infra scripta sunt, perpetuo inviolatequc serventur.
I. Cardinalis, ad Sedem suburbicariam promotus, ipse verus est Epi-
scopus dioecesis, cuius possessionem inibit eadem ratione qua ceteri epi-
scopi residendam habentes.
II. Disciplina quae huc usque viguit ut Emis Episcopis Sabincnsi et
ulitemo adiutor daretur suffraganeus Episcopus, ad omnes extenditur
Cardinales Suburbicarios, quibus idcirco singulis suus erit in posterum
suffraganeus Episcopus cum sede titulari.
III. Suffraganeus a Summo Pontifice nominabitur et sui officii posses-
>Hinem capiet, litteras nominationis exhibendo Episcopo Cardinali.
D . Cardinalis Sutfraganeo adtribuat et vi praesentis Constitutionis irre-
'oabiliter ad tribuisse praesumitur, omnia ad regendam dioecesim neces-
sana ita ut uni Suffraga neo sint in dioecesi gubernanda eadem iura et officia
3C Episcopo residenti, quae hisce litteris contraria non sint.
Suflraganeus dioecesim gubernat nomine et vice Cardinalis.
\ I. Cardinali vita functo vel renuntiante vel ad aliam dioecesimtrans-
lato, Suflraganei jurisdictio non cessat, sed ipse dioecesim tunc regit nomine
Mnctae .Sedis ad instar Administratoris ApostoliCi.
'H. Ipse debet quotannis de statu dioecesis etiam oeconomico ad Car-
Analem referre.
'III. Ubi fieri poterit pars aedium episcopalium a Sancta Sede desti-
nabitur SufFraganeo et Curiae.
^X. Ad unum Cardinalem pertinent sol cmnes oleorum benedictiones et
pontificalia in festis anni maioribus, prout in Caeremontah episcoporum
^cnpta sunt; * nisi fortu Cardinalis ipse velit ea SufFraganeo committere.
X- Cardinalis debet Missam, sicuti ceteri episcopi residentes, pro populo
applic;tre.
Insigne tantum Cardinalis domui episcopali, cathedrah aedi, alusque
templisf piis ve de more locis et actis Curiae apponatur.
XII, Solium in dioecesi et nomen in canone Cardinali uni competit.
. X 1 1 1. Cardinalis, etiam absens, facultate pollet per universam dioece-
lrn ftrgicndae indulgentiae dierum biscentum.
XIV TT..: r* r >• /Jin/resi commoratur, ms est pon-
v- Uni Cardinali, quo tempore in aiotte.
, !’ \v n C;Urm Perafendi aUt Permitten^‘ aive cnflegia lium ct bene-
ficiaM' BmCf.C1oCapitU ^” nequeunt a Suffraganeo, ser-
* parochialia Sanctae Sedi non reservata, 1
XVI
«fiam Iu
servandis, conferri absque Episctp' Cardinalis con- tn. Juverit
Cardinalis ius est vigilandi pvtiatur'
Strandi, ne quid fides aut ecclea.aSt.ca disapl.na detr.menu pauatur.
! t- n, c. \\xiv
v»l. ///
A S
v»
BIBLIOTHECA
«UtTEKNTTAS SACEXDOTAUS SANCTI PFT
754
Romani Pontifices
XVII Potest in sua dioecesi Cardinalia matrimoniis assiI
sacramenta ministrare omnia. Candidati tamen ad t, Jl!, " "S
doctnnae periculo subjiciantur et probentur a Suffraganco^uU t 0rJins
nalis 0rd' nCS C°nfcrrC* “Ut confercn<lu8 »m cotninittere al,>q„,
cognoscenda deferLtur, **■
*3&Sus ssi:a in diwWnc «*-,
XX. Idem Cardinalis audiri debet nntMuflm c ♦ ••
sores, oeconomus nominentur. ’ ' ^ ‘ eminara rt‘ct°r, profe.
tranriato, Ctett Ve! “d aliara di°«™
‘lonec a Sancta Sede nomine',, r lc " admin,stra*«»’i P™videb„.
•s^ser* — — **■ -** « c,
BusteS servari'0^! ^ «■* «* ab -*
firma in omnes partes esse ac fo !T aC ■ mandam,ls- “fi1"5 rata, validi,
quibuslibet etil Tr! r clcccrmmus, contrariis non obstantibus
l ;,rrr' mcmionc «**• o***,
veta ac tt™ ^ LtaCCo„U|S|PraCSUnt' C“ **«™ u' ■* *
r Vctn Ptn I™stntl Constitutioni se accommodare.
lACta AP‘ Se^>s. vol, II, p. 277-28lj.
687.
X, litt. encycl, Editae saepe, 26 maii 1910. 1
I pe4 '
fere morhirrf ^Cl °.re scntentiae et sacris expressae litteris in hun
loqui eti>m Hnf ! mc™onam *ure cuni laudibus sempiternam eundemqu
bantur. Haer Unaum,“ diuturna Ecclesiae opera et voce maxime compro
Numinis sanctitatis parens et altrix, iuvenili robore vigens a
aucmiilmn 1, sempcr .icta propter inhabitantem spiritum eius in rudus,
n0biIiMiman> 4 «■» gigr.it, enutri
nenda memori . , i "’ ’ ltamatern* amoris instinctu de ipsorum reti-
Ex ea rccnrrf if * ?UC onorc instaurando se praebet apprime sollicitarn
huius percerin M1I)en\a clu:u!a,n suavitate perfunditur ct a moruli:
licoias gaudium nuserus contuendis abducitur, quod beatos illos cae-
•>u Sponsi e8St’ liUn ccrn;lt: tluoJ in >Psis ominentem
b s irn^gmem; quod novo testimonio suis filiis anti-
1 VtsncmbiUbua Fratrih d . , 1 I fi
lac iru^i Ordinariis paci^n ' 'Ur*yrchia Primatibus Areht episcopis Episcopis alHsflU®
CXI} 7; prov y ^rn*"ri unionem cum Apoatolica Sede habentibus*
“ Rom.p VXU tT * * * * c*>r» XIf 4.
T ^ l P
Romani Ponti fiet s
> 35
qua dicta confirmet: diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum, iis qui
ucundum propositum vocati sunt sancti, > Horum autem praeclara facinora,
non modo sunt ad commemorandum iucunda, sed etiam ad imitandum
illustria, ct magnus virtutis excitator est concentus ille sanctorum Paulli-
nae resonans voci: imitatores mei estote sicut et ego Christi. 2
2. Gb haec, Venerabiles Fratres, Nos, qui vixdum suscepto pontificatu
maximo, propositum significavimus enitendi constanter ut « omnia instaura*
rentur in Christo •; datis primum cncyclicis litteris 3 impense curavimus ut
Nobiscum omnes intuerentur in apostolum et pontificem confessionis nostrae,...
in auctorem fidei et consummatorem /esum. 1 At quoniam ca fere est infirmi-
us nostra, ut tanti exemplaris amplitudine facile deterreamur, providentis
Dei numine, aliud a nobis est exemplar propositum, quod quum Christo
sit proximum, quantum Humanae iicet naturae, tum aptius congruat cum
exiguitate nostra, Beatissima Virgo Augusta Dei Mater. * Varias denique
uncti occasiones recolendae memoriae sanctorum caelitum, communi admi-
rationi obierimus fideles hosce servos ac dispensatores in domo Domini,
et, prout suus cuique locus est. Eius amicos ac domesticos, qui per fidem
deerunt regna, operati sunt iiistittam, adepti sunt repromissiones, fi ut illorum
exempli adducti, tam non st mus parvuli fluctuantes et circumferamur omni
ren/o doctnnae , tn nequitia hominum , in astutia ad circumventionem erroris ;
tmtatem autem facientes in charitate, crescamus in illo per omnia qut est ,
caput Christus. 7
3. Altissimum hoc divinae Providentiae consilium in tribus maxime viris
perfectum luisse docuimus, quos magnos pastores eosdemque ductores
"*'crsa quidem aetas tulit, sed aeque propemodum Ecclesiae calamitosa.
Hi sunt Gregorius Magnus, loannes Cfarvsostomus et Augustanus Anscl-
tnus, quorum saecularia solenmia celebrari contigit per hos annos. Binis
praeterea Encyclicis Litteris datis iv idus martias anno mcmiv 8 et xt calcnd.
maias Mcmix, 0 doctrinae capita ct christinnac vitae praecepta, quotquot
"pportuna cadere in haec tempora xisa sunt, e sanctorum exemplis moni-
ri.sqiie decerpta, lusius evolvimus.
F At quoniam persuasum Nobis est, ad impellendos homines, illustria
pristi militum exempla longe magis valitura quam verba exquisitasque
disceptationes; 10 oblata feliciter opportunitate libentes utimur saluberrima
•Astituta ah alio pastore sanctissimo accepta commendandi, quem huic
' VIM, *s.
5 1 Cor., IV, 16. . .
•-itt. Encycl. E Supremi, dic IV m. octobr. mcmiii. Ct. . . 5-»*
* Hcbr,, III i- Vlt . t
Mi.r > „ f.hm.r \ICMIV. — Cf. Pii X Acta, vol. I,
‘-itt. Encycl. sl,i diem illum, dic u m. fvbruar. mlmiv.
47-100.
‘ Hcbr., Xt, n.
* ^pb., IV, ii aeq*
l1*! X Acti, %'oL It p- 189-213*
1 f. Act.i An, Sedis, vot. I. p.
lll» T m ' Jf ^
*
75^
Pontifices
aetat, propiorem iisdemquc paene iactatmn fluct.hn. n ~~ '
^nos ccc a sa. me. Paulo V in e?'ohai<*sium AndsS ^
meum. Nec id minus ad rem; siquidem ut men^3^ Carolum W
verba usurpemus: « Dominus, qui* facit mirabilia nZT DfC?S80ri8 *«i
novissime facere nobiscum, ac miro dispensationis sm/ h° U8>
Apostohcae petrae arcem grande luminare, eC si T* ^
ctae Romanae Ecclesiae Carolum, sacerdotem fi i * e grcm,°
formam gregis, formam Pastorum. Qui videlicet mulT]' '*T?m bontJm-
rum operum universam decorando Ecclesi-im s J ? ,CI fulgore san««-
Iuccret quasi Abel in innocentia, quasi E^h Tn
m laborum tolerantia, quasi Moyse, fn „ I mund.tia, quasi lacob
ardenti zelo, quique imitandum exhiberet qUasi EIias in
ronymt corporis castigationem, Marti ni ■ aflluentes delicias Hic
litate m, Gregorii pastoralem sollicitudinem Sn inilonbus gradibus humi*
caritatem, ac demum videndum ic n r-n •* ,lbertatem Ambrosii, Paulini
manibus nostris contrectandum homin^l^
crucifixum mundo, viventem sniritn t ’ mu.ndo maxime blandiente,
negotiantem et, sicut officio inP \ errcn,a c:i!cantcm, caelestia iugiter
opere vitam angelorum i„ terris “a CtMm «
Nunc vero, expfeto anno l'*aCtis ,quim)uc Astris ab obitu Orali,
ribus merito rep ‘u,,n c t T”'"'0 ab ™P«ti»is eidem sacria bo„„.
tione in insigni L solcmnfl' '0 “ n0Strum Ct linB“a nostra «»*•■
auctore DomTno prSSZ T Pr T~ Carcl° S' "• *• «
honoribus, unicae Sm ■- ’ esb\turo Cardinali sacris deccrncmlis
Iapide pretioso » Comm nova imponeretur corona, ornata omni
est, ex co n ten 1 n[ a riun! m o |HS ■ aUtCrn Deceaeoro Nostro fiducia Note
documentis et exemnli- 140?* .sanct* Vn* niultoque magis cx eiusdem
omnes qui « dori-mtnr '* C .* ^0SSe *mP*0rurn proterviam et confundi
honores, qui creifis -w ** slmu :iCr*s errorum ». 2 Itaque renovati Carolo
disciplinae in meHlls Past.oruni buiuS. aetatis exstitit forma, sacraeque
adversus novos homin COrrigcndae impiger fuit propugnator et auctor
sita erat, sed potius defr r^”1 >US’ n°n ni°rumquc restitutio propo-
mento erunt cathnlif*;c .rma 10 :,tque restinctio, quum solacio ac docu-
Ctu' tam ™pense atudem.,, “,nu,lo!1 aildent’ * * 'TJ
strenue conspirent * lstauratioius rerum omnium in Chnsto,
tatam Ecclesiam deser/^n '°b*S est’ Generabiles Fratres, perpetuo exagi*
namque Christus dii ■ i l" nu,uiuam omni consolatione destitutam. Eam
ret ct exhiberet ipse sii " i! snfh‘^,sum tradidit pro ea , ut illam sanctifica'
rugam, aut aliquid l'-cdestam, non habentem maculam aut
ot t, set ut sj( sancta et immaculata, 3 Quin etiam,
V
* Bu!Ia Uni^mtui, an. ,,, , .
^ ■* v * 25 sqq.
Cf. liuIL Rom,t tom* 5, HI, p-
757
Romani Pontifices
jTusinr licentia, quo acrior hostilis impetus, quo erroris insidiae calli-
s afferre illi supremum videntur exitium, usque adeo, ut filios non
lucos de gremio eius avulsos in vitiorum et impietatis gurgitem transvt r-
-««nf m nraesention m experitur tutelam Numinis. Efficit enim Deus
ut error ipse, velint nolint nnprobi, m triumphum cedat ventatis, cui custo-
diendae Ecclesia advigilat; corruptio in incrementum sanctitatis, cuius
altrix ipsa est atque magistra; \txatio in mirabiliorem salutem ex inimicis
nostris. Ita fit ut, quo tempore Ecclesia profanis oculis videtur saevioribus
jactata fluctibus ac paene demersa, tunc nempe pulchrior, validior, purior
emergat, maximarum emicans fulgore virtutum.
7. Sic Dei summa benignitas novis argumentis confirmat, Ecclesiam
opus esse divinum; sive quod in causa suscipiendi doloris maxima, ob
irrepentes in ipsa eius membra errores et noxas, ei det superandum discri-
men; sive quod ratum efficiat Christi verbum: Portae infert non praevale-
bunt adversus eam ; 1 sive quod eventibus illud comprobet: ecce ego vobiscum
sum omnibus diebus usque ad consummat totum saeculi ; ■ sive denique quod
arcanae virtutis testimonium perhibeat, qua promissus a Christo, maturo
huius in caelum reditu, alius Paraclitus in ipsam iugiter effunditur, ipsam
tuetur et in omni tribulatione solatur; spiritus, qui cum ipsa maneat in aeter-
num; spiritus veritatis, quem mundus non potest accipere , quia non sidit eum
m scit eum, quia apud vos manebit it apud vos erit. 3 Hoc ex fonte vita et
robur Ecclesia derivatur; hinc quod eadem, ut Concilium Oecumenicum
Vaticanum habet, manifestis notis instructa et tamquam signum levatum
in nationes », a quavis alia societate secernitur. *
8. Nec sane absque divinae potentiae prodigio fieri potest ut,ci ue*nte
licentia et passi m deficientibus membris, Ecclesia, quatenus est corpus
Christi mysticum, a doctinae, legum finisque sui sanctitate nunquam cesCi-
scat; cx iisdem rerum causis pares consecutiones et utilitates derivet; ex
complurium filiorum fide ac iustitia fructus capiat salutis ubernmos . «ce
minus perspicuum haustae a Deo vitae habet indicium, quoi m
pravarum opinionum colluvie, in tanto perduellium humero, in
facie adeo multiplici, constans et immutabilis perseveret, co
mentum veritatis, in unius professione doctrinae, in c.u vm c ^ ^ 11K>rurn_
sacramentorum, in divina sui constitutione, in regimine, m ** 1 . , ^
“«*«? *h» >.»'«. aamtaaon». q-l
e.t,am vmnt m hrnn maUim' ncc b.cnc P^ut et communitas hominum et
«It- eo tota laborans tdque assequi cupiens, jj0C proprium
«otsiffi singuli Christianis institutis renoventur, fif sentiunt.
C1US m,mus in terris, cuius henefieia ve P— ■ instaurationis opus ab
r 9- Mirabilis hic Dei providentis a^asjmc aetatCj quae ad bonorum
Ecdesia provectum luculenter appare
errorum
t firma -
1 Matth., XVI, iS.
1 Matth.. XXVIII, 20.
1 XIV, 16 26, 59«
4 SL-ssio III, e, 3-“cf- *N' 10‘
3
I es
>
5/3 $3
5 w
* H
Ejc
y h3J
* *j
|0
W|
75®
Romani Pontifices
solacium dedit Carnium Borromeum Tn »« i 7" __
fere perturbata et offusa cognitione veritati* Cf°mjnatu ^piditatum omn’
dimicatio, hominumque societas in pessima’ pc.rpetUa Crat cum c rroribo *
batur sibi conflare perniciem. Inter haec suor! hi* 'T*'* [“.y18* gravem \%
CrNcis ChHsH'” <P“ terrena sLZ« * h°min«
ter est Hi non moribus corrigendis sed ne™ V r T- 9U°nm Df*“ r«. .
intendentes, omnia miscebant, latforem sibi ali^ k L'‘ caPitibus animum
viam, aut certe auctoritatem Ecclesiae duc lic™i*
corruptissimi cuiusque principis popuffve oSl^81^ pro
eius, constitutionem, disciplinam in excidium / P°S,t0 1US6- do«nnam
imitati morem, ad quos pertinet commb X' T ini «U®
aon TW 2 rebeUiu® tumultum et illa n fid" "W/"w
appellarunt instaurationem, sese autem disc llln C‘ morumtluc dadem
tamen vera corruptores ex^titerunt quof X- restitut0^ *
tiones et bella vinbus, defectiones homm t >mn * Europa.e per conten-
nint, quibus uno velut impetu facto trinl^v -P0™01 et secessiones matura.
cationis instauratum est genus a ^ tetea ^ctum, dtt-
evaserat; hoc est, primae aetatis cnienta !!*? ^ S°Spes Ecclesia semper
Pestem errorum; denique, per speciem 1 Tu"31 domrat«*® «ubimle
vitiorum luem ac disciplinae eversionem S‘VJC 15crtatIS vindicandae, eam
processerat. Ionem' ild quam fortasse nec aetas media
io. Decipientium hominum turbae IW ,
ratores, cosque sanctissimos nui / U opposuit ven nominis instau-
ardoremque restinguerent auf in ♦ * CU^sur^ li,um praecipitem reterdarent
assiduus et multiplex in re-t-on 'V* 'I* C* d,lmnii sarcirent. Quorum labor
quo graviori haec premebatur* C 'SCIpi'na *» maiori solacio Ecclesiae
Fidelis Deus, qui,, faciet pt in*, * rngustia, comprobavi tque sententiam:
laetitiam Ecdcsiac cunn, ' T **?!*» * «* i" «diunctis
navitas vitaeque sanctitas ° H 1 ivin*tus Caroli Borromei singularis
ii* Fuit outeoi j *
tlam vis et efficientia, non ^hlm Tt°’* ? S’° disPoncntc- P™Pria quae-
sed etiam ad erudiendos p.q .• ‘rc in*nngendam audaciam factiosorum,
et iusanos Cohibebat ausus !'slae ^los i»tque excitandos. Illorum namque
omnium potentissima sua’ *■* lnant's cr,niinatioms diluebat, eloquentia usus
gvbat, alebat ardorem . L*' Uafetflv t ion is exemplo; horum vero spem eri-
res taura toris dotes mias 7Uet-* !n Ipso plane mirabile, quod veri
iuvenili aetate in se omn * ° .a.US- dls,unctas cernimus atque distinctas, ab
doctrinam, auctoritatem no7Cepit *n unilm collectas, virtutem, consilium,
s*b* catholicae veritatis I °f Macritatem, effccitque ut in commissam
cr*it Ecclesiae Universae n ensiu.neni c°ntra grassantes errores, quod idem
>n multis ac paene restin singulae conspirarent, intermortuam
tisque communiens coll m *im ,cxcltans fidem, providis eam legibus intitu-
' • f sam disciplinam restituens, cleri populique mores
1 Philip fir v
> I„i, V „ ••>■
3 , r. \2a‘
1 Cur" X, ,3.
Romatti Pontifices
759
. Utianae vitae rationem strenue revocans. Sic, dum partes instaura-
*d ■ tur omnes haud minus mature servi boni et fidelis fungitur munib,
t07eimle sacerdotis magni, qui in diebus suis placuit Deo et inventus esi
1C. ' _|ane dignus in quem cuiusvis generis homines tum e clero tume
^ ulo divites "aeque ac inopes, tamquam in exemplar intueantur; cuius
Sdlentuc summa in episcopi atque antistitis laude continetur, qua, Petri
Vvntoli dictis obtemperans, factus est forma gregis ex animo, 1 Nec minus
inovet admirationem quod Carolus, nondum exacto anno aetatis suae vice-
simo, summos honores consecutus, magnis ac perarduis Ecclesiae negotiis
tractandis adhibitus, ari perfectam cumulatamque virtutem, per contempla-
tionem rerum divinarum, qua in sacro secessu animum renovaverat, in dies
magis contenderet, eluceretque spectaculum... mundo et mqefiset hoimmbus.
'ii. Tum vere Dominus coepit, ut memorati Decessoris Pauli V verbis
utamur, mirabilia sua in Carolo pandere; sapientiam, iustitiam, divini hono-
ris ct catholici provehendi nominis studium flagrantissimum, in pnmi^que
curam instaurandae Fidei Ecclesiaeque universae, quod opus in augusto
illo Tridentino Consilio agitabatur. Cuivis habiti laus ab eodem pontifice
ab omnique posteritate sic tribuitur Carolo, quasi viro, qu: non ante il ms
(«equutor exstiterit fidelissimus, quam propugnator acerrimus. . tv enim
sine multis eius vigiliis, angustiis, laboribus omne genus, res est a exitum
perducta. , .
13. Haec tamen omnia nihil erant aliud nisi praeparatio quae am \itae
que tirocinium, quo et pietate animus et mens doctrina et la nm. corpus
exercerentur, ita ut modestus juvenis ac de se demisse sentiens in>tar e.. et
argillae in manibus Domini eiusque in terris \ icarii. Hanc sci icet ratio 1 e
ineundae viae novarum rerum fautores illi contemnebant ea em stu 1 _
qua nostri, minime secum reputantes, mirabilia Dei ex um ** 8 .. ■
parentis animi pieque prccantis in apricum proferri, in eaqueexerc ^
germen futuri adseensus, haud secus ac in semente spent co i^en
sis, includi. . . ,
14. Nihilominus, quod paullo superius attigimus auspica a •
vitae sanctitas et acL t»m SC roa.imc explicuit cffuditque^fructus
“bcminos. quum, « urbano splendore ct smp itm i* « Jb. parlc5 suas
nus in messem quam susceperat (Mediolanui ), ^ r ^(.nrij,uS tur-
ln dies magis implendo, agrum illum, ni
vlitia temporum, vepru
> nitorem ut Ecclesiam
piter deformem ac silvescentem in cll^d^!*7cclesLsticac disciplinae . 2
ensem, praeclarum exemplum * — conformando instauraticius
am muIta tamque praeclara is est cttMJ. ^ propositas.
Is ad normas a Concilio Tridentino pai - * .* srflsl/s f/ cogitatio
1 * . »1 j 1 irt1" QUdUl 1 j i v v
!5. Enimvcro Ecclesia, probe mte t - dimicare nunquam
1‘fitnani cordis in malum prona, 3 cum ' ltlL serviamus parato. 1 Qua in
destiti t, ut destruatur corpus peccati ct ultra
I ^
760
Romani Pontifices
3
.•H
x*
5®
p »■'«(
W ^ h ly/
s r
|C
:H
ga
R
gc
I
contentione, quemadmodum ios-i q.k; * —
diff’,,a «* * »fc Mtfrir £ SplitumT™ CSt " imP'«itW^T^
normam sumit a Doctorc gentium i,a
L' ”°hte nnformari huic saecuk sed ' r R nov?”,"n‘ spiritu
ut probetis quae sit voluntas Dei bona et 'i"‘ma"“m novitate teusui"
d™ sc -notam contigisse Ecclesiae * W‘«a. « Q “ '
s,“ ad fam ta, t „ mmd^ tia'qUCr *****
/Wro TO„/ obiiviscens , 1 . * Profitetur cum 1 **>*
destinatum persequor ad In , * * ™ qmc sunt P^Ora extendent ^ ap°Stolo:
t6. Inde c«,“,;, !r “ mpernac vocnlionu lM , 'c, f”?’*1
~ facit 1 ae^tZ^‘s7-‘ f?* * *» *£ 2^*
cmciat ratum sacnmAnhi e* -Ecclesia \Kff*r ^ j*
dimicandum. Nam et hi Ecclesiae i ^ n° 3IS’ Venerabiles Fratres est
a x-ntes in lingua premptam cultion^hum?’-,1'®08' inatitu,a subvertont,
egotio valde laborent, sed nuo m r . ,m at,s stlfdium, non quod eo
*» em consi, |°rlJm queant facgJ ^ * a ostentationem paratis pravi-
vostrum fugit, eorumquf consml I™ ,limur’ f!u°J iter affectem, neminem
"ata: ptoposita namque SSTti enT^ ptT Nos *■«* aique Z
disciplina secessio, eo vetere i||a‘d ‘ .,n,un,s omnium ab Ecclesiae fide ac
addunt, quo callidius in ipsis fccSZ q““ Car0,‘ Mtatcm in discrim“
quo subtilius ab absurde pS! is eXfma dd ^ W,0°'1 a= Serpit, «
-9* I triusque nesti. „ ■ ' xtrcma deducuntur.
f? PerI’,c-em h-md sane exsomnk e: **?” hmn°’ 9«! ad humanae gea-
'dem abditum iter ac tenebricoso™ SU^senilf^t zizania in medio triticifi
lni’ clUernadmodum prior IJI-i r i ■ ’ ^ Cnl Progrcssio, idem appulsus. Etc-
«Ptiniatium partL aml (°rtL,na rcm daret eo vires incli-
'at’ l,t "tnmique tandem ludifl! - ‘!”Um a tcram adversus alteram concita-
— a cs niutuam exacuit invidiam ° atquc pcs.sum daret; sic rcccntior ista
f0rte Ilon contentus vitam tr-ifv e^cntlurn ac iocupJedum, ut sua quisque
trropat,,m, qui non regnum /) VS£^}1C miserrimam luatque poenam &
tebiui lluxisque adbacrtZm U quaerunt, sed Llucis bb
Y’n Metationem, quod, quuni ud etlam graviorem facit praesentem
octrinae divinitus revelatae th Pcnorum temporum turbulenti homines e
“ 1,,cs:,uro “«a quaedam et fixa plerumque rcu-
! ^Ph«.a IV. vq
- Ront., XII, z
t phJ'P*a 'II, ,3(
, Eph«.. rv, ls> l6;
I (i -
d 1 I* io.
Lf- 6Ho.
7 Matth., XIII,
Romam Pontifices
Romam ronhpces
nerent, hodierni non ante quieturi videantur quam excisa omnia conspe-
xerint. Everso autem religionis fundamento, ct ipsam civilem coniunctio-
ntm dif rumpi neccssc est. Luctuosum sane spectaculum in praesens, for-
midolosum in posterum; non quod Ecclesiae incolumitati timendum sit,
de qua dubitare divina promissa non sinunt, sed ol> impendentia familiis
gcntibusque pericula, maxime quae pestiferum impietatis alliatum aut impen-
sus fovent aut ferunt patientius.
20. In hoc tam nefario stultqque bello, cui commovendo dilatando socii
tt adiutores potentes accedunt interdum vel ipsi, qui Nobiscum facere
Xostrasque tueri res deberent prae ceteris; in forma errorum adeo multi-
plici vitiorumque illecebris tam variis, quibus utriusque haud pauci etiam
e nostris blandiuntur, capti specie novitatis ac doctrinae, aut inani spe
ducti, Ecclesiam posse cum aevi placitis amice componi, plane in telluri tis ,
\ cncrabilcs Fratres, nobis esse strenue obsistendum, iisdemque nunc armis
excipiendum impetum hostium, quibus olim usus est Borromeus.
21. Primum igitur, quoniam ipsam, veluti arcem, impetunt fidem, vel
esm aperte denegando, vel impugnando subdole, vel doctrinae capita per-
vertendo, haec a Carolo saepe commendata meminerimus: Prima et maxima
Pastorum cura versari debet in iis quae ad fidem catholicam, quam S. Ro-
mana Ecclesia ct colit et docet, et sine qua impossibile est placere Deo,
integre inviolateque servandam pertinent -1 Et rursus: - In eo genere...
nullum tantum studium, quantum certe maximum requiritur, adhiberi
possit . 2 Quapropter i haereticae pravitatis fermento , quod nisi cohibea-
tur latam massam corrumpit, hoc est prav is opinionibus ementita specie irre-
pentibus, quas in unum collectas medernismus profitetur, sanitas cstoppo-
ntnda doctrinae et reputandum cum Carolo: quam summum in haeresis
cnminc profligando studium ct cura quam longe omnium diligentissima
episcopi esse debeat ». 3
22. Haud opus est equidem cetera verba referre sancti v iri commemo-
tintis Romanorum Pontificum sanctiones, leges, poenas in eos antistites
constitutas, quibus purgandae dioecesis ab u haereticae pravitatis termento
^et cura remissior. Nonnihil tamen iuverit ad ea quae inde concludit
«ligenter attendere. « Proinde, inquit, in ea perenni sollicitudine perpetua-
^ue vig'lia episcopus versari in primis debet, ut, non modo pestilentissi-
ni0b ille haeresis morbus nusquam in gregem sibi commi»um irrepat, se
oninis plane suspicio ab eo quam longissime absit. Si vero fortasse, quod
pr° sua pietate et misericordia Christus Dominus avertat, irrepserit, m w
elaboret omni ope, ut quam celerrime depellatur: quique ea labe
^«i erunt, vel suspecti, cum illis agatur ad canonum sanctionumque
Pherarum praescriptum ». * . nK .lccavcri, „isi
-.v v erum ncc propulsari possunt errorum h r x-
iq pccf^i nh * i- - * ■ cararum poOEtur msiAini*!* -N+un
cleri pppuhquc institutione tur t
a ^onc- l*rov, If sub initium*
^onc. Prov. V, par» I.
a Ibid.
' Ibid.
7
>
n
>
762
Romani Pontifices
** cx frr verbum Christi . v • -
auribus mculcandi necessitas nunc magis ijTL au,™>
rcipublicac venas, atque etiam qua minime crederrl l|"U,n pcr ««te
malum vmis; adeo ut ad omnes hodie pertineant tT*** “***
causae hisce verbis: . Haereticis finitimi nfsi n fidl‘r ““ 3 Cir*
fuennt ac stabiles, summopere verendum esset “ r '"d?crais
quam impietatis ac nefariae doctrinae fraudem facili, 1°' " 1 ?b “s jli'
^uncemm, expeditioribus itineribus aa^.7™' *dda«Wltar...
■ta etiam errorum sunt aucta <**«* «^
cupiditatibus, in prava societate versum" "bi qU' ad *«*.
'T C!t s™‘“« IM, 3 m terra quae </eJ2 ’ Z' «'#»'••• *
gitet corde . 1 Quamobrein Xos ut Caroli u i " V««> nuHm ea qui rtn.
hactenus diligendam adhibuimus ut * usurpemus: • muta,
hdei chnstianae rudimentorum ' institutione " 2'^ ' Clmsn “
Etsi vero nolumus et dia C!!?*? ?«**»
flagrans Borromeus queritur ' c’ ‘ll,i uis inexplebili desideria
iominus eadem, qua ‘ ' ” ""I* f»M|. tanta in rc •; nihi-
addere stimulos velimus omnibifs ' tPr'CU 'q“c "“*ni,udi» *<•« ■
Pro suo quisque munere aiTvdriL i„ n • S,m"'tudi"«" ««*-*
conspirent. Quare meminerim c c^r|stianae restaurationis ontu
ille sanctissimus eosdem con 1 ^ 1111133 ac domini, quo studio pastor
lis addisceml” ""^n^rinm0nU,!ri‘ Ut, 'ibcris' *»"**, **■
etiam onus imponerent ClenV ^ n°n so,um C0Piam facerent, sed
mentis tradendis a «,.* pa"ter memoria ne excidar, in fidei rudi-
dum, ut eiusmodi schnl f.Cram d:UK ain esse curioni ; huic vero studen-
necessitati pares et mnn’ * hUPPe£»nt plurcs, christifidelium numero ac
tores adsciscantur honesti prol>lt:[a' c°mmcndabiles, quibus sdiu*
praescribit antistes 7 'mt ITlu ,eres» prout .Mediolanensis ipse
nostrorum tcmnorum”118 lnst'tlI^°n*s aucta necessitas, quum ex reliquo
«X publicis «liseendi lu<^°^SUC.>— CUrSU emi,lot’ tum vero Potissim,,m
que rideri Voluptatis 1«.« f T rc ig,oms expertibus, ubi sanctissima quae-
strorum labiis ct anriK,r act!uc Pronis atl impietatem «t magi*
laicam per summ im ;r,-S ■'* ,torum' ^cboiam dicimus, quam neutram, seu
cosae sectae domin-ir Umam aPPcUant, quum non sit aliud nisi renebri-
'uguin ma«na unitiirv ,US PraePotens. Novum hfic praeposterae libertatis
Fratres, praesertim in |OC-C Gti >onjs ^nbus denuntiastis vos, Venerabiles
familiae et onnnse i />US 11 a,Kl;*cius proculcata sunt iura religionis ac
urae vox impe rantis ut adolescentium candori fidei*
1 Rorn v
* Cot^- Prov7 V pars ,
* iv, ■ pars L -i
; XII.
tone. \f
4 ‘ r°V. V, plrq J
; r,nC'C ‘ -‘Rfrtto ttintit di >
' C°nc- I*rrjv. V, para' J e XV m- «Pfil» mdccccv. — Cf. N. 666.
Romani Pontifices
7fi3
I
aut parcatur. Cui calamitati ab iis illatae, qui, quam ab aliis oboedien-
jiait) exigunt, eandem supremo rerum Domino recusant, quantum in Nobis
I et medendum rati, auctores fuimus utscholae religionis opportune pcr urbes
instituerentur. Quod opus quamquam hactenus, adnitentibus vobis, satis
jjfBt prospereque processit, nihilominus magnopere expetendum est ut in
dies latius proferatur, hoc est ut eiusmodi magisteria et pateant ubique
complura et praeceptoribus abundent doctrinae laude vitacquc integritate
commendatis.
>5. Cum hac primordiorum saluberrima disciplina valde coniunctum
officium sacri oratoris, in quo memoratae virtutes multo magis requt-
nintur. itaque Caroli studia et consilia provincialibus in Synodis ac dioe-
casanis eo potissimum fuere conversa ut concionatores fingerentur, qui in
nmisteno verbi versari sancte atque utiliter possent. Quod idem, ac forte
gravius, quae modo sunt tempora postulare a nobis videntur, quum tot
hominum nutet fides, nec desint qui, captandae gloriolae cupidine, ingenio
letatis indulgeant, adulterantes verbum Dei, vitaeque cibum subducentes
fiddibus.
26. Quamobrein summa vigilantia cavendum nobis est, Venerabiles
fratres, ne per vanos homines ac leves vento pascatur grex; sed ut vitali
alimento roboretur per ministros verbi, ad quos illa pertinent: Pro Christo
ugeiume fungimur, tamquam Deo exhortante per nos: recondi tamini Deo; 1 pcr
Ministros et legatos non ambulantes in astutia , n eque adulterant* s verbum Det,
hs m manifestatione veritatis, commendant* s se nut ipsos ad omnem consci en-
con hominum coram Deo ; - operarios inconfusibiles tractantes verbum ventatis. *
.Vi: mimis usui nobis ferunt normae illae sanctissimae maximeque Irugile-
rae, quas mcdiolanensis antistes, Paullinis verbis expressas, commendare
solebat fidelibus: Cum accepissetis a nobis verbum auditus Dei , accepistis tilud,
m wrbum hominum, sed, sicut est vere, verbum Dei, qttt operatur m z obis,
?« credidistis. 4
“7* sermo Det vivus et efficax et pene trabi Itor ointit gladio, 5 non
uru ad fidei conseirationcm ac tutelam adducet, sotl etiam ad virtu-
^ni proposita mire animos inflammabit; quia fides sttu' operibus mortua
ct non auditores legis iusti sunt apud Deum, sed factores Itgis u/sti-
r^buntur, ?
28- Atque hac etiam in re cernere licet, utriusque instauratioms quam
silenti ara omnem virtutis collocantes, re
Jl Cor., V, 2o.
’ 11 Cor , IV, 2.
I J1, Tim * n- >5
1 Thcss., II,
' Ifcbr. IV, lz,
! Iac°tv, n, 26.
’ II, ,3.
11.
/
V
jr
wm
Ni
» %
V
Romani Pc/tlt i/ices
pratstd.iis.Quo iit ut quae a naturali honestate ducuntur
a tud msi simulacra virtutis, nec diuturna iUa quidem a f “? mhit
idonea. Horum igitur actio, non ad restaurationem discinlin T"1
morumque eversionem est comparata. uphn;,c> sed ad fjdti
29. Contra qui ad Caroli exemplum, veritatis amiV; m- *
salutari rerum conversioni student, hi extrema dcvitin 'mncque
dunt fines, quos ultra nequit instauratio ulla consister n<jque.certos e«e-
ei usque Capiti Christo firmissime adhaerentes non m V Ecc,esi*
interioris hauriunt, sed exterioris etiam agonis metiu^ modt "*** VlUe
dae honuniim societatis opus tuto ajwredhntur P-f , modum. ut sanan-
hmus missioni,. i„ eos p^tuo
essent, docere omnes getii es, non solum ea quae ad eredJ Sr?*® “nCtUn
quae ad agendum pertinerent, hoc est, uti Christus edixit- 7”’ ^ ^
quaecumque mandavi vobis. 1 Ipse enim est via veritas tf
retineri omnia ducc taoum, n "“' 9uia ,]U
tum superius quam ut lmimn •''1> C ' cdl|mum, quin etiam multo posi-
Ecclesia n.ag.sterio Lo Td,^n J‘ fT f P" Se P-**
eiusque ad omnem sannit-». • '-1 0>,Lt clr:fit::!nac regimen societatis
SUO quisque "'T’
et necessarii e^i ,.w ,\w 11 minJbtros admtorcsve praebent, apta
instaurationis auctores" noni?^ SUppeditat‘ Quod Plane inteUigentes verae
cent, hoc est nnn VaI . 8Urculos- Praeservandae radicis gratia, coer-
foventque halitu caritatis * sanctltate s«ungunt, sed utramque alunt
dientes Anostoln / ,?*’ qUaC J? lntlcuhtm perfectionis .* lidcm, dicto au-
Hnt lumenque subdCc^nT^ed i’ A ^ ut Scntibus notitiameuis occu-
salubenimos rivne i ' * ' ! qUo c eductos ex e° fonte veritatis ac vitae
adiungunt, illi Uf ? lUS .rccudant; eaque copia doctrinam ad usum
praecepta in mn 611 c.s ‘u Praeripiendam circumventionem erroris, hoc ad
omniaPadfi„cra “I:“que VitaC Quamobrem instmmeeu
peccati tum mi r P . necC:SSaria comparant, quum ad oestirpadontm
nem corporis sanctorum< *» opus ministerii, in aedificatio-
canones leors h„ . ' c sar|c sPtctant Patrum et Conciliorum statuta,
genus, huc damni- r IUIllt;n*:a l,Ia doctrinae, regiminis, beneficentiae omne
que magistros ini . . P^a et actio Ecclesiae universa. Hos fidei virtutis-
sua ipsius em< i*?* °CU ls animotluc intuetur verus Ecclesiae filius, cui
crebro mem"; " ;.°:.P.r0p0Sita ■? «<1«« aliorum. Ilis auctoribus, quos
quum scribit- ' v lnstauranda Ecclesiae disciplina nititur Borromcus; ut
consuetudinem 7°S Veterun sanc torum Patrum sacrommque Conciliorum
secuti de ii« in - aUc^,ntJtern, in primis oecumenicac Svnodi Tridcntinac
P muIta superioribus nostris Conciliis Provincialibus cofl*
‘ M-uth. XXVUI, ,8
- loan., XIV, 6.
1 Io»n,, X. io.
! lu* «i.
I I im., VI .3
EPh., IV, ,3.
Romani Pontificis
■ Idan ad consilia publicae corruptelae coercendae adductum
jtJCllUJIua * i , * M
profitetur «et sacrorum canonum lure et sacrosanctis sanctionibus, et
Consilii in primis Tridentini decretis ». 1
-c. His non contentus, quo sibi melius caveret ne forte ab ca norma
unquam discederet, a se statuta in Synodis provincialibus ita fere conclu-
dit: «Omnia et singula quae a nobis in hac provinciali Synodo decreta acta-
»ue suntT qua debemus oboedientia et reverentia, auctoritati ac iudicio
S metae Romanae Ecclesiae, omnium ecclesiarum matris et magistrae,
xanner emendanda et corrigenda subicimus ». 2 Quam quidem voluntatem
{■tendit co propensiorem, quo in dies magis ad actuosae vitae perfectio-
nem grassabatur; nec solum quamdiu cathedram Petri occupavit patruus,
sed etiam sedentibus, qui ei successerunt, Pio V et Gregorio XIII, quibus
quemadmodum strenue suffragatus est ad pontificatum, sic in rebus
maximis validum se socium adiunxit eorumque exspectationi cumulate
respondit.
51. Potissimum vero ipsorum voluntati est obsequtitus instruendis rebus
;d, propositum sibi finem idoneis, hoc est ad sacrae disciplinae instauratio-
nem. Qua in re prorsus abfuit ab illorum ingenio, qui speciem studii tor-
vidioris imponunt contumaciae suae. Itaque, incipiens indictum a domo Da,3
primum omnium cleri disciplinae ad certas leges conformandae animum
adiecit; cuius rei causa sacri ordinis alumnorum Seminaria excitavit, sacer-
dotum congregationes, queis nomen oblatis , instituit, religiosas familias
tum veteres tum recentiorcs adseivit, concilia coegit, quaesitis undique
praesidiis coeptum opus munivit auxitque. Mox emendandis populi mori-
bus haud remissiorem admovit manum, sibi dictum reputans quod °lint
prophetae: hccc constitui te hodie ... ut evellas ct destruas , ut disperdas </ dissi-
ptt, tt aedifices et plantes. * Quare bonus pastor ecclesias provinciae ipse per
K nec sine magno labore lustrans, arrepta similitudine divini Magistri, per-
tmnsnt benefaciendo et sanando gregis vulnera; quae passim deprehenderet
incoinxaoda, sive ex inscitia sive ex neglectu legum profecta, tollere atque
tradere summa ope contendit; opinionum pravitati ct exundanti cocno
bbidmmn quasi aeeerem obiecit a se apertos puerilis institutionis ludos et
semove confectis, patefacta perfugia; pauperum tutelam ab iaiPc ter '
"«m. ah iniquo foenore, oh exportatione puerorum, «toquj. g ^
quampluriinn. Maec autem sic praestitit, ut ab eorum omnia
'“Io abhorreret, qui, in renovanda suo marto
'*"• agjtantque vanissimo strepitu, divinae vocis immemores.
itione Dominus. 5
1 Cone. I*mv. V
* C
p irs I.
r>nc Prcn VI sub fiiicr»
1 1 rw., iv, i7.
* •er., I, 10.
' Ul Rcc., XIX. II.
BIBLIOTHECA
^VTEUsruS SACERDOTALIS SANC n ITT
766
Romani Pontifices
32. Hac nempe altera nota, prout vos emeri^I^T^ -
I ratres, veri nominis instauratores distinimuntu n fi ' C'S''S' V«M«M
quaerunt, non quae hsu Christi, > pr„nisau • ZZ' t|uod ® 9"® •«
diosa dica ad Magistrum divinum oiim «•*£ £
superbas iterant voces; tactamus ct ipsi nobis nomrn 1 ■ “ “ taPsm ">■» •
tf, rrunv 6ai ?Mpe ioiemu‘- <
Jor,„. r facere, dum sme consilio exeunt in proelium a k' **
33. Contra qiu societati hominum ad meliori de It, 1 •
studet, is non propriam gloriam auacrit, sed ■■ Lriam 2 “"da? s'nccr»™">>
ad Christi exemplum conformans non conundn m Z I' T"'"**
aliquis m plateis vocem cius; non erit tristi* c umabtt tu-que audut 1
humilis corde. • Hic ct probatus Deo erit eT^Tlubs '‘te-S sed ,
amplissimos. 1 S‘!,utls Iructus consequetur
al,tCr0' ** »* « -
vero fiduciam omnem in Deo cXt t’,7' ??* “**’
omnem ct robur exspectat iterans \V ’ i r Ct t SUpernis °P,bus
m confortat. « S APosto1' verba: Omnia possum m m fi
media quaerit1 Ecchisia^Tcrm^111 C°P",m t'llr'stus effudit, vir fidelis in
dium, sacrificium, sacramenta, uuTcTum ™ "•/" pr'mi8tl“c.Preca”<lis“-
aeternam. 0 Ea omni i ininn f ^ - ^uan fons QQutie saluntu m vitam
hito Deo. ad instaura b fcreBtes ^ Aversis itineribus et posti»-
illos purissimos sin funditus Lontendunt, nunquam desinunt iraustus
-anus grex inie ^ e«tt “ T'
ipsorum asseclae rmi -n .* L Pro Tecto turpius agunt recentiores
adminicula illa salutis nl J?- tlt,a^am religionis nobilioris adhibentes,
sacramenta duo, quibus am* tlucunthabentque ludibrio, praesertim
dape roboratur animus n ** m,SSa paenitcntjuin expiantur, aut caelesti
bit, ut coilla ;; r!;--Q,uaprupter optimus jue summo studio cura-
in utrumque divinior6 b maximo *n honore habeantur, neve patietur
36. h°~ .*~dia restingub
mus: » Quo maior et i h • ' onicus> cuius inter cetera hoc scriptum legi*
explicari facile* nnceir 5tn?M.Ci>t sacr;,mentorum fructus quam ut eius vis
cultu ac veneratione tmct imi l^c tn'S — '"I*™ aninti pietatC et ***
ratu dignissima, quibus curione p.ercipienti:l Sunt 10 quoque memo-
nes ahosque sacros concionatores vehementer
' Philip., II, 21.
■ Ioan., VII, 4.
3 I Machnb., V, s7 r~
' '°™-. Vll’ ,8.”' 7-
Matth., XI, 2<J 1 '• '9*
‘ *«*. XVII,
! Philip., iv, ,3
loan-. IV, ,4;‘
lu
t — rillC. ] T
‘ov* I. pars II.
Romani Pontifices
7T>7
krtamr ut caelestis alimenti crebram gustationem in pristinam consuetu-
dinem revocarent; quod idem Nos egimus decreto, cui initium: T rident ina.
S -nodus 1 1 Ad saluberrimum illum, ait sanctus Antistes, sacrae Eucharistiae
fri-quenter sumendae usum, parochi... et concionatores item quam saepis-
sime populum cohortentur, nascentis Ecclesiae institutis atque exemplis,
d gravissimorum Patrum vocibus et uberrima hoc ipso de genere Catc-
chismi romani doctrina, et sententia denique Tridentinae Synodi,2 quae
optaret quidem fideles, in singulis Missis, non solum spirituali affectu,
nd sacramentali etiam Eucharistiae perceptione communicare . 3 Qua
\ero mente, quo animo adeundum sit sacrum convivium, docet his verbis:
Populus, cum ad frequentem Ssmi Sacramenti sumendi usum excitetur,
tum etiam commonefiat, quam periculosum exitiosumque sit ad sacram
divini illius cibi mensam indigne accedere >. 1 Quam quidem diligentiam
postulare videntur maxime haec tempora nutantis fidei et languescentis
caritatis, ne forte e\ frequentiore usu debita tanto mysterio reverentia
minuatur, sed potius in hoc ipso sit causa cur probet seipsum homo , 1 1 stc
de pane illo edat et de calice bibat. 5
37, Ex iis fontibus dives gratiae vena manabit, unde succum trahunt
9 • f *
ct alantur humanae quoque ac naturales industriae. Xec enim acuo cnri-
ftiani viri quae usui sunt et adiumento vitae despiciet, ab uno eodem-
que Deo, auctore gratiae ac naturae profecta; sed illud talde cavebit, nc
in externis rebus bonisque corporis captandis fruendis totius vitae finis
et quasi beatitas collocetur. Ilis rebus igitur qui recte ac temperanter
uti velit, eas conferet ad animorum utilitatem, Christi obtemperans
dicto; Quaerite primum regnum Dei ct iustitiam eius , 1 1 haec omnia adu u n-
tur tobis. 6
38- Ordinatus et sapiens hic rerum usus tantum abest ut mfirioris
ordinis, idest societatis civilis bono adversetur, ut potius huius commoda
maxime provehat; nec id inani verborum iactatione, qui mos est factu.'
rutri honimuin, sed re ipsa et sumina contentione* ustjut a ^ ^
Virium, vitaeque tacturam. Cuius exempla fortitudinis prae cetern' *
ferorum antistites complures, qui, rebus Ecclesiae affiieris* Caro i a _
aemulati, divini Magistri ratas efficiunt voces: Bonus pastor
ht pro ovibus suis. 7 Hi quidem, non gloriae cupidine, aut stuc i» -
aut Pr,V;Ul alienius commodi causa, ad se devoven os prc* ‘r.°" (}u.lc Drot'.,_
Wiuntur, sed caritate illa quae nunquam cxa(h/_ 'correptis
ni)s «culos latet, incensus Borromeus. quum ° I ■ ■ ■, ir.
zr r in mortis
nssc malis non contentus, de futuris cuam sollic
3 Cf, lJii x Acta* vol» II, p.
XXI !t dt trtficio ftussoig e*
Cone, Prov. III* pars I-
| Cone. Prov, IV , pars IL
1 I Cor,, XI, 2S,
Cuc,, XII, 31; Matth.* VI. 33j
1 Ioan., X, 11.
76S
Romani Pontifices
rationi plane consentaneum est. ut, auem-irlinr i
filios unice diligit, cum in praesenti tum' in •?**» <f*m, mi
qiuc sunt ad vitae cultum necessaria- ita nos US pr0sPki‘t ac parat
adducti, omni praecautione fidelibus provinciae^os^r $*$*** °®*
provinciali quinto consulamus provideamusque dein m hoc Co"ciIi0
cognov imus, pestilentiae tempore, salutaria esse aiiuIT ?*, e*pen'rad°
39- Eadem haec providentis animi studia T / TCm:' 1
tres, per eam quam saepe commendavimus cathn^S?^ Vencrabiles Fra-
usumque deducuntur. In partem vero ministeri actlonem * rem
officia omnia misericordiae, sempiterno donandi rei ^ ampI‘Ssimi’ «3
eti etiam e populo advocantur viri Oui ubi t ^nP.COmpl k<*'tur, 1 aefc.
pennt, parati et instructi esse dcbent ad se suaauTo * ■ "T* in sc ^
pro optima causa, ad obsistendum invidiae ohirl t p anc devovenda
multorum animo, qui malefactis beneficia’™ cctatIoni ^ mfenso quoque
bonus miles Christi, * et currendum per PatimZT^ ** Iaborandur« 2*
«anc luctae genus, sed ab To„{m dviS&T”'"** ** ‘
plenam victoriam remoretur dies. appnme conducens, etiamsi
li cet^atquclndcsi^^ s^nt’ ^ustria Caroli exempla intueri
bus animum erigat. Etenim quem et slll' C°nd,tl0ne imitctur « Q^i-
effusa cantas adeo spectabilem effecerant 8n 1 V1ItUS Ct ™ra soIcrtia e’
•SIt hanc legem: Omnes nui ni / ■’ nec lpsc tamen ahenam sibi sen-
patientur. • ftaque lodZnll “ Christo ** Persecutionem
per et honesta retineret ounH VItS,C sectaretur genus, quod recta sem-
Steret, hoc ipso prin^nl inC°rrUptus iustitiacque vindex exsi-
pentorum vafris artibus est 'am CoI,eglt’ ^publicae gerendae
matium, cleri populinue sn - • ■ Is’ maglstr<itus habuit infensos; in opti-
capitale odium sibi confl-iv^1010?601 Ven flagitiosorum denique hominum
quamvis miti esset suaviniJ ll i ne?ea}‘ u^uc Petitus- Quibus omnibus,
4i. Nec modo nihil ^ .■ ■ mv,ct0 ?nimo restitit.
sed ne postulationes nni.K^1 ".S Auae ac moribus exitio forent,
gmves, etiamsi allatas ut^ . j*Ceplt adversaa disciplinae aut fideli populo
tholico. Idemque memor - 1 ^,r * .a rege P°tentissimo ct ccteroquin ca-
ei quae sunt I)ei ])eo « \ ^''risti: Reddite quae sunt Caesaris Caesari
quam hominibus • non t^Uf. lp°>tob,riun voc*s* oboedire oportet Deo magis
etiam de ipsa societate civir^* tantum religionis optime meruit, verum
vommotisque suapte mi *’ ?.lIam *nsanientis prudentiae poenas luentem,
certissimae morti. nU Sl ld°num fluctibus paene submersam abduxit
t
i
1
i
Ctlnc Prni' if*
* M , i ™ • v' P;,r3 H.
Matth.. xxv, q ,
A « Tim., ii. V 9q'
! Hcbr . XII, ,3;a>
11 Tim., III, I2
xxn,
■ *«-. v, 29. -1*
Romani Pontifices
i2. Eadem sane laus et gratia debebitur catholicis huius temporis viris
rorutnque strenuis ducibus episcopis, quibus in utrisque nullae officiorum
pjrtes, quae civium sunt, desiderari poterunt unquam, sive agatur de ser-
vanda fide ac reverentia dominis etiam dyscolis iusta praecipientibus, sive
I de ipsorum iniquis imperiis detrectandis, aeque remota tum procaci licen-
ti: dehibentium in seditiones ac turbas, tum servili abicctionc excipientium
quasi sacras leges impia statuta pessimorum hominum, qui mentito libcr-
utis nomine mra omnia pervertentes, durissimam imponunt servitutem.
43. Haec nempe in conspectu terrarum orbis et in media luce praesen-
tis humanitatis geruntur penes quandam potissimum gentem, ubi princi-
pem sibi sedem constituisse videtur potestas tenebrarum. Quo praepotenti
sub dominatu iura omnia filiorum Ecclesiae miserrime proculcantur, exstin-
cto penitus in reipublicae rectoribus omni sensu magnanimitatis, urbanita-
ti? ac fidei, quibus virtutibus eorum patres, christiano titulo insignes, tam-
diu inclaruerunt. Adeo liquet, concepto semel in Deum et in Ecclesiam
cidio, retro sublapsa referri omnia, ct ad antiquae libertatis ferociam, seu
verius ad crudelissimum iugum, per unam Christi Familiam eiusque inve-
ctam disciplinam depulsum cervicibus, fieri cursum praecipitem. Aut, qtiod
idem significavit Carolus, adeo est certum atque exploratum, nulla alia
rc Deum gravius offendi, nullaque ad vehe menti orem iram, quam haere-
su:11 bbe provocari; nihilque rursus ad provinciarum regnorumqiic inter-
itum maiores vires habere, quam teterrimam illam pestem . 1 Quamquam
multo etiam funestior existimanda est hodierna conspiratio ad christianas
gentes ab Ecclesiae sinu avellendas. In summa enim dissensione sententia-
niiii ac volunta tuiti, quae propria nota est aberrantium a vero, in una re
inirnici consentiunt, hoc est in pertinaci iustitiae ac veritatis oppugnatione,
utriusque quia custos est ac v index Ecclesia. in hanc unam confertis
ordinibus impetum faciunt. Cumque sc neutris in partibus esse, aut etiam
u ‘-'.t,n pacis fovere dictitent, mellitis quidem verbis, at non dissimulati*
consiliis, nihil aliud revera agunt, nisi ut insidias locent, addentes damno
todjbrium, fraudem violentiae. Novo igitur certaminis genere per hos dies
diristianum impetitur nomen; belli moles conflatur longe periculosior ac
pugnae antea pugnatae, ex quibus tam amplam collegit gloriam Borromeus.
44‘ Inde exempla nobis omnibus ac documenta sumentes, I ,
miniis, quibus it privata et publica salus continetur, pro fu e ac rt E *’
Pr« sanctitate publici iuris, alacri erectoque animo dinuca 1in1^’
***** necessitate compulsi, sed suavi simul freti fiducia
;,™'n tam gloriosa in acie nifiMM» vfe
« l»tcmia, sive ad imtcmp«un&.n riirista
'ramndun, animum in prop''*"" u.r,,ls dicendo finem impo-
Venerabiles '•^rX<wUT Rudus V l.itu-ras absol-
• l"'bus pluncs memoratus .aequum est igitur dare nos
decernentes Carolo supremos honor t - i
Cone, Proi pars L
Vi
77
Romani Pontifices
gloriam ct honorem et benedictioncm^ventTi^
benedixit conservum nostram in omni benediction? ?^culonm', quj
sanctos ct immaculatos coram ipso, ct cum illu ' n !P‘Ptuali' « «2
nus tamquam fulgentem stellam in hac nocte ol .,.,, nobis “<*»■
nostrarum, adeamus ad divinam demendam ora et 00^
Carolus Ecclesiae quam vehementer dilexit, prosit etiam ??bcantts' «t
sitsr ::,™: “— • *« Ssr; z
e Aisii-assrrr *-*- *»
clero populoque peramanter impertimus ' et vratro «iiuquc
[Acta Ap. Sedis, vol. II, p. 357.3S0].
88.
Pi“S X’ ap’ *«*•*>! P^riarchae, ,s aug,
FraedcceLores ^ Xostr^1 singularias?1 0rdin?m Romani Pomificts
ciusque familias f"Crint *"***
nnt; Nos, qui pari amore imLi etpnvilegns m bonum fidelium auxe-
sia Dei praeclare meritum perfectiori °rdincm, de Ecdc-
gu Iorum religiosorum, considere summo ‘gl°Sae observantiae « P»te sin-
proprio et ex certa scienti -i •, *HlL CX0Ptantes> has litteras motu
pacis et verae concordiae °PP°rtunum duximus ad maiorem
. Humilitatis T* ***** fir*nandam.
dilectos filios suos hortatur in aSIster inclitus Beatissimus Franciscus,
vana gloria, invidia ivariii” ,G^U a caP' (< ut caveant ab omni superbia,
ctione et murmuratione n Ct sollicitlu,J'ne huius saeculi, a detra-
super Regulam Fratrum Minomm” T/ SeraPhicus ?octor» in sermon(:
vana gloria, invidia . quae <u,m T' A > °mm S!tPerbta> cluac est
signanter dicit: Ab 6mni sut>,>S;° ^ Supt‘H>I:ic secundum Grcgorium. Et
inferioris et paris tlnrlv ' C*Ula suPerbia est respectu superioris,
Gregorius: Superbus]™?^ Iob: ^ulum occidit invidia, dicit
quia acquantu? ei ” q„
ia non aequatur eis; paribus,
quoad proximum, cum i ^ v ’ n * aequentur ci. Tangit vitium principale
Ecclesias tae cap. X v r ..i** elraL'Pone ct murmuratione. Ideo dicitur
habet, quj occulte' detrahit * .,!10r^Cilt; Serpens in silentio, nihil cominus
ejuia turbat multos ivh-/. i i ursus *ste multum virus infundit Ordini,
sunt odibiles 1,1 et ideo susurrones et detractores Deo
Hnde in eadem Ree em tii
fratres sui non liuVenr" ' P rescribit Institutor sanctissimus, ut
8int niites, pacifici ct m contendant verbis, nec alios judicent; sed
eitato sermone exponit p.04 niansueti et humiles ». Quae verba ita in
ttor raphicus: « Mites, quoad animum; pacifici,
Bulla Unigenitus ,
Romani Pontifices
/ /
quoad verbum; modesti , quoad factum; mansueti , quoad proximum; /ut-
miles, quoad Deum «. E t in sermone V de 8. Francisco praefatus Doctor
Seraphicum Patrem filios ad mansuetudinem praesertim et humilitatem
inducentem introducit, et ait: « Non sit igitur oculus cuiusquam nequam,
quia Deus bonus est; sed omnes doctrinam Christi, immo Franrisd audiant
ct addiscant tamquam boni doctoris, qui docuit quod didicit, sine decep-
tione, sine fictione, sine oblivione, sine dubitatione. Dicat igitur Beatus
Franciscus: Discite, alios excitando; dicat nihilominus alios Informando;
qiii.i mitis sum et humilis corde. Addiscite, hoc est, ad meum exemplum
sitis mites et humiles. Mitis est homo per affectum fraternitatis; humilis,
per affectum inferioritatis, sive minontatis; unde esse mitem, hoc est esse
omnium fratrem; esse humilem, hoc est esse omnibus minorem: esse ergo
mitem et humilem corde, hoc est esse vere Fratrem Minorem; discite
igitur a me esse mites et humiles, hoc est esse Fratres Minores
In commentariis autem in Evangclium 8. Lucae, cap. IX ait: Quanto
raimub humiliores, tanto sumus a tumore superbiae inaniores; et quanto
inaniores a tumore superbiae, tanto pleniores dilectione; ct quanto hac
pleniores, tanto maiores... ideo minor est maior, quia, quanto quis humi-
ior, tanto Christo similior, pt per hoc tanto ei proximior; Christus autem
maximus; sed quanto aliquis maximo propinquior, tanto maior: quanto
ogo quis, minor, tanto maior; ct hoc est quod ipse innuit infra vigesimo
secundo... Ergo inter viros spirituales non debet esse contentio dc primo
^ocOjScd dc postremo, quia ille honorabilior est ■ . Quapropter in sermone JV
e S. Francisco ita concludit: « Magnum pondus impositum est super nos,
ico vobis, quod dc hoc Minores vocamur, quia debemus nos reputare
onimbus inferiores et viliores. Displicet vobis aliquando de nobis, si videtis
iqtiando aliquem ex nobis superbum; certe multo magis displicet Deo ■.
Optandum igitur esset, ut inter Francisci filios nunquam de primo
W) esset contentio, sed unice de postremo; sed inimicus homo, sub specie
. ®^b inani praetextu zeli decoris propriae sodalitatis, controversias
P '■rimas inter tres Familias Minoriticas humillimi ct mitissimi Patris susci-
a' f b clll,,c mnumeras crearunt lites, per 8. Sedem diremptas, in quibus
inaqueque I' anulin eas victorias, quas antcactis litibus reportaverat contra
P«cn, litiijaiiteni, opporjc ct in.portunc allcgara consuevi.. Nec
■ernis temporibus cessarunt contentiones huiusmodi; nam a quatuor
aunis denuo diputare coeperunt inter se duae primae Familiae Minori-
"“«dciura praecedentiae in processionibus, aliisque saens functionibus,
Quapropter, ut a triplici Familia Fratrum Minorant contentiones de
Edentia penitus eliminentur, et vix natae excludantur, de plenitudine
Wts*is Nostrae Apostolieae (quidquid olim fuent de ture vel de facto
Praecedentiae inter praefatas Familias Minondcas . confirmatis pnus onuu-
•“«SUlRulis, quae in Nostris Litteris Apostolieis < Septimo pleno
atc"'o ", * diei octobris 1907- « - »nK <Mm "• * cd,t,s sub dlc
1 f- Acto Ap. Sedis, vol, I, P ■ 7=5’^ S'
t f- Acta Ap. Sedis, vol. H. P- 7°S'7’3-
BIBLIOTHECA
*uvn rnitas sacfadot; ai.is sam n m
77
Romani Pontifices
i novembris eiusdem anni igoq continent,,.. — .
inum Ministrorum Generalimn inter sc fi™ pracsertim de pnccd-,
debeant et sint dignitate pares et quod prae,lec! swraPtT q'“"i ^
gulis Comentibus, quae sequuntur, edicimus .bV' praecet*cn,ia %
omnino servat, iubemus, videlicet: ' d“lara™«. °rdmamus I
I. In omnibus et singulis j-rihi.o m:. ■ . . „
praecedentiae observanda erit, ^licet- ""iTp-," r ** ,Fi'miliisl'«enon«
Civitate vel loco . -i antiquior, aliam vel ,b , i' 'r lV,'nonti«. qua i,
cedat, nisi certo constet, Familiam Minoriticam ;‘""'aS Ml"0ridras
CE ti
fit controversiarum occasio, ^ saepissime
plantor ac facilior evadere solet n „„! „„ "t,C!ult.atB ln evitate vel In»
r fi"™11 Familias Minoriticas s,oni8> s™ 1«
nrnnis, hoc modo: Familia Minori, ir, !* ^emuum reducendam#*.
I1 die i Januarii 1900 ad diem 1 - M ten\’ m(ra. sPat>um tempori,,
m aliqua civitate vel loco re.ilem> et £? t 1910 mc,usive «imputandum,
«ipcr aliam vel alias Familia; -Minoriticas de SttT P™*1™*
perpetuo praecedat etiam*; ™ , -f, facto hal>eat, aliaig veJ alias
aUquovitin infecta invoni itur-mr ?310 * 8’ dummodo r«*lis sit et actualis,
erit, promi ex nunc si*n m’ !f \in c^u' Pro sanata et convalidata habenda
durante decennio, nuUa cx tribu cj;,n^dare intendimus. — Quod si, hoc
ponendi actus actuali* m-. 4 . anuiiis A h nn riticis occasionem habuerit
veJ loco factae sint vel ad C Cntiatr; Ju,a nnl[ae processiones in d vitate
Jjjtiii - - ■ 1 ° atl nulIi,m g «*l«n accesserint Familiae illae Mitto-
iridloi ‘ . •
In- Quia pariter' Vd'insun!n P0ssessio?en?
praealto vd altis in ta ^ m PnnciPlum antiquitatis unius
praesertim conventu im,” ' Mccildo ct u^ra> rerum perturbatione, in
levibus aliquando nbno ‘ PPressione et destructione, difficultatibus 3
seriem, communitas in^t;™ LXl'Stlt’ Praesertim, si post longam anno
quior, instauretur , ' t-,'|tJte vel loco primaeva fundatione;
7 hoc capite, futuris antill11:,ni praetendat; Nos, ut ci
Familiis Minoriticis n t • overs,ls aditum occludamus, decernimus, '
ampliua nequeat In fut ^ principium antiquitatis conventus invo
ficationibus novorum |UnS reassumPtionibus veterum conventuumvel
conventus antiquiori n C0'V‘C^ n,n*' 1 ^ ob primaevam fundatior
annos ab illa civitate S* ^acC per quinquaginta intet
Ico que, si communitas °C° ^llacu,,ul,,(-' de causa absens de Jacto fut
ad antiquum conventu lI”'ntIUa"‘nla saltem annos integras al
putanda erit a reditu i'11 ^ Cdt’ VC^ novum extruat, antiquitas eius
n* f,n, m u a canonicae Familiae restaunitiot
Romani Pontifices
773
Qiioad veteres autem conventus, ante datam lituus motus proprii iam reas-
>umptos vel dt ,1,>vo constructos a Familia Minoritica, quae antiquio-
ri in civitate vel loco habuerat conventum, serventur praescripta in ani-
culis J et II.
IV. Salvis iis, quae de possessione dicta sunt, praecedentia quoad sin-
gulos conventus respiciat tantum civitatem cum suo suburbio, vel locum
cum suo suburbio, ideoque solum districtum, qui alibi communalis, alibi
municipalis dici solet. Unde extra districtum proprium, praecedant, qui in
illo alio districtu conventum possident; quod s> nulla ex Familiis Minori-
ticts in illo non proprio seu a proprio districtu communali seu municipali
alieno, conventum habeat, praecedentia hunc ordinem servet: praecedant
primo loco Fratres Minores ab Unione Leoniana; secundo loco Fratres
Minores Conventuaies; tertio loco Fratres Minores Capuccini.
\. Tandem, si ob certum defectum documentorum authenticorum vel
possessionis, articulo II descriptae, dubium de antiquitate vel de ipsa pos-
sessione persistat, concedimus, ut praecedentia detur Minoribus ab Unione
'.eoniatu supra Minores Conventuaies et Minores Capuccinos, et Conven-
tualibus supra Capuccinos.
\ I. Quoad conventus triplicis Familiae Minoriticae Romae et Assisti,
prorsus omnino immutetur.
MI. Si autem in posterum (quod Deus avertat) nova aliqua contentio
ili praecedentia inter tres Familias Minoriticas sit exorifura, rem auctori-
« nomine S. Sedis definiat Ordinarius loci, iuxta praescripta harum
litterarum Apbstolicarum; ad quem finem sola documenta authentica adinit-
•i;, et omni judiciali solemnitate praetermissa, per sunvmariam, extraiudi-
cialein ut administrativam provisionem, gratis omnino brevique decreto,
controversiae finem imponat. Sacra autem Congregatio, negotiis Rcligioso-
1 nn Sodalium praeposita, omnes recursus circa praecedentiam inter tres
Mmiiias Minoriticas ad Ordinarium loci remittat cum monito, ut, absque
m"ra, controversiam dirimat: quod si in casu aliquo extraordinario ipsa
Sacra Congregatio gravissimis de causis indicium sibi reservandum duxe-
tit, eamdein normam teneat, quae Ordinariis praescribitur; i (.leoque disqui-
sitiones, scripturas et omnia, quae uti authentica documenta hahiri non
Possunt, omnino reficiat, et rem citissime definiat: quoties autem agatur
communitate Minoritica vel temere litigante, vel sub praetextu praecc-
tiemiae, dissensiones inter Minoriticas Familias eiusdem civitatis vel loci
promovente, sententiam contra eanuiem pronuntiet, nec ampius iau.«n
admittat.
ln,. ■ ... . ,. . • Wl_, nhservari debere decernimus; irritum
,Jt inviolabiliter m mdicio ct extra oostrwin ,
quoque ut inane, si secus super
i' vel iirnoninti 1 — w ♦**
ril. * -tiam speciali >1 specialissima men-
rilJ’ non obstantibus quibuscumque, etiam t 1
bis a quoquam, quavis auctoritate vel
praei..,., 1 • ,.int, - contigerit attentari, declarantes; contra-
, scienter vel iirnoriinier * ^ - -- « *» «
774
Romani Pon/ificei
<ionc dignis; quibus omnibus ex plenitudine „oten,,, -
““ Pr°nr,° <luoa<i praemissa expresse dcroeamu ' , Ta «'««a «
declaramus. >gamus et deromhi*.
esse
\ oi u mus autem ut lvmn« f ;»» .
“** ut mirum Jaitterarum evpmni;»
tamen notarii subscriptis et per constitutum in ccd^ T **
sigillo munitis, eadem habeatur fides, quae Nostrae J Ca dl8nita^ virum
his praesentibus ostensis, haberetur. ' ^Juntatis significationi.
Nulli ergo hominum, etc.
[Acta Ap. Sedis, vol. II, p. 713-7,8].
689.
Pius X. motn propr. Sacrorum , scpt ^
genus. modemistM? i,rbltra">ur, vaferrimum hominum
Litteras Pasanii ■nduerant ,U,S detracta per encvdit*
abiecisse, Haud enim inter^Wunt n^ **** ^ hcclesia turbaildae non
foedus ascire socios, cum iisoiir* in a °'°-S aucuPan ct ]n clandestinum
num suarum virus inserere 'editis I • f \nstia|We- reipublicac venas opinio-
inentito scriptorum nomine’ I hl’ns .commentariisque suppresso aut
Nobis inustus est dolor, si oerwt ■;ludac,ae maturitas. per quam tantus
sideretur attentius, fariJc* SS**2? mem°?‘is f'it,eris »<«*■
quam quos ibi descrinsimn/. 1 *’ 1 m0ns homines haud alios es*
ministerio sim abutentes ni’ dlcrsanos co magis timendos, quo propiores;
piendos incautos, doctrinae '“!"a‘am hamis escam imponant ad interci*
summa continetur. * Peciem Circumferentes, in quS errorum omnium
Hi»c luc diffluente ner !tm n • * •**■?*■-
ctaruli fructus, ciuum ‘}mini P:irtcrn, unde laetiores essent exsne-
laborare, summa que dilitr»11?1 est in catholicae fidei defensione
quam detrimenti capiat "e .integritas divini dePositi «M’
imperata facere, nU; p ’ . Nos. maxime pertinet Christi Servatoris
dixit: Confirma fratr / t’uilis principatum, licet indigni, obtinemur
dimicatione subeunda tle causa, hoc est, ut in praesenti
memorati Nostri docim ° *™cntur bonorum animi, opportunum duximus
expressa: lenti sententias et praescripta referre hisce verbis
fortitudinem vestnun^ff °L rc tam ffravi vigilantium, diligentiam,
v°bis petimus et vxn* ^ cran vel minimum patiamini. Quod vero a
a cercris animarum Dasrn ^Us* jdipsum et petimus aeque et expectamus
lutIS* imprimis autem \ - ° 1 ^ ° et|uca eribus et magistris sacrae iuven*
^ Ad studia quod "Unimis rebgiosanim familiarum magistris*
pbia scholastica studiorn UlLt* v°lumus prpbeque mandamus ut philoso-
lllild a do c foribus scholas/^' ** ,lcronjm fundamentum ponatur — Utique: **
' c / / ntmta subtilitate quaesitum^ vel parum con -
i rv^ i
d. viu
It;
MCMVf 1 _ rr
'*■ <■ *■ N. 680.
Romani Pontifice s
775
traditum' si ‘iU(J(i cum exploratis posterioris aevi doctrinis minus
*TJJ vel denique quoquo modo non probabile ; id nullo pacto in animo
"S nostrae ad imitandum proponi * Quod rei caput est, philosophiam
«holasticain quum sequendam praescribimus, eam praecipue intelligimus
1 a sancto Thoma Aquinate est tradita: de qua quidquid a Dece^orc
SLo sancitum est, id omne vigere volumus, et qua sit opus instaura-
‘ et confirmamus, stricteque ab universis servari mbemus. tpisco-
norum erit, sicubi in Seminariis neglecta haec fuerint, ea ut in posterum
custodiantur urgere atque exigere. Eadem religiosorum Ordinum mo e-
ratoribus praecipimus. Magistros autem monemus ut me hoc teneant,
Aquinatem vel parum deserere, praesertim in rc mctaphysica, non sine
gigno detrimento esse. Parvus error in principio , sic verbis ipsius Aqui-
natis licet uti, est magnus in fine. 2 . ,.c .
* Hoc ita posito philosophiae fundamento, theologicum aedificium ex-
truatur diligentissime. — Theologiae studium, Venerabiles Fratres, quan a
potestis ope provehite, ut clerici e seminariis egredientes praec ara i nu
existimatione magnoque amore imbuantur, illudque semper pro e icir
habeant. Nam. in magna et multiplici disciplinarum copia quae tnen t v
tatis cupidae obiicitur, neminem latet sacram 7 heologuim ita Pr.,nnf>etn.-,
locum vindicare, ut vetus sapient um effatum sit, ceteris saentns < f.jr 3
officium incumbere, ut ei inserviant ac vehit ancillarum mort Jamu
Addimus heic, eos etiam Nobis laude dignos videri, qui, meo um* . ■
rentia erga Traditionem ct Patres et ecclesiasticum magis enu,. .
indicio catholicisque usi normis (quod non aeque omni us & ■ . . -
logiam positivam, mutuato ab historia lumine, collustrare s . . .
profecto quam antehac positivae theologiae ratio est ia lcn,k utoote
sic fiat, ut nihil scholastica detrimenti capiat, iique repreien ut
qni modernistarum rem gerunt, quicumque positivam
scholasticam theologiam despicere videantur. Tx cnr Noster
; Dc profanis v£o disciplinis satis sit rcvocatc quae Dec^
'tpientissime dixit: In rrrmn etiam naturalium r/ utiliter
/w
ntissime dixit: In rerum etiam niuur<unu - . f/ utiliter ausa,
i*: quo in genere nostrorum temporum itigentose ni ' _ ,wnjr ei laude
vt iure admirantur aequales , sic posteri perpetua c t]UOd idem
Morabunt. ' Id tamen nullo sacrorum s*mlu\ Qll0rUm causam erro-
ccessor Noster gravissimis hisce verbis ^tam esse mtelligef,
si quis dilieentiits investigaverit , ‘n t0 r »-.w. studia vehementius
s . ert.nnia rerum naturanum „„nr,lmn
' quis diligentius investigaverit, nt <<> i m(U)(llium studia velumen
mtris hisce temporibus , quanto /erum def aruerint : quare,
, tanto magis severiores altioresqut J' mlfdam remisse leviterque i
're in oblivione hominum conto tinin,-f-.c dignitatis deleto , prava
st, splendore pristinae a,s
od nosti-
rent
an fgfC jn oblrcione hominum
uiiur, et quod indignius e
lattt
im-
itate
f'f N* 57^*
□ XUl, Ivncvcl. Aeterni l atris. *
Ente et Entnlia, prooerrt. x. _ Cf. XIII Acto, • - *
a XIII, Litt. «P- ^ dec- MlH- rf Acta
Ud U )mvs sj iv loofflovs svxiNaaxvju
VDaHxointma
776
Romani Pontifices
sententiarum et immanibus opinionum portentis inficiuntur 1 aj7~ "
legem naturalium disciplinarum studia in sacris semin hanc
volumus. 1 immanis temperari
- tCjnperan
» II. Hb omnibus praeceptionibus tum Nostris tum n
oculos aduc, oportet, quum de Seminariorum vel' n " CMOnsX“*i
carum moderatoribus et magistris eligendis i-en,i,
modo quopiam modernismo imbuti fufrint ii nu» i r"' Qu,cui»qui'
respectu, tum a regundi tum a docendi Zero ™. «4
guntur, removeantur: item qui modernismo ch, * ’ U> 81 lam fun-
modern istas laudando eoiumque culmm Vv ^ ? apcrteVc la'ent, aut
Patres et Magisterium ecclesias^cum «
in quocumque ea demum sit, obedientiam tletnie Z
nca re, vel archeologiea, vel biblica nova studu, ’ qul bis"’-
dise.pl, nas, aut profanas anteponere videntur — R~T aaUPt^
rabdes Fratres, praesertim in mmisim , , ^oc ln neSotl°. \ene-
animadversio et constantia- ad ^orrom"1 dcCClU’ n,mia nunc3uam m
componuntur discipuli Oiiare uti ■■ <>nl,n. c!lim exemplum plerumque
re et fortiter agito* «nse, entia freti, prudenter hac i,,
initiari postulent. Procu '"procul r <id'8Cnd'' t,ui *•*
posterum donetur «m ««,„ . . . uy ~ 1 heologiae laurea nullus in
non elaboraverit Quod i" Climc.u um In scholastica philosophia antea
brandis l Jniv^hadbus S r n’ ,"!?iter donatus ~ <*■“ de ede-
negotiis praepositum Episc?p?rum ct Re,igi°sorum
praecepit anno MDcCcxevt* '/ - jf tU™ saeculant,us tum regularibus
decernimus. pi„r:„; " . ’ e.a 1K natl0nes omnes posthac pertinere
vel Instituto item cathnl/*6** °teS ^U* “t*loReae cuipiam Universitati
gisteria in his fuerint in * cLd/lT1 dcdcr,nt' disciplinas, de turibus im-
missum, in posterum ut . r Un,yersitatc ne ediscant. Si cubi id per-
Univcrsitatibus vel Instituti/, fi ed,cj!mis- ~ Episcopi, qui hutusmodi
ltt quae hactenus imnemvimi. °derandls Pisunt, curent diligentissime
-ni. I-nisenn r ’ ca.con*fcntcr serventur.
^■^rnismum ofem provehito®6111— “/ modernistarum scripta quaeve
Si nnn^hf i* Uintque, SJ in Inr^m ne. Inrt.mtur'
^"‘"^.“^rndubere.
moderni smum olent provehunt °mCMlm modernistarum scripta qtraevt
si nondum editi n • ^ t unt*?ue, si m iuccm edita, ne legantur cavere
commentaria quaeris f1^rpro*a^w; — Item libri omnes, ephemerides,
neve auditori 1111« ;n ?r • U1US. f>fnerts neve adolescentibus in seminani'
nocitura, quam u,i . mversitatibus permittantur: non enim minus hr"*
christianae vitae iniim C°^tr‘l nmr*s conscripta; immb etiam magis, <ju
dam catholicorum /r/i ^*CC sccus ^dicandum est de quonim
sed qui theologica- V * l?1*'1 >Us’ hominum ceteroqui non malae mentis
hanc cum fide comn ! ISC,P inae expertes ac recentiori philosophia imbuti
fcrr< Hae, quia et ad fidei, ut inquiunt, utilitates trans
fi versanti ir- nk kfimmnii
,uja Jiut i, m inquiunt, u mi taxea u*-*-
0 ,ntlu 'edantur ob auctorum nomen bonamqu
‘ Alloc., ut SUpra
Cf, N. 2031,
Romani Pontifices
777
‘ tirintioncm, plus periculi allerunt ut sensim ad modemismum qu
is
tUs
vergat.
Gencratim vero, \’encrabilcs 1'ram-s, ut in rc tam gravi praecipiamus,
auicumqyc jn vestra uniuscuiusque dioecesi prostrant libri ad legendum
nerniciosi ii iit cxulent fortiter contendite, solemni edam interdictione
,■ htsi enim Apostolica Sedes ad huiusmodi scripta c medio tollenda
nmnem operam impendat; adeo tamen iam numero crevere, ut vix notan-
dis amnibus pares sint vires, Ex quo fit, ut serior quandoque paretur nudi-
cina, quum per longiores moras malum invaluit. N olumus igitur ui sacro-
rum Antistites, omni metu abiccto, prudentia carnis deposita, malorum
clamoribus posthabitis, suaviter quidem sed constanter suas quisque par-
tes suscipiant; memores quae Leo XIII in Constitutione apostolica 0$-
tiorm ac munerum 1 praescribebat: Ordinarii, citam tamquam Dt kqati
Sedis Apostolicae, libros aliaque scripta noxia in sua dioect si edita re! dij-
fm proscribere et e manibus fidelium auferre studeant, Ius quidem hi* verbis
tnbuitur sed etiam officium mandatur. Nec quispiam hoc munus ofricii
implevisse autumet, si unum alterumve librum ad Xos detulerit, dum
dii bene nuriti dividi p assim ac pervulgari sinuntur. — - Nihil autem vos
teneat, Venerabiles Fratres, quod forte libri alicuius auctor ea sit alibi
facultate donatus, quam vulgo Imprimatur appellant: tum quia simulata
tsse possit, tura quia vel negligentius data vel benignitate nimia ninnave
fiducia de auctore concepta, quod forte postremum in Religiosorum ordi-
nibus aliquando evenit. Accedit quod, sicut non idem omnibus convenit
cibus, ita libri qui altero in loco sint innocentes, nocentes in altero ob
rerum complexus esse queunt. Si igitur Episcopus, audita prudentum
sententia, horum etiam librorum aliquem in sua dioecesi notandum ceti
fuent, potestatem ultro facimus immo et ofhcium mandamus. Re* utique
decenter fiat, prohibitionem, si sufficiat, ad clerum unum cocrctn o, mK
firo tamen bibliopolarum catholicorum officio libros ab Episcopo riota i s
■nimme venales habendi. — Et quoniam de his sermo inciut. '*Sie_
Fpiscopi ne, lucri cupiditate, malam librarii mcrcentur mercem: ccr e 1
®liquorum indicibus modernistarum libri abunde nec parva cum
proponuntur. Hos, si obedientiam detrectent, Episcopj. momtjo pra -
^risa, bibliopolarum catholicorum titulo privare ne imun , 1 cos
■ fere si episcopales audiant: qui 'j'r" p°"? demum in memoriam
atf bedem Apostolicam deferant. Universis d^mmn
locamus, qL memorata apostolica Constitutio <f^ ^ndi et retiL
: Omnes, faculfa, ++*~ !
’ libros prohibitos, luynrimt lilio /,*'<« ' ‘ ^ /(J 0/10Jto/,v„ ,„Mi„
hmeridcs ab Ordinariis hearum libros a qutbuscutnqui
■'Pressa facta fuerit potestas Ug€tuh
6m\v\r , librorum satis est lectionem impedire ac
1 U . .Nec tamen pravorum DOrtet. ideo edendi facultatem
Aditionem: editionem etiam prohiberi oportet.
uin. MDCCCXtVU
( f N. 0.1-
7 7$
Romani Pontificis
10
Episcopi severitate summa impertiant. — Quoniam v ' " —
sunt ex Constitutione Officiorum, quae Ordinarii pcrmk?° numcro«a
t,.r postulent, nec ipse per se Episcopus prneco^osc™ u"™ *
.0 quibusdam d.oecesibus ad cognitionem faciendam c,-n ^ ***
sufhcicnt. numero destinamur. Uniusmodi censorum '* *«
mus quam maxime: illudquc ut ad omnes dioeceses ^on»
tamur modo sed omnino praescribimus. In universis iZ??' ''0" h"'-
pahbus censores et officio adsint, qui edenda cognSf.T*^
gemmo clero eligantur, aetate, eruditione Drudenril h ,*“• '
que in doctrinis probandis improbandam- medio *
bum Imprimatur, cui tS, ftMSS V ™‘
= “Tfficffi & n° -d 1 s%
Pontificis Vicario tum ve m ” “ |,nus C'1rd™'i * W*
Magister sacri faluii annstnli * a™ e ac Pr°bante ipso Pontifice Maximo,
cogn oscen d a” censore m tCnte W fT ad «M* «M.
dabitur nccnon a Cardinaii Wio P^is » Tntt r^™ ^
ren te Draemi^n * nttncJS vel Antistite eius vices et*
nomine censoris P diX'mus> aPProbatioms formula adiectoque
raro, hMra“rdinan« tantum in adiunctis ac per ql
Auctoribus censori- Pl ar censor*s mentio intermitti poterit.—
tentiarn ediderit- ne affid* '• nun<ll,am- :,nt«|uam hic faventem sen-
cognoscit, vel si editionem non ^b^S<>,^beatUr fi dum f*
iits nunquam elieann.r • P f* — Censores e religiosorum fami-
tentia audiatur: h autem 1 Pru,s modefatoris provinciae secreto sen-
gritate oro offiri; * e e*'"cndl moribus, scientia et doctrinae inte*
itravissiino <,m c<>nsctentla testabitur. Religiosorum moderatores ib
typis edi mV .mo[lemus numquam sinendi aliquid a suis subditi-
^ facu!tas ~rit- - p*
nihil valere dtori,. ‘ ’ nsons titulum, quo quis ornatur,
ntones firmanda- unquam posse afferri ad privatas eiusdem opi*
' His universe
articulo \r rr p * ’ orn,natim servari diligentius praecipimus, quae
‘Iero 125 * — verba Pedicof.ur: fU,
diaria vel fuU , / ■ 'Piominus, absque praevia Ordinariorum renui,
utantur 'SZ? «“**“«'■ Oua si qui venia pe«*«
(orrespondmtium y^co/bT' pnvcntur* . Ad sacerdotes quod attinet, qui
quentius evenit e ■ catorum nomine vulgo veniunt, quoniam fi®*
dernismi labe infert m dibus vel commentariis scripta edere mo*
moliantur, datam oi ^ U eant ^P‘sf°Pl ne quid hi, contra quam shcrini
soruni mntleratore 1L* Potestatem, si oportet retractent. Ii! ipsum ut reli#0"
«agant. Ordinarii .,i„!lra-Stent &ravissime admonemus: qui si ncgligcnt‘uS
des ct commentarii ^ ontificis Maximi provideant. — Ephemcn
l|uav a catholicis scribuntur, quoad fieri ccr
Romani Pontifices
779
designatum habeant. Huius officium erit folia singula ve! libellos,
nequam sint edita, integre attenteque perlegere: si quid dictum pericu-
r fuerjtt id in sequenti folio vel libello corrigendum iniungat. Eadem
mrTo Episcopis facultas esto, etsi censor forte faverit.
V. Congressus publicosquc coetus iam supra memoravimus, utpote in
juibus suas imnlern istae opiniones tueri palam ac propagare student. —
Sacerdotum conventus Episcopi in posterum haberi ne siverint, nisi raris-
>ime. Quod si siverint, ea tantum lege sinent, ut nulla fiat rerum tractatio
quae ad Episcopos Sedemve Apostolicam pertinent; ut nihil proponatur
vd postuletur, quod sacrae potestatis occupationem inferat: tit quidquid
modernismum sapit, quidquid prcsbvterianismum vel laicismum, de eo
penitus sermo conticescat. — Coetibus oiusmodi, quos singulatim, scripto,
aptaque tempestate permitti oportet, nullus ex alia dioecesi sacerdos inter-
sit, nisi litteris sui Episcopi commendatus. Omnibus autem sacerdo-
tibus animo ne excidant, quae Leo XIII gravissime commendavit: Sancta
Bt apud sacerdotes Antistitum suorum auctoritas: pro certo habeant sacer-
datale munus nisi sub magisterio Episcoporum exerceatur, neque sanctum , nec
satis utile, neque honestum futurum, 1
\ I. Sed enim, Venerabiles fratres, quid iuverit iussa a Nobis prac-
«ptionesque dari, si non haec rite constanterque serventur? Id ut re i-
citer pro votis cedat, visum est ad universas dioeceses prolem, quoe
t rubrorum Episcopi, 2 ante annos plures, pro suis prudentissime ecre
verunt. Ad errores, sic illi, iam diffusos expellendos atque ad impe t um
^miniis ulterius divulgentur, aut adhuc extent impietatis magistri per quos
ttntkiosi perpetuentur effectus, qui ex illa divulgatione manarunt, sacer
Conventus, sancti Caroli Borromaet vestigiis inhaerens . institui in unaquaque
inecesi decernit probatorum utriusque cleri consthum, cuius sit P*™1* ‘ (tr*
in d quibus artibus novi errores serpant aut disseminentur atque ..ptsiop
■l hisce docere , ut tollatis consiliis remedia capiat, quibus i nia i ipsosu ~
Mia extingui possit , ne ad animarum perniciem magis rnagtsque #
Nkt, vel quod peius est in dies confirmetur et crescat . — J> . .
°nsilium, quod « vigilantia dici placet in singulis dio« ***** * “do
Jwprimum decernimus. Viri, qui in illud
-“'piabuntur, <|u<> supra de censoribus st;UU,m‘ ' _ ;,.|rint decreverint, ea
atoque die cum Episcopo convenient: qu» ‘|cinand.ltJ1 habeant:
rcani lege custodiunto. Officii munere h , mn„isteriis pervesn-
lodernismi indicia ac vestigia tam m. prudenter sed prompte
lU vigilanter; pro cleri iuventaeque meo - liveant meminerintque
■ efficaciter praescribant. — Vocum nov i scriptis eam dinndi
^nisXlH monita: Prbtian non posse ** * m 0gRmi ridere videatur t
'hortem quae, pravae novitati studens, P ^ w Ecclesiae praeceptiones ,
pmturque novum Christianae tutae on yj>n* vocationem , novam chrt-
(l moderni animi desideria, >ua am soi
Liti }
Acr
/ i _ j\||)CCCLL\St^ •
-ncyd \’o 'tilisdtno, v 111 '..Imbri MIJCCCXLIX,
. i.*,,» Bmbnae. no'cm
CI. N. S9°-
cit. 11. iirf . t>.
Romani Pontifices
n Q a
7 Romani Pontifices
stianam humanitatem, almqua id gem
busque ne patientur. - Uhroa ne neK[iEam in „,1 "S IPH*
traditiones aut sacrae Reliquiae tractantur. Neu sinan/ f* c"lus'lllt luci
nes aptari m ephemeridibus vel in commentariis V '"!smodi quaesuo-
mtis, nec verbis ludibrium aut despectum 7 fovundae picta,, • ^
sententiis, praesertim, ut fere accidit' si qU1c 7£nt' ncc “^Bia«
fines non excedunt vel praeiudicatis 'nituntur PI°h**£k
Reliquus haec teneantur. Si Episcopi qui uni "S’ ~D' *»
norim Reliquiam esse subditiciam, fidelium cultu r< ™ 'T** ««•
cuiuspiam auctoritates, ob civiles forte perturbari Vca"L Sl Mquiic
mtcnennt; ne publice ea proponatur nisi riJT* T*.1* f* **
Praescriptionis argumentum vel fundatae nrv„ 'p,scop“ rcc“gmi
1'tt.si cultus antiquitate commendetur 'ni^V ^T'5 “lnc ,an*“m 'ale-
a sacro Consilio indulgentiis sacrisdue R i; f!1 Pro decreto, an. MDCCCXcvj
edicitur: Reliquias antiquas c°8noscendis «»«V*qi»
nutarunt, ni si i„ Js„ «***» kmtL
illud meminisse oporL 7'ccl 'Z, r f*- '™,u"mibus iudirfttm furi,
ditiones eiusmodi m scrinio ,77 ‘C .rc. uti P™d™d“. “Oc-
ima praemissaque declaratione ali u7b™ vm "l81- cal,tl0,u' “*» =‘llii-
non tamen laeti veritatem adserit s . i ! sanc,ta: cluod “tsi rite fiat,
menta desint, credi modo non" prohib! t’ Sf' '!""a"a ad cradcndum
tmns ritibus tuendis ahhin • .*.* *“ plane sacrum Consilium Icgi-
«f « rcreiatiJs ',m t XAZ
fmsse, sed tantum permisi !! °S >tr^lle damnatas ab Apostolica Sidt
traditionem quam ferunt i i ”hJu<im Pte cn’dcndas fide solum humana, iuxta
tam. 1 I fac qui f,.,,.,.., ’ ‘ nt>' * tUim testimoniis ac monumentis confirma-
religio, prout factum nit,tu °mn‘ vacabit. Nam Apparitionis cuiusvis
Pcr habet implicitam dc^crT^f *\relativa icitur, conditionem sem-
m veritate nititur ferti • e act,: Prout vero ahsohiia est, semper
hir. Similiter de Rt.f,v Cn!J-51 1,1 Personas ipsas Sanctorum qui honoran-
dae dem. indamus ut lllIS a lrnia,ul,im, — Illud demum Consilio vigilan-
rt' sociali assidue ac dti .. \ I;| I.nstlUlta itemque ad scripta quaevis dc
smi lateat, sed Romannntm % at !‘c,am ,,c,i,os- ne quid in illis modemi-
1 VII. i face q nae 1 "ddiicuni praeceptionibus respondeant.
| mandamus ut siuLuif | Pracc®P,inus ne forte oblivioni dentur, volumus et
praesentium lit tt-r i"rtin ! * l“JLas,lin bpiscopi, anno exacto ab editione
enarratione referant / c "f13 vcro quoque anno, diligenti ac iurata
stola decernuntur it- ttc!T) Apostolieam de bis quae hac Nostra Epi*
autem in Sunimri; *" ( ^<K tnnis quae in clero vigent, praesertim
cetcristjuc catholicis Institutis, iis non exceptis quae
/ Inviruct. S. C. \v pf.' 2
p* 8’2S- " * h XXVft '“«* Mcxtir, - Cf. Leonis XIII Acta, »oI. ?
f ^ Collectanea s
i Cf
c‘ lfc IVc,n- Fide. vpi. ri, n,
I ’)
D<?cr. xn nuy MDC
S, R. C, Decr. Authcnt., n. 3419*
Romani Pontifices
781
Ordinarii auctoritati non sunsuni. Idipsum Moderatoribus generalibus
ordinum religiosorum pro suis alumnis injungimus >,
His, quae plane confirmamus omnia sub poena temeratae conscientiae
iJversus eos, qui dicto audientes esse renuerint, peculiaria quaedam adji-
cimus, quae ad sacrorum alumnos in Seminariis degentes et ad instituti
religiosi tirones referuntur. — In Seminariis quidem oportet partes omnes
institutionis eo tandem aliquando conspirent ut dignus tali nomine formetur
Nictrdos. Nec enim existimare licet, eiusmodi contubernia studiis dumtaxat
aut pietati patere. Utraque re institutio tota coalescit, suntque ipsa tamquam
palaestrae ad sacram Christi militiam diuturna praeparatione fingendam.
Ia iis igitur ut acies optime instructa prodeat, omnino sunt duae res neces-
sariae, doctrina ad cultum mentis, virtus ad perfectionem animi. Altera
postulat ut alumna sacrorum iuventus iis artibus apprime erudiatur quae
cum studiis rerum divinarum arctiorem habent cognationem; altera singu-
larem exigit virtutis constantiaeque praestantiam. Videant ergo moderato-
res disciplinae ac pietatis, quam de se quisque spem inficiant alumni,
introspiciantque singulorum quae sit indoles; utrum suo ingenio plus aequo
indulgeant, aut spiritus profanos videantur sumere; sintne at! parendum
dociles, in pietatem proni, de se non alte sentientes, disciplinae retinentes:
rectone sibi fine proposito, an humanis ducti rationibus ad sacerdotii digni-
tatem contendant; utrum denique convenienti vitae sanctimonia doctrina-
que polleant; aut certe, si quid horum desit, sincero protnptoque animo
canentur acquirere. Nec nimium difficultatis habet investigatio; siquidem
virtutum, quas diximus, defectum cito produnt et religionis officia tict‘>
animo persoluta, et servata metus causa, non conscientiae voce, disciplina.
Quam qui servili timore retineat, aut animi levitate contemptuve frangat,
is a spe sacerdotii sancte fungendi abest quam longissime. Haud enim facile
creditur, domesticae disciplinae contemptorem a publicis Ecck>uuc legi us
roinime discessurum. Hoc animo comparatum si quem deprehenden t ssen
ephebei moderator, et si semel itemmque praemonitum, experimento facto
P<-'r annum, intellexerit a consuetudine sua non recedere, cum stc expellat,
llt neque a se neque ab ullo episcopo sit in posterum recipiendus.
Duo igitur haec ad promovendos clericos omnino requirantur; mnocen-
lIa vitae cum doctrinae sanitate coniunctx Ncve illud praetereat, pmecep a
ac monita, quibus episcopi sacris Ordinibus initiant es compc ^ an ,
minus ad hos quam ad candidatos esse comersa, prout u 1 lc'’ . .
videndum, m caelestis sapientia, prubi itior;-s et dnmrna uw ‘ • ;
Vatio ad id electos commendet... Sint proh, ct matur. m suent,., tumui
u opere... eluceat in eis totius forma mstitiac ■. . ctr:na et
Ac de vitae quidem probitate satis ui " . r -i: n„„nt:0
opinionibus („,as quisque sibi tuendas assumpserit, posset facih negoUo
-me, Sed, in proverbiorum ItoW
<l"cet Apostolus: Qui... non permanet m mu inna
1 l‘ro\ , XII, S.
I f loBn , a.
snvtiKm nvs s\jiNa.m-,vl
5i Hj.oruua
i
7S2
Romani Pontifices
Quantum operae vero dandum sit addi^ndis^ITTT ~~~
vanis, vel ipsa limus aetatis conditi.) docet, nihil »!„r? "Moil «
lucem progredientis humanitatis. Quotquot igitu r su *‘US '!tr<!rc'"tis qua„,
convenienter temporibus velint in suis versari 1, " “ °rdi"c cleri ri
exhortari tn doctrina sana, et eos , nb US; si cum fractu
■ n bcclesiae utilitatem transferre, oportet cognitionemT’* ^ °PCS in^'n"
camque minime vulgarem, et ad e-xcellentiam do^, rCrum .^cquaa^
Luctandum est enim cum hostibus non imperiti' ProPrjus acwfo*
diorum scientiam saepe dolis consutam adiuneunt n.T* ^ eIeganti:Jm «tu-
tesque sententiae magno verborum ciireu ^iun°?T 8Pe^*fcni»-
Mdeatur quasi quid peregrinum instrepere On ^UC eruntur» ut in iis
sunt arma, hoc est, opima doctrinae (?“fprop^r odienda mature
que sanctissimis perarduisque muneribus i n ZIZrir 0rnmhus' cIuicum-
Verum, quia vita hominis iis est circumseri se accingunt,
cognoscendarum rerum fonte vix detur Z ut ex uberrimo
discendi quoque temperandus est ardor V?* !abiis att«W
plus sapere quam oportet safiere u-d ■ t a int-nda Pauli sententia: non
clericis multa iam satis eaque gravk slnf i 5?brietai™‘ \ Quare, quum
nent ad sacras litteras, ad Fidei caoita j,nPos,t11 stL,dial sive quae perti-
officiorum, quam ascetkam vocantf ^ t sdentiam «
ius canonicum, ad sacram eloquentiam i? hlstoriam Alesiae, ad
stiombus consectandis tempusTeram "e luvcnes. aJiis qu«-
omnino vetamus diaria quaevis aut ** StU . Praccipuo distrahantur,
usdem legi, onerata moderator, m Jmmt-*ntaria, quantumvis optima, ab
non caverint. Norunt conscientia, qui ne id accidat religiose
smi, non solum omnino^wSZh,1”15 cIanct,Ium se in ferentis inodemi-
pracscripta sunt sed nraj»tA mus quae sub numero secundo superius
ea n das ineunte anno nraZv praeciPImus ut singuli doctores, ante auspi-
sihi quisque i„ docendo ™\SUti S,‘° textllm exhibeant. qiKW
deinde ut per annum im;„m , ’ tractandas quaestiones, sive theses;
s« videatur a sana doc trin i df °^tUr SUa cuil,*<lue magisterii ratio; quae
amoveatur. Denique ut - . ,SCtc <"re’ causa erit quamobrem doctor illico
stiti suo, secundum adie/fZ^r Z pro^ess‘onera» iusiurandum det Anti-
iusiurandum hoc nr-A ■ in ^a formulam, et subscripto nomine.
Decessore Nostro Pio TV Cm,SSa . professione per formulam a sa. me.
^ aticani, a suo antistiti itcni^^^11*101’ CUm a^iect*s definitionibus Concilii
exemplar tum profession^-ZZ3 quorum 'singulis antea tradatur
accurate praenoscam i 1 e!’ lli,n f°nnijlae edendi iurisiurandi ut eas
II SaLrdote T '^V10hti /«"«urantli, ut infra, sanctione,
res, antequam facultate . unous t;%x'ipiendis destinati et sacri concionato-
>nentur ea munia exercendi.
* Tit, I. g.
Rorn w \f j
N, to^
* J -
Romani Pontifices
783
jii parochi, Canonici, beneficiarii ante ineundam beneficii possessio-
1 IV. Officiales in curiis episcopalibus et ecclesiasticis tribunalibus, haud
exceptis Vicario generali et iudicibus,
V. Adlccti concionibus habendis per quadragesimae tempus.
VI. Officiales omnes in Romanis Congregationibus vel tribunalibus
Jram Cardinali Praefecto vel Secretario eiusdem sive Congregationis sive
tribunalis.
VII. Religiosarum familiarum Congregationumque Moderatores et
Doctores antequam ineant officium.
Professionis fidei, quam diximus, editique iurisiurandi documenta, pecu-
liaribus in tabulis penes Curias episcopales adsenentur, itemque penes
Romanarum Congregationum sua quaeque officia. Si quis autem, quod
Deus avertat, iusiurandum violare ausus fuerit, ad Sancti Officii tribunal
illico deferatur.
Iurisiurandi Formula.
Ego... firmiter amplector ac recipio omnia et singula, quae ab inerranti
Ecclesiae magisterio definita, adserta ac declarata sunt, praesertim ea doc-
trinae capita, quae huius temporis erroribus directo adversantur. Ac pri-
mum quidem Deum, rerum omnium principium et finem, naturali ratio-
nis lumine per ea quae facta sunt, hoc est per visibilia creationis opera,
tamquam causam per effectus, certo cognosci, adeoque demonstrari etiam
posse, profiteor. Secundo, externa revelationis argumenta, hoc est facta
divina, in primisque miracula et prophetias admitto et agnosco tamquam
>igna certissima divinitus ortae Christianae Religionis, cademque teneo
aetatum omnium atque hominum, etiam liuius temporis, intelligentiac esse
maxime accommodata. Tertio: Firma pariti r fide credo, Ecclesiam, verbi
revelati custodem et magistram, per ipsum verum atque historicum C iri^
stiim, quum apud nos degeret, proxime ac directo institutam, ean emque
super Petrum, apostolicae hierarchiae principem eiusque in ae\ uni } '
»rcs aedificatam. Quarto: Fidei doctrinam ab Apostolis per orthodoxos
pubuit EcdosU; '&
j ’ phrish Sponsae tradito ab Eaqm fid • ntj.K. i)ominum conatu
‘^oplucum inventum, vel creatio lui mao.ic _gu [K.rf-lciCIUi;ie. Quinto:
sensim efformiitae et in posterum ,nd^.ni P on esse coecum sensum reli-
C£rtissime teneo ac sincere profiteor, li \ u pressione cordis et infle-
Smnis c latebris subconscicntiae erumpen » verum assensum intellectus
Morus voluntatis moralitcr informatae, ^ ncjn C)liac a Deo personali,
'entati extrinsecus acceptae ex am 1 - i vcjatil s,mt, vera esse credimus,
datore ac domino nostro dicta, testata ct re
1 p i ‘T1! 1 . ] S -
propter Dei auctoritatem summe
ihM,on&ia
8
30
£
** \
>
7S4
Romani Pontifices
* Me etiam, qua par est, reverentia, Sublido totociue -
damnationibus, declarationibus, praescriptis omnibus, quae ST ‘fi**
teris Pascendi ■ et m Decreto Lamentabili » continentur „„ C)'dlcls &-
quam historiam dogmatum vocant, — Idem reprobo esorem"® ““ am
propositam ab Ecclesia fidem posse historiae repugnare ct J f ' 'T™™''
quo sensu nunc intelliguntur, cum verioribus chri«iana'e relirio '•
componi non posse. — Damno quoque ac reiicin Mr,m ^ iSOn8U«bus
cum, Christianum hominem eruditiorem induere personamd!11^1”’ ^ di'
credentis, aliam historici, quasi liceret historieo ea retinere
esse aut falsa aut du& modo haec dteeem nTn
panter eam Scripturae Sanctae diiu dicandae atnn.lLT'? ", Rl'probo
nem, quae, Ecclesiae traditione, analogia Fidei et \ nos^oJicae^^ ' ratl°’
nus posthabitis, rationalis, aram commentis mhai-ret « critireTt^.7;
unicam suprernaniaue ivm t ■ , - 1 textus vcJut
riitur. -SenreSi oraerereTd “??■ <luam •*»>«« ™ple-
historicae theologicae l|"! tc"cm'ductori <h'8cipluBe
prius esse opinionem anTe conceium Zt T fT™*»
ln.,c „ aditionis, sive de promtsa d vin m suI\crnat,'ral' cati»-
nem uniuscuiusque revelati ™ I I •°Pe pcrennem “Servatio-
pretanda solis scif»nt;i • * ^cmt^e scnpta I .atrum singulorum inter-
fuS Ube^t TtT P;)nCIpnS’ Sacra auctoritate seclusa, eaqire
«nillT^rnTan*^ T*”** *** investigari. Jla
tenent in si.r, t ■ iv ‘ llcni^'muni ab errore profiteor, quo modernistae
pantheistico sensu l iUurf «d "I 1 . 1"“S9e thvim'; aut, quod longe deterius,
tum et simnl v ^ 'I ,mttunt» Ita ut iam restet nisi nudum fac-
hiStnri;K‘ factis aequandum; hominum nempe
tam per subant i «*'** ln^eni° scholam a Christi eiusque apostolis inchoa-
sime retineo et adevt Ci>nl,nu;‘«tuim. I>roi,ulc fuicn; 1’atrmn firmis*
certo, quod est f,,;* mUm v ,tac sP*r*tum retinebo, de charismate veritatis
non ut id tcneitur y,!<JUC scmPcr m episcopatus ab Apostolis successione-, 3
que aetatis mU 11 llls et aptius videri possit secundum suam CUtus-
ligatur .i-,. (.i,..,, Ur'am’ 'c ,!t nunquam aliter credatur, nunquam aliter intel-
Haec omnii^ 1,1 11 11 11 tabi lis veritas ab initio per Apostolos praedicata. 1
violabili ter rn t |T><1IU eo mc fideliter, integre sinccreque servaturum et in-
libct verbis s eri/! IIllnin)' 'lusquan!i ah ns sive in docendo sive quomodo-
I i^qoe deflectendo. Sic spondeo, sic iuro, sic mc Deusetc. 1
Di Sacra Pkvh
UC ATtONt-.
Quandoquidem nrui>. ►* , ,
episcoporum ei ' ” erxa ^luturna observatione sit cognitum Nobis,
fructus idmif ,S 'll anrtunut 1 tlr divinum Verbum pares non respondere
■ 'uque, non tam audientium (w„i, u antiae
1 Cf. N. 68o.
1 Cf. n, fs8,
i j 3‘
* I
entium desidiae, quam oratorum jactantiae
rcn-. 4, C, 2f,
r tieirr
c
Romani Pontifices
785
■..-■w petemus, qui hominis verbum exhibent magis quam Dei,
censuimus, lati ne versum evulgare atque Ordinariis commen-
te documentum, iussu Decessoris Nostri fel. rec. Leonis XIII a Sacra
-liffltione episcoporum et regularium editum die xxxi mensis tuli.
Lowccraav 1 ct ad Ordinarios Italiae atque ad religiosarum bamilia-
riim Congregatidpumque moderatores transmissum.
lOc Et in primis quod ad ea pertinet virtutum ornamenta quibus sacn
oratores emineant potissimum oportet, caveant ipsi Ordinarii ac religiosa-
rum familiarum Moderatores ne unquam sanctum hoc et salutare divini
urbi ministerium iis credant qui nec pietate in Deum nec m Christum
Filium eius Dominum nostrum caritate ornentur ac redundent. Istae cmm
n in catholicae doctrinae praeconibus desiderentur animi dotes, quavis
undem ii polleant dicendi facultate, aliud nihil profecto praestabunt quam
at: sonans, aut cymbalum tinniens : 2 neque unquam id ipsis suppetet a quo
oangelicac praedicationis vis omnis ac virtus derivatur, stui lum \ue ice
divinae gloriae aeternaeque animorum salutis. Quae quidem oratori us
acris apprime necessaria pietas, eluceat oportet etiam in externa vi a
eonimdem ratione: ne sermone celebratis praeceptis institutisque c J1 , .
ns disserentium mores refragentur: neve iiclem opere destruant quo
ricant verbo. Ne quid praeterea profani pietas eiusmodi re 0 * ...
« sit praedita gravitate, ut probet eos esse revera ministros a tristi, f _
Siitms mysteriorum Dei. 3 Secus enim, ut scite animadvertit n&€ ’ _
dwtnna est bona et praedicator malus , ipse est occasio ) asp tcmuie
Da. < — At vero pietati ccterisque christianis virtuti ncC
<m\r. quum et per se pateat, et diuturna experientia comp * ^
1 * d :r vii^ndi eenus posse ab us aturn.
v UVI Uhtl-f ^
ii; plane digni quibus aptetur 6
pwtsti, repellam te, ne sacerdotio fungaris tnun .,ntistites divini verbi
'V t Igitur episcopi et religiosarum famiharuin ipsum * 1
inisterium ne cui sacerdoti committant, scjulo advigilent ut ea
etatis doctrinaeque copia rite instructum. u 1 >• ,,tjoni.s sunt propria.
nllim pertractanda sumantur, quae sacrae P
,ae 5^“— ' inero it quum ait: ^ ™
e vero eiusmodi sint Christus Dominus tmaecucnque mandavi vobis,
".im * Zit m-dnare in creden-
quae verba ai>te S. 'Ehomas: Praeduato) e* ^ ^ commnando, modo
'ete cvangelium... 6 Docentes eos servari
ite S. T hornas: Pracdu^--- ^ ^ commtu
dirigere in operandis, citanda matujr
| Cf, N. 2024.
I 1 Cor., XIII, I.
1 1 Cor,, IV, 1.
1 Cornm, in Mntth., '*•
1 0»., IV, 6.
* Mare,, XVI, iS-
: M-mh , XXVIII, 2*-
t'of. ut.
•■n
1:M U >v\s SI IVICXI* > )VS SVUNtmvji i
voaHionaia
#
7S6
Romani Pontifices
exhortando, hominibus praedicare . 1 Et sacrosancti.™ n -7
num: Annuntiantes cis vitii, quae eos declinare, et virtut^tl^ 3 r^t'Tlt<'
Ut, ut poenam aeternam evadere et caelestem gloriam corneo, ? ' °por-
omnia fusiore calamo persequutua f. r. Pius IX, haec sl-L^ v ^ ^
sm, sed Christum crucifixum praedicantes, sauctiaimne reliaCmi Z,'!, "“i'*
'• <■«««'<■ -/ ,'ZZrhZ
r emere, bahuln . £cavt at
e
f/ praecepta,
splendido orationis genere, populo "da, 'i 'ZeqLZZnZtZf'™' *
*"/o™“ <#“» ‘""‘"«'f explicent, amnesque a flagitiis 17Z P 7 7
tem mflamment, qua fideles, Dei verbo sah,britc,%efecti li h ’ ZZ
nent, virtutes sectentur, atque ita aeternas poenas evadere 'e c ZlT" /
consequi valeant.* Ex quibus omniK,.» „ ■ „ 1 caetestem gknm
«n„ra „j,
cionari . * ** proPnil ar8un>'"“' de quibus oporteat con-
res aritf1 a^hi* ZmI “,benir? ,** 8ra'’i®imam retentio-
et inane negligont ac paene abjiciunt'' [{T'-1 ''lbe,U: utl obsole,um quid
tum habeant recensiti mn. nimirum quum probe comper-
tantum inhiant minus esse id? m°menta caPtandae populari gratiae, cui
Christi, * eadem plane seponunt' 'Idn'"" T qUae,enUs' mn Vm '«»
reliquis solemnioribus anni temLutibus'' u’P“S ’"adra*“*ra“ “
nomina anticum ,v»n -t P • tatlbus- Una vero cum rebus immutantes
alloquendi sufficiunt n* Ulh r*-*cens quoddam ac minus recte intellectum
alliciendae maeis ^uo confcrentiam dicunt, menti cogitationique
moribus. Hi profecto imPe,Iendae voluntati atque instaurandis
conferent ias viv nn • 'i CCUrn rePutant conciones morales omnibus,
foret per inculcatam * Pf° e^SC’.cluorum s‘ moribus diligentius perspectum
CaStItatCm- anim[ d“^> obsequium in
lucemquc veritatis nn’ °,- lp^° Prae,utJlcatas de fide Opiniones exuerent
religione prave sentiunt P JU?imo exc,Perent- Quod enim complures de
cupiditatibus potius est 7 T"1U' !nUT catllolicas gentes, id effrenatis animi
secundum dh;J‘ tn.buei»dum, quam vitio aberrantis inteiligentiae.
sphemiae. ® Hinc \ sentcntiam: corde exeunt cogitationes malae... bla-
corde suo: non est }?P13 15u,s Psalmistae referens verba; Dixit insipiens in
4° < Haec 1 1 m t US* Cornmentatur* in corde suo, non in mente sua*.
sc omnino si tui mnrnb in rUl SUIU acciPicnt!a #«i Sermones id genus per
sint esse aut etiam !’.^UL'm amtra» s< aptc tractentur, perutiles pos-
tur. Sed amove nd t'LLSS.arn at* refellendos errores, quibus religio impeti -
quadam reZTmnerrr ^ a SU^ pompi illa dicendi, quae
contemplatione magis quam in actione versatur; quae -«
m
civi-
L.QC- Clt,
Stss V
4, de
t- enc i\ n«>v mocCcxi vi
Malth,, XV
XI U
zt
Cf- N* 504,
K).
Romam Pontificis
i u .
»7
utem spectat proprius quam religionem; quae denique specie nitet melius
quam fructuum ubertate. Ea nempe omnia commentariis et academiis magis
accommodata, dignitati atque amplitudini domus Dei minime congruunt.
SermOnes autem, seu conferent iac, quae propositam habent religionis tui-
tionem contra hostiles impugnationes, etsi quandoque necessarii, non om-
nium tamen humeris apti sunt, sed validioribus. Atque ipsis quidem ora-
toribus eximiis magna est adhibenda cautela, quod eiusmodi defensiones
haberi rnrn decet nisi ubi tempus aut locus aut audientium conditio eas
necessario postulent, spesque adsit non fore fructu vacuas: cuius rei iudi-
dum legitimum penes Ordinarios esse ambiget nemo. Oportet praeterea in
sermonibus ul genus probandi \is sacris doctrinis multo plus quam humanae
sapientiae verbis innitatur, omn iaque nervose dicantur ac dilucide, ne forte
mentibus auditorum haereant altius impressae falsae opiniones quam oppo-
iita vera, neve obiecta magis quam responsa percellant Ante omnia vero
illud cavendum, ne talium sermonum frequentia moralium concionum digni-
tatem deminuat ab usuve removeat, quasi hae inferioris ordinis essent ac
minoris faciendae prae pugnaci illo dicendi genere, adeoque condonatorum
et auditorum vulgo relinquendae; quum contra verissimum sit conciones
dt moribus plerisquc fidelibus esse maxime necessarias; dignitate vero con-
tentiosis disceptationibus minime cedere; ita ut vel a praestantissimis ora-
laribus, coram quovis elegantiori frequentiorique coetu, saltem identidem
summo cum studio essent habendae. Quod nisi fiat, multitudo fidelium
cogetur audire semper loquentem de erroribus, a quibus pleriquc ipsorum
abhorrent; nunquam de vitiis ac noxis, quibus eiusmodi auditoria prae
ceteris inficiuntur >•.
5° Quod si vitiis haud vacat argumenti delectus, alia, eaque graviora
cthm, querenda occurrunt si animum quis referat ad orationis speciem ac
formam. Quae, prout egregie edisserit Aquinas, ut reapse sit lux ittundi, trta
Met habere praedicator verbi divini: primum est stabilitas, ut no» dmet a
' en tute; secundum est claritas , ut non doceat cum obscuritate, tirttum est n t
ut quaerat Dei laudem et non suam. 1 At vero forma hodierna dicen 1
^cpcnuinero, non modo longe abest ab illa e\ angelica perspicuitati «u .
plicitate quae iisdem deberet esse propria, sed tota posita est m verberi
■ abditis rebus, qusc communem popul. c.pttut» meduut.
s ac nronhetac deflenda verb.s: M
otis atque
alenda sane res
fl non erat qui frangeret' eis. * Sed illud pietatis.
«nciombus decst illa species religioni-, interius loquentis et au
, a tien‘quc vis divina ac Sancti Spiritus \ ' jrtute sacris praeconibus
J*u m pic pcniuic entis animos: mus, et praedicatio mea.
'Ptr essent usurpanda Apostoli e " . t ostensione spiritus et
m persuasibilibus humanae ^humanae sapientiae verbis, vix
quod saepe his
pici
t ad
1 r futis Ii dem contra Iret i perstta
1 L
oc. cit.
t *
‘hren., I\', 4,
’ t Cor., II, 4.
7SS
Romani Pontifices
3
g
3(0
>
?e '*v
s y
> >W
7 ►d
<
>
aut ne vix quidem animum ad divina eloquia intendunt et ad e ■
Sanctas, quae sacrae praedicationi putiores ubcrioresque rcclul*^1*
uti diserte docebat nuper Sanctissimus Dominus Leo XI 1 1 l • ?t,CCi'
gravissimis: Haec propria et singularis Scripturarum virtus, a diZ
Spiritus Sancti profecta, ca est quae oratori sacro auctoritater n a d r
sto I icam praebet dicendi libertatem, nervosam victricemque tHbuit Up°*
t.am Quisquis enim divini verbi spiritum et robur elJquendo eflmSl*
non loquitur m sermone tantum , W e/ /„ et lu Sfiirit v ' 6
« , ™;w,w , Quamobren ij dicendi suni
«ant, nihil ut fere afferant nisi bu, nanae
SUIS magis argumentis quam divinis innixi. Istorum scilicet oration i»
quantumvis nitentem luminibus, languescere et frigere neccsse
quae Igne careat sermonis Dei, eamdemque longe abesse ab illa qua divi
. sermo pollet virtute: I ivus est enim sermo hei, ct efficax cihcnetraK
Ouamau ? h° * !’"‘i"Xens «P» <“> divisionem ammie afspmtvs. ■
Qu m ,ua,n hoc etiam pn, demior, bus nssentiendum est, inesse in sacris
auod A„^, V,anam " rbcr,em mafffu8<luc dignam rebus eloquentiam; iri
oraestanik ■ p.Lrv‘dlt diserteque arguit, 3 atque res ipsa confirmat
consueti Hi .m°.rUm inora^n^us sacris, qui nomen suum assiduae Biblionim
r“m PmeqUe med,taUOni se P^ecipue debere, grati Deo, affirma-
_ fJ° ‘ftur el°quentiae sacrae fons facile princeps, Biblia. Sed qui ad
• t excrnP a componuntur praecones, dicendi copiam non e fonte hau-
<■ y VltH' sc a^usu haud sane ferendo, se ad humanae sapientiae
ErrlAcIo» ™StP(i (iS convertunt, et seposita doctrina divinitus inspirata, vd
„t C, a ram onciliorum, toti sunt in profanorum recentiorumque
n. >.,n„C0. VVCntlUm scr‘Ptorum nominibus sententiisque proferendis:
t i i Sc? e!**iae saePc interpretationibus ansam praebent, aut ambiguis
reIi(/inn|C Prncu °S,S’ « Alterum offensionis caput iniiciunt qui ita de rebus
disci m» m.'8^ quasi omnia caducae huius vitae emolumentis commo-
qriefi, ,, m,n Ur> u*urae ac sempiternae pene obliti: qui fructus quidem a
ci-i .I^Jone 1 latos hominum societati praeclare persequuntur; offi-
c-irit-Abf. .. * 11S- ^ni scf'anda dissimulant; Christi Servatoris unam efferunt
audit-i nr ’f?ustltia,n sdent* Inde istius praedicationis exiguus fructus, qua
. anus 10ir*° persuasionem secumfert, etiam non mutatis moribus
iosonim r::rni/ dUm d*C3t; Credo in Christum Icsum 6 — Verum, quid
illud m-ivt CrCSt nj,ctus colligere? Non id sane propositum habent, sed
templa refert' U* auddorum Pertentes auribus iisdem assententur; dumque
‘r VK Lantt vacuos animos remanere patiuntur. Hac nempe dc
l
r»iew.. 5.
Hebr„ IV,
D* Dnetnr. christ., IV, f,
LlU- Cn=)'Cl. de Studiis St
Jrd. UiniTi, \rcKi
i crtpt. Saer., xvin nov. MDCCCXCllI.
P- orent in,, ad iurtiorem clerum., 1892.
— Cf. N. 621
Romani Pontifices
7S9
, nia mentionem iniiciunt nullam dc peccato, de novissimis, aliisque ma-
ximi momenti rebus, sed in eo toti sunt ut verba placentia effundant, tri-
bunicia magis et profana eloquentia quam apostolica ct sacra, ut clamores
plaususque aucupentur; contra quos ita Hieronymus: Docente in Ecclesia
I* nQn clamor populi, sed gemitus suscitetur : auditorum lacrimae lauda tuae
fw/. 1 Quo fit ut istorum conciones, quum in sacris aedibus tum extra,
scenicum quendam apparatum exhibeant, omnemque speciem sanctitatis
ct efficaciam adimant. Hinc ab auribus populi et plurium etiam e clero
migravit voluptas omnis quae a divino verbo hauritur; hinc bonis omnibus
infectae offensiones; hinc vel admodum exiguus, vel plane nullus aberran-
tium profectus, qui, etiamsi interdum concurrant audituri verba placentia,
praesertim si magnificis illis illecti centies resonantibus humanitatis adseen-
s um, patriam, scientiam recentius invectam, postquam dicendi peritum effuso
prosequu t i sunt plausu, templo iidera qui antea discedunt, haud eorum
absimiles, qui mirabuntur , sed non convertebantur ”. 2
70. Volens igitur haec Sacra Congregatio, ex mandato Sanctissimi
Domini Nostri, tot ac tam improbandos abusus cohibere, Episcopos omnes
et eos, qui religiosis Familiis institutisve ecclesiasticis praesunt tamquam
supremi moderatores, compellat, ut apostolico pectore sese iisdem opponant
omnique studio exstirpandos curent. Memores igitur eorum, quae a SS. Con-
cilio Tridcntino praescripta sunt: 3 Viros idoneos ad hu tus modi praedicationis
officium assumere tenentur , in hoc negotio perquam diligenter cauteque se
gerant. Si de sacerdotibus agatur suae dioecesis impense caveant Ordinani
nc unquam i idem ad id muneris admittantur, quin pnuo de vtta et sctentta
et moribus probati fuerint, 1 hoc est nisi facto periculo aut alia opportuna
ratione illos idoneos esse constiterit. Si vero dc sacerdotibus re. sit
alienae dioecesis, neminem suggestum adseendere sinant, i. qut* so
nioribus praesertim diebus, nisi prius ex testimonio scripto pr p ^
Ordinarii vel religiosi Antistitis constiterit eosdem bonis mori ~
praeditos eique muneri pares. Moderatores vero sin uniisqtu _ . '
"'wietatis vel Congregationis religiosae neminem prorsus . j-*t_
ilisciplihae alumnis obire sinant conciona toris munus, coq ^ ^ ^
t eranmi testimonio commendent locorum Ordinariis, n: s - . t
spectam habeant et morum probitatem et facultatem
Si quem vero commendatum sibi Uttem oratorwn^ ^^tium Uttera-
«pcrti cognoverint, eum m conaonando ^a ^ ^ audierit, a sug-
n*m discedere, cito in obsequium adigan pocniSt quas
Kcstu prohibeant,- iis etiam, st opus fuerit,
rCS 'ldeatur postulare *. . recolenda, mandantes ut religiose
Haec praescribenda censuinws . . dics maij> cui serius occurri
observentur, gravitate permoti succr
J Ad pattan.
1 Ex Auii m Matth*. XIX, *5-
V, c. 2, de rtfo
onc.
Frid., Scss.
iit fif*
3
I
ia
'Si
/ I*rj
>jn
*>
1*9*
H
79°
Romam Pontifices
non potest sine summo periculo. Neque enim ;,m „ ~~~ '
ab mitio cum disputatoribus prodeuntibus c|ucmad'»«lum
aperus mfensisque inimicis, iisque domesticis qui b rm r ,W"""' scd «m
stac capitalibus hostibus, propositam habent fide l f°“ CUm &*•
nempe, quonim audacia adversus deducto ' cl' "CrS'°"™- Sun, hi
consurgit, cuius corrigendae sibi ius arrogmt aun«ri apf,Cntiam <lu°tidie
vandae, quasi esset senio confecta; augendae 'irnm COrruPta: «no-
progressiombus, commodis, quasi eadem non levitati SaCCuli placitis*
societatis esset adversa. levitati paucorum, sed bono
nem nunquam sat^oppon^ Ct ccc!esiasticam traditio-
quibus commissa est J& Mus “"*» * »
Quae igitur monita et salutaria mandata Mnt„ V’
scientia ediximus, ab universis Catholici „,i« unum 0°? P^n> *CC"!J
regularium Ordinum institutorumm.,. » ’ 1 Odinanis tum etiam
religiosissime servanda r t t, c™ Tl*«**«*™* suP™is Magistlis
ct iubemus, Nostra JLis
fActfl \,x c . ynouslipet non obstantibus.
lActa Ap. Sedis, vol, 1 1, p. 655-680].
690.
P"'S X’ n,otu propr- In Romanae, 8 dec. 1910.
decreta, ' Canet I fuia e V* r<E n at 10 n c ■ Pur Constitutionem Sapienti Consilio
mus coetui tZZZ” Ap<»tolicae prospicientes, munus commisi-
Datario et M «* Cardinalibus Cancellario,
mandi -formulas Bu/laru^cniur (rons,at“ri"lis. quamprimum refor-
sive aliorum* itemmir- R u ' a lon,s beneficiorum sive consistorialium,
denique Regularum m, " ^onstftutlonis dioecesum ct capitulorum;
cap. 9> art f) , ’ 1Uas weei/aruu vocant -. (Ordo servandus, part. II,
Memorati PP. Cardinales k •'
perpensa adhibitisout- . / <llI|bus *d negotii demandatum est, re mature
expleverunt et novas m *umi aliquot adlectis viris, officii partem
uti debeat in conficiendi! /ormn,as> quibus Cancellaria Apostolica
dc beneficiis consistoria lih. . r’ 10C aP°stohcis sub plumbo Litteris
ut P®r erat> probandas confimn!?^ ^ at!ncxis' cas<luc formu,as Nobis'
eominentur, diligenter * ^ arum formulas* prout in volumine typis edito
dere agnoverimus Nos lnsPe*er?muf Nostraeque voluntati plane respon-
approbamus et confini, ^ P ^nitudine ApostoHcae potestatis eas orrmina
et confirmatas e dici nuis a[^lle ^oc Nostro Motu Proprio approbatas
cee uramus, mandantes* ut, antiquis Bullsruin
1 Cf. N. 6S2
3 c'f- Pii X Acta Vor ,v
* 'ol- . p. 183-2
1 »
cf.
c tinni
\cta Ap, Sedis, vol. I, P-
Romam Pontifices
791
formulis hac novae sufficiantur, eaedemque tantummodo, a dic i mensis
Januarii proximi anni mdccccxi ac deinceps, ah omnibus ad quos spectat
religiose recipiantur ct inviolate serventur, non obstantibus quibusvis, etiam
specialissima mentione aut derogatione dignis.
[Acta Ap. Sedis, vol. II, p. 939, 940].
691.
Pius X, ep. lix quo, 26 dec. 1910, 1
1. Ex quo, nono labente saeculo, Orientis gentes ab unitate Ecclesiae
catholicae coeperunt avelli, vix dici potest quantum a x iris sanctis adtabo-
ratum sit, ut dissidentes fratres ad eius gremium revocarentur. Prae cete-
ri» vero Summi Pontifices, Decessores Nostri, pro eo quo fungebantur
munere, fidem et unitatem ecclesiasticam tuendi, nil intentatum relique-
runt, ut qua paternis adhortationibus, qua publicis legationibus, qua solem-
nibus conciliis, funestissimum dissidium tolleretur, quod Occidenti quidem
in moerorem cessit, Orienti vero grave intulit damnum. Huius sollicitudinis
testes sunt, ut paucos tantum recenseamus, Grcgorius IX, Innocentius IV, -
Clemens IV, Grcgorius X,3 Eu genius IV, 1 Grcgorius XIII, J ct Bene-
dictus XIV.0 Sed neminem latet, quanto animi sui studio nuperrimo
tempore Decessor Noster felicis recordationis Leo XIII, Orientis gentes
invitaverit ut Ecclesiae Romanae iterum consociarentur. Nos quidem certe
(inquit), 7 pervetusta Orientis gloria, et m omne genus hominum fama mcn~
torum ipsa recordatione delectat. Ibi enim salutis humani generis incunabula,
d christianae sapientiae primordia; illinc omnium beneficiorum, qtnu una
cum sacro Evangclio accepimus, vehit abundant isstmus amnis tn OutdttiUm
ui fluxit,.. Atque haec Nobiscum tn animo considerantes, tulit/ tam cupimus
atque optamus, quam dare operam, ut Oriente toto matorum virtus ct magni-
tudo reviviscat . Eoque magis, qttod illic humanorum eventuum is tohitur
emus, ut indicia identidem appareant, quae spem portendant. Orientis populos,
'd Ecclesiae Romanae sinu tam diuturno tempore dissociatos, cum ea em
aliquando in gratiam, aspirante Deo, redituros,
2. Nec, minori sane desiderio Nos ipsi, Venerabiles Fratres quod
P-obe nostis, tenemur, ut cito dies illucescat, tot anxus «utct^mt.ra-
roro votis exoptatus, quo penitus a fundamentis subvertatur murus Ule,
, „ ,, . • tvw.ris Apo*K>!io« lly/amii, *n Craccin,
Generabilibus Fratribus Archie^iscopis \ ndiis Orientalibus considentibus.
In G' m Mesopoiamin. id Persio» in Sjrh*
f. X
34*
f; N- 3S*
f N* SK 52» 54-
f. N. 146. ^ v fidd professiorum #|c«talibus pW
• iHt. frfuper ad nos* 16 rnartn «74^* 1
i X*. 335. ti K Card.* in Aed^ Vat. (cf* Leonis XII I
JJ
✓
qS
> i *r
"a
'J * ^
I 4
f5 i
2H
/ ► "»
792
qui duos iamdiu dividit populos, atque his uno fidei et «ariw
permixtis, pax invocata tandem aliquando refloreat fi.,V 13113 ^«u
unus pastor, 1 1 ^ue unum ovilem
3. Nobis tamen haec animo revolventibus pravis
nuperrime praebuit scriptum aliquod, in recens conditor8 °CCasiontni
roncu evulgatum, cui titulus Pemres mr la questio,, i
Eramvero tot usque tam gravibus erroribus, non modo ti ZZt S
epam historicis, scriptum illud scatet, ut vix M«it m ■ M ’ Vcrum
cioribus paginis contineri. ' aior CUrnulus pau-
4- Nimirum, ibi non minus temere quam falso huic opinioni fit r
dogma dc processione Spiritus Sancti t f;i;„ k, i 1 mom fit aditus,
gelu verius profluere, aut ant, quorum Patrum fide cemnrohiri- .
imprudentissime m dubium revocatur, utrum «aer, ri" n ,-panlcr
Immaculata Beatae Mariae Virginis Conceptione dogta* TsanT'*
priorum saeculorum agnita fuerint;- cum vero de Jicclesb.eeon >
incidit sermo, primo renovatur error a Decessore NToci™ T UtJ°?e
iamdiu damnatus auo suadetur Q p i Ltfss°re Nostro Innocentio X-
parem S. Petro* deinde nnn' ■ ,1U ,U*P ^ben tamquam fratrem omnino
siam cathoS ^ f***. *dc-
mmarMam- aut nrimln.T I , “ uIls Prlnc'P“‘um unius, hoc est
inniti, — Sed nec ibidem inty * csl!lt' Homanae nullis validis argumentis
simo Euch-,rkri,e o d ,ntacta rinWtur catholica doctrina de Sanctis*
posse quae tenet abuTchraea CUm Praefractc docctur' sententiam suscipi
nisi jJ, ‘ " ’•??, n WS verba“naecratoria effectum non soniti,
tum sit Ecclesiae minT'' ' * C|"am egcl'”"' v°cant, cum tamen compcr-
stantiam quidni-im : mC c*J!nP*tSre ‘us c‘rca ipsam sacramentorum sub-
habeZm e l Zfi ’;and'; ~ Cui haud ■»»» absonum est, validam
, v "l evM,„, ma "Cm a quovis presbytero collatam. *
faciie intelligitis, VmerabilcT F™ enri-i *? "f* “‘T’
■psum perlegentibus allatum fuisse “ 0 ™ omn!blJS
catholicam doctrinam ,lrt J ■ * ‘7 3 'pSOS ma&noPere obstupuisse,
que ad historiam spectantia Vtrbls adeo procaciter perverti, plura-
cter nimis detorqueri 4r n *’ d “““f 0nental!s schismatis, a vero auda-
simi Pontifices Nicola«« i ♦"V*01 ^ldcm faiso in crimen vocantur saneds-
debeatur superbiae et amb.rT -T X’ t,uasi ma&na dissensionis para illius
ac si prioris vigor an ostoli r ^ 1U1US Vei"° acr!bu.s °biurgationibus; peri nde
tribuendus* altcn.i f' US m sacrosanctis iuribus tuendis superbiae sit
crudelitas. Histon i^ 'lUtem ^dulitas in coercendis improbis vocari velit
nes, quas cruciatas v ^U°^uc lura conculcantur cum sacrae illae expeditio-
ctiam e ravius r U)carlt, tamquam latrocinia traducuntur; aut cum, quod
8 ’ R°mam ^ntifkes incusantur, quasi studium, quo conati
1 r®an., X, i6.
3 D«cr. Conjrr. »cn o {}
Cf Bencd, XIV VV : ** 1 Inquis-* 24 i an. 1647. — Cf. X. 72S,
d,c" 'rr," n nunc fore confi™,.* ' P'“i‘>rnht, pro It.ilu-jjniecia, 36 maii »74-
ritionc collatam. — cf \ lonim « simplici presbytero latino m sola episcopi dek*
‘ * T ■ iZo.
Romani Pont i fica
793
Orientis gentes ad coniunctioncm cum Ecclesia Romana vocare, domi-
■'indi cupiditati sit adseribendum, non apostolicac sollicitudini pascendi
Christi gregis.
6. N*cc stuporem addidit levem quod in eodem scripto adseritur, Grae-
cos Florentiae a Latinis coactos fuisse ut unitati subscriberent, aut eosdem
1 jumentis falsis inductos, ut dogma dc processione Spiritus .Sancti etiam
1 Filio susciperent. Quin etiam eo usque proceditur, ut historiae iuribus
conculcatis, in dubium revocetur, utrum Generalia Concilia, quae post
Graecorum discessionem celebrata sunt, hoc est ab octavo ad Vaticanum,
tamquam oecumcnica vere sint habenda; unde hibridae cuiusdam unitatis
ratio proponitur, id solum ab utraque ecclesia deinceps agnoscendum tam-
quam legitimum, quod commune patrimonium fuerit ante discessionem,
ceteris, tamquam supervacaneis et forte spuriis additamentis, alto siltntio
pressis.
7. Haec vobis, Venerabiles Fratres, significanda duximus, non solum
ut sciatis memoratas propositiones atque sententias falsas, temerarias, a
fide catholica alienas a Nobis reprobari, sed etiam ut quantum in vobis
est, a populis vigilantiae vestrae commissis tam diram luem propulsare
conemini, omnes adhortando, ut in accepta doctrina permaneant, nev e
alteri unquam consentiant, licet... angelus de caelo evapgehzit. Simul
tamen enixe oramus, ut eos persuasos faciatis, nihil Nobis antiquius e»(.,
quam ut omnes bonae voluntatis homines vires indefesse exorant, quo con-
cupita unitas citius obtineatur, ut in una fidei catholicae professione, sub
uno pastore summo adunentur, quas discordia dispersas retinet me;*. Quo
facilius quidem continget, si ad Spiritum Sanctum Paraclitum, qui non est
hssensionis Deus , sed pacis, - fervidae ingeminentur preces; inde enim het
ut Christi votum impleatur, quod ante subeundos extremos cruciatus cum
gemitibus expressit: 3 Ut omnes unum sml , sicut tu> l afic, tn nu , tt *
m te; ut ct ipsi in nobis unum sint.
ciliis Generalibus, ac Summorum Pontificum cU1*.
crata,
fidei
ia tioc uivmissimo negotio navmt >'»■“ - * t
Peus* cuius m potestate posita sunt tempora tt rnt>1 1 J rediturae,
bU’ 9110 Orientis gentes ad euihnlieam * ..rroribus, salutis aeternae
Jtquc huic Apostolicac Secli coniunctae, oep
portum ingressurae. rrttrcs, in linguam vernaculam
,9- Has Nostras litteras, Vc*erab‘ f (Hli genter' translatas evulgare cura-
re’s’ionis unicuique vestrum concredit* fe
1 i. 8.
3 1 Cor . XIV,
1 G:m , XVII,
Act., I, 7.
t.v*
2 I .
I
794
Romam Pontifices
1'itis. Dum porro vos certiores facere gaudemus, dilectum Auctn-
tncons.dc rate, sed bona fide ab ipso elucubrati, sincere e „ , T “W
Nobrs adhaesisse doctrinis in hac epistola expositis, ct cunctat' o00"1
Sedes Apostobca docet, reiicit et condemnat, et insuo, iv ,Ma?. San™
usque ad ultimum vitae finem docere, reiicere et condemnare?. f**’**
divinorum auspicem munerum, Nostraeque benevolentiae testem
cam Benedictionem Vobis peramanter in Domino impertimus
[Acta Ap. Sedis, vol. III, p. P ,mus-
3
*
d
» #
35
= SS
>
5C
p/
i
>
* M|
692.
Pius X. litt cncycL lamdudum, 24 maii I9,,. .
onuiemTmm^iiutem ftcinmuin iSTT'™ qUemdam *—» W P<r
omnibus, Venerabiles Friir- ■ Ecclesiam oppnmcndam, vobis quidtm
cius civi ui i?f ' “P"1»™ arbitramur. Nam, ubi statas
e.x a]?^ sanciri rtWMe»*, “ntinuo coepisse, aliud
quis ignorat? Violenter pelli de medio vTdimus 'f f®.^loi,cac ?P'rent °di™'
hos, maximam nqrt,.m i medio vidimus familias religiosorum, atque
bus! \TdTrS ob . n inhumanjterclue e Lusitanis exterminari L
nullumque religLac disciPIinam ^ilem profanandi
expungi de numero f~st ‘ m act,onf Vltae communis relinquendi,
religionis nol im i .. i ^°fu® ^estos Ecclesiae dies; iuri iurando insitam
nem doctrinae chrW; ’ estl^anter Iegem de divortiis condi; praeccptio-
a SCh0lU ?**«& Denique, & omit-
peti, duosmm <* «n . „ . - ? ™ c,st’ ' ehementius ab his Antistites sacrorum
cum integritate v^Vtum™5 EP,SC0P1S- Portugallicnscm et Bcienscm, viros
stres de sedihno u • maSn,s m patriam Ecclesiamque promeritis illu-
:■***•.
patienter nuim i rcnt imperiosae libidinis exempla, scitis qum
liquidem sumnm eos ApostoUca haec Sedes gesserit,
quod iviswt non. 3 duximus cavendum, ne quidquam ageremus,
spe tenebimur f RenyubJ,cam hostiliter actum videri. Nonnulla enim
illatis alitnio .I""' ’ Ut 11 a[‘ciuando saniora inirent consilia, ac de iniuriis
lit animus' ecc Ecclesiae satisfacerent. Verum tota reNosfefel-
pemiciosi^lmn» nc ano °pcri tamquam fastigium imponunt pessimae ac
separandis" I ,m • h'iUil>ne lcRis dc Civitatis ab Ecclesiae rationibus
catholicae toleranter r-U ?US 13,11 8raVc iuri et dignitati inustum religionis
gio officii Nos ivir t LlTf\ 8C Praettr're silentio haudquaquam apostolici reli-
Pratres, universo» ^ <u^Pr°pter his vos litteris appellamus, Venerabile5
denuntiamus °UC nomin* christiano omnem huius facti indignitatem
d
v cticrabillhiia PuH i* t» ■
i%Tl[y piceiu et cortununirm itibus A rchi episcopis Episcopis aliiscjuc lotorum
cum Apoatolica Sede habentibus.
R oma >i i Pon lifices
79,
2. Principio legem dc qua loquimur, absurdum quiddam esse et mon-
struosum apparet ex eo, quod rem publicam divini cultus esse expertem
-Mtuit, quasi vero non ab Ipso, qui conditor ct conservator est rerum
omnium, cum homines singuli tum consociatio quaevis hominum et com-
munitas pendeat: item, quod catholicae religionis observantia solvit Lusi-
taniam; eius inquimus religionis, quae huic genti maximo setnper prae-
dio et ornamento fuit, quamque universitas fere civium profitetur. Sed
tanen, esto: placuit tantam civitatis Ecclesiaeque conjunctionem, eamque
sollemni pactorum fide confirmatam, discindi. Hoc posito discidio, con-
sentaneum profecto erat omittere Ecclesiam et sinere ut communi libertate
ic [ure uteretur, quo quisque civis et honesta quaeque civium societas
udtur. Quod totum contra est. Nam a separatione quidem haec lex
nomen habet, re tamen ipsa eam habet vim, ut Ecclesiam in externis bonis
ad extremum inopiae spoliando redigat, in iis autem quae sunt sacrae
potestatis ac spiritus, in Servitutem reipublicac opprimendo tradat.
3. Et primum, quod attinet ad res externas, ita se Lusitana Respublica
ab Ecclesia segregat, ut nihil omnino ei relinquat unde tueri decus Domus
Dei, sacricolas alere, multiplicia caritatis pietatisque exercere munia possit.
Etenim, huius praescripto legis, non solum quascumque res Ecclesia mobi-
les immobiles obtinet, ex earum possessione, quamvis optimo iure parta,
detniditur; verum etiam quaevis ei potestas adimitur quidquam sibi in poste-
rum acquirendi. Statuitur quidem, ut certa civium corpora divino cultui
arcendo praesideant; verum quae his datur facultas ad accipiendum quid-
quid m eam causam oblatum sit, mirum quam angustis terminis circum-
stabitur. Praeterea quibus obligationibus obstricti, cives catholici aliquid
v,d subsidii vel stipendii suo quisque curioni praestare consuex erunt, eas
«tinguit lex ac perimit, prohibens, nc quid iam eo nomine exigatur. L n-
que sinit, ut ipsi sumptibus in divinum cultum faciendis catholici homines
voluntaria stipis collatione provideant; sed tamen mbet de sumina o i eam
ani conflata detrahi tertiam partem et in officia beneficentiae ciu i> uisunu.
Atque ad haec omnia illud vclut cumulus accedit, quod ex iac tge
fcia quae deinceps comparari aut extrui contingat in usum sacrorum, ea,
cum definitus annorum numerus effluxerit, submotis possessoribus legitimis
iis factis indemnibus, in publicum referentur. .
4. De rebus vero, in quibus sacra Ecclesiae potestas propne versa ur,
multo «t gravius multoque perniciosius ludibrium Separatuum hun >, , . ,
•UdlXlmiK "d t n/l i rrn n m mcillS KccIcSiat ... ^ ^ ^ {Qnjj
ne ullo se modo
Sr • 5 A„,njo ea cura ucinandata est con
^naboni religiosi cultus immisceant. ^ ^ futurae sint, beneficen-
J^ationibus Meorum, quae institutae < j,sc’ipiinae civilis, ex auctoritate
causa, et quidem institutae . . poteftate pendeant. Quod si de
Hublicae, nulla Ut ratione «b E^ffSerid cum laicis dissense-
°nsoctatione, cui sit lioc muneris ^ djiudicanda res relinquitur non
'r;t' aut inter laicos ipsos non c<im<-,L * . j1£sct. institutis dominatur.
Alesiae sed arbitrio Rcipublicae, quae m •
luum
vi
M ijpkvs snvioaHaavs SV.UMBu.Yaa
V33Hionaia
796
Romani Pontifice .
Atque in constituendo divino cultu usque adeo rector,.. ,
patiuntur locum esse Clero, ut aperte praescriptum ,1 *? 'usl,anae «w
posse, qui religionis ministeriis sint addicti, aut in dee>StatlUUm sit’ m
cooptari aut m partem vocari administrationis VelreirimW paroc,lianim
quas memoravimus: qua quidem praescriptione ni hV hT C°nSOciati,Jnum,
bihus cogitan potest, cum clericorum ordinem i ! 1 S autint0^-
inferiorem quam ceteros cives, conditione faciat PW fe’ qUa pr i!
5- Qu»bus autem vinculis Lusitana lex constringit „ • r
libertatem, vix credibile est: adeo cum 'mplicet Ecclesiw
etiam cum publicis libertatum nmiim,„ „ ' .!10ru,n tcn'P°nim atque
humano quovis civilique populo indigna 1^^^^ "" ** Cst
nis, ne qua sacrorum antistitum acta^andari tvois ** graVibus ?<*-
parietes quidem templorum oronnni M,, i r' ' ove pacto, ne intra
blicae. Praeterea interdictum ovr? P PU ° lccat* nisi concessu Rdpn-
Rcpublica, caerimoniarum S2’ * ***
^ quis ornamenta sacra n^ ipsam v‘“«-" r ?“ P°",P* *”"****•
non modo ad monumenta pubHca, sed^m
quam apponi quod 0**.^ religionem salt ar , - pnvaton,m
gratia, non coit
concessam sit omnibuTrivIbo3: St™ ™ *****
catholicis tamen confli c / * m ar^ltnum uti posse rebus suis,
modi, si quid de suo «ttrih. faSqUC lniPortune coangustatur potestas huius-
•* dirini cutn„^S^nt„ «"“f P*orum manibus so, s„mp.
'mpie deformata convmuntur in r “ *?enu.s p,e stat,lta iam stlnt'
tatibus auctorum. DcniuueR ** i?,-10® USUS’ Vl0,atls testamentis et volun-
grave— non dubitat re cspu > ica id quod maxime est acerbum et
praescribere quae cimf • 'i™ at crc ‘UICtoritatis Ecclesiae, ac plura dc ea re
cipuas curas Ecclesiae ^L-lpSan].sacri ordi.nis conslitutionem spectet, prac-
sacrac iuventutis V ' Tin^ica*: dc disciplina dicimus et institutione
litterarum studiis m Cn.,m: S0*Um coq>t alumnos Cleri, ut doctrinae et
nm> ubi ipsorum ?ntecritJs fiT™ ;mt^.cedunt- in publicis dent ope-
nis genus, praesentissimis °b f.henuma Deo Ecclesiaque institutio-
etiam Seminari uru ' ' pencil ,s cst oblecta; verum in domesticam
ius arrogat deri-nlu*?. temPtrat“>ncmque sese infert Respublica, si biqut-
moderandi Ita vet° •* ■ octure:i» probandi libros, sacra Clericorum studia
deni molestissimam nren!r.nlrUmi ryvucantur scita Regalisianm ; quae qui-
cordia stetit, nuncv - lam habuerunt, dum Civitatis Ecclesiaequc con-
nonne pugnanti» «r quum Civitas sibi cum Ecclesia nihil iam vult esse,
depravandos mores at ^ "?®anjae videantur? — Quid, quod etiam ad Cleri
apprime factam lege rT ',ic**andam di Eetionem a praepositis suis hanc
hs, qui smt, antistiti /' * N',mi et certas pensiones ex aerario assignat
beneficiis sacerdotes or* 11 S;icris abstinere iussi, et singularibus
iderint attentare niinr^1.'1’ quq s,10rum officiorum misere immemores, ausi
pem fructusqoe si * V qt|°d rc ferre piget, eadem beneficia ad partiri"
lU M'11 Superstites, sacrilegae coniunctionis extendit*
Romani Pontifu ■
791
6. Postremo parum cst quod Ecclesiae Lusitanae, suis despoliatae bonis,
servile prope iugum imponit Respublica, nisi etiam nitatur, quantum potest,
;iim ipsam e gremio catholicae unitatis deque complexu Ecclesiae Roma-
i nac divellere, illinc impedire, quominus religiosis Lusitaniae rebus Aposto-
lica Sedes auctoritatem providentiamque suain adhibeat. Itaque ex hac lege,
nt Romani quidem Pontificis iussa pervulgari, nisi concessum sit publice,
licet. Pariter sacerdoti, qui apud aliquod athenaeum, Pontificia auctoritate
constitutum, academicos in sacris disciplinis gradus consecutus sit, etiam
si theologiae spatium domi confecerit, sacris fungi muneribus non licet.
In quo planum est, quid velit Respublica : nempe efficere, ut adole-
scentes clerici, qui perfici sese et perpoliri in studiis optimis cupiunt,
nc ob eam causam conveniant in hanc urbem, principem catholici nomi-
nis: ubi certe proclivius, quam usquam alibi, factu est, ut et mentes incor-
rupta christianac doctrinae veritate, et animi sincera in Apostolicam Se-
dem pietate ac fide conformentur. Haec, praetermissis aliis, quae quidem
non minus iniquitatis habent, haec igitur praecipua sunt improbae huius
legis capita.
Itaque, admonente Nos Apostolici conscientia officii ut, in tanta
importunitate et audacia inimicorum Dei, dignitatem et decus Religionis
vigilantissime tueamur, ac sacrosancta Ecclesiae catholicae i u ra conservemus,
Nos legem de Lusitana Republica Ecclcsiaqm -e parandis, quae Deum con-
temnit, professionemque catholicam repudiat: quae pacta solemniter con-
venta inter Lusitaniam et Apostolicam Sedem, ius naturae ac gentium
violando, rescindit; quae Ecclesiam de justissima rerum suarum posses-
sione deturbat; quae ipsam Ecclesiae libertatem opprimit divinamque con-
stitutionem pervertit; quae denique maiestatem Pontificatus Romani, Epi-
scoporum ordinem, Clerum populunique Lusitaniae atque adeo catholicos
homines, quotquot suni orbis terrae, iniuria contumeliaquc afficit, pro
apostolica auctoritate Nostra improbamus, damnamus, rcticimus. mim
autem vehementer conquerimur huiusmodi latam, sancitam, propositam
publicum esse legem, sollemnemquc cum omnibus, quicumque rei su o-
«s ac participes fuerunt, expostulationem facimus, tum vero qmdqun 1 1
contra inviolata Ecclesiae iura statutum cst, nullum atque ina
habendum esse edicimus ac denuntiamus. tndirtnm
*“■ Profecto haec difficillima tempora, quu nJ«>t,dinem tnsti-
publice Religioni bellum, conflic.a.ur,
'umque efficiunt. Dolemus nimirum W ” ' ” g„n, accrbi„mm rerum,
^0b,s ptn,tu« dilectam, premunt; anK' u P atureSe ad officium revoca-
1<Jae certe eidem impendent, msi qut p V ; h|Ics Fratres, qui Lusitanam
«nt* — Sed ^•est^a Nos eximia # virtus _ , tfBC vjm,t{ mirabiliter cunci-
gubernatis Eivlcsiam, Clcnquc istius affcrt fore istic aliquando «S,
Jfns» valde consolatur, bonam que VJ- n0R sanc securitatis rationem
f)co adiuvante, meliores. Vos enim . bu-#ll.9 nupcr> cum iniquam discidii
.a,lt commodi, schI officii et dum* ■ * ni^iastis; cum una voce professi estis
fcgcrn palam et libere indignam « _ acrj muneris redimere libertatem,
malle vos vestrorum iactura bonorum -sac
BIBLIOTHECA
•wltaNfftf SACERDOTALIS SANCTI Vt'T
79S
Romani Pontifia s
quam pro mercedula pacisci servitutem; cum denioim n, •
aut astu aut impetu inimicorum posse vestram cum Rornf^tltL*l<* Un<JUam
lunctionem labefactari. Ista quidem, quae in co,1SnM, p° ‘i ° ■ ‘ificc
»ac dedistis fidei constantiae magnique animi praechm dnr
tis cum voluptati bonis omnibus, tum vubis C!""tnta’ «ia-
Lusitaniae emolumento fuisse non mediocri. - - Q„.lr.. ' . 'P“ lab™ami
Religionis causam, quacum salus ipsa communis
pro viribus: sed videte in primis, ut et ipsi inter « chri
vobiscum, et omnes cum hac Beati Petri Cnth» t ’ ristliinus populus
“ f“am retineatis diligenter ■*”**!*
volunt) repnrj Etesiam **
a Vicano lesu Christi. Quod si tali homin.,m P t °PPnmumqUC) «d
atque obsistere omni vos ope studuerit; • C0,JSI*10 ac scelcri occurrere
commode per vos consultum fuerit. N<« l^erea”
diligimus caritate, Deo omnipotenti suDolicra c rL ,’..P . V?g“ ™ 1UJ ™*
que vestro bonus fweit _ \L * * 'P lccs nmust ut diligentiae studio*
stites, ut id ipsum officii tam 1 " rogamus, reliqui orbis catholici Anti-
tribus praestare velitis * ■ : essano tempore sollicitis e Luritania^
vohLmn^^;-;r^;^T;m ac mT hcnev°km^c^^
benedictionem, peramamlV P°PU,°qUC ‘
lActa Ap. Sedis, vol. III, p. 217-224.].
693.
motu propr. Supremi disciplinae , 2 iul. 1911.
Romani, si auandn^l^0 . ^c.c^esa:ist.‘cac custodes et Moderatores Pontifices
nonum sanctiones reDxarT h°nUm id rpsis suaderet, sacrorum Ca-
admodum iain ali i 1 t-nigne consueverunt. Xos quidem Ipsi, quem-
immutanda existim-^- mutatl,s teporum et civilis societatis conditione#,
festis diebus ex DraeceJ^ Ct,,?m ln Praesens ecclesiasticam legem de
tuite temneranriim ° servarK IS’ ob peculiaria aetatis adiuncta, oppor-
«■ ceTStS“r u^t 7mv -**»*■*
aditum ;i,j urrunt, faedtoremque per expeditiora itiner
praecepto numerus ° A * nanascuntur, quibus minor est festivitatum il
dones videntur ».v • . ucta ittl;lra commercia, et citatae negotiorum tracta-
pati. Succrescens / ° .crPoslta frequentium festorum dierum mora aliquid
-k'tunulos addit no in d*.L’f rerum ad vitam necessariarum pretium
victus labore comparandif 8CrVld*a °Pcra ab illis intermittantur quibus est
IliS tlc C3USIS itf^r f * “
ictae Sedi ,,n,;i ■. M Prcccs, praesertim postremis hisce temporibus-
retur. ' U""’,laL' «"* ut festivi tatu rn de praecepto numerus minue-
.1
de
Romani Pontifices
799
Hacc amnia Nobis animo repetentibus, qui unam christiani populi salu-
, ,m corji habemus, opportunum maxime consilium visum est festos dies
Ecclesiae mandato servandos imminuere.
Itaque, Motu proprio et matura deliberatione Nostra, adhibitoque con-
silio Venerabilium Fratrum Nostrorum S. R. E. Cardinalium qui ad
Ecclesiae leges in Codicem redigendas incumbunt, haec quae sequuntur de
festis diebus edicimus observanda.
I. Ecclesiastico praecepto audiendi Sacri et abstinendi ab operibus ser-
ilibus hi tantum, qui sequuntur, dies subiecti manebunt: Omnes et singuli
Jies dominici, festa Nativitatis, Circumcisionis, Epiphaniae et Ascensionis
Domini Nostri lesu Christi, Immaculatae Conceptionis et Assumptionis
Almae Genitricis Dei Mariae, Beatorum Petri et Pauli Apostolorum,
Ofnniutn denique Sanctorum.
II. Dies festi Sancti Ioseph, Sponsi Beatae Mariae Virginis, et Xativi-
tatis Sancti Ioannis Baptistae, uterque cum octava, celebrabuntur, tamquam
in sede propria, prior, Dominica insequente diem xix Martii, immoto
permanente festo si dies XIX Martii in Dominicam incidat; alter, Dominica
quae festum Sanctorum Petri et Pauli Apostolorum antecedat, festum
vero Sanctissimi Corporis Christi, idemque cum octava privilegiata, Domi-
nica post Sanctissimam Trinitatem, tamquam in sede propria, celebrabitur,
statuta pro festi Sacratissimi Cordis lesu feria A I intra octavam.
III. Ecclesiastico praecepto, quod supra diximus, dies festi 1 .uronorum
non subiaccnt. Locorum autem Ordinarii possunt solemnitatem exteriorem
transferre ad Dominicam proxime sequentem.
I\ . Sicubi aliquod festum ex enumeratis legitime sit abolitum xe trans
latum, nihil inconsulta Sede Apostolica innovetur. Si qua 'ero m natione
vel regione aliquod ex abrogatis festis Episcopi conservandum censuennt,
Sanctae Sedi rem deferant. . . , ,
v. Quod si in aliquod ex festis quae servata volumus t ics ma *i a
nentiaevcl iciunio consecratus, ab utroque dispensamus, ean emqu ■ ^ _
sationem etiam pro Patronorum festis, hac Nostra legi. .1 10 l^s’ c.° • '
si tamen solemniter ct cum magno populi concursu ea ce e r«v . nt
Novum Apostolicac sollicitudinis quos nunc
ipurn Xos certam fovemus, fideles universo» • - Deum
* numero festivitatum praeee obstrictarum
ruta, ern et u, Sanctos venerationem, non minus quam amem ^ ^
ms, cetcrisque diebus festis, qui in Ecclesia servwid. sup^unt, dil.gentic ,
quam antehac, studio observandum Pra“^ mentione dignas, non
Contrariis quibusvis, iicct speciali et mdiuclu.i nun
obstantibus. ,
[Acta Ap, Sedis, vol. HL P* .105"3°71-
a j.i u >vvs sm.u*ma >vs svi wa.uviu
vDaHxonaig
800
Romani Pontifices
694.
Pius X, motu propr. Quantavis diligentia , 9 oct. ,91|
Quantavis diligentia adhibeatur in condendis lembus s-u
dubitationem praecaveri omnem, quae deinceps ex earum’ m? n°n ,Icet
tatione queat exsistere. Aliquando autem iurisperitonim cui
naturam vimque legis accesserint, tam diversae ;n(-„ * ^ at rmiandain
ut quid sit lege constitutum, non aliter constare ni i * &C T™ Sentcn^«.
rationem, possit. “instare, mst per authenticam decla-
Proi£d j;drquu: srcr ,Con ritutio ***- «
scriptores, qui fc % ^ *
orta est de ipsius Capite VII controversia- mr m , l c°nfccerum' raa8»=
res personaeque puhlicie t-inrimim , 1 ' - nJ ' *■ r *>0 Cogentes iegislato-
tur.qui indicem lakum u ’ - ' aVt,am h°minCS P™'1
ut ad suum tribunal clericum .rriT*' "d° ‘,Ctl°ncmre ™tituendc,, cogant
Ti a,que C W" Sancti
siasticae immunitatis X nuTa “****• CUm f*
Presbyteri sed Enismni , ■ a^cri ratio, ut non modo Clerici et
coruJd dncan ta?XniX 1PSlqUe, S' R' E' Cardina,“ * WU* iai-
facinore XX P?Stulat a N»Ws, ut quos a tam sacrilega
contineamus. Itaque ij ^JZT' I'"'™ SCVCritate » «**
quicumque privator, im 1 pr°pn0 statuImus atque edicimus:
quasvis ecclcsiastic*,« ' ^ sacr,.ve °rdinis, mares feminaeve, personas
ecclesiasdcl pSu " ** in <9)06, nullo protestatis
compellant cos edam ’ ■ .i! '1K"rum v°cent, ibique adesse publice
ciaii modo Romano P . ^xcommun,*cationem latae sententiae spe-
Qu„j ' °™ r reservatan> incurrere.
conteariis quibusvis ““ V°,Un,US’
(Acta Ap. Sedis, vol. III,' p. 55j, jj6].
695.
X, motu propr. Quo magis, 23 oct. 1911.
pari omnino iure quatuor Famiiiaruna Minoriticarum, quae
Observantiae S Fn minDriticQ titulo, sive Regularis sive Strictioris
!lus augescat opus moraIe Cqrpus constituebant, et quo faci-
necessarium duximus r absolutum a Leone Xfll, piae recordationis,
graviorem discordi 1 ^orsus eliminare quamdam permanentem semperque
mutuae diffidentiae causam, productam c fusione
Cf. \\
55 ’■
Romani Pontifices
801
multarum Provinciarum Fratrum Minorum, inclinationes, usus et consue-
tudines diversas habentium, iuxta differentem ex-familiam, ad quam per-
linebant, restituendo familiis antiquarum Provinciarum, quae super hoc
Xos instantissime efflagitarunt, et quae ob auctum sacerdotum numerum
etob alias causas poterant de novo constitui, ipsarum autonomiam, ser-
uta tamen perfecta unione Constitutionum et Regiminis, praescripta a
Leone XIII, et hoc fine prae oculis habito, ut praefatae Provinciae diffe-
rentia haberent territoria et non commixta, exceptione facta pro nonnullis
masjnis civitatibus relate ad aliquas Provincias.
Qliibus adhibitis mediis revexit promissio facta et usque ab initio ite-
rau cx parte Superiorum, qui promoverunt unionem; quo vocabulo signi-
ficare volebant, non fusionem, nec destructionem Provinciarum, sed ple-
nam legislationis et regiminis unitatem, efformando unam dumtaxat magnam
Minoriticam Familiam, perfecte unitam. Fusio illa Provinciarum ex parte
Superiorum Maiorum, bona fide facta fuit; verum finis per st nobilis, quem
prae oculis habuerant, in praxi id effecit, ut multorum animi magis sciim-
serentur; idcirco temerarie et iniuste reprobarentur, tum vivum desiderium,
tuin humiles preces, quas Apostolicae Sedi porrexerunt plurcs religiosi, non
exceptis etiam iis dignioribus ob singularem virtutem, scientiam et auctori-
tatem, ut intra unionem recuperaretur antiqua autonomia quoad respecti-
vos ipsonun Provincias, atque ita de medio tolleretur pomum discordiarum,
quae, praecipue in Italia, fiebant gravissimum, imo et imminens periculum
completae ruinae unionis sanctissimae, factae per constitutionem Fehatate
quadam. 1
Sublata hoc modo praecipua dissensionum causa, nunc, omnis cura est
adhibenda, ut in hac magna Minoritica Familia, quam constanti amore
prosequuti fuimus et prosequimur, gubernium generale, provinciae et
Me totius Ordinis facilius, efficacius ct salutarius reddatur, et insuper,
t in omnibus Generalibus Comitiis, quando, sexto quoxis an^°’ 1 . '
Constitutionum praescriptum, simul conveniunt quotquot gau
suffragii in Capitulis Generalibus, semper fiant electiones Minist * v- r
? et Definitori i Generalis, cum non dissimili temporis t ura ■ ' •
ruam- ut experientia docet, nimius Consiliariorum numerus .
maSIS nocet, quam prodest; nccesse est, ut restrmga u ■ * .nsu
Pentium iurc adsistendi coetibus Ministri Genc-
Ut 0riI(> agnoscat, quinam de mre ^ electiones fiant cum
' ls aut Provincialis, Sede plena, aut Sede ' ; “ • prorsUs abusu
^uro examine, multa cum serietate et qui P cpius deplo-
terat°nim scrutiniorum cum excessivo omiun ^ ^ modo destruit aesti-
lasfbvet, et quodan ^ nQvac
^stionem debitam auctoritati tum v"f’’ tos limites peragantu
atlls fuit, et qui non leves discordi.
t licendorum, tum electorum; ut
.. . - — — . . .n;rl debitos limites peragantur.
itiones semper debitis normis et m * cm|entiae, ct exemptionum,
Praeterea, cum tituli honorifici. t,J!* _ .m;unl temporale et velut
cessa velut m J '•
seu
personalia privilegia, conccss
1 Cf. Leoni i XIII Acta, '
*w. nt
ol. XVII, p.
21
1,6-joS.
51
S02
Romani Pontifices
honor terrenus, religiosas familias facile avertant a p^a „„TT '
plmae observantia, et saepissime etiam a vero „nMmJn , s, a,r.'s **■
tutibus, lure meritoipie qiiamplurcs e dicnioribns fil," 'n vir-
humilitatis Magistri Francisci Amisiensi», vehementissime Tap "c'
ut tales honores et privilegia, quae practicc redumlantTn P •” Wstam-
et terrenum commodum, es Ordine removeantur- cumnuTlt
penitus respondeat desideriis Nostris: idcirco nnpf',t, 1 f *alts
abolemus, abrogamus, exceptione facm ZZZZ PnV,le^ia *%««,
libus immediatis et pro Fratribus aui ctuaJ * an^.n’ ?ro Ex-Provincia.
nis exercuerint, scilicet pro Ex-Minlstris GiSusSpmi°f
erit adnexum illCd
f “ Ctiam, « Patribus, ,ui
nbus aut gravioribus muneribus exercendis omne. 1 ■ d ~ ’ ,n
cialem exhibere reverenthm „nri , - m?es ? «“««1» conentur spe-
dilectionis, charitatis et cuiusdam vZ 3 ^ fP^tu verae
Deo mutuum et sanctum itin I *, qui tatis, sed gratissimum erit
aliosquc benemerentes idiuv ih C^r ;lmcn> quo subditi suos tam Superiores
evadere ^rabun7rnnqfZ " et reverebuntu <* quo isti totis viribus
rio honorum et S r V° ,naLr,S aUvni ;> quolibet vel deside-
merita, tum praeteriti tn at uuiuntorum, quo maiora fuerunt ipsorum
benedictus i! £££ £?, TlT * *4“ «
stolici, peritissimi «..m- . * ■ ‘ °r 1 e laudabilissimus, quo viri apo-
et moderatores Fratrum PJ.sclcritiariJrn professores atque eximii educatores
vilegium habere satagent inorunp nullum alium honoris titulum aut pri-
locum quaerere e‘t nui ’ qUam llblcctm vivere i" Domo Dei, novissimum
ut securius maiori nM .U^ 'SUOrum. °PerUm praemium desiderare in terris,
in aeterna beati tu* |P Cmid* lrnPCr,luros honores, retributionem maximam
q ocatitudine consequantur.
edicimus decerni ^°C P™!5™0 Scquentia omnino perpetudque servanda
I c * Uttcn‘1mus, mandamus:
itallca; unus pro^in^^^^'1''01’65 Generales> ex quibus duo pro lingua
**$*« '»» Hngua t q“;„i"aUS Pr<’ ang'iCa; unusProli"'
regno, remone om^r ^'C- slimcnda ent promiscue etiam pro imperio,
modo tamen eliirenrti ^1S e* rcg*onibus affinibus vel vicinioribus, dum-
articulo designatae US ^ er,mi Pcr|tiam habeat linguae, in praecedenti
‘II- Officium Vlinitiri t>.
tantum annos perdurabit i> rOLUral<)ns ct Definitorum Generalium per sex
rator et duo tantum e\ n r Penium tamen sexennium Minister, Proeu-
®d secundum sexennium ? 'init°ribiis rationabili de causa reeligi poterunt
rabilium obtineant. Pro ’/ mnm<k*n duas ex tribus partibus votorum favo-
^JUL^ctionibus Mimsjn 7ZZ?- re1Jl,iritur Iicentia s- s«lis\r -
D(KI . Generalis, Procuratoris Generalis et Mtni-
Posi tertmni • . . .
stn Provinciali
tum.
"•vians, si poSi i ,rt* * lutmamns ucnerau»
•n quo vocem oasaivnm1^ scni(H11,lm. non habeatur electio, fiat qua
a icant duo Patres, qui maiorem suffragia
Romani Pontifices
803
nJtll numerum in tertio retulerint: ct si sufl>agia fuerint paria, electus
declaretur religione senior. — In electionibus Definitorum, tuin Generalium,
ium Provincialium aliorumve Superiorum seu Officialium per scrutinia
secreta constituendorum, inaniter peracto primo et secundo scrutinio, fiat
tertium tantum, in quo sufficiat maioritas relativa suffragiorum: quod si
suffragia fuerint paria, electus proclametur religione senior.
V. Ministri, Custodes et Definitores Provinciales per triennium in offi-
cio perdurent. Ministri Provinciales, Custodes et duo ex Definitoribus
rationabili de causa reeligi possunt ad secundum triennium; sed pro ulte-
riori triennio requiritur licentia S. Sedis.
VI. Guardiani per triennium in officio perdurent, seu de Capitulo ad
Capitulum: abrogatis omnino congregationibus annuis seu intermediis.
Elapso triennio, Guardiani iusta de causa eligi possunt pro alio conventu;
pro secundo triennio in eodem conventu, requiritur licentia Ministri Gene-
ralis. Pro tertio autem triennio in eodem conventu, et pro quarto triennio
in alio vel aliis requiritur licentia S. Sedis.
VII. Absente Ministro Generali, Procurator Generalis, et absente Pro-
vinciali, Custos Provincialis munere Delegati Generalis vel Provincialis
respcctive fungi debet; qui, vacante officio, nomen A icarii Generalis \el
Provincialis item rcspective assument.
\ III. Tituli praecedentiae et exemptiones de iure vel consuetudine in
Ordine vigentes inter eos, qui actu Superiores non sunt, omnino tolluntur.
Soli Ex-Ministri et Ex-Procuratores Generales, semper et ubique, et x
Provincialis Minister durante immediato triennio, sed in sua rowncia
tantum, titulum et praecedentiam habere poterunt cum ^oci activa ct pas
dva in capitulis generali ct propriae Provinciae, si de Ex- «em < 1 e a.'
Procuratore, et in Capitulo Provinciali, si de Ex-Provinciah agatur, iru
vero, etiamsi sit Ex-Generalis, locum aut vocem habere potent m cong
sibus dcfinitorialibus, sive generalibus, sive provincia' i' >us. •
IX. Fiant reformationes studiorum, et normae Lectorum
donim, suppressis titulis officiorum, quae acui praescripta
. X* institutiones Ordinis reformentur & g. Sede desi-
praesenti decreto, idque per specialem modificationi
andam, additis insuper necessariis ahi^ ^ ' uhu, Canonicis.
‘u,n ut plane respondeant hodiernis P / .-m temporibus hinc
its „ __ «nvticqmiis nniwviui» f
bus,
tum
* «i •§ ■ . _ I J h J'' | | J i I | ^ 4 i. I Ii .'*■■*"* 1
!Jt e medio tollantur abusus, qui novissim p* Qrtj|ne efficacius
“jdc Irrepserunt, tum ut spiritus vere scrap t suscipiat __Haec tamen
«beriusque vigeat novaque semper Substantialem mutadohem canim-
constitutionum reformatio non unpur . ^ ^ ^ suppressione, vel modifica-
_emi sed novam
lione
tantummodo #--3 contradicunt, ct cum
quae, niM-c - :s ct necessariis.
ernendationibus et additionibus opP Ordinis Minorum, per has
C f CN t TilM
t * V.Krrk pttlCSrnpti'
eorum, quae, hisce *\o>tr - i <
lationibus et
Nonii n,i Moderatorum Curiae electorum ct constitutorum,
^ostris p scriptiones retnnn*ua Circa Comniissioneni novae
'n teparato documento puldicnn m novis Superioribus voluntatem
Constitutionum editioni pnr^‘. c“m
So|
Roman i Pontifices
Nostram communicandam curabimus. Denique insU ■ T " '
hbus, ad maius totius Ordinis bonum et incrementum >US Genera'
minis Normas dabimus. m> °Pportunas Regi.
Contrariis quibuseumque, etiam specialissima mentione ,11 ■ .
obstantibus. °nt- dignis, minime
[Acta Ap. Sedis, vol. III, p. 556-561].
696.
Pius X, const. Divino afflatu f 1 nov. lyn.
1. Divino afflatu compositos Psalmos, quorum est in sacris lift * 1
lectio, inde ab Ecclesiae exordiis non n odo mh- fi f * Ilt! tcns cd*
fovendam fidelium oictatem rmi nff 1 1 nurificc valuisse constat ad
est fruriun l h P -m’ 1UI offercba^ hostiam laudis sember Deo id
£ \ZTLt?Z«°t,T‘m "°"r ci"s; ' vcrum ctiam “ i»
habuisse paL, Lc illa" Officioconspicna.
S32K» %&"£**** Ut a uZo viii
in primis dbL cZTjZt "7^ " ** "“t*
-A ** ZZZ
et quia dignatus est laudare Ve landetur Deus> Udavit Se ipse Dem;
2. Accedit mt/v 1 ■ i) 1 ’ ! i0 inven’t homo, quemadmodum Inudet eum, 5
in animis omnium «JV Sa.mis mirab,Ijs quaedam vis inest ad excitanda
vetus tum nrrm V,rtu.tum* E!s.i en,m omnis ?iostra Scriptura, cum
habetur \ , at Psaln m us/^nsPtrafa u/i/isque ad doctrinam est, ut scriptum
fructus) in se eontin^Mnhae^t Ph°mfS"S. nmnium reliquorum (librorum
dum exhibet. Haec iterum Ati, e’ e! ProPn°s insuper cum ipsis inter psallen-
dem videtur y>f/7//„.,, ■ n » anasius* 6 qui recte ibidem addit: Mihi qui-
mhr eSSe imtar * " «*— * proprii
stinus in Confessinnih tlt({Ue. ttcl affecius cos recitet . 7 Itaque Augu-
suave sonantis Ecclesiae'!, QUant,‘fn> ^quit, flevi in hymnis et canticis tuis
<■ turibus meis et eliuua! atuP-- V°.a>US c0mmotus acriter/ fores illae influebant
pietatis et currebant f te,,(is in cor meum et exaestuabat inde affectus
moveant TTt " mif* ?** «* 8 Etenim, quem non
Dei, de omnipotentia ' . sa. mnrum }«<*» in quibus de immensa maiestate
de ceterisque infiniti' 'i e,’nena^rabdi iustitia aut bonitate aut clementia
‘uu l iUs e’us tam alte praedicatur? Cui non similes
15.
n
Hebr., XI II,
in i*s [
Uull* Divituti,, L"t "V
" ‘nam psalmodiam.
Epm ad Marcdlinum i
In P«lm. I+4> n ,
I-PHt. ad Marccll
nP« citM n* t2.
Li b. J v^( C |D ^
Clt
n inttr
n z,
rpnt* Psalmor*, n. to.
Romani Pontifici \
S05
«nsus inspirent illae pro acceptis a Deo beneficiis gratiarum actiones, aut
pro exspectatis humiles fidentesque preces, aut illi de peccatis clamores
paeiutentis animae? Quem non admiratione psaltes perfundat, cum divi-
nae benignitatis munera in populum Israel atque in omne hominum genus
profecta narrat, cumque caelestis sapientiae dogmata tradit ? Quem deni-
que non amore inflammet adumbrata studiose imago Christi Redemptoris,
cuius quidem Augustinus 1 vocem in omnibus Psalmis vel psallentem, vel
gementem, vel laetantem in spe, vel suspirantem iu re audiebat:
3. lure igitur optimo provisum est antiquitus, et per decreta Romano-
rum Pontificum, et per canones Conciliorum, et per monasticas leges, ut
homines ex utroque clero integrum Psalterium per singulas hebdomadas
concinerent vel recitarent. Atque hanc quidem legem a patribus traditam
decessores Xostri S. Pius V, Clemens VIII, Urbanus VIII in recognoscendo
Breviario Romano sancte servarunt. Unde etiam nunc Psalterium intra
unius hebdomadae spatium recitandum foret integrum, nisi mutata rerum
condicione talis recitatio frequenter impediretur.
4. Etenim procedente tempore continenter crevit inter fideles eorum
hominum numerus, quos Ecclesia, mortali vita defunctos, caelicolis accin-
serc et populo christiano patronos et vivendi duces consuevit proponere.
In ipsorum vero honorem Officia de Sanctis sensim propagari coeperunt,
unde fere factum est, ut de Dominicis diebus deque Feriis Officia silerent
idcoque non pauci neglegerentur Psalmi, qui sunt tomen, non secus ac
«teri, ut Ambrosius ait 2 benedictio populi. Det laus , plebis laudatio, plau-
sus omnium, sermo universorum, vox Ecclesiae, fidet canora confessio, auctori-
tatis plena devotio, libertatis laetitia, clamor iucunditatis, laetitiae resultatio.
De huiusmodi autem omissione non semel graves fuerunt prudentum pio^
mmque virorum querimoniae, quod non modo hominibus satn or >ms
tot subtraherentur praesidia ad laudandum Dominum et at intimo* amnu
sensus ei significandos aptissima; sed etiam quod optabi is 1 a in ai"‘
varietas desideraretur, ad digne, attente, devote precandum miheciffitati
nostrae quam maxime opportuna. Nam, ut Basibus a e> tn mu/atis
torpescit saepe, nescio quomodo , animus, atque praesens a J' . ,
vero et variatis psalmodia et cantu per singulas horas, ratos e
mm_ (\ (lttenl‘° instauratur , J comphires e diversis orbis partibus
5- Minime igitur mirum, quod P , t licam Sedem detule-
acrornm Aatisti.es sua in hanc » “Z „ posUlla,
mrtt* maximeque in Concilio Varicano, cum^ pcr hebdomadam
ab quoad posset, revocaretur COIWWW ministerii vinea ob imminu-
jotum Psalterium, ita tamen ut c ‘,aboranti. non maius imponen -
dum operariorum munerum ia» g _ . c Bostra quoque ante
tlJr on«S. Hisce vero P^J0nJ uC precibus, quae deinceps ab alus
susceptum Pontificatum fuerant, 1 <1
1 In Ps. 4 z, n» 1*
J Ennrr. in IN. r, n. 9-
Uctfiiliic fusius t nictu iav, mt* rr ^
* 37* 11 ■ 5
ii
r
/
*
wV
wm
&
/
vC
**
M
/ s
0* f
v
K*
J
J*
rp
up
/
►11
■t __
/
0^
S
>
M»
806
Romani Pon ttfices
Venerabilibus Fratribus piisque viris admotae sum, Nos eauidem "
dendum duximus, cauto tamen, ne recitatione integri IV,], • ,™
spatio conclusa, ex una parte quicquam de Sanctorem oill , '
neve ex altera molestius Divini Officii onus clericis im ' dcced'w,
evaderet. Quapropter, implorato suppliciter Patre
in id ipsum suffragiis sanctarum precum Nos vestivi;- ■ ’• corrogutisquc
sorum Nostrorum, aliquo, viros t?
commisimus, ut consiliis stadiisque collutis certam alin„ qxilh^
efficiendae rationem, quae Nostri *
sum sibi munus c sententia exsequentes novam Psalterii ri;. V mm,s'
borarunt; quam eum S. R. E. Cardinales sacris mll dlsPoslt,°ncm eia-
positi diligenter consideratam probarem, n" ££
ad ordinem W t °mnibus’ M CSt* **
Hymnos «attinet cum suis Rubricis et Rem 1* **P 10nas* ad Versiculos, ad
cam in Nostra typographia Vaticana adOrn^8’ t^vT CdlU°?tm authcnti-
6. Quoniam vero Psalterii AUnl J * indwicm CvuIg®n «ussimus,
omni Divino Officio et 7 ^ cum
quae hic a Nobis decreta sunt nri C vntnV ncmo non Vldet> Per ea*
Breviarii et Missalis emendationenr^d suoer tT * *****
Consilium seu Commissionem nl ' ! P. CaUsa proPnum mox
rim, opportunitatem hanc nocti* constituemus. Inte-
suirnus prout in annn.v D t! ?°nnuIla iam In praesenti mstaurandacen-
^uimuh, prout m appositis Rubncis nraMirrlkif.,^. • • • - ,
«t m recitando Divino Officio 1 quC ‘mPnmis <F«*®
Responsoriis rl#* f«. sctionibus statutis sacrae Scripturae cum
restitueretur L honor frequentiore «m
nieis infra annum et X- ^"1^0 -1.!U,^'a •lnli'l".issimae dc Dom‘-
recuperarent ’ PracsCrt,m quadragesimalibus, locum suum
quaUs in BreviL^^Rn ^ !' 1 tC raru m' ante 0milia Psalterii ordinem,
kalendis Ianuariis innl * nl*. <R IC est’ al,°1®nus eius<lue usum, inde a
dicimus Ex illn \ j* 6811111 nongentesimidccimitertii, omnino inter-
ris, m nJnaxmrii" r' n 0n‘"ib'“ feriis C leri saeculari, c, regula-
ab omnibus et institutisque religiosorum
cas iuxta Breviimm! n LX °dlcI° aut cx consuetudine Horas canoni-
Urbano VIII, i,e„r,e YinanUm’ a S* Pi0 V editum et a Clcmente VIII,
nem, qualem* Nm recognitum, persolvunt, novum Psalterii ordi-
Vaticanis vulvamiiim T ,MUS Ktl,'uils, ct lubricis approbavimus typisque
poenas in iure st imn - L.CrL'imus’, religiose observari iubemus. «Simul vero
die Horas canonicas tkfberint” ^ SU° officio PersoIv,endi cluoti‘
facturos officio nicJ v « ^Ul SUIt<em sciant se tam gravi non satis*
8- Omnibus ZnrpT- 'T ‘V tC™ °rdi™" »<"-ibc»,«.
ceterisque ecclesiarum pr i ™,lrcJu8» Archiepiscopis, Episcopis, Abbatibus
patriarchalium Urbis k *r lt,S' nc ^ ardinalibus quidem Archiprcsbytcris
dioecesi, ecclesia vel v*35* *cari,^n exceptis, mandamus, ut in sua quisque
admodum a Nobis ^en®P10 PsaBerium cum Regulis et Rubricis, quem-
1 * it nn e.-t, constituto tempore inducendum curent.
Romani Pontifice s
807
j psalterium quasque Regulas ct Rubricas etiam a ceteris omnibus,
" um(]UC obligatio tenet recitandi vel concinendi 1 foras canonicas, invio-
late .ni hi heri ac servari praecipimus. Interim autem cuilibet et capitulis
vis motio id maior capituli pars sibi placere ostenderit, novum Psalterii
ordinem, starim post eius editionem, rite usurpare licebit.
0 Haec vero edicimus, declaramus, sancimus, decernentes has Nostras
litteras validas ct efficaces semper esse ac fore; non obstantibus constitu-
tionibus et ordinationibus apostolicis, generalibus et specialibus, cetcrisve
quibusvis in contrarium facientibus. Nulli ergo hominum liceat hanc pagi-
nam Nostrae abolitionis, revocationis, permissionis, iussionis, praecepti, sta-
tuti, indulti, mandati et voluntatis infringere, vel ei ausu temerario contraire.
Si quis autem hoc attentare praesumpserit, indignationem omnipotentis Dei,
ac be*itorum Petri et Pauli, Apostolorum eius, se noverit incursurum.
RUBRICAE
AD PII N, CONST. «DIVINO AFFLATO », 1 -
NOV. 191«
Titulus II. — Dc Festorum praestantia .
1. Ut recte dignoscatur quale ex pluribus Officiis sit praestantius ct
roinde sive in occurrentia, sive in concurrentia, sive in or inc reposi o
is aut translationis praeferendum, sequentes praestantiae c arae eres c
derandi sunt: „ . . « „„„ • ■
a) Ritus altior , nisi occurrat Dominica, vet Feria, ve
giata, vtI etiam quaelibet dies Octava iuxta Rubricas.
h) Ratio Primarii aut Secundant. Marite
c) Dignitas Personalis, hoc ordine servato: Festa D°mjn,,n.M«.ae
irginis, Angelorum, S. Ioannis Baptistae, S. Iosep , ‘ •
vangelistarum. . «■ - «nf celebretur
d) Sollemnitas externa , scilicet si Festum sit eri.
" ‘ Ctava' . . „ rc„ositi0nis aut translationis, alius quo-
2. In occurrentia, ct in ordine repo,
character considerandus est, nempe. ioc; proprium, si aga-
e) Proprietas Feriarum. Dicitur »*» <*“
de Titulo lieclesiae. de loc. Pam’"V‘ (le«ri, .10). cuius habetur eor-
rtyrologio vel in eius appendice ap| ‘ . Sancto, qui cum Lcclc-
vel aliqua insignis et authentica r^.uP habeat rationem. Igitur bestuin
vel ldL-n. vel personarum coctu sPcC1, :uus praefertur Festo Universa is
dvis istinsmodi proprium, ^tcn.*;P‘ |;t’riac. Octavae vt Vigiliae pn-
x noniinicat. :c itrclcsiae.
$t praeccpu\ u«i, ^ 1
ilis Ecclesiae, cuiusvx- — - -.s cx jncro Induito S. Sedis concessis,
ferri debet Festis aliqut us dici nequeunt.
* 1 c«'fisil QUO S««f
■ tamen propria, sensu i
'IIBF.IOTHECS
»•* VTKRNITAS SACKKDOIAI IS SANi H M' TV.
808
Romani Pontifices
Titulus lll.-De Festorum occurrent ia accidentali
eorumque translatione.
1. De Dominicis maioribus I classis, quodvis Festum in
semper faciendum est Officium: Dominicae vero II classis ce,\ ,
modo Festis Duplicibus I Cossis, q„o casu de
tinuru"1 "trlSliU<; ' rapCnSl L”udibus •* Missa cum IX Lectione adMatu!
2. De Dominicis minoribus, seu per annum, semper fieri debet Offi
enim ms. occurrat Festum quodcumqoe Domini, aut aliquod Duplex i
el II Cassis, aut dies Octava Festorum Domini nuo in L„ n
Festt vel dtet Octavae fit commemoratio Dominicae in utrisque Vesce*
et Laudibus et Missa cum IX Lectione ad Matutinum. Si DomMca ioh
ctavam Nativitat.s occurrat in Festo S. Thomae Ep. M. aut in Festo
Ld Arentis o, ' ffiCIUnl- de D°minica cum commemoratione
vm, I r,’ M? v d'C 30 deccmbris' i» Oflicio diei infra Oeta-
soriis D„ mi, n N,°nUrn' sumuntur c F<*'<’ Nativitatis, eum Rcspon-
cisionis i ?U°ac Dom,mcilm vero, quae occurrit a Festo Circum-
ctMonis usque ad Epiphaniam, nihil innovetur.
nobiliori Offilf. Ct ^ c^ass‘s» tluac seu ab alicpia Dominica maiori, seu a
tem I en, U impediuntur, transferenda sunt in proximiorem insequen-
Officii Imi,,™ r ‘r ' ra Slt ?b ,alio Fcsto Dup|iai I vel II classis, vel ab
eoncess, i! ,m°,d‘ Festa ' «eludentibus; salvo tamen privilegio a Rubricis
Commem,,™, bUn Pu,?ficatlonis et Annuntiationis B. M. V„ nec non
commemorationis sollemnis S. loseph.
rum EceIpc!a^U^^C' 1 n)!H,Jra cu‘usvis dignitatis et Duplicia minora Docto-
cisfi it comm^ n°n. mS tran*ferri Possunt> sed quando impediuntur, dc
cae disnnnn ®* ,lU ^e ah'is Duplicibus minoribus impeditis Rubri-
minicis TY f1 f3 ' ° ^.U°d nurnero sequenti statuitur de omittenda in Do-
in ouibii^i^ IU^ "t0ri->' n'S* *ortc occurrant in Duplicibus I classis,
minica vol 1 9®cn a8enda est commemoratio, nisi de occurrenti Do-
i ; Vel de. Fena* a«t Octava privilegiata.
minui Vf.i°QSl -j ^0ni*n*ca maiori occurrat Officium Duplex maius aut
tionc Offici' Cn!‘ UP e^’ Simplex, fiat dc Dominica cum commemora-
Vesneris t int>nCUw ,Ul>i*in utr*Sflue Vesperis (de Simplici tamen in primis
fiat in Domini -1'1 audl,bus et .A.Iissa> sinc IX Lectione historica* Idem
mini -inf iClS. !?tnun^us* n>si in eis occurrat Festum quodeumque Do*
quo in casu CX ^ Vtd ^ classis, aut dies Octava Festorum Domini,
^rnnnn^oJTlX U dC FcSt°' VcI d° °** **
6 Dice • , i-tctione Dominicae.
rum/ excludit ?mnshUo^mr C?m,I?e*ora!io omnillm FideIium DcfunCt°'
«ansiauonem cuiusvis Festi.
Romani Pontifices
839
TlTULUS IV. De Festorum occurrentia perpetua
eorumque repositione.
, Festa omnia ritus Duplicis sive maioris sive minoris, aut Semidu-
plicis, si perpetuo impediantur, reponuntur in primam diem liberam, iuxta
Rubricas.
2. Festa Duplicia 1 ct II classis perpetuo impedita reponuntur, tam-
quam in sedem propriam, in primam diem liberam ab alio Festo Duplici I
aut II classis, vel ab aliqua die Octava, vel ab Officiis huiusmodi Festa
excludentibus, salvo privilegio Festivitati i 'li rilicationis B. M. concesso.
Dominicae maiores excludunt assignationem perpetuam cuius vi Festi
Duplicis etiam I classis: Dominicae vero minores assignationem exclu-
dunt cuiuscumque Duplicis maioris aut minoris, nisi sit Festum Domini.
Festum SS. Nominis Mariae perpetuo assignatur diei duodecimae mensis
Septembris.
4. Dies (i novembris excludit tum csta occurrentia quae non >ini
Duplicia I classis, tum Festa perpetuo reponenda cuiusvis ritus.
Titulus VIII. -De Officiis votivis deque alus Offtais addttiitis.
1. Cu:
ululti
ali; B
blata declarantur. . , . . .
2. Cessat pariter obligatio recitandi in Choro, diebus a u ir>cis uc
|Ue vigentibus praescriptis, Officium parvum Beatae Mariae lrgin J,
licium Defunctorum, nec non Psalmos Graduales ac Poenitentia es. _ _
.1 vero, quae ad ista Officia addititia cx peculiari constitutione aut legato
lentur, a Sancta Sede eorum commutationem impetra urit.
3. In Festo S. Marci ct in Triduo Rogationum mtegruni
itandi Litanias Sanctorum, etiam extra Chorum.
Titulus IX. - De Festis Dedicationis ac Ttluh EccUstae
ct dc P
. ... .. pYrlosiae est semper primarium, et
1. Festum Dedicationis cumslihc
stum Domini . . P .f.h,siae Cathedralis ct Festum Titu-
2. Anniversarium 1 dedicationis v * j c|assis cum Octava per
L’ eiusdem celebranda sunt sub ritu , . etiam regulari Kalenda-
«tm Dioecesi tn ab universo V r;hus vero utriusquv sexus in eadem
m Dioecesanum adhibente; a U Odarium habentibus, pariter sub
tteccsi commorantibus ac proprium QcjaVa
1 duplici I classis, atrsque tamci
1 Cf. S. It. C. Dtcr. Authcnt., n* 3S
I CXIHH:»VS S»IIMHI'a<
Lorim»
8 1 o Romani Pontifices
3- Quum Sacrosancta Lateranensis A rch i basilica omnium Kcct •
Urbis et Orbis sit mater et caput, tum ipsius Dedicationis ^nivcr**^
tum Festum Transfigurationis Domini, quod, praeter magnam Rcsu rwT'
nis Dominicae sollemnitatem, tamquam Titulare ab ipsa recoli sol t t
universo Clero tam saeculari quam regulari, etiam ab illis peculi-.r,!!
ntum sequuntur, sub ritu Duplici II classis deinceps celebrabitur
4: Festum Patroni principalis Oppidi, vel Civitatis, vel Dioecesis vel
Provinciae, vel Nationis, Clerus saecularis, et regularis ibi degens et Kalen
danum Dioecesanum sequens sub ritu Duplici t classis cum Octava ccle*
brab.t: Regulares vero ibidem commorantes et Kalendarium proprium
habentes, idem Festum, quamvis feriatum numquam fuerit, eodem ritu
celebrabunt, absque tamen Octava*
rm
✓
ft m.
Titulis XII, — De Missis Conventualihus.
In Ecclesns, in quibus adest obligatio Chori, una tantum Missa cum
assistentia Choralium semper celebretur; et quidem de Officio dici, nisi aliter
Rubricae disponant; aliae Missae, quae hucusque cum praedicta assisten-
tia celebrabantur, in posterum extra Chorum legantur, post propriam Ho-
ram Canonicam; excipiuntur tamen ab hac regula Missae in Litaniis maio-
ri >us et minoribus, et Missae in Festo Nativitatis Domini. Excipiuntur
pariter r issae in anniversariis Creationis et Coronationis Summi Pontificis,
' CCtl0[1!s ^ Consecrationis seu I ranslationis Episcopi, nec non in anniver-
sario u timi Episcopi defuncti, et omnium Episcoporum aut Canonicorum;
omnesque Missae ex fundatione,
[Acta Ap. Sedis, vol. III, p. 633-6=51].
697.
Pius X, const. Etsi Nos , 1 ian. 1912.
I.tsi Nc>h in Apostolici ministerii fastigio constitutos urgeat instantia
quotidiana, sollicitudo omnium ecclesiarum , 1 nihilominus vel ab ipso Nostri
pon t catus exordio, illustrium Decessorum vestigia sequuti, haud praeter-
misimus in praecipuis habere sacram procurationem dilectae huius Urbis
esiacque omnium principis, cui arcano divinae Providentiae consilio
teuesiaeque omnium principis, cui
praepositi sumus.
Quapmpter multa per occasionem a Nobis edicta sunt, sive ad cLd
p inani tuendam, roborandam, sive ad amplificandum divinum cultum,
I* • paroecias aptius atque opportunius ordinandas; pluribus etiam pccu-
uans ac pnvati momenti rebus provisum.
... p„ 1 U P^^tmum obversabatur animo, ut officiis quoque dioeccsa-
fieret in m^i'1 Erliis, hoc est Vicariatus Nostri, accessio aliqua
e tus, quo idem novis legibus canonicis plenius responderet, novis
1 II Cur., XI.
Roman i Pon t ifices
81 1
temporum adiunctis conveniret aptius, et expediendis negotiis celerius pro-
spiceret. Cuius perficiendi consilii auctores etiam Nobis exstiterunt viri non
pauci prudentia ac dignitate conspicui.
' Xtinc vero, quum licuerit Yicariatui Nostro propriam sedem in Urbe,
1)nUjUc multo commodiorem amplioremquc attribuere, propositi Nostri in
rtin deducendi opportunum tempus advenisse iudicavimus. Quapropter
rebus omnibus matura deliberatione perpensis, Apostolica auctoritate Nostra
n quae sequuntur constituimus atque decernimus.
1 Nostra dioccesana Urbis Curia, seu Vicariatus, in quatuor officia
dispertituri 1. De divino cultu et visitatione apostolica; II . De cleri et Chri-
stiani populi disciplina. III. De iudicuiriis negotiis; IV. De oeconomica admi-
nistratione.
z. Omnibus hisce officiis praesidet Cardinalis, qui Vicarius Noster gene-
ralis in Urbe est. E i usque munus ct auctoritas, prout nunc obtinet, per-
petua est, nec cessat vacante Sede Apostolica.
3, Obnoxius Cardinali Vicario singulis quatuor memoratis officiis praee-
rit Praelatus a Summo Pontifice eligendus, cui omnes qui in eodem officio
sunt administri directo ct proxime suberunt. _
Primo officio praeerit Comtnissurius pro rebus divini cultus ct pro Li-
tatione apostolica in Urbe, alteri Adsessor pro rebus disciplinaribus, tirtio
Auditor pro rebus iudiciariis, quarto Praefectus admimst rationi. Quo etiam
ordine, ratione dignitatis, singuli Praelati inter sc praecedent. .
4. Officia quae modo habentur Vicesgerentis, Locumtenentis, . ecre a
rii et Auditoris Vicariatus supprimimus et vi praesentis Consututionis si p
pressa declaramus, lura vero et munia omnia quae ad eat em
que titulo pertinebant, respecti ve pro natura negotii et juxta ^ -
hac constitutione statutos tribuimus et assignamus qua uor
**&m autem ac decernimus ut
Ccppetelli Patriarcha Constantinopohtanus, cui officio P P .
munus Commissarii adtribuimus, honoris causa, nomen t xesgeren,», p
Untum' durt»nte munere servet. oraesunt> coniunctim ct amico
5- Quamquam singula officia et qi P _ hoC cst divinam glo-
foedere procedere ilcbeant, quo melius flsseauanturf nemo tamen, etsi
nam et populi salutem, collam yin n tlt,tiis se immisceat, salvis
ordine et gradu dignior, in alterum t * huius legis praescripta
tamen iis quae circa rem oeconomicam 1 *
lm!‘ .. in..vk de causa, etiam propter Conclave,
6 Deficiente vel impedito, qm - . mnia quac ad suum offiaum
Cardinali Vicario, singuli PraelaU per P moderabunturi ac de fideli
sptctant secundum praescripta m l - loues respondebunt.
* f . _ ;nVf{i CinOHiv«3 ,v5 1
Ministerii sui tid implemento tui
Si 2
Romani Pontificis
CAPUT I.
Primum Vicariatus officium.
De divino cultu et visitatione apostolica.
. 7\M consulendum divini cultus ordini et decori et i,i , .
visitationem in Urbe perdendam, ob peculiares conditione! ^1""
versatur civitas totius catholicae religionis caput Decessor V riU5
mens VIII .constitutione Specteorrs, die 8 mensis iunTan . ™ ^
gationcro Visitationis Apostolicae certis praefinitis legibus ero*7» Ut
lura et officta huius Congregationis aptius pro temporum adit, neti -d.fi™
re. d,e a, mensis decembris anno ,8+7 pL IX
Petri novas eidem Congregationi leges constituit.
In praesenti vero, servantes, in iis quae rem attingunt, praescriptiones
ccessorum Nostrorum, et exeeutioni mandantes quae Nos ipsi in consti-
tutinne Sapienti consilio die 29 mensis iunii anno 190S statuimus 2 0mr
aSf° e !np,^ conc“pecr
1N0 ter in Ur^e v"“0W/ ‘ Calrdinalium* Ctlius erit Cardinalis
V u m Lrht \icanus et membra nata Cardinales IYadecti SS. Congre-
gationum Conpiln et Religiosorum. 8
in mim ?rlis huiu* 00“u* crit Commmarms Nostri Vicariatus, de que
in num. 3 diximus. ^
titionis nnrfa"Um ct archivum, quae propria erant S. Congregationis Visi-
tattoms ante const.tut.onem Sapienti cemitio huic officio cedunt
msmnrafu .e p° C1 cs. ^7'cariatus connumerabuntur qui administri erant
uuae hit' C ongregationis, sub modo tamen et cum titulo ct muneribus
K nOVae VlCanatU8 opinationi respontleant.
Vicariatus^ amum *,rca nummaria in custodiam transibit officii quarti
> annr»an^amiUSraUtCm attpie decernimus, ut singulis quinquenniis
> anno quo Itahae Orrlin...;; .. . . b . *. 1 ,
co
in^n annA t 1 l ~ ~ ul anii;unh ijuiiiuuciwiu^ vv
- ^.uo tallae Ordinarii obligatione tenentur relationem de statu
•xhibendi, ab hac Commissione Visitatio apostolica
n I _ _1* * ■ m t I /1
fia?e.*n iCTC f Ls S' Sedi «Hioenai, ab hac Commissione Visitatio apostolic
rum Mnetp C CIUSClue dioecesi, nulla alia requisita Nostra vel Successo
ter S R pr°pmrprfSCriPtione> ct nu»o loco aut persona exceptis, prae
, i pLLa:dlnales; Palati“ epostolica e. S. Sedis officia,
anno inrf» n ‘1Uteni ■ lllusmodi lustratio, nova hac lege peragenda, fiat
tio editur ' ^ -mtem m I-racsenti habetur, ipsa die qua haec constitu
dinales *nm“ inciP>at Visitationis in Urbe peragendae, PP. Car-
Pontilir,- °ra, 1 cae*us convenient, ut socios visitationis eligant a Summo
ecclesias ttpbta h.t Una cum Cardina,i Vicario, partita provincia,
ad felice, n risjtatitmis dcccrnant' V* 0PP°rtu,,,°ra
1 Cf, Bull, Rui
Csf* N.5 8-j
TU
tom. 5. I
P 35%
Romani Pontificis
S13
13 In visitatione peragenda regulae servabuntur quae decreto A remo-
ti<sima S. Congregationis Consistorialis die 31 decembris an. 1909 statu-
tue sunt* ....
ti Socii visitationis tamen nullum edant decretum, nihilque ipsi con-
stituant aut iubeant; tantummodo videant, referant, proponantque coetui
PP Cardinalium quae corrigenda vel Stabilienda censeant in ecclesiis pii sve
locis a sc lustratis. ^
Decreta autem legesve ne ferantur, nisi a memorato coetu PP. Cardi-
nalium, vel eius nomine et auctoritate a Commissario Vicariatus.
j - Si quae in visitatione occurrant, quae gravia sint et provisionem
cito postulent, ea a Cardinali \ icario vel a Commissario Summo Ponti-
fici quamprimum referantur.
Expicta autem visitatione, ab eodem Commissario scripta relatio dumir.o
Pontifici exhibenda conficietur de omnibus sum mati m maioris, momenti
rebus quae in visitatione compertae sint, ac de decretis.
16. Quo autem visitatio tutius et expeditius perficiatur, officium alte-
rum de cleri disciplina et officium quartum de oeconomica administra tione
eorumque administri ne omittant quae cognitu necessaria u opportuna
sint cum visitatoribus sive ultro sive ad ipsorum petitionem communicare.
17. Officio primo insuper competit tum visitationis anno, tum e/
hoc tempus, moderari quidquid in ecclesiis, sacellis a usque sacris
locis cultum divinum spectat, sacras functiones, sanctorum
imigines, legatorum adimplementum, prout lmiHo ;n usu
ipostolicis litteris Pii IX, ct ante constitutionem Sapienti
erant penes S. Congregationem Visitauoms muska sacra huic offi-
rS* Lipsanotheca, et coctus ab archaeo p 4 j;ne ac statu.
:in adiunguntur, integris in reliquo sacram vel
‘9- Si qua itaque difficultas ^ ^ hiS
musicam ecclesiasticam spectans exorin •_ g» yej commissarii ductu
le rebus capere velit Cardinalis Vicanus,
meniorati coetus congregabuntur. s ^oc officium primum
20. \ ultimus praeterea ac, «astituatur, ct hae prima vice
us coetus seu commissio ab arte . . . ■ ..Jc^rihantur.
'us coetus seu commissio ab arte _ . ajscrjbantur.
bis reservamus eligere et nominare m . y.far«0 vej Commissario,
In posterum vero ipsi, praesi c QUi huic coetui accenseantur.
igent ct Summo Pontifici propont 11 1 c ‘ jn jjs ornnibus quat ad sacram
Horum consilio Cardinalis ^ ican na» i rat;onCfn ornatum ct similia
ium constructionem, eonaenattonem, rotau .
tineant. , diliecnter senetur omnium ccclcsi.i-
21. Recensio in hoc officio 1Jt ^ opportunis de ipsarum statu,
a Urbis, cum adnotationibus ncce.
1 Cf. \ 2064.
3
r
/
3
>r
v i -
2 *
* ^
-*!
> ►P
“ *%
2?
Sl4
Romani Pontifices
CAPUT II.
Officium alterum.
De cleri et christiani populi disciplina.
**• 0ffi“um dc cleri ct P°Puli christiani disciplina, quatuor panibus
continetur. Hac suat: .« dc clero, a» dc institutis religiosis mulierum 2
scholis, collegiis alnsquc latcis ephebeis, 4» dc confratcmitatibus aliisou,
consociationibus et operibus socialibus. 1
23. In singulis quatuor huius officii partibus unus erit a secretis nui
sub auctoritate ac nutu Cardinalis Vicarii et Adsessoris curam proxime
habebit omnium quae pro sua officii parte gerenda sint,
24 Singularum partium a secretis eligentur a Summo Pontifice, propo-
nente Cardinali \ icano: ceten officiales ab ipso Cardinali Vicario facto
ante periculo.
Pars scu Sectio I.
De clero saeculari et regulari.
25. Ad hanc sectionem spectat:
«) curare et providere intra limites a sacris canonibus constitutos
ea omnia quae ad cleri saecularis et religiosorum disciplinam necessaria
ve! opportuna sint;
b) haeresibu.s pravisque Opinionibus, quae forte suboriantur, advigi*
are, servatis regulis quae in canonicis praescriptis ac signanter in ency-
chcis litteris Pascendi die 8 mensis Septembris 1907, 1 et motu proprio S«-
crorum Antistitum die 1 mensis Septembris 1910 2 constitutae sunt;
e) mc u ta concedere ad libros evulgandos et ad ephemerides seu
diaria moderanda vel edenda;
d) curam habere de seminariis aliisque clericorum collegiis a Cardi-
nalis Vicani jurisdictione non exemptis;
e) tJ0<:^r*oae periculum instituere clericis ad sacras ordinationes eos-
que ad dias admittere;
f ) attestationes vulgo celebret praebere, quibus constet sacerdotes posse
■n ecclesiis et sacellis ad celebrandum admitti;
ah asque litteras testimoniales clero concedere.
1 u.c item officio reservatur approbatio ad sacramentales confes-
siones excipiendas et ad sacras conciones habendas;
y -■agnatio ad munus confessarii in ecclesiis et institutis quibuslibet;
C lLll° ■^'-'crdotum qui munere rectorum fungantur in templis, et
• ■ | 11 udgo c appellam , ■'acris operentur in sodalitatibus et
is qm >us net, nisi ea electio aliis legitime sit reservata;
m) Provisio paroeciarum.
* tr hSo,
- Cf. \\ f)Si)
Romani Pont i fica
Romani Pontifices 815
In quibus omnibus peragendis vel curandis Vicariatus administri cave-
bunt ut communis iuris normae et laudabiles Urbis consuetudines reti-
neantur.
praescripta a f. r. Leone X I I) decessore Nostro per decretum
S C. Concilii Anteactis temporibus die 22 mensis decembris 1894 1 et a
Nobis in litteris ad Eroum Urbis Vicarium die 6 mensis augusti 1905 2
renovantes, mandamus, ut in posterum nullus clericus sive ad Romanum
clerum, sive ad alias dioeceses pertinens a quolibet, etiam Cardinalitia
dignitate praefulgente, assumatur seu eligatur ad aliquod officium vel bene-
ficium quod stabilem vel diuturnam commorationem in Urbe requirat,
nisi qui illum seligere velit, secretis litteris ab Emo Urbis \ icario ante
expeticrit, utrum aliquid ex parte Vicarianis obstet, nihilquc obesse sci-
verit. . ...
Quaelibet vero provisio, seu officii assignatio, aliter facta nui a e irn a
erit, abrogatis haede re privilegiis et exemptionibus quibuslibet, etiam pecu
liarem mentionem requirentibus, quae sint huic praescriptioni contra nae.
27. Recensio hac in sectione habebitur cleri universi tam s.u.cu an.
quam regularis, adnotatis ad singula nomina commorationis loco, aeta e,
suis cuiusque muniis aliisque adi unctis personae.
28. His omnibus quae in hoc capite recensentur 0 ens .»
dinalem Vicarium adiuvabunt, praeter huius parti» .k ministros,
tus a canonicis legibus iam praescripti, hoc est, examina^ *** deoutari
torcs ad parochi amotionem decernendam, consihum vigilantiae, deputat,
seminariis, commissio dtrectiva pro sacerdotali ministerio. . sacer-
2,. Postremus hic coctus in posterum constabit quinque saltem
dotibus a Cardinali Vicario cum “PP”6*?0”® JL- cognitione praeclari,
qui maturae sint aetatis, virtute, prudentiae *- munerum officio-
lique a consiliis erunt Cardinalis Vicarii in assignatione munerum,
rum et beneficiorum cleri. . * n#.r(«citatibus valeant
30. Quo autem examinatores praesentis \ yu pn ^ ^ ^ aitct()rit,uc suppri_
aptius occurrere, collegium, quoti nunc c , r le«bus constituimus
mimus ct suppressum declaramus, al.udquc novn 4
iuxta ea quae infra decernimus. duodeviginti erunt e clero
a) Romani cleri examinatores in poste
saeculari et regulari delecti. . • ne(.ueat, ipsi eligentur a
h) Quoties in synodo «n‘™ approbatione, ct per quinquen-
Cardinali Vicario cum Summi 0
nium dumtaxat. forte contingat ut omnes examinatores
r) Hac tamen prima vice, ne decennium eligentur,
simul officio cadant, novem ipsorum P versuri discedunt, qui diu-
,/) Qui ab Urbe intra sex ^.umunt quod nequeat cum
turno morbo atTecu impares \ m1 * officio decidunt,
examinatoris officio componi» oc
1 v iV» P* 3#9‘4°2*
1 Cf. Leonis XI U Acta, p. 6?-7°-
* i 1*1 if. I JVW*
1 Cf. Acia S. ScdiSf v
IM U >vvs S1'IV MNnrxtVS svj.isn.exv» ,
v 7HHi.onaia
816
Romani Pontifices
e) Quoties his de causis, vel alio canonico titulo, vel morte ac 'd
ut unus examinatorum deficiat, alius cius loco nominabitur, qui tam ° *
officio persistet dumtaxat usque ad exitum quinquennii illius examinat*
in cuius subrogationem successit. a °ns
f) Examinatores qui cadunt possunt a Cardinali Vicario denuo eligi
g) Omnes examinatores ad invitationem Cardinalis Vicarii ooeram
suam diligenter navabunt experimentis habendis ad provisionem paroecia*
rum, ad clericorum ordinationem, ad approbationem sacerdotum petentium
excipere sacramentales confessiones aut sacras habere conciones; itemque
ubi sit opu*, ad amotionem alicuius parochi decernendam, iuxta novissi-
mum decretum Maxima cura . 1
h) Aliquot ipsorum convocari poterunt, ut in rebus ad disciplinam
pertinentibus maioris momenti vel difficilioris definitionis consilium suum
praebeant sub ductu Cardinalis t rbis Vicarii, vel Adsessoris, vel a secre-
tis huius sectionis.
i) Potent etiam Cardinalis \icarius ipsorum alicui committere ut
aliquot) negotium examinet et scripto redigat votum suum, aliave agat
quae ad cleri disciplinam custodiendam utilia vel necessaria videamur et
ii \ icanatus oflicialibus praestari congrue nccjucant.
Sectio II.
De institutu religiosis mulierum.
3 * ■ expediat ut monasteria aliacquc religiosae mulierum domus,
quae tn^ r e sunt, uni eidemque ordinariae iurisdictioni subsint, dcccrni
iir et statuimus, ut omnes in posterum, a dic quo haec Constitutio vim
’ i xeciitionem a ere incipiet, auctoritati et ordinariae iurisdictioni unius
ma i> icani subjectae sint, suppressis exemptionis privilegiis, quibus
earum nonnullae aliquibus S. R. E. Cardinalibus, aut Praelatis sneculari-
pp pC anbus obnoxiae erant, et conservato dumtaxat memoratis
ar ina i us protectionis munere, quod modo in eas ipsi obtinent,
aut in futurum eisdem concedi poterit.
32- Regendis et gubernandis his omnibus monasteriis et religiosis mulic-
«"? ,umi Cardinalem Vicarium adiuvabunt, prout in praesens inm
fi ,irie ff*tX sacer<d°Cts maturae aetatis, virtute ct prudentia praeclari, qui,
i a r>e m totidem regiones, delegati erunt monasteriorum regionis
smguhs attributae.
33. Huius sectionis a secretis munus erit:
ilnmnnmln^I"Cm conficere et ordinate servare monasteriorum omnium ac
... n 1 re igiosanim, cum recensione numeri religiosarum, moderat ri-
et cum 'u 1 ^U| >US ^acan*:* sacerdotum qui ibidem sacra ministeria explent
“ Cum Jlus 1 "diQiuodibus ad rem facientibus;
% rt ** i
-0/4,
t f N
R om a ni Pontifices
817
b) interesse coetibus ad quos delegati conveniunt, et scripto redigere
jc servare quae in eis acta vel decreta sint;
c) executioni demandare quae statuta sunt, si a Cardinali Vicario vel
b Ulsessore ad hoc delegetur; ct supplere si opus sit in casibus particu-
bribus et ex delegatione, ut supra, aliquem ex delegatis in suis muneribus.
u. Delegatorum vero erit singulas domos in sua regione vel aliter suae
curae commissas identidem visere; atque sub ductu et auctoritate Cardi-
nalis Vicarii vel Adsessoris curare, ut in eis instituti disciplina servetur, ut
scholae aliaque pia opera, quae in eis habeantur, recte procedant, ut rei
familiaris administratio rite geratur, ut in pace ct sanctitate moniales seu
sorores convivant.
Ipsorum quoque erit postulantes ac novicias examini subjicere, et vigi-
lare ut in singulis domibus adsint sacerdotes qui saccllarii seu cappellmii
officio fungantur, iidemque confessionibus excipiendis et sacris concioni-
bus habendis sancte studioseque vacent.
Praeterea diebus a Cardinali Vicario pro sua prudentia statutis conve-
nient, ut de rebus difficilioris momenti, at de iis quae ad commune bonum
spectant, praeside Cardinali Vicario vel Adsessore, pertractent.
35. Si qua autem peculiaris praescriptio necessaria sit sive circa regu-
larem religiosarum disciplinam, sive circa pia opera quibus religiosae mu ie
res vacant, aut circa sacerdotes qui sacrum ministerium apud eas expent,
delegati hoc negotium ne sibi sumant ipsi, sed rem ie erant ar
Vicario vel Adsessori in ordinario delegatorum conventu, ve ttia™ u'.. ’
sive ipsi per se sive ope a secretis huius sectionis, u u res urgea
necesse sit.
36. Curabunt etiam singulis bienniis scripto
nim religiosarum in sua regione notatu digna » q ^
emendanda, quae opportune statu. - dc|egatonim omnia
enda videantur; quo plenius et maturius
Cardinalis Vicarius sive ipse per sc sive in
perpendere, et quae necessaria sunt v^eaVstatuere. haec ;nstituta
37- Optamus denique ut remuncratione , J . .. quj ,n ,psa
irum
donare singulis mensibus vel annis valent exercent, in poste-
bonuni vel in carumdem domibus sacrum min re[;„;osjs mulieribus, iis
nim ad Vicariatum mittantur, ab ^l^’..11^ .jcj0 tribuantur.
ad quos spectat prudenti Cardinalis ic
Sectio III*
„ .. ,/tisaue educationis laicmnn institutis.
/)<■ Ms, collegii* « 1 s„us juventutem, tan,
38. Scholae ad erudiendam laicam ^ 1 rimariac quam superiores
diurnae quam nocturnae, t;,m «tur, omnes in posterum auctoritati et
quaelibet, quovis nomine mincupe > suberunt. , . .
iurisdictioni Cardinalis Vicani bnoxia erunt collegta aliaqucinsti-
_ . nrOXinit * • rn imtur.
. I J.I II >VVN- s/ IV HXnCOVS SVJJMDiJlVU
v ). injA } ari tu ti
/fomam Pontifices
81S
tg. Cessabunt vi praesentis Constitutionis et in Cardinalem Vicarium
transferentur iura et officia quae in aliquot scholas, asyla, collegia et pja
instituta hucusqu< propria erant sive Praefecti domus Pontificiae, sive Anti-
stitis a largitionibus Pontificis, sive Pontificii cni: tus pracscr\ .itionis tuit i
Pariter cessabunt et m Cardinalem Vicarium transferentur iura et officia
quae in aliquot scholas Urbis tecnicas, uti vocant, aut gymnasiales simi-
lcsvc ad S. Congregationem Studiorum pertinebant.
40. Reditus a Nobis quotannis tribui soliti ad harum omnium schola-
rum sustentationem, aliique qui a singulis memoratis Pontificiis coetibus
vel Praelatis pro scholis seu institutis unicuique propriis detinebantur aut
offerebantur, in unum collecti a Cardinali Vicario administrabuntur iuxta
nonnas constitutas in Officio IV, ac distribuentur inter varias scholas et
instituta iuxta fundatorum et offerentium voluntatem, iuslitia el aequitate
servata,
41. Coctus pontificius a decessore nostro v. m. Leone XIII anno 1878
institutus nonnullis scholis moderandis, qua talis cessabit: eiusque loco
Consilium scholasticum sub Cardinalis \ icarii scu Adsessoris auctoritate
et nutu constituetur.
Qui huic consilio adseribantur eligendi erunt a Cardinali Vicario, iisdem
pro rei natura servatis regulis ac superius pro examinatoribus est consti-
tutum.
42. In scholis, collegiis aliisque educationis institutis, quae a Vicariatu
temporali ratione sustentantur, scholastici consilii officium erit, nominare ac
removere, si opus sit, moderatores et magistros, libros ab alumnis utendus
deligere, interiorem disciplinam inspicere ac tueri; cavere rectae, ct, quoad
liceat, perfectae iuvemim institutioni; conservationi aedium aularumque
scholasticarum advigilare.
Quoties vero agatur de expensis faciendis, nil statuatur nisi vocato in
consilium Praefecto adrninislratiom, de quo infra in cap IV, eiusque vom
requisito. *.
43. I** scholis vero et institutis, quae a pia aliqua causa vel religiosa
.diqu.i familia sustentantur, scholastici consilii munus erit cognoscere qut*
nam sint moderatores et magistri, quinam libri textus; utrum institutio
religiosa ct moralis sufficiens ac recta sit; qua ratione ebristiana doctrina
tradatur et quacnam pietatis exercitationes fiant; utrum institutio civilis
conformis sit legibus utilisquc, ct in scholis nil contra leges tuendae vale-
tudinis habeatur. Si quid autem Vel omnino reprehendendum vel minus
rectum inveniatur, Consilium, seu de Consilii voto Cardinalis Vicanus, hoc
denunciabit moderatoribus piae causae aut religiosae familiae, ut opportuna
remedia parentur.
■ *||
44 ^ urae ct vigihiiUiae scholastici consilii suberunt etiam oprra 1 ■*
nlnma quae patronatus scholastici vel post scholas nomine veniunt, vel mo
sifnili titulo nuncupantur,
4^ \d suum vigilantiae curacquc officium explendum, scholasu^m
' ! 1 ’ '-M lliquot in pector* ; quorum opera litetur ad sdiulaSj
^ nuperius instituta atque opera invisenda, ^
itiernt
Romani Pontificis
819
46 A secretis huius sectionis munus erit :
rt) indicem texere ct ordinate servare omnium scholarum, collegiorum
ci institutorum de quibus supra, adnotando quinam sint moderatores ct
magistri, quot habeantur discipuli seu alumni, quinam sit t.iius rerum it
morum in instituto;
b) interesse conventibus consilii scholastici, ac recensere ct in tubu-
larium referre acta et decreta Cardinalis Vicarii eiusque scholastici comsilii;
c) exccutioni mandare quae a Cardinali Vicario eiusque scholastico
isilio statuta sint, si hoc expresse in mandatis habeat
Sectio IV.
l)t confraternitatifnis aliisque consociationibus et operibus soaahbus.
47. Ad hanc sectionem in primis pertinet cura ct vigilantia m sodali ta-
:s et archisodalitatcs, quantum ad Vicafiatum de jure spectare potest,
il\ is scilicet singularum legibus, statutis ac privilegiis ab *■ u- cu
.postolica auctoritate rite recognitis, quibus praesenti Constitutione ni i
«trahitur, . A
48. Insuper quum complura alia ex Dei gratia m ric sin cof . t ■
« et opera, quae pium aliquem «nem religioms, canta.,» aut maUl. *
repositum habent, in bonum nunc ipsorum sociorum, nunL '' ■ ,;tlR.n_
Hius societatis; haec omnia ct quotquot alia similia m P Cardi-
iir curae huius Vicariatus partis atque auctontat. et mnsdictiom Card.
alis Vicarii proxime sublecta esse volumus ac m unuis. Praelatum
Si quae Ifcque consociatio vei s, 22S Z
,1 S. («uaUm CS in-- -P-r
ccipi ct intelhgi debet, ut lunsuicuo
UUU:U' . „ r 1:. vTeirii in memoratas consociationes
Auctoritas et jurisdictio Cardinali. ■ fata |ia|>c;U,tur, ab endem-
t opera necessario sibi vindicat, ut .1» Rl pjulM ipsorum
ue statutorum approbationem iropctrin 11 SIiltuU jpsa directo recc-
nem referuntur, nisi forte a Summo Jonti tcc
Int
int. , • in ea exercere, curam
1 l|squi quoque erit. \ Adscs>»ri-s ' ^ ^ , t sacerdotes ."fil-
is habere, sstlvis semper legitimis excipiendis, vel utcumque mo-
ites, delegatos, destinatos confessi
U Pn X Act
vol, u. r
3
|cs
>
'A
£' **
~ nm;
jr ^
"’ w
X ,
~ \z
A ***
i *K
^ \ J
- >
S20
Romani Pontifices
S. Vincendo a Paulo consilium centrale romanum: in consociati l
dominarum caritatis a S. Vincent io a Paulo aliud centrali: • ,Ki
ct ita in similibus. consilium;
50. Inter socialia opera cum principem locum obtineat, et longe im.v*
ad bonum religionis ct societatis intersit pium opus catechismi voltin
ac mandamus, ut non intermissa cura ac praecipua illud a Cardinali V?^
rio geratur Ca"
51. Itaque in singulis paroeciis, ad normam eorum quae in constim
tione Acerbo nimis die 15 mensis apri Iis anno 1905 praescripta sunt, ‘conso-
ciatio canonice constituta habeatur, cui nomen congregatio doctrinae ckri
sltatitte. Cardinalis autem \ icarius et Adsessor vigilent sedulo ut parochi
ipsisque subicctae congregationes quas diximus, catechismum doceant id
legis praescriptum, eo modo ac ratione quibus maxime allidantur pueri
ut intersint et germanam fidet morumque doctrinam hauriant,
52- ^ t autem Cardinalis \ icarius curam ct vigilantiam tanto operi neces-
sariam assidue possit ct efficaciter exercere, consilium sex saltem sacerdo-
tum constituet, quorum electio a Nobis et successoribus Nostris pro tem-
pore erit approbanda: fidem in officio per quinquennium perdurabunt et
a munere decident eodem modo ac examinatores cleri, de quibus supra
sub num* 30,
53, Sacerdotum huius consilii munus erit:
g) statis temporibus, sub ductu Cardinalis Vicarii vel Adsessoris con-
venire, ut quae necessaria vel opportuna sint ad catechismi opus excolen-
dum, perficiendum in singulis paroeciis decernant;
h) invisere de mandato Cardinalis Vicarii vel Adsessoris singulas
paroecias, ecclesias vel scholas ubi catcchismus doceatur, et videre ac referre
qua methodo, quo fructu Christiana doctrina tradatur, et utrum scholae quae
Rabentur sint satis ad iuventutis utriusque sexus institutionem, an aliae
noris et locis aptioribus aperiendae sint;
<) certamina instituere ad praemia inter praestnntiores catechismi
alumnos unius vel plurium paroeciarum.
q Archisodalitatis a ehristiana doctrina quae in Urbe penes ecclesiam
\ l lariae a planctu instituta est, iura et officia ad hoc unum circumscripta
vo umus, et praesenti constitutione circumscribimus, ut curam ct admini-
stra tione m suae ecclesiae et piorum legatorum quae in ca sunt habeat, ct
ceteras sodalitates a ehristiana doctrina ad indulgentiarum participationem
a5SreK<*re valeat: in moderatione autem catechismi dioccesani se non itnnU*
sceat. Statuta igitur huius archisodalitii hoc sensu erunt immutanda ct a
Cardinali icario approbanda,
55- Quod vero spectat hospitalia quae in Urbe modo sunt, pluribus
prt\i egiis donata, dum usui vel iuri detrahere nolumus, quo religiosis aji"
cuius r nis vel Congregationis animarum cura in aliquibus ex U8 P11*
ii us reservata est, statuimus et praescribimus, ut in posterum nemo
e uig$u„ ai ,1 suis Praepositis ad has pias domus in hunc finem mittatur»
1 Cf. N. 666,
Romani Pontifices
821
' ile consensu ct approbatione Cardinalis V icarii: cui praeterea attribui-
mus vigilantiam in eos exercere, et si opus sit, eosdem a munere removere;
■ ut attribuimus et reservamus vigilantiam in moniales quae ibidem pium
raritatis opus praestiturae versantur: sublatis in hac parte privilegiis qui-
buslibet, etiam peculiarem mentionem merentibus, quae hisce dispositioni-
bus adversentur.
Mandamus itaque ut in posterum moderatores Ordinum et Congrega-
tionum antequam religiosum aliquem suum «ad hospitalia mittant, eius
nomen proponant Cardinali Vicario, huiusque beneplacitum exspectent, ut
licite possit sacrum ministerium ibidem exercere.
56. A secretis huius sectionis officium erit: ,
«) indicem texere et conservare omnium sodalitatum et archisodal sta-
tum Urbis, nec non consociationum et operum socialium, cum recensione
eorum qui praesident, numeri sodalium, loci quo hi conveniunt aut ubi
pium opus est situm; •
b) interesse conventibus coetuum seu consiliorum, de qui
num, 49, ct num. 53, litt. fl), in regesto conscribere et in tabulario asser-
vare quae gesta aut statuta sint; _ f; v*
c) exeeutioni mandare, si expressis verbis Sint.
rio vel ab Adsessore, quae circa consociationes et p
Appendix.
De delegato ad agrum romanum .
. . ■■ ■ rnimnn a<rro versantur, usque
57. Ad aptius consuiendum ns qm in ^ dtcOTumu5, ut
dum praesentes conditiones rerum suDj - ' rdos habeatur, qui
sub Cardinalis et Adsessoris auctoritate ac jem agro ad cleri
entam proxime habeat earum rerum ommurn
ct fidelium salutem ac disciplinam dearm. . electio fiet a Cardi-
Vocabitur delegatus ad agrum romanum; erusque
nali Vicario cum approbatione Summi 011
CAPUT III.
Officium terti um.
De iudiciariis negotiis.
• * orimae instantiae in omnibus causis
58. Ordinarius et unicus r dioeccsis agi possunt, quolibet
quae apud forum ecclesiasticum R suppressis, erit i[)se Cardi-
alio tribunali et iurisdictione hucusque vig
nalis Urbis \ icarius. caUSas videbit, nisi expressis \cr us in
>9. Qui tamen non P® _ ibj ia reservaverit; sed per suum Audi-
«liq«o . u oh peculiares r.uionc ^ ^ jU(|k.iaria ttneat ct unum tn l,un.,l
(orem, qui nempe suum loeu ^teaum romanae cunae Oflmtths habe-
)VS SV ||\«.u\ rt-4
'ima
^ > %
J
> **
r* wii
7! *m
vi
822
/ V* om a /1 i Pon tifices
60. Ipse vero causas Judicandas non assumet, nisi nrius ,1* r„ .
Cardinalem Urbis Vicarium. Quo annuente indicium instituet et d0CUent
sententiam definitivam perducet, servatis communis i uris regulis ^
Ju Ad cum reservatur quoque indicium de quaestionibus funeri -
alasque quae Camerarii cleri hucusque prupria erant, cuius proinde offi
cjum et mrisdictio suppressa manent. p om*
62. Auditori dabitur adiutor substitutus, cuius electio Summo Pomis
reservatur. ^ontihci
, ,„T?" Si qUn“U?? n°rma n0n ab uno iudicc sit definienda scd
a trdumah collegia ., huius praeses erit ipse Auditor, nisi Cardinalis \iJ
nus jus praesidendi sibi reservaverit. Ca
64. Electio eorum, qui in tribunali collegiali comudkum officio fungan-
tur, Summo I ontifici resenatur. Inter eos vero quinam in speculi al?Qua
dL?mLrCmdh!',’liCvnl'nali ViCriU VC' Audit0re ad *ud‘candum sedeam,
uectrncrc Cardinali \ icano attribuimus.
65. Ad officium de iudiciariis negotiis, hoc est, ad Auditorem et ad
offiualcs eidem sublectos, spectat quoque processus conficere de dispensa*
rectione ™tnm°nmhbus* de mandatis liberi status seu contrahendi, de cor-
«‘• fidei nativitatis, matrimonii et similium actorum, de recognitione
subscriptionum et documentorum, aliaque huius generis!
ot hi |bUrS‘n nu?0tl!S Pl' tractandis ac definiendis communis iuris regulae,
his deficientibus, laudabiles ac probati Vicariatus usus erunt servandi.
*j_- rw* ,nsuP^r m hoc officio de iudiciariis negotiis Promotor iusti-
Ponrificis eligendi. VInt l!l’ * Card,naIi Vicario cum approbatione Summi
:n *lljtem \ctat quominus haec munera uni eidemque tribuantur, si
1 e Par sit eisdem rite satisfaciendis.
sint «v. Cancellarius aliique inferiores administri, qui necessarii
. I Ln ls muneribus huius officii propriis, a Cardinali Vicario eli-
gemur, praemisso eorum examine.
CAPUT IV.
Officium quartum.
/V admtmstratiofie oeconomica.
di*n(*nrf ^!-iCar.Crit,°n^i!lUs ^ icariatus ot ficus administratio oeconomica sub
60 \ \ *. ,rc ln'-i l> V'car« e* Uuaelati eidem administrationi Praefecti.
tituli m.it conferendi sunt reditus universi qui ex rescriptis aliisque
n,!,,,,, . llS'IS icanahii eiusque variis officiis obveniant. Ipsa arcam
ConvrcLMtiu L Ppcuniac capita custodiet, quae Vicariatui ct antiquae sacrae
persolvi t «„w0: enint propria: ipsa pensiones ct remunerati unes
ndum censueri ^ Stn 'T ^n,sl .:i,Uc.r Cardinalis Vicarius in aliquo casu
sive extr.inrtl i n-.r' ' ’ 0ncn«us satisfaciet, expensis occurret sive ordinaria
naius officiis m S* <bl*ae a Cartli na [f Urbis Vicario vel a Praelatis \ica-
" Prepositis probatae erunt.
Romani Pontifices
S23
-0 Quamvis autem unica sit administratio, sors et reditus ex funda-
mine, aut ex expressa piorum oblatorum voluntate, aut ex praescriptione
Summi Pontificis alicui officio vel operi attributa, sarta tecta ei servabun-
tur et ab huius officii moderatoribus in praescriptum finem erogabuntur.
-i. Huius quoque officii erit curam habere de conservatione ct recta
gestione bonorum paroccialium, praesertim beneficio vacante, et bonorum
d pias causas pertinentium, maxime si hae piae causae propria ac distincta
administrat ion e a canonicis legibus recognita careant.
-2. Arca nummaria secundum canonicas normas custodietur.
Duo praeterea erunt inferiores administri a Cardinali Vicario cum
approbatione Summi Pontificis eligendi, praestita pecuniaria cautione, quae
respondeat sorti vel pecuniae, de quibus ipsi possunt aliquando disponere,
eisque. si necessitas exigere videatur, dari poterit a Cardinali \ icario cum
approbatione Summi Pontificis aliquis adiutor.
74. Alter ipsorum ratiocinatoris munere fungetur: alter vero distribu-
toris et capsarii officium potissimum peraget.
75. Singulis mensibus Praefectus administrationi rationem reddet Car-
dinali Vicario accepti et expensi. ^
Quotannis vero epitomen totius administrationis conficiet, appro atiom
Cardinalis in Urbe V icarii et Summi Pontificis subiicicndam.
CAPUT V.
I)F. INTERNA OFFICIORUM oISCTFLINA.
iurando praestando
76. Quae normae circa internam disciplinam statutae sun ^
r -i f c tu.ri;.: Officiis post constitutionem aaptenit
Congregationibus alnsque S. Sedis Uf1 c"s. p .. vicariatus officiis,
consilio eaedem cum proportione serventur • .
Praesertim vero custodiantur quae statuta sunt e iur
ac de officiorum disciplina. . , protocoUo habebunt.
Tt. Singuli quatuor offici» ,l„cu-
in quo recensio erit rerum ad illud esse poterit; deinde ad archi-
menta servabuntur, de quibus adhuc quaes
vum mittentur. , . |,tr,i.v ,.rit secretum aliud, aliud
78. Tum tabularium tum archivum dup -
non secretum. milium documentum neque exem-
79. Ex his autem, etsi non secretis, ^^nicctur, risi de mandato Cardinalis
plar extrahatur, neque cum ullo comm ^ SpCCtet.
Vicarii, vel Praelatorum ad ( quorum, archivi cura commissa est,
So,
munus
........ officium res spectet.
, vel Praelatorum ad., qUl ^Kolflri i vel archi\ 1 cura commissa est,
Administrorum, quibus tatm • cugtodire> ordinatc servare, eorum-
urit acta et documenta r€Cen * et sujs quaeque officiis tradere-
oji aruindiH^, r Virino* LWIut;
iberit autem directe Car 1Iia ' j;Spositione nutn. 79. de quo supra,
issario Vicariatus, sal'-1 ta-K,jmtnistri in officii aulis esse debent ac e
82. Dc tempore quo vani
3
5
T-
> «
s m
M %
> Ni
r Mi
/
> A
✓
a
824 Romani Pontifices
feriis. Cardinalis Vicarius normam Nobis proponat, habita ratione 1
quae apud SS. Congregationes obtinent, quasque Nos ipsi probavimu^™
Decernentes praesentes litteras firmas, validas et efficaces «L, S'
et fore, suosque plenarios et integros effectus sortiri et obtinere a die •*'
promulgationis in Commentario de Apostolicae Sedis actis; atque irrita*8
esse et inane si secus super his a quoquam contigerit attentari, non obsta™
tibus Nostra et Concellariae Apostolicae regula de iure quaesito non tol-
lendo, aliisque constitutionibus et ordinationibus Apostolicis vel quavis
firmitate alia roboratis, statutis, consuetudinibus, ceterisque contrariis qui-
buslibet etiam specialissima mentione dignis.
[Acta Ap. Sedis, vol, IV, p. ^-22].
698.
Pius X, const. Tradita ab antiquis , 14 sept. 1912.
1 radita ab antiquis, haec diu in Ecclesia consuetudo tenuit, ut ad varios,
pro diversis locis, inores ritusque sacrorum, modo superstitionis et idolola-
■ suspicio omnis eis abesset, fideles peregrini nullo negotio sesc accom-
nia, arent. Juod quidem usu veniebat, pacis et coniunctionis gratia, inter
mu tip iui unius Ecclesiae Catholicae membra, seu particulares ecclesias,
con o\en ac, secundum illud sancti Leonis IX, « nihil obsunt saluti crc-
uentium diversae pro loco et tempore consuetudines, quando una fides
per dilectionem operans bona quae potest, uni Deo commendat omnes . 1
uc accc e )at necessitatis causa, cum, qui in exteras regiones advenis-
sent, iis plerumque nec sacrae ibi aedes, nec sacerdotes ritus proprii suppe-
er<n . i autem cum in ceteris rebus fiebat, quae ad divinum cultum perti-
pUn? in, n^nistrandis suscipiendisque sacramentis maximeque Sanctis*
lma *uc ianstu. Itaque clericis et laicis, qui formatas, quae dicebantur,
peregre affenent, patens erat aditus ad eucharisticum ministerium
U cpu um in templis alieni ritus; et Episcopi, presbyteri ac diaconi latini
I traccw < Romae, graeci cum latinis m Oriente divina coneclcbra-
r nt materia, quod usque adeo evasit sollemne, ut si secus factum esset,
posset argumento esse discissae vel unitatis fidei vel concordiae ani-
morum.
At \en>, postquam magnam Orientis Christiani partem a centro catho-
I unitatis ament.ibile schisma divellerat, consuetudinem tam laudabi-
re nu n um diutius non licuit. Quum enim Michacl Caerularius non
• m ™orcs cacrimoniasque Ia tinorum maledico dente carperet, verum
tu: m (*i( 1 1 -1 - t r
Rftm-in, i> ? ^ccrationem panis azvmi illicitam irritamque esse,
dum u-» >n{1 Apostolici officii memores, latinis quidem, ad averten-
mentum • .V n * UU1 error*st interdixerunt, ne in pane fermentato sacra-
n iceant n. u > umerent; graccis vero, ad catholicam fidem unita-
col. 635-655 MtLhldcm ^onstandnopolit.inum Patriarcham. — Cf. Mansi, tom. >9-
Romani Pontifices
32;
imiue redeuntibus, veniam fecerunt communicandi in azymo apud latinos;
J quod pro iis temporibps et locis opportunum sane erat, imo necessa-
■ im. Quum enim nec saepe graeci tunc invenirentur episcopi huic beati
Pari cathedrae contundi, nec ubique adessent catholica orientalium templa,
umendum valde erat, ne orientales catholici ad schismaticorum ecclesias
ai. pastores cum certo fidei periculo accederent, nisi apud latinos commu-
nicare ipsis licuisset.
Iamvero felix quaedam rerum commutatio, quae postea visa est fieri,
im in Concilio Florentino pax Ecclesiae graecae cum latina convenit, \ cie-
rem disciplinam paulisper revocavit. Nam statuerunt quidem eius Con-
cilii Patres: “ in azymo sive fermentato pane triticeo Corpus Christi vera-
citer confici, sacerdotesque in alterutro ipsum Domini Corpus conficere
debere, unumquemque scilicet iuxta suae Ecclesiae sive occidentalis sive
oricntalis consuetudinem », 1 sed hoc decreto voluerunt sane catholicam
veritatem de valida utriusque panis consecratione in tuto collocare, minime
vero promiscuam communionem interdicere fidelibus; quibus contra, quin
eam confirmandae pacis causa concesserint, non est dubium. Exstat Isidon,
metropolitae Kioviensis et totius Russiae, luculentissima epistola, quam,
absoluta Florentina Synodo, cuius pars magna fuerat et in qua orot iei
patriarchae Antiocheni personam gesserat, Legatus a Latere in it uania,
Livonia et universa Russia dedit anno MCCCCXL Budae ad omnes um su
ditione essent Ecclesiae Constantinopolitanac: qua in episto a, e rcc ^
liata feliciter graecorum cum latinis concordia praefatus, haec ia ct.
vos in D. N I. C. ne qua divisio vos inter e. lat.nos ampluis soteta ,
cum omnes sitis I). N. I. C. seni, in nomine etus bap<raA.-
graeci qui in latinonitn regione degant aut in sua regione adorent,
ecclesiam, omnes divinam liturgiam adeant et . ccc|esia quisque
ac corde contrito venerentur, non ?C K CC^,0L adeant, et corpus
laceret, nec non et confitendi gratia lati n x , . , . nt t.cdesias
Domini Nostri ab eisdem accipiant, 'U» I-
graecorum adire et divinam liturgum -i • j ^ corpU8> sive illud
Christi ibidem adorare. Utpote qu0 51 1 slCordote in azymo conse-
■ graeco sacerdote in fermentato, sive ■ > dignum cst> sivc aa>-
-ratum fuerit; utcumque enim aeqt . confiteantur apud sacerdotes
nuiin, sive fermentatum. Latini qvmqut accipiant, cum idem sit
?raecos et divinam communionem J" ntioum jn publica Sessione die
utrumque. Ita nempe statuit Cone.
iunii a. MCCCCXXXiX , . factam esse a Florentina Synodo
Etsi autem Isidori testimojniO evmc t taincn facultas huius-
fjcultatem fidelibus promiscuo ritu 1 ^ scmpcr fuit in usu; ideo prae-
fodi subsecutis temporibus nec mature Graeci rescidissent, tam
Wtim quia, cum male sartam ui * , a,orus Florentina Synodo indu -
Aon erat, cur Pontifices Ronuwjjf paribus nihilominus m locis promi-
Km» refert, curarent observandum.
Ex llull
i [V foetentur Coeh.
.i EOgcnn *'•
C f N- 51*
S’6
Romani Pontifices
scuac Communionis consuetudo mansit usque ad Benedicti XIV Decessoris
aetatem, qui primus Constitutione E/si pastoralis pro Italo-Graecis die
xxvi mah anni xmeexui 1 graves ob causas vetuit, ne laici Iatini Communio-
nem a graecis presbyteris sub fermentati specie acciperent; graecis autem
propria paroecia destitutis facultatem reliquit, ut in azymo apud huinos
communicarent. Ubi vero, graecis et latinis una simul commorantibus
suasque habentibus ecclesias, usus invaluisset Communionis promiscuae
commisit Ordinariis, ut, si huiusmodi consuetudo removeri sine populi
offensione animorumvc commotione non posset, omni cum lenitate curam
operamque in id impenderent, ut semper Iatini in azymo communicarent,
graeci in fermentato. Quae autem pro Italo-Graecis Decessor Noster statuit!
eadem ipse postea ad Melchitas 2 quoque et ad Coptos 3 pertinere iussit:
eaque pauilalim ad omnes transierunt Orientales, consuetudine potius
quam legis alicuius praescripto; non ita tamen, ut quandoque Apostolica
Sedes idem non indulscrit latinis, quae etiam orientales non destituti ec-
clesia propria, neque ulla urgente necessitate, ut communicarent in azymo,
pluries passa est, immo permisit.
Quod praecipue factum est, posteaquam, animarum studio flagrantes,
nonnullae religiosae familiae tum virorum tum mulierum ex variis Euro-
pae regionibus ad Orientis oras advectae, auxilium catholicis diversorum
rituum, multiplicatis apud ipsos christianae caritatis operibus collegiisque
ad institutionem iuventutis ubique apertis, praebuerunt. Cum autem hae
Familiae ob frequentem Eucharistiae usum quietam et tranquillam inter
difficultates et aerumnas vitam agerent, ex orientalibus, quod genus valde
ad pietatem proclive est, facile ad imitationem sui multos excitarunt: qui
cum aegre apud suos vel ob distantiam locorum vel ob penuriam sacerdo-
tum ct templorum, vel etiam ob diversas rituum rationes huic desiderio
possent satisfacere, ab Apostolica Sede instanter gratiam postularunt acci-
piendae Eucharistiae, more latinorum, Ilisce postulationibus Apostolica
Sedes aliqiiando concessit: atque ephebis, qui in latinorum collegiis edu-
carentur, item ceteris fidelibus, qui eorum templa celebrarent ac piis con-
sociationibus essent adseripti, permisit, salvis quidem iuribus parochorum,
potissime quoad paschalem Communionem ct Viaticum, ut pietatis causa
intra annum in templis latinorum eucharistico pane a latinis presbyteris
consecrato reficerentur. Quin etiam in ipso Concilio Vaticano Commissio
peculiaris negotiis Rituum Orientalium praeposita hoc inter alia sibi pro-
posuit dubium, an expediret relaxare aliquantulum legum ecclesiasticarum
severitatem de non permiscendis ritibus maxime in Communione Eucha-
• iftica, veniamque tribuere fidelibus communicandi utrovis ritu: cumque
eius Commissionis Patres adnuendum censuissent, decretum confecerunt
p* ^i*1' miam; quod tamen, abrupto temporum iniquitate Concilio,
atri jus universis probandum subiiccre non licuit. — Post id temporis
Cf. N 32S
Cf. N. 33S.
Cf. V 15-7
Romani Pontifices
827
5 r„n2rcgatio Fidei Propagandae pro negotiis Rituum Orientalium, ut
consuleret eorum, qui ob inopiam ecclesiarum vel sacerdotum proprn
t communione saepius abstinere cogebantur, decretum die xviii augusti
Z MDCCCXCIII edidit, > quo, ad promovendam Sacramentorum frequen-
Iiam omnibus fidelibus ritus sive Iatini sive orientalis, habitantibus ubi
tccleria aut sacerdos proprii ritus non adsit, facultas m posterum tn bui-
,„r communicandi, non modo in articulo mortis et in Paschale ad obser-
vandum praeceptum, sed quovis tempore, suadente pietate, iu.\ta ritum
«desiae loci, dummodo sit catholica. Constkutione Orientalium
iignitos Ecclesiarum, ■ eiusdem gratiae participes Eat,
longinquitatem ecclesiae suae, nisi gravi cum incommodo, eam adi re : non
possent. Simul vero prohibuit, ne in collegiis latinis, m qui ^P . y
orientales numerarentur, latino more hi communicarent;
accirentur eiusdem ritus sacerdotes qui sacrum ^ • e jg pra,..
Eucharistiam illis distribuerent, saltem diebus omimci: » _ ^ experiendo
cepto occurrentibus festis, quovis sublato pnvi egio. * ' _ ‘ ' • cum
est cognitum, non ubique facile inveniri . . , ; j is ct festis, atque
alibi occupati sint in ministerio animarum, diebus donun
adeo ipsis profestis diebus queant collegia adire latinorum. ut , I
lisque esurientibus panem angelicum minl^?nLog t0Hc^e Sedi, ut disci-
Quamobrem non raro supplicatum es - Ouae preces suppli-
plinam Ecclesiae tanta in re indulgentius temper _ tionem Concilii
ces, post editum die xx Decembris PtT ‘ ‘ 10t:Hiana Communione
decretum Nostrum Sacra I rident 1 na orjentalibus, qui veniam
Eucharistica, 3 multo frequentiores nierun a sent caelesti dape
petebant transeundi ad ritum latinum, 4uo * . puellae, qui h°c *Psum
recreari; in eisque non pauci numerabantur P _
beneficium participare pcrcupcrent. dc valida consecratione
Itaque, considerantibus ^*Z**££i omnes;
illa antiquare 1.- - ^ urtant;
; mature perpensa, visum est _ . arjstjae prohibent . m0
romiscumn in usu Sanctissimae ' facultatem facere sl'^ . ^U1S
tque omnibus et latinis «« catholicos, me ' ,0 Corpori*
ve in fermentato apud . * rvclesiae consuetu dm * c|iristiano
«holicis, secundum Prist,""^ic;ai, ut " “jot aliquando con-
mmi Sacramento sts>c , symbolo iam
• Unr concoroia*-
>mine censentur, m u°c
tniant et concordent »■
c r ile
1 Cf, Collectnnc«
!Cf. N. 627.
1 Cf Pii X Acto, vol.
4 f . , - ’ I 1 r i* 1 fi t
Fide. vol. H. n
r *
1846*
SC5S.
1 t #Y K
1U*hl,A Euchonstm. C. ■
SaS
Romani Pontifices
Equidem confidimus, quae hic praescribuntur a Nobis “
quot habemus in Oriente, ex quovis ritu, admodum fore udlh ^ ^
ad inflammandum m eis pietatis ardorem, sed etiam ad mutuam !£ *0,Um
cordiam confirmandam. — Etenim quod ad pietatem -„m, ! orum t0n'
divinam Eucharistiam, a Patribus Ecclesiae iatinis m ’ nem° non vid«
Christiani hominis panem solitam appellari Utoote mia e ?UC tluot‘(llanum
tamquam valetudo animae, multo « **
««K « ipsa supematurafis 2 ,2? Z^- T*
m.ne versentur. Quare catholici orientales, quibus est^n raTd a mT !?'
schismaticorum habitandum, non ex periculoso eorum comiem i' j
fide, cantadaque detrimentum capient, si hoc sc cibo caelesti robor,
sueverint, sed magnum ct perpetuum in se vitae snirituali' ■ , arc“n'
mentum. — Quod spectat iltpmm * . .. n tual 15,1 sentient incre-
ut inter homines unius fidei sed «wLmm ^ f“Ctl;US<*ue adhuc
facilius possent Corporis Chrictf - . n Ulini> ex eo quod alii aliis
«^nliium cPum h,S “““ «
fidelibus communicationem
scere animorum conent-diim • m est “cbere mter *psos tocre-
corpus multi sumus «mn unus jpanis, ait Apostolus, unum
Ibice 5 qU‘ de uno Pane Participamdg ». 1
cimus: ‘ ‘ 8 dC Ap0Stohcac Pistatis plenitudine statuimus et san-
quisque Ecclesiae” ritn\ntU °perar‘ sacerdot*bus ne liceat: propterca suae
strent. aeramentum Corporis Domini conficiant et mini-
doti orientali m^r.^ Ur^C'n’ acsaccrdos diversi ritus adsit, licebit sacer-
in azymo vicissim .errncntato utitur, ministrare Eucharistiam consecratam
mentato at uZ , ° "V1 °ncntaIi azymo, ministrare in fer-
I M O n I18:?,0" ntum m»*#randi servabit.
Sacramentum F'n' 1 U ■ ' 1l,S CU*USV1"S ntus dhatiir facultas, ut, pietatis causa,
ritu confectum suscipiam.
si eam suo ritu accini-If pi?eIceptw c°tnmuniqnis paschalis ita satisfaciet,
dis Risionis oflicii» addictu" mnebit^0 ^ ^ **** ***
parochi acciSdJm est ^rT°nbU ° dlS ritu. proPrio de manibus proprii
libet illud aecinere '• , Ct ’ llr?cnte necessitate, fas esto a sacerdote quo*
VI rrm temen ritu sub ministrabit.
tenuerit cbmmiinfe!!* I™ r*tu permanebit, etiamsi consuetudinem diu
nUi cui ii™" " ? !" 1 ntU 3lit'n0; ncq,'c ulli detar motandi ritus,
lium Fidei Pronnu L'ttllT',lc suffragentur causae, de quibus Sacrum Consi*
sis numeranda non”' ^ P™ ."***“* 0rientalium iudicabit. In his vero cau-
nieandi 1 'n* COnsuetudo quamvis diuturna ritu alieno commu-
Quaccumque autem hi* linv , . .. jJSHB
( n> decernimus, constituimus, declaramus, an
1 I Ca
r . X,
1
Romani Pontifices
829
omnibus ad quos pertinet inviolabiliter servari volumus et mandamus, nec
ea notari, in controversiam vocari, infringi posse, ex quavis, licet privile-
giata causa, colore et nomine; sed plenarios et integros effectus suos habere,
non obstantibus Apostolicis, etiam in generalibus ac provincialibus conci-
liis editis, constitutionibus, nec non quibusvis etiam confirmatione Aposto-
lica vel quav is alia firmitate roboratis, statutis consuetudinibus ac praescrip-
tionibus; quibus omnibus, perinde ac si de verbo ad verbum hisce litteris
inserta essent, ad praemissorum effectum, specialiter et expresse deroga-
mus et derogatum esse volumus, ceterisque in contrarium facientibus qui-
buslibet. — Volumus autem ut harum litterarum exemplis etiam impressis,
manuque Notarii subscriptis et per constitutum in ecclesiastica dignitate
virum suo sigillo inunitis, eadem habeatur fides, quae praesentibus hisce
litteris ostensis haberetur.
[Acta Ap. Sedis, vol. IV, p. 609-617].
699.
Pius X, motu propr. In litteris Nostris, 22 dec. 1913.
In litteris Nostris Ititer multiplices editis Motu proprio de Protonotariis
Apostolicis, 1 quo modo nonnulla capita essent interpretanda, declaravit ex
Xostra auctoritate S. Rituum Congregatio decreto Super legitima, - cuius
haec est summa: qui adseribatur collegio Canonicorum seu Capitulo, quod
privilegiis seu insignibus et iuribus ad Protonotanos Apostolicos vel supra-
numerarios vel ad instar participantium pertinentibus ornatum sit, non
eum acquirere ius ad expeditionem Brevis, quo inter I liciatos Domesticos
numeretur, sed huius adeptionem honoris et gradus e so .1 umiru onti
ficis benignitate pendere. , . . . „
Iam vero ne privilegiorum diversitas, quae inter homines eius em r 1
nis animadvertatur, Christianae plebis admirationem
cum sint e Capitulis modo memoratis, inter Prae atos oims icos 1 .
sint, damus et concedimus, ut collegiaiiter quidem omnibus fruant p-
vilegiis Suo ipsorum Capitulo ab Ap°^t^'\^1u't ^Jstarc, ut 'est in illis
tum praelatitium habitum de spJa] \i mandato Ordinarii,
ipsis Nostris litteris ad § 1 7> J ad S •»! sermo est, Sacrum
ornatu et more Praelatorum, de quo _ _ cis Hcebit uti, nisi infra fines
celebrare possint. Qua duplici potes *
dioecesis, cuius erit Capitulum. ntrarjjs quibusvis non obstan-
Atque haec Motu proprio statuimus, eo
tibus.
[Acta Ap. Sedis, vol. ^ « P1 545* ^
Cf! S. R.C. Decr. Authent., «■
xorrnsa
-
830
Romani Pontifices
5
X
M
y a
^ *
*>
700.
Pius X, motu propr. Edita a Nobis , 5 maii i9,4.
It dita a Nobis die xv aprilis anni MCMX Constitutio a * . /•
nonm, Pontificum i ut ad effectum adducatur, S. R. E,
Nos de apostoltcae potestatis plenitudine, Motu proprio, stannmt "
Omnia, quaecumque sex Ecclesiae Suburbicariae habent in bonis nn -tl
tn unum cumulum collecta, Officio rei oeconomicae, quod est a, u l's P
silium Fidet propagandae, appellato de Spoliis, achmuLtrentur ml^.a^'
n, strat.cn, s ei quem Cardinales Episcopi suum procuratorem dixerim <,Z'
annis erit reddenda ratio. mxcnnt, quot-
Horum annui reditus bonorum ita in Cardinales Eoisconne ri:-, -i
tur, ut sena millia libellarum Italicarum singuli acci ni mt • 3.jCn~
Stiffraganeo praebenda; quod vero, ea »SdS”upffi 1'tZ
piTas-ffs u s e ' Cu r i i s 'Ii' 3 n 1 m C.a.rdl"alis Decanus habeat binas, ceteri sin-
“am m incomm d- Ep,SC.°Pa,.,bus °PUS fuerint, suppeditare poterant.
,. ’ . rnmodis ac detrimentis occurratur quae freouenc mntitln
sedium tnenere eonutifvff c lluat sequens mutatio
quam auisaue Carri* r r * 3 Um ^xum<lue cst> quod decrevimus, ut,
neat edam cum T? d ,S ^P1SC°PVS nactlls est initio Sedem, in ca perma-
cumulabk. ZmCCnm T * tum cnim dioecesim *«* Ostiensi
Ostiensis, cui quidL^ccil^u^^’0" r d'rL'mpta VcIitcrnae dioecesis et
Cardinalis Declni coniunc-itur H- ? aIia dl0ecesi in P^ona
l,rna ' Albnnc™*> Praenestina, Sabinensis, Tusculana, Veli-
libellarum nr-ief- (lu*^que Stiffraganeo cum annua sex millium
debent. SufTraganei veri .cp,“s,copa!is ad habitandum assignare
nandam susceperint contim J ^ Suburhlcana* quai« v>ce sacra guber-
I taaue I “ n ‘ ntcr perpetuoque residebunt.
in omnes partes elTac sai.lataclue sunt> valida et firma
pertinet serv-iri • 1 * odiamus, mviolateque ab omnibus, ad quos
specialium* quibuslibet non obstantibUs' etiam
[Acta Ap. Sedis, vol. VI, p. Zl()f 22o]
Pi
701.
X, motu propr. Doctoris Angelici , 29 iun. 1914.
Doctoris Angelici nemo sincere cathdl
f. X
1 ’ N S
tcus eam ausit in dubium vocare
auctoritatem Apostolicac
studium providetur*
it-*m nl icii munere cum n Nas fu ncti sumus, tum prae-
sententrim* . j eam
Sedis qua universali P ' ?"ldu> Perti»« praecipue ad
Q-h. Nos *******
( } n i 1 c ' .
* a ' "'Pugnantes Dei «dt
um et rJifionan, c. III.
Romani Pontifices
S31
rtim die 1 sept. a. MCMX, quum datis litteris Sacrorum antistitum ad omnes
Episcopos summosque Religiosorum Ordinum magistros, 1 quibus cura rite
instituendae sacrae iuventutis incumberet, haec in primis cos admonebamus:
\J studia quod attinet, volumus probeque mandamus ut philosophia scho-
lastica studiorum sacrorum fundamentum ponatur... Quod rei caput est,
philosophiam scolasticam quam sequendam praescribimus, eam prae-
cipue intelligimus, quae a Sancto Thoma Aquinate est tradita: de qua
quidquid a Decessore Nostro sancitum est, id omne vigere volumus et,
qua opus sit, instauramus et confirmamus, stricteque ab universis servari
hibernus. Episcoporum erit, sicubi in Seminariis neglecta fuerint, ea ut in
posterum custodiantur, urgere atque exigere. Eadem Religiosorum Ordi-
num Moderatoribus praecipimus ».
lam vero, cum dictum hoc loco a Nobis esset praecipue Aquinatis sequen-
dam philosophiam, non unice, nonnulli sibi persuaserunt, Nostrae sese obse-
qui aut certe non refragari voluntati, si quae unus aliquis e Doctoribus
scholasticis in philosophia tradidisset, quamvis principiis S. I homae repu-
gnantia, illa haberent promiscua ad sequendum. At cos multum animus
fefellit. Planum est, cum praecipuum nostris scholasticae philosophiae ducem
daremus Thomam, Nos de eius principiis maxime hoc intclligi 'O insse,
quibus, tamquam fundamentis, ipsa nititur. Ut enim illa reucien 1 a est
quorumdam veterum opinio, nihil interesse ad Fidei veritatem qui quis
rerum creatarum scientia comparatur
et omnes omnium aetatum errores refut. an. ,i( i||„s,ratur
Deo soli sunt neque ulli praeter ipsum attrib ■ ' onerr
tum diversitas tum analogia quae est «ter jy sjc e\prcs-
quidem et diversitatem et analogiam Conci IU . ^ sinljIitll[i0 notari,
serat: r inter Creatorem ct creaturam non I _ rnmnvu>
quin inter cos maior sit dissimilitudo notanda
i Ceterum, his I hornae
4 loauamur, non alia conti nen-
principiis, si genera tim atque ,|,,,vcrJc " ,ri»cipes Doctorum Kcele-
tur, quam quae nobilissimi philosop nrnnriis cognitionis huma-
siac meditando c. argumentando imencram ^ctfram de ordine morali et
nac rationibus, de Dei ifttura ^crumq!L|aram autem sapientiae copiam,
ultimo vitae line assequendo. Iam P *_ anffelica facultate ingenii per-
quam hic .1 maioribus acceptam sua p _ entibus humanis praeparandam,
polivit et auxit et ad sacram d°c.tnI)a™ ' sana ratio vult negligi nec Rdigi*»
illustrandam tuendamque ** adhi mi , ^ niiod si catholica veritas v.
patitur ulla ex parte minui. Eo m
Cf. N. 689. „ , ... (t II.
Contra Cantilet, lil>- ’ ’ ,. t.t q
I v |f KIM3 >VN SV I IN.M:UA ZLA
r. ^
✓
83=
Romani Pontifices
hoc praesidio semel destituta fuerit, frustra ad eam defendendam qui
niculum petat ab ea philosophia, cuius principia cum Materidismito
nisini, Pantheismi, Socialismi variique Modcrnismi erroribus aut L-„m’ ‘
sunt aut certe non repugnant. Nam quae in philosophia sancti TriT"3
sunt capita, non ea haberi debent in opinionum genere, de quibus in
que partem disputare licet, sed velut fundamenta in quibus omnis natura"
hum di\ inarumque rerum scientia consistit: quibus submotis aut quociu
modo depravatis, illud etiam necessario consequitur, ut sacrarum disdoli-
narum alumni ne ipsam quidem percipiant significationem verborum aui-
bus revelata divinitus dogmata ab Ecclesiae magisterio proponuntur
Itaque qmnes qui philosophiae et sacrae theologiae tradendae dant ope-
ram, illud admonitos iam voluimus, si ullum vestigium, praesertim in meta*
ph\ sicis, ah Aquinate discederent, non sine magno detrimento fore \unc
vero hoc praeterea edicimus, non modo non sequi Thornam, sed longissime
a sancto Doctore aberrare eos, qui, quae in ipsius philosophia principia et
pronuntiata maiora sunt, illa perverse interpretentur aut prorsus contem-
nant. Quod si alicuius auctoris vel Sancti doctrina a Nobis Nostrisve Deces-
soribus unquam comprobata est singularibus cum laudibus atque ita etiam,
ut ad laudes suasio iussioque adderetur eius vulgandae et defendendae
facile intell igitur eatenus comprobata, qua cum principiis Aquinatis cohae-
reret *iut ns haudquaquam repugnaret.
Ilaec declarare et praecipere Apostolici officii duximus, ut in re maximi
momenti, quotquot sunt ex utroque Clero, saeculari et regulari, mentem
'° untatemque Nostram et penitus perspectam habeant, et ea, qua par est,
a acritate diligentiaque efficiant. Id autem peculiari quodam studio praesta-
unt ciristianae philosophiae sacracque theologiae magistri, qui quidem
pro )c meminisse debent non idcirco sibi factam esse potestatem docendi,
ut sua opinionum placita cum alumnis disciplinae suae communicent, sed
ut iis doctrinas Ecclesiae probatissimas impertiant.
am, quod proprie attinet ad sacram theologiam, huius quidem disci-
p inai stu ium semper eius luce philosophiae, quam diximus, illustratum
esse \o umus, sed in communibus Seminariis clericorum, modo idonei
praeceptores adsint, adbibere liceat eorum libros auctorum, qui, derivatas
e quinatis fonte doctrinas, compendio exponunt; cuius generis libri sup-
petunt, valde probabiles.
* Al.'cro. ad colendam altius hanc disciplinam, quematlmodum coli debet
!n , ^ncrsitatibus studiorum magnisque Athenaeis atque etiam in iis omni-
us . t minari is et Institutis, quibus potestas facta est acadcmicos gradus
con eren 1, omnino oportet, veteri more, qui numquam excidere debuerat,
revocati), e ipsa Summa Theologica habeantur scholae: eo etiam, quia, hoc
c mimentando, facilius erit intclligere atque illustrare solcmnia Eccle-
lAC / oceru,s decreta ct acta, quae deinceps edita sunt. Nam post beatum
n nn *H .S;U1Ctl , t0"*» nilllum habitum est ab Ecclesia Concilium, in quo
„vn ‘.psc cum doctrinae suae opibus interfuerit. Etenim tot saeculorum
No-fc r , 1111:1 Ct"-'n^_u'u v>t in diesque magis apparet, quam vere Decessor
• vannes \\H affirmant: < Ipse (Thomas) plus illuminavit Eccle-
Romani Pontifices
833
siam, quam omnes alii Doctores: in cuius libris plus proficit homo uno
anno, quam in aliorum doctrina toto tempore vitae suae . 1 Quam sen-
tentiam S. i’ius V, cum sancti Thomae festum, ut Ductoris, toti Eccle-
siae celebrandum indiceret, ita confirmavit: Sed quoniam omnipotentis
Dei providentia factum est, ut Angelici Docturis vi ct veritate doctrinae
cx eo tempore quo caelitibus civibus adseriptus fuit, multae, quae dein-
ceps exortae sunt baereses, confusae ct convictae dissiparentur, quod ct
antea saepe ct liquido nuper in sacris Concilii Tridcntini decretis appa-
ruit, eiusdem memoriam, cuius meritis orbis terrarum a pestiferis quoti-
die erroribus liberatur, maiore etiam quam antea grati et pii animi affectu
colendam statuimus . 2 Atque, ut alia praeconia Decessorum, plurima
quidem et praeclara, mittamus, libet his verbis Benedicti Xl\ omnes scri-
ptorum Thomae, praesertim Summae Theologicae, laudes complecti: Cuius
doctrinae complures Romani Pontifices, praedecessores Nostri, perhono-
rifica dederunt testimonia, quemadmodum Nos ipsi in libris, quos de
variis argumentis conscripsimus, postquam Angelici Docturis sententiam
diligenter scrutando percepimus atque suspeximus, ad mirabundi semper
atque lubentes eidem adhaesimus atque subscripsimus; candide pro fit en-
tes si quid boni in iisdem libris repetitur, id minime Nobis, sed tanto
Praeceptori totum esse adseribendum ». 3
Itaque « ut genuina et integra S. Thomae doctrina in scholis floreat,
quod Nobis maxime cordi est » ac tollatur iam illa docendi ratio, quae
in magistrorum singulorum auctoritate arbitrioque nititur no 1. inique
rcin i' mutabile habet fundamentum, ex quo saepe sententiae nersac atque
inter sc pugnantes oriuntur,., non sine magno scientiae c instianac
mento 'A Nos volumus, hibernus, praecipimus, ut qui magistenum sacrae
theologiae obtinent in Universitatibus, magnis Lycets, o egns,
riis, Institutis, quae habeant e* apostoli» induito ptttestatem ^en-
demicus ct lauream in eadem disciplina confcren i, . uitimii i ' »
« rpt 1 *• ennnim textum habeant, et latino ser-
*S. I homae tamquam praelectionum suam * ^ ^ aiam auditores
mone explicent: in coque sedu Iam pona _ R laudabiffier iam est usita-
optimc afficiantur.— Hoc in plunbus I icntjssjmj in suis
tum; hoc ipsum Ordinum Re igioson ■ .g -dcm Decessoribus valde
studiorum domiciliis fieri voluerim . . fuerunt, Sancti homines
probantibus: nce, qui post Thornam, Sic
alium sibi summum doctrinae magi: pristinum decus revocetur
autem, et non aliter, fiet ut n°n suus ordo suumque pondus
theologia, sed et sacris om
nibus disciplinis
Astituatur, et quicquid intclllf^ntta ®
revirescat.
ratione tenetur, quodammodo
Albe. hab. in Consistorio an. 'mplxvii. — Cf. Bull. Kom., tom. 4- !I*
Bulla Mirabilis Deus, *t* ’ **
*. ’,S'„ _ /) P, tomo IX, P* v,i,rt*ri KXXVI. — Cf. Leonis XIII
Acta Cap. Gcn. u.r., , xlX ;unlt an. mdccclxxxw.
Uni. XIII Episf- Qu> U' '
Vo ! tU.
i hi II )wvs Si (VMKIV r>vs sv UNaaxvfeft
V3?i Hix )ruua
S34
Romani Pontifices
Quare nulla in posterum tribuetur cuiquam Instituto potestas conf.
rendi academicos in sacra theologia gradus, nisi quod hic a Nnh'
scriptum est, sancte apud ipsum servetur. Instituta vero seu FalST
Ordinum quoque et Congregattonum Regularium, quae legitime iam hri
modi potestatem habeant academicos in theologia gradus aut similia docti
menta conferendi vel tantum tntra domesticos fines, eadem privabun ^
pnvatacque habendae erunt, st post tres annos, quavis de cie, e, i
mmune vo untana, huic praescriptioni Nostrae religiose non ohtempe rin
Atque haec statuimus, contrariis quibuslibet non obstantibus
[Acta Ap. Sedis, vol. VI, p. 336-341].
702.
Benedictus XV, litt. encycl. Ad beatissimi , 1 nov. 1914. 1
1. Ad beatissimi Apostolorum Principis cathedram arcano Dei provi-
dentis consilio, nullis Nostris meritis, ubi provecti sumus, cum quidem
Christus Dominus ea ipsa Nos voce, qua Petrum, appellaret, pasci agnos
meos pasce oves meas;* continuo Nos summa cum benevolentiae caritate
PC, ,n grc2em’ CIUI Nostrae mandabatur curae, convertimus; innumera-
,1 T® S;lIR' BreEeni> ut qui universos homines, alios alia ratione, comple-
ctatur. Omnes enim, quotquot sunt, Iesus Christus a peccati servitute, pro-
luso in pretium suo sanguine, liberavit; nec vero est ullus, qui a beneficiis
pj *2s r>IUf exceptione excludatur: itaque genus humanum divinus
j /r Partlm cc eSMC suae caulis iam feliciter inclusum habet, partim se
cm compii surum amantissime aflirmat: Et alias oves habeo, quae non
p_ mc ozt 1. it tllas oportet me adducere , et vocem meam audient. 3
3. -n°^ V°S Ce^abimiis, venerabiles Fratres: ante omnia, divina
c/rgnuate excitatum, sensimus in animo incredibilem quemdam
u amoris impetum ad cunctorum salutem hominum quaerendam;
c i ui ipsum fuit Nostrum in Pontificatu suscipiendo votum, quod
7f ■CrULfC,Tt subeuntis, fuerat: Pater sancte, serva eos in nomine tuo ,
quos dedisti mihi . «
t ~ *lm 'er<>’ llt Pr,mum licuit ex hac arce Apostblicac dignitatis rerum
m I^.Cursurn uno quasi obtutu contemplari, cum lacrimabilis obver-
sumii ’ rv an*C °Cu^0S c[v*b's societatis conditio, acri sane dolore affecti
mimum U° em/n P‘*ct<> fieret ut Nostrum communis omnium Patris
terr n0n , ementissime sollicitaret hoc Europae atque adeo orbis
■ n r,m U 1 |ll,n* ^Uu nu^nm fortasse nec atrocius post hominum memo-
ChristM ' nCC Uc?°«us' domino illi advenisse dies videntur, de quibus
praenuntiavit. Audituri,,., estis praelia , et opiniones praeliorum ...
1 Ad Venerabiles Fi-itr.** t> * , ,*
locorum Ordinarios 1 ’ ,u ! [,i rchas IVmiatt i A rc hi episcopos Episcopos ilios^u*
J Io:m Vvr r e *** 1 ^onvntmioncm cum Apostolica Sede habentes*
Ib'j . x, ,6.
' t biti., XVII.
Romani Pontificii
«3,
Consurget enim gtns in gentem , et regnum in regnum. Tristissima usquequa-
que dominatur imago belli; nec fere nunc est aliud quod hominum cogi-
tationes occupet. Maximae sunt praestantissirnaeqiu.- opulentia gentes quae
dimicant: quamobrem quid mirum, si horrificis bene instructae praesidiis,
quae novissime ars militaris invenit, conficere se mutuo exquisita quadam
immanitate contendant? Nec ruinarum igitur nec caedis modus: quotidie
novo redundat cruore terra, ac sauciis completur exanimisque corporibus.
Xum, quos ita videris alteros alteris infestos, eos dixeris ab uno omnes
prognatos, num eiusdem naturae, eiusdem societatis humanae participes?
Num fratres agnoveris, quorum unus est Pater in caelis? Dum autem infi-
nitis utrimque copiis furiose decernitur, interea doloribus et miseriis, quae
bdlis, tristis cohors, comitari solent, civitates, domus, singuli premuntur:
crescit immensum in dies viduarum orborumque numerus; languent, inter-
ceptis itineribus, commercia; vacant agri; silent artes; in angustiis locuple-
tes, in squalore inopes, in luctu sunt omnes.
3. Hisce Nos tamen extremis rebus permoti, in primo tamquam limine
Pontificatus maximi, Nostrarum partium esse duximus, suprenu illa Deces-
soris Nostri, praeclarae sanctissimacque memoriae Pontificis, revocare verba,
iisque iterandis, Apostolicum officium auspicari; vehementerque eos, qui
res regunt vel gubernant publicas, obsecravimus, ut, respicientes quantum
effusum iam esset lacrimarum ct sanguinis, alma pacis munera reddere
populis maturarent. Atque utinam, Dei miserentis beneficio, fiat, ut, quem
Vngeli in ortu divini hominum Redemptoris faustum Cetmen. nuntium,
idem, ineuntibus Nobis vicarium Ipsius munus, celeriter insonet. n terra
pax hominibus bonae voluntatis. 1 Audiant Nos ii, rogamus, quorum m mam
bus fortuna civitatum sita est. Aliae protecto adsunt viae, rationis a ia*,
quibus, si qua sunt violata iura, sarciri possint. Ha>, j^sitlS in m _ *
bona experiantur fide animisque volentibus. Ipsorum * os tr . . : -tur
gentium amore impulsi, nulla Nostra causa, sic oquimu . .
hanc amiciet patris vocem in irritum caja»^^ bd|. miscrT;mos babet
4. At vero, non solum huius cruenti i |i: huma-
M Noscue anxios ct sollicitos. Alteram est, .n ips» medullis tum
|)S, i\ osque anxios « . 0mnibu$i quicumque sapiunt,
nae societatis inhaerens, funale malum, 1 :iu(1,rim «It Jetri-
populos, Nosquc anxios ct
<!■■■! «• malr::’7a, tulerit ct allaturam Sit
formidini, iitpolc quod, cum alia ■ • blre habeatur, lite-
"icma civitatibus, tum huius * instituta observari desita
mm ex quo Christianae sapientiaep g-Ui. tranquillitatcmque ordinis
sunt in disciplina rct publicae, «« coeperunt civitates, ac talia
'I a ipsa commerent, nccemno dcmutatio c0„sccuta est, ut, nisi Deus
et mentium conversio tt n0°rum. nac consortionis videatur exitium,
mature adiuvet, impendw ism cmn hominib„s coniuncdone
Jtaquc haec cernimus: »!»■ ‘ . berj corum qui praesunt, auctoritatem;
benev olentiam mutuam; uespieJ contendere; fluxa et caduca ita
ordines cum ordinibus civium mmr.osc
1 Mdtth., XXIV, 6, 7.
1 Luc., H,
I
X)
836
Romani Pontifices
m
sitienter appet, bona, quasi non alia sint, caque nmb„ ~
proposita ad comparandum. His quidem qiatuor ea^ir K P°t,ora’ NN
contineri arbitramur, cur societas humani generis adeo er Z t",idc"'
Danda igitur communiter est opera, ut ncdlamur , r " !’crtl»-l>etiir
mm principiis revocandis, si vde <**** £
que componere. ' Pacare cor»munes res recte-
J- Ac primum Christus Dominus, cum hanc insam „k
descendisset, ut, quod invidia diaboli eversum flA ™ de
tatis. Quare haec saepius: Mandatum no J 2 "obJ^fTr"^ nisi
Ihc est praeceptum meum, ut diligatis invicem • 2 // * diligatis intricem; 1
galm museem: * tamquam si unum hoc suum elset officium fi *"*
cere homines ut diligerent inter se 4#n„ . 1 ■ fhuum ct munus, addu-
buit argumentorum genus? Suspicere in ^ ®ralla* 9u°d non adhi-
«/ enim Pator vesterfui ,, U‘!m“ *** »■
rationum discrimine eamdem A ^ r / nationis aut linguae
9* « m edis; ■- qui„ v,V,n n ' JW*«* Ate JV&r,
rav dilargiendis, nc m^ a mf '‘r™ Cael«t^- *> beneficiis nata-
ortri facit super bonos et motos • et ')runl discernere: Qui solem suum
etiam nos tum dicit inter n.t ,• '/ « ''««^.-Fratres
fratres estis; 7 £// ^ //, . - ' k!\’ U.m 4,1103 _ appellat: Owhm autem vos
fraternum amorem excitandum* m^tls fratnbus. s Quod vero ad
temnit valet plurimum in ;nfi * ° C?kr;l eos tluos naturae superbia con-
dignitatem: Quamdiu fecistis uni evPj ?Ue S?ae 'pS.C VuIt. a6nosci personae
Quid, quoti sub exitum vitie unn#* Hf ^atrnm t,ms unmmis, mihi fecistis. ■'
se ipsum essent credituri <m ptns,.s“™c ro8av»t Patrem, ut quotquot in
fu Pater in m ?( el eg0 in ’10 n . caritatis copulatione essent unum? Sicut
nos omnes exhausit nn i,. emque e cruce pendens, suum sanguinem in
amaremus inter nos Zt T* - unum corpus, sic
amicitia est. - Verum It n'?! ! ?°^uni ‘nU r mcmbra eiusdem corporis summa
quam fortasse fraternitati*! ^ Uerse Rabent mores horum temporum, Num-
qtiin imo non dubitant i-V Hm^!1.11ae tanta quanta hodie, praedicatio;
siae posthabita, hoc fraterni" VHt* nc6Iect;l. operaque Christi ct Eccle-
mis muneribus, quae huius * J tudiiim efferre, tamquam unum c maxi-
numquam mim,s fraterne actum J»pererit Re tamen vera,
8Ima °b dissimilitudines generis sunt h0nUnes’ clll;,m nunc* CrudcIis'
quam regiones separant* eadem ; V‘ «cnl«» a gente potius sMtatefc
111 cnitate, eadem intra moenia flagrant
* toan., XIII, 14
1 »bid., XV, ,i
* &U-. XV, ,7.
; M*uh., xxm, 9.
Ibid., VI, 9
* V. 45.
1 Ibid., XXIII, JJ.
* R«n., VIII. -n
’ XXV ,o
W, XVII, * ■ //j|
t
Romani Pontifices
83
mutua invidia ordines cirium; inter privatos autem omnia amore sui. iain-
fluam suprema lege, diriguntui.
6. Videtis, venerabiles Fratres, quam neccsse sit omni studio eniti, ut
Icsu Christi caritas rursus in hominibus dominetur. Hoc certe semper
.Vobis propositum habituri sumus, velut proprium Nostri Pontificatus opus;
hoc ipsum studete vos, hortamur. Ne desistamus vel inculcare auribus
hominum vel re praestare illud loannis: Diligamus alterutrum. 1 Praeclara
certe, valdcqtie commendanda sunt illa, quibus haec aetas abundat be-
neficentiae causa institutis; at enim, si quid ad veram Dei ct altorum
caritatem in animis fovendam conferant, tum demum solidae utilitatis
sunt quod si nihil eo conferant nulla sunt: nam qui tum diligit, manet in
morte. -
7. Alteram diximus communis perturbationis causam in eo consistere,
quod iam non sancta vulgo sit eorum qui cum potestate praesunt, auctori-
tas. Ex quo enim placuit omnis humanae potestatis non a Deo, rerum con-
ditore et dominatore, sed a libera hominum voluntate deducere originem,
vincula officii, quae eos inter qui praesunt et qui subsunt, intercedere
debeant, adeo extenuata sunt, ut propemodum evanuisse videantur. Immo-
dicum enim studium libertatis cum contumacia coniunctum, paullatim
usquequaque pervasit; idque ne domesticam quidem societatem, cuius
potestatem luce clarius est a natura proficisci, intactam reliquit; quin etiam,
quod magis dolendum est, in sacros usque recessus penetravit. Hinc
contemptio nascitur legum; hinc motus: multitudinum; hinc petulantia
reprehendendi quidquid iussum sit; hinc sexcentae repertae viae ad
disciplinae nervos elidendos; hinc immania illorum facinora, qui, quum
se nulla teneri lege profiteantur, nec fortunas hominum verent. ir nec
vitam perdere.
8. Ad hanc opinandi agendique pravitatem, qua societatis humanae con
stitutid pervertitur, Nobis quidem, quibus magisterium veritatis divinitus
mandatum est, tacere non licet; populosque admonemus 1 ius oetnnae,
quam nulla hominum placita mutare possunt: Non tst potest m nut J*®
quae autem sunt . a Deo ordinatae sunt . 3 Quisquis igitur mter homines prave ,
* * . T * ** - “**
sive is prmcep:
°b t e m p c r a n d ti m* H esse' ici tPqiiTpVo ^estote iubent, nisi quid tot
divinis contrarium legibus: Ideo PauIi( quod ipse
1r.am’ sef P™Pter T TLakfur «tote omni humanae creaturae
Apostolorum Pnnccps docet: Subuc j ■ duc&USt tamquam ab eo tnis-
propter Deum; sive regt, quasi „i it eum qui homini legitime
m... 5 Ex quo idem Gentium Apostolus coingn, ^
pn
««., U ». ........... ' . 7 *:us divina est origo auctoritatis.
eps est sive infra principatum, eiu> oivma b
/a - , 1 « , j u est cx conscientrac orncio,
Quare Paulus non quovis modot sed religiose, f r . Mml A :.1kj.1111(,
1 f loan.t III, 23.
2 Ibid,, 14,
3 Rom , XIII, t,
* Ibid., 5 ,
5 [ Pctr, II, U, 'h
8j8
Romani Pontifices
imncninti contumax obsint, Deo obsistere * sem„itcn,-,s 7h ~~
nss: Itaque qut rexst.t potKtati. Hei ordinationi rabtit ot; pararc P«-
ipsi stbt damnationem acquirunt. ^ ^ mutent rtsistttm
9. Meminerint hoc principes rectoresque populorum ,r
prudens ac salutare consilium cum notestnri ,Juv ’ V,deant num
> «nete Iesu Christi religione discetlm-, a ouf hmun, C,'ri«*«* *
roboris et firmamenti. Etiam atque etiam combW I psa potestas habet
gelii et Ecclesiae velle a discipl^dvi^i" a ’ ."T Evan,
exclusam, civilis sapientiae sit. Nimis experiendo l^uyentutis institutione
num lacere auctoritatem, unde exsulet religio Quod homi‘
genens parenti, cum officium deseruisset i nostri
venire solet Ut in illo, vix voluntas a Deo defeSt "ff" Cmtztiblls us"
voluntatis repudiarunt imperium* ita uhi °tfeterat. effrenatae cupidines
divinam contemnunt auctoritatem insonnn , 7* moderantur populorum,
sueverunt. Relinquitur sanc
mendos vis adhibeatur: sed quo tandem fructS V, ' S m0tUS1 comP"-
animi comprimuntur, * ' corpora quidem, non
ut omne societatfs corpus cohlcreat !d C°niu,nCtione’ undc icitur
ob caritatem mutuam vel eorum rf -m' ^ ? membrorum cum inembris
quisnam iurc miretur,’ venerabiles Fratre^hancl .auCtorita.tis obsequium,
dientur? Stant ZmTeol au 'T SC acritcr et «*** cligla-
tribuit aut peperit industria, proletarii rt^SfibOa0rUm C°P'am aut fortuna
volentia, quod cum eamdem natur im proPterea fl*g*antes male-
ipsi, conditione versentur Scii'* t * P& icipent, non tamen in eadem, ac
laciis, quorum Scd,cct’ ut 8*meI infatuati sun
iis, quorum ad nutum' «iT^nW ut mIatuatl sunt concitatorum fal-
ex eo, quod homines sunt n st t0t0s Cogere, quis eis persuadeat, non
debeant in communitate locum^ SeqUl ut parem omnes obtinere
quam sibi quisque suis nmnt ’ ** • Cam essc Angulorum conditionem,
tenuiores cum copiosh Zl ^ ^ comparavit? Ita, qli
parint, non contra iustitianl cariem?1*38* “ Icnas 1)1 bonorum partes occu-
nem faciunt, praesertim n _mque tantum, verum etiam contra ratio-
meliorem sibi fortu nam (]iiii'!IJ J honesta laboris contentione
diosiim certamen ordinum * 1 vemt* Qnac vero quantaque hoc myi-
incommoda, dicere nil tUm c°mmunitati civium gignat
sationes ab opere uniK, C* *.,.R emns omnes dcploramusque crebras ces-
«rn apprimr^cct C,V,|K ****•?»« vi, ac cursus in ministerii»
tumultus, in qujhu », ICPente miliberi solet: item minaces turbas ct
effluat eruor. ‘ ut annis res geratur et humanus
alioruniquc in hoc Linere J"^13 ar^um*nta repetere, quibus Socialistarum
sapientissime Leo XIII ,! * rrores manifesto convincuntur. Egit hoc ipsum
( e cessor Noster in EncycUcis Litteris sanc memo-
u.
mi
XIII. -
B * f
i
Romani Pontifices
839
randis: 1 vosque, venerabiles Fratres, pro vestra diligentia curabitis ut era
vissima illa praecepta ne unquam oblivioni dentur, imo in consociationibus
ac coetibus catholicorum, in sacris concionibus, in publicis nostrorum scri-
ptis illustrentur docte atque inculcentur, quandocumquc res postulaverit
Sed potissimum — neque enim hoc iterare dubitamus -- omni argumentorum
ope, quae \tl Euangelium, vel ipsa hominis natura, vel publicae privatac-
que disciplinae ratio suppeditat, studeamus hortari omnes, ut, cx divina
caritatis lege, fraternis animis inter se diligant. Cuius quidem amaris non
ea certe vis est, ut conditionum ideoque ordinum distinctionem amoveat, —
quod non magis potest fieri, quam ut in corpore animantis una cadcmquc
membrorum omnium actio sit ac dignitas — sed tamen efficiet, ut qui loco
superiores sunt, demittant se quodammodo ad inferiores; et non solum
iustc adversus eos, quod par est, sed benigne, comiter, patienter sese gerant:
hi autem illorum et laetentur prosperitate et confidant auxilio; sic prorsus,
uti ex familiae eiusdem filiis minor natu maioris patrocinio praesidioque
nititur.
12. At enim, venerabiles 1 ratres, quae hactenus deplorando persecuti
sumus, ea radicem habent sitiorem: ac, nisi ad ipsam evellendam studia
bonorum incumbant, iJIud profecto, quod est in votis, id est rerum huma-
narum stabilis ct mansura tranquillitas, non sequatur. Ea quae sit, mon-
strat Apostolus: Radix... omnium malorum es/ cupiditas. 2 Etenim, si quis
recte consideret, mala, quibus nunc aegrotat humana societas, cx hac stirpe
oriuntur omnia. Quandoquidem et perversitate scholarum, quibus aetatula
cerea fingitur, et improbitate scriptorum, quibus, quotidie aut per inter-
valla, imperitae multitudinis mens formatur, et aliarum causa rerum, ad
quas opinio popularis exigitur, quando, inquimus, ille infusus est animis
perniciosissimus error, non sperandum esse homini sempiternum aevum
in quo beatus sit; hic, hic licere ei esse beato, divitiis, honoribus, volupta-
tibus huius vitae fruendis; nemo mirabitur hos homines, natura factos ad
beatitatem, ea vi qua ad eorum adeptionem bonorum rapiuntur, eadem
quicquid sibi moram in hac re aut impedimentum fecerit, repellere. Quo-
niam vero haec bona non aequaliter dispertita sunt in singulos, et quia
socialis auctoritatis est prohibere ne singulorum libertas lines excedat ahe-
munque occupet, idcirco ct odio habetur auctoritas, et miserorum n ir-
tunatos ardet invidia, ct inter ordines civium mu^ contentione c^at^,
nitentibus quidem aliis attingere id quovis pacto e tr p |
aliis autem retinere quod habent, atque etiam a.u®®[fv ■ divinis-
. V * ‘°c ipsum tn - h ihuit. terrestres homints baititudnm
sinm illo sermone, qi)C™ avir in quo christianae philosophiae quodam-
quac essent, data opera exph ** - ^ Quilc ^dem vel hominibus per-
modo fund amenta p osuiMe sapicntiam ct absolutissimam de religione
quam alienis a I ulc, si gi certe consentiunt omnes nemi-
ac moribus doctrinam continere visa sum.
; Ct. N. 6n.
- I Tim., VI, io.
vjawio i iyiy
S40
*»« Pontifices
nem ante Christum, qui ipsa cst Vcrjtas . —
pan grav,tatc ac pondere, nec *mo cum * «. *c
14- tam divinae huius philosophiae illa imim. unquam praecepe*
quod quae mortalis vitae appellantur hon , 3" '™ ** ref°ndita »& {?
vim non habent; ideoque non sunt ea. quibifs iri ,U{.dem l,on' tabem’
vivere Deo enim auctore, tantum ahek u, one " : homo ^ate possJ
tvm afferant homini, ut, si vere hac potiri velit ’ m’™’ ™,uptas heatita-
■psius causa, carere: Reati pauperes ■ dc hc,t m omnibus. Dei
am m «*>** honmes, et eu,u sepdarerZ' 1“ fl““~ /?™"' «*fr
•enat nomen vestram tamquam malum 1 Scilicet expJefiat’'r»U, et eie-
niiserias «W huius, si quidem ea tokremu, m ^ dolorc*- «n-mnas.
pate/,iumus ad perfecta illa et immortalia h„n , °P°rttt’ :kIitum nobis ipsi
maf ,id-.p"dptarta.:
rum genere affliguntur, eos hortamur non ^T1!^ lg,.tUr <J“ovis aerumna-
peregrinamur, sed tollere ad caelum nuo tZZ enil£tcrc *n terram, qua
flatem, sed futuram inquirimus mim habem«* &
itatibus, quibus eorum periclitatur Dc. ■ ■ ' tr .mctJlls autc‘ni rerum accr-
/\nt’ ^uu* s,^‘ paratum sit praemii cum - t U° con'stan£,flm» saepe repu-
™”‘, quod in praesenti est momentane um T pCn.t'ula vict°rcs evaserint;
modum m sublimitate aeternum sZZZt 1 lnh'd<^™ nostrae, supra
omm ope atque opera eniti ut mvirint 4 De"'>c
supra naturam sunt, simulque cultus ? h°min,bus fides quae
T’ hoc ^bet esse vobis propoS desideratl°- SP<* bonorum aeterno*
reliquo clero, tum etiam no StihoZZ pnmi^ .^^erabilcs Fratres, tum
gloriam communemque veri nomini - 2|-qiU* Vano consoci'ati foedere, Dei
<-nim haec apud homines Fides crev^nV ^&tem sttuft‘,u promovere. Prout
motbeum consectandi ferrestri»,m l ’ decrescet corumdem studium im*
resurgente, motus contcntionescim ,onorum 'anitatem, ac sensim, caritate
'5- Nunc autem si ab h" J SOC,aIcs “"‘tacent,
considerandas cogitationem ZZZ COnum,ni*te ad proprias Ecclesiae res
am temporum callX ^ CSt profecto- cur animus Noster,
ur; *Niam’ praeter argumenta m percu®sus> a,Kl11*» saltem ex parte reficia-
, .ms «c firmitatis qua pollet EclZ &C dant “Pessima, divinae illius vir-
’ erUn£> quae decessor Noster P M‘l’ non Parum consolationis ipsa Nobis
m ie \itae exemplis illustrasse! 1US V ’ CUm ®edem Apostolicam sanctissi-
videntiae munera. Videmus enim?*0*1* Nxbi? rc]kl'Jit suae actuosae pro-
°r me studium religionis* evein f C1US fper‘? “lflammatum universe in sacro
1,1 tl,ns,JC‘at‘onibus catholieurnt'1 'M1 L Ir,st'an* P°Puh pietatem; promotam
Um actlonem ac disciplinam; qua constitutas,
! f*uc*. VI. ao.^
. J!' 9-
I Ichr., \[| i
1 II , . , • * 3-
II l-«r , IV, 17
T * /*
Romani Pontifices
841
qua numero auctas Episcoporum sedes; institutioni adolescentis cleri
pra severitate canonum, tum, quoad opus cst, pro natura temporum eon
saltum; n magisteriis sacrarum disciplinarum depuha temerariae
novitatis
pericula; ma.estau sacrorum artem musicam digne servire insuam, auctum-
qucliturgiac decus; novis praeconum Evangelii missionibus Christianum lue
nomen propagatum.
16. Magna ssunt ista quidem Decessoris in Ecclesiam promerita nUo
rum memoriam grate posteritas conservabit. Quoniam tamen ager Patrisfa
mthas semper, Deo permittente, inimici hominis malignitati patet, nunquam
I est futurum, ut ibi elaborandum non sit, ne zizania luxuriantia bonis fru-
dibus officiant. Itaque, interpretantes dictum quoque Nobis, quod prophetae
Deus dixerat: Ecce constitui te hodie super gentes et super regna , ut evellas
it destnias... et aedificis et plantes, 1 quaccumque erunt mala prohibenda,
bona provehenda, quantum erit in Nobis, summo usque studio curabimus,
quoad Pastorum Principi rationem a Nobis administrati muneris placeat
repetere.
17. Iam nunc igitur, venerabiles Fratres, cum vos universos primo lit-
teri> affamur, commodum videtur Nobis nonnulla attingere capita rerum,
quibus praecipuas quasdam curas adhibere decrevimus: ita, maturantibus
uibis vestra opera adiuvare Nostram, maturius etiam optati fructus exsi-
stent.
iS, Principio, quoniam in omni hominum societate, quavis de causa
coiverint, ad successum communis causae maxime interest socios in idem
summa conspiratione conniti, omnino Nobis faciendum est, ut dissensiones
atque discordiae inter catholicos, quaccumque sunt, desinant esse, novae ne
posthac oriantur, sed ii iam unum idemque omnes et sentiam et agant. -
1’robe Dei Ecclesiaeque hostes intelligunt, nostrorum quodvis in propu-
gnando dissidium sibi esse victoriae: quare illam habent usitatissimam ratio-
nem, ut cum catholicos homines viderint coniunctiores, tum, callide inii-
cientes eis discordiarum semina, coniunctionem dirimere nitantur. Quae
U tinam ratio nc ita saepe ex voluntate eis evenisset, tanto cum religiosae
rei detrimento! Itaque ubi potestas legitima quid certo praeceperit, nemini
fas esto negligere praeceptum, propterea quia non probetur sibi. >td quoti
cuique videatur id t|iiisquc subiiciat cius auctoritati, cui subest, utjiie, ix
^cii conscientia, pareat. - Item nemo privatus, vel libris diariisve vulgan-
vel sermonibus publice habendis, se in Ecclesia pro magistro gerat.
Norunt omnes cui sit a Deo magisterium Ecclesiae datum: huic igitur in-
tegrum ius esto pro arbitratu loqui, cum voluerit; ceterorum officium cst,
loquenti religiose obsequi dictoque audientes ess, In rebus autem, de qm-
bus, salva fide ac disciplina, - cum Apostohcae Sedis ludm.um non inter-
cesserit - in utramque partem disputari potest, dicere quid sentiat idque
df.r.„ , ■ • l..n Iic,,t Sed ab Ilis disputationibus omnis mtun-
ni. , , ’ . , . -r-ves afferre potest offensiones cantati; suam
Peranna sermonis absit, quae grait- 1 -t - . . r
.: i„m eed modeste sententiam; nec sibi putet (as
quisque tueatur hbcre quidem, >ui numt , 1
1 It rem , I, ia.
Sl2
Romani Pontifices
esse, qui contrariam teneant, cos, hac ipsa tantum causa vel e
a'.gucrc vol nor .bonae disciplinae. Abstineant sc etiam nostri^?'
mus, ns appellationibus, quae recens usurpari eueptae sunt ad cainl ”
a catholicis distinguendos: casquc non modo devitent uti w ‘ . 1k°s
"*** quae nec veritati congruunt nec aequitati; sed efiam
magna inter catholicos perturbatio sequitur, magnauue mlf v *
natura catholicae fidei est ciusmodi, ut nihil ei possit addi nihil dem'*
aut omnis tenetur, aut omnis abiicitur. Haec est Lw
qu,Vc fideliter firmiter, ,Nc crediderit, salvus esse non pote, 'it MVunT “fi
opus est appositis ad professionem catholicam significCml m,- sati,
unusquisque ita profiteri:. Christianus mihi nomen catholici’™ h
tantum studeat se re vera cum esse, qui noSS. “ *
19. eterum, a nostris qui sc ad communem rei catholieie ntiliW
contulerunt, longe aliud nunc Feelesh utilitatem
in quaestionibus! quibus nihil proficitur- postulT uT sum
tendant integram conservare firW. T ’ ,Llt summo °PC™ con-
sequentes eum n aZ nn,! ‘ ‘"columem ab omni erroris afflatu,
veritatis. Sunt ShlSSt “f0** * ^rpstuuu
rientes a„rih»,c , . , P sunt’ ^UI» llt ait Apostolus, « pru-
coacervent sibi’ ministra*!!* d°Ctrmam non sustineant, ad sua desideria
las autem com^antur ^T VT** auditum artant, ad fabu-
bumanae quae nromv -i ” a 1 . cn,n\. datique magna opinione mentis
nimirun/dmite,Pfcdt*‘nonnulhane mCrcdlb,Ies in exP datione naturae, Deo
siae contemnerent useme en ’ *Um ?raC SU° Illdlcio auctoritatem Ecclc-
et omnia quae Deus hn ' >U1 cnncntatc processerunt, ut ipsa Dei arcana
ad inanium horum Wehv,l> *“ '"«"^ndi facultate metiri atque
terunt monstruosi crrore!TfLZC™™m°darC n°" dubitarcnt- I,a<i''c c-'sli-
haereseon collectum ni % f quem recte Decessor Noster omnium
"«****■ • Eam Nos igitur
quoniam non usqueouadue 1. ?' <lua"tacumque est, hic iteramus; et
bac illae, quamvis l-,t . . PPrt-s>a cs' tam pestifera lues, sed etiamnum
a quavis huius amtarione^m?Ii?!^, caveant °mncs diligentissime, hortamur,
alia de re divern / ■ 3 *’ dt qiH> (lu,dem apte affirmaveris quod lob
can$ genimina 1 . \ ^ <s* usQue perditionem devorans , et omnia eradi-
abhorreant sed ah ^ tant,,,n a^ erroribus catholici homines, cupimus,
spintu qui a»itur i« , ' P'ntu> ut aiunt, Mndenustarum: quo
autem ubivis nova rn — U* . saPlat vetustatem, fastidiose respuit, avide
britate divini cultus in^athnP Iotiuei}di de rebus divinis, in cele-
pietatis. Ergo sanct-im U u - 7* inStitutis, in privata ipsa exercitatione
tur, nisi quod traditi Cn V0.Urnus eam maiorum legem: Nihil innove-
Fidci, tamen id ^ cx tainetsi inviolate servanda est in rebus
ad eius normam dirigenda sunt etiam, quae mutationem pati
Symb, Athana s,
3 H Tim.t IV 3 4
3 Cf V Jo/ J 4‘
■ 6b6, 6S9,
4 XXXI, 1-.
Romani Pont i fias
843
possunt; quamquam in his ea quoque regula plerumque valet: Non nma ,
sed naviter.
20. Ium, (piia, venerabiles Fratres, ad profitendam aperte Fidem catho-
licam atque ad vivendum congruenter Fidei, plurimum homines fraternis
hortamentis mutuisque exemplis inflammari solent, ideo Nos alias atque
alias excitari consociationes catholicorum equidem vehementer gaudemus.
Atque illae non solum optamus ut crescant, sed volumus Nostro etiam
patrocinio studioque semper lloreant: florebunt autem, modo praescriptio-
nibus quas haec Apostolica Sedes iam dedit vel datura eis est, constanter
(idcliterque obtemperarim. Quotquot igitur, earum participes societatum,
pro Deo Ecclesiaque contendunt, m sinant unquam sibi excidere quod
Sapientia clamat: I ir obediens loqui tur tutoriam; 1 nisi enim Deo paruerint
per obsequium in Ecclesiae ducem, nec dignam sibi conciliabunt opem,
et frustra contendent.
21. Ad haec omnia vero — ut eum, quem exspectamus, exitum habeant —
nostis, venerabiles Fratres, illorum necessariam esse prudentem sedulamque
operam, quos Christus Dominus operarios m m essem suam misit, id est
clericorum. — Quare intelligitis praecipuam vestram curam in hoc debere
versari, ut et qui apud vos de sacro ordine iam sunt, in cis consentaneam
sanctimoniam foveatis, et qui sunt alumni sacrorum, eos optimis institutis
praeceptisque ad munus tam sanctum rite conformetis. Id ios ut quam
diligentissime facere velitis — tametsi vestra diligentia hortatione non m iget
— hortamur atque etiam obsecramus. Res enim ciusmodi agitur, utnu .1
sit maioris momenti ad Ecclesiae bonum: qua de re, cum decessores Nostri
fel. rcc. Leo XIII 5 et Pius X “egerint data opera. Nos hic plura dicere
non habemus. Tantum rogamus, ut illa Pontificum sap.enussmiomm «cta,
praesertim Piana Exhortatio ad Clerum , 1 suadenti us u q “
vobis, ne unquam obruantur oblivione, sed studiosissime observentur.
22. Unum tamen
sunt sacerdotes, omnes]
tos, quam plane opus sit, cum ad propriam ipsorii
suo quemque lspisec
fecto ab illa datione an
mines, ut supra deploi
„ r n contingit Pastoribus Ecclesiae, ut dolore...
stn sacrorum; neque enim raro c . adiuinentum iurc exspe-
es‘t quod praeteri ri silentio non debet: quotquot enim
es ut filios Nobis penitus dilectas, volumus jdmom
.i «..-.nri-im i osorum salutem, tum atl sacri
ministerii fructum, eos
s quidem SUO quemque Episcopo «2
atque obsequentissimos. Profecto ab t . IoWvimu8( vacant admini
horum est tcmporumf non oinne^^ * P 1 — -
i raro conti r
Cl impugnationem inde imtman . _ deserunt> etiam atque etiam reco-
ctarmt. Iam vero qm tam misere ^ Spiritus Sanctus posuit hpt-
gitent, divinam esse eorum auc vjd;mus, Deo resistunt, qutcumque
scopos legere Ecclesiam Dei, - * f j magfs impie cos facere, qui Fp>-
potestati cuivis legitimae rosis u • consecraverit, parere abnuant. Cum
scopis, quos Deus suae potestatis sig
3 ProvM XX 1» 2^*
2 Cf. X. 594. 595« 59,’>
3 Cf. N. 653. 661,
1 Cf. N. 683.
& Act. j XXt
i. 602, 620, 64-. 650.
*s44
Romani Pontifices
cantas, ita Ignatius Martyr, non sinat tnc tacere de vobis tirnta^ ~
£“ f',onm- <"**** in sementi,, Dei. Etenim llsuChlP
stituti, in sententia Patris sunt . I nde deret i^ Jl PZ *«**!«** L
rcre. 1 Quemadmodum autem Martyr illustris ita cfm ^ Smtent™m concur-
Patres et Doctores Ecclesiae ^runt,
ifficultates quoque temporum, sacri Pastores ferunt onu^ proptcr
m sollicitudine sunt de gregis concrediti salulc- Ipsi enim Ctlam
rationem pro animabas vestris reddituri. * Nonne cnli, <• F f'®"' *«*«
us, obsequium debnum recusando, id oneris id solli -it SUm’ qui
mi est plebs sacerdoti adunata et pastori sui. 1 ' ^ pr°Pttrea {luia
Kcciesia non esse, '^7^ tZT' ' “
animus ad illud^mde ininunf^m!! fS. ^ ^
m omn, civili et humano cultu vere proffredi in^nr 'atta CUm fuem paX’
Christi, Ut nullis iam impedimentis \ ?cdesIae ‘lutcm Icsu
terrarum opem ct salutem hominibus affeirc ' °™ ‘1C parte
tms non ea, qua opus habet nlen-i Iih,-rt l e UJcMa sanc li!ni multo diu-
ems Pontifex Romanus illo coepit carere nr f •?*"* CX <*U0 caPut
tiae nutu, labentibus saeculis nart,i P aes i dio, quod, divinae providen-
Hnc autem sublato praesidio non W ,!d1Camdem *“**fam libertatem.
erat fieri, secuta est^quicumoue T d «thoheorum turbatio, quod necesse
omnes, et qui propc sun( q Romaiu Pontificis se filios profitentur,
dl,bitari’ Hu*n communis ipsorum p-Irens 'iD 0-P-imr> .cxisunt ,U 'wl"cat
nens vere sit et prorsus appare it oh > ■ ,ullTlinistratldne Apostohci mu-
magnopere exoptantes mILl °mm humana Pote®tate liber. Itaque
«optamus etiam ut Ecclesiae intCr Se componant’
s,lr*. quae ipsi tranauillirm ^ tP iac desinat absona conditione ver-
Hac igitur super rl l uas ?yPUl°™m>™n nomine, vehementer nocet,
runt, non quidem hu minis «»; es?°res ^°stri pluries Oxposfulationes fcce-
Ji«*t iura ac dignitatem Sedi TlbI?Ved sanctitate adducti, ut vidc-
de causis hic renovamus P°S oheae defenderent, easdem Nos iisdem
24- Restat, venerabiles Fratres ut ■ .
nmm, qui possunt vel itrn -n t' '\ ■’ ]niam Pr,n Cipum eommque om-
mus, finem imponere i„ ’ j;cJ.mcommoditati rerum, quas memoravi-
attollamus vocem atuiu -nU * C* 8U^ voluntates, ad Deum suppliciter
pacem, Domine jn diYh., IVt'r'sl, gencr,s humani nomine, clamemus: « Da
«*«* paean, . ,1"^ "OSl"s "• QU * se dixit Dominiis... fa-
P temperatum fluctus, quibus ct civilis et religiosa socie-
‘ In 17«:. . , .
. KpJst. ad |7pjlt
* Htbr,, XI II, i-
3 17.
* S. Cvpr. FI
III.
un
Is
XLV
DtlO CUI c.
7
1 **uppiano vp. tu, faj
Romam Pontificem
%
to iactatur, nostris conversus precibus ad benignitatem, sedare celeriter
veht. Adsit nobis propitia Virgo beatissima, quae ipsum genuit Principem
pac,s;nc Nostrae humilitatem Personae. Pontificale ministerium Nostrum
Kcclisi.m. atque adeo omnium animas hominum, divino Filii sui sanguine
«demptas, in maternam suam fidem tutclamque recipiat.
25. Auspicem caelestium munerum ac testem benevolentia» Nostrae
vobis, venerabiles Fratres, vestroque clero et populo apostolicam benedi-
ctionem amantissime impertimus.
[Acta Ap. Sedis, vol. VI, p. 565-581].
703.
Benedictus XV, motu propr. Non multo post, s 1 dec. 1914.
Non multo post editam Encyclicam Epistolam Aeterni Patris 1 de philo-
sophia christiana ad mentem Angelici Doctoris instauranda, decessor Noster
fel, rec. Leo XIII ad Antoninum S. R. E. cardinalem De Luca, sacri con-
silii studiis regundis praelectum, die xv octobris anno MDt ccLXXix litteras
lampridem dedit, 2 quibus promovendae propagandaeque Thomae Aquinatis
doctrinae propriam in urbe Roma Academiam, eiusdem sancti viri nomine
patmeinioque insignem, instituit. Etenim considerando experiendoqut
intellexerat, teterrimum quod adversus Ecclesiam ipsamque humanam
societatem modo geritur bellum, citius feliciusque, opitulante Deo, com-
poni non posse quam rectis sciendi agendique principiis per philosophi-
cas disciplinas ubilibet restitutis; idcoque ad summam totius causae per-
tinere sanam solidamque ubique locorum reflorescere philosophiam »,
praecipue vero, ut planum est, in urbe principe catholici nominis, quae
quia domicilium ac sedes est Pontificatus Maximi, ob eam causam ab ado-
lescentibus clericis, discendi cupidis, ex omni terrarum loco celebrari solet,
ac propterea debet optimae ctiiustjue institutionis et disciplinae au c cete
ris antecellere. Ergo sapientissimus Pontifex romanam, quam iiximti., a
se mmlitam nmni vratia complexus, reditibus instnixit, bene-
se conditam Academiam omni gratia compi . . n,
nens ornavit, pnvilemis auxit, quorum quiouu ^
w laurea doctorali suos donare alumnos, qu . ^ 1
• 1 ,*i- i-innrm nerfectioni studiorum in matris l rt>i^
nculo emenso, scholas dem horum ptr ■ rtll w; ,n_
athenaeis constitutas atque academi cos coetus, explorato cum fructu, bu
intnacis constitutas aujuc \cademia condita satis praetemsset
nmm freqpentassent. Cum a' ^ ^ * ini causa instituta erat, vel scrip-
tenipons, cumque c spaim .ui rj- • L . philosophia sermonibus ct
JS ^ c^tos vulgandis vd p«W.uw ^ JP ^
disputationibus habendis, vei a ^ .lpos,oIicis Quod iam in, te, die
<iis. non parum profeosse «dwetu » ^ Jii^mniter Leo comprobavit. »
ix maii mdcccxgv Academiae leg s 4
1 Cf. Na 578,
C f. N, 57^* t vV n. 101*197*
z 1 \ vili Acta, vol* A' * l *
3 t f. Leonis Alii
1 W ,J-KVs 'J CVKKm » >vs svikn ... _
V ) xm lii
S46
Romani PaUtifica
Tam mile institutum proximus Decessor Noster sanctae memoriae K„, v
admodum sibi probari ostendit per apostolicas litteras In tmcrimA, 1 , It ! X
die XXItl tanuani anno mcmiv datas, ■ quibus, ad chrisrianam santemf”’
contra rccentiorum errores ac praesertim contra NearmUmauZ.ml
dermsmum defendendam magnopere interesse professus ducem reL‘„
sequ. Thomam, qu.dqutd auctoritate Leonis actum pro Academi-. ! , !
omne confirmavit. Nos vero, cum, aeque ac Decessores Nostri T ’ "
mum habeamus de illa tantum philosophia Nob^fhtZ ^r,u— !'
*"**! Christum (Colos. II, 8), ac pmpterea
ad principia et rationem Aquinatis omnino exigendum eJu I
quantum per humanam rationem licet exolicitin im i,. * . fp cn‘l Slt>
dftae divinitus veritatis hanc Thnm ’ p atl° in'ictaque defensio tra-
-Nobis esse curae volumus appareat. Itaque eo consilio q is'
' igeat, in diesque exsistat fructuosior nova l?ed,m I g'S
benda de studiis, de disputationibus, de ***?'
quae alumni dent, ut vel doctoris lauream adipisci vel ad
Imm academicorum adscribi possint- nuas Nn« nr’ • Um soda’
mus iam et hic ratas h-ihemi, i> ' N Praescnptiones et probavi-
demiac Draesidehnni- nilnn, • tres *'• Cardinales Aca-
regundis Praefectus firo tempore" Sq^m Am T" Studiis
genus desit ad sodalium et alumnorum Vr "C 3Jud <Jlfldcm adiumenti
Academiae aliquid secerni inhen . i •' ntia,n /°' endam, de reditibus
mmisque* praemii |«Co, distribuTrit!. ^ pra<!s,dibus d<-'finiendum, quod
csseH™Uur!ommrifrTah a J!-* Mow P“P™ « rata
Deus scientiarum Dominas Id in&^n A °bstantlbus- Eadcmque fore, ut
lico Doctore deprecante convertat nhiT * cathoIfcac* Ati&-
[Acta Ap. Sedis, vol. VII p 5-7] confidirmis-
704.
Benedictus XV, const. Ex netis, , febr. ,9,5.
cipiiis Pii X sancti^sbn U.^Lm I'0StR ,,lds’ Sl-d pondere atque utilitate prae
Motu proprio* Edita A 7, .mct|10nac Summi Pontificis unum illud est, quo
riis cJtK. V u ; i 1CI V maii MCM3QV dc Dioecesibus Suburbiea
nationem harum dioccesiJS^brtS *** xr^v e™yfef ^'^'rimonia, guber
instabilem et cnrui nr - • *'L' crquam \ elite mae et Ostiensis, oinnim
nis aliquam ex iis obtinen?”1 CSSe’ nam ®* Cardinales, ex iure optio
optare, saepe ntingebat S"® * TUper [,,,SSL‘nt' i,I;1 dimissa, aliam sib
Decani locum pervenirem’ n P Urc's I;im Scdcs mutavissent, antequam ac
marum haec freonmc * suta incommoda et detrimenta curationi ani-
v ‘requens mutatio sedium -rfF.."-,.*- 1 •
uiuin utterret, probe animadvertit pro sui
Ct \ /,,fl
v 1 .x 059
CT X 7oo
Romani Pontificet
.A7
«igilantia Pontifex, reique directo occurrere constituit. Eo igitur, quem
memoravimus, Motu proprio sancitur: «ut, quam quisque Cardinalis Kpi-
iCOnus nactus est initio Sedem, in ea permaneat etiam cum Decani gra-
ijum attigerit; tum enim dioeccsim suam Ostiensi cumulabit. Quare, per*
petua coniunctione dirempta Veliternae dioecesis et Ostiensis, cui quidem
:cidet ut eum alia atque alia dioecesi in persona Cardinalis Decani coniun-
ratur, hae Suburbicariae erunt sedes: Portuensis et Sanctae Rufinae, Alba-
nis, Praenestina, Sabinensis, Tusculana, Veliterna . Haec sapientis-
sime Decessor Noster.
Iam vero, posita stabilitate Cardinalium Episcoporum in sua cuiusque
sede, et condita lege ut qui Decanus evaserit, is dioeccsim, quam obtinet,
non dimittat, Ostiensem assumens, recte dixeris earum dioecesium regimini
satis consultum esse, amotaque incommodae rerum conditionis causa, neces-
sitatem iam non ita urgere assignandi singulis dioecesibus sulTraganeos Epi-
scopos qui, Cardinalium nomine, easdem regant: de quibus suffraganei>
idem Pius X qua tuor ante annis edixerat in Constitutione Apostohcac
manon Pontificum d. xv aprilis mcmx. 1 Accedit quod Suburbicariarum ioe
cesium ea est ct exiguitas territorii et propinquitas Urbi et nunc maxime
facilitas commeatus, ut Cardinalium quisque in Urbe resi ens, tIuaai.
occupatus sit, quamcumque carum in perpetuum gubernan am 'u,t' , _
gubernare per st recte posse videatur Quod si alicui conti ucri ix
dinc, aut ex aetate, aut alia ex causa ut ad episcopi rite 0 cu ^ eum
adiutore indigeat, facile ei semper erit hunc adiutorcrn scu sulTragan
ab Apostolica Sede petere et impetrare. narte
• |ue, cum Decessor Noster Motu propno hd„a a Aoi», q™ V*»
id accesserint, Nos, adhibitis in consilium aliquot r. • suburbi.
eam Constitutionem abrogatam declarantes, , ^ _ eiusdem Constatu*
carios officio et onere adsciscendi suffraganeos, t](J;lcCuniqUe memorato
tionis praescriptis tenebantur, solvimus. . 'r .• c siiflniuaneis praebenda
Motu proprio statuta sunt dc annuis ^ae ' . *,iruMI a|Hid sacrum con-
essent, et de omnibus bonis ecclesiarum ® ;1b Officio Spoliorum
I jm U— . , Jni inis traii dis ab Officio Spoliorum,
silium Fidei Propagandae coniunctam «tum decianunu8. Illud veto
ea quoque ut aboleri consentaneum ^ ’ ' \]otu proprio diximus a Pm '
sanctum ct inviolatum esto, quot e0 *P u,im quisque Cardinalis Epi-
. . ■ ^,nct tutum, ut quam 1 .«item.
violatum esto, quot <-0 q quisque Cardinal
, sapientis cnnstitnti.ni. 1^ Jquam; Decanus
Sedem acccpcrit, c*in ri^fiinue redditus bonaque
singulari cum
scopus initio spdcni acccpc
, et i an
arurnd
)1 unius ta,nC‘n,a^mi;||strationis suae rationem re
iorum, quod supra dtetum »
scopus initio sedem acceperit, eam m uc redditus bonaque °mni.t
praeter illam, etiam Ostiensem assll,” A Cardinales Episcopi, ut antea,
singularum earumdem ecclesiarum * g is Officio oeconomico Spo-
administrabunt. Volumus ttm.cn. suae rationem rcfcrcn-
i
dam curent.
Cf. N. 6S6.
]
Romani Pontifices
$4$
Quae igitur his litteris statuta, declarata, sancita sunt «, Z~T~
hnna m omnes partes esse ac fore decernimus, atque ab „ ,1 ' ^Kda'
pertinet, sancte servari iubemus- contrariis „„ij, Tu “ ommbus> quos
etiam specialissima mentione dignis ^"lu.shbe. non obstantibus,
[Acta Ap. Sedis, vol. VII, p, 229-2;,].
705.
Beno, lictus XV, chirographa™ Attentis expositis, z8
Beatissime Pater, 1
... prudentissime statuit Pius PP v f r-
• * nova Signaturae Apostolicae or im-r "* C“!“- ***** «*-
tnbunalium Signaturae papalis !one ; :,nt|qua ordinatione
Tribunal ita feliciter restitutum dusnr r suppress" "i et Sacrum
nutclli Cardinali, iam uberes nrntli Pracfc'cturam gerente Vinccntio Van-
tnram Apostolieam ampliores hmites feSTI ** “perientia docu«. Signa-
competemiam potissimum quod attine,- bn ,c,tl° cxP°stulare ad suam
obtmeri, insistendo quoque ZuT "W* ~ p^
temporis, ope jurisprudentiae vel i H i™ - c°nstitutioms, vel tractu
voluti pcr authenticam .nt^^tionL ^ Vestrae,
«" 1 -pi, a laudata constitutio assignat
praecipua esse edixit. /W,« "on. ««d quae prvpru, e/
Vdutl Proprietate» constitutiv is exorim !!**?* lnt!ma C,US natura Auunt, eius
non prohiberetur quomi„„, *****“&« tantum, adeo ut
scu a ducerentur vel ex connexione i! COmPetemiae alia «incederent
munens quam ipsamet eiusdem mu ,f .borum’ vcl ex amplificatione sui
secum ferret. ‘ munens exsecutio, necessitate quadam,
Recens non defuit occasio iun in rr c m ..
am controversia in eius comopn» t’ ' Up* n5‘ Statum est an quae-
decerneretur ratitu^t Quaesit,,,,, est ento ut
matrimoniali et duplex iam h tbehu VCn>US sententl'am rotalem latam in re
ordinario enascitur™ «"**»*! «"'<« in S. Rota
denegavit. Tuamobrem S. Rota ulteriorem instantiam
Resolutionem h m m. r-
confirmationi Auctorit l S ,nc£‘ v H 8 T' "«cesse fuit submittere
/roprt” attribuitur Signam™ ?**“• Nam » can. 37. n. 4, legis
'i '""“f** m integrum 'adversus e °.,cac c°gn,tio de expostulatione 'pro
trausurit. causae maWmont,l^ *“* '» «*
" U. II tenores instantiae absolute 7nm '1"° na,ura’ ,ruuntur privilegio ut
unpedm non possint exceptione rei indi-
Instantia Fmi
1 Cf \\ fjg, * ma 14 Praefecti S. Trib R' *
' Cf v "Y *gruiturac Apostolicae.
r“ A Veta, vol IV^
lVt Pa 162-18. Cf i
- tam Acta Ap Sedis* vol* I* p, 20-35.
\
Romani Pontifices
mtae, uti memorat et confirmat Const. Da miseratione, 1 ubi cavetur: salvo
nuper ct firmo remanente iure seu privilegio causarum matrimonialium (piat
cb euiusctimque temporis lapsum numquam transeunt in rem indicatam. Itaque
ad omnem dubitationem in posterum summovendam expedit, praescriptis
verbis decernere, Iluius Supr. Trib, esse quoque cognoscere dc recursibus
adversus sententias matrimoniales quas nec iure appellationis, nec extraor-
dinaria cognitione, pro natura harum causarum, ad novum examen admit-
tere censu it S. R. Rota.
De alio capite competentiae Huic Sup. Trib. attributae, scilicet de querela
nuditatis contra sententiam rotalem expedit declarare, iieic non agi tantum-
modo de declaranda nullitatc sententiae quae adeo peccet in ius naturale
aut positivum ut omni destituatur fundamento iuris; hoc enim perpaucis in
casibus contingere usuvenit, attenta praecipue jurisprudentia Curiae Roma-
nae quae firmavit regulam: sententiam de se non esse nullam nisi ex defectu
aut citationis aut competentiae aut mandati. Ast mens Principis certe fuit,
dum constituit Supr. Trib. Signaturae, subveniendi iis quoque qui excep-
tione rei indicatae repelluntur in S. Rota neque evincere valent sententiam
nullitatc laborare, sed forte instructi sunt gravibus rationibus quae non
sinunt defendi, quocumque coram iudicc, auctoritate rei tu dicatae senten-
tiam latam manifeste vel contra legem vel non satis perpensa factorum
veritate. — Hisce tantummodo limitibus continendam esse competentiam
videtur intendisse ipsa Lex Proprui , quae in can. 41 § 3 ita statuit, e
querela nullitatis , quoad eius ambitum in judicio Signaturae. In tertio capi
de hoc tantum iudicat; sitne nulla rotalis sententia sit ne focus eius areumsenp-
tioni . Circumscriptio autem in stylo Curiae ut plurimum accipitur pro sen-
tentiae rescissione, uti assumitur in codice gregonano, edtto Motu Propm
a. 1834, = ubi in § 338, n. 1, assignatur Signaturae ApostoUcae competen .
circa le domande di mnuUamento o circoscnzione degit atti gtudvstah _
tentenze. Verum quia in Lege Propria in cit. can. arcumsmp w ' no
ttive sed copulative ponitur adeo ut videatur tus em ]/” nullitatis
ac sententiae nui litas, ct hinc, in textu, circumscriptio idem esset ^
declaratio , proinde in foro nostro opinio invaluit, in Signamni
n rot
; que ,
ad obtinendam declarationem nullitatis senten ia
posse sententiam rotalem nisi per i/uerelum
«tpedit declarare querelam "“''““‘f, “XL sed etiam petitionem
r «4 neeeantis in legem vel factorum ve
cesetssionis sententiae manifeste \tl pec
tem pervertentis. . . a(jvmus sententias rotales supra
Dc recursu pro restitutione tn g ^ ^ Jargiorem et benigniorem
memorata, et privative competente ^ ’ sanxerunt Regulae condi-
interp re lationem, quoad ambitum coinp ^ac jn judiciis apud Signa-
tae ab Hoc S. 'V. editae die 6 murtu 19 ^ f r ' a statuitur enim in art. 9*
turam agitatis eaedemque approbatae a 1 10 X 1. r.,
1 Cf. N. 31$*
2 <Jf* Acta Gj _ v
3 Acta Ap. Sedis, vol. I » P-
U Acta Greg. XVI, P- 2*9~%£iob.
Vo ! II!
Sfo
3
Si
> N
I **
, < ♦
f A
■
Romani Pontifices
islam concedi, quoties generat™, aliqua intercedat ratio sci, Dr,,lv,.:„ ,
prius deducta neque disputata ex qua provenire detrimentum grave “r?"
mamtestum boni tuns demonstrari queat, nisi fiat locus redit, fui
grum, nempe actioni rescissoriae ad normam iuris commimic n
sio antiqui instituti Restitutionis in mtrgrum directe coniparatac^ro
iar quatenus est rmedwm extraordinarium, sane confirmanda est et
deducenda ita tamen ut sit locus l.uic actioni extraordinariae re« m
seu revocatoriae, quoties invocari non potest querela mdlitati, aut'S rT’
sona, tlc qua supra. ,lcUo cescts-
Sed potissimum silnpostulat ministerium Huius S T nnnri ;..i *.
§ ., Legis Propriae quodque se refert ad "M-
enim hic canon: S. Rota iudicat in prima i, Manlia caust , '
propnu sive ad instantiam partium R. Pontifex ad suum trih! t "**
et S. IUtae commiserit; easque si opus sit acnti^Z ra .m ' tV°amHt
noni, rescripto, iudica, quique micuu^Zt^ZT ”1 “
tuxta praescripta can i'» Cum pnim „„ ■ . tanUa, ope tumorum
los supplices ut quaestio coZiittmur S Rom?"^8”'.'- Pt>rn'gi SSAt> libe|-
ut causa iam apu3 indices S“odu^“^ ?
tenda; itemque ut causa apud S. Rotam insM.ir^ u j R I^mt'
remittatur pro definitione alicui s r • ab eai!em revocetur ut
aliquid hujusmodi Cf*‘ *
uonem, agitur de gravi negotio expediendo. »<lmiiustrn-
^ n°n vak-nt cugnosci et
a »nuq„am commissione»
adhibitis opportunis clausulis — Arentur aut simpliciter aut
eidem attribuere quod nativa constiA Jai tates rcstltucrc Signaturae est
Const. Sapienti consilio cum asseruerit ut' ^ C°”lpclll: <*U0(I non ei abstulit
novam ordinationem dumtixit f ■ . . . , nclUc'^1"n:lt,lrac (’>atiae et Iustitiae
Apostolica ad ampliorem diu v ' Sl. attn lutam- Hoc pacto Signatura
euin Romano Pontifice coniim”* / Cm t;onsur8**» ob arctiorem nexum quo
expediat annuere precibus eonim’ CU*US nnmnie et vice examinat, utrum
aliquid circa iustitiae administr m.mc U 3 Papa ut rPsc dignetur
nali S. Rotae vel alicui ,n,slfatIwnci« /^cnbere et potissimum ut tribu-
certam quaestionem committere ngrcg;ltfont vel *PSl tribunali Signaturae
adiectis clausulis, prouti re- c L0®n(,M | -ndam et definiendam* opportunis
bantur potissimum in Signatura 7^*/ An^qultus liaec negotia expedic-
(jratiae. ‘ ' 1 lae se<^ nonnulla etiam in Signatura
^Tr''m^1i"Tf f|“ncstio?t's ™>Winentes, dirigeremur ad
foetum est, uti testatur De^ Luc i 7'^ Signaturam remitterentur, hinc
Rotn) 9ui foit Auditor Innocenti, vr ISC'3°' A,mor- n- l> Relatio Curiae
commissam Auditori p,,.,.u. • ' * Moderationem ‘Signaturae pene esse
^3uam arctam connexiom-m ;!!»! 'e*Ul1 3 Secretis erat Signaturae Gratiae.
\— di procedar a ° Ct 1>apac Auditoiern cxplicitc
' ' euitus a Pio V II, Motu proprio dici
firmavit Codex
Romani Pontifices
si
22 nov. 1817; A ubi liber VI nui amt tY^ o- , .
inscribitur Del tribunalc delta Regnatura e dell’ VdiZttl E? ‘‘“"“"'h
j:ziz qnir: ^dcr
J n , ’ 1 „ . Pua JJ,>L h- iterum operam suam exhibeat
dao Praelatorum collegia, quorum alterum a Votantibus, alterum TltZZ
iarm Signaturae nuncupentur. Equidem quin disseramus an per /"Cn
onimationem praefata Constitutio haec Collegia abolere intenderit, tam™
magnopere expedit ea restitui et in exercitium revocari ut loeo ConwlZl
quos can. 56 § 2, induxit Lex Propna, suain operam exhibeant in Signa-
tura pro antiquo stylo quatenus hic novae ordinationi aptari possit.
Modus autem quo in tractatione negotiorum hi Praelati pro nova H S
I nbunahs ordinatione, partem habebunt, determinandus videtur in Re-
gulis servandis in expeditione negotiorum apud H. S. Tribunal.
Mei muneris erat haec referre Sanctitati Vestrae ut decernere statuat
quoti in Domino magis expedire iudicavcrit,
M, Card. Lega,
Praefectus.
BENEDICTUS PP. XV
Attentis expositu libenter annuimus et concedimus ut Kostri Supremi Tri-
bunalis Signaturae augeatur seu certius definiatur competentia, tum ratione
recursuum in causis matrimonialibus, tum ex capite nuUttaiis 1 1 > cstitut ionis
tn integrum, tuxta exposita; eulemque Signaturae m posterum ablegandos esse
volumus et statuimus supplices libellos Nobis porrectos , respicientes quaestiones
seu causas in Relatione expositas vel alias buiusmodt prouti Nobis in singulis
casibus visum fuerit; eo consilio ut praevio corunuletn libellorum stipphium
examine, auditis potissimum tis quorum inferes/, definiatur quatefio, an et
QUOMODO EXPEDIAT PRECIBUS ANNUERE. — Negotiis autem ficties H. Sltp. Tri-
bunal agitatis ct expediendis volumus et iubemus ut operam suam conferant duo
insignia collegia, alterum a Votantibus, alterum a Referendariis Signaturae
nuncupata; et ad hunc effectum, quatenus opus sit, haec iterum msitttnmus
seu restituimus ct in exercitium revocamus , servato m ratwne intervenient 't e
procedendi penes 11, S . Trih. modo in Regulis determinando ; ito tamni ut h,
Praelati sint loco Consultorum , quos induxit Const. Sapienti consilio, U x
Propria can 16 h 2,- Collegium a Votantibus 7 Praelatis tons ore valu-
1 , ni n m- vn ari is innumeratum manae decanimus.
r' Wbcmu,: "‘T'", ‘ SS Hmc miro Supr. Trih., datui-
Quo rem mam mgg aL 'fun l Kortn quoque Auditoris muurrr fungatur.
T. 17 “ Srcr‘' t piZeira T,,, rohlua. contrariis qtdbuscmuque etiam
Lt hmc (ieternttnus <* /Hmu t*
specui lt mentione dt^uts ftott ohstxtTtti u* .
[Acta Ap, Sedis» vol. \IU P
32C’32
1 Cf i Stilla R om ConUt tom.
f +# V* 444-5^0*
852
Romani Pontifices
706.
Benedictus XV, const. Incruentum, 10 aug. 1915.
Incruentum Altaris sacrificium, utpote quod a sacrificio Crucis nihil
raturajpsa differat, non modo caelitibus afferre gloriam, et iis qui in mise-
riis huius vitae versantur ad remedium et salutem prodesse sed etiam -.A
animas fidelium qui in Christo quieverint expiandas quamplurimum valere
perpetua et constans Ecclesiae sanctae doctrina fuit. Huius Vestigia et mm ’
Ecclesiae Liturgiis, V 's^p.is' K^“dcnii"e in °pf ' "| 'f*
iuvari n, * eosque anatheinan» Pot,ssjI*u,mi v®f° acceptabili Altaris sacrificio
dum «pro vivis et defunctis ^nm ** ^U- c^cere”t’ sac™tn non esse litan-
neccssi ratibus » - Ncaue vern . PLt-c*ltlivi poenis, satisfactionibus et aliis
milem unquam se^tTa *“■* rationi
Christtfideles vehementer • E Ia; nu,1° cn,m tempore destitit
carere utilitatibus, quae ab end"’ Tf paterentlJ.r’ defunctorum animas iis
Qua tamen in re hoc laudi rn, ^.V lh'sac sacrificio uberrime profluerent.
pro defunctis studium industri^i^d^^.^4*1* dc.bet’ nunquam eius
est, cum fidei caritatisciue virt. 1 .c^u,sse; ac testIs Ecclesiae historia
tunc operam et^ et nn^T £ * lnsidcrent animis, actuosiorem
in eluendas Purgatorii anitlm ^tuST3116 Catholicum nomctl-
cula,' i Regno^A ra go ni a e maiorU[n pietas, ut, plura ante sae-
Commcmorationis omnium defnm>+ ^ ,nducta, dic Sollemnis
peragerent, ter vero regularet quod saeculares sacrum bis
talis memoriae Benedictus yt\^ L pn\i egium Decessor Noster immor-
‘ ‘ non modo, iustis de causis, confirmavit,
Principi subiectis fceuharen?^? 7 '*auoei saccrdoti a regionibu
tione litandi, aceret ter eadem in Sollemni Com
CX omni ordine cives Pcr|nuln, tum sacrorum Antistites, tum
adhibuerunt, ut eiusmodi nm 1 Sft5piu®. supplices preces Apostolicae Sedi
1 Pnv,le^° ubique g< otium liceret uti: eademque
• c*3*’ til PurS<iton f,
1 S«a. XXU. Je
3 Cf. N. ^91.
Itrtftt i r>
Ciin
Romani Pontifices
«53
de rc a proximis Decessoribus Nostris ct s Nobismetipsis, .n hisce Ponti-
ficatus Nostri primordiis, postulatum est haud semel. Nec vero dixeris
causas, quae tui propositum ojim afferrentur, iam nunc defecisse- quin’
mimo et exstant adhuc ct ingravescunt in dies. Etenim Ghristifidelium
qui Missas in defunctorum solacium celebrandas vel quovis modo statue-
rmt vel testamento legaverint, pia haec instituta et legata dolendum est
partiin deleta esse, partim ab iis neglegi qui minime omnium debeant Huc
accedit, ut ex ns ipsis, quorum explorata religio est, non pauci redituum
imminutione cogantur, ati contrahendum Missarum numerum, supplices
Apostolicam Pedem adire*
Nos igitur, denuo conscientiam eorum graviter onerantes, qui suo hac
m re officio non satisfaciant, caritate in defunctorum animas, qua vel a
pueris incensi sumus, vehementer impellimur, ut omissa cum ingenti earum
detrimento suffragia, quantum in Nobis est, aliquo pacto suppleamus. Ea
quidem miseratio hodie maiorem m modum Nos permovet, eum, luctuo-
sissimi belli facibus Europae iere omni admotis, cernimus ante Nostros
paene oculos tantam hominum copiam, aetate florentium, immaturam in
proelio mortem occumbere; quorum animabus expiandis etsi defutura non
est propinquorum pietas, eam tamen necessitati parem quis dixerit? Quan-
doquidem vero communis omnium Pater divino consilio facti sumus, filios
vita functos. Nobis carissimos et desideratissimos, volumus, paterna cum
largitate, congesti a Christi Iesu meritis thesauri abunde participes efficere.
Itaque, invocato caelestis Sapientiae Juminc auditisque aliquot Patribus
S. R. E. Cardinalibus e Sacris Congregationibus de disciplina Sacramento-
rum ct Sacrorum Rituum, haec quae sequuntur in perpetuum Statuimus.
I. Liceat omnibus in Ecclesia universa Sacerdotibus, quo die agitur
Sollemnis Commemoratio omnium fidelium defunctorum, ter sacrum facere;
ea tamen lege, ut unam e tribus Missis cuicumque maluerint applicare et
stipem percipere queant; teneantur vero, nulla stipe percepta, applicare
alteram Missam in suffragium omnium fidelium defunctorum, tertiam ad
mentem Summi Pontificis, quam satis superque declaravimus.
II. Quod Decessor Noster Clemens XIII Litteris die xi\ mensis maii
a, MDCOLXi datis concessit, 1 id est ut omnia altaria essent eo ipso Sollemnis
Commemorationis die privikgiata , id, quatenus opus sit, auctoritate Nostra
confirmamus.
III. Ties Missae, de quibus supra diximus, sic legantur, quemadmo-
dum fel. rcc. Decessor Noster Benedictus XIV pro Regnis Hispaniae et
Lusitaniae praescripsit.
Qui unam tantummodo Missam celebrare velit, eam legat quae m Mts-
ui/i inscribitur legenda in Commemoratione omnium fidelium defunctorum;
eandem adhibeat qui Missam cum cantu celebraturus sit, facta ei potestate
anticipandae alterius et tertiae. ,
IV Sicubi acciderit, ut Augustissimum Sacramentum sit expositum
pro Oratione XL Horarum, Missae dc Rcquie, cum vestibus sacerdotalibus
1 Cf Decreta Authentica
S. C. tndulg., n 2.28,
Romani Pontifices
*
m
*
w
m
4
V
%
Ni
m
m
■ #
4
\
✓
s54
“ £££~* G'n' S' R‘ C- 3.77. 3%, ad 4X
orbis
.uni privilegio uti quod largiti J , 1 ' l,bcnter «"‘H-seque i„si.
hortamur, ut, melres oT^ quTeri ^T
non uno ex capite obligantur, freouentes , r . rg^t0rn '£ne cruciatos,
gione, intersint. Ita futurum certe est ut i c 8acns> sumf*w cum reli-
tot salutaribus piaculis in Purgatorium deLenTe^T * rcfn£erationis unda ex
defunctorum animae inter totosTumla”^ ^otannis
cooptentur. lumpnantis Ecclesiae caelites feliciter
firma perpetuo1 fo^etUc^mus''^™1’'.')^15 con8titu.imus. «dem talida cl
Decessoribus Nortris, de Mfasia ««n **** U' «
neta Ap. Sedis, vol. VII, p. 40,.404]
707.
Benedictus XV, ,„ot„ propr. Quandoquidem
16 sept. 1915. r
,r — —
®‘, dc conccssionibus Indulgentiarum fs r '^"rvL”?8 MCMX l'™escrip-
flurcs gravesque iam dubitationes «**:, S' C"3 0fIlc,‘ reeognosccndis, »
mus m posterum, Motu proprio - *“ - «>"•«« praecitU-
Xosms decessoribus Benedicto XIV die “C"ndum
dic XIV apnlis MDCCCIVI edita 3 et ah in.„ D- e- ■ " Mnec'-V'. 2 Pio IX
ons"'" eenfinnata, « decernimus .t ,1 IT Pl° X Constitutione Sapienti
poena nullitatis Supremae Coneremtr' /JrJ'nus’ ‘Harum tantummodo sub
gentiarum, q„ae universi cathobei orbis ctoSM^b*8” doc“n*"*'
instifidelibus concessae sint. Ita-
recognitiom subiicerc. ‘*^vsse «Pt Congregati
COmrarifs edam speciali
l Ap. Sedis, vol. v„. p. 4._ 4_8J
1 Cf. N. 6S5.
* Cf. Decrua ^nth-nti- * c
«. Decreta Authcntfn s , r , , *°
Cf. a\. 63, C. InUuly , n -7
Romani Pontifices
708.
Benedictus XV, motu propr. Seminaria , 4 nov. 1915.
Seminaria clericorum usque ab initio tantae esse utilitatis ad Ecclesiae
disciplinam visa sunt, ut patres 'Indemini cum de iis constituendis in ses-
sione XXIII, cap. XVIII decretum confecissent, affirmare non dubitarint
ct sacrosanctam Synodum, hac re una peracta, si nihil aliud egisset, bene
meruisse dc Lcelesia, et ipsos communium laborum suorum pretium tulisse
Itaque ii sacrorum antistites, praeeunte quidem S. Carolo Borromaeo, ut
a Concilio domum reversi sunt, atque omnes deinceps diiigentissimi Epi-
scopi, quos inter commemorandus est B. Barbadicus, Patavinae ecclesiae
lumen, in reformatione vitae christianae curanda nihil habuerunt antiquius
quam ut, hanc salutarem Concilii praescriptionem exsequentes, sacris Semi-
nariis in sua quisque dioecesi condendis operain darent, eaque condita opti-
mis legibus instruerent Apostolica vero Sedes quanti hoc ipsum faceret,
praeclare ostendit non modo quum Seminarium romanum excitare matura-
vit, quod quidem praecipua fovere cura non desiit, sed etiam quum pro-
priam Cardinalium Congregationem constituit sacris Seminariis toto terra-
rum orbe tuendis.
Quod munus, etsi postea divisum partim Sacrae Congregationi Concilii,
partim Episcoporum et Regularium attribuerunt, nihil tamen Romani Pon-
tifices de pristina Seminariorum cura remiserunt; quin immo vel dioecesibus
post legitimas relationes consulendo, vel quorumdam religiosorum soda-
lium leges approbando, vel episcopos Romam ex praescripto adeuntes allo-
quendo, nunquam non de Seminariis eortimquc statu rationem habuerunt.
In id maxime incubuit postremus decessor Noster sanctae memoriae I iu> X,
qui in Constitutione Sapienti Consilio de Romana Curia ordinanda, 1 cum
alia statuit, tum ea otnnta quae ad regimen, disciplinam, tempora ent a tnt
n is t rationem et studia Seminariorum pertinerent, ei Sacrae ongregationt
attribuit cui Summus ipse Pontifex praeest, et cuius est vigilare in ea,
t tptae ad singularum dioecesium regimen unwerstnt referuntur, oc es aera
Congregationi Consistoriali. .
Veram cum apud hunc Sacram Congregat, onem ™ “
nracfpr ninrlimi rvereverit ct Semi nanorum cura maiorem in dies op .
aliquod consilium ^ nov, pareretur ordinatio, d. pocu-
I
t
S',w“"; f nt', llTra,n\,'.run 7, alteram Omereita, innem, aliquo nexu
sistonali habenda sitf unn w
velimus inter sc coiiiungi*
Alias quidem, tum - ■ ■ ~ Seminariis pracesset,
prMm quomtousdR^.
Teremus, non Ita tamen ut tractat, o rerum quae dc
Veneta ac omnino Sciunc,a_a Sacra Congregatione Cor,-
1 Cf* N
856
Romani Pontifices
Re igitur mature considerata, cxploratisque aliquot Cardinal;
“7 apostobca auctoritate decernimus ac statuimus quae infra^®"
I. De Seminariis propria iam esto Sacra Conffrewai-in „ 1 c
ranim Romanae Curiae, ad eam que omnia g‘ 1 * ad ormam cete-
studiorum Universitatibus ■» appelletur g ® 4 ®em,nanis et de
nr. Praefectus liuius Congregationis unus esto e S RFC a-
cuj secretanus cum idoneo administrorum ’ v' Cardinalibus:
IV. Qui Sacrae ^ nUmero °PC™* navet.
S. Congregationis Consistorialis Cardin dal3‘t“r» IS ex officio inter
inter Consultores. Vicissim ™. ,em Ca qui Se"^rius,
sistonalis Sccretarius inter Cardinales , r h:lcrae Co,,Sregmionis Con-
atur. et Adsessor inter Consultori Conerc8atl»nis ex officio coop-
numerantur, iidem“o"va eZsfmiZ&e^Tird^ St,U.di.0nun finales
Kfcgattoni i?so iure adscripti censSXr h & ‘7'Z Con-
Ceneralis Vicarius, durante munere. accc ct Zoster in spiritualibus
Nostro sanrtac^cZi^e"^ ‘Um ra8io,'',lll>us. » Decessore
diligenter servari volumus et iubemu • ■? ° aPProb;ltas» m omnes partes
nihii ,mmutatum narion,m
mentione dignis, “non ZZtiZ quibuslibet, etiam peculiari
fAC‘a AP- Scdis' "»'• VII. p. 493-4951-
709.
Benedictus XV. «llocut. Amp,/SSimum Co„egium,
^2 mart. 1917,
T^itarimu^S N“ 'ddrC° “ ho<fcrm'n' diem
.em rei etsi poterat extra hunc Ordinen^ CplSt.opos destinemiis. Cui qui-
.o‘vcI ma :raC,a"li' ““*• hniusmoffi ffi KtT" *“m **
magis quia ex episcopalibus q,.,i u Consistorio, revocare libuit,
^edicet, un omnino esi in hac di^f?^ qVae vaCant> lJna est, Veliterna
< Uam Odiamur ad id quod <T ° consuJendum. Verum ante-
C ^ sanc Kmvi vos alloquamur p Opositum, occasione utimur ut alia
Nostis, Venerabiles Fratres D
P*mn X, quum Ordinatio Romanae r Wrum inclytae memoriae
ars.u tcmpon> multis partibus tf ><U ° ^ potissimum constituta
granum „ ,J , J ) £ U' esset adeo «rf singularum (Cor,.
' * " comPetentia non onmihus perspicua
m
Romani Pontifices
Hi
mc bene drama evasisse,. Constitutione Sapient, eonniio l,i i
decrevisse ut eadem ordinatio modo «W ei omnibus pcrsp^rZZ!""
Iam vero tn med.tanda et praeparanda Constitutionif huiu^nSunl
illud quoque est cogitatum dc sacris Indicis et S r- ' .ect! ne
coniungcndis. Atque id in animo fuisse sollerti Pontifici, „3^
“ 1’S„q“r„tUm ^-T'- SCd Tm « limonii, danm, m virorum qu
partetn aliquam m .«dem agendis habuerunt. Par enim ct consentaneum
videbatur, ne d. camus necessarium, cuius Congregationis summum mll
stenum esKt , doelnnam f.dei „ eidem incumbere munus
vigilandi editioni librorum aliorumque scriptorum (quae quidem quum
expeditissima via sit divulgandi hominum cogitata, mirum quantum valet
in utramque partem, id est sive ad excolendos animos, sive ad corrumpen-
dos); quin immo memoratae .S. Congregationi munus eiusmodi tamquam
praecipuum et proprium ct peculiare esse demandandum: eo etiam ut prae-
co cientur de competentia inter easdem Congregationes controversiae; quae
quidem, ut diximus, non postrema erat causa, cur nova ordinatio Curiae
suscepta esset. Huc accedebat quod S. Officii Congregatio, quoties neces-
sarium vel utile judicaverat, toties de libris ccterisque scriptis censuram
exercere consueverat; id quod non parvo erat momento ad duarum Con-
gregationum coniunctionem peragendam vel potius restituendam; nam ab
initio unum idemque fuerant, dumtaxat consequenti tempore opportunum
visum est eas separari.
Verum tamen, quia nonnulla erant quae dehortabantur ne in praesens
copularentur iterum, placuit Decessori rem interim praetermittere, efficere
tum quae poterant, cetera quae sibi proposuerat, relinquere Successoribus
emendanda, si ita vellent, cum tempora paterentur.
Nunc vero, remotis iis quae obstabant, Nos, plane cum Decessore Nostro
consentientes, adhibitis in consilium iis ipsis egregiis viris qui eidem Deces-
sori in hoc navarunt operam, antequam novus promulgetur Codex, aiqm
ut in ipso nihil hac quoque ex parte desideretur, munus damnandi prave
scripta S. Congregationi Sancti Officii attribuere decrevimus, ut eius pro-
prium ac peculiare sit, quale usque adhuc fuit S. Congregationis Indicis
quae hoc ipso iam esse desinet. , .
Ne autem ex hac accessione muneris S. Officium .unus mulus negotiis
gravetur, placet constituere ut quicquid ad Indulgentias pert.net, omne
posthac Poenitentiariae Apostolicae attributum sit, cuius qui em erit
tato sibi more de iis omnibus mdicarc quae spectam ad usum ,t eonres-
siones indulgentiarum, salvo iure S. Officii vidend, ea quae duc, nuam dogma-
Am circa novas orationes e, devotiones respmunl Id quod ipsa suadet
affinius rerum tie quibus, ut propriis, agit Poenitentiam. Apostobca.
Ilis mutationibus videmur perfreta... reddere, h"S^tS
iv a ..a f'nr bimula ue pracci jruni j/ectssons
possunt, Ordinationem Romanae Ou »
consilium plene ad effectum adducere.
[Acta Ap. Sedis, vol IN, P- ri»!-'66)*
> cf N. (iXz ■
«5
s
Romani Pontifice i
710.
Benedictus XV. „,ot„ propr. Allaquentes 2S mart.
Afloqucmes proxime in Consistorio Sacrum f'n-,r r „
ed,.v,mus consilium esse, ut «Minationem Romnnacc "‘m C°“'gim‘
opus Decessoris Nostri fel. rec Pii V nt>raf. anae . Cunae, praeclama
cui is ob quaedam rerum adiuncj ^ 1^°^ P™
rugationis, quum censum libro^Z^ZZunT"
munere tutandi doctrinam fidei et mannn i , UmUS> c°ntinerctur
grega tion ibus unum fieri omnino apparebat rT T* 3 t.cnus* ex eis Con-
do competentia controversias quaeP facile int^^’ ™ ^ pr:iecavt-‘ndas
id exsequentes consilium, Motu Droorm ! r *“ °nrPntur* Nunc igitur
li.S0CTfCRati° Indicis iam "««c nonLcrit°nSt,tU,mU8 * sa,lci,nus:
erit posthac Sancti OffidfdMibris "cetTriTaT^ ^ C?ngreSatio]"* Edicis,
. HI- Ad ministeria quae sunt aoud Q ??* censuram facere,
tio de Indice; eique addicantur Officii I- fficiUm’ accedat peculiaris Sec-
strabam. Rationem autem eius Seni (IU1 exstinctae Congregationi mini*
Officii definiet. NobiSq,„; probmdam prop™™’ S' C°ngrcgatio Sa"^'
Ne autem Sanrri nffi " - i 1 LC>
crescat, quidquid sil Indulgcm ti!s 'ofrd!!?"1 m0l“ nimis hac acc*'ss'»»<-
Apostolicae: quae quidem Ir,, «to Poenitentiariae
spectant ad usum vt concessiones InA \Ut0 ,u dicabit de omnibus quae
* ** doctrinam dogmaticam tir. s"“,ar"m\ sah° «w A Offrii ridauli
V. Sectio de indulgentiis m, "’t,as orationes et devotiones respiciunt.
Mn*. ad Poeni, entiariL b ' , apU,d S' 0fficiu”. «»» suis officia-
Cardinalis Poeoitentiarius M ii! r ' v tfa.nsPcriltur: qubm ipsam Sectionem
mentione dignis, non obstaSs etiam speciali
(A«a Ap. Sedis, vo|. lx> p ^
u . 710*.
oenedietne yv
Dt-‘i pro d * ^ 110 U Pr°Pr* °Gi provident/s’ 1 maii 1917.
Iorum Principis, quem Domin, ^r° ^0cum °htinentes beati Petri Aposto-
gmne, Pastorem in terris sum S eSU'S an‘marum> suo redemptarum san-
adhiberc vigilantiam et curm m*m PerPetl,umque constituit, omnem Nos
ntur sed accrescant ecclesiae Un,ve^ae a<- singulae non motio conscr-
constat unum corpus CV/r/o/ ‘ X quibtis compactum et eoa&mentatum
' "V*™”’ Ecclesia Catholica, equidem pro
i f f
'-t- IN* /Oij.
Romam Pontifices
859
apostolici oflicii conscientia studemus r„m *
clesias paterna caritate complectimur' tum1 ™ °.mneS P^culares tc-
quae m vetustiore suorum temporum m^o^W01 0Iicntalcs» WP*
doctnnaeque tam clara, ut eorum solendi? * °ffcram san«iutis
j reliquas Christianorum regiones collustrari videamus T™’ inttrVil,l(J'
sme maerore non possumus, quemadmodum T ^ntem^
I continuatioque causarum JuSrn™' on Sltm
siac Matris complexu distraxit. Utinam dilectis „ n, . . rf""n * K«'«-
nere, contingat in possessionem nri-*' Onentc filus, divino mu-
restitui: Nos interca, Nostrarum paMonTti£^ 'r! r™' ft|uanJo
=m ut ecclesiarum orientalium
Itaque deliberatum Nobis est nm ,iniv;c „ • >•
Co°8t^*“ SSTiS
condita cum q r“ -7; dccessons Nostri auctoritate i ussuque
condita, cum S. Congregationi de Propaganda Fide adhmeta esst t 7 ut huius
quas, qUacdam accessio posset videri, non ignoramus aliquos fuisse non bene
rentim r°fh° r3"1 .animatos' a <Iuibus Romani Pontifices inde argue-
enti r catholicos Orientales parvi pendere, eosque Latinis velle subSs
Huiusmodi criminationes etsi quisquis res cx veritate aestimat, videt in;i-
nes esse, volumus tamen de huius Apostolicae Sedis in Orientales benevo-
lentia constare ita ut dubitare iam liceat nemini. Et nostri quidem Orien-
tales, cum videant Pontificem Maximum suis utilitatibus ipsum prospicere,
jjjptelugent profecto non posse Apostolicam Sedem se eis amantiorcm osten-
dere. L ceteris autem libet confidere iam non fore qui Latinos in suspicio-
nem Orientalibus adducant, cum vel ex hac re sit manifestum, in Ecclesia
lesu Christi, ut quae non latina sit, non graeca, non slavonica, sed catho-
lica, nullum inter eius filios intercedere discrimen, eosque, sive latinos, sive
graecos, sive slnvos, sive aliarum nationum, omnes apud hanc Apostolicam
Sedem eumdem locum obtinere.
Quare de apostolicae potestatis plenitudine haec Motu proprio statui-
mus et sancimus:
1. Sacra Congregatio de Propaganda Fide pro negotiis ritus orientalis
die xxx mensi novembris huius anni esse desinat.
-fr" w jmm. . v I 1 * 4 j-u.
pro Ecclesia Orientali sit a die 1 mensis insequentis cui quidem praeerit
ipse Summus Pontifex. Ea complectetur aliquot S. R. F. Cardinales, ex
quibus unus Secretarius erit: adiunctos habebit e spectatissimis de Clero
viris unum Assessorem et plurcs tum ex latino tum ex orientali ritu Consul-
tores; praeterea idoneum officialium numerum ex clericis qui rerum orien-
tali» ini peritiores sint.
III. Huic Congregationi reserventur omnia cuiusvis generis negotia
1 Cf. \
86o
Romani Pontifices
quae sive ad personas, sive ad disciplinam, sive ad ritus ijZ3 "
ta ,um referuntur, etiamsi sint mixta, quae scilicet sive rei , !T
ratione latinos quoque attingant. Personanirr
potiatur, quas aliae Congregationes pro Ecclesiis ritus kTnfol\ C atlblJS
tamen lure Congregationis S. Officii. o^tment, salvo
V • Eadem Congregatio controversias dirimat via divini; ■
ordine judiciario dirimendas iudicaverit ad tribuni) ® P n; Lluas v^o
grega tio designaverit. * 3<1 tnblmaJ «““««* quod ipsa Con-
Quae omnia rata et firma esse vnln™,*
K^ctan\pSPs“„” dig"iS' «oSS— <,Uibus-
l "P- ^ais, vol. IX, p> 529-53 ij.
711,
Benedictus XV on #ifi r#» 1 c
1 ep, aci Lard. Secret Stituc P
l* hiatus, 5 mau 1917.1
Signor Cardinale,
noi estendemmo a tutti coloro^minl^^***11 ^ feV' P' Crai*ley-Boevev, *
tissimo Cuore di Gesii Ie Induit 1 c°nsacrassero la loro casa al Sacra-
«tu di picta dal Nostro Prcdec^orePio VT ^ COnCe8se pB ,afe
n*i. alie famiglie della RepubbJica Cilem P ’ *j VCne,rata e santa memo‘
la speranza che il Divin Redentore rh' arndeva aI,ora> vivida c serena
foedari domestici, vi diffonde^- Ji ?Jamatp a rcSnare visibilmente nei
dei Suo Cuore amantissimo e ' nreif"111 teS°ri1 .di mite2za e di «mill*
paterno mvito alia pace che Ci nm P ^ *"?! gb animi ad accoglxere il
Nome ai p„p„,i bigami ^ToT”' d T" nd Suo Augusto
scopp.o ddPattualc terribile uuerra ! • C/>P‘ "C pnn'° annivcrsario dello
cd anche i soldati dei vari eserritf ‘ L -COn Cui Ie fandglie cristiane
Gesu 1’omaggio di amorosi suddit C°mbattentl offrirono da quel giomo a
accrcbbc Ia nostra spe™” ^cc„o al Suo cltorcDivino,
d. pace. p “ ' C* ««*"* » levare pii, alto il paterno grido
Indicammo al[nr'i o» _ ** i*
beneficio di ciascuno di essflri lor^' V™ r' ^ ComPorre con onore e con
‘ o\ra posare, per esscre duraturo il 1 L* traCc'ando Ilasi su Ie quafi
ramnio, in nome di Dio e dclEum- ‘v*™ fSCtt° degIi Stati' Vl Scongiu-
mutua dlstnizione e addivenire id .m"1^ ^ abbnndonarc » propositi di
fl. AIa Ia Nostra voce uhnn * Un gmsto ed «quo accordo.
«utv, auteidio dcll 'Europa civile '"'T"*6 h «ssazi°n<, delPimmane con-
^0m Vligcranti, e la guerra 11 I T T ^ udi dibSantl-- '» te
P-ieM, moltiplico Ie rovinc . SL‘nel° nel suo spaventcvole turbine
; Ad IVinrn, s. R. K. CmJ G . " '^1
Lf AcU AP- $edis, V(}, vj j Sp-J rn
c
f
Romani Pontifici
86 r
Eppure, non veane meno Ia Nostra rn ■
aale che ha vissuto e vive con Noi nelPansiosa au^ deC ^ C"di'
Mei! incsprimibile strazio deffianimo Nostro e tr ! f osp,rata Pa«.
che versiamo sugli atroci dolori accunuiW; • agnme amanssime,
questa orribiie procella, Noi £££** S *
cato giomo, nel quale tutti gli uomini, %li dei P‘ °"la.n° 1 a“sPl-
torneranno a considcrarsi fratclli. Le soffemn/e T ..Padrc *****
chc importabili, hanno reso piu acuto e in^nc -P P° '' divennte
pace. Fiecia il Divin Redentore, nelPinlinita b^nl djto Sre °che
anche negh animi dei governanti prevalgano i conshdi .v, , L '
l'-"!*scl1 ProPr,u ^spoiBahilita innanzi a Dio cd innanri iH^ w Sj*
.S.nonrcsistano pib oltre alia voce dei popeli invocante la pace' '
A tal fine salga a Gesu. piu frequente, nmile e fiducf— —
eghiera d
piii spesso nel salutare lavacro della sacramemalfco^l^^11001 CiaMUno
. ‘“ j. 5a ‘\VIL:M1’ Pju trequeme, umile e fiduciosa snecialmcnn*
ne mese dedicato al Suo Cuore Santissimo, Ia preghicra della mfsera umana
famigha e Xe implon la cessazinne H*»! c: t ■■
mplori Ia cessazione dei terribile flagello. Si purifichi
tieeimn r-,. . essione, e allaman-
tissimo Cuore di Gesu, congiunto al suo nella Santa Comunioae, porga
con affettuosa insistenza Ie sue suppliche. E poiche tutte le graaic, che
Autore d ogm bene si degna compartire ai poveri discendenti di Adamo,
vengono, per amorcvolc consiglio della sua Divina Prowidenza, dispensate
per le mani della Verginc Santissima, Noi vogliamo che alia Gran Madrc
di Dio in quest’ora tremenda piu che mai si volga viva c fidente la domanda
dei Suoi afflittissimi figli, Diamo, quindi, a Lei, Signor Cardinale, 1’incarico
di far conosccre a tutti i Vescovi dei mondo il Nostro ardente desiderio
che si ricorra ai Cuore di Gesu, trono di grazie, e che a questo trono si
ncorra per mczzo di Alaria. Al quale scopo Noi ordiniamo che, a comin-
ciarc dal primo di dei prossimo mese di giugno, resti Assata nelle Litanie
Laurctane l invocazione Regina pacis, ora pro nobis , chc agit Ordinarii per-
mettemmo di aggiungem’ temporanearnente coi Decreto della Sacra Con-
gregazione degli AflFari Ecclesiastici Straordinarii in data 16 novembre 1915. 1
Si levi, pertanto, verso Maria, che e Madrc di misericordia ed onni-
potente per grazia, da ogni angolo della terra, nei templi maestosi e nelle
piu piccole cappeJle, daile rcggie e dalle ricche magioni dei grandi come
dai piu poveri tuguri, ove alberghi un anima fedele, dai campi e dai mari
insanguinati, la pia, devota invocazione e porti a Lei i'angosdoso grido
delle madri e delle spose, il gemito dei bimbi innocenti, il sosptro di tutti
i cuori bennati: muova la Sua tenera e benignissima sollecitudine ad otte-
nere al mondo sconvolto Ia bramata pace e ricordi, poi, ai secoli venturi
1 efficacia della Sua intercessione c la grandezza dei beneficio da Lei com-
partitoci.
Con questa fiducia nel cuore, Noi imploriano da Dio su tutti 1 popoh,
che abbracciamo con eguale affetto, le piii elette grazie ed impartiamo a
Lei, Signor Cardinale, c a tutti i figli Nostri la Benedizione Apostoltca.
[Acta Ap. Sedis, vol. IX, p. 265-267].
1 Cf. Acta Ap. Sedis, vol. VII. p 498
frt-.
> w
* n
%
/*
?A
#
?
jpt \
/
%
Romani Pontifices
712.
Benedictos XV, const. Supplices , n i„n, ,9I?-
Supplices ad Nos preces adhibuit dilectus filius Procurator r ,•
Ordinis Fratrum Praedicatorum, vota depromens Capituli Gene^ *? 8
burgi m Helvetia mense augusto superioris anni celebnito ut rl,- \ ?5*‘
benignitate festus dies Sanctissimi Rosarii R \Hri ,e‘
adnumeran possit, quibus Fratres Sororesque nec non T^rP - intCr l,fos
mtate viventes Ordinis ipsius absolurint^ *i '^ert,ani in coinmu-
pJenaria recipere possunt Nos votis hi r>i.'« gCneraIem cum indulgentia
Nos.ro S. RP Ii. 'cardinali Maiore fejSM aUdit° di'CCt° fi,io
concedimus et laigirour^ut in u^rerao^rdine1? T
rarum, festus dies SEAi Rosarii B Miriar V' PVed,catorum. ubique ter-
di« recenseat u r quibus Fratribus Sororibusque toc* mu' Te"
na indulgentia recipere. Ad haec fcit 17'" cum plena-
festis concessa, in iiWimra tUm /ro aIiis dicti Ordinis
aliquod impedimentum obsit n ‘ ltm transferri ,,cite queat si forte
non obstantibus quibuscumqt^ p'llmus (>raPria die babeatur. Contrariis
valituris. F!?** ituris temporibus
pbs, etiam impressis, manu alicuius N« .transumPRs seu exem-
personac in ecclesiastica dignitate constitutae PU ° v subscriPtis ac s'S*IIo
adhibeatur quae adhiberetur insi ' tae munitis eadem prorsus £des
ostensae. praesentibus si forent exhibitae vel
[-Wta Ap. Sedis, vol. IX. p. 232, 324].
71 3-
Benedictus XV, iitt onrv^i n
* cnc> cl. Humani veneris
*5 iun. 1917.1
cum ccHn^St tetaq'u7addnCm *?* ari,t,“ in ara Crucis moriendo
peraudo, compotis fi^rS^X uf"? ** P™“P‘ia «tam-
voce praeconum qui, nU;!e id Ju-t . ’ T a 13 USUS cst via cl"am suorum
nurn universitati denuntiarent Pf ^ ' a cnda ,acicndaqiie essent, homi-
vos facere credentes.* Pi,.»;, • aait eo Pcr stultitiam praedicationis sal-
Sanctum dona infudisset rmtn^!lIr Apostolos- quibus cum per Spiritum
' •U,t° muncr' consentanea, Eunt*, inquit, j„ mm.
Ai Patriarcha*, Primates Areh; *
p«cm cum Ap<»toli« IoconJm Ordinario*
Romani Pontifices
863
dum universum praedicate Evangdium. 1 Quae quidem praedicatio faciem
orbis terrae renovavit Nam, si Fides christiana mentes hominum a multi-
plici errore ad veritatem, animosque a sordibus vitiorum ad omnium vir-
tutum excellentiam convertit, profecto ipsius praedicationis ope convertit:
Fide ex auditu , auditus autem per verbum Christi . 2 Quapropter, quoniam,
Dei nutu, iisdem causis quibus procreatae sunt, res conservantur, patet
praedicationem christianae sapientiae ad continuandum aeternae salutis
opus divinitus adhiberi; ct eam in maximis gravissimisque rebus iurc nume-
rari: in quam propterea curae cogitationesque a Nobis praecipuae conferen-
dae sunt, maxime si aliqua cx parte, a nativa integritate, cum suae effica-
citatis detrimento, deficere videatur.
2. Id enimvero est, venerabiles Fratres, quod ad ceteras miserias horum
temporum quibus Nos ante alios sollicitamur, accedit. Etenim, si circum-
spiciamus quam multi sint qui verbo Dei praedicando dant operam, tanta
occurret copia, quanta fortasse numquam fuit antea. Si autem consideremus
quo loco sint pubfice ac privatim inores atque instituta populorum, crescit
in dies vulgo rerum quae supra naturam sunt, despicientia et oblivio; sen-
sim a christiana virtutis severitate disceditur, maioresque ad probrosam
ethnicorum vitam quotidie regressus fiunt.
3. Horum quidem malorum variae sunt multiplicesque causae: nemo
tamen negaverit deplorandum esse quod cis malis a ministris verbi non
satis afferatur medicinae. Numquid sermo Dei talis esse desiit, qualis ab
Apostolo dicebatur, vivus et efficax et penetrabilior omni gladio ancipiti?
N um gladii huius aciem usus diuturnitas hebetavit? Vitio certe tribuendum
est ministrorum qui non tractant, quemadmodum oportet, hunc gladium
si is non omnibus Jocis vim suam exerceat. Neque inim dici potest melio-
ribus, quam nos, temporibus Apostolos usos esse, quasi tum aut plus esset
docilitatis ad Evangclimn aut minus contra divinam legem contumaciae.
4. Omnino igitur, quod Nos apostolici officii conscientia admonet duo-
rumque proximorum Decessorum exemplum hortator, huc summo studio,
pro rei gravitate, incumbendum Nobis esse Intel ligimus, ut praedicationem
divini verbi ad eam normam, ad quam Christi Domini iussu Ecclesiaeque
statutis dirigenda cst, ubique revocemus.
5. Principio, venerabiles fratres, quaeramus oportet, quas ob causas in
hoc genere de via declinetur. Iam istac causae ad tres redire \ i dentur, aut
is ad praedicandum assumitur qui non debet; aut id muneris non eo excr-
eetur consilio quo debet; aut non eo modo quo oportet.
6. Etenim pi acdicationis munus, cx Tridentina Synodi doctrina, Episco-
porum praecipuum est. 3 Apostoli quidem, quorum in locum successere Epi-
scopi, hoc maxime suarum partium esse duxerunt. Ita Paulus: Non enim
misit me Christus baptizare , sed cvangelisare. * Ceterorum autem Apostolo-
1 Murr,, 16, 15,
2 Rom,, 10, 17*
* St ds, XX £ \ , At rt/, r C, IV*
* Cor,, 1, i?-
Romam Pontifices
r
i
*
ii
i
Ib
4n
>*
'w
/*
* *
**
p%i *
f *
m
>b
%
%
/ »i
(a
> j
^ 1
*>
S64
mni ea fuit sententia: Nor est aequum hos der ch iiqucrc verbum Dei > 1 ■ *
s,rar' Etsi autcm proprium id est Episcoporum, tamen, 'quonil'
vanis distenti cuns m suarum gubernatione ecclesiarum, nec semoer n
usque quaque ipsi per se possunt, neccsse est etiam per’ alios huic officio
satisfaciant. Quare m lioc munere quicumque praeter Episcopos versantur
dubitandum non est quin, episcopali fungentes officio, versentur. ~ Ha
igitur prima lex sanciatur, u! munus praedicationis sua sponte suscinere
liceat nemini; sed ad illud exsequendum cuivis opus sit missione legitima
qu.u msi ab Episcopo, duri non potest: Ouomodo praedicabunt , nisi mittan
TU MlSSI SUIlt cn™ Apostoli et ab Eo missi qui summus
Cpiscopus animai um nostrarum; 3 missi septuaginta duo illi discipuli* ime
que Paulus, quamvis constitutus iam a Christo vas electionis ut nom i
cms coram gentibus ct regibus portaret, < tum demum ffiht apostoTum
(Ev^nediTfiobtc pmfus Sancti mandat0 Segregate mihi Saulum in opus
(Evangthjj, «obtemperantes, eum cum impositione manuum dimisissent Id
patum evecrisum ? °rigCneS’ Ct ^ postea ad <#«*-
Episcopi auctoritate ad praedicandum contulerunt, ’ ql"SqUe
videtur, E sacris' oratoribus*/ long.‘ aIiud 'cnisse ‘n consuetudinem
dixeris quod auerifn! n , 'W paua sVm in T05 m- cadere illud
‘t ipsi currebant. » Nam cu^umquTvel ,‘V"' ""“et*"» prophetas,
<1= causis oiom/erio^S^ te'-* vcl »***
gesta templorum tamni nm aA P? ... UC”t* fjC' e 61 Patet adltus sug-
exerccat. Itaque ut iam f .^r ‘lcst™m m qua quivis suo arbitratu sese
venerabiles Fratres oro vi tl mC todatur tanta perversitas, vestrum est,
bito reddenda Deo’Ecclesiae a ue T*** m ^ pabuI° vestns Srcg,bus pn»e-
vestro, in ovile se inferat ct oves Ch' -“.raV° CStj ne s.m,.te ut <3U>8» iniussu
igitur in dioecesibus • * • ' nstl ad suum arbitrium pascat. Nemo
-sacras conct^hlaL ’ mS1 V°Ca'US pr“batusllua n VOlSa, iam nunc
tom sanctum demantets.CQ™a^if rt 'i'1 attc.ndatls voiumus quibus munus
tini decreto, permittitur ut iA ..p‘su,pis hoc tantum, Concilii Triden-
dicationis salubriter exsequi i Salubri/ ^ eSt qU* possim officium prae-
continetur norma - nn! '; ,nteT' d,cU,in «t - notate verbum quo rei
animarum fructu id °9ue}l <■> , non cum plausu audientium, verum cum
- - Quod “ ^pmfesurbfrm'- ,d!vini vcrbi -‘'«“p—
■' b cupitis quos reapse habeatis idoneos.
net.
1 Acl,, 6, 2
* Roto., to, |5
1 Act., <)t t$.
4 Act t 1$, 2,
j crci ii ^ i , r
i * j* J. l
r <
^ . dt re/. ,
Romani Pontifices
S«s
eos dicimus in quibus divinae vocationis argumenta renericti, N.m „ ,
requiritur ut quis ad sacerdotii,,,, admittatur: Nee auUalZ l ' i Z ,'“°d
rem , sed qui vocatur a Deo 1 idem onn « i ,,, ^ ” , Umi **** ^ono~
r „ . 1’ ,UL,n °PUS CSt ut quis ad praedicandun hah;
rhri«mSq"a iU1ftU.r- Quac quirivin vocatio haud difficile deprehenditur
Christus cniin, Dom.nus et Magister Noster cum i„ esset , q in cachlm
LT^rcntCqsXri' J,X'f Ap0st.°!is 1,1 ‘iiversi abeuntes, praedi-
Jhu ' bln-7"r' cm,a,e' ejuoadusque iniumnini virtute ex
alto. Hoc Ig lur em indicio quempiam divinitus ad id muneris vocari si
,s V,rt,„c ex alto s„ mdutus. Quod euiusmodi sit, licet ex iis collige rT, Tint
rabllcs Fratres, quae in Apostolis, statim ut virtutem desuper acceperint
senus evenisse. Ub, entm m eos Spiritus Sanctus descendi,- ne S
quibus aucn sunt, chansmata attingamus- ex rud,bus infmnisquc hominib^
docu perfectique evaserunt. Sit igitur sacerdos quispiam congruenti «um
scientia tum virtute praeditus— modo ei dona naturae suppetant quac neces-
saria sunt ne tentetur Deus — recte ad praedicationem vocatus videbitur,
neque erit cur ab l!,piscopo ad hoc munus non possit assumi. Quod ipsum
vult I ridenti na Synodus, cum edicit, ne quos Episcopus praedicare sinat
qui non smt moribus ct doctrina probati 3 Itaque Episcopi est eos, quibus
praedicandi munus deferre cogitat, diu multumque experiri ut quac quan-
taque sit eorum et doctrinae copia et vitae sanctimonia cognoscat Qui si
remisse negligenterque sc gesserit, is protecto in rc gravissima deliquerit,
et in cius caput culpa recidet vcl errorum quos imperitus praedicator fude-
rit, vel offensionis mali que exempli quod improbus dederit.
9. Quo autem faciliores in hoc vestras, venerabiles Fratres, reddamus
partes, volumus ut qui praedicandi potestatem petunt, non secus ac qui
confessiones peccatorum excipiendi.de eorum moribus et eruditione posthac
duplex severumque fiat iudicium. Quisquis igitur in alterutro mancus ct
claudicans repertus sit, nullo rei cuiusquam respectu, repellatur ab riusmodi
munere cui non esse eum idoneum constiterit. Postulat id vestra ipsorum
dignitas, quorum vices a praedicatoribus geruntur, ut diximus; flagitat Eccle-
siae sanctae utilitas, quandoquidem sal terrae et lux mundi esse, 1 si quis
alius, is debet qui in verbi ministerio versatur.
10. His probe consideratis rebus, ultra progredi ad explicandum quem
sacrae praedicationis et finem et modum esse oporteat, supervacaneum
potest videri. Nam si ad eam, quam memoravimus, regulam sacrorum ora-
torum delectus exigatur, quid est dubii quin, congruis ornati virtutibus,
dignarn in praedicando et causam sibi proponant ct rationem teneant? Sed
tamen prodest haec duo illustrare capita, ut co melius appareat, quare
interdum boni praedicatoris forma in nonnullis desideretur.
11. Quid praedicatoribus debeat in suscepto munere exsequendo esse
propositum, licet intelligcre ex eo quoti ii possunt ac debent de se idem.
1 Hirbr., 5, 4 ,
2 Lucm 24, 49,
* Loc* cit.
4 Marth.p 5, 1 jt 14.
Vei. III
S66
Romani Pontifices
WF
0
M
m
k
t*
>*
/ *
>*
ai
• i
*A
?»
>
:*
/ %
i A
#
? V
fft \
*
quod Paulus, affirmare: Pro Christo legatione fungimur. 1 Si autem legati
sunt Christi, illud ipsum velle debent in legatione peragenda quod Chri-
stus voluit in danda; immo quod ipse, dum vixit in terris, sibi proposuit
Neque enim Apostoli, et praedicatores post Apostolos, alio missi sunt atque
Christus: Sicut misit me Pater , et ego mitto vos . 2 Scimus autem cuius rei
gratia Christus de caelo descenderit: aperte enim declaravit: Ego ad hoc
veni in mundum , ut testimonium perhibeam vel itati , 3 Ego veni , ut vitam
habeant. *
12. Utrumque igitur persequantur oportet qui sacrae praedicationi dant
operam, id est, ut traditae a Deo veritatis diffundant lumen et ut in iis qui
audiunt, supematuralcm excitent alantqye vitam; brevi, ut animarum quae-
rendo salutem, Dei promoveant gloriam. Quare, sicut perperam appelletur
medicus, qui medicinam non faciat, vel alicuius artis doctor qui ea non
doceat artem, sic qui praedicando non curat ad pleniorem Dei cognitionem
ct ad aeternae salutis viam homines adducere, eum declamatorem vanilo-
quum appellari licet, praedicatorem evangclicum non licet. Atque utinam
huiusmodi declamatores nulli sinti — Quid vero est quo ducuntur maxime?
Alii quidem inanis gloriae cupiditate: cui scilicet ut satisfaciant: « Student
magis alta quam apta dicere, facientes apud infirmas intelligentias miracu-
lum sui, non ipsorum salutem operantes. Erubescunt humilia et plana
icere, ne sola haec scisse videantur... Erubescunt lactare parvulos n 0
Cumque Iesus Dominus ex humilitate auditorum ostenderet sc eum esse
qui exspectabatur: Pauperes evangelisantur, 0 quid non moliuntur isti, ut cx
urbium celebritate atque ex primariorum dignitate templorum commenda-
ionem suis sermonibus acquirant? Quoniam autem in rebus a Deo reve-
Jatis quaedam sunt quibus corruptae humanae naturae perterreatur infir-
mitas, quaeque ob eam causam accommodatae non sunt ad evocandam
multitudinem, ab ns caute se abstinent eaque tractant in quibus, si loci
rationem excipias, nihil est sacrum. Ac non raro contingit ut in media per-
tractatione rerum aeternarum labantur ad politica, praesertim si quid eius
Cr anmios audientium vehementer teneat occupatos. Omnino unum
p i lum v.jL Ct,lr> placere audientibus eisque morem gerere quos
S aUnbUS 7 dicit- Hinc me g«tus non sedatus * gravis, sed
JL:„- aUt in. Conaone populari solet agi; hinc illae vocis vel rc-
orium mW VC, contendones tragicae; hinc illud orationis genus pro-
*i* n inC scntcntiarum iUa copia ab impiorum et acatho-
denimw» fu ! SCnpUS; non a divini.s Litteris, non a Sanctis Patribus; hinc
rum nti-i nih’ C\UaC 1 .e®rum P,crisq«e usurpatur volubilitas tanta verbo-
IU an,: quidci» aures et admirationem moveant audientibus,
1 II Cor , s, 2o.
1 loar»., 20, 2i
* Ibici.. iS, 37
1 Ibid., io, io
5 GilScbcftus Ab
Matxh , Iit 5
Ttm.t 4t
In Cnrtt. Cantu
serm
XXI 7/, >
Romani Pontifices
sed nihil his boni iiffcniiu tjuod domum reportent. lam vero mirum quan-
tum praedicatores isti opinione falluntur. Habeant licet quem tanto cum
labore nec sine sacrilegio petunt plausum imperitorum: mim pretium est
operae, quando simul subeunda eis est prudentium omnium vituperatio e -t.
quod est maius, formidandum Christi severissimum iudicium?
13. Quamquam, venerabiles Eratrcs, unice plausus quaerere praedicando
non omnium est qui a regula normaque aberrant. Plerumque huiusmodi
significationes qui captant, ideo captant ut eas ad aliud assequendum diri-
gant vel minus honestum. Nam, oblivioni dantes illud Gregorii: Non prae-
dicat sacerdos ut comedat, sed ideo ut praedicet, manducare debet 1
haud ita rari sunt qui, cum ad alia munera, quibus decenter alerentur, non
se factos esse intelligerent, ad praedicationem se contulerunt, non mini-
sterii sanctissimi rite exercendi, verum quaestus faciendi causa. Videmus
igitur curas omnes istorum minime conversas esse ad quaerendum ubi
maior sperari possit fructus animarum, sed ubi plus conficiatur praedicando
lucri.
14. Iam vero, cum ab his nihil exspectare liceat Ecclesiae, nist dam-
num et dedecus, summopere vobis, venerabiles Fratres, est vigilandum, ut,
si quem inveneritis praedicatione ad suam gloriam vel ad quaestum abuti,
eum sine cunctatione amoveatis ab officio praedicandi Nam qui rem tam
sanctam polluere non veretur tanta perversitate propositi, non sane dubita-
bit ad omnes indignitates descendere, ignominiae labem aspergens non
sibi tantum, sed ipsi etiam sacro muneri, quod tam prave administrat.
15. Eadem autem erit adhibenda severitas in eos qui quo decet modo
non praedicent, propterea quod ea neglexerint, quae ad recte hoc ministe-
rium obeundum necessario requiruntur. Haec vero quae sint, docet exem-
plo suo is qui ab Ecclesia cognominatus est Praedicator veritatis, Paulus
Apostolus: cuius similes praedicatores utinam, Dei miserentis beneficio,
multo plures habeamus.
16. Primum igitur quod discimus a Paulo hoc est, quam bene paratus
et instructus ad praedicandum venerit. Neque vero luc loquimur de doc-
trinae studiis in quibus, Gamaliele magistro, diligenter versatus erat. Scien-
tia enim in eo per revelationem infusa, obscurabat ae paene obruebat eam
quam ipse sibi comparaverat: quamquam hanc quoque non parum ei pro-
fuisse ex eius Epistolis apparet. Prorsus necessaria est praedicatori scien-
tia, ut diximus, cuius quidem luce qui caret, facile I abitu r, ex Concilii
Lateranensis IV verissima sententia: n Ignorantia est mater cunctorum erro-
rum k Non tamen de qualibet rerum scientia volumus intelligi, sed de ea
scilicet quae propria <st sacerdotis, quaeque, ut in pauca conferamus rem,
cognitione sui, Dei, et officiorum continetur: sui, inquimus, ut suas quisque
utilitates omittat; Dei, ut omnes ad eum et cognoscendum et diligendum
adducat; officiorum, ut ea servet et servari praecipiat. Ceterarum rerum
scientia, ista si desit, inflat nec quicquam prodest.
17. Illud potius videamus, qualis in Apostolo praeparatio fuerit animi.
1 tn 1 Rcfjum, liK III.
868
Ramum Pontifices
Qua quidem in re tria sunt maxime consideranda. Primum ut se totum
I aulus divtnae voluntau dedident Vixdum enim, cum iter faceret !> ' ,
acum, lesu Donum virtute tactus est, edidit illam Apostolo dignam vocem'
Oa«nr, qmdmc o,r Jacere}' Nam promiscua illi stati, n coeperant esse nm
Chnsto, sicut perpetuo fuerunt postea, laborare et quiescerefene^! et ri„m
dare, laudan e, contemni, vivere et mori. .Von 2 dubium ql fe
apostolatu cantum profecerit, quod se Dei voluntati pleno eum „r
72 Quare «militer ante omnia obsequatur Deo quisquis praedicitor
ad salutem animarum nititur; ut nihil quidquam sit sollicitus .
Zl: ZZZZZ: qU°S fmCtUS habitUrUS Sit: denif'“c ut D=um dJum-
comparammX“e"ut tnqUCldi P-"* ■*.
QuoS alterum *****? *■ »»■
«Ma ili i, quanta oporteat cum pro nomi, Z,,Z 7'T
aerumnas omnes tanta mm * . , mu m ° Patt> ’PSC deinde
Obundo gaudio in omni tHbulatiou «attaMaXol» jcriberet: Super-
in praedicatore si emineat cum nmVn. a u E 13eC ^a^oris tolerantia
Dd gratiam ei ad fractum fcrenltm ainriliet^tum «
eius operam Christiano populo Comm i , r ’ m Increthbile est quam
-- -
aequo consectantur, ac dum suas conciones habeant, nihil aliud fere attin-
SStStSS4 “ appariat P,US TOS P™P"- aetvire valetudini, quam
^ ,ui dicitur- p-
stolatum, Deo “• PrimUm V0Ca,l‘' «* ^ “Po-
dicendo nec subtiliter disserendo aut reLmentHe “'T T
«r animarum: qui hic consistat praedicator Sai ,us 9uaen-
lymhalum tinniens. 5 Id quo fit ut VioM , i m 11 esr nisI aes sonans aut
ad salutem, divina esAratia- /W ” humana verba «unficeque valeant
non studio et arte eompfrl" ^ZZT““'" ** ’ Dei au"'" «™*
JUt nihil orationi est deditus frustra in * ln‘Petrstur. Quare qui parum
consumit, eunt coram Deo nec sibi nec ^ra|t'lhcat!one °Peram curamque
2o. Itaque, paucis concludentes quae ?Mwquam proficiat,
nuam verbis utamur: « Praedicatori ? JCt(-nus diximus, his Petri Da-
<*t ut sententiis doctrinae smritudh T pcr,mximc necessaria, yideli-
dore coruscet. Quod si ILTdo. n Ct vitae splen-
? 'lta clarus et doctrinae facultate’ "ii t Utrun^ue non afficit, ut
dubio quam doctrina... Plus valet vitae dam.^ i"1®*10* ^ Vita Procul
,tJt Llantas ad exemplum, quam elo-
iji, fi
1 yt jfj
* 11 Cor., 7i 4
Act r | |
I Cor, , i j . |
Ibid . ; f,
queri Lia vel urbanitas accurata sermonum... Nccesse est ut sacerdos nui
praedicationis officio fungitor, et doctrinae spiritualis imbribus pluat 'e
religiosae vitae radiis splendeat: instar illius Angeli, qui natum D , minum
pastoribus nuntians, et splendore duritatis emicuit, « quod eva, ...clinare
venerat, verbis expressit ». 1
2i. Sed, ut ad Paulum redeamus, si quaerimus quibus de rebus con-
suevisset praedicando agere, ipse sic omnia complectitur: Non enim indicavi
me seu c aliquid inter vos , msi Iesum Christum , et hunc crucifixum1. Efficere
ut Iesum Christum homines magis magisque cognoscerent et quidem cogni-
tione quae ad vivendum, non modo ad credendum, pertineret, hoc est quod
omni apostohe. pectoris contentione laboravit. Itaque Christi dogmata et
praecepta omnia vel severiora sic tradebat ut nihil nec reticeret nec molli-
ret, de humilitate, de abnegatione sui, de castitate, de rerum humanatum
contemptu, de obedientia, de venia inimicis danda, de similibus. Nec vero
timide illa denuntiabat: inter Deum et Bciial eligendum esse cui serviatur,
utrique non posse; omnes, ut e vivis excesserint, tremendum manere iudi-
cium; cum Deo non licere transigi; aut vitam aeternam sperandam, si uni-
versae obtemperetur legi, aut, si cupiditatibus indulgendo deseratur offi-
cium, ignem aeternum esse exspectandum. Neque enim Praedicator veritatis
unquam putavit abstinendum ab huiusmodi argumentis propterea quia, ub
corruptionem temporum, nimis dura viderentur iis, ad quos loquebatur.
Apparet igitur quam non probandi sint ii praedicatores, qui quaedam Chri-
stianae doctrinae capita, ne fastidio sint audientibus, non audent attingere.
Num medicus quisquam inutilia remedia dabit aegrotanti, quia is ab utili-
bus abhorreat: Ceterum inde probabitur oratoris \irtus et facultas, si, quae
ingrata sunt, ea grata dicendo reddiderit.
22 Quae autem tractanda susceperat, quo modo Apostolus explicabat?
Non ut persuasibilibus humanae sapientiae verbis, 3 Quanti refert, \ enerabiles
fratres, hoc omnibus esse exploratissimum, cum videmus non paucos e
sacris con donatoribus ita dicere ut Scripturas Sanctas, Patres Doctoresque
Ecclesiae, theologiae sacrae argumenta praetermittant; nihil fere nisi ratio-
nem loquantur. Perperam profecto: neque enim in ordine supernaturall
humanis tantum adminiculis quidquam proficitur. — At illud opponitur
praedicatori qui quae divinitus revelata sunt, urgeat, non haberi fidem. —
Itanc vero? Sit sane apud acatholicos: quamquam cum Graeci sapiendam,
nimirum huius saeculi, quaererent, Apostolus tamen eis Christum cruci-
fixum praedicabat. 1 Quod si oculos convertamus ad gentes catholicas, in
his ii qui alieni sunt a nobis, fere Fidei radicem retinent: mentem enim
obcaecantur eo quod animi corrumpuntur,
23. Postremo qua mente praedicabat Paulus? Non ut hominibus, sed
ut Christo placeret: Si hominibus placerem, Christi servus non essem. 5 Curn
1 Epp. lib. I , Ep f ad Cinthmm Urbis Pnnf.
3 I Cor,, 2, 2,
2 Ibid., 2, 4*
4 I CorM i, 22, 23,
* Gut., i, 10,
Romani Pontifices
870
animum gereret incensum caritate Christi, nihil quaerebat praeter Christi
gloriam. O utinam qui in verbi ministerio elaborant, omnes vere Jesum
Christum diligant; utinam possint illa usurpare Pauli: Propter quem (Icsum
Christum) omnia detrimentum feci; \ et Mihi vivere Christus est. 2 Tantum
‘jut amore ardent, ceteros inflammare sciunt. Quare S Bernardus ita prae-
di e.i; ure: n admonet: «Si sapis, concham tc exhibebis et non canalem »* *
hoc est: quod dicis, eo plenus ipse esto, et ne satis habeas in alios transfun
dcrc. * Verum, ut idem Doctor addit, canales hodie in Ecclesia multos habe-
mus, conchas vero perpaucas ! » 4
24. Hoc ne eveniat m posterum, vobis omni ope atque opera eniten-
dum est, venerabiles Fratres: quorum est et indignos repellendo, et idoneos
eligendo, conformando, moderando, efficere ut praedicatores, qui sint secun-
dum Da cor, » plurimi exsistam. - Respiciat autem ndsericora me-
gem suum Pastor aeternus, Iesus Christus, Virgine Sanctissima quidem ut
datre augusta ipsius Verbi incarnati et Regina Apostolorum deprecante
£SSr-' - ss
[Acta Ap. Sedis, vol, IX, p. 305-317].
1 Phil., 3, g.
a Ibid., r, ai.
* In Cant.t serm. i8.
* Ibid.
* II Tim., 2, 15.
Live Music
Archive
Librivox
Free Audio
Metropolitan Museum
Cleveland
Museum of Art
Internet
Arcade
Console Living Room
Open Library
American
Libraries
TV News
Understanding
9/11